You are on page 1of 52

- SKOPJE



III , 2012

. -


1.
1.1.
1.2.
2.
2.1.
2.2.
2.3.
2.3.1.
2.3.2.

2.3.3.
3.
3.1.
3.2.
3.3.
3.4.
4. T
4.1. Brantingham & Faust, 1976
4.2. Jan van
Dijk & Jeep de Waard, 1991
5.
5.1. -
5.2.
5.3.
6.
6.1. ..

6.2. Barry Poner (1987/88) Sherman Lawrence (1992)


7.
7.1.
7.2.
7.3.
7.4.

7.5.
7.5.1.

7.5.2.

7.5.3.

7.5.4.

7.6.
7.6.1.

7.7.
8.
8.1.
8.2.
8.3.
8.4.
8.5.
8.6.
VII

(5 9 , 2012)

9.
9.1.
9.2.
9.2.
9.3.
9.3.1.

9.3.2.

9.4.
10.
10.1.
10.2.
10.3.
11.
11.1.
11.2.

11.3. , ,
11.4. , ,

11.5.
12.
12.1.
XV

O (24-28 , 2012)

1.
1.1.

,
, .
:

, .. ,
.

1.2.

: , , -, , ,
.
,

. ,


.
..
, ().
,
.
,
,
, ,
. :

.

-
,
.
, ,

. ,
.

.. ,

.

,

.

,
, ,
.

2.

-
2.1.
19 ,

.
.
,
, ,
,
, . ,
(
).
,
,
( , 1968 ).

, ,
.
,
.
: ,
, , ,
, .
2.2.

. ,
, ,
.
,
. ,

. ,
.
, , , ,
,
, , ,
, .

.
,
, .

,

,
. ,
. (
),
.
Van Dijk (1990) ,
,
()
.
, Graham
,
( ).
Freeman (1992) ():
.
I.


( - )
. ,
,
.

II. , ,
.

.

.
(National Institute for
Crime Prevention)
.

Ekblom

/ .
,
, (
) .
Ekblom .. () (
/ ).
/ .

(2002). ,
:


. ,
?
.
:
I.

II. ,
III. .

, ( ), ,
, , , .


,
:
)
, ,

(
),
)
, ,

),
) ,

(
)
)
( ).
,

, , ,
. ,
..
() .
.
90- ,
. ,

, .
,
,
. ,

.

, :
, , ,
. ,
,
.
- ,
, .

(Council
decision of 28 May 2001 setting up a European crime prevention network):

,
,
.
, , ,
, ,
, .
,
, ,
, ,
, , .
2.4.
2.4.1.



.
,

:

, , ,

2.4.2.


:
1. , ,
. ,

.
2. ()
,

,
.


.

,
. ,
.

.

60- 20 ,

.
()
. ,
,

.
:
, ,
.
:


,
,

,
, ,
,


,
, , .

, , ,
,

. ,
-, -
.
.
,
,

(, , , .).

, , ,
,
.
,
, .
, ,
,
.
,
,
.

, ( ,
).
2.4.3.
:
, ,
. ,
-
, .
, ,
, ,
,
.
, ,
.
,
, ,
.

.

3.
3.1.

, ( ),
( ).

:

:
(2002) 1
,
.

.
.
, .
2010
(International Crime Prevention Centre)
57 ,
(,
, ),
.

(16) /
.
(22 ), 12
.

1.
2. (Plan national de securite (2008-2011)
3.
4.
5. , Crime Prevention strategy (2008-2011)
6. ,
7. , National strategy & Action plan for reduction of juvenile delinquency
8. , International Security Programme
9. , National strategy
10. , German Forum for Crime Prevention,
11. , National strategy for social prevention of crime
12.
13. , Safety begins with prevention, 2008
14. , National strategy
15. , National strategy
16.
17.
18.
19. , National strategy
20. , violence in school
21. , National strategy
22. , - Swiss Crime Prevention,
23. National community safety plan (2008-2011)
, ,
, ,
.




2009 ,

(2007-2010)
(2006-2010)


(2009-2012)

(2010-2020)
3.2.

.
,
. .
, ,
(, , , ).
,
:
1. ,

,
( ),
2. - ,
3. -
.
, :

:
.
.

,
,
. ,
(, , , , ).
3.3.
VI
.
(
), ,
( ).
, ,
, .

.
.
, :

/
. .

(,

, , , )


. ,
, , , .

.


.

:


, ,

.
, (1-2 ),
(3-5 ) (5-10 ).
3.4.

. , ,
,
. - .
, , ,
.

.
.
.

.

4. T A
,
, .
,
, , ( )
( ).
,
, , , .
,
, ,
, , , .
, ,
, , , .
, :

(, )

( )

(, )



.
, Jonson
-
.

() .
South (1987) ,

.
,


.
,
( ). ,
,
( , , ,
).
,
. ,
,
.
, .
Tonry&Farrington


() .
, Harris (1992)

, .
Van Dijk,
,
.
,

( VI
).
:

.
, .

. ,
, ,
. , ( )

, ,

.
, .
, ,

, -, -, .


()
. , , ,
, ,
. ,
, ,
.

. ( )
,
. ,
.

, . ,
,
, ,
.
4.1.

BRANTINGHAM & FAUST, 1976


, : ,
( Brantingham & Faust) (1976).

,

.
, ,

,
,
, .
, ,
. , ,
( )
( 32 ,
. 19/2004). ,
(deterrence) ( )
().
.
:
:

7,
14


, 3

, ,

4.2.
JAN VAN DIJK & JEEP DE WAARD, 1991
Jan van Dijk & Jeep de Waard, 1991, Brantingham & Faust (1976),
,
, .



. :
,
, .


,
, .


.
( ,
, ),
( )



.

,
(, , , ).
/ ( , ,
).


(),
( ).
( )


( , ,
, , , (,
)).


(high crime areas, ,
, ).
, , (neighborhood watch).

.. (hot-spot places)
( , , , ,
, ).
(crime mapping). ,
.

5.
,

. : , -,
-,

-,

-,

, - .

, ,
.
5.1. -
,
. ()
.
,

. ,

.
.
,
.
,

,
. ,
,
. . ,
( ) ,
-
. , ,
, (deterrence)

(
).
, , (,
) , ?

. .
,
. ,
, ,
, . ,

.
..
-

.
.
,
,
. , ,

.
,
,
, .
, ,


(, , , ).

,
. ,

, ,

,
.
, (
), (
) ,
( ).
,
.
,
. ,
, :
, .
( )
,
.

,
.
5.2.
.

, .

, ,
, ,
(, ,
- ), ,
.

,
.


,
,
.
: (,
), ( ), ,

.
- ,
,
. ,

, , ,
, .
, ,

, , , ,
, ,
.
5.3.
:


,
;


( , );

,

;

,
,

,
, -,

community policing -
,
.

, , ,
. ,
,
. ,
,
, ,
. ,
,

. ,
,

.
( . 114/2006),
( 5) :

( 28):

,
,

,

,

, , ,

, , , , , ,
,

6.
6.1. ..




2004 2005 5 (, , , ).

.
(evidence-based & knowledge based prevention),

. :


, ,
,
.
Ekblom ( 5-), Ronald Clark (7-
), 7
.
) Beccaria
,
7 :

) 5 I Poul Ekblom
Poul Ekblom,
, :
1. :
,
2. : /

3. : ,
4. : /
5. : //
:
1. ,
2. ( ) ,
3. ,
4. ,
5. .
6.2. BARRY PONER (1987/88) SHERMAN LAWRENCE (1992)
Barry Poyner 1987/88 , 122
, / 249 (
7 ) 4 :

( 2),

(1-2),

(0-1)

( 0).
:

1) (74)
1,78
0,71
2) (68)

2,00
1,00
1,00
3) (45)
0,75
2,00
1,45
4) / (27)
0,00
0,20
0,50
5) (26)
0,50
1,25
2,00
2,00
6) (5)
1,50
7) (4)
2,00
2,00
, Barry Poyner
: , ,
, .
(
, , )
.
Sherman Lawrence (1992)
Sherman : What works, what doesnt work,
what promising, what unknown ( , , , ).


/ /.
, Sherman j /
7- : , ,
, , .

7- .

. , ,
,
.

7.
7.1.

. (1764)
.
( ),

. ,
,

. , ,
.
, : ,
,
,
.
,
. . , homo penalis,
.

.
. ,
,
. , ,
IQ, () . ,
, ,
,
.

, .

( )
.

.
. ,
, , .
7.2.

.
. ,
. , ,
, .
,
.

.

.
: .
,
, .
,
.
, ,
.
.
7.3.
.

.


. , ,
.
( ),

.
, :
, () .
,
, .
.
.
,
.
, :
1. ,
2.
3. .
..
.

: , ,
( ) .
7.4.
Clarke & Cornish.
(

).
.
, ,
.

: (
) (
). ,
,
( ,
).
,
.
. ,
.
.
Clarke & Cornish , ,
(
, , , ). ,
.

.
:
1. ,
2.
3. .
,
.
:
, .
,
,
.

.
.
.

. ,

7.5.
,
, .
,

. ,
, , . ,

, ..
, . -
, .

.
: , ,
, , , ,
. , ,
.
7.5.1.
,
,
, ,
.
.
.
.

. ,
.

. ,
, .
,

.
7.5.2.
,

( )
. ,

. ,


. , .

,
,
.
, ,

.
,
( ). ,
.
,
.

. ,
,
.


.

. ,

.

7.5.3.

,
.
. ,
,
.


: , , .
, .

, ,
,
.
,

.
7.5.4.

, .. -
,
.
.

. ,
.
,
: (, ,
, , IQ, ,
), ( ,
, , , ,
, , )
(, ,
, - (,
, , , ).
, , IQ, ,
.
7.7.
..
(1920),
. ,
,
. ,
. ,
.
: ,
. .
.
.
, ,
.

:
1. ,

,
2.
,
3.
(in flagranti)
4.

.
Jane Jacobs (1961). ,
, (eyes on the street)
. ,
.
.
(1972), , ,
. ,
,
.
, ,

. ,
, ,
.
, ,
.

.
, ,
.
:

,
. ,
. ,
. ,
. ,

.

. ,

, ,
.
7.7.1.
(CRIME PREVENTION THROUGH
ENVIRONMENTAL DESIGN-CPTED)
e
(
).
CPTED
.
. ,
.
, .

. :
1.

2.
;
3.
.

, ,
.

,
.
:
1. (Natural access control) .
. : ,
, , .
. ,
.
2. (Natural surveillance)
.

.
, .
3.

(Territorial reinforcement) .

, , .
,

.

4. (Maintenance and management) .


, ,
o ,
.
.. 3-D , ,
(designation, definition, design) .
.

, /


(, , )
, ,
, ,
.
,
:
1. /
2.
3.
4.
1. / :
-
. ,
.
,
, ,
.
.
,
.

.
. ,
, ,
, .
,
, . ,
.

-
,
. ,
,
.
, .
2. ,
:
.
, ,

. ,
. , ,
, .

.
, ,
. ,
. ,
,
.
- ,
,
.

. .

.

, .
,
.


.
3. :

, ,
.
/


.
3.


,

.
7.8.

.
. ,

, ,
.
. ,
.
,

.
.

,
,
.
, ,
, .

.
.

. ,
,
.
, (1992) 12
.

I.

/
.
:
1. ()-
. :
, , .
2. .
: , , .
3.
, , .
4.
.
: ,
.

II.


.
5. /:
. , ,
.
6.

.
.
7. ,
, .
8.

.

III.


. ,
,
.
9. .
: ,
.
10. ,
.
11. .
,
.
12.
.
:
, . ,
.