You are on page 1of 15

1/2547

• จงใชหลักการทางดานวิศวกรรมศาสตรตอบคําถามตอไปนี้
1.1 เมื่อมีแรงใดๆ ซึ่งอาจเปนแรงดึงหรือแรงกดก็ไดหนึ่งแรง กระทํากับวัตถุชิ้นหนึ่ง จะทําให
เกิดความเคนชนิดใดบางบนวัตถุนั้น
1.2 การคํานวณหาความเคนโดยใชสมการความเคน σ = F นั้น สมการนี้มีสมมติฐานอยางไรบาง
A
1.3 การคํานวณหา buckling load ตามทฤษฎีของ Euler ใชสมมติฐานอยางไรบาง
1.4 วัสดุยืดหยุน (elastic materials) คืออะไร และโมดูลัสยืดหยุน (modulus of elasticity)
หมายความถึงอะไร
1.5 การคํานวณปญหาประเภท statically indeterminate problem มีวิธีการแกปญหาไดอยางไร
1.6 โหลด, แรงเฉือน และโมเมนตดัด มีความสัมพันธกันอยางไร
1.7 สมมติฐานที่ใชกับทฤษฎีการดัดอยางงาย (Simple bending theory) คืออะไรบาง
1.8 Torsional rigidity หมายความถึงอะไร
1.9 การคํานวณเกีย่ วกับภาชนะความดันมีทฤษฎีที่ใชอยู 2 ทฤษฎีคือ Thin-walled pressure
vessels และ Thick-walled pressure vessels จงอธิบายและใหเหตุผลวาเมือ่ ใดจึงใชทฤษฎีของ thin-
walled pressure vessels ในการคํานวณ
1.10 ถาทานตองออกแบบสรางภาชนะความดันที่เหมาะสมที่สุดทางดาน strength of materials
ทานจะออกแบบภาชนะรับความดันเปนรูปทรงอะไร

ตอบ
1.1 เกิด ความเคนตรง 1 คาและความเคนเฉือน 2 คา
1.2 แรงกระจายสม่ําเสมอ วัสดุมีเนื้อเอกพันธุ
1.3 เสาตรง แรงกระทําในแนวแกนกลาง เสายาวมาก
1.4 วัสดุที่เปนไปตามกฎของฮุก คาคงตัวของความเคนหารดวยความเครียด
1.5 ใชหลักการความเครียดเทากัน
1.6 dF/dx = -w; dM/dx = F
1.7 คานมีขนาดสม่ําเสมอ, หนาตัดสมมาตร, คานตรง, แรงกระทําในระนาบการดัด
1.8 GJ
1.9 เมื่ออัตราสวน r/t มากกวา 10
1.10 ทรงกลม

• เพลาตันใชสงกําลัง 500 hp ที่ความเร็วรอบ 120 rpm ถาความเคนเฉือนของวัสดุตองไมเกิน 90
MPa จงหาขนาดของเพลานี้. ถาใชเพลากลวงที่มีขนาดเสนผานศูนยกลางภายใน 0.6 เทาของ

Test Collection 1/15
เสนผานศูนยกลางภายนอก แทนเพลาตันนี้ โดยที่ความยาว วัสดุ และความเคนเฉือนสูงสุดไม
เปลี่ยนแปลง จะลดน้ําหนักเพลาลงไดกี่เปอรเซ็นต (20 คะแนน)

ตอบ จากโจทย หาทอรค
33, 000 × 12 × 500
T= = 262, 605 lb − in = 29, 674 Nm = 29, 674 Nm
2π ×120
จาก torsion equation T = τ
J r
29, 674 ×1000 90
= ; d = 118.86 mm
πd4 d
32 2
เมื่อเปนเพลากลวง ให D เปน od และ 0.6D เปน id
T J T J
= = ของเพลาทั้งสองตองมีคาเทากัน
τ max rmax τ max rmax

πd4 π
⎡⎣ D 4 − (0.6 D) 4 ⎤⎦
J
ดังนั้น = 32 = 32
d D
; D =124.48 mm
rmax
2 2

น้ําหนักที่ลดลง
⎡ area of solid shaft − area of hollow shaft ⎤
= ⎢1 − ⎥ ×100
⎣ area of solid shaft ⎦
⎡ π 2 ⎤
⎢ 4 {124.48 − (0.6 × 124.48) } ⎥
2

= ⎢1 −
π ⎥ ×100 = 29.8%
⎢ 118.86 2

⎣ 4 ⎦

Test Collection 2/15
2/2547
• จงใชหลักการทางดานวิศวกรรมศาสตรตอบคําถามตอไปนี้ (20 คะแนน)
1.1 มอดุลัสภาคตัด (section modulus) คืออะไร หาคาไดอยางไร
ตอบ มอดุลัสภาคตัด คือ สมบัติเชิงเรขาคณิตของภาคตัด มีหนวยเปน m m 3 ถาภาคตัดสมมาตรแกน
สะเทินผานกึ่งกลางภาคตัด มอดุลัสภาคตัดมีเพียงคาเดียว แตถาภาคตัดไมสมมาตร มอดุลัสภาคตัดจะมี
สองคา มอดุลัสภาคตัดหาคาไดจากสมการ
I
z=
Y max

1.2 สมมติฐานที่ใชกับทฤษฎีการบิดอยางงาย (simple torsion theory) มีอะไรบาง
ตอบ สมมติฐานที่ใชทฤษฎีการบิดอยางงายคือ
1. เพลาตรง และมีขนาดภาคตัดเทากันตลอดคามยาว
2. วัสดุเพลามีเนือ้ เอกพันธ
3. วัสดุมีความยืดหยุน
4. ความเคนเฉือนที่เกิดขึน้ อยูภ ายในชวงยืนหยุน
5. ภาคตัดกลมยังคงเปนภาคตัดกลมหลังการบิด
6. ภาคตัดที่เปนระนาบตรงกอนการบิดก็ยังคงเปนระนาบตรงหลังการบิด
7. เสนรัศมีทุกเสนบิดไปเปนมุมเทากัน

1.3 Complementary shear stresses คืออะไร
ตอบ ความเคนเฉือนที่อยูบนระนาบ 2 ระนาบทีต่ ั้งฉากกัน และมีคาเทากัน

1.4 Principal plane และ principal stresses คืออะไร
ตอบ ในระบบความเคน 2 มิติ จะมีระนาบ 2 ระนาบที่ตั้งฉากกัน และบนระนาบนี้ ความเคนเฉือนมี
คาเปนศูนย ระนาบนี้มีชื่อเรียกวา principal planes และความเคนตั้งฉากบนระนาบเรียกวา principal
stresses

1.5 มอดุลัสยืดหยุน (modulus of elasticity) มอดุลัสเฉือน (shear modulus) และ อัตราสวน
ของปวสซอง (Poisson’s ratio) มีความสัมพันธกันอยางไร
ตอบ มอดุลัสยืดหยุน (modulus of elasticity) มอดุลัสเฉือน (shear modulus) และอัตราสวนของปวส
ซอง (Poisson’s ratio) มีความสัมพันธกันดังนี้คือ
E = 2G(1+υ)

1.6 พลังงานความเครียด (strain energy) และ proof strain energy คืออะไร

Test Collection 3/15
ตอบ พลังงานความเครียด คือ พลังงานที่สะสมอยูในแทงวัสดุเมื่อวัสดุนั้นไดรับแรงจากภายนอก
สวน proof strain energy คือ พลังงานความเครียดสูงสุดที่ชิ้นวัสดุนนั้ สามารถรับไวไดโดยไมเกิด
ความเครียดถาวร

1.7 Flexible rigidity หมายความถึงอะไร

ตอบ EI

1.8 การใชงานของคาน บางครั้งอาจสรางคานจากวัสดุสองชนิด เชน คานทีส่ รางขึ้นจากทอน
ไมสองทอนประกบแผนเหล็กกลา แลวจึงยึดติดกันดวยสลักเกลียวใหแนน ทานมีหลักการอยางไรใน
การคํานวณปญหาเกี่ยวกับคานที่ทําดวยวัสดุสองชนิดโดยใชทฤษฎีการดัดอยางงาย
ตอบ วิธีการแกปญหาในกรณีนกี้ ค็ ือ การเปลี่ยนภาคตัดของวัสดุชนิดหนึ่งใหเปนภาคตัดของวัสดุ
ชนิดหนึ่งใหเปน equivalent section ของวัสดุอีกชนิดหนึง่ เชนเปลี่ยนภาคตัดคานเดิมในโจทยใหเปน
ภาคตัดใหมซงึ่ เปนไมทั้งหมด แลวจึงคํานวณโดยใชทฤษฎีการดัดอยางงาย

1.9 ความเคนเฉือนบนภาคตัดคานเกิดขึน้ ไดอยางไร
ตอบ บนภาคตัดคานที่อยูภายใตการดัด จะมีแรงเฉือนในแนวดิง่ กระทําบนภาคตัดเสมอ แรงเฉือนนี้
พยายามทําใหเกิดการ slide ระหวางภาคตัดในแนวดิ่งที่อยูติดกันบนคาน และขณะเดียวกันก็จะทําใหเกิด
complementary shear stresses ขึ้นในแนวระดับ เพื่อปองกันไมใหภาคตัดหมุน

1.10 ทฤษฎีของออยเลอร (Euler) มีสมมติฐานอยางไร
ตอบ สมมติฐานของทฤษฎีของออยเลอรที่ใชในการหาโหลดมีดังนี้

• ลวดเหล็กขนาดเสนผานศูนยกลาง 2.7 mm ลอมรอบดวยลวดทองเหลืองหกเสน แตละเสนมี
ขนาดเสนผานศูนยกลาง 2.5 mm ถาความเคนใชงานในทองเหลืองเทากับ 62 MPa, จง
คํานวณหา (ก) ความสามารถในการรับแรงดึงของลวดทั้งหมด และ (ข) มอดุลัสรวมของลวด
โดยกําหนดใหมอดุลัสยืดหยุนของเหล็กและทองเหลือง เทากับ 200 และ 86 GPa ตามลําดับ.

ตอบ

Test Collection 4/15
Test Collection 5/15
3/2546
คานยื่นทอนหนึ่งมีหนาตัดเปนสี่เหลี่ยมผืนผา ขนาดตามรูป ที่ปลายอิสระคานถูกกระทําดวยแรง 450 นิว
ตัน และมีสปริงรองรับไว ตองการใหคานโกงไมเกิน 5 มม จงหาคาความตึงของสปริง

กําหนดให
F
ระยะโกง y = ( x − 3L )
6EI
โมดูลัสความยืดหยุน E = 200 GPa
1
โมเมนตความเฉื่อย I = bh3
12

ตอบ
400 mm
MPa := 10 6Pa
F
50 mm P := 450 N l := 400mm

E := 200 ⋅ 10 3MPa
12 mm 1
I := ( 50mm) ( 12mm) 3
12

δ s := 5mm

−( P ⋅ l ) 3
The deflection at the end of a cantilever δ max :=
3E ⋅ I

Let spring deflection be δ s then the spring reaction R k ⋅ δs
N
Assume that k := 50 450 N
mm
Given

( )
δs
− P − k ⋅ δs ⋅ l3
−δ s
3E ⋅ I
N
Find( k) = 22.5 R
mm

Spring stiffness = 22.5 N/mm

Test Collection 6/15
3/2547
• จงใชหลักการทางดานวิศวกรรมศาสตรตอบคําถามตอไปนี้ (20 คะแนน)
1. 1 เมื่อคุณตองการทราบคา strength ของเหล็กกลาและเหล็กหลอ แตไมอาจทําชิ้นทดสอบเพื่อนําไปทํา
การทดสอบการดึงได ทานจะมีวิธีการอยางไรที่จะหาคา strength โดยประมาณของเหล็กกลาและเหล็ก
หลอ
1.2 การนําเหล็กกลามาแปรรูปเย็น (cold working) จะมีผลตอสมบัติเชิงกล (mechanical properties) ของ
เหล็กกลาอยางไร
1.3 สมการที่ใชในการคํานวณการดัด (bending equation) สําหรับคานที่เดิมไมมีความเคน คืออะไร
1.4. สมการที่ใชในการคํานวณการบิด (torsion equation) สําหรับเพลาตันหรือเพลากลวง คืออะไร
1.5 มอดุลัสยืดหยุน (modulus of elasticity) มอดุลัสเฉือน (shear modulus) และ อัตราสวนของปวสซอง
(Poisson’s ratio) มีความสัมพันธกันอยางไร
1.6 จุดศูนยกลางการเฉือน (shear centre) คืออะไร
1.7 คานภาคตัดรูปตัว I ขนาด 100 mm x 200 mm มีความหนา 12 mm มีโมเมนตความเฉื่อยรอบแกน
สะเทินของภาคตัดเทาไร
1.8 Polar moment of inertia โดยประมาณของทรงกระบอกผนังบางรัศมี r ความหนา t มีคาเทาไร
1.9 ความเคนเฉือนบนภาคตัดคานเกิดขึ้นไดอยางไร
10. ถาทานตองออกแบบสรางภาชนะความดันที่เหมาะสมที่สุดทางดาน strength of materials ทานจะออก
แบบภาชนะรับความดันเปนรูปทรงอะไร

• จงใชหลักการทางดานวิศวกรรมศาสตรตอบคําถามตอไปนี้ (20 คะแนน)
1.1 มอดุลัสภาคตัด (section modulus) คืออะไร หาคาไดอยางไร
1.2 สมมติฐานที่ใชกับทฤษฎีการบิดอยางงาย (simple torsion theory) มีอะไรบาง
1.3 Complementary shear stresses คืออะไร
1.4 Principal plane และ principal stresses คืออะไร
1.5 มอดุลัสยืดหยุน (modulus of elasticity) มอดุลัสเฉือน (shear modulus) และ อัตราสวนของปวสซอง
(Poisson’s ratio) มีความสัมพันธกันอยางไร
1.6 พลังงานความเครียด (strain energy) และ proof strain energy คืออะไร
1.7 Flexible rigidity หมายความถึงอะไร
1.8 การใชงานของคาน บางครั้งอาจสรางคานจากวัสดุสองชนิด เชน คานที่สรางขึ้นจากทอนไมสองทอน
ประกบแผนเหล็กกลา แลวจึงยึดติดกันดวยสลักเกลียวใหแนน ทานมีหลักการอยางไรในการคํานวณ
ปญหาเกี่ยวกับคานที่ทําดวยวัสดุสองชนิดโดยใชทฤษฎีการดัดอยางงาย
1.9 ความเคนเฉือนบนภาคตัดคานเกิดขึ้นไดอยางไร
1.10 ทฤษฎีของออยเลอร (Euler) มีสมมติฐานอยางไร

Test Collection 7/15
1/2548
• จงใชหลักการทางดานวิศวกรรมศาสตรตอบคําถามตอไปนี้ (ขอละ 2 คะแนน รวม 20 คะแนน)
7.1 เมื่อมีแรงภายนอกกระทํากับวัตถุ และวัตถุอยูในสภาวะสมดุล จะมีแรงปฏิกิริยาเกิดขึ้นในเนื้อวัตถุ ทํา
ใหเกิดความเคนขึ้น การคํานวณความเคนโดยใชโหลดหารดวยพื้นที่มีสมมติฐานที่สําคัญอยางไร?
ตอบ สมมติฐานที่ใชคือ
แรงกระทําในแนวแกน
เนื้อวัตถุเปนเนื้อเอกพันธ (homogeneous)
แรงภายในเนื้อวัตถุกระจายอยางสม่ําเสมอทั่วทั้งพื้นที่หนาตัด
7.2 วัสดุที่เรียกวา “วัสดุยืดหยุน” คือวัสดุที่มีคุณลักษณะอยางไร และจะพิจารณาไดอยางไรวาวัสดุมีความ
ยืดหยุนมากหรือนอย
ตอบ วัสดุที่สามารถกลับคืนสูรูปรางเดิมได เมื่อเอาโหลดที่กระทําตอวัสดุนั้นออก
พิจารณาจากคามอดุลัสของยัง (Young’s modulus)
7.3 ความเคนพิสูจน (proof stress) คือความเคนชนิดใด และมีความหมายทางดานวิศวกรรมอยางไร?
ตอบ ความเคนที่แสดงจุดเริ่มตนและเกิดความเครียดถาวร และใชแทนคาความเคนที่จุดคราก
7.4 สมการที่ใชในการคํานวณการดัด (bending equation) สําหรับคานที่เดิมไมมีความเคน คืออะไร

ตอบ สมการที่ใชคือ
7.5 สมการที่ใชในการคํานวณการบิด (torsion equation) สําหรับเพลาตันหรือเพลากลวง คืออะไร

ตอบ สมการที่ใชคือ
7.6 วัสดุที่มีความเหนียว (ductility) มาก คือวัสดุที่มีคุณลักษณะอยางไร และจะพิจารณาอยางไรวาวัสดุมี
ความเหนียวมากหรือนอย
ตอบ วัสดุเหนียวคือวัสดุที่ดึงยืดไดมากในชวงพลาสติก วัดไดจาก เปอรเซนตการยืดตัว (percentage
elongation) หรือเปอรเซ็นตการลดทอนพื้นที่ (percentage reduction of area)
7.7 ความเคนกับความเครียดมีความสัมพันธกันอยางไร และความสัมพันธนี้จะใชไมไดเมื่อไร?
ตอบ ความเคนกับความเครียดสัมพันธกันตามกฎของฮุก ซึ่งกลาววาความเคนเปนสัดสวนกับ
ความเครียด ความสัมพันธนี้ใชไดภายในขีดจํากัดของความเคนที่เรียกวา ขีดจํากัดความเปนสัด
สวน (limit of proportionality) ถาเกินกวาจุดนี้จะใชกฎของฮุกไมได
7.8 มอดุลัสยืดหยุน (modulus of elasticity) มอดุลัสเฉือน (shear modulus) และ อัตราสวนของปวสซอง
(Poisson’s ratio) มีความสัมพันธกันอยางไร
ตอบ มอดุลัสยืดหยุน (modulus of elasticity) มอดุลัสเฉือน (shear modulus) และ อัตราสวนของปวส
ซอง (Poisson’s ratio) มีความสัมพันธกันดังนี้คือ
7.9 ความเคนที่เกิดจากความรอนเกิดขึ้นไดอยางไร และจะคํานวณหาความเคนนี้ไดอยางไร?
ตอบ เมื่อวัตถุไดรับความรอนจะขยายตัวตามสัมประสิทธิ์การขยายตัวตามเสน α mm/mmoC ถาวัตถุไม
สามารถขยายตัวไดอยางอิสระจะเกิดความเคนเนื่องจากความรอนขึ้น ความเคนนี้คํานวณไดจาก
สมการ
7.10 ปญหาทางดาน strength of materials ที่เปนปญหาประเภท statically indeterminated problem คือ

Test Collection 8/15
ปญหาลักษณะใด และมีแนวทางในการแกปญหาอยางไร
ตอบ ปญหาประเภท statically indeterminated problem เปนปญหาที่ไมสามารถหาแรงที่กระทํากับวัตถุ
ได ทั้งนี้เพราะมีแรงที่ไมทราบคามากกวาจํานวนสมการที่เขียนไดโดยอาศัยหลักการสมดุลทาง
ดาน static แนวทางในการแกปญหาประเภทนี้ตองพิจารณา deformation ที่เกิดขึ้นดวย

• จงใชหลักการทางดานวิศวกรรมศาสตรตอบคําถามตอไปนี้ (ขอละ 2 คะแนน รวม 20 คะแนน)
8.1 Simply or Freely supported beam คืออะไร และมีลักษณะเฉพาะอยางไร?
ตอบ Simply supported beam คือคานที่วางอยูบนฐานรองรับแบบ knife edge คือฐานรองรับที่ออกแรง
ในแนวดิ่งเทานั้น เพื่อทําใหโหลดบนคานสมดุล ฐานรองรับแบบนี้ไมสามารถปองกัน rotating ที่
จุดรองรับ
8.2 จงอธิบายความหมายของ shearing force และ bending moment บนคาน
ตอบ shearing force ที่หนาตัดใดๆ ของคานคือ ผลรวมทางพีชคณิตของแรงทางดานซายหรือดานขวา
ของหนาตัดที่พิจารณา
bending moment ที่หนาตัดใดๆ ของคานคือ ผลรวมทางพีชคณิตของโมเมนตของแรงทางดานซาย
หรือดานขวาของหนาตัดที่พิจารณา
8.3 Cantilever คืออะไร และสมดุลไดอยางไร
ตอบ cantilever คือ คานที่มีการรองรับที่ปลายเพียงขางเดียวเทานั้น ฐานรองรับไมใชเปนแบบ knife
edge เพราะนอกจากตองรับแรงในแนวดิ่งแลว ยังตองรับโมเมนตที่มีคาเทากับผลรวมของโมเมนต
จากแรงภายนอกทั้งหมดรอบปลายรองรับ
8.4 จงอธิบายหลักการของการ superposition ที่ใชในการคํานวณเกี่ยวกับการดัดของคาน
ตอบ การคํานวณเกี่ยวกับคาน ถาคานรับโหลดหลายระบบแลว shearing force รวมหรือ bending
moment รวมที่หนาตัดใดๆ เทากับผลรวมทางพีชคณิตของคาที่หนาตัดนั้น ซึ่งเกิดจากโหลดแตละ
ระบบกระทําแยกกัน เรียกวา superposition
8.5 จงอธิบายความหมายของ neutral axis
ตอบ ถาคานรับโหลด ชั้นดานบนของคานจะอยูภายใตการกด และชั้นดานลางจะอยูภายใตการดึง แตจะ
มีอยูชั้นหนึ่งระหวางกลางที่ไมมีการกดหรือการดึงเรียกวา neutral surface เสนตัดระหวาง neutral
surface กับ หนาตัดคานเรียกวา neutral axis ของหนาตัดนั้น และมักผานจุดศูนยถวงของหนาตัด
นั้น
8.6 ทฤษฎีการดัดอยางงาย (simple theory of bending) มีสมมติฐานอยางไร
ตอบ สมมติฐานสําหรับทฤษฎีการดัดอยางงายมีดังนี้
1. ในตอนตนคานมีความตรงและไมมีความเคน
2. วัสดุคานมีเนื้อเอกพันธุและไอโซทรอปก
3. ความเคนที่เกิดขึ้นบนคานอยูในชวงยืดหยุน
4. ระนาบของภาคตัดยังคงเปนระนาบกอนและหลังการดัด
5. ภาคตัดคานมีความสมมาตรกับระนาบการดัด
6. แรงกระทํากับคานในระนาบการดัด

Test Collection 9/15
7. แรงลัพธตั้งฉากกับภาคตัดคานเปนศูนย
8.7 Section modulus คืออะไร และบงบอกถึงสมบัติพิเศษอยางไร
ตอบ ที่ภาคตัดใดๆ ของคาน โมเมนตดัด M สัมพันธกับความเคนสูงสุด σmax ตามสมการ

อัตราสวน I/ymax เรียกวา section modulus ซึ่งเปนสมบัติเชิงเรขาคณิตของภาคตัด
มีหนวยวัดเปนความยาวกําลังสาม ถาภาคตัดใดมี section modulus มากกวา แสดงวาสามารถรับ
โมเมนตดัดไดมากกวา โดยที่ความเคนดัดสูงสุดมีคาเทากัน
8.8 จุดศูนยกลางการเฉือน (shear centre) คืออะไร และมีประโยชนอยางไร?
ตอบ จุดศูนยกลางการเฉือนมีนิยามวา จุดซึ่งเมื่อโหลดกระทําผานจุดนี้แลว ภาคตัดคานจะไมเกิดการบิด
ถาโหลดกระทําที่จุดศูนยกลางการเฉือนของภาคตัดคาน ความเคนที่เกิดขึ้นบนภาคตัด จึงมีแต
ความเคนดัดเพียงอยางเดียว
8.9 คานภาคตัดรูปตัว I ขนาด 100 mm x 200 mm มีความหนา 12 mm มีโมเมนตความเฉื่อยรอบแกน
สะเทินของภาคตัดเทาไร
ตอบ โมเมนตความเฉื่อยเทากับ

8.10 ความเคนเฉือนบนภาคตัดคานเกิดขึ้นไดอยางไร
ตอบ บนภาคตัดคานที่อยูภายใตการดัด จะมีแรงเฉือนในแนวดิ่งกระทําบนภาคตัดเสมอ แรงเฉือนนี้
พยายามทําใหเกิดการ slide ระหวางภาคตัดในแนวดิ่งที่อยูติดกันบนคาน และขณะเดียวกันก็จะทํา
ใหเกิด complementary shear stresses ขึ้นในแนวระดับ เพื่อปองกันไมใหภาคตัดหมุน

Test Collection 10/15
2/2548
จงใชหลักการทางดานวิศวกรรมศาสตรตอบคําถามตอไปนี้ (ขอละ 2 คะแนน รวม 20 คะแนน)
7.1 เมื่อสอดสลักเกลียวเหล็กกลา (bolt) เขาไปทอที่มีฝาปดหัวทาย (มีรูเจาะที่กึ่งกลาง) จนทะลุปลายอีก
ดานหนึ่ง แลวขันแปนเกลียว (nut) จนเกิดความเคนขึ้นภายในสลักเกลียวและทอ ทานมีหลักการใน
การคํานวณหาความเคนที่เกิดขึ้นในสลักเกลียวและทออยางไร
ตอบ ใชหลักการ แรงกดในทอ = แรงดึงในสลักเกลียว และระยะหดตัวของทอ + ระยะยืดตัวของสลัก
เกลียว = ระยะแตกตางของความ ยาวอิสระ (ระยะที่ขันแปนเกลียว)
7.2 จากแผนภาพแรงเฉือน (Shearing Force Diagram) ของคานที่รับโหลด พบวาที่บางตําแหนงบนคาน
แรงเฉือนมีคาเปนศูนย เมื่อแรงเฉือนมีคาเปนศูนยจะมีผลอยางไรตอโมเมนตดัด (Bending Moment)
ไดบาง?
ตอบ ตําแหนงที่แรงเฉือนเปนศูนย โมเมนตดัดอาจมีคาสูงสุดหรือต่ําสุด ตามสมการ dM/dx = V
7.3 คาน ก. เปนคานรองรับอยางงายยาว L รับโหลด W ที่กึ่งกลางคาน คาน ข. เปนคานรองรับอยางงายยาว
L รับโหลดกระจายอยางสม่ําเสมอ w ตอหนวยความยาว ซึ่ง wL=W โมเมนตดัดสูงสุดของคานใดมีคา
มากกวาและมีคาเทาไร
ตอบ โมเมนตดัดสูงสุดเกิดขึ้นบนคาน ก. มีคาเทากับ WL/4
7.4 เพราะเหตุใดคานที่นิยมนํามาใชงานทางดานวิศวกรรมจึงมักมีภาคตัดเปนรูปตัว I หรือตัว T มากกวารูปอื่น
ตอบ คานที่มีภาคตัดลักษณะนี้จะมีความตานทานตอการดัดสูง เพราะมีพื้นที่ใหญขึ้นเมื่ออยูหางจากแกน
สะเทิน
7.5 เมื่อเพลากลมอยูภายใตการบิดอยางเดียว (pure torsion) ความเคนเฉือนและความเครียดเฉือนที่เกิดขึ้นบน
เพลามีลักษณะ อยางไร?
ตอบ ความเคนเฉือนและความเครียดเฉือนแปรผันโดยตรงกับรัศมีเพลา และมีคาสูงสุดที่รัศมีภายนอก
ของเพลา
7.6 เมื่อมีแรงใดๆ แรงหนึ่งกระทํากับวัตถุชิ้นหนึ่ง มีผลทําใหเกิดความเคนขึ้นบนวัตถุนั้น ความเคนที่เกิดขึ้น
เปนความเคนชนิดใด
ตอบ เกิด ความเคนตรง 1 คาและความเคนเฉือน 2 คา
7.7 การคํานวณหา buckling load ของเสาตามทฤษฎีของ Euler ใชสมมติฐานอยางไร
ตอบ เสาตรง แรงกระทําในแนวแกนกลาง เสายาวมาก
7.8 ภาชนะรับความดันรูปทรงใดที่รับความดันไดอยางเหมาะสมที่สุด เมื่อเปรียบเทียบกันระหวางทรง
กระบอกกับทรงกลม
ตอบ ทรงกลม
7.9 พลังงานความเครียด (strain energy) ของชิ้นงานที่รับโหลดจากภายนอกหาคาไดอยางไร
ตอบ พลังงานความเครียด หาคาไดจาก ผลคูณของความเคนกับความเครียดที่เกิดขึ้นบนวัตถุเนื่องจาก
โหลดภายนอก
7.10 Flexural rigidity หมายถึงอะไร หาคาไดอยางไร
ตอบ flexural rigidity หมายถึงความตานทานตอการดัดของคาน หาไดจากผลคูณของ EI
• จงใชหลักการทางดานวิศวกรรมศาสตรตอบคําถามตอไปนี้ (ขอละ 2 คะแนน รวม 20 คะแนน)

Test Collection 11/15
8.1 มอดุลัสภาคตัดเชิงขั้ว (polar section modulus) ของเพลาตันและเพลากลวงมีคาเทาใด
ตอบ สําหรับเพลาตัน Z=_D3/16 เมื่อ D = เสนผานศูนยกลาง
สําหรับเพลากลวง Z = _(D4-d4)/16D เมื่อ D = เสนผานศูนยกลางภายนอก และ d = เสนผานศูนย
กลางภายใน
8.2 เมื่อกําหนดให y = ระยะทางจากจุดศูนยกลาง และ A = พื้นที่
∫ y dA=0 มีความหมายอยางไร
ตอบ หมายถึงโมเมนตของพื้นที่หนาตัดรอบจุดศูนยถวงของพื้นที่หนาตัดเปนศูนย
8.3 ความเคนเฉือนในคานเกิดขึ้นไดอยางไร และเกิดขึ้นในทิศทางใดบาง?
ตอบ ความเคนเฉือนเกิดจากแรงภายนอกที่กระทํากับคาน ทําใหเกิดความเคนเฉือนบนภาคตัดมีทิศทาง
ขนานกับแรงเฉือน และมีผลทําใหเกิด complementary shear stress ขึ้นในแนวระดับระหวางชั้น
ในแนวระดับของคาน และความเคนเฉือนทั้งสองทิศทางนี้มีคาเทากันเสมอ
8.4 ทฤษฎีการบิดอยางงาย สามารถนํามาใชคํานวณเพลาภาคตัดรูปวงรีไดหรือไม เพราะเหตุใด
ตอบ เพลาที่ภาคตัดไมใชวงกลม ไมสามารถใชทฤษฎีการดัดได ทั้งนี้เพราะภาคตัดซึ่งเปนระนาบตรง
กอนการบิดจะไมเปนระนาบหลังการบิด เนื่องจากภาคตัดจะเกิดการ warp ขึ้น
8.5 จุดซึ่งเมื่อโหลดในแนวดิ่งกระทําผานจุดนี้ของคานแลว ไมทําใหภาคตัดคานเกิดการบิด และความเคน
บนภาคตัดคานมีเพียงความเคนดัดอยางเดียวคือจุดใดของคาน
ตอบ จุดศูนยกลางการเฉือน (shear center)
8.6 คาน ก. เปนคานรองรับอยางงายยาว L รับโหลด W ที่กึ่งกลางคาน คาน ข. เปนคานรองรับอยางงายยาว
L รับโหลดกระจายอยางสม่ําเสมอ w ตอหนวยความยาว ซึ่ง wL=W deflection สูงสุดของคานใดมีคา
นอยกวาและมีคาเทาไร
ตอบ คาน ข. มี deflection นอยกวาและมีคาเทากับ 5wL4/(384EI)
8.7 สมมติฐานที่ใชกับทฤษฎีการดัดอยางงายมีอะไรบาง
ตอบ คานมีขนาดสม่ําเสมอ, หนาตัดสมมาตร, คานตรง, แรงกระทําในระนาบการดัด
8.8 มอดุลัสยืดหยุน มอดุลัสเฉือน และ อัตราสวนของปวซองต มีความสัมพันธกันอยางไร
ตอบ สัมพันธกันตามสมการ E = 2G (1+ν)
8.9 เมื่อแทงวัตถุกลมรับแรงดึงในแนวแกน จะเกิดความเคนเฉือนสูงสุดมีคาเทาไร ในทิศทางใด
ตอบ ความเคนเฉือนสูงสุดเทากับครึ่งหนึ่งของความเคนดึง ในทิศทางทํามุม 45 องศากับแนวแรงดึง
8.10 การคํานวณหาความเคนในคานที่ทําดวยวัสดุสองชนิดมีหลักการอยางไร
ตอบ ใชหลักการเปลี่ยนภาคตัดของวัสดุชนิดหนึ่งใหเปน equivalent section ของวัสดุอีกชนิดหนึ่ง แลว
จึงคํานวณโดยใชทฤษฎีการดัดอยางงาย

Test Collection 12/15
3/2548
• จงใชหลักการทางดานวิศวกรรมศาสตรตอบคําถามตอไปนี้ (20 คะแนน)
7.1 การที่มีความรูทางดานคุณสมบัติเชิงกลของวัสดุมีประโยชนตอ strength of materials อยางไร?
ตอบ คุณสมบัติเชิงกลใชประโยชนในการคํานวณเกี่ยวกับการเปลี่ยนรูป (deformation) และเปรียบเทียบ
ความเคนจริงกับความเคนใชงาน (allowable stress)
7.2 สมการที่ใชคํานวณหาความเคน _ = F/A มีสมมติฐานที่สําคัญอยางไร?
ตอบ สมมติฐานที่ใชคือ
1. ชิ้นสวนที่รับแรงมีพื้นที่ภาคตัดขวางสม่ําเสมอ
2. โหลดกระทําในแนวแกน
3. แรงกระจายสม่ําเสมอ
4. วัสดุมีเนื้อเอกพันธุ
7.3 ความเคนวิศวกรรม (engineering stress) หรือ ความเคนระบุ (nominal stress) หาคาไดอยางไร แตกตาง
จากความเคนจริง (true stress) อยางไร?
ตอบ ความเคนวิศวกรรมคือความเคนที่หาไดจากการหารแรงกระทําดวยพื้นที่ภาคตัดขวางเดิมของชิ้น
ทดสอบที่รับแรง สวนความเคนจริงคือความเคนที่หาไดจากการหารแรงกระทําดวยพื้นที่ภาคตัดขวางจริง
ขณะนั้น
7.4 ความเครียดวิศวกรรม (engineering strain) หาคาไดอยางไร แตกตางจากความเครียดจริง (true strain)
อยางไร?
ตอบ ความเครียดวิศวกรรมคือความเครียดที่หาจากความยาวทดสอบเดิม (original gauge length) ของชิ้น
ทดสอบ สวนความเครียดจริง หาจากระยะจริงระหวาง gauge mark ของชิ้นทดสอบ
7.5 Proportional limits และ elastic limits ซึ่งเปนสมบัติเชิงกลของวัสดุวิศวกรรมคืออะไร ตางกันอยางไร?
ตอบ proportional limits คือ ความเคนคาสูงสุดซึ่งความเคนเปนสัดสวนเชิงเสนกับความเครียด คานี้ทดลอง
หาไดยาก จึงมักไมนิยมใชในการวิเคราะหทางวิศวกรรม
elastic limits คือ ความเคนคาสูงสุดซึ่งวัสดุจะกลับคืนสูสภาพเดิมได ถาเอาโหลดที่ทําใหเกิดความเคนออก
คานี้ทดลองหาไดยากเชนกัน
7.6 วัสดุวิศวกรรมที่เปน วัสดุไอโซทรอปก (isotropic material) และวัสดุแอนไอโซทรอปก (anisotropic) คือ
วัสดุที่มีสมบัติอยางไร ตางกันอยางไร?
ตอบ วัสดุไอโซทรอปกคือ วัสดุที่มีสมบัติเชิงกลเทากันในทุกๆ ทิศทาง สวนวัสดุแอนไอโซทรอปก มีสมบัติ
เชิงกลเปลี่ยนแปลงไปตามทิศทางการรีด
7.7 แทงวัสดุกลมที่รับแรงกดในแนวแกนจะเกิดความเคนเฉือนสูงสุดมีคาเทาไร และเกิดมี่มุมกี่องศากัแนว
แรงกด
ตอบ ความเคนเฉือนสูงสุดมีคาเทากับครึ่งหนึ่งของความเคนกดสูงสุด เกิดขึ้นที่มุม 45 องศากับแนวแรง
7.8 ชิ้นทดสอบการดึงมาตรฐาน มักทําเปนแทงทรงกระบอกกลมมีปลายทั้งสองขางโตกวาชวงกลางของ
ชิ้นทดสอบ การทําชิ้นทดสอบใหมีลักษณะนี้เปนเพราะเหตุใด?
ตอบ การทําใหชิ้นทดสอบมีปลายโตกวาชวงกลางก็เพราะ ตองการใหชวงกลางของชิ้นทดสอบมีพื้นที่ภาค
ตัดขวางสม่ําเสมอ เมื่อทดสอบชิ้นทดสอบจะไดขาดในชวงนี้

Test Collection 13/15
7.9 การคํานวณเกี่ยวกับภาชนะความดันมีทฤษฎีที่ใชอยู 2 ทฤษฎีคือ Thin-walled pressure vessels และ
Thick-walled pressure vessels จงอธิบายและใหเหตุผลวาเมื่อใดจึงใชทฤษฎีของ thin-walled pressure
vessels ในการคํานวณ
ตอบ เมื่ออัตราสวน r/t มากกวา 10 จะใชทฤษฎี thin-walled เพราะสามารถสมมติไดวา ความเคนกระจาย
สม่ําเสมอในแนวความหนา
7.10 Modulus of resilience คืออะไร และคํานวณหาไดอยางไร?
ตอบ Modulus of resilience แสดงความสามารถรับพลังงานที่วัสดุสามารถ absorb ไดตอหนวยปริมาตร
ของวัสดุ เมื่อวัสดุรับความเคนจนถึง proportional limit หาไดโดยคํานวณพื้นที่ใตไดอะแกรมความเคนกับ
ความเครียดจนถึง proportional limit

• จงใชหลักการทางดานวิศวกรรมศาสตรตอบคําถามตอไปนี้ (20 คะแนน)
8.1 Strain rosette คืออะไร มีประโยชนอยางไร?
ตอบ Strain rosette คือการจัดวาง strain gauge ใหเปนมุมตางๆ เพื่อใชประโยชนในการวัดความเครียดใน
สามทิศทาง
8.2 ความเคนกับความเครียดในสองมิติมีความสัมพันธกันอยางไร จงเขียนสมการที่แสดงความสัมพันธนี้

ตอบ ความเคนกับความเครียดสัมพันธกันดังสมการ
เปนตน
8.3 วิธีการทําใหชิ้นงานรับ impact loading ไดอยางมีประสิทธิภาพสูงสุด ทําไดอยางไร?
ตอบ ทําไดโดย
1. ทําใหชิ้นงานมีปริมาตรสูงสุด
2. ทําใหชิ้นงานมีภาคตัดขวางสม่ําเสมอ โดยความเคนกระจายเทากันตลอดทั้งชิ้นงาน
3. วัสดุชิ้นงานมีมอดุลัสยืดหยุนต่ําและความเคนครากสูง
8.4 ในการรับการเฉือนอยางเดียว (pure shear) เชน กรณีของเพลาที่รับทอรคอยางเดียว เมื่อเขียนวงกลม
ของโมห (Mohr’s circle) จะมีความเคนเฉือนสูงสุดเทาไร
ตอบ ความเคนเฉือนสูงสุดคือ
8.5 เสาสูง (column) ที่มีการยึดปลายลักษณะใดสามารถรับแรงไดสูงสุด
ตอบ เสาแบบปลายยึดแนนทั้งสองขาง (fixed-fixed ends)
8.6 ทฤษฎีการบิดอยางงาย สามารถนํามาใชคํานวณเพลาภาคตัดรูปวงรีไดหรือไม เพราะเหตุใด
ตอบ เพลาที่ภาคตัดไมใชวงกลม ไมสามารถใชทฤษฎีการดัดได ทั้งนี้เพราะภาคตัดซึ่งเปนระนาบตรงกอน
การบิดจะไมเปนระนาบหลังการบิด เนื่องจากภาคตัดจะเกิดการ warp ขึ้น
8.7 การใชงานของคาน บางครั้งอาจสรางคานจากวัสดุสองชนิด เชน คานที่สรางขึ้นจากทอนไมสองทอน
ประกบแผนเหล็กกลา แลวจึงยึดติดกันดวยสลักเกลียวใหแนน ทานมีหลักการอยางไรในการคํานวณ
ปญหาเกี่ยวกับคานที่ทําดวยวัสดุสองชนิดโดยใชทฤษฎีการดัดอยางงาย
ตอบ วิธีการแกปญหาในกรณีนี้ก็คือ การเปลี่ยนภาคตัดของวัสดุชนิดหนึ่งใหเปนภาคตัดของวัสดุชนิดหนึ่ง
ใหเปน equivalent section ของวัสดุอีกชนิดหนึ่ง เชนเปลี่ยนภาคตัดคานเดิมในโจทยใหเปนภาคตัดใหมซึ่ง

Test Collection 14/15
เปนไมทั้งหมด แลวจึงคํานวณโดยใชทฤษฎีการดัดอยางงาย
8.8 สมมติฐานที่ใชกับทฤษฎีการดัดอยางงาย (Simple bending theory) คืออะไรบาง
ตอบ คานมีขนาดสม่ําเสมอ, หนาตัดสมมาตร, คานตรง, แรงกระทําในระนาบการดัด
8.9 พลังงานความเครียด (strain energy) และ proof strain energy คืออะไร
ตอบ พลังงานความเครียดคือ พลังงานที่สะสมอยูในแทงวัสดุเมื่อวัสดุนั้นไดรับแรงจากภายนอก
สวน proof strain energy คือ พลังงานความเครียดสูงสุดที่ชิ้นวัสดุนั้นสามารถรับไวไดโดยไมเกิด
ความเครียดถาวร
8.10 มอดุลัสยืดหยุน (modulus of elasticity) มอดุลัสเชิงปริมาตร (bulk modulus) และ อัตราสวนของปวส
ซอง (Poisson’s ratio) มีความสัมพันธกันอยางไร
ตอบ มอดุลัสยืดหยุน (modulus of elasticity) มอดุลัสเชิงปริมาตร (bulk modulus) และ อัตราสวนของปวส
ซอง (Poisson’s ratio) มีความสัมพันธก ันดังนี้คือ

Test Collection 15/15