You are on page 1of 3

Određivanje molekulske mase zadane supstance

ebulioskopskom metodom

Huso Jašarević
Uvod

Povišenje vrelišta otopina nehlapljivih tvari u odnosu na vrelište čistog otapala neposredno je
u vezi sa sniženjem pritiska pare.
Aparatura za određivanje molekulske mase otopljene supstance, metodom povišenja vrelišta
naziva se ebulioskop. U ebulioskopu se mjeri temperatura tankog sloja tekućine koja je u
ravnoteži s parom.
Raulov zakon glasi:
„Molarni razlomak tj. odnos broja molova otopljene supstance i ukupnog broja molova u
otopini jednak je relativnom sniženju napona pare.“

∆p n
=
p° n + n 0

∆p = p° − p

n – broj molova otopljene supstance


n0 – broj molova otapala
p – napon pare otopine
pº - napon pare otapala

Ako uzmemo 1000g otapala:

1000
= n0
M0
, gdje je M0 – molekulska masa otapala

∆p
= K ⋅b
p0
, gdje je b – molalna koncentracija

Clausius – Clapeyronova jednadžba daje zavisnost između povišenja vrelišta odnosno


sniženja ledišta i relativnog sniženja napona pare:

RT 2 ∆p
∆T = ⋅
∆H tr p

∆T =K ⋅b

RT 2
K=
1000 ⋅ ∆H tr

T- temperatura ključanja ili mržnjenja otopine


∆ H tr
- toplota isparavanja ili okrutnjavanja otapala
g
b= ⋅1000
MG
Zamjenom u izrazu ∆T =Kb

Kg1000
M =
G∆T
dobijemo

K – ebulioskopska ili krioskopska konstanta, a zavisi od vrste otapala


Kf za vodu = 1.86 K kg mol-1
Ke za vodu = 0,513 K kg mol-1
g – masa otopljene supstance
G – masa otapala
∆T
- povišenje vrelišta.

Zadatak vježbe

Odrediti molekulsku masu zadane supstance ebulioskopskom metodom

Metoda rada

Aparatura za određivanje molekulske mase otopljene supstance metodom povišenja vrelišta


naziva se ebulioskop .
U aparaturu za ebulioskopiju, ulije se tečnost i zagrijava. Pare tečnosti kroz cijev noseći sa
sobom nešto tečnosti dolaze u široku cijev, koja je stavljena u epruvetu. Tečnost treba u
tankom sloju da teče niz termometar. U cijevi sav višak toplote koju nosi pregrijana tečnost
troši se na prelaz odgovarajuće količine tečnosti u paru. Na taj način temperatura koja se
uspostavlja u cijevi odgovara temperaturi koju imaju pare tečnosti na određenom pritisku.
Pare se kondenzuju u hladnjaku i nastala tečnost se vraća kroz cijev u posudu.
U aparaturu se naspe otapalo tako da nivo u cijevi bude oko 2 cm. Zatim aparaturu pažljivo
pričvrstiti klemama za stalak.U epruvetu postaviti predhodno podešen Bekmanov termometar.
Postaviti vazdušno hladilo. Zagrijavanje se može vršiti na plameniku ili rešou. Zagrijavanjem
će se živa u termometru podizati i kada se zaustavi to odgovara temperaturi ključanja. Očitati
temperaturu, pustiti da se tečnost malo ohladi, a zatim postupak ponoviti. Potrebno je uraditi
3 mjerenja.
Pod istim uslovima odrediti temperaturu ključanja za otopinu koju pripremimo od 5 g
ispitivane supstance u 95g otapala.

Proračun

Ke za vodu = 0,513 K kg mol-1


g = 5 gr
G = 95 gr
T2 = 99°C = 372,15°K
T1 = 98°C = 371,15°K
∆T
= 372,15°K – 371,15°K = 1°K

M= 0,513 °K kg/ mol * 5 gr * 1000


95 gr * 1°K

M= 27 gr/mol