You are on page 1of 1
06 mei 2013 , pag. 10 ’Verbod op landbouwgif redt bijen niet’ OPINIE PESTICIDEN 3

06

mei

2013 , pag. 10

’Verbod op landbouwgif redt bijen niet’

OPINIE

PESTICIDEN

3 Drie voor bijen schade-

lijke pesticides worden in Europa tijdelijk verboden

3 Het verbod moet de

slinkende bijenpopulatie beschermen

Door Aan Dirk van der Meulen

O m bijen te beschermen, gaat Europa drie bestrijdingsmid-

delen verbieden. Bijenhouders zien overigens geen relatie tussen de bijensterfte en de verguisde mid- delen. De Europese Commissie heeft de knoop zelf maar doorgehakt. Het voorstel om de middelen clothiani- dine, imidacloprid en thiame- thoxam te verbieden bij gewassen die in bloei bijen aantrekken, haal- de niet de benodigde meerderheid onder de lidstaten. Vijftien lidsta- ten zijn voor een verbod, acht tegen en vier landen onthielden zich van stemming. Tot de tegenstanders behoren Engeland en enkele Oost- Europese landen. Om een einde te maken aan deze patstelling besloot de Commissie tot een verbod voor twee jaar vanaf 1 december. In deze periode volgt nader onderzoek naar de mogelijke relatie tussen deze zo- genaamde neonicotinoïden en bij- ensterfte. De maatregel treft vooral de teelt van koolzaad en maïs. Koolzaad is een bij bijen populair gewas van- wege de nectar, maïs biedt ze vooral stuifmeel. De bestrijdingsmidde- len zijn aangebracht als laagje om het zaad. Vanuit het zaadje groeien de middelen mee naar de plant. Ze dienen twee doelen: ze houden in de bodem ongedierte buiten de deur en ze voorkomen luizenvraat op de bladeren. Bedreigingen vanuit de bodem doen zich vooral voor bij maïs. Rit- naalden (larven van kniptorren) kunnen het zaad zodanig aantasten dat het niet ontkiemt. Het pro- bleem is dat er nauwelijks alterna- tieven zijn, verklaart Wouter ten Brinke van het gelijknamige be- drijf uit Creil dat boeren begeleidt bij teelten. "Als het tegenzit, valt de oogst veel lager uit."

"Als het tegenzit, valt de oogst veel lager uit." ¬ Koolzaad is een bij bijen po-

¬ Koolzaad is een bij bijen po- pulair gewas vanwege de nectar.

Foto: archief DvhN

Bij koolzaad, met 2000 hectare in Nederland een veel kleiner gewas dan maïs (circa 225.000 hectare), speelt vooral de luizenproblema- tiek. Hiervoor zijn wel alternatieve insecticiden voorhanden. "Maar wat is dan de milieuwinst", zo vraagt Ten Brinke zich af. "Voor veldbespuitingen heb je drie tot vier keer meer middelen nodig dan bij het coaten van zaad." Voor boerenorganisatie LTO-Ne- derland had de maatregel ook niet gehoeven. "Maar het feit dat het verbod voor alle EU-landen geldt, maakt het voor ons wat makkelij- ker te accepteren", zegt gewasbe- schermingdeskundige Jaap van Wenum. De maatregel wordt ingevoerd op aandrang van natuur- en milieuor- ganisaties en op advies van de Eu- ropese voedselautoriteiten. Vol- gens deze autoriteit is er een relatie tussen de neonicotinoïden en de bijensterfte van de laatste jaren. Bijen zijn van groot belang voor de voedselvoorziening vanwege hun rol bij de bestuiving van veel ge- wassen. Toch springen de bijenhouders niet een gat in de lucht. Volgens

voorzitter Jeroen Vorstman van de Nederlandse Bijenhoudersvereni- ging (NBV, 6000 imkers) is er geen relatie tussen de slechte bijenstand en de bestrijdingsmiddelen. "De concentratie is te gering voor bijen- sterfte." Hij beschouwt vooral on- deskundige imkers en het geringe voedselaanbod als de belangrijkste oorzaken. Een deel van de imkers weet niet goed hoe ze de varroa- mijt, een bijenparasiet, moeten be- strijden, stelt hij. Het voedselaan- bod voor bijen zou verruimd kun- nen worden door bermen later te maaien en door vaker linden, es- doorn of paardenkastanjes te plan- ten. Toch kan Vorstman goed leven met een verbod. "De middelen zijn moeilijk afbreekbaar. Uiteindelijke hopen ze zich op in het grondwater met alle milieugevolgen van dien." Een woordvoerder van Syngenta, de producent van een van de drie middelen, benadrukt dat Europa te gemakkelijk besluit over een com- plex vraagstuk. "Want leg ons eens uit waarom de bijenpopulatie in Australië er goed voorstaat terwijl ze er veel meer neonicotinoïden ge- bruiken dan in Europa? In Schot- land is de bijensterfte een groot probleem terwijl ze daar de midde- len niet gebruiken."

Aan Dirk van der Meulen is land- bouwredacteur

’’

Bermen

later

maaien

helpt de

bij meer