You are on page 1of 4

Working Paper

1 de septiembre de 2012

LANERAKO ESKUBIDEA ETA


MALGUSEGURTASUNA

DERECHO AL TRABAJO Y
THE RIGHT TO WORK AND FLEXISECURITY
FLEXISEGURIDAD

As a Working Paper, it does not reflect any institutional position or opinion neither of EKAI Center,
nor of its sponsors or supporting entities
EKAI Center seeks to do business with companies or governments covered in its reports. Readers should be aware
that we may have a conflict of interest that could affect the objectivity of this report. Investors should consider
this report as only a single factor in making their investment decision.
GARAIA INNOVATION CENTER, GOIRU 1,A MONDRAGON
TEL: 943250104 VITORIA-GASTEIZ 639641457
LEKEITIO 675701785 DURANGO 688819520
E-MAIL: info@ekaicenter.eu
facebook.com/ekaicenter scribd.com/EKAICenter
LANERAKO ESKUBIDEA ETA MALGUSEGURTASUNA (I)

1. Lanerako eskubidea prestazio eskubideen (win to win). Honela Europar EEEren muin-
artean kokatzen denez, botere publikoen muinean kokatzen da, eta estrategia honen
ekimen eta ekintza behar du une honetan eduki nagusiena ere bada. Dena dela,
obligazioak sortzeko. Hau da, botere Europar Batzordetik Lan Zuzenbidea, eta
publikoek zehaztasuna eman behar die lege ondorioz, lanerako eskubidea
eta erregelamendu garapenen bidez zertan gauzatzerakoan gomendioen bidez saiatzen
gauzatzen den ezartzeko. Politiketan da harmonizazioa egiten, jarduera
gauzatu behar da eskubidearen funtsa zein ekonomikoarekin zerikusia duten gaiekin ez
den argitzeko. bezala.

2. Politika hauen artean, arreta berezia merezi 4. Funtsean hainbat krisiren jatorriaren
du malgusegurtasun estrategiak. Kontzeptu analisian, tartean une honetan bizitzen
honek lekua hartu du azken bizpa hiru dugunarenean, berebiziko pisua eman izan
hamarkadetan enpleguari lotutako zaio lanaren araudi garantistak eduki
estrategia nagusi modura, eta dagoeneko dezakeen garrantziari, eta batez ere
lan zuzenbidearen bilakaerari lotutako Espainian. Honela ba, asko aipatu da
araubidezko testu gehientsuenetan ageri langileen baldintzen erregulazioak enpresa
da, batik bat enplegua sustatzeko aitzakian bilakaeran duen eragin ezkorra, eta hori
egin diren aldaketetan. Beharrezkoa da dela-eta Lan Zuzenbidea moldakorragoa
beraz lanerako eskubidearen ikuspegitik izan behar dela egoera ekonomikoetara,
malgusegurtasunak zer esan nahi duen, zein malguagoa izan behar dela finean. Zer
bertute eta gabezia dituen, zein eredu dakar honek? Lanerako eskubidean eragin
dauden, Europako Enplegu Estrategian nabarmen –kasu honetan bai- ezkorra, bai
(EEE) duen pisua zein den, eta gure lanean ari direnen baldintzak narriatuz, bai
inguruan izan duen bilakaera aztertzea lanerako sarrera zailduz edo lanetik irtetea
lanerako eskubidearengan duen eragina eta erraztuz.
pisu espezifikoa erabakitzeko.
5. Honela ba, malgutasunaren aldagaia
3. Orduan zer da malgusegurtasuna? Bi lanaren antolaketan sartzeak etengabeko
hitzetan esanda lan arloan dauden bi erreforma egoera ezarri dio lanerako
interes kontrajarrien arteko eskubideari, etengabeko birformulazio bat
osagarritasunerako saiakera da, langileen Lan Zuzenbidearen erreforma
eta enpresarien artean galdu-irabazi etengabearen testuinguruan. Hartara, lan
gatazkari, biek irabazteko estrategia bat harremanetan malgutasuneranzko joera
azken hogeita hamar urteetako Lan
As a Working Paper, it does not reflect any institutional position or opinion neither of EKAI Center,
nor of its sponsors or supporting entities
EKAI Center seeks to do business with companies or governments covered in its reports. Readers should be aware that we
may have a conflict of interest that could affect the objectivity of this report. Investors should consider this report as only a
single factor in making their investment decision.
GARAIA INNOVATION CENTER, GOIRU 1,A MONDRAGON
TEL: 943250104 VITORIA-GASTEIZ 639641457
LEKEITIO 675701785 DURANGO 688819520
E-MAIL: info@ekaicenter.eu
facebook.com/ekaicenter scribd.com/EKAICenter
LANERAKO ESKUBIDEA ETA MALGUSEGURTASUNA (I)

Zuzenbidearen ezaugarri nabarmenena izan  Lantoki berean mantentzekoa


da.  Enplegagarritasuna
 Gutxieneko sarrerak izatearena
6. Lanaren eraentza merkatu egoeren arabera  Lana eta lanetik kanpoko bizitza
aldatzeak autonomia propioa kendu dio osagarri egitea
lanerako eskubideari, eta jarduera
ekonomiko orokorrean, eta ondorioz baita 8. Beraz, eta printzipioz malgusegurtasuna ez
partikularrean ere, bilakaera ekonomikoen doa legezko testu nagusienek ezartzen
menpeko, politika ekonomikoen menpeko dutenen kontra, ezta lan harremanen
faktore bihurtu du. Modu honetan lana paradigma den kontratu motaren kontra,
komertziotik at uzteko tradizioa neurri kontratu mugagabea alegia. EEEren baitan
handi batean apurtu da. Malgutasunak enplegu sorrera da lehentasuna, baina
kanpo malgutasun handiagoa dakar, hau kalitateko enplegua behar du.
da, kontratazio mugagabearen aldean (ez
da ahaztu behar hau dela gure araudian 9. Baina 2006ko Europar Batzordeak enplegu
deklaratiboki behintzat lan harreman tipoa arloan egindako Liburu Berdeak1
eta besteak, epe jakinekoak, salbuespena malgusegurtasuna eta lanerako eskubidea
beharko lukete), denbora jakinerako ordena ekonomikoaren funtzionamendu
kontratu sorta zabala batetik, eta kaleratzea onerako tresna modura ikusten du.
errazteko neurriak bestetik; eta barne Garrantzia ikaragarria, handiegia gure ustez,
malgutasun handia baita ere, lanpostuz ematen zaie ordena horretan lan
aldatzeko, lan denbora antolatzeko, baita harremanei, eta modu honetan pertsonen
geografikoki mugikortasuna errazteko. bizi bilakaeran, eta ondorioz
eskubideengan, har daitezkeen hainbat
7. Sortzen diren kontraesanak gainditze aldera neurri hutsaltzat hartzen dira (kaleratze
segurtasunaren aldagaia ezartzen da kolektiboak esaterako).
kontrapisu modura, hau da, funtsean
lanerako sarrera eta bizitzako fase 10. Lanerako eskubideari autonomia propioa
ezberdinen arteko trantsizioa (hezkuntzatik kentzeak eta ekonomia bilakaeren
lanera, lanen artean, lanetik jubilaziora) menpeko egiteak gainera desorekatu egiten
erraztuko duten neurriak, baita lantoki du printzipioz egoki ikus daitekeen
berean trantsizioa hoberantz ahalbidetuko
dutenak ere. Segurtasunaren edukiek lau 1
‘XXI. mendeko erronkei aurre egiteko Lan Zuzenbidea
segurtasun handi aipatzen dituzte: modernizatu’ titulua du

As a Working Paper, it does not reflect any institutional position or opinion neither of EKAI Center,
nor of its sponsors or supporting entities
EKAI Center seeks to do business with companies or governments covered in its reports. Readers should be aware that we
may have a conflict of interest that could affect the objectivity of this report. Investors should consider this report as only a
single factor in making their investment decision.
GARAIA INNOVATION CENTER, GOIRU 1,A MONDRAGON
TEL: 943250104 VITORIA-GASTEIZ 639641457
LEKEITIO 675701785 DURANGO 688819520
E-MAIL: info@ekaicenter.eu
facebook.com/ekaicenter scribd.com/EKAICenter
LANERAKO ESKUBIDEA ETA MALGUSEGURTASUNA (I)

malgusegurtasuna, bi osagai horietatik ezartzen ez baldin bada, eta lanetik kanpo


malgutasun neurriak lehenesten badira, geratu direnen formazioari pisua ematen ez
edo behintzat soilik malgutasuna baldin bazaio. Baina agerikoa egiten da
eraginkorra baldin bada eta segurtasuna baita ere, eta honek gure kasuari zer
berriz ez. pentsatu handia ematen dio, erantzukizuna
eta ahalegina konpartitua izan behar dela,
11. Bide honetatik malgutasuna nahita ala eta ezin dela ardura guztia estatuen esku
nahigabe lehenesteak lanaren utzi. Beronen politikek integratu egin behar
segmentazioa edo dualizazioa ekarri du, bi ditu, baita obligazioetan ere beste eragile
langile multzo (edo hiru) agertu araziz: lan ekonomikoak.
baldintza egokiak eta babes soziala dutenak
batetik, eta prekarietatearen ingurumarian 14. Aurreko puntuan esandakoen haritik
jartzen direnena bestetik, lan denborak eta malgusegurtasunak ezin du alde batera utzi
langabezia denborak tartekatuz. Hirugarren lanerako eskubidearen eta Lan
multzo bat ere egon daiteke, esklusio Zuzenbidearen izaera propioa, errealitateari
egoeran daudenena hain zuzen ere. moldatu behar zaiona, bai, baina beste
edozeren menpe ere ez dagoena. Eta ezin
12. Aurrekoaren jakitun Europar Batzordeak du ezta ere enplegu politiken
sakondu egin nahi izan du orientazioaren muinean dagoen enplegu
malgutasunarekin osagarria izango egonkortasuna eta segurtasuna ahaztu. Une
litzakeen segurtasunean, batik bat honetako desorekak, malgutasunaren
dualidade edo segmentazioa moteltze mesedeko direnak, lanerako eskubidea
aldera. Baina aldi berean hartzen diren murrizten eta edukiz husten dutenak
neurrien eraginkortasunak sortzen duen baitira.
kezka dela-eta (hau da, ezin dira neurriak ez
estrategiak kopiatu estatu bakoitzak dituen
ezaugarriak aintzat hartu gabe), tokian
tokiko faktoreak kontuan hartu beharra
aipatzen dute. Honela, estrategiak dira
konpartitu beharrekoak, ez hainbeste
teknika jakinak.

13. Ageriko egiten da ezinezkoa dela beraz


malgutzea aldi berean babes sozialik

As a Working Paper, it does not reflect any institutional position or opinion neither of EKAI Center,
nor of its sponsors or supporting entities
EKAI Center seeks to do business with companies or governments covered in its reports. Readers should be aware that we
may have a conflict of interest that could affect the objectivity of this report. Investors should consider this report as only a
single factor in making their investment decision.
GARAIA INNOVATION CENTER, GOIRU 1,A MONDRAGON
TEL: 943250104 VITORIA-GASTEIZ 639641457
LEKEITIO 675701785 DURANGO 688819520
E-MAIL: info@ekaicenter.eu
facebook.com/ekaicenter scribd.com/EKAICenter