You are on page 1of 7

ICS 91.100.

30

TÜRK STANDARDI

TS EN 12390 -2

Beton – Sertleşmiş beton deneyleri - Bölüm 2 : Dayanım deneylerinde kullanılacak deney numunelerininin yapımı ve küre tâbi tutulması 1 Kapsam

Bu standard, dayanım deneylerinde kullanılacak beton deney numunelerin yapımını ve küre tâbi tutulması metotlarını kapsar. Deney numunelerinin yapımı ve küre tâbi tutulması, deney numunesi kalıplarının hazırlanması, betonun kalıplara doldurulması, yüzeyin tesviye edilmesi, deney numunelerinin kürü ve nakliyesini ihtiva eder.

2

Atıf yapılan standard ve/veya dokümanlar

Bu standardda, tarih belirtilerek veya belirtilmeksizin diğer standard ve/veya dokümanlara atıf yapılmaktadır. Bu atıflar metin içerisinde uygun yerlerde belirtilmiş ve aşağıda liste halinde verilmiştir. Tarih belirtilen atıflarda daha sonra yapılan tadil veya revizyonlar, atıf yapan bu standardda da tadil veya revizyon yapılması şartı ile uygulanır. Atıf yapılan standard ve/veya dokümanın tarihinin belirtilmemesi halinde en son baskısı kullanılır. EN, IEC, ISO No EN 12350-1 EN 12390-1 Adı (İngilizce) Testing fresh concrete - Part 1 : Sampling Testing hardened concrete – Part 1 : Shape, dimensions and other requirements for specimens and moulds TS No1) Adı (Türkçe)

3

Cihazlar

3.1 Numune kalıpları, EN 12390-1’e uygun olan. 3.2 Doldurma başlığı (isteğe bağlı)
Not- Taze betonun kalıplara doldurulma işlemi, doldurma başlığı kullanılarak kolaylaştırılabilir.

3.3 Betonu sıkıştırma cihazları (aşağıda verilenlerden herhangi birisi olabilir) :
a) İç (daldırma tipi) vibratör, en düşük frekansı yaklaşık olarak 120 Hz (dakikada 7200 devir) olan.
Vibratör ucunun çapı, deney numunesinin en küçük boyutunun 1/4 ‘ünü geçmemelidir.

b) Titreşim masası, en düşük frekansı yaklaşık olarak 40 Hz (dakikada 2400 devir) olan. c) Daire kesitli sıkıştırma çubuğu, çelikten yapılmış, düz, daire kesitli, yaklaşık olarak çapı 16 mm ve uzunluğu 600 mm ve ucu yuvarlatılmış olan. d) Prizmatik (kare kesitli) sıkıştırma çubuğu, çelikten yapılmış, düz, yaklaşık olarak kesit ölçüleri 25 mm
X 25 mm ve uzunluğu 380 mm olan.

3.4 Kepçe, yaklaşık 100 mm genişlikte olan. 3.4 Mala veya perdah malası, iki adet.

1)

TSE NOTU : Atıf yapılan standardların TS numarası ve Türkçe adı 3. ve 4. kolonda verilmiştir. 1

2.2 Betonun sıkıştırılması 5. iç vibratör kullanılması esnasında. 3. Not 1.Mekanik titreşim (vibrasyon) kullanılarak. yüzeyin göreceli şekilde düz ve parlak görünüm kazanmasıyla sağlanır. Madde 5.2 veya Madde 5.2 Deney numuneleri. çimento ile etkileşmeyen (reaktif olmayan) malzeme. Sürüklenmiş havanın tahliyesine yol açacak şekilde aşırı vibrasyondan kaçınılmalıdır. kalıba doldurulmadan önce.ICS 91. sert. Not 2.1 Genel Beton. Not.1. betonun tamamiyle tekrar karıştırılmasına uygun olmalıdır.Kare ağız. 3.2. 3. ayrışma olmadan tam sıkışma sağlanması. her tabaka 100 mm’den daha kalın olmamak üzere. kalıba doldurulan taze beton. kare ağızlı.Betonun kalıba yapışmasını önlemek üzere. doldurma öncesinde.1.2. numune kalıbına yerleştirildikten hemen sonra. ancak ayrışma olmayacak ve yüzeye aşırı şerbet çıkmayacak şekilde sıkıştırılmalıdır. düz tepsi. 2 . Tepsi ölçüleri. sıkıştırıldıktan sonra doldurma başlığı içerisinde de belirli kalınlıkta bir tabaka kalacak miktarda olmalıdır.2. sürüklenmiş hava miktarında kayba neden olmaması için büyük itina gerektiğini göstermiştir. 5. Her beton tabakası. 5 İşlemler 5. Beton numune.1 Kalıpların hazırlanması ve betonun kalıplara doldurulması 5. kalıp iç yüzeyi çimento ile etkileşmeyen kalıp ayırıcı bir malzeme ile ince bir tabaka halinde kaplanmalıdır. beton yüzeyinde büyük hava kabarcıkları oluşumunun sona ermesi. EN 12350 -1’e uygun olarak alınmalıdır. Not.8 Kalıp ayırıcı. tekrar karıştırma kabı içerisinde kare ağızlı kürek kullanılarak yeniden karıştırılmalıdır.100. kare ağızlı kürek kullanılarak.6 Tekrar karıştırma kabı. Doldurma başlığı kullanılması önerilir.30 TÜRK STANDARDI TS EN 12390 -2 3. deney numunesi yüksekliğinin % 10’u ilâ % 20’si arasında olmalıdır. tam sıkışma elde edilecek.1 Doldurma başlığı kullanılmışsa.2 Mekanik titreşim 5. betonda tam sıkışma sağlamaya yeterli olacak en az süreyle uygulanmalıdır.Kalıba zarar vermemeye dikkat edilmelidir. en az iki tabaka halinde sıkıştırılmalıdır.Şişleme yoluyla sıkıştırma esnasında.2. tekrar karıştırma kabı içerisindeki betonun uygun şekilde karıştırılabilmesi için gereklidir. Not 1. tam sıkıştırma için her tabakaya uygulanacak vuruş sayısı beton kıvamına bağlıdır. Vibratör düşey tutulmalı.1 İç vibratör ile sıkıştırma Vibratör.9 Tokmak 4 Numune alma Beton numunesi.3’te tarif edilen metotlardan herhangi birisi kullanılarak sıkıştırılmalıdır. 5. Not 2.7 Kürek.Lâboratuvar deneyleri. kalıp tabanına ve yan yüzlere temas ettirilmemelidir. 5. su emmeyen ve çimento hamurundan kısa sürede olumsuz etkilenmeyen özellikte malzemeden yapılmış. Bu tabakanın kalınlığı.2.

30 TÜRK STANDARDI TS EN 12390 -2 5.2 Titreşim masası ile sıkıştırma Titreşim.2 Numune alma işleminden sonra deney yapılıncaya kadar izleyebilmek üzere numune kayıtları muhafaza edilmelidir.5.ICS 91.4 İşaretleme 5. 5.2. çelik mala veya perdah malasına kesme hareketi yaptırılarak alınmalı ve yüzey dikkatlice tesviye edilmelidir. 5. Sürüklenmiş havanın tahliyesine yol açacak şekilde aşırı vibrasyondan kaçınılmalıdır. kalıbın dış kenarlarına tokmak ile hafifçe vurulmalıdır. Not 2. 5.4. beton yüzeyine büyük hava kabarcıkları çıkışı duruncaya ve sıkıştırma çubuğu darbelerinden geri kalan boşlukların dolması sağlanıncaya kadar.2 Kalıp üst yüzeyinden yukarıda olan fazla beton. şoktan. Bu önlemlere örnek olarak.2’de verilen dışındaki herhangi kür şekli.6 Deney numunelerin nakliyesi Nakliye işleminin tüm aşamalarında. Her tabakanın sıkıştırılmasından sonra.2.3. ≥ % 95 rutubet şartının devam ettirilmesi ve ölçülmesi kolay değildir.(20 ± 2) °C sıcaklıkta. sıkışmış hava ceplerinin tahliyesi sağlanacak. kalıp içerisinde. yeterli sertliğe ulaşıncaya kadar. düzgün aralıklarla kontrol edilmelidir. ancak sürüklenmiş hava kabarcıkları korunacak şekilde. İlk tabakanın sıkıştırılmasında. (20 ± 2) °C sıcaklıktaki su içerisinde veya sıcaklığı (20 ± 2) °C ve bağıl nemi ≥ % 95 olan kür odasında küre tâbi tutulmalıdır.Anlaşmazlık halinde su içerisinde kür metodu referans metot olarak kabul edilmelidir.3 El ile sıkıştırma Sıkıştırma işlemi. Tercihan. numuneye zarar verilmeden.5. daire kesitli veya prizmatik çubuk ile yapılmalıdır.100. 5. 5. çubuğun numune kalıbının tabanına sertçe çarpması. betonda tam sıkıştırma sağlamaya yeterli olacak en az süre kadar uygulanmalıdır. gerekli sıcaklıktan sapmayı ve rutubet kaybını önlemek üzere gerekli önlemler alınmalıdır. Sıkıştırma çubuğu darbeleri.5. diğer tabakaların sıkıştırılması esnasında da bir önceki tabakaya fazla miktarda girmesi önlenmelidir.2’de verilen küre tâbi tutulması metodundan türetilebilir. Madde 5. 5. Kür odası içerisindeki numune yüzeylerinin sürekli şekilde ıslak kaldığı. kalıptan çıkartıldıktan sonra.5. titreşimden ve kurumadan korunarak.1 Doldurma başlığı kullanılmışsa. 5.5 Deney numunelerinin kürü 5. görünür ve kalıcı şekilde işaretlenmelidir. 5.3. numune kalıbının en kesit alanına düzgün şekilde dağıtılmalıdır. 3 .4.5. 3 günden daha fazla olmamak üzere.1 Deney numuneleri. kalıp masaya kelepçelenmeli veya sıkıca bastırılarak oynaması önlenmelidir. 16 saatten az. sıkıştırma işleminden hemen sonra başlık alınmalıdır.1 Deney numuneleri. sertleşmiş deney numunelerinin ıslak kum veya ıslak talaş içerisinde saklanması veya içerisinde su bulunan. deney anına kadar . Not 1. Her tabaka.3 Madde 5. sıkıştırma çubuğu ile en az 25 kez şişlenmelidir.2. 5.3 Yüzey tesviyesi 5. (20 ± 2) °C ( veya sıcak iklimlerde (25 ± 2) °C ) sıcaklıktaki ortamda tutulmalıdır.2 Deney numuneleri. sızdırmaz plâstik kap içerisine konulması gösterilebilir.

burada istenilen bilgilere ilâveten TS EN ISO / IEC 17025’te verilen bilgileri de ihtiva edecek şekilde düzenlenebilir.ICS 91. c) Deney numunesinin. f) Standard numune hazırlama metodundan herhangi sapma (e maddesi) kaydedilmemişse. kalıptan çıkartılmadan önceki. b) Deney numunesi(ler) in yapılma tarihi ve zamanı. i) Varsa. süre ve şartları da dahil olmak üzere muhafaza detayları. şişleme ile sıkıştırılma halinde. e) Deney numunelerinin yapımı ve kürü esnasında standard metottan olan herhangi sapma. deney numunelerine kalıptan çıkartıldıktan sonra uygulanan kür metodu. uygulanan sıcaklık sınırları ve kür süresi de belirtilerek. deney numunesi(lerin)nin teslim belgesindeki kür şartları. d) Uygulanmışsa nakliye esnasındaki kür şartları da dahil olmak üzere. h) Betonun numune kalıbına yerleştirilmesinde kullanılan sıkıştırma metodu. darbe sayısı.100. numunelerin bu standarda uygun hazırlandığına dair beyan. 2) TSE NOTU : Deney raporu. Deney raporunda aşağıda verilen bilgiler de bulunabilir : g) Taze beton numunesinin tekrar karıştırılma sonrasındaki sıcaklığı. 4 . deneyi yapan kişi tarafından.30 TÜRK STANDARDI TS EN 12390 -2 6 Deney raporu 2) Deney raporunda aşağıda verilen bilgiler bulunmalıdır : a) Deney numunesinin tanıtımı.

............. 2 İşlemler ...................................................................................................................................................... 4 .................................. 1 Atıf yapılan standard ve/veya dokümanlar.........................................................................30 TÜRK STANDARDI TS EN 12390 -2 İçindekiler 1 2 3 4 5 6 Kapsam............................................................... 1 Cihazlar.................................................................................................................................... 2 Deney raporu ...................................................................................................ICS 91.........................................................................................................................................................100................................... 1 Numune alma ...............................................................................

100. CEN tarafından kabul edilen EN 12390 -2 : 2000 esas alınarak TSE İnşaat Hazırlık Grubu’nca hazırlanmıştır. Bu standardın kabulü ile TS 3068 ISO 2736-2: 1999 iptal edilecektir.ICS 91. TÜRK STANDARDI TURKISH STANDARD .30 TÜRK STANDARDI TS EN 12390 -2 Ön söz − Bu tasarı.