Crna Gora Vlada Crne Gore MINISTARSTVO PROSVJETE I NAUKE ZAVOD ZA ŠKOLSTVO

predmetni program

MODELARSTVO
izborni predmet jednogodišnji predmet koji nije vezan za razred

........................ 13 RESURSI ZA REALIZACIJU ......................................................... 5 DIDAKTIČKE PREPORUKE ..................................................................................... 7....................................................................................... 10............................. 6....................................................................................................................................................................................................................................... 13 PROFIL I STRUČNA SPREMA NASTAVNIKA/CA I STRUČNIH SARADNIKA/CA. 4................................... NAZIV NASTAVNOG PREDMETA................................................. 3 SADRŽAJI I OPERATIVNI CILJEVI PREDMETNOG PROGRAMA ................................................ 3 ODREĐENJE PREDMETNOG PROGRAMA.................................................................................................................................. 2............................................................................... 12 NAČINI PROVJERAVANJA ZNANJA I OCJENJIVANJA ...... 9..........Zavod za školstvo MODELARSTVO SADRŽAJ 1........................................................................................... 12 STANDARDI ZNANJA.................... 8....................................................................... 14 2 ..... 3........................................................................................................................... 11 KORELACIJE MEĐU PREDMETIMA..... 5.................................................................................................................. 3 OPŠTI CILJEVI PREDMETNOG PROGRAMA ......................................................................

. kroz program izbornog predmeta MODELARSTVO učenici/e se u ranoj fazi obrazovanja usmjeravaju na konstruktorsko stvaralaštvo i moguće inovatorstvo i pronalazaštvo. OPŠTI CILJEVI PREDMETNOG PROGRAMA Opšti ciljevi programa su da se učenicima/ama omogući da: . i program izbornog predmeta MODELARSTVO fleksibilan je i otvoren za izmjene u skladu sa dinamikom tehnološkog razvoja. vještina i navika iz različitih oblasti tehnike. 3 . .zadovolje svoja interesovanja u smislu profesionalne orijentacije. umijeća. Kako se u predmetnim programima izučavaju osnove nauka. ODREĐENJE PREDMETNOG PROGRAMA MODELARSTVO Predmetni program MODELARSTVO se izučava sa jednim časom sedmično u sedmom. sklonosti i interesovanja u pogledu sticanja praktičnih znanja. a u okviru programa izbornih predmeta učenici/e iskazuju svoj kreativni stvaralački potencijal. osmom ili devetom razredu. Po svojoj prirodi naslanja se i na određeni način predstavlja nadgradnju predmetnog programa za predmet TEHNIKA I INFORMATIKA. 3.svoja interesovanja i sklonosti ka tehničkim disciplinama iskažu kroz algoritamski pristup realizaciji malih projekata i tako na kreativan način prodube tehnička znanja i ovladaju određenim vještinama. Kao i program predmeta TEHNIKA I INFORMATIKA. Ovaj predmetni program je u funkciji povezivanja škole i društvene sredine. . Učenicima/ama pruža mogućnost da zadovolje svoje potrebe.Zavod za školstvo 1. NAZIV NASTAVNOG PREDMETA IZBORNI PREDMET NAZIV PREDMETNOG PROGRAMA MODELARSTVO 2.samostalno koriste različite izvore informacija.stiču znanja i vještine za praktičnu primjenu.

formiraju socijalne vještine (radne navike. 4 . razvijaju sposobnost primjene stečenih znanja u novim situacijama. razvijaju sposobnost za postavljanje problema i njegovo kreativno rješavanje. razvijaju sposobnosti povezivanja znanja iz različitih oblasti. razvijaju tehničke sposobnosti za predstavljanje prostornih odnosa i oblika. im budu pružene informacije o mogućnosti primjene znanja i vještina u takmičarskom smislu. odnosno učešću u radu raznih klubova i organizacija. koordinacija pokreta). sposobnost sarađivanja i vođenja). urednost i organizovanost.Zavod za školstvo - MODELARSTVO usavršavaju i primjenjuju postojeća tehničko-teorijska znanja. razvijaju psihomotorne sposobnosti (spretnost. kao i smisao za estetiku i elemente dizajna. takmičenjima. razvijaju sposobnost za manja istraživanja. na raznim smotrama.

opšte konstruktorstvo (pronalazaštvo). . tehnike gradnje (sa klasičnim materijalima. nastavna sredstva i modeli.prema sklopnom crtežu izvode montažu.pravilno koristi pribor i alat. . raketno modelarstvo. . robotika. . transformacija kretanja. 5 . .klasifikuju makete i modele.raspoređeni u grupe upoređuju makete i modele. poluga.prepoznaje elemente konstrukcije. gotovi ili polugotovi modeli). . sa zadatkom da definišu i uz pomoć nastavnika/ce evidentiraju razlike između modela i maketa. arhitektonske makete. željezničko maketarstvo i modelarstvo. Pojmovi/sadržaji Urbanističke makete. Korelacija Tehnika i informatika: tehničko crtanje. .odabiraju model (maketu). . Aktivnosti Učenici/e: . .razlikuje maketu od modela. točak. .razlikuje vrste tehničkih crteža.analiziraju na nivou grupe gotove nacrte za neki model (maketu). a zatim izrađuju radionički tehnički crtež. kinematski parovi. odnosno mehanizama. mašinska tehnika.skiciraju . . brodomodelarstvo. . SADRŽAJI I OPERATIVNI CILJEVI PREDMETNOG PROGRAMA MODELARSTVO TEMA: MAKETE I MODELI (4 časa .orijentaciono) Operativni ciljevi Učenik/ca treba da: .zna namjenu maketa i modela. Fizika: klin. .umije da koristi radionički crtež. trenje. izrađuju plan radnih postupaka. šabloni (kalupi).zna da „čita“ tehničke crteže i uputstva.klasifikuju i evidentiraju elemente konstrukcije.provjeravaju funkcionalnost urađenog modela (makete). . odnose između dijelova i sklopova.Zavod za školstvo 4.analiziraju tehničku dokumentaciju za makete i modele koje su upoređivali/e.poznaje mjere zaštite pri radu. strma ravan.poznaje postupak izrade plana radnih postupaka za realizaciju zadatka. zatim montažni (sklopni) tehnički crtež. . evidentiraju pojedinačna zaduženja. . vazduhoplovno modelarstvo.uočavaju veze između dijelova i sklopova. . automodelarstvo.

se upoznaje sa pravilima i propisima ovih modelarskih disciplina u takmičarskom smislu.gotove i polugotove modele i makete za različite oblasti i različite sportsko-takmičarske discipline. Aktivnosti Učenici/e: . željezničke makete (vozila. www. automakete.na osnovu nacrta i uputstava. . . u parovima ili manjim grupama. .CJB.uslove za demonstraciju funkcionalnosti modela.org).Zavod za školstvo Didaktička uputstva Nastavnik/ca treba da obezbijedi: . . automodeli na daljinsko upravljanje.razvija spretnost i preciznost. . Didaktička uputstva Nastavnik/ca treba da obezbijedi: . . automodeli na vazdušni pogon.demonstriraju funkcionalnost modela i uočavaju transformaciju energije i kretanja.orijentaciono) Operativni ciljevi Učenik/ca treba da: .railfan-belgrade. .koriste Internet adrese da se informišu o ovoj grani sportskog modelarstva. objekti) i željeznički modeli.poznaje zanimanja vezana za ove oblasti.primjenjuje stečena znanja. Pojmovi/sadržaji Najnovija dostignuća u oblasti atomobilske industrije i želježničkog saobraćaja.Internet konekciju i određene adrese (WWW.konstruktorski komplet ili polugotovi model (maketu). .NET. 6 .MODELI. MODELARSTVO Korelacija Saobraćajno vaspitanje: vrste saobraćaja.uočava transformaciju energije i kretanja. sastavljaju model ili maketu od gotovih komponenata. TEMA: AUTOMODELARSTVO I ŽELJEZNIČKO MODELARSTVO (3 časa .

reglaža.Internet konekciju i korisne adrese. pogađanju cilja). motori.uslove za demonstraciju funkcionalnosti modela. pribor i alat.estetski procjenjuju i vrednuju izrađeni model ili maketu nekog plovila.primjenjuje stečena znanja. Korelacija Saobraćajno vaspitanje: vrste saobraćaja.zna najnovija naučna dostignuća u oblasti brodotehnike.koriste Internet adrese da se informišu o ovoj grani sportskog modelarstva. materijali. modeli od punog drveta... od lakoobradivih materijala izrađuju jednostavni model ili maketu nekog plovila.poznaje zanimanja vezana za ovu oblast.nacrte polugotovih modela ili materijal za jednostavne modele čamaca ili brodova (od furnira. . modelarska ljepila. brodovi od papira. Pojmovi/sadržaji Pomorstvo i brodogradnja. takmičenja (u postizanju brzine. demonstriraju njegovu funkcionalnost. . .se upoznaje sa pravilima i propisima ove modelarske discipline u takmičarskom smislu. . Didaktička uputstva Nastavnik/ca treba da obezbijedi: .). Aktivnosti Učenici/e: .Zavod za školstvo TEMA: BRODOMODELARSTVO (3 časa . .demonstriraju funkcionalnost modela i uočavaju transformaciju energije i kretanja. . boje i lakovi.uočava transformaciju energije i kretanja. najnovija dostignuća u oblasti brodotehnike.na osnovu nacrta sastavljaju model od gotovih komponenti. početnički modeli (makete) čamaca. 7 . brodova. .orijentaciono) MODELARSTVO Operativni ciljevi Učenik/ca treba da: .na osnovu crteža. podmornica. . papira. od slojeva. ili .razvija spretnost i preciznost. . . čitanje planova maketa i modela.

aerodinamika i mehanika leta. padobran. .uslove za lansiranje rakete (van naselja). . konstrukcija modela (držač motora. usporavanje pada modela. .izrađuje modele. od lakoobradivih materijala izrađuju jednostavni model. . .orijentaciono) MODELARSTVO Operativni ciljevi Učenik/ca treba da: Učenici/e: Aktivnosti .gotov model (industrijski proizveden). guma. tijelo. glava).koriste Internet adrese da na odgovarajućim sajtovima pronađu informacije o najnovijim dostignućima u oblasti raketne tehnike.na osnovu crteža.na osnovu nacrta analiziraju konstrukciju rakete i sastavljaju model od gotovih komponenti. tj. . ili . Korelacija Tehnika i informatika: motori SUS. 8 . izbacivanje rakete i ispravljanje grešaka.Zavod za školstvo TEMA: RAKETNO MODELARSTVO (3 časa . . alati i materijali (karton. .Internet konekciju i korisne adrese sajtova za raketne modelare. vodilica. ili .demonstriraju funkcionalnost modela.se upozna sa pravilima i propisima ove modelarske discipline u takmičarskom smislu. raketni motori za amatere. stabilizator.može da vrši analizu konstrukcije rakete.razvija spretnost i preciznost. lansiraju raketu. . Didaktička uputstva Nastavnik/ca treba da obezbijedi: . . Pojmovi/sadržaji Razvoj raketne tehnike. o klubovima.nacrte polugotovih modela ili materijal za jednostavne modele.demonstriraju funkcionalnost modela. drvo i plastika).primjenjuje stečena znanja. takmičenjima i propozicijama.

balza.upozna istorijat avijatike. . . . materijali (drvo.. . vazduhoplovstvo. stirodur.poznaje zanimanja vezana za ovu oblast. lakoobradive materijale za izradu standardnih i nestandardnih letjelica (balza.net. sila i potisak.estetski procjenjuju i vrednuju modele. karbonska vlakna.primjenjuje stečena znanja. puštanje modela i reglaža.izrađuju jednostavne modele od papira. osnove aerodinamike i meteorologije. jedrilice. plastika). tkanine za presvlačenje. istorijat avijatike i najnovija dostignuća u oblasti vazduhoplovne tehnike. motorni modeli. Internet konekciju i korisne adrese (modeli@panline. oblikuju model. 9 . čitanje planova i način prenošenja crteža na materijal. . . Didaktička uputstva Nastavnik/ca treba da obezbijedi: gotove ili polugotove modele.izrađuju neki složeniji takmičarski model (grupni ili individualni rad). korekcije. drvo. sobni modeli.yu …). letjelice od papira.koristi različite izvore informacija. savijanjem.puštaju model.koristeći Internet informišu se o vazduhoplovno-modelarskim disciplinama. ili . prolazeći kroz sve faze realizacije projekta. ravnoteža modela).povezuje znanja iz različitih oblasti. . aerodinamika i mehanika leta (vazdušni otpor. . . vscg@cg.vrše osnovna podešavanja (reglažu).Zavod za školstvo TEMA: VAZDUHOPLOVNO MODELARSTVO (4 časa . papir.se upozna sa pravilima i propisima ove modelarske discipline u takmičarskom smislu. Operativni ciljevi Učenik/ca treba da: . dotjerivanje ivica. Korelacija Fizika: aerodinamika.koristeći Internet i stručnu literaturu sastavljaju tablicu hronološkog razvoja vazduhoplovne tehnike. . Pojmovi/sadržaji Avijacija.). takmičarski modeli. stakloplastika. ultralake letjelice.na osnovu nacrta izrađuju plan radnih postupaka.poznaje najnovija dostignuća u oblasti vazduhoplovne tehnike.. kružno komandovani modeli (F2). . ispitivanje modela. koji se mogu koristiti za eventualna takmičenja (individualni rad). montaža). vazduhoplovna navigacija. .upoznaje vrste letjelica (modela). postupci obrade (sječenje.orijentaciono) MODELARSTVO Aktivnosti Učenici/e: . potisak. (FAI – Federation Aeronautique Internationale). sječenjem i lijepljenjem. upoznaju sa pravilima i propisima Međunarodne aeronautičke federacije (prvenstveno za slobodnoleteće sobne modele). ispituju funkcionalnost. uslove za puštanje i ispitivanje modela. lijepljenje. Nikola Tesla. slobodnoleteći modeli (F1). . radio kontrol modeli RC (F3).razvija spretnost i preciznost. stiropor. vrstama modela. uspon. .

Korelacija Tehnika i informatika: tehničko crtanje.poznaje osnovna svojstva materijala koji se obrađuje.poznaje zanimanja vezana za pojedine oblasti. 10 . montaža. maketu ili uređaj – po izboru učenika/ca) ili izrađuju neki model prema pravilima takmičarskih disciplina. strma ravan. . rješenje izvora energije.uočavaju eventualne greške i vrše korekcije na crtežu i na radnom komadu. sportski savezi. prenosnih i izvršnih mehanizama. izbor kretnih. . Pojmovi/sadržaji Definisanje zadatka.orijentaciono) MODELARSTVO Aktivnosti Učenici/e: . . . uz primjenu mjera zaštite na radu. poluga. točak. .primjenjuje mjere zaštite pri radu. .razvija spretnost i preciznost.poznaje pravila i propise modelarskih disciplina u takmičarskom smislu.sređuju tehničku dokumentaciju i vrše pripreme za eventualna takmičenja. Fizika: klin. dizajn.izrađuju plan radnih postupaka za realizaciju svog „projekta“. . .procjenjuje funkcionalnost izrađenog modela (makete).pravilno rukuje alatima i mašinama.provjeravaju i demonstriraju funkcionalnost modela. . . kinematski parovi. Tivtu i Nikšiću).zna samostalno da izradi detaljni (radionički) crtež i sklopni crtež. . po 1 u Beranama.razvija sposobnosti povezivanja znanja iz različitih oblasti. transformacija kretanja. odnosno rješenje nekog tehničkog zahtjeva ili problema (originalna ideja ili po uputstvu nastavnika/ce ili po uzoru na gotovi model.zna samostalno da izradi plan radnih postupaka za realizaciju „projekta“ (ideje). . trenje.poznaje načine spajanja materijala. Operativni ciljevi Učenik/ca treba da: . upravljanje.oblikuju dijelove konstrukcije koristeći alate i jednostavne mašine. izrada tehničke dokumentacije. .na osnovu montažnog crteža vrše spajanje dijelova i sklopova u cjelinu. . . . . grafički i tekstualno (opisom) predstavljaju svoju ideju. .umije da opiše odnose između sklopova i funkcionisanje modela. .koriste mjerni alat i pribor.individualno ili u grupi. ispitivanje konstrukcije ili modela. osobine i obrada mašinskih materijala. komponovanje konstrukcije. klubovi i organizacije.primjenjuje odgovarajuće postupke obrade materijala. .Zavod za školstvo TEMA: OD IDEJE DO REALIZACIJE (13 časova .razvija sposobnost za manja istraživanja.estetski procjenjuju i vrednuju model. .uočavaju odnose između dijelova i sklopova i definišu i zapisuju vrste kretanja i transformacije energije. . .poznaje odnose između dijelova (sklopova) i primjenjuje sklopni crtež. .na osnovu skice i tehničkog opisa izrađuju radionički i sklopni crtež. aero klubovi ( 3 u Podgorici. .umije da primijeni tehničko crtanje (skicu) za predstavljanje ideje (rješenje spoljnog oblika i konstrukcije).

pokušaju predstaviti svoju ideju i rješenje za određeni tehnički zahtjev. Nastavnik/ca je moderator učeničkih aktivnosti i u tom smislu organizuje nastavu tako da se učenicima/ama ne servira gotov projekat koji samo treba realizovati. mašinske.). .nastavnik/ca obezbijedi dovoljno modela (maketa) iz različitih oblasti modelarstva. žica. treba se. kao i do modelarske literature. ekseri. gdje svaki član grupe ima precizno definisano zaduženje.gotove modele i makete iz različitih oblasti tehnike (građevinske tehnike.Zavod za školstvo Didaktička uputstva MODELARSTVO Nastavnik/ca treba da obezbijedi: . gips. prema interesovanjima učenika/ca. DIDAKTIČKE PREPORUKE Podjela i naslovi tema dati su orijentaciono. treba im pomoći da na osnovu primjera. odnosno izrađuje i primjenjuje svoj plan. tj.. Kada je u pitanju individualni oblik rada..jednostavne i lako obradive materijale (daščice i letvice od mekog drveta. standardnih uređaja.uslove za demonstraciju funkcionalnosti modela.. Na nivou grupe se razmjenjuju prijedlozi individualnih rješenja. lijepak za papir. vosak. za sada. poljoprivredne tehnike. Ukoliko učenici/e nemaju svoju originalnu zamisao. kroz individualni oblik rada. karton. predviđeno je da se preostalih 6 časova planira od strane škole i nastavnika/ce. celofan.gotove i polugotove modele i makete za različite oblasti i različite sportsko-takmičarske discipline. stiropor. 11 . glina. prilikom planiranja bazirati na lako dostupne materijale i modele.disciplinu. kao i međunarodna pravila i propozicije.. . . . Neophodno je da škola. Aktivnostu učenika/ca se mogu planirati kroz grupni rad i svakako. urađenih modela.). mašina i mehanizama koji se koriste u svakodnevnoj praksi. neophodno je da nastavnik/ca poštuje želju učenika/ce da samostalno prođe kroz sve faze projekta. a takođe najmanje po jedan model za svaku takmičarsku oblast . Takođe. papir.propisane materijale za određene oblasti (balza). kao i broj planiranih časova. ljepljiva traka. odnosno nastavniku/ci je ostavljena sloboda da planira aktivnosti i sadržaje prema zadatim ciljevima. a u skladu sa organizaciono-tehničkim mogućnostima kojima raspolaže. a onda se usvojeno rješenje oblikuje kroz algoritam radnih postupaka. 5. Kako je za sada objektivno teško u našoj državi doći do materijala i nacrta za modele u nekim oblastima.

Zavod za školstvo MODELARSTVO Nastavnik/ca je dužan/na da učenike/ce upozna sa postojećim organizacijama i klubovima koji se bave sportskim modelarstvom. a bilo bi dobro da učenici/e imaju na raspolaganju praktikum ili priručnik za modelarske discipline.zna navesti faze komponovanja konstrukcije.zna da primijeni mjere zaštite pri radu. Sadržaji i operativni ciljevi predmetnog programa.zna da izradi tehnički crtež na osnovu skice. STANDARDI ZNANJA Učenik/ca treba da: . .umije pravilno da koristi pribor za tehničko crtanje.zna da uradi sopstvenu projektnu dokumentaciju za izradu modela nekog uređaja ili sistema. . 12 . KORELACIJE MEĐU PREDMETIMA Korelacije među predmetima su date u tabelama iz tačke 4. Neophodno je da učenici/ce koriste modelarsku literaturu. . .umije da rukuje alatima i nekim jednostavnijim mašinama.zna da navede zanimanja vezana za pojedine oblasti.primjenjuje montažni crtež. .zna bitne karakteristike materijala pogodnih za mehaničku obradu. . . . 6. .zna da uradi plan radnih postupaka. .umije da opiše odnose između sklopova i funkcionisanje modela. . 7.zna da napravi skicu na osnovu sopstvene zamisli.

a raznovrsnost ciljeva. .kreativnost .radno-tehničku spretnost (primjenu pribora. . RESURSI ZA REALIZACIJU 9. 9.teorijska znanja .Zavod za školstvo 8. odnosno realizacije predviđenih ciljeva.ekonomičnost u korišćenju materijala i vremenu).rad po uputstvima. . alata i jednostavnih mašina.prezentaciju i provjeru funkcionalnosti urađenog modela.samostalnost u izboru rješenja i donošenju odluke. . Za realizaciju ciljeva iz takmičarskih modelarskih disciplina neophodno je obezbijediti dodatne konstruktorske komplete i tehničku dokumentaciju za izradu modela i maketa 13 . . pruža širok dijapazon tehnika za procjenjivanje i ocjenjivanje rada učenika/ce. Materijalni uslovi za realizaciju nastave Prostor predviđen za realizaciju ciljeva predmetnog programa za predmet TEHNIKA I INFORMATIKA je uglavnom adekvatan i za realizaciju ciljeva predmetnog programa za premet MODELARSTVO.usmeno i pismeno (test). metoda rada.1. i za ovaj predmet je karakteristična specifičnost praćenja i vrednovanja učenikovih/cinih postignuća. . zalaganja i individualne sposobnosti učenika/ce brojčanom ocjenom (od 1 do 5) treba vrednovati: .originalnost rješenja. NAČINI PROVJERAVANJA ZNANJA I OCJENJIVANJA MODELARSTVO Kao i u predmetu Tehnika i informatika.grafičko izražavanje. kvalitet rada . . Procjenjivanje i vrednovanje treba da predstavlja kontinuiran proces praćenja i evidentiranja učenikovih/cinih postignuća. Uvažavajući interesovanja.učešće u radu grupe. sadržaja.

Predmetni program MODELARSTVO. član 14 .org 10. profesor/ica tehnike i informatike. Svjetlost. Sarajevo.NET 6.. predsjednik Mileta Rabrenović. profesor/ica fizike. Sarajevo.1996. www.tehničko obrazovanje“).railfan-belgrade. Okvirni spisak literature i drugih izvora MODELARSTVO 1. 4. H. PROFIL I STRUČNA SPREMA NASTAVNIKA/CA I STRUČNIH SARADNIKA/CA Nastavu ovog izbornog predmeta može izvoditi: nastavnik/ca TO (i nastavnik/ca predmetne grupe „biologija . 1987. Đ. Tikveša.: OSNOVE TEHNIČKOG VASPITANJA I OBRAZOVANJA ZA VI RAZRED OSNOVNE ŠKOLE. D. izborni predmet za VII ili VIII ili IXrazred devetogodišnje osnovne škole. Svjetlost. www. 2. modelscpanon. Brčić.org 5. izradila je komisija u sljedećem sastavu: Tomislav Goranović. Baloković.: TEHNIČKO OBRAZOVANJE ZA SEDMI RAZRED OSNOVNE ŠKOLE. 3. Beograd. J.MODELI. Golubović. WWW. 1989.Zavod za školstvo 9.. V.CJB.2.: RADNO I TEHNIČKO VASPITANJE ZA ŠESTI RAZRED OSNOVNE ŠKOLE. Perišić. Zavod za udžbenike i nastavna sredstva.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful