You are on page 1of 2

∆ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΣΤΗ ΜΝΗΜΗ ΒΑΣΙΛΗ ΞΑΝΘΟΠΟΥΛΟΥ 2009

Φυσική Β’ Λυκείου
Αρνητικά φορτισµένο σωµατίδιο µε
φορτίο q = −10-5 C και µάζα 3,6 Kg
είναι κρεµασµένο από την άκρη
αβαρούς µονωτικού νήµατος µήκους ℓ =
1 m του οποίου το άλλο άκρο είναι
πιασµένο σε σταθερό σηµείο. Κάτω από
το φορτίο q, στην ίδια κατακόρυφο
βρίσκεται άλλο φορτισµένο σωµατίδιο
µε φορτίο Q = +4·10-5 C. Το φορτίο Q
κρατείται ακίνητο (καρφωµένο) και
όταν το αρνητικό φορτίο q βρίσκεται
στη κατώτερη του θέση, απέχει απ’
αυτό s = 0,2 m.
Α1) Πόση είναι η ηλεκτρική δύναµη
που αναπτύσσεται ανάµεσα στα δύο
φορτία όταν το q είναι στη κατώτερη
θέση του (σχήµα) (Μονάδες 5)
Α2) Πόση είναι η τάση του νήµατος
όταν το q είναι στη παραπάνω θέση.

Β

Β

ℓ=1m

−∆
h=0,4m
Γ

− q,m

υ

Α∆=1m

s=0,2m
Β

Α

+ Q

Β

(Μονάδες 5)
Β) Αποµακρύνουµε το φορτίο q από τη κατακόρυφο έτσι ώστε ν’ ανυψωθεί κατά h =
0,4 m και ταυτόχρονα η νέα απόσταση του από το ακίνητο Q να γίνει Α∆ = 1 m. Αν η
παραπάνω αποµάκρυνση του νήµατος, έγινε σε επίπεδο κάθετο στις δυναµικές
γραµµές οριζόντιου οµογενούς µαγνητικού πεδίου έντασης Β = 104 T, όπως φαίνεται
στο σχήµα…
Β1) Με πόση ταχύτητα θα φτάσει στη κατώτερη (προηγούµενη θέση) το q αν το
αφήσουµε ελεύθερο; (Μονάδες 5)
Β2) Πόση είναι η τάση του νήµατος τη στιγµή που θα περνά το φορτίο q από την
κατώτερη θέση; (Μονάδες 5)
∆ίνονται α) g = 10 m/s2 και β) Κηλ = 9·109 Nm2/C2.

ΛΥΣΗ
Α1) Η ηλεκτρική δύναµη που αναπτύσσεται ανάµεσα στα δύο
φορτία όταν το q είναι στη κατώτερη θέση είναι:
Qq
4 ⋅ 10−5 ⋅ 10−5
Fηλ = Kηλ 2 = 9 ⋅ 109
⇒ Fηλ = 90 N
s
4 ⋅ 10 − 2
A2) Εφόσον ισορροπεί στην κατώτερη θέση θα ισχύει:
ΣF=0⇒T=Fηλ+W⇒T=90+3,6·10=90+36⇒ T = 126 N

T

− q,m
Fηλ

s W

+ Q

Β1) Tο βάρος και η ηλεκτρική δύναµη είναι και οι
Ο
δύο συντηρητικές δυνάµεις. Επίσης ξέρουµε ότι η
δύναµη Lorentz που ασκείται από το µαγνητικό πεδίο Β
στο φορτίο δεν επηρεάζει την κινητική ενέργεια του.
Άρα θα ισχύει η Αρχή ∆ιατήρησης της Μηχανικής
Ενέργειας από το σηµείο Α ως το Β:
Α.∆.Μ.Ε. (∆→Γ)⇒

U ∆ + K∆ = U Γ + KΓ ⇒
Qq
Qq 1
Kηλ
+ mgh = Kηλ
+ mυ 2 ⇒
h
A∆
s
2
Γ
2 K Qq  1 1 
υ 2 = ηλ 
−  + 2 gh ⇒

υ
q,m
m  A∆ s 
s
2 ⋅ 9 ⋅ 109 ⋅ 4 ⋅ 10 −5 ⋅ − 10−5  1 1 
υ2 =
 −
 + 2 ⋅ 10 ⋅ (0,4 ) ⇒
3,6
 1 0,2 
Β
Α + Q

(

υ2 = −

Β

− ∆

)

Β

2 ⋅ 9 ⋅109 ⋅ 4 ⋅ 10−5 ⋅10−5
(− 4) + 8 ⇒
3,6
υ 2 = 8 + 8 = 16 ⇒
υ = 4m s

Β2) Τώρα η συνισταµένη των δυνάµεων θα δώσει την κεντροµόλο
δύναµη που δέχεται το σώµα:
ΣF = FK⇒
T΄ – W – Fηλ −FL= FK ⇒
mυ 2
3,6 ⋅ 42

T =
+ mg + Fηλ + B q υ =
+ 36 + 90 + 104 ⋅ 10−5 ⋅ 4 ⇒
λ
1
T ′ = 184 N

Β

FK

υ

− q,m
FL

Fηλ

W

+ Q