You are on page 1of 4

Economische Vooruitzichten Update

W ereldconjunctuur last pauze in Japanse centrale bank wil haar monetaire basis verdubbelen Obligatierentes op historisch dieptepunt

Mei 2013

Tijdelijke conjunctuurpauze
De wereldconjunctuur laste in maart een pauze in. Dat kwam in alle belangrijke economien tot uiting. Zo daalde het Amerikaanse producentenvertrouwen in de verwerkende nijverheid tot 51,3, terwijl ook de netto-banencreatie met 88000 ver onder de verwachtingen bleef. Ondertussen vertoonde de Duitse Ifo-indicator na vier maanden van sterke stijging een dipje, terwijl de vertrouwensindicatoren in de meeste andere Europese economien, en vooral in Frankrijk, verslechterden. Ook in Azi was de zwakkere conjunctuur zichtbaar. Het producentenvertrouwen in China, en overigens ook in Japan, verbeterde weliswaar licht. Niettemin viel de eerstekwartaalgroei van het rele bbp terug naar 1,6% in vergelijking met een 2%-groei in het vorige kwartaal. Dat illustreerde de actuele zwakke groei van de uitvoer en van de binnenlandse vraag. Die wereldwijde groeiflauwte zorgde de voorbije maand voor een gevoelige daling van de grondstoffenprijzen. In het bijzonder de olieprijs daalde met

ruim 7% uitgedrukt in USD. Dat leidde dan weer op zijn beurt tot een neerwaartse druk op de inflatie. In de VS en de EMU bedroeg die in maart allicht respectievelijk 1,6% en 1,7%.

of einde van de zoveelste minicyclus ?


De vraag dringt zich op of de zwakke conjunctuurdata van maart slechts een tijdelijk dipje van de wereldconjunctuur voorstellen of dat er meer aan de hand is. Na de Grote Recessie kwam er in het voorjaar van 2009 een relatief duidelijk herstel, gedreven door budgettaire impulsen en de voorraadcyclus. Na dat herstel van de wereldconjunctuur, dat per saldo tot begin 2011 duurde, zagen we echter een tot nu toe ongebroken neerwaartse trend, waarrond zich een aantal miniconjunctuurcycli vormden. Voegt de herleving van het voorbije halfjaar zich in die rij ? De belangrijke conjunctuurdata voor april zullen ons meer informatie geven omtrent de conjuncturele veerkracht. Cruciaal zal de Amerikaanse arbeids-

markt zijn. De gemiddelde banencreatie in de voorbije drie maanden bedroeg 190000. Dat tempo is, samen met de uiterst lage rente en de dalende spaarquote van de gezinnen, voldoende om het Amerikaanse conjunctuurherstel voort te zetten, met de particuliere consumptie als groeimotor. Ook de mate waarin de Chinese overheid erin slaagt om de binnenlandse vraag te stimuleren zal het verdere verloop van de wereldconjunctuur benvloeden. Het tragere groeitempo in het eerste kwartaal illustreerde die overgangsfricties, maar de stijging van het producentenvertrouwen en de component van de nieuwe bestellingen in maart wijzen erop een harde landing van de Chinese conjunctuur onwaarschijnlijk is. In Europa ten slotte blijft de cruciale vraag wanneer de uitgevoerde structurele hervormingen in de perifere EMUlanden hun vruchten zullen beginnen af te werpen. Van een herstel van de vertrouwensindicatoren is nog altijd geen sprake, zodat de verwachte conjunctuurheropleving in de EMU allicht

Onze publicaties zijn online beschikbaar, via www.kbc.be/economischevooruitzichten/. U kunt ze ook gratis ontvangen per e-mail. Surf naar www.kbc.be/sb/e-nieuwsbrieven en registreer uw gegevens.

Voor vragen i.v.m. de inhoud van deze publicatie kunt u terecht bij: Dieter Guffens (32) (0)2 429.62.87 E-mail: dieter.guffens@kbc.be Verantwoordelijke uitgever: Johan Van Gompel, Havenlaan 2, B-1080 Brussel Correspondentieadres & abonnementenbeheer: KBC Groep NV, Global Services, GCE, Havenlaan 2, 1080 Brussel, E-mail: economic.research@kbc.be Deze publicatie komt tot stand op de Chief Economist Department van KBC Groep. Noch de mate waarin de voorgestelde scenarios, risicos en prognoses de marktverwachtingen weerspiegelen, noch de mate waarin zij in de realiteit zullen tot uiting komen, kunnen worden gewaarborgd. De prognoses zijn indicatief. De gegevens in deze publicatie zijn algemeen en louter informatief. Ze mogen niet worden beschouwd als beleggingsadvies conform de Wet van 6 april 1995 inzake secundaire markten, het statuut van en het toezicht op beleggingsondernemingen, de bemiddelaars en beleggingsadviseurs. KBC kan niet aansprakelijk worden gesteld voor de juistheid of de volledig1 heid ervan. Alle historische koersen, statistieken en grafieken zijn actueel tot en met 15 april 2013, tenzij anders vermeld. De beschreven meningen en vooruitzichten zijn die zoals ze gelden op 17 april 2013.

EconomischeVooruitzichten

Update

trager dan verwacht zal verlopen. De harde data van de rele bbp-groei in het eerste kwartaal zullen daarover meer duidelijkheid scheppen.

Dieptepunt
De Japanse centrale bank zal haar monetaire versoepeling uitvoeren door onder meer een verdubbeling van haar bezit van langlopend overheidspapier. Die grote liquiditeitstoevoer aan de wereldeconomie komt bovenop de 85 miljard USD die de Amerikaanse Fed elke maand creert. In anticipatie daarop daalden de obligatierentes wereldwijd tot historische dieptepunten. Zo bereikten de Japanse en Duitse tienjaarse overheidsrente respectievelijk 0,44% en 1,22% en dook de Belgische tienjaarsrente voor het eerst in haar geschiedenis onder de 2%. Naast de massale ingrepen van de centrale banken werden die rentedalingen mee veroorzaakt door de huidige conjunctuurzwakte en de afkoelende inflatie. Dat laatste is op haar beurt het gevolg van de daling van de grondstoffenprijzen en de trage groei van de geldhoeveelheid in de rele economie. Van aanhoudend deflatiegevaar kan echter vooralsnog geen sprake zijn. Indien de olieprijs sterker daalt dan we verwachten, is weliswaar een tijdelijke negatieve inflatie mogelijk, zoals in de zomer van 2009, maar zolang er echter geen tweederonde-effecten komen via dalende inflatieverwachtingen is dat van voorbijgaande aard. Op dit ogenblik is dat niet het geval. In de VS en de EMU

Verdubbeling
Ondertussen kondigde de Japanse centrale bank onder haar nieuwe gouverneur Kuroda een verregaand programma van monetaire stimulering aan om haar nieuwe inflatiedoelstelling van 2% zo snel mogelijk te bereiken. Daarvoor gaat ze haar beleid nu richten op de (basis)geldhoeveelheid die ze op twee jaar tijd wil verdubbelen. Daarmee wil de Japanse centrale bank de deflatoire spiraal doorbreken die de voorbije jaren vooral werd veroorzaakt door de sterke JPY. Die apprecieerde immers fors tegenover de USD en de EUR doordat de Japanse centrale bank in vergelijking met haar Europese en vooral haar Amerikaanse collegas tijdens de Grote Recessie haar (basis)geldhoeveelheid veel minder deed toenemen. In die zin is de aangekondigde verdubbeling ruwweg een inhaalbeweging die past in een coperatieve aanpak door de belangrijke centrale banken wereldwijd. Dat principe werd begin februari nogmaals bevestigd door de G7 en de G20.

zijn de inflatieverwachtingen op een tienjaarshorizon nu respectievelijk 2,6% en 1,9%. Voor de EMU komt dat vrijwel precies overeen met de inflatiedoelstelling van de ECB, terwijl de verwachting voor de VS-inflatie boven de doelstelling van de Fed ligt. Die inflatieverwachtingen betekenen wel dat de huidige rele tienjaarsrentes in de VS en de EMU fors negatief zijn. Zolang de wereldconjunctuur zwak blijft en de centrale banken hun aankoopbeleid van obligaties voortzetten, zullen de obligatierentes allicht laag blijven. Wanneer die aankopen echter afnemen of zelfs stoppen, zal de neerwaartse druk op de rente wegvallen en kan die normaliseren. De Fed-gouverneurs voeren al een intern debat over het geschikte tijdstip van zon exit. Indien de Amerikaanse conjunctuur de volgende maanden haar dynamiek kan voortzetten en misschien zelfs nog opdrijven, kan dat tijdstip vroeger komen dan algemeen verwacht. Een voelbare rentestijging op een horizon van twaalf maanden is bijgevolg waarschijnlijk.

Dieter Guffens dieter.guffens@kbc.be

(inflatieverwachtingen op tienjaarshorizon, in %) 3,5 3 2,5 2 1,5 1 2007 EMU VS

Geen deflatiegevaar in zicht

Rele rente kan niet negatief blijven


(rele tienjaarsrente in %)

3 2,5 2 1,5 1 0,5 0 -0,5 -1


08 09 10 11 12 13

-1,5 2007

08

09

10

11

12

13

EMU (Bund) VS

EconomischeVooruitzichten

Grafieken

Economische activiteit in OESO


(kwartaalwijziging op jaarbasis in %) 6 4 2 0 -2 -4 -6 -8 -10 2007 08 09 10 11 12 10 8 6 4 2 0 -2 -4 -6 -8 -10 Bbp (reel, linkse schaal) Voorlopende indicator (rechtse schaal) -2 -3 -4 2007 1 0 -1 2

(standaardafwijking van het LT-gemiddelde)

Vertrouwen G4

08 Ondernemers Consumenten

09

10

11

12

13

(consumptieprijsindex, jaarwijziging in %) 6 5 4 3 2 1 0 -1 -2 -3 2007 08 VS EMU 09 10 11 OESO 12 13 0 2007 08 100 200 300

Inflatie

Grondstoffenprijzen
(januari 2007=100)

09

10

11

12

13

Ondernemers

Consumenten

Olie (brent, dollar per vat) Industrile metalen (Economist) Landbouw en voeding (S&P GSCI)

Renteverloop VS
(in %) 6 5 4 3 2 1 0 2007 6 5 4

Renteverloop EMU
(in %)

VS

EMU

OESO

3 2 1 Olie (brent, dollar per vat) 0 Industrile metalen (S&P GSCI)10 13 2007 08 09

08

09

10

11

12

11

12

13

Obligatierente (10-jaar) Beleidsrente

Landbouw en voeding (S&P GSCI)


Duitse obligatierente (10-jaar) Beleidsrente

EconomischeVooruitzichten

Tabellen

Rele bbp-groei
2013 2014 2013

Inflatie
2014 15-04-2013 +3m

Beleidsrentes
+6m +12m

VS EMU Belgi Duitsland VK Zweden Noorwegen Zwitserland Slowakije Polen Tsjechi Hongarije Bulgarije Rusland Turkije Japan China Australi NIeuw-Zeeland Canada

2,3 -0,6 0,2 0,5 0,5 1,3 2,0 1,0 0,8 1,1 0,0 -0,3 1,6 3,4 4,1 1,1 7,9 2,5 2,9 2,3

2,7 1,1 1,4 1,8 1,8 1,9 2,5 1,5 2,0 2,7 2,0 1,2 2,6 3,4 4,7 1,6 7,6 2,7 3,0 2,4

1,6 1,6 1,0 1,6 3,0 1,0 1,8 0,2 1,9 1,6 2,2 4,8 2,9 5,7 6,9 0,1 3,2 2,5 1,9 1,8

1,9 1,8 1,7 1,7 2,6 1,7 2,0 0,6 2,2 2,2 2,0 4,0 3,0 5,0 6,4 0,9 3,5 2,5 2,2 2,0

VS EMU VK Zweden Noorwegen Zwitserland Polen Tsjechi Hongarije Roemeni Rusland Turkije Japan China Australi Nieuw-Zeeland Canada

0,25 0,75 0,50 1,00 1,50 0,13 3,25 0,05 5,00 5,25 8,25 5,50 0,10 6,00 3,00 2,50 1,00

0,25 0,50 0,50 1,00 1,50 0,13 3,00 0,05 4,50 5,25 8,25 5,50 0,10 6,00 2,75 2,50 1,00

0,25 0,50 0,50 1,00 1,50 0,13 3,00 0,05 4,50 5,25 8,25 5,50 0,10 6,00 2,75 2,75 1,00

0,25 0,50 0,50 1,00 1,50 0,13 3,00 0,05 4,50 5,25 8,25 5,50 0,10 6,00 2,75 2,75 1,00

Wisselkoersen
15-04-2013 +3m +6m +12m 15-04-2013 +3m

Tienjaarsrentes
+6m +12m

USD per EUR GBP per EUR SEK per EUR NOK per EUR CHF per EUR PLN per EUR CZK per EUR HUF per EUR RON per EUR BGN per EUR RUB per EUR TRY per EUR JPY per EUR RMB per USD USD per AUD USD per NZD CAD per USD

1,31 0,85 8,35 7,50 1,22 4,11 25,91 294,62 4,38 1,96 41,00 2,34 128,28 6,19 1,04 0,85 1,02

1,27 0,89 8,40 7,40 1,23 4,25 25,40 305,00 4,40 1,96 41,00 2,32 124,46 6,18 1,04 0,85 1,02

1,25 0,89 8,40 7,40 1,23 4,20 25,10 307,00 4,40 1,96 41,00 2,30 125,00 6,14 1,04 0,85 1,02

1,20 0,86 8,40 7,40 1,25 4,10 24,80 311,00 4,35 1,96 41,00 2,30 124,80 6,10 1,04 0,85 1,02

VS Duitsland Belgi VK Zweden Noorwegen Zwitserland Slowakije Polen Tsjechi Hongarije Bulgarije Rusland Turkije Japan China Australi Nieuw-Zeeland Canada

1,73 1,27 2,06 1,74 1,68 2,18 0,65 2,83 3,53 1,74 5,68 0,00 7,07 6,59 0,65 3,52 3,25 3,32 1,74

2,00 1,25 2,00 1,75 1,75 2,25 0,70 3,00 3,70 2,00 6,00 0,00 6,80 6,30 0,65 3,50 3,20 3,60 2,00

2,25 1,50 2,25 2,00 2,00 2,35 0,80 3,05 3,85 2,20 6,50 0,00 6,50 6,10 0,65 3,50 3,25 3,70 2,35

2,75 2,00 2,75 2,50 2,50 2,75 1,00 3,30 4,00 2,45 7,00 0,00 6,00 6,00 0,75 3,50 3,50 3,80 2,85