You are on page 1of 14

Amali 4 Mengukur dan Membanding Kepelbagaian Spesis Tujuan

:

Untuk mengkaji diversiti spesies kupu-kupu dan membandingkannya antara tiga buah pulau iaitu Pulau Sipadan, Pulau Talang-Talang dan Pulau Redang. Teori :

Pada awal amali kita menguji beberapa kesukaran yang ditemui apabila kita cuba menempatkan individu-individu ke dalam taburan taxa, atau spesies, berdasarkan morfologi mereka sahaja. Dalam amali ini kita akan melihat satu contoh , di mana kita menggunakan “morphospecies” dari pengumpulan kupu-kupu dari tiga pulau bagi membuat perbandingan kepelbagaian spesis , dan kemudian membuat beberapa cadangan berkenaan keutamaan pemuliharaan berdasarkan bandingan. (Apakah dia morphospecies?) Membanding Kepelbagaian Spesis – Kupu-Kupu Asia Tenggara Invertebrata seringkali digunakan sebagai penunjuk biodiversiti kerana, secara takonominya mereka mempunyai banyak spesis, dan secara ekologinya mereka sangat berguna menentukan jenis-jenis habitat, nich dan dari segi strategi-strategi. Beberapa kumpulan, seperti kumbang, semut dan kupu-kupu dan juga ciri-ciri morfologi luaran mereka. Indeks Kepelbagaian Simpson adalah ukuran kepelbagaian. Ekologi, ia sering digunakan untuk mengukur biodiversiti habitat. Ia mengambil kira bilangan spesies yang hadir, serta banyak setiap spesies. rama-rama secara bandingannya mudah digolongkan ke dalam “morhospecie“ dengan hanya menggunakan

SCE 3107 (Ekosistem dan Biodiversiti)

Muka surat 1

335 dandelions dan buttercup 365. kepelbagaian bergantung bukan sahaja pada kekayaan. Sebagai contoh. satu daisy mempunyai pengaruh sebanyak kekayaan kawasan seluas 1000 buttercup. Kekayaan spesies sebagai langkah sendiri tidak mengambil kira bilangan individu yang hadir setiap spesies. 'kaya' sampel. Dua faktor utama yang diambil kira apabila mengukur kepelbagaian adalah kekayaan dan keserasian. 49 dandelions SCE 3107 (Ekosistem dan Biodiversiti) Muka surat 2 . ia adalah penting untuk memahami konsep asas yang digariskan di bawah. Oleh itu. Sampel dari bidang kedua terdiri daripada 20 daisies. keserasian Keserasian adalah ukuran kelimpahan relatif spesies yang berbeza membuat kekayaan sesuatu kawasan. kekayaan Bilangan spesies setiap sampel adalah ukuran kekayaan. tetapi juga kepada keserasian. Untuk memberi contoh.Indeks Kepelbagaian yang AS/A2 pelajar peringkat di UK perlu memahami boleh didapati di sini .pelbagai besar kehidupan Kepelbagaian biologi boleh diukur dalam pelbagai cara. Kekayaan adalah ukuran bilangan pelbagai jenis organisma hadir dalam suatu kawasan tertentu. Ia memberikan berat sebanyak kepada mereka spesies yang mempunyai individu yang sangat sedikit kepada orang-orang yang mempunyai ramai individu. Banyak spesis yang hadir dalam sampel. Sampel dari bidang pertama terdiri daripada 300 daisies. Kepelbagaian Biologi . 2. 1. kita mungkin telah disampel dua bidang yang berbeza untuk bunga liar. Walau bagaimanapun. kekayaan spesies adalah bilangan spesies yang berbeza sekarang. Keserasian membandingkan persamaan saiz penduduk setiap hadir spesies. Sebelum melihat Indeks Kepelbagaian Simpson dengan lebih terperinci.

Indeks Kepelbagaian Simpson adalah ukuran kepelbagaian yang mengambil kira kedua-dua kekayaan dan keserasian. Indeks Simpson ( D ) mengukur kebarangkalian bahawa dua individu yang dipilih secara rawak daripada sampel akan tergolong dalam spesies yang sama (atau beberapa kategori yang lain daripada spesies). jadi peningkatan kepelbagaian. kebanyakan individu buttercup. Sebagai kekayaan spesies dan meningkatkan keserasian. sampel pertama mempunyai keserasian yang lebih daripada yang kedua. tetapi konsisten.Kedua-dua sampel mempunyai kekayaan yang sama (3 spesies) dan bilangan yang sama jumlah individu (1000). SCE 3107 (Ekosistem dan Biodiversiti) Muka surat 3 . Walau bagaimanapun. Sama ada boleh diterima. Ini adalah kerana jumlah individu dalam sampel agak sama rata antara tiga spesies.Dalam sampel kedua. Terdapat dua versi formula untuk mengira D .dan 931 buttercup (lihat jadual di bawah). Bilangan individu Bunga Spesis Daisy Dandelion Buttercup Jumlah Contoh 1 300 335 365 1000 Contoh 2 20 49 931 1000 Satu komuniti yang dikuasai oleh satu atau dua spesies dianggap kurang pelbagai daripada satu di mana beberapa spesies yang berbeza mempunyai banyak yang sama. dengan hanya beberapa daisies dan dandelions hadir. Contoh 2 Oleh itu dianggap kurang pelbagai sampel daripada 1. Indeks Kepelbagaian Simpson 'Indeks Simpson Kepelbagaian' istilah sebenarnya boleh merujuk kepada mana-mana salah satu daripada 3 indeks berkait rapat.

maka nilai maksimum ialah 5. lebih kepelbagaian sampel.Nilai maksimum bilangan spesies (atau kategori lain yang digunakan) dalam sampel.D Nilai indeks ini juga berkisar antara 0 dan 1. Ini adalah tidak intuitif serta logik. Sebagai contoh jika terdapat lima spesies di dalam sampel. Satu lagi cara mengatasi masalah sifat kaunter-intuitif Indeks Simpson adalah untuk mengambil salingan Indeks: Simpson Indeks Bersaling 1 / D Nilai indeks ini bermula dengan 1 sebagai tokoh yang serendah mungkin. Dalam kes ini.D= (n / N) 2 n = jumlah bilangan organisma spesies tertentu N = jumlah bilangan organisma semua spesies Nilai D julat antara 0 dan 1 Dengan indeks ini. lebih besar nilai. kepelbagaian tidak. 0 mewakili kepelbagaian terhingga dan 1. Angka ini akan mewakili satu komuniti yang mengandungi hanya satu spesies. Ini lebih masuk akal. Semakin tinggi nilai. tetapi sekarang. lebih besar nilai D. Indeks Simpson Kepelbagaian dan Indeks Bersaling Simpson) telah dipetik di bawah istilah selimut ini. indeks mewakili kebarangkalian bahawa dua individu yang dipilih secara rawak daripada sampel akan tergolong dalam spesies yang berbeza. kepelbagaian yang lebih besar. jadi untuk mengatasi masalah ini. 'Indeks Simpson Kepelbagaian' nama ini sering sangat longgar digunakan dan semua 3 indeks berkaitan diterangkan di atas (Indeks Simpson. kepelbagaian rendah. Iaitu. D sering ditolak dari 1 untuk memberi: Simpson Indeks Kepelbagaian 1 . bergantung SCE 3107 (Ekosistem dan Biodiversiti) Muka surat 4 .

pensampelan hanya satu kuadrat tidak akan memberi anda anggaran yang boleh dipercayai kepelbagaian flora tanah dalam kayu. Sampel Beberapa akan perlu diambil dan data yang dikumpulkan untuk memberikan anggaran yang lebih baik daripada kepelbagaian keseluruhan. Sudah tentu. Sebagai contoh. Ia Oleh itu penting untuk memastikan indeks yang telah sebenarnya telah digunakan dalam mana-mana kajian perbandingan kepelbagaian. Spesis Woodrush Holly (benih) Bramble Kabus Yorkshire Sedge Jumlah ( N ) Bilangan (n) 2 8 1 1 3 15 n (n-1) 2 56 0 0 6 64 Meletakkan angka ke dalam formula Indeks Simpson SCE 3107 (Ekosistem dan Biodiversiti) Muka surat 5 .pada penulis. mari kita bersenam nilai D bagi satu sampel tunggal kuadrat tumbuhtumbuhan tanah dalam hutan.

SCE 3107 (Ekosistem dan Biodiversiti) Muka surat 6 . Oleh itu. Indeks Simpson memberikan lebih berat kepada spesies yang lebih banyak dalam sampel. adalah penting untuk memastikan indeks yang sebenarnya telah digunakan dalam mana-mana kajian perbandingan kepelbagaian. Kaedah : 1.7 Indeks Kepelbagaian Simpson. 2. Operasi unit taksonomi (operational taxonomic units) yang telah diberikan boleh dianggap sebagai spesis yang telah dibahagi dan setiap spesis baru itu diberi nama yang unik.3 (Indeks Simpson) Kemudian: Indeks Simpson Kepelbagaian 1 . Kesemua kupu-kupu dikelaskan kepada beberapa kumpulan tertentu. tidak sama seperti nilai 0.3 Ini 3 nilai-nilai yang berbeza semua mewakili biodiversiti yang sama. Tambahan spesies yang jarang berlaku kepada sampel menyebabkan hanya perubahan kecil dalam nilai D .7.D = 0.7 Simpson Indeks Bersaling 1 / D = 3.D = 0. Satu nilai Indeks Simpson sebanyak 0.

Prosedur yang sama diulang untuk spesis kupu-kupu yang lain.3. Satu kumpulan spesis kupu-kupu dipilih dan dikumpulkan dari ketiga-tiga pulau tersebut. 5. Kepelbagaian spesis dikira dari setiap pulau dengan menggunakan Indeks Kepelbagaian Simpson. D. 4. Bilangan individu yang hadir dalam sesuatu kumpulan spesis dikira dan data dimasukkan kedalam jadual. Keputusan : SPESIS PULAU SIPADAN PULAU TALANGTALANG PULAU REDANG 11 SPESIS A 0 11 9 0 0 SPESIS B 5 12 4 SPESIS C SCE 3107 (Ekosistem dan Biodiversiti) Muka surat 7 .

6 0 10 SPESIS D 10 SPESIS E 23 0 2 0 3 SPESIS F 4 2 0 SPESIS G 0 SPESIS H 2 0 0 SPESIS I 3 0 SCE 3107 (Ekosistem dan Biodiversiti) Muka surat 8 .

3 15 0 SPESIS J 29 4 0 SPESIS K 35 4 0 SPESIS L 0 SPESIS M 0 7 0 0 10 SPESIS N 0 0 14 SCE 3107 (Ekosistem dan Biodiversiti) Muka surat 9 .

SCE 3107 (Ekosistem dan Biodiversiti) Muka surat 10 . Semakin banyak bilangan spesies dalam sesuatu sampel.SPESIS O 0 SPESIS P 0 18 3 SPESIS Q BILANGAN INDIVIDU KEKAYAAN SPESIS KESAMARATAAN SPESIS INDEKS SIMPSON (D) KEUTAMAAN UNTUK PEMULIHARAAN 117 11 Kurang 35 0 100 9 Sederhana 77 8 Tinggi 5.5 2 3 1 Kekayaan spesies = Bilangan spesies yang wujud dalam sesuatu sampel. semakin kaya sampel itu.5 4.6 6.

0196) + (0.057) + (0. 3.0016) + (0.0011) + (0.0016) + (0.5 Pulau Talang-Talang D= 1/ (23/100)2 + (40/100)2 + (4/100)2 + (4/100)2 + (14/100)2 + (15/100)2 = 1 / (0.053) + (0.0088) + (0. Kurang kesamarataan Sederhana Tinggi kesamaratan MENGIRA INDEX DIVERSITI SIMPSON Indeks tersebut dikira menggunakan formula berikut : Pulau Sipadan D = 1/ (6/117)2 + (11/1 17)2 + (10/117)2 + (9/117)2 + (3/117)2 + (36/117)2 + (28/117)2 + (5/117)2 + (3/117)2 + (4/117)2 + (2/117)2 = 1/ (0.0018) + (0.0026) + (0. 2.16) + (0.0007) + (0.0073) + (0.181 D = 5.0006) + (0.0059) + (0.Kesamarataan spesies = Bilangan individu yang sama rata atau hampir bagi setiap spesies yang wujud dalam sesuatu sampel.0002) = 1 / 0.095) + (0.0225) SCE 3107 (Ekosistem dan Biodiversiti) Muka surat 11 . 1.

2583 D = 3. Manakala spesies morfologi merupakan spesies yang sama daripada sifat fizikalnya tetapi SCE 3107 (Ekosistem dan Biodiversiti) Muka surat 12 .0082) + (0.0331) + (0. Apakah asas binaan (basic ‘building blocks) atau Unit Operasi Taksonomi (operational taxonomic units) dari kepelbagaian (biodiversity) ? Terangkan. gen.= 1 / 0.0168) + (0.4 Perbincangan : 1. kelas.0015) + (0.1557 D = 6.0542) = 1 / 0. Binaan asas atau unit taksonomi operasi dalam biodiversiti merangkumi spesies. Spesies ditakrifkan dengan dua kaedah yang berbeza iaitu spesies biologi dan juga spesies morfologi.9 Pulau Redang D= 1/ (11/77)2 + (11/77)2 + (3/77)2 + (3/77)2 + (14/77)2 + (7/77)2 + (10/77)2 + (18/77)2 = 1 / (0.0202) + (0.0015) + (0. spesies didefinisikan sebagai satu kumpulan organisma yang membiak dan menghasilkan zuriat. kingdom dan lain-lain.0202) + (0. Spesies biologi merupakan individu-individu yang membiak bersama-sama.

Faktor lain seperti bilangan spesis yang makin berkurangan boleh membawa kepada proses pemuliharaan. Tujuan pemuliharaan SCE 3107 (Ekosistem dan Biodiversiti) Muka surat 13 . Pemberian nama kepada organisma telah diketahui dengan satu sistem universal iaitu sistem Binomial Linnaeus. Huraikan apakah maksud (1) kekayaan spesis dan (2) kesamarataan spesis.tidak diketahui tentang cara pembiakannya. Pengelasan dilakukan berdasarkan ciri-ciri persamaan dan perbezaan yang boleh diperhatikan dalam kalangan organisma hidup. Kesamarataan spesies pula merupakan bilangan individu yang sama rata atau hampir sama bagi setiap spesies yang wujud dalam sesuatu sampel. Pulau manakah paling tinggi . 3. 4. 2. Semakin tinggi bilangan spesies yang wujud. Taksonomi juga penting bagi pemuliharaan biodiversiti untuk membezakan antara spesies. sederhana dan paling rendah kepelbagaiannya? Pulau Sipadan memiliki kepelbagaian yang paling tinggi di mana terdapat 11 jenis spesis kupu-kupu. Kekayaan spesies merupakan kepelbagaian bilangan sesuatu spesies yang berbeza dalam sesebuah kawasan atau komuniti. Pengelasan ini penting bagi membolehkan komunikasi maklumat antara ahli sains mengenai sesuatu organisma tertentu. maka semakin tinggi kekayaan spesies tersebut. Taksonomi merupakan pengelasan organisma hidup. Pulau yang manakah anda hendak utamakan pemuliharaan? adakah mengikut nilai kepelbagaian? Apakah faktor-faktor yang boleh anda ambil kita dalam menentukan keutamaan program pemuliharaan? Nilai diversiti atau nilai kepelbagaian menjadi pengukur yang membawa kepada proses pemuliharaan. terutama sumber yang boleh diperbaharui seperti air dan hutan supaya sumber tersebut tidak pupus atau tidak boleh digunakan lagi. Pemuliharaan sumber alam bermaksud usahausaha melestarikan bekalan sumber alam yang telah diteroka menerusi usahausaha memelihara dan membaik pulih sumber setelah digunakan. Seterusnya ialah Pulau Talang yang mempunyai 10 jenis spesis kupu-kupu dan kepelbagaian yang paling rendah ialah di Pulau Redang di mana hanya terdapat 8 jenis spesis kupu-kupu.

htm 25 Feb 2013.dijalankan adalah untuk memastikan sesuatu spesis itu masih wujud dan berupaya untuk membiak bagi menjamin kewujudannya agar tidak terancam. diratakan atau diisi dengan tanah juga boleh mengalami pencemaran walaupun guna tanah terkini kelihatan tidak berbahaya. Indeks Kepelbagaian Simpson. 5. BIBLIOGRAFI Modul Sains SCE 3107 Ekosistem dan biodiversiti: Kepelbagaian tumbuhan dan kepelbagai haiwan. apakah kriteria yang boleh digunapakai untuk menentukan usaha-usaha pemuliharaan ini terus dilakukan? Usaha pemuliharaan boleh dikenalpasti melalui pencemaran. Penilaian itu seringnya bermula dengan penyediaanPenilaian Tapak Persekitaran Fasa I. penilaian pencemaran perlu dilakukan. Kementerian Pelajaran Malaysia. Diambil pada Februari 25.uk/simpsons. Institut Pendidikan Guru. SCE 3107 (Ekosistem dan Biodiversiti) Muka surat 14 . Tapak-tapak berhampiran yang ditebus guna. 2013 dari http://www. Jika kita tidak mempunyai sumber bagi melindungi semua spesis. Sebaik sahaja sesuatu tapak disyaki tercemar. Penggunaan sejarah tapak dan bahan-bahan yang digunakan dan dihasilkan di tapak itu dapat memandu strategi penilaian serta jenis pensampelan dan analisis kimia yang perlu dilakukan. (2011).co.countrysideinfo. Cyberjaya.