La Patria Grande Insurgente : Dignidad soberana del pensamiento plebeyo.

Selección de ponencias del I Congreso de Pensamiento Político Latinoamericano
Titulo
Palumbo, María Mercedes - Autor/a; Serbent, Mariana - Autor/a; López, Martín -
Autor/a; Bindi, Facundo - Autor/a; Fortunato, Andrés - Autor/a; Pinacchio, Ezequiel
- Autor/a; Spinelli, Juan Manuel - Autor/a; Peralta Mariñelarena, Rebeca - Autor/a;
Cedriani , Juan Pablo - Autor/a; Zorzoli, Facundo - Autor/a; Rodrigues Lopes, Gabriel
- Autor/a; Nogueroles Jové, Marta - Autor/a; Di Genaro, Nicolás - Autor/a; Viloria,
Mauricio - Autor/a; Ortiz, Diana - Autor/a; Perdomo, Jenny Cristina - Autor/a; Díaz,
Sandra - Autor/a; Carrillo Nieto, Juan José - Autor/a; Gutiérrez, Eduardo - Autor/a;
Fernández del Moral, Lilián - Autor/a; Vergara, María Ximena - Autor/a; Benegas
Loyo, Diego - Autor/a; Forciniti, Martín S. - Autor/a; Martínez Peria, Juan Francisco
- Autor/a; Quintana, María Marta - Autor/a; De Oto , Alejandro - Autor/a; Basso,
Luciano - Realizador/a; Pagura, Nicolás - Compilador/a o Editor/a; Fazio, Ariel -
Compilador/a o Editor/a; Bresler, Alejandro - Compilador/a o Editor/a; Ibáñez,
Germán - Compilador/a o Editor/a; Martínez Peria, Juan Francisco - Compilador/a o
Editor/a; Quintana, María Marta - Compilador/a o Editor/a; Delfino Polo, Fernando -
Compilador/a o Editor/a; Quintero, Pablo - Compilador/a o Editor/a; Forciniti, Martín -
Compilador/a o Editor/a; Vacca, Laura Celina - Autor/a; Delgado de la Rosa, Juan
Antonio - Autor/a; Perez Sosa, Diego Adrián - Autor/a; Agudelo Piza, Nayibe -
Autor/a; Ramati, Soledad - Autor/a; Palumbo, María Mercedes - Autor/a; Li Rosi,
Federico - Autor/a; Lisanti, Liliana - Autor/a; Peláez, Rodolfo Enrique - Autor/a;
Díaz, Martín E. - Autor/a; Melendi, Lucila - Autor/a; Wajnerman, Carolina - Autor/a;
Autor(es)
Ciudad Autónoma de Buenos Aires Lugar
CIPPLA-Centro de Investigaciones en Pensamiento Político Latinoamericano
UPMPM-Universidad Popular Madres de Plaza de Mayo
Ediciones Madres de Plaza de Mayo
Editorial/Editor
2012 Fecha
Colección
Educación; Poscolonialismo; Descolonización; Integración regional; Pensamiento
crítico; Pensamiento político; Política; Comunicación; Derechos humanos; América
Latina;
Temas
Libro Tipo de documento
http://bibliotecavirtual.clacso.org.ar/Argentina/siuma/20120622064615/libro.pdf URL
Reconocimiento-No comercial-Sin obras derivadas 2.0 Genérica
http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/2.0/deed.es
Licencia
Segui buscando en la Red de Bibliotecas Virtuales de CLACSO
http://biblioteca.clacso.edu.ar
Consejo Latinoamericano de Ciencias Sociales (CLACSO)
Conselho Latino-americano de Ciências Sociais (CLACSO)
Latin American Council of Social Sciences (CLACSO)
www.clacso.edu.ar
D I g n I D A D
soberAnA DeL
PensAMI ento
P L e b e y o
, ' ' '¸ ' ' '
' ' '¸ , ¸ I Congreso
de Pensamiento Político Latinoamericano ' ' ' '' , ¸
¸ '' ' ' , ' ¸ '
'' ¸' ' , ' ¸ ¸ ¯
'' ¸ ¯ ' ' , ' ' '
' '' '
, '
' ' ' ¸ '
, , '' ' ' '
Universidad Popular
Madres de Plaza de Mayo
Autorización provisoria otorgada
por Decreto Presidencial 751/2010
Centro de Investigaciones
en Pensamiento Político
Latinoamericano
LA PAtrIA grAnDe
I n s U r g e n t e :
D I g n I D A D
soberAnA DeL
P e nsA MI e nt o
P L e b e y o
seLeCCIón De
PonenCIAs DeL
I Congreso De
PensAMIento
P o L Í t I C o
L A t I n o
AMerI CAno
7 y 8 - oCtUbre - 2011
Universidad Popular
Madres de Plaza de Mayo
Autorización provisoria otorgada
por Decreto Presidencial 751/2010
Centro de Investigaciones
en Pensamiento Político
Latinoamericano
CoMPILADores / bresler, Alejandro / Ibáñez, ger-
mán / Martínez Peria, Juan Francisco / Quintana,
María Marta / Delfino Polo, Fernando / Quintero, Pablo
/ Forciniti, Martín / Fazio, Ariel / Pagura, nicolás
LA PAtrIA grAnDe InsUrgente:
DIgnIDAD soberAnA DeL PensAMIento PLebeyo
seLeCCIón De PonenCIAs DeL I Congreso De
PensAMIento PoLÍtICo LAtIno AMerICAno
7 y 8 - oCtUbre - 2011
Universidad Popular
Madres de Plaza
de Mayo
Autorización provisoria otor-
gada por Decreto Presiden-
cial 751/2010
Centro de Investigaciones
en Pensamiento Político
Latinoamericano
CoMPILADores
bresler, Alejandro
Ibáñez, germán
Martínez Peria, Juan Francisco
Quintana, María Marta
Delfino Polo, Fernando
Quintero, Pablo
Forciniti, Martín
Fazio, Ariel
Pagura, nicolás
Isbn 978-987-1231-69-0
eDICIón generAL:
Periódico Andén y Luciano basso
PortADA:
Luciano basso
DIseÑo y DIAgrAMACIón:
Periódico Andén y Luciano basso
Prohibida su reproducción total o parcial, los diagramadores no se hacen responsables ni comparten ne-
cesariamente las opiniones expresadas por los/as autores/as.
ProDUCCIón:
Periódico Andén
Av. Lastra n 45, Chascomús, Pcia. de buenos Aires, Argentina.
C.P.: 7130 / tel: +54 2241 430316 / Cel: +54 11 5348 7340
e-mail: periodicoanden@gmail.com.ar
web: www.andendigital.com.ar
Luciano basso
güemes 4070, 6to b, Ciudad Autónoma de buenos Aires, Argentina.
C.P.: 1425 / tel: +54 11 2057 6188 / Cel: +54 11 5348 7618
e-mail: lucianopablobasso@gmail.com
Ciudad Autónoma de buenos Aires, Argentina.
R
ÍnDICe
3
'
'

' ' , '¸ por Alejandro De oto & María Marta Quintana

' ' por Juan Francisco Martínez Peria
' '' ' ' , ¸ por Martín s. Forciniti
' '' '¸ ¸
' '' por Diego benegas Loyo
' '
' '' , ' por María Ximena Vergara
' , ' ' por Lilián Fernández del Moral
' ' , ' ¸ por Daniel
eduardo gutiérrez
' ' por Juan
José Carrillo nieto
' '' ' ¸ por sandra Díaz,
Jenny Cristina Perdomo, Diana ortiz y Mauricio Viloria
, '' '
' '' ¸' por nicolás Di genaro
' ' ¸' por Marta nogueroles Jové
' ' ' ' ¯ '
por gabriel rodrigues Lopes
' ' por Cedriani Juan Pablo
, ¸ '' por Fa-
cundo Zorzoli
' , ¸' por Juan Manuel spinelli
' , ' por rebeca Peralta Mariñelarena
¸ , '¸ por ezequiel Pinacchio
' ' ' por Andrés Fortunato
' ' por Martín López
, ¸ por Facundo bindi
'' por Mariana serbent
' ' , ' ' por María Mercedes Palumbo y
Laura Celina Vacca
' ' '
' por Mauro Donnantuoni Moratto
' ' , ¸
de Juan Antonio Delgado de la rosa

-

-

CoMPILADores / bresler, Alejandro / Ibáñez, germán / Martínez
Peria, Juan Francisco / Quintana, María Marta / Delfino Polo, Fernando / Quin-
tero, Pablo / Forciniti, Martín / Fazio, Ariel / Pagura, nicolás.
¸ por Diego Adrián Perez sosa
¸ por nayibe Agudelo Piza
' ' ¸
' ' por soledad ramati y María Mercedes Palumbo
por Federico Li rosi
¸ , por Liliana Lisanti
' por rodolfo enrique Peláez
, ' ' ' , ¸ ¸'
por Martín e. Díaz
'¸ ¸ ' ' por Lucila Melendi
' ' , ' por Carolina Wajnerman

-
IntroDUCCIón
, ' ' ' ¸ ' '
' ' ' ' ¸
, ¸ ¸ ' ' '
' ' ' , ¸
¸ ' ' ' ' , ' ¸ '
' ' ¸' ' , '
' ' ¸
' ' '
, , ' '
¸ ' ' ' ' ' ' ' '
' ' , ' '
' ' ' ' '
¸ ' ' ' '
, ' ' '
' , ' ' ' “ ' , ' ¸
' ¸ ¸ ' ' ” ' '
' ¸ , ' '
' ' , '
' ' ¸
¸ ' ' ¸ ' ' '
¸
' ¸ , ' “ ¸ ” , “ ' ”
' ' ' ' ' ' ' '
, ' ' ' ' ' ¸ '
' ' , ¸ , ' ' '
' ' ' ¸ ' ¸
' ' ¸ ,
' ¸ '
'
' ' ' ¸
“ ” ' '
' ¸ '
¸' ' ' ' ' '
' ' ' ' '
'
' ' ' , ' , ' 5
' ' ¸ ¯ , ' ¸
' ¸ ' ¸ '
' ' ' ' “ ' ” ,
' ' ' ' ' , '
' ' ' '
' , “ ” '
' ' '
' , ' ¸ ¸
' ¸ ¯ , ' '
, ' ,
' ' ' , ¸ '
' ' '
' ' ' ' ' ' '
¸ ' '
' ' ,
¸ ' ¸ ' '
, ¸ ¸ '
¸ ' ' “ ' ' ' ' ”
¸ ' ' ' ' '
, ¸' ' '
, ' ¸
' ' ¸ ¯ ' , '
' ' ' ' ,
' ' , ' ' ' ' '
'
' ' , ' ' ' '
' ' ' '
, ¸ ' ' '
' ' ' , ' ' '
' ' '
' ' ' ¸ ¸'
' , ¯ ' '
' ' ' ' '
' ¸ ' ¸ '
¸ ' ' ¸' , ' ' ,
' ' ' , ,
' ' ¸ ' ¸ '
' ' ' ' ' ¸ '
¸ '
' ' ' ' ¸ ' ,
' '
¸ , ' ' ' , ' ,
' ' ¸ ' ' '
' ' ' ,
' ' ' ' ' '
' ' ' ' ' '
' ' ' , ' ' ' '
' ' ' ¯ ' '
, ' ' ' '
' ' ' '
' '
' ' ' ¸ ' '
' ' ' ' ' '
' '
' ¸ ' ' '
' ' ' ' ' ¸ ' '
' ' ' , '
' ' ' ' '
' ' ' , ' '
,
' ' ' , ' ' ¸ , , '
' , ' ¸
' '
' ' '
' , ' ' '
' ' ¸
' ' , ' ' '
' '
' ' ' '
¸ ' , '
' ' '
' ' ,' ¸¸ ' ' '
' ' ' ' ' ¸
' , ' ¸
' ' ' ' ¸ ' ' ' '
' ' ' ' ' ,
' , ' , ' ' ' ' ,
' ' ' ' '
, ' '
' ' ' ,'
' ' , ' ,
' ' ¸ ¯ , ' ¸
' ¸ ' ¸ '
' ' ' ' “ ' ” ,
' ' ' ' ' , '
' ' ' '
' , “ ” '
' ' '
' , ' ¸ ¸
' ¸ ¯ , ' '
, ' ,
' ' ' , ¸ '
' ' '
' ' ' ' ' ' '
¸ ' '
' ' ,
¸ ' ¸ ' '
, ¸ ¸ '
¸ ' ' “ ' ' ' ' ”
¸ ' ' ' ' '
, ¸' ' '
, ' ¸
' ' ¸ ¯ ' , '
' ' ' ' ,
' ' , ' ' ' ' '
'
' ' , ' ' ' '
' ' ' '
, ¸ ' ' '
' ' ' , ' ' '
' ' '
' ' ' ¸ ¸'
' , ¯ ' '
' ' ' ' '
' ¸ ' ¸ '
¸ ' ' ¸' , ' ' ,
' ' ' , ,
' ' ¸ ' ¸ '
' ' ' ' ' ¸ '
¸ '
' ' ' ' ¸ ' ,
' '
¸ , ' ' ' , ' ,
' ' ¸ ' ' '
' ' ' ,
' ' ' ' ' '
' ' ' ' ' '
' ' ' , ' ' ' '
' ' ' ¯ ' '
, ' ' ' '
' ' ' '
' '
' ' ' ¸ ' '
' ' ' ' ' '
' '
' ¸ ' ' '
' ' ' ' ' ¸ ' '
' ' ' , '
' ' ' ' '
' ' ' , ' '
,
' ' ' , ' ' ¸ , , '
' , ' ¸
' '
' ' '
' , ' ' '
' ' ¸
' ' , ' ' '
' '
' ' ' '
¸ ' , '
' ' '
' ' ,' ¸¸ ' ' '
' ' ' ' ' ¸
' , ' ¸
' ' ' ' ¸ ' ' ' '
' ' ' ' ' ,
' , ' , ' ' ' ' ,
' ' ' ' '
, ' '
' ' ' ,'
' ' , ' , 5
' ' ' '
' ¸ '
' ' ' ' '
' ' ¸ ' ¸
' ' , ' ' '
' ' ' ' ' ¸
' , ' ' ¸ '
' ' ' ' ' '
' ¸ ' ' ' “ '
' ” ¸ ' ' , ¸ '
' '
' ' ,
' ' ¸ '
' , ' '
' ' ' ' '
' ¸ ¯ ' ¸ ¯ , '
' , ' '
' ' ' ¸
' ' ' ' '
' ' ' ' ' ' ¸
' ' ' ' ' ' '
' ' ' ¸ ¸ ' '
,'
¸ ' ' , ' ' ¸' ' '
, ' ' ' ¸ ' ¯ '
' ¸¸ ' ' ¸ '
¸ ' ' ' , ' ' ' ' ¸
' ' ' ' , ' ¸ ' ' ' ' '
' ' ' ¸' , '
' ' ' ' ' ¸ '
¸ ¸ ' ' ¸ '
' ' ' , ¸'
' ' ' , ' ' ' ¯
' ' '
¸
' ' ' '
' ¸ ' ' ¸ ,
' ' ' '
, ' ' ' ,
' , ' '
, ' ' ' ' “' ” '
' ' ' ' ¸ '
' ' ¸ , ' ' ¸
, ' ¸' ' ' ' ¸
' ' '
' ' “ ' ' ” ' ' '
' ' ' ' '
, ' ' ' ' '
' , '
' ' ' ' '
' ' ' ' ¸
' ¸ ¸ ¸ ' '
' ' , ' ' '
' ' ' ¸
¸ , ¸ ' ¸ '
' ' ,
' ' , '
' ' '
' ' ' ' ,
' ' ' , ' ' '
' , ' ¸
' , ' ' ' '
, ' ' ' '
¸ ¸ ' ,' ' ' ' ' ¸ ¯
¸' , ' ' ' ' '
' ' '
' ' ' , ' ' ' ' ¸
' “ ' ” '
' ' ¸ , '
' , ¸ ' ' ' ¸
' ' ' ' ¸ ' ,
' ' ' ' '
' “” ' ¸
' ' ' ' ' ' ¸
¯ ¸' ' ' , ,
¸' ¸ ' ' ' , ¸ ' '
- ' “ ”
' ' ' ' “ ' ”
- ' ' ' “” ,
' ' , ' ' ' ' ¸'
' ' ' ¸ ' ' '
, ' ¯ ¸' ' '
7
' ' ' '
' ¸ '
' ' ' ' '
' ' ¸ ' ¸
' ' , ' ' '
' ' ' ' ' ¸
' , ' ' ¸ '
' ' ' ' ' '
' ¸ ' ' ' “ '
' ” ¸ ' ' , ¸ '
' '
' ' ,
' ' ¸ '
' , ' '
' ' ' ' '
' ¸ ¯ ' ¸ ¯ , '
' , ' '
' ' ' ¸
' ' ' ' '
' ' ' ' ' ' ¸
' ' ' ' ' ' '
' ' ' ¸ ¸ ' '
,'
¸ ' ' , ' ' ¸' ' '
, ' ' ' ¸ ' ¯ '
' ¸¸ ' ' ¸ '
¸ ' ' ' , ' ' ' ' ¸
' ' ' ' , ' ¸ ' ' ' ' '
' ' ' ¸' , '
' ' ' ' ' ¸ '
¸ ¸ ' ' ¸ '
' ' ' , ¸'
' ' ' , ' ' ' ¯
' ' '
¸
' ' ' '
' ¸ ' ' ¸ ,
' ' ' '
, ' ' ' ,
' , ' '
, ' ' ' ' “' ” '
' ' ' ' ¸ '
' ' ¸ , ' ' ¸
, ' ¸' ' ' ' ¸
' ' '
' ' “ ' ' ” ' ' '
' ' ' ' '
, ' ' ' ' '
' , '
' ' ' ' '
' ' ' ' ¸
' ¸ ¸ ¸ ' '
' ' , ' ' '
' ' ' ¸
¸ , ¸ ' ¸ '
' ' ,
' ' , '
' ' '
' ' ' ' ,
' ' ' , ' ' '
' , ' ¸
' , ' ' ' '
, ' ' ' '
¸ ¸ ' ,' ' ' ' ' ¸ ¯
¸' , ' ' ' ' '
' ' '
' ' ' , ' ' ' ' ¸
' “ ' ” '
' ' ¸ , '
' , ¸ ' ' ' ¸
' ' ' ' ¸ ' ,
' ' ' ' '
' “” ' ¸
' ' ' ' ' ' ¸
¯ ¸' ' ' , ,
¸' ¸ ' ' ' , ¸ ' '
- ' “ ”
' ' ' ' “ ' ”
- ' ' ' “” ,
' ' , ' ' ' ' ¸'
' ' ' ¸ ' ' '
, ' ¯ ¸' ' '
' ' ' ' '
' ' ' '
¸ ' '
' ' , ' ' '
' ' ¸ '
' ' ,' , ' '
' ' ' ¯
¸' ' ' ' ' '
' ' ' ' '
¸
' ' , ' ¸ '
¸ ' ' ' ' ¸ '
' ' ' ' ¸
' ' ' ' '
' ' ' ' ' '
¸ ' ' , ,
' ¸ ¸ ¸
¸ ' ' “ ' ,
, ' ' ' '
” ' ' ' , '
' ¸
' ' ' ' ' '
,' ' ' ' ' ¸
¸ ' ¸ ' ' '
' ¸ ' ' ¸ '
' '
' ' ' '
' ' ' ' ' '
, ¸ ' , ' ' , ¸ '
' ' ' ' ,
' ' ' ' ' ' , '
' ¸ ' '
' ' ' ,
' ' ' ' ¸ ' '
“ ' ”
' ¸ ' ' , ' '
' ' ' ' ' ¸
' ¸ ' ' ' ' '
' ¸ ' '
' ' ' ' '
, ¸ ' ' ' ' ,
' ' “ ' ”
' '
' ' ' ' ' ¸
' ' '
' , ' , ' ¸ '
' ' ' ' ¸ ' ' ,
' '
' ' ' , '
' ' '
' ¸ ,
' ' ' ¸ ' ' ' '
, ' ' '
¸ ' ' ' '
' ' '
' “' ' ” “ '
” ' ¸ ' ' ' '
' ' ' '
' ' ' ' ¸
, ' ' ' ' ' ' ,' , '
,' ' ' -
' ¸ ' ' “ ' ” ' '
' ' ' '
' ' ' ' ,
' ' , ' ' '
' ' ¸ ' “ ' ' ' ”
' ' ' ' ' ¸ '
' , , ' '
' '
' ' ' ¸ ' '
¸ ¸ “ – – '
' ' … , ¸ ' '
'
¸ ” ' ' '
' ' ' , ' '
' ¸ ¸ ' ' '
' ' ' '
' , , ' ' “ ¸
– ' – ¸ ¸ ¸
' ” ' ' ' '
' ' ' ' '
' ' ' ' ' ' '
9
' ' ' ' '
' ' ' '
¸ ' '
' ' , ' ' '
' ' ¸ '
' ' ,' , ' '
' ' ' ¯
¸' ' ' ' ' '
' ' ' ' '
¸
' ' , ' ¸ '
¸ ' ' ' ' ¸ '
' ' ' ' ¸
' ' ' ' '
' ' ' ' ' '
¸ ' ' , ,
' ¸ ¸ ¸
¸ ' ' “ ' ,
, ' ' ' '
” ' ' ' , '
' ¸
' ' ' ' ' '
,' ' ' ' ' ¸
¸ ' ¸ ' ' '
' ¸ ' ' ¸ '
' '
' ' ' '
' ' ' ' ' '
, ¸ ' , ' ' , ¸ '
' ' ' ' ,
' ' ' ' ' ' , '
' ¸ ' '
' ' ' ,
' ' ' ' ¸ ' '
“ ' ”
' ¸ ' ' , ' '
' ' ' ' ' ¸
' ¸ ' ' ' ' '
' ¸ ' '
' ' ' ' '
, ¸ ' ' ' ' ,
' ' “ ' ”
' '
' ' ' ' ' ¸
' ' '
' , ' , ' ¸ '
' ' ' ' ¸ ' ' ,
' '
' ' ' , '
' ' '
' ¸ ,
' ' ' ¸ ' ' ' '
, ' ' '
¸ ' ' ' '
' ' '
' “' ' ” “ '
” ' ¸ ' ' ' '
' ' ' '
' ' ' ' ¸
, ' ' ' ' ' ' ,' , '
,' ' ' -
' ¸ ' ' “ ' ” ' '
' ' ' '
' ' ' ' ,
' ' , ' ' '
' ' ¸ ' “ ' ' ' ”
' ' ' ' ' ¸ '
' , , ' '
' '
' ' ' ¸ ' '
¸ ¸ “ – – '
' ' … , ¸ ' '
'
¸ ” ' ' '
' ' ' , ' '
' ¸ ¸ ' ' '
' ' ' '
' , , ' ' “ ¸
– ' – ¸ ¸ ¸
' ” ' ' ' '
' ' ' ' '
' ' ' ' ' ' '
' - “ ” ' '
' ¸ '
' ¸ ' '
,
' ' ' , ,
' '
¸ ¸
' ' ' ¸
, ' ' ,
, ' , '
' ¸ ' ' '
DenoMInACIon DeL Congreso
¸ ' ' '
' ¸' ¸ ' ,
, , '
DAtos sobre LA orgAnIZACIón
' ¸
, ' '¸ ' '
'
11
' ¸
'

'
' '
'
'
'
'


'
'





'
' '
' '
¸
'
'
' ' ' '
'
' '¸ '
'
' '' ¸ '
' '

'


'
'


'
' '
' '
¸
'
' - “ ” ' '
' ¸ '
' ¸ ' '
,
' ' ' , ,
' '
¸ ¸
' ' ' ¸
, ' ' ,
, ' , '
' ¸ ' ' '
DenoMInACIon DeL Congreso
¸ ' ' '
' ¸' ¸ ' ,
, , '
DAtos sobre LA orgAnIZACIón
' ¸
, ' '¸ ' '
'
FUnDAMentACIon DeL CIPPLA
'' '
¸ ' ¸ '' ' , ,
' ¸ ,
' ' ' ' ' '
¸ ' ' '
' '' ' ' '
¸ ' ' ¸ '
' '' '' ' ¸
'' “ '” ' ' , ' '
, ' ¸ '' '
“verdaderos” ' ,
' '' ¸
' ¸ '' ' '
''' ' ' ' '
' ''' ' ' ''
''¸ ' '
, ' ' '
' ' ¸ ' ' ¸'
'¸ '' ' '¸ ' '
' ' ¸ ' ' , '' ¸ ¸
,' ¸ ' '' ' , ¸ '
' ¸' ' '' ' '
, ' ¸ , ' ''
' ' , , ' , '
¸
' '¸ ' ' ' '
'¸ ' ' , ' '
', ' ' ' ' ¸
' '
, ¸' ' ' ' '' ' '
, ' , ' ' , ' '

' , '
' ' , , '
' '¸ ' ' ''
'' , ¸ ' ' ¸' '
' ' , ' ' ¸
' ' ' , ,
' , ' ' ' ''
'¸' ' '
¸' ' , ' ' ' ¸
, ', '' ' , '

' ' ' ' '' ' ' '
, ' '' , ' ' '
' '' ' “'” ¸
' ' '' ,
' '' '
' ' ' ' '
, '' '' '
' '' ' ' ' , ''
'
' ' , ' ' ' , ¸
'
'¸ ' ' '
'' ,
' ' ' ' ' , ¸
' ¸
' ' ' '
' ' ' , '

, ¸ '¸ ' , ¸ ¸ '
' ' ¸
'' '' , ' ' ' ,
' '' '¸ '' ¸ ,
'
13
FUnDAMentACIon DeL CIPPLA
'' '
¸ ' ¸ '' ' , ,
' ¸ ,
' ' ' ' ' '
¸ ' ' '
' '' ' ' '
¸ ' ' ¸ '
' '' '' ' ¸
'' “ '” ' ' , ' '
, ' ¸ '' '
“verdaderos” ' ,
' '' ¸
' ¸ '' ' '
''' ' ' ' '
' ''' ' ' ''
''¸ ' '
, ' ' '
' ' ¸ ' ' ¸'
'¸ '' ' '¸ ' '
' ' ¸ ' ' , '' ¸ ¸
,' ¸ ' '' ' , ¸ '
' ¸' ' '' ' '
, ' ¸ , ' ''
' ' , , ' , '
¸
' '¸ ' ' ' '
'¸ ' ' , ' '
', ' ' ' ' ¸
' '
, ¸' ' ' ' '' ' '
, ' , ' ' , ' '

' , '
' ' , , '
' '¸ ' ' ''
'' , ¸ ' ' ¸' '
' ' , ' ' ¸
' ' ' , ,
' , ' ' ' ''
'¸' ' '
¸' ' , ' ' ' ¸
, ', '' ' , '

' ' ' ' '' ' ' '
, ' '' , ' ' '
' '' ' “'” ¸
' ' '' ,
' '' '
' ' ' ' '
, '' '' '
' '' ' ' ' , ''
'
' ' , ' ' ' , ¸
'
'¸ ' ' '
'' ,
' ' ' ' ' , ¸
' ¸
' ' ' '
' ' ' , '

, ¸ '¸ ' , ¸ ¸ '
' ' ¸
'' '' , ' ' ' ,
' '' '¸ '' ¸ ,
'
DAtos sobre eL Congreso

' ' '
' , ' '' '
' ' , '
- ' ' ' '
¯ , ' '¸ ¸ '
, '
'
'' , '' '
' ' ' , ' '
' , ' ' ' ' ' '
¯ , ¸
' ' ' ' ' ,
' ¸' ,

– ' , '¸ ' ¸¸ ' '
' ¯
'
¸ ¸ ¯
¸
– '' ''
¯ ' '
¸ ¯
' ¯

– ' , ' ' '
'
¸ ¯ , – ¯
'' –
- – ' '
,' '' ¯ ¸'
15
DAtos sobre eL Congreso

' ' '
' , ' '' '
' ' , '
- ' ' ' '
¯ , ' '¸ ¸ '
, '
'
'' , '' '
' ' ' , ' '
' , ' ' ' ' ' '
¯ , ¸
' ' ' ' ' ,
' ¸' ,

– ' , '¸ ' ¸¸ ' '
' ¯
'
¸ ¸ ¯
¸
– '' ''
¯ ' '
¸ ¯
' ¯

– ' , ' ' '
'
¸ ¯ , – ¯
'' –
- – ' '
,' '' ¯ ¸' 5
' ¯ ¸'
' ¸ ' , –
''
– ' , , ' ' '
'
' ' , ' '
' ' ' ' '

'
PonenCIAs
'¸ – Epistemología del desencuentro
¯ , – Los usos de la memoria: co-
nocimientos para que, para quien, de quien
' – El oficio de la antropología después del giro decolonial - Desafíos
metodológicos
' – La historia como discurso político
, – La revolución boliviana de 1952
' – La celebración del bicentenario en México: un proyecto de país que quedó
en el olvido
– Trabajo y autogestión: emprendimientos productivos autogestivos
y cooperativos florecidos luego de la crisis de 2001 en la Ciudad Autónoma de Buenos Aires
¸ , ¿La vida de quién?
– Acumulación por desposesión y democracia participativa: excursus de una interrelación
compleja en las antinomias del extractivismo argentino
, ' '' – Propuesta
para una economía sustentable: Seamos tierra para alimentar a nuestros pueblos
' ' – La trinidad filosófica Pueblo-Cultura-Liberación, entre la herejía y el dogma
, ' – Influencia de Esteban Echeverría en el Diseño Global Imperial. Re-
flexiones desde el Pensamiento Descolonial
– ¿Es posible, y es deseable, una ontología del pobre? Kusch, Fanon y la descolonialidad
del ser
– El bisturí y el megáfono: la redefinición neozapatista de la
“función intelectual”
, ¸ – ¯ – Reformulación de la teología cristiana en el
contexto latinoamericano: cómo acompaña la teología un proceso de transformación social
¸ ¸ – ¯ – Filosofía de la liberación: un proyecto abierto al futuro
' – Nación y otredad. Apuntes sobre la invención de lo extraño y peligroso en
la Argentina moderna
' ' – América Latina: el Populismo en contexto
¸ – Un viraje hacia hermenéuticas otras
– Neoconstitucionalismo, giro decolonial y ecología política en Nuestra
América
' – Derechos de la Naturaleza y Buen Vivir en los Estados plurinacionales e interculturales:
Hacia un contrato social y solidario ampliado
¸ – Una negación y una afirmación para la antropología. Notas para la desco-
lonización epistémica
, ' – Desafíos teórico-prácticos desde
la descolonialidad: Investigación-acción transcultural en el Chaco Argentino
¸ ' – Entre memorias y olvidos. Los silencios selectivos de la Institución Escolar
¸ ' ' ¸ – Fundamentación ética y jurídica de los
derechos humanos. In memoriam José María Díez Alegría
¸ ' ' – Agustín García Calvo: la actualidad del anarquismo
' – Educar en Derechos Humanos y no meramente enseñarlos
– Políticas de memoria y Derechos Humanos, una relación en discordia
' ' – La imposible tarea de civilizar bárbaros. O el eterno retorno de la barbarie
¯ – Desarrollo y Colonialidad: vigencia estructural de la colonialidad en el discurso del desarro-
llo
' ¯ – ¿Solidaridad sin Descolonialidad?
' – La Nación en la encrucijada
' – El drama de América o del afán de ser-alguien. Una aproximación a la
valoración del saber popular en la obra de Rodolfo Kusch como herramienta para pensar el sujeto político lati-
noamericano
' – Cultura, política y modernización técnica en Kusch. Algunas observaciones
' ¯ , ' ' ,¯ – Frantz
Fanon, los espectros y lo trágico
– El científico social, el intelectual y el militante. Lo formal, lo concreto y
lo político en la obra de Roberto Carri
¯ ¯ – Los condenados de “medio oriente”. Una lectura desde Frantz
Fanon y Edward Said
' – Y el Islam, ¿dónde está? Fanon, la revolución argelina y
el problema del Islam
¸ , – – Resistencias del peronismo. Daniel James y su lectura del plebeyismo en
la cultura peronista de la clase obrera argentina
– Instantáneas de una derrota. Testimonios en tensión y a tientas en las entrevistas de Con-
troversia (1979-1981)
'' , – – Filosofía política del movimiento obrero
' – Imperialismo, extranjerización de la economía nacional y la resistencia insurreccional
del pueblo argentino
' '' – Inflexiones de la comunidad nacional: las posiciones de la particularidad en
17
' ¯ ¸'
' ¸ ' , –
''
– ' , , ' ' '
'
' ' , ' '
' ' ' ' '

'
PonenCIAs
'¸ – Epistemología del desencuentro
¯ , – Los usos de la memoria: co-
nocimientos para que, para quien, de quien
' – El oficio de la antropología después del giro decolonial - Desafíos
metodológicos
' – La historia como discurso político
, – La revolución boliviana de 1952
' – La celebración del bicentenario en México: un proyecto de país que quedó
en el olvido
– Trabajo y autogestión: emprendimientos productivos autogestivos
y cooperativos florecidos luego de la crisis de 2001 en la Ciudad Autónoma de Buenos Aires
¸ , ¿La vida de quién?
– Acumulación por desposesión y democracia participativa: excursus de una interrelación
compleja en las antinomias del extractivismo argentino
, ' '' – Propuesta
para una economía sustentable: Seamos tierra para alimentar a nuestros pueblos
' ' – La trinidad filosófica Pueblo-Cultura-Liberación, entre la herejía y el dogma
, ' – Influencia de Esteban Echeverría en el Diseño Global Imperial. Re-
flexiones desde el Pensamiento Descolonial
– ¿Es posible, y es deseable, una ontología del pobre? Kusch, Fanon y la descolonialidad
del ser
– El bisturí y el megáfono: la redefinición neozapatista de la
“función intelectual”
, ¸ – ¯ – Reformulación de la teología cristiana en el
contexto latinoamericano: cómo acompaña la teología un proceso de transformación social
¸ ¸ – ¯ – Filosofía de la liberación: un proyecto abierto al futuro
' – Nación y otredad. Apuntes sobre la invención de lo extraño y peligroso en
la Argentina moderna
' ' – América Latina: el Populismo en contexto
¸ – Un viraje hacia hermenéuticas otras
– Neoconstitucionalismo, giro decolonial y ecología política en Nuestra
América
' – Derechos de la Naturaleza y Buen Vivir en los Estados plurinacionales e interculturales:
Hacia un contrato social y solidario ampliado
¸ – Una negación y una afirmación para la antropología. Notas para la desco-
lonización epistémica
, ' – Desafíos teórico-prácticos desde
la descolonialidad: Investigación-acción transcultural en el Chaco Argentino
¸ ' – Entre memorias y olvidos. Los silencios selectivos de la Institución Escolar
¸ ' ' ¸ – Fundamentación ética y jurídica de los
derechos humanos. In memoriam José María Díez Alegría
¸ ' ' – Agustín García Calvo: la actualidad del anarquismo
' – Educar en Derechos Humanos y no meramente enseñarlos
– Políticas de memoria y Derechos Humanos, una relación en discordia
' ' – La imposible tarea de civilizar bárbaros. O el eterno retorno de la barbarie
¯ – Desarrollo y Colonialidad: vigencia estructural de la colonialidad en el discurso del desarro-
llo
' ¯ – ¿Solidaridad sin Descolonialidad?
' – La Nación en la encrucijada
' – El drama de América o del afán de ser-alguien. Una aproximación a la
valoración del saber popular en la obra de Rodolfo Kusch como herramienta para pensar el sujeto político lati-
noamericano
' – Cultura, política y modernización técnica en Kusch. Algunas observaciones
' ¯ , ' ' ,¯ – Frantz
Fanon, los espectros y lo trágico
– El científico social, el intelectual y el militante. Lo formal, lo concreto y
lo político en la obra de Roberto Carri
¯ ¯ – Los condenados de “medio oriente”. Una lectura desde Frantz
Fanon y Edward Said
' – Y el Islam, ¿dónde está? Fanon, la revolución argelina y
el problema del Islam
¸ , – – Resistencias del peronismo. Daniel James y su lectura del plebeyismo en
la cultura peronista de la clase obrera argentina
– Instantáneas de una derrota. Testimonios en tensión y a tientas en las entrevistas de Con-
troversia (1979-1981)
'' , – – Filosofía política del movimiento obrero
' – Imperialismo, extranjerización de la economía nacional y la resistencia insurreccional
del pueblo argentino
' '' – Inflexiones de la comunidad nacional: las posiciones de la particularidad en
el pensamiento de Carlos Astrada
'¸ – Temas y problemas del pensamiento indígena. Un acercamiento a dos obras fundamentales
de Fausto Reinaga: “Tesis India” y “La Revolución India”
, – Heterogeneidad epistémica y movimientos sociales latinoame-
ricanos
¸ – Contribuciones del Movimiento de los Trabajadores Rurales sin Tierra
(MST) en la re-conceptualización del Desarrollo
¸ ' – ¯ – El pensamiento de Fausto Reinaga. Notas para un acercamiento
a la ideología indianista
'¸ – Bolivia: La descolonialidad en práctica
' – El lenguaje y el derecho
– Ser, deber ser y relaciones sociales
' – Notas sobre el derecho
,¯ “ ' ¸ ¸ ' '
''” – – Reflexión conceptual sobre las cuestiones de la actual coyuntura latinoamericana
¸ '' ' – – Perspectivas críticas en las ciencias sociales latinoame-
ricanas
¯ ' '¸ '¸ ' – Escribir en paisano y
pensar en nacional. Colonización pedagógica y conciencia nacional en la universidad argentina
– Pensar desde América Latina. Arte y política
¸ ¯ – Polémicas culturales de los años sesenta en Cuba: historia, contextos y
actualidad
' ¯ – “Opinião ‘65”: Arte/política entre el morro, el museo y los medios de
comunicación
,
– El arte como expresión y la elevación de la conciencia humana
' , ¸ – Los Derechos Humanos en el capitalismo: la astucia de la razón
– La huella de Fanon en el discurso freireano
– GPS de los oprimidos: buscando nuevos/viejos caminos. Fanon, Cooke y
la creación heroica
– Cuerpos para armar. Lecturas fanonianas de conflictos en la integración de la
imagen corporal en América Latina
– Fanon y el cuerpo. Reflexiones en torno a la colonialidad del ser
, – , – Frantz Fanon: la violencia, la historicidad colonial y la cultura nacional
' ' – Repensando desde América
¸ – La responsabilidad ética de la cultura latinoamericana
¸ – La ontología de lo mestizo, de lo vegetal a lo social en la obra de Rodolfo Kusch
¸ , ¸ – Investigar un pasado genocida desde un presente militante,
discutiendo el modelo traumático
¸' – Reflexiones en torno a la subjetividad y la apropiación
' – Calibanizando el positivismo. El pensamiento Descolonial de Antenor Firmin
¸ – Populismo Cultural
¸ – Mitología y sacrificios modernos, una respuesta desde el sur
, – América Latina:
Liberación o dependencia. El pensamiento político de Martí, Jauretche y Freire
'' ' ' ' ' , ¸
' ' ' – Cuestiones abiertas sobre el pensamiento económico na-
cional
' – La crisis política en México y los Derechos Humanos: ¿Guerra contra la
delincuencia o guerra contrainsurgente?
'' , – – Del Derecho Internacional Humanitario a la CONADEP. Causas,
Justificaciones y ius post bellum en la búsqueda de la memoria
– ¯ – Derecho a humano a migrar… ¿Y después qué? Nueva política migratoria y
protección de derechos en el Poder Judicial
' ' '¸ “' ' ¯” – O princípio con-
tramajoritário como mecanismo regulamentador da soberania
– Manuela Sáenz: libertadora de América
' ' , ' ¸
' ' – Artigas y Los Pueblos Libres. ¿El primer populismo?
– El lugar de la integración regional en el pensamiento latinoamericano
– Aproximaciones históricas a los planteamientos políticos de la insurgencia co-
lombiana
, – Los mo-
vimientos sociales como posibilidad de bloque contra hegemónico en la transición democrática: caso colom-
biano
' – Emancipaciones, resistencias y autonomías. Apuntes para una cartografía
de las luchas populares en México
¸' ' – La Criminalización de la protesta social en México, el caso Oaxaca
2006
– La enunciación de los movimientos sociales en Co-
lombia y Latinoamérica
, – – La filosofía del peronismo y el problema de la transformación política
' , – – Militancia y territorio: algunas notas sobre nuestra práctica política
¸ , – – Militancia: entre el mito y la dialéctica
, – – Individuación y transformación de un pueblo, según Simondon
– La Economía Social en la posconvertibilidad
'¸ – El nuevo modelo económico de la posconvertibilidad
19
el pensamiento de Carlos Astrada
'¸ – Temas y problemas del pensamiento indígena. Un acercamiento a dos obras fundamentales
de Fausto Reinaga: “Tesis India” y “La Revolución India”
, – Heterogeneidad epistémica y movimientos sociales latinoame-
ricanos
¸ – Contribuciones del Movimiento de los Trabajadores Rurales sin Tierra
(MST) en la re-conceptualización del Desarrollo
¸ ' – ¯ – El pensamiento de Fausto Reinaga. Notas para un acercamiento
a la ideología indianista
'¸ – Bolivia: La descolonialidad en práctica
' – El lenguaje y el derecho
– Ser, deber ser y relaciones sociales
' – Notas sobre el derecho
,¯ “ ' ¸ ¸ ' '
''” – – Reflexión conceptual sobre las cuestiones de la actual coyuntura latinoamericana
¸ '' ' – – Perspectivas críticas en las ciencias sociales latinoame-
ricanas
¯ ' '¸ '¸ ' – Escribir en paisano y
pensar en nacional. Colonización pedagógica y conciencia nacional en la universidad argentina
– Pensar desde América Latina. Arte y política
¸ ¯ – Polémicas culturales de los años sesenta en Cuba: historia, contextos y
actualidad
' ¯ – “Opinião ‘65”: Arte/política entre el morro, el museo y los medios de
comunicación
,
– El arte como expresión y la elevación de la conciencia humana
' , ¸ – Los Derechos Humanos en el capitalismo: la astucia de la razón
– La huella de Fanon en el discurso freireano
– GPS de los oprimidos: buscando nuevos/viejos caminos. Fanon, Cooke y
la creación heroica
– Cuerpos para armar. Lecturas fanonianas de conflictos en la integración de la
imagen corporal en América Latina
– Fanon y el cuerpo. Reflexiones en torno a la colonialidad del ser
, – , – Frantz Fanon: la violencia, la historicidad colonial y la cultura nacional
' ' – Repensando desde América
¸ – La responsabilidad ética de la cultura latinoamericana
¸ – La ontología de lo mestizo, de lo vegetal a lo social en la obra de Rodolfo Kusch
¸ , ¸ – Investigar un pasado genocida desde un presente militante,
discutiendo el modelo traumático
¸' – Reflexiones en torno a la subjetividad y la apropiación
' – Calibanizando el positivismo. El pensamiento Descolonial de Antenor Firmin
¸ – Populismo Cultural
¸ – Mitología y sacrificios modernos, una respuesta desde el sur
, – América Latina:
Liberación o dependencia. El pensamiento político de Martí, Jauretche y Freire
'' ' ' ' ' , ¸
' ' ' – Cuestiones abiertas sobre el pensamiento económico na-
cional
' – La crisis política en México y los Derechos Humanos: ¿Guerra contra la
delincuencia o guerra contrainsurgente?
'' , – – Del Derecho Internacional Humanitario a la CONADEP. Causas,
Justificaciones y ius post bellum en la búsqueda de la memoria
– ¯ – Derecho a humano a migrar… ¿Y después qué? Nueva política migratoria y
protección de derechos en el Poder Judicial
' ' '¸ “' ' ¯” – O princípio con-
tramajoritário como mecanismo regulamentador da soberania
– Manuela Sáenz: libertadora de América
' ' , ' ¸
' ' – Artigas y Los Pueblos Libres. ¿El primer populismo?
– El lugar de la integración regional en el pensamiento latinoamericano
– Aproximaciones históricas a los planteamientos políticos de la insurgencia co-
lombiana
, – Los mo-
vimientos sociales como posibilidad de bloque contra hegemónico en la transición democrática: caso colom-
biano
' – Emancipaciones, resistencias y autonomías. Apuntes para una cartografía
de las luchas populares en México
¸' ' – La Criminalización de la protesta social en México, el caso Oaxaca
2006
– La enunciación de los movimientos sociales en Co-
lombia y Latinoamérica
, – – La filosofía del peronismo y el problema de la transformación política
' , – – Militancia y territorio: algunas notas sobre nuestra práctica política
¸ , – – Militancia: entre el mito y la dialéctica
, – – Individuación y transformación de un pueblo, según Simondon
– La Economía Social en la posconvertibilidad
'¸ – El nuevo modelo económico de la posconvertibilidad

' ' ' ' '
¸ ' ''' '' ¸ ' ,
' ' ' ''
¸ ¸ '' ''
' ¸ ' ' , ' ''
' ' ' , '
' '' ' ' ' ' '',
' ¸ ''
''' ' ' ' , ' ' '
' ''
21

' ' ' ' ' '¸
' ' ' '¸ ' '
'' , ' ' ' '
'' '
' “” ' ''' '' '
fi j aci ón ' ' , ' ' '
¸ ' “” ' superador
' ' ' ' '
23
¯¯ ¯ ¯
Alejandro De oto
*
& María Marta Quintana
**
' – ' – ¯¸
¡Oh, cuerpo mí o, haz si empre de
mí un hombre que i nterroga!
'
La vi da de un hombre, tan úni ca
como su muerte, será si empre más
que un paradi gma; otra cosa que un
sí mbol o. Y es esto preci samente l o
que un nombre propi o deberí a
si empre nombrar.
J
' ' ' ' ' '
' ' ' '' ' ''
' ' , '
'
'
' ' '' '' ' '

' , ' ' ,
' '' ' ,
' ' ' ¸ ' ¸
' ¸ ' '' está más al l á ' ¸
'' ' ' ' '
'' ¯ '' confl i cto ' '
' ¸ ' ' ' , ' '
' ' ' ' ' '
' ' ¸ , ¸ ' '¸ ''
' negro ' , ' ' '
' ' ser ' ahí , habi tar
' ' , ' ' ¸ '
' ' , ¸ ' ¸
' Los condenados de l a ti erra - '' ' '
'¸ , ' ' ' ' ' '
¸ ' , novedad ' ' ' '
' ' , '

' ' '
¸ ' ¸ ' ' ' “ ¸
” ' '
' ' después de Marx, '
' después de Fanon '

¸

' '' ' '
' ' , '' ¸ ' ¸
' ¸ ' Los condenados de l a ti erra, ' '
' ,
¸ ' ' ' '' '

¸ ' , '
¸' '' ¸ , ' '
, '' '
“ ” , “ ” '
¸ ' ' ' Revi sta de l a Li beraci ón , Pasado
y Presente ' ', ' '
- ¸ ' Los condenados de l a ti erra '
' ¸ “ '
' ” - - ' ' '
, ¸ ,
'' Frantz Fanon
''' ' ' ' ¯ '
' ' ' '
, ¸ ' ' ' '
'' ' ' , ' ¸
“ , ¸ '” “
, ” “ , ' ' ” ' ' ''
' ' , ' '
' ' ' , ¸ ' ' '
' ' ' ' ' ' ' '
, ' ¸ ' ''
' ¸' ' ' '
' ' ' '
' '' ' ' '' '
' ' ¸ ,' Pasado y Presente '
' '' '' '' '
¸ ¸ ¸ ¸
' '
' , ' , '
25
' – ' – ¯ ¸
¡Oh, cuerpo mí o, haz si empre de
mí un hombre que i nterroga!
'
La vi da de un hombre, tan úni ca
como su muerte, será si empre más
que un paradi gma; otra cosa que un
sí mbol o. Y es esto preci samente l o
que un nombre propi o deberí a
si empre nombrar.
J
' ' ' ' ' '
' ' ' '' ' ''
' ' , '
'
'
' ' '' '' ' '

' , ' ' ,
' '' ' ,
' ' ' ¸ ' ¸
' ¸ ' '' está más al l á ' ¸
'' ' ' ' '
'' ¯ '' confl i cto ' '
' ¸ ' ' ' , ' '
' ' ' ' ' '
' ' ¸ , ¸ ' '¸ ''
' negro ' , ' ' '
' ' ser ' ahí , habi tar
' ' , ' ' ¸ '
' ' , ¸ ' ¸
' Los condenados de l a ti erra - '' ' '
'¸ , ' ' ' ' ' '
¸ ' , novedad ' ' ' '
' ' , '

' ' '
¸ ' ¸ ' ' ' “ ¸
” ' '
' ' después de Marx, '
' después de Fanon '

¸

' '' ' '
' ' , '' ¸ ' ¸
' ¸ ' Los condenados de l a ti erra, ' '
' ,
¸ ' ' ' '' '

¸ ' , '
¸' '' ¸ , ' '
, '' '
“ ” , “ ” '
¸ ' ' ' Revi sta de l a Li beraci ón , Pasado
y Presente ' ', ' '
- ¸ ' Los condenados de l a ti erra '
' ¸ “ '
' ” - - ' ' '
, ¸ ,
'' Frantz Fanon
''' ' ' ' ¯ '
' ' ' '
, ¸ ' ' ' '
'' ' ' , ' ¸
“ , ¸ '” “
, ” “ , ' ' ” ' ' ''
' ' , ' '
' ' ' , ¸ ' ' '
' ' ' ' ' ' ' '
, ' ¸ ' ''
' ¸' ' ' '
' ' ' '
' '' ' ' '' '
' ' ¸ ,' Pasado y Presente '
' '' '' '' '
¸ ¸ ¸ ¸
' '
' , ' , '
' ' ' ' ' soci ogeni a
, ,' ' ' ¸
“ '' ¸ ' ¸, ' ” '

' ' , ''
' , ¸' ' '
'' ' '' ' '
' ' ' , '' ' ¸' ,
' ' ¿Exi ste una fi l osofí a de nuestra Améri ca?
'' ' ' '
' '' , '
“ ” ' ' '
' ' ' '
' ' ' '' ¯ ' ' La
fi l osofí a ameri cana como fi l osofí a si n más '' ¯
' ' ' ' ' '
' ' ' ' ' '
' ' ' , ¸
- , Revi st a Cri si s “ ¸ ' '
' ', , ” ''
“” ¸' ' ' , ', ¸
' ' ' '' , ' ' '
' ' ' ' ,
' ' '' ' ’
, ' ' '' '
' '
' ' ' ¸ '
¸ , ¸ ' ' ' ¸
' “ ' ” ' '
' ' ' , ' '
, ' ' '

' ,
' ’ ¸ ' '
' ' ' ' , '
' , ' '
'' ' ' ¸ ' ''' '
' , ' “” '

¸ ' ' ' '
' ' ' ' ,
' ' ' corpus '
' ' “ ” superada
-

' ' '' ' ' ' '
' ' , “ '' ¸ ' ¸, '
” ' ' ' ' ¸
' ¸ ' ' ' ' '' '
' ' “¸ ” ' '
¸ ¸ ' '
' , di ferenci a col oni al ''
' ' ' '' '
'
'
' ' ' ' , ' ,
' ' '
' ' ' '
' ' ' ¸ '
''
presenci as ' ' ,
' , ' ,
' ' ' '
' ' ¸ ' ' por
fi n ' negro , bl anco ' “' ” '
' , '¸ ' '
No soy el pri si onero de l a Hi s-
tori a. No debo buscar al l í mi
desti no. Debo recordar en todo
momento que el verdadero sal to
consi ste en i ntroduci r l a i nvenci ón
en l a exi stenci a.
'
'' ''
'' '' '' ' ' ¸'
' ' …
' '' bl anco , negro “ ” ¸
' ' ' '
' ' ' ' ' '
suj eto ' ' ' ' '
ahí ' ¸ no es
' ' ' '' '
' '¸ ' ' ' '
'' ' '
27
' ' ' ' ' soci ogeni a
, ,' ' ' ¸
“ '' ¸ ' ¸, ' ” '

' ' , ''
' , ¸' ' '
'' ' '' ' '
' ' ' , '' ' ¸' ,
' ' ¿Exi ste una fi l osofí a de nuestra Améri ca?
'' ' ' '
' '' , '
“ ” ' ' '
' ' ' '
' ' ' '' ¯ ' ' La
fi l osofí a ameri cana como fi l osofí a si n más '' ¯
' ' ' ' ' '
' ' ' ' ' '
' ' ' , ¸
- , Revi st a Cri si s “ ¸ ' '
' ', , ” ''
“” ¸' ' ' , ', ¸
' ' ' '' , ' ' '
' ' ' ' ,
' ' '' ' ’
, ' ' '' '
' '
' ' ' ¸ '
¸ , ¸ ' ' ' ¸
' “ ' ” ' '
' ' ' , ' '
, ' ' '

' ,
' ’ ¸ ' '
' ' ' ' , '
' , ' '
'' ' ' ¸ ' ''' '
' , ' “” '

¸ ' ' ' '
' ' ' ' ,
' ' ' corpus '
' ' “ ” superada
-

' ' '' ' ' ' '
' ' , “ '' ¸ ' ¸, '
” ' ' ' ' ¸
' ¸ ' ' ' ' '' '
' ' “¸ ” ' '
¸ ¸ ' '
' , di ferenci a col oni al ''
' ' ' '' '
'
'
' ' ' ' , ' ,
' ' '
' ' ' '
' ' ' ¸ '
''
presenci as ' ' ,
' , ' ,
' ' ' '
' ' ¸ ' ' por
fi n ' negro , bl anco ' “' ” '
' , ' ¸ ' '
No soy el pri si onero de l a Hi s-
tori a. No debo buscar al l í mi
desti no. Debo recordar en todo
momento que el verdadero sal to
consi ste en i ntroduci r l a i nvenci ón
en l a exi stenci a.
'
'' ''
'' '' '' ' ' ¸'
' ' …
' '' bl anco , negro “ ” ¸
' ' ' '
' ' ' ' ' '
suj eto ' ' ' ' '
ahí ' ¸ no es
' ' ' '' '
' '¸ ' ' ' '
'' ' '
' ,

, ¸ ' , ''
' ''
' , ' ', ' '
''' , '' ' fi j aci ón '
' ' ¸ ¸ '
' ' ' ' ¸ '
¸ ' ''' ' '
' ' ¸ ' ' , i nvent ar
' ' ' , ' ¸ ' '
'¸ '
' , ' ' ' ' ' Pi el
negra, máscaras bl ancas ' ' '
¸ ' ¸ ' ' ' '
' ' ¸ ' ' ' ' Orfeo negro,
' ' ¸ ' ' ' '' '
¸ ' ' ' ' '
' ¸ ' ' '
' ' ' ' ' ' ' '' ' '
' ' ' ' ' '
' ' ' pol i ti ci dad ¸ ' ' '
,

' , , ' '
' '' negro,
' ¸ ¸
' '¸ '
' , ' ' '
,…¦ ' ' ' ' ' ¸
' '
'' ' ' ' ' '
'' ' '
, ' ' ¸
¸ Los condenados de l a ti erra ' '
'¸ ¸ ' ¸ ' , ' ''
' '
' ' ' ' '
¸ , ' ' '
' ' ' ¸ ¸
' ¸ '' ' ' '
' ' ' , '
¸ ' '' '
' ' , ' ' ¸ ' ''
' ¸ ' ¸' , ' –
'' ¯ ' ' ¸
' ' Los condenados… '
– '' '' ¸ '
' ' ' ' ' '
' ' ' , ' , ' '
'' ' ' '
' ' ' '
¯ ' ' '' ' ' ¸ , ¸
¸ ' ' ' ¸ novedad '
'' ' ' ' '
' ' ' ' ' '
,¦ ' ' ' ' ,
,…¦ '
' '' ' ' '
' ' ' ' ' ,
' ' ' ''
,¸ ' ' '
, ' ¸ '
'

' ' ' '' ' ' '
, ' ¸ ' ''
' ¸ ' ' ' ' ¸
' ' ¸ '
,…¦ '' ' '' , ''
– ' ¸ ' ¸
'' '
' ¸' '
' ' ' '
' ¸ , ' ' '
' ' ' ' ' '
' '
' ¸ ' ' ' , '
' ' ' “ ' ” ' ' , ¸
' , ' ' ' ',
29
' ,

, ¸ ' , ''
' ''
' , ' ', ' '
''' , '' ' fi j aci ón '
' ' ¸ ¸ '
' ' ' ' ¸ '
¸ ' ''' ' '
' ' ¸ ' ' , i nvent ar
' ' ' , ' ¸ ' '
'¸ '
' , ' ' ' ' ' Pi el
negra, máscaras bl ancas ' ' '
¸ ' ¸ ' ' ' '
' ' ¸ ' ' ' ' Orfeo negro,
' ' ¸ ' ' ' '' '
¸ ' ' ' ' '
' ¸ ' ' '
' ' ' ' ' ' ' '' ' '
' ' ' ' ' '
' ' ' pol i ti ci dad ¸ ' ' '
,

' , , ' '
' '' negro,
' ¸ ¸
' '¸ '
' , ' ' '
,…¦ ' ' ' ' ' ¸
' '
'' ' ' ' ' '
'' ' '
, ' ' ¸
¸ Los condenados de l a ti erra ' '
'¸ ¸ ' ¸ ' , ' ''
' '
' ' ' ' '
¸ , ' ' '
' ' ' ¸ ¸
' ¸ '' ' ' '
' ' ' , '
¸ ' '' '
' ' , ' ' ¸ ' ''
' ¸ ' ¸' , ' –
'' ¯ ' ' ¸
' ' Los condenados… '
– '' '' ¸ '
' ' ' ' ' '
' ' ' , ' , ' '
'' ' ' '
' ' ' '
¯ ' ' '' ' ' ¸ , ¸
¸ ' ' ' ¸ novedad '
'' ' ' ' '
' ' ' ' ' '
,¦ ' ' ' ' ,
,…¦ '
' '' ' ' '
' ' ' ' ' ,
' ' ' ''
,¸ ' ' '
, ' ¸ '
'

' ' ' '' ' ' '
, ' ¸ ' ''
' ¸ ' ' ' ' ¸
' ' ¸ '
,…¦ '' ' '' , ''
– ' ¸ ' ¸
'' '
' ¸' '
' ' ' '
' ¸ , ' ' '
' ' ' ' ' '
' '
' ¸ ' ' ' , '
' ' ' “ ' ” ' ' , ¸
' , ' ' ' ',
' ya conoci do '
' ' ''
' ' ¸ ' ¸ ' '
' no ser ¸ , ' '' ' ' l i -
beraci ón ' '
' ¸ ',' ' '
' ' '
, “
' ” ' ' ¸' '
¸ ' '
' sí ntesi s – ,


¸ '
' '
¸ ' '' ¸
' '' ' ¸ '
' ' ' ¸
¸ ' ' '
'
'
¸ ' ' …
' , , ' '
¸ ' '
¸ ''
, ' negro '' negro
¸ ¸
' negro '
' ' '
' ' '
'
'' ' ' ¸ negro ''
bl anco Pi el Negra... ' '
' ' ' ' negro ' ¸ ' ' '
bl anco '' ' ' ' ' '
¸ responsabi l i dad ' '' '
¸ ' '¸ '¸ '
, ' ' ' “
' ” ' ' ¸ ' ' ' ya conoci do.
' ' ' , bl anco “ '' '
¸ ”
'' '
' ' ' ' ' ' '
' ' ' ¸ ' '¸
' '' , ' ' '
'' ' ' '
' ' '¸ '
' ' '

,¦ ' ¸ ' ' '
'
' ,…¦ ' '
el egi r
'' '' ' ' '' ''
-
¸ ' ' '' ' ' '¸ '
' ' ' '¸ ' ' '
' ' ''

, ' ¸ ' ' ' ''
, ' ' '
' , ' '
'
' ' ' ¸
'
' ' ¸ , ' '
' ' ' ' ' ' '
' ' ' , ¸ '
' , ' no-ser
' , ' ' '
' ' '' '
'¸ , , ' ,
'' ' ' '' '
'¸ ' ' ' '
' acci onal ¸
' ¸ ,
,¦, ' '
'' ¸ , '
, '
31
' ya conoci do '
' ' ''
' ' ¸ ' ¸ ' '
' no ser ¸ , ' '' ' ' l i -
beraci ón ' '
' ¸ ',' ' '
' ' '
, “
' ” ' ' ¸' '
¸ ' '
' sí ntesi s – ,


¸ '
' '
¸ ' '' ¸
' '' ' ¸ '
' ' ' ¸
¸ ' ' '
'
'
¸ ' ' …
' , , ' '
¸ ' '
¸ ''
, ' negro '' negro
¸ ¸
' negro '
' ' '
' ' '
'
'' ' ' ¸ negro ''
bl anco Pi el Negra... ' '
' ' ' ' negro ' ¸ ' ' '
bl anco '' ' ' ' ' '
¸ responsabi l i dad ' '' '
¸ ' '¸ '¸ '
, ' ' ' “
' ” ' ' ¸ ' ' ' ya conoci do.
' ' ' , bl anco “ '' '
¸ ”
'' '
' ' ' ' ' ' '
' ' ' ¸ ' '¸
' '' , ' ' '
'' ' ' '
' ' '¸ '
' ' '

,¦ ' ¸ ' ' '
'
' ,…¦ ' '
el egi r
'' '' ' ' '' ''
-
¸ ' ' '' ' ' '¸ '
' ' ' '¸ ' ' '
' ' ''

, ' ¸ ' ' ' ''
, ' ' '
' , ' '
'
' ' ' ¸
'
' ' ¸ , ' '
' ' ' ' ' ' '
' ' ' , ¸ '
' , ' no-ser
' , ' ' '
' ' '' '
'¸ , , ' ,
'' ' ' '' '
'¸ ' ' ' '
' acci onal ¸
' ¸ ,
,¦, ' '
'' ¸ , '
, '
' , , '
, , ' , , ,
-
¸'
- El lugar de la cultura '
' ' “ ' ' ” ' ' Piel negras, máscaras blancas.

' “' ¸ ' ' ' '” Estudios
de Filosofía Práctica e Historia de las Ideas -
- “ ' ” Pasado y Presente, -
-
' Los condenados de la tierra ' -
' Piel negra, máscaras blancas.
Frantz Fanon.
Fanon and the Critic of European Man. An Essay on Philosophy and the Human Sciences. '¸

, ¸' ¸Existe una filosofía de nuestra América? ¸
, ¸' - “¸ ' ' ' ', ,
” ' Crisis
' - “¸” ' Los condenados de la tierra. '

- “' ¸ ' Los condenados de la tierra ' ”. Revista de la li-
beración
, ,' “¯ ' , ¸”
' ¸ La teoría política en la ecnrucijada descolonial ¸ ' ' '
' ', -
¯ La filosofía americana como filosofía sin más ¸

'¸ ' ¯ ¯

' ¯ ,

' Espectros de Marx El estado de la deuda, el trabajo del duelo
y la nueva internacional ¯''

' Fanon and the Critic of European Man. An Essay on Philosophy and the Human Sciences.

' El lugar de la cultura '
-
' ' ' “' ¸ ' ' ' '

' ', Fenomenología de la percepción,
' ' ¸ ' '
, ' ' , '
' ' ' '
¸ ' ' ' ' ' ¸
' ' , ¸ ' '
, “'” ' ' ,
' , ''
' ' ' ' , '
Piel negra, máscaras blancas.

' ' ' ' ' ' ' '
¸ ¸ ' ' ¸ ¸ ' '

33
' , , '
, , ' , , ,
-
¸'
- El lugar de la cultura '
' ' “ ' ' ” ' ' Piel negras, máscaras blancas.

' “' ¸ ' ' ' '” Estudios
de Filosofía Práctica e Historia de las Ideas -
- “ ' ” Pasado y Presente, -
-
' Los condenados de la tierra ' -
' Piel negra, máscaras blancas.
Frantz Fanon.
Fanon and the Critic of European Man. An Essay on Philosophy and the Human Sciences. '¸

, ¸' ¸Existe una filosofía de nuestra América? ¸
, ¸' - “¸ ' ' ' ', ,
” ' Crisis
' - “¸” ' Los condenados de la tierra. '

- “' ¸ ' Los condenados de la tierra ' ”. Revista de la li-
beración
, ,' “¯ ' , ¸”
' ¸ La teoría política en la ecnrucijada descolonial ¸ ' ' '
' ', -
¯ La filosofía americana como filosofía sin más ¸

'¸ ' ¯ ¯

' ¯ ,

' Espectros de Marx El estado de la deuda, el trabajo del duelo
y la nueva internacional ¯''

' Fanon and the Critic of European Man. An Essay on Philosophy and the Human Sciences.

' El lugar de la cultura '
-
' ' ' “' ¸ ' ' ' '

' ', Fenomenología de la percepción,
' ' ¸ ' '
, ' ' , '
' ' ' '
¸ ' ' ' ' ' ¸
' ' , ¸ ' '
, “'” ' ' ,
' , ''
' ' ' ' , '
Piel negra, máscaras blancas.

' ' ' ' ' ' ' '
¸ ¸ ' ' ¸ ¸ ' '

35
¯
¯ ¯

Juan Francisco Martínez Peria
Universidad de buenos Aires
'
' ' ¸' ' ' '
' ' ' ' '
' ' '
' ¸ ' '
¸ ' , ' ' '
' ' ' ' ¸
' ' '' '
' ' ' '
“Escuchemos en nuestros corazones
el llamado de la libertad”
2
' , ' '
¸' '¸ ' ¸ ' '
' , ' ' '
, ' ' , ' , ¸ '
' ' '
' ' ' ' ' '
' ' ¸ '
' ¸
' , ¸ ' ' , ''
' ¸ ' ' ' , ' '
' ' , ¸ ¸

' ' “ … ' '
' ' ' ' '


'' ¸
' ' ' ' '
, ' ¸”
-
'
¸ '' '
' ' ' ' ' ,
¸

' ' ,
' , ' ' '
, ¸ ' ' ,
'

' ' ' ' ¸ '
, - ¸' '
, '

' ' , ¸ ¸
¸ - ¸'
' ' , '

' ' , '
' ' ' ¸ ¸
' '
' '' '

¸' '
, '

' ¯ ' '
' ' ' ¸' ¸ ¸
' ' ¸ '

' '
, ' ' ' ¸
, ' ' ¸

¸ ' ¸ , ¸'
' ' ' , '

'
“' , … ' , ¸ ' '
, ,' ' ' '
, ' ' ”
-
' ' “¯ ¸
' ' , ' '

' ' ¸ '
' ' ' '
' ' ' '
¸' ¸ '
¸ ¸ ' ' “
' ¸ '
¸ '' ' ' ' '
' , '
' '
' ¸ ' ,
' ', ¸ ' '
¸ ' '”

'
' ' ' ' ', '
¸ ' ¸ ' '
¸ ' ' ¸ ' ,
' ' ' '

' ¸'
, ' , '¸ ' ' ',
' , ' '

' , ' ' '
37
' , ' '
¸' '¸ ' ¸ ' '
' , ' ' '
, ' ' , ' , ¸ '
' ' '
' ' ' ' ' '
' ' ¸ '
' ¸
' , ¸ ' ' , ''
' ¸ ' ' ' , ' '
' ' , ¸ ¸

' ' “ … ' '
' ' ' ' '


'' ¸
' ' ' ' '
, ' ¸”
-
'
¸ '' '
' ' ' ' ' ,
¸

' ' ,
' , ' ' '
, ¸ ' ' ,
'

' ' ' ' ¸ '
, - ¸' '
, '

' ' , ¸ ¸
¸ - ¸'
' ' , '

' ' , '
' ' ' ¸ ¸
' '
' '' '

¸' '
, '

' ¯ ' '
' ' ' ¸' ¸ ¸
' ' ¸ '

' '
, ' ' ' ¸
, ' ' ¸

¸ ' ¸ , ¸'
' ' ' , '

'
“' , … ' , ¸ ' '
, ,' ' ' '
, ' ' ”
-
' ' “¯ ¸
' ' , ' '

' ' ¸ '
' ' ' '
' ' ' '
¸' ¸ '
¸ ¸ ' ' “
' ¸ '
¸ '' ' ' ' '
' , '
' '
' ¸ ' ,
' ', ¸ ' '
¸ ' '”

'
' ' ' ' ', '
¸ ' ¸ ' '
¸ ' ' ¸ ' ,
' ' ' '

' ¸'
, ' , '¸ ' ' ',
' , ' '

' , ' ' '
“… ' '
, , , ' ¸
' '' ' ¸ ' ¸ ' ' ¸ ,
' ¸ , ' '
, ' '
, ¸ ¸ , '' ¸
… ' '¸
' , ' '' ,
' '
'”

' , '
'
¸ ' ' ¸ ,
' ' ' '
' ¸ ' '
“ ¸ ¸ '
¸ ' '
' ¸
' ¸ '
' ' ' '
¸ ' …”

, “ ¸' …
¸ ' ' ' ' , ¸ '
…”

¸ ¸' '
' ¸ ' '

, , '
, ' ' '
' , '' ' , '' ' '
' ' '
'

¸ ' ' '
, , ''
¸ , '

' ¸' '
' ' ' ' '
-

' '' ' '
'

'' ' ¸ ¸
“ ' ' ¯'”

' ' ' , '

' ' “
' ' ' ¸ ,
' ' ”

' , ¸

' , ' ' ¸ '
' , ' ¸ '
' , ''

' ¯ ' ' '
' ¯ ' -
'

' '
' , ' ' ' ' '
, , ' '
' , , '

' ' '
' , ' '
' , ' ' ' ¸ '
¯ ' ¸ , ¸
' ¸ ' ,

¯ ' ' ''
¸ '¸ '
''
-

¸ ' ' ¸
' ¸ ' ' ' ' ¸'
' ' '
¸ '' ' ' ' , '
' ¸ ' ' '
' ' ,
¸ ' ' ' ' ¸ '
' , ' ' ' '
39
“… ' '
, , , ' ¸
' '' ' ¸ ' ¸ ' ' ¸ ,
' ¸ , ' '
, ' '
, ¸ ¸ , '' ¸
… ' '¸
' , ' '' ,
' '
'”

' , '
'
¸ ' ' ¸ ,
' ' ' '
' ¸ ' '
“ ¸ ¸ '
¸ ' '
' ¸
' ¸ '
' ' ' '
¸ ' …”

, “ ¸' …
¸ ' ' ' ' , ¸ '
…”

¸ ¸' '
' ¸ ' '

, , '
, ' ' '
' , '' ' , '' ' '
' ' '
'

¸ ' ' '
, , ''
¸ , '

' ¸' '
' ' ' ' '
-

' '' ' '
'

'' ' ¸ ¸
“ ' ' ¯'”

' ' ' , '

' ' “
' ' ' ¸ ,
' ' ”

' , ¸

' , ' ' ¸ '
' , ' ¸ '
' , ''

' ¯ ' ' '
' ¯ ' -
'

' '
' , ' ' ' ' '
, , ' '
' , , '

' ' '
' , ' '
' , ' ' ' ¸ '
¯ ' ¸ , ¸
' ¸ ' ,

¯ ' ' ''
¸ '¸ '
''
-

¸ ' ' ¸
' ¸ ' ' ' ' ¸'
' ' '
¸ '' ' ' ' , '
' ¸ ' ' '
' ' ,
¸ ' ' ' ' ¸ '
' , ' ' ' '
' ' ,

,
' “… ¸
… ' ¸ '
' ¸ ' ' … '
' ' , ' '' ,
, ”

' ¸ '
“¸ '” , ' ' '
¸ ¸ '' ,
' ' ' ,
' , ' ' '
' ' ,

' ' ¸ ' , ¸
' ¸ ' '

' '
' “
' ¸ ' '
' ”

, ' ¯ ' ' ' ¸ '
' ¸' ¸ “
'' ' ' ¸
' , … , ' '
…”
-
' ' '
¸ ' ¸ '
' '
' ' '' ¯ '
' ¸ ' , ' ¸ “ ”
¸ ' ' '
' '
'
-
''
¸ ¸ ' , ¸ ' ' ¸'
' ' '
¸ ' '' ',
¸ '
-
' ¸
', ' ' ' ' “ ¸ '
¸ , ,

-
, ¸ ' “ ¸
… , ' '
¸ ' ¸ '
' ' ¸ '

--

¸ ¸ ' ' ' ,
' ' ¯' ¯ '' , '
' ' '
,
-
' ¸ ' ' ¸¸
' , ' ', ' '
' ¸ ' '

-
' ' '
' ' ¸ ' '
¸ '' ' ' '
' ' ' '' ¸ ' ¸
' ' ' '
'
-
¸ ¸ ' '
, ' '
'' '' ' ¸ ''
, ¸'
' ' '' ' ¸ ' '
' '' ' ' , , ¸ ' '
' ' ' ' '
'' ' '
' ' ' '
' ,
' ' '
'' ' ' ' '
'
, '
' ¸' ' ' ¸' ' ¸ '
¸ ' , '
' ¸ ' ' ' ' '¸
' ' ' , ' '
' ' ' ' '' '
41
' ' ,

,
' “… ¸
… ' ¸ '
' ¸ ' ' … '
' ' , ' '' ,
, ”

' ¸ '
“¸ '” , ' ' '
¸ ¸ '' ,
' ' ' ,
' , ' ' '
' ' ,

' ' ¸ ' , ¸
' ¸ ' '

' '
' “
' ¸ ' '
' ”

, ' ¯ ' ' ' ¸ '
' ¸' ¸ “
'' ' ' ¸
' , … , ' '
…”
-
' ' '
¸ ' ¸ '
' '
' ' '' ¯ '
' ¸ ' , ' ¸ “ ”
¸ ' ' '
' '
'
-
''
¸ ¸ ' , ¸ ' ' ¸'
' ' '
¸ ' '' ',
¸ '
-
' ¸
', ' ' ' ' “ ¸ '
¸ , ,

-
, ¸ ' “ ¸
… , ' '
¸ ' ¸ '
' ' ¸ '

--

¸ ¸ ' ' ' ,
' ' ¯' ¯ '' , '
' ' '
,
-
' ¸ ' ' ¸¸
' , ' ', ' '
' ¸ ' '

-
' ' '
' ' ¸ ' '
¸ '' ' ' '
' ' ' '' ¸ ' ¸
' ' ' '
'
-
¸ ¸ ' '
, ' '
'' '' ' ¸ ''
, ¸'
' ' '' ' ¸ ' '
' '' ' ' , , ¸ ' '
' ' ' ' '
'' ' '
' ' ' '
' ,
' ' '
'' ' ' ' '
'
, '
' ¸' ' ' ¸' ' ¸ '
¸ ' , '
' ¸ ' ' ' ' '¸
' ' ' , ' '
' ' ' ' '' '
' , ' ' ' '
' , '''
' ' '
'' ,
'¸ ¸ ' ' ' '' ¸¸
' , ' ''
' ' ' ' ' ',
¸ ' ' , ''
-
¸ ' “
¸ ' ¸ … ' '
' '”
-
¸ ' ' ' ,
' ' ' ¸
' ' ' ' ' ' ' ¸
¸ ' ¸ ' '
, ' '
' ' ' ' ¸
' ' , '
' ' '
¸ , '
' '
, “ '
'”

' '
'' , ' ' ' '
' ' ' '
' ' '' ' ¸ ¸ ' '
' ' ¸ ' ' '
' , ' ' '
' ' '' '¸ '
'' '
' ' ' ' ¸
' '
, ' “ ' '
'¸ '”

¸ ' '' “ ¸
¸' '' '
¸ ' ¸”

' ¸'
' ' ¸'
'

' ' '
¸ ' “' ' '
' … '
''
' ¸”
-

' ' , ''
' ' ''
¸ ¸ '
' ¸ ' ' ' ' ' '

¸ ' '' , ¸
¸ ' ' ' '
' ' '
' “ ' ¸
'¸ ' ' , ' '

' ' ¸' '
' ' '' ' “ ' '
' ¸ ' ¸ ¸
¸ '¸ ' ' , '

' ' ¸ ¸ ' ' '
, , ' '
¸ ,
' ' ,
¸ ' ¸
' ' , ' '
' ' ' ' ¸
' ' “ ' '
' ' ¸ '
, ¸ '¸
' '' ¸ , '
' ' ”

'
' ' ' ¸ '
¸ ¸ ' ,
43
' , ' ' ' '
' , '''
' ' '
'' ,
'¸ ¸ ' ' ' '' ¸¸
' , ' ''
' ' ' ' ' ',
¸ ' ' , ''
-
¸ ' “
¸ ' ¸ … ' '
' '”
-
¸ ' ' ' ,
' ' ' ¸
' ' ' ' ' ' ' ¸
¸ ' ¸ ' '
, ' '
' ' ' ' ¸
' ' , '
' ' '
¸ , '
' '
, “ '
'”

' '
'' , ' ' ' '
' ' ' '
' ' '' ' ¸ ¸ ' '
' ' ¸ ' ' '
' , ' ' '
' ' '' '¸ '
'' '
' ' ' ' ¸
' '
, ' “ ' '
'¸ '”

¸ ' '' “ ¸
¸' '' '
¸ ' ¸”

' ¸'
' ' ¸'
'

' ' '
¸ ' “' ' '
' … '
''
' ¸”
-

' ' , ''
' ' ''
¸ ¸ '
' ¸ ' ' ' ' ' '

¸ ' '' , ¸
¸ ' ' ' '
' ' '
' “ ' ¸
'¸ ' ' , ' '

' ' ¸' '
' ' '' ' “ ' '
' ¸ ' ¸ ¸
¸ '¸ ' ' , '

' ' ¸ ¸ ' ' '
, , ' '
¸ ,
' ' ,
¸ ' ¸
' ' , ' '
' ' ' ' ¸
' ' “ ' '
' ' ¸ '
, ¸ '¸
' '' ¸ , '
' ' ”

'
' ' ' ¸ '
¸ ¸ ' ,

' '
' ¸ '
' , , ' ' '

¸ ' ¸ , ¸

' '
' ¸

'

' ' , '' ' '
, ' , '¸ '
'' ' ¸ ¸
' ' ,
''' ¸ ¸ ¸ ''
' ' ''
, ' ,
' ' ¸ ,

¸' ¸ ' ' , '
' ' ''
' , '
¸ ¸ ¯' ' , '
' ¸ ' '
' ' ' ' ' ¸
, ' ' ' ' '
' ' , '
' , ' ' ' ¸ ' ' ,
' ' ' ' “ ,
' ¸ ' ' , '
' ¸ ”

' '
, ' '
''

''
' ' ' , ' '
' , ' - ' '
' , , ' ¯ '
¸ ' ¸
¸ ' ' ' '
' ¸ ¸ ¸ ¯' ' '
' , ' ' , ' “
” ' , ¸ '
' ' ' '
, ''
' ' ' ' ''
' ' ¸
' '' ' , ' ' ' '
'

' ¸ ''
, ' ' '
' ¸ , ' '
' ' '
¸
-
' ' '
, ' ' “ ' '
' , '' ”

, “'

' “ '
'' ' ”

¸ ''
' ' ' ¸ ' ' , ' , ,
' ' '
' “ ¯' ”

“ '

' '
¸' ' ' ' ' '
, ' ' '
, ' ¸
'' ¸ '
' ' ,
' ¸ , ' '
' , '
, ¸
' ' ¸ ' ' ' ' ' '
, '' ¸ ¸ ' ¸
45

' '
' ¸ '
' , , ' ' '

¸ ' ¸ , ¸

' '
' ¸

'

' ' , '' ' '
, ' , '¸ '
'' ' ¸ ¸
' ' ,
''' ¸ ¸ ¸ ''
' ' ''
, ' ,
' ' ¸ ,

¸' ¸ ' ' , '
' ' ''
' , '
¸ ¸ ¯' ' , '
' ¸ ' '
' ' ' ' ' ¸
, ' ' ' ' '
' ' , '
' , ' ' ' ¸ ' ' ,
' ' ' ' “ ,
' ¸ ' ' , '
' ¸ ”

' '
, ' '
''

''
' ' ' , ' '
' , ' - ' '
' , , ' ¯ '
¸ ' ¸
¸ ' ' ' '
' ¸ ¸ ¸ ¯' ' '
' , ' ' , ' “
” ' , ¸ '
' ' ' '
, ''
' ' ' ' ''
' ' ¸
' '' ' , ' ' ' '
'

' ¸ ''
, ' ' '
' ¸ , ' '
' ' '
¸
-
' ' '
, ' ' “ ' '
' , '' ”

, “'

' “ '
'' ' ”

¸ ''
' ' ' ¸ ' ' , ' , ,
' ' '
' “ ¯' ”

“ '

' '
¸' ' ' ' ' '
, ' ' '
, ' ¸
'' ¸ '
' ' ,
' ¸ , ' '
' , '
, ¸
' ' ¸ ' ' ' ' ' '
, '' ¸ ¸ ' ¸
' ' '
' '
¸ , ' , ¸
' ' ' ' '
' ' ' '
¸ ' ' ' ¸ '
' '

,
' ' ' ¯ ¸ , '
'' , '' ¸ '

'
' ' ¸ ,
' ¸ ¸ ' ' '
' '
' '
' ' ¸ ,
' ¸
¸ ' ' ' “ ' ¸
… , ' '
' ' '
' … ,
¸ ¸' ¸
, ' '
' , ' ¸ ”

¸ ' '
¸ ' ¸
¸

'
' ,
¸ ' ' ' , '
' ' ' ¸
' “'
'¸ ' ' ¸ ,
' '
' ¸ ' ' , ¸ ' '
' ' ¸
' ' ' ' ' …
' '
¸ ' ' ¸…
' ' ' ' , ' ,
' ' ' ' , '
' ' … ”
-
'
' ' ' '
' '
¸ ' ' '

'
, ' '
, “ '
' ' ¸ ' ''' '
' ¸ , ' ' '
' ¸”

¸ '
' , '
,

' ' '
¸ , ' ' ' '
' ¸ ' ' ' “
' ' ' ¸
' ' ' ' '
' ' ' ' ¸ '
, ' '
'¸ ' ' '' ¸ ''
' , '' '
' , ¸ ' ,
' ” ' ' '
, ' '
' , ' '

¸
' - , ' ¸ '
' ' '
¸ '

' ¸ ' '
¸ ¸ ' '
' '
' “ ' ¸ ,
' '
' ' ¸ ”

'
47
' ' '
' '
¸ , ' , ¸
' ' ' ' '
' ' ' '
¸ ' ' ' ¸ '
' '

,
' ' ' ¯ ¸ , '
'' , '' ¸ '

'
' ' ¸ ,
' ¸ ¸ ' ' '
' '
' '
' ' ¸ ,
' ¸
¸ ' ' ' “ ' ¸
… , ' '
' ' '
' … ,
¸ ¸' ¸
, ' '
' , ' ¸ ”

¸ ' '
¸ ' ¸
¸

'
' ,
¸ ' ' ' , '
' ' ' ¸
' “'
'¸ ' ' ¸ ,
' '
' ¸ ' ' , ¸ ' '
' ' ¸
' ' ' ' ' …
' '
¸ ' ' ¸…
' ' ' ' , ' ,
' ' ' ' , '
' ' … ”
-
'
' ' ' '
' '
¸ ' ' '

'
, ' '
, “ '
' ' ¸ ' ''' '
' ¸ , ' ' '
' ¸”

¸ '
' , '
,

' ' '
¸ , ' ' ' '
' ¸ ' ' ' “
' ' ' ¸
' ' ' ' '
' ' ' ' ¸ '
, ' '
'¸ ' ' '' ¸ ''
' , '' '
' , ¸ ' ,
' ” ' ' '
, ' '
' , ' '

¸
' - , ' ¸ '
' ' '
¸ '

' ¸ ' '
¸ ¸ ' '
' '
' “ ' ¸ ,
' '
' ' ¸ ”

'
,
' ' ¯ ' ' '
' '

' ' '
¸' , ' '
¸ '' ' ¸ , '
“ , '
' ' ¸ , ' '
, '”

' ¸ ' '
, ' ¸ ' ' , '
'
¸ , ' '

¸ ¸
, ¸
¸ ' , ' ¸
¸ ' ' ' ' ¸ ,
' ¯ ' '
' , ' '
' , ' '
' ¸ ' ' ¸'
' ' ' ' ,

“ ' '
' …' ' ¸
' ' , ' '
' , '
… ¸ ' ¸
' ' '' ' '
' ' '' '
' ' ' '' ,
' ' ' '' …' ¸
¸ ¸ ,
¸ ' ' ' ' '
' ' ' ¸ ¸
'' ' ' '
' , , ' ¸ ' ,
' , ' ' ' ' '
… ¸ ' ,
' ¸'
¸ ' ”
-

' ' ' ' '
, ' ' ' , '
¸ “
'
' ¸ '
, ' ¸ , ' '
¸ ' ' ' , '
' '
' ' -
' '' ' ”

' , ' ' ' '
' ¸ , ' ¯
¸ ' “ '
' , ' ' ”

' , ' '
' ' , ¸ ¸ ¸ '
' ' ¸ ' '
¸ , ' ' ''
' – ' , ' ' ' , ¸ '
¸ ' ' ' ' '
' '
' ¸ , ' '
¸ ¸ , ' ' '

49
,
' ' ¯ ' ' '
' '

' ' '
¸' , ' '
¸ '' ' ¸ , '
“ , '
' ' ¸ , ' '
, '”

' ¸ ' '
, ' ¸ ' ' , '
'
¸ , ' '

¸ ¸
, ¸
¸ ' , ' ¸
¸ ' ' ' ' ¸ ,
' ¯ ' '
' , ' '
' , ' '
' ¸ ' ' ¸'
' ' ' ' ,

“ ' '
' …' ' ¸
' ' , ' '
' , '
… ¸ ' ¸
' ' '' ' '
' ' '' '
' ' ' '' ,
' ' ' '' …' ¸
¸ ¸ ,
¸ ' ' ' ' '
' ' ' ¸ ¸
'' ' ' '
' , , ' ¸ ' ,
' , ' ' ' ' '
… ¸ ' ,
' ¸'
¸ ' ”
-

' ' ' ' '
, ' ' ' , '
¸ “
'
' ¸ '
, ' ¸ , ' '
¸ ' ' ' , '
' '
' ' -
' '' ' ”

' , ' ' ' '
' ¸ , ' ¯
¸ ' “ '
' , ' ' ”

' , ' '
' ' , ¸ ¸ ¸ '
' ' ¸ ' '
¸ , ' ' ''
' – ' , ' ' ' , ¸ '
¸ ' ' ' ' '
' '
' ¸ , ' '
¸ ¸ , ' ' '

¸'

' ' ¸ ' ' ,
' ' ' ''
'

, The Making of The Haitian Revolution ¯ ', ' ¯ ¸

'' Universal Empacipation ', ¸ ¸ -
-
' Documentos para la historia de Haití en el Archivo Nacional
- ¸

Historia de la Revolución de Haiti ¸ op cit ¸

' ' The French Revolution in San Domingo ¸ ¸ ¸ '
' The insurgents leaders and the concept of independence ¸¸ , ¸ The World
of the Haitian Revolution ', ¸ -

¯ Histoire D’Haiti ¯ ' ' - ¸

¸¸ ' Haitian Revolutionary Studies ', ¸' ¸
The Black Jacobins '¸ ¸ , ' Avengers of the New World
', - ¸

op cit ¸ Les Marrons de la Liberte ' ’ ¸

', , An essay on the causes of the revolution and civil wars of Hayti ¸

The Gilded African Toussaint L‘Overture '' ¸ ¸
Citizen Toussaint -- ¸ Historia de la revolución de Haití '
¸ ' ¸

op cit, ¸ op cit Toussaint Louverture Biography and Autobiography
¸ --

op cit, ¸
-
op cit ¸ op cit ¸ An Acoount of the Insurrectio of St Domingo,
¸ ¸

' ' op cit, ¸

op cit ¸ op cit ¸ op cit ¸ op cit ¸

¸¸ op cit ¸

Vida de JJ. Dessallines Gefe de los negros de Santo Domingo ¸ , ¯
op cit ¸ op cit ¸ '' ¯ The Haitian Revolution ', ¯

, An Historical Survey of the French Colony in the Island of St Domingo '
¸ -

The Revolution of Saint Domingue , Facing Racial Revolution ',
¸ ¸ ¸

op cit op cit ¸

, op cit ¸

' St Domingo its Revolution and its Hero Toussaint Louverture, ¸
-
op cit ¸

' op cit ¸

op cit ¸

¯ op cit ¸

op cit, op cit ¸

¸ ' ' ' ¸ ,
' ' op cit ¸

op cit ¸

The life of Toussaint Louverture ¸ '' Toussaint Louverture
'¸ ¸

op cit ¸ , '' op cit ¸ ' op cit , ¸

op cit '' '' op cit ¸
-
op cit op cit ¸ - op cit ¸ - ' op cit ¸

op cit ¸

op cit ¸

'' op cit ¸ ' ¸' ' ' ' ' ,
' ' ' '

The colonial Vendée ¸¸ , ¸ op. cit ¸
' '' op cit , ¸ ' op cit ' ¸

op cit op cit ¸ “era una opinión generalmente aceptada
entre los blancos de la colonia que la rebelión fue exitada por el gobierno y por el partido contrario al Saint Marc”
op cit ' ¸
-
op cit op cit ¸
-
' op cit ¸ - ¯' Silencing the past ' ¸ -
-
', op cit ¸ ¯ op cit ¸ op cit ¸ ¸ op cit
¸ ' op cit ¸ , op cit ¸ - Etudes sur la Histoire D’Haiti
' ' ¸ -
-
', op cit ¸
--
op cit ¸ -
-
op cit ¸ ¯ op. Cit ¸ ' ' ' '' '
, ¸ ¸ ' '' '' op. Cit. ¸ ' '
' ' ' ' ' ¸ '
' ¸ , ' '
-
¸¸ op. cit ¸ op. Cit. ¸ - ' op. Cit ¸ op. Cit. ¸
op cit ¸ op cit ¸ - ' op. ci' ¸
-
op cit ¸ , ' '' '
' ' ' ' ' ''
¸ ' '' , '
' ' ' ' '
-
', op. Cit ¸ ¯ op. cit ¸ op. cit. ¸ - op. cit.
¸ ¸ op. cit ¸ ' op. cit. ¸ , op. cit ¸ ¯ ' op. cit. ¸
'' op. cit ¸
-
¸ op cit ¸
51
¸'

' ' ¸ ' ' ,
' ' ' ''
'

, The Making of The Haitian Revolution ¯ ', ' ¯ ¸

'' Universal Empacipation ', ¸ ¸ -
-
' Documentos para la historia de Haití en el Archivo Nacional
- ¸

Historia de la Revolución de Haiti ¸ op cit ¸

' ' The French Revolution in San Domingo ¸ ¸ ¸ '
' The insurgents leaders and the concept of independence ¸¸ , ¸ The World
of the Haitian Revolution ', ¸ -

¯ Histoire D’Haiti ¯ ' ' - ¸

¸¸ ' Haitian Revolutionary Studies ', ¸' ¸
The Black Jacobins '¸ ¸ , ' Avengers of the New World
', - ¸

op cit ¸ Les Marrons de la Liberte ' ’ ¸

', , An essay on the causes of the revolution and civil wars of Hayti ¸

The Gilded African Toussaint L‘Overture '' ¸ ¸
Citizen Toussaint -- ¸ Historia de la revolución de Haití '
¸ ' ¸

op cit, ¸ op cit Toussaint Louverture Biography and Autobiography
¸ --

op cit, ¸
-
op cit ¸ op cit ¸ An Acoount of the Insurrectio of St Domingo,
¸ ¸

' ' op cit, ¸

op cit ¸ op cit ¸ op cit ¸ op cit ¸

¸¸ op cit ¸

Vida de JJ. Dessallines Gefe de los negros de Santo Domingo ¸ , ¯
op cit ¸ op cit ¸ '' ¯ The Haitian Revolution ', ¯

, An Historical Survey of the French Colony in the Island of St Domingo '
¸ -

The Revolution of Saint Domingue , Facing Racial Revolution ',
¸ ¸ ¸

op cit op cit ¸

, op cit ¸

' St Domingo its Revolution and its Hero Toussaint Louverture, ¸
-
op cit ¸

' op cit ¸

op cit ¸

¯ op cit ¸

op cit, op cit ¸

¸ ' ' ' ¸ ,
' ' op cit ¸

op cit ¸

The life of Toussaint Louverture ¸ '' Toussaint Louverture
'¸ ¸

op cit ¸ , '' op cit ¸ ' op cit , ¸

op cit '' '' op cit ¸
-
op cit op cit ¸ - op cit ¸ - ' op cit ¸

op cit ¸

op cit ¸

'' op cit ¸ ' ¸' ' ' ' ' ,
' ' ' '

The colonial Vendée ¸¸ , ¸ op. cit ¸
' '' op cit , ¸ ' op cit ' ¸

op cit op cit ¸ “era una opinión generalmente aceptada
entre los blancos de la colonia que la rebelión fue exitada por el gobierno y por el partido contrario al Saint Marc”
op cit ' ¸
-
op cit op cit ¸
-
' op cit ¸ - ¯' Silencing the past ' ¸ -
-
', op cit ¸ ¯ op cit ¸ op cit ¸ ¸ op cit
¸ ' op cit ¸ , op cit ¸ - Etudes sur la Histoire D’Haiti
' ' ¸ -
-
', op cit ¸
--
op cit ¸ -
-
op cit ¸ ¯ op. Cit ¸ ' ' ' '' '
, ¸ ¸ ' '' '' op. Cit. ¸ ' '
' ' ' ' ' ¸ '
' ¸ , ' '
-
¸¸ op. cit ¸ op. Cit. ¸ - ' op. Cit ¸ op. Cit. ¸
op cit ¸ op cit ¸ - ' op. ci' ¸
-
op cit ¸ , ' '' '
' ' ' ' ' ''
¸ ' '' , '
' ' ' ' '
-
', op. Cit ¸ ¯ op. cit ¸ op. cit. ¸ - op. cit.
¸ ¸ op. cit ¸ ' op. cit. ¸ , op. cit ¸ ¯ ' op. cit. ¸
'' op. cit ¸
-
¸ op cit ¸

op. cit. ¸

op. cit ¸

' ' op. cit., ¸¸ , ¸op cit. ¸

Ibidem ¸
-
op. cit op. cit ¸

' ' op. cit., ¸¸ , ¸ op. cit. ¸

The Saint Domingue revolution op. cit ¸

op cit op. cit. ¸

' op cit , ¸¸ , ¸op cit ¸

, ¸ ¸

¯ op cit ¸ op cit ¸

' op cit , ¸¸ , ¸op cit ¸

op cit ¸ ,

¯' op cit ¸
-
'' op cit ¸ -

Ibidem ¸

Ibidem ¸

Ibidem ¸

Ibidem ¸

Ibidem ¸

op. cit ¸ -- ' op cit ¸ op. cit. ¸

op cit ¸ ¯ op cit ¸

op cit op. cit ¸ -

'' op cit ¸
-
“' ¸ , ¸ ”
, ¸ “ ' ' -” ¸

op cit ¸

“' ¸ , ¸ ”
, ¸ op. cit. ¸

op cit ¸

Ibidem ¸

'' op cit ¸ op cit ¸ op. cit. ¸

op. cit ¸

op cit op cit ¸ --

op cit ¸ op cit ¸ ¯ op cit ¸

op. cit. op. cit ¸
-
“' ¸ , ¯' ”
' ' , '' “¯' '” ¸

Ibidem

Ibidem, ¸
53

op. cit. ¸

op. cit ¸

' ' op. cit., ¸¸ , ¸op cit. ¸

Ibidem ¸
-
op. cit op. cit ¸

' ' op. cit., ¸¸ , ¸ op. cit. ¸

The Saint Domingue revolution op. cit ¸

op cit op. cit. ¸

' op cit , ¸¸ , ¸op cit ¸

, ¸ ¸

¯ op cit ¸ op cit ¸

' op cit , ¸¸ , ¸op cit ¸

op cit ¸ ,

¯' op cit ¸
-
'' op cit ¸ -

Ibidem ¸

Ibidem ¸

Ibidem ¸

Ibidem ¸

Ibidem ¸

op. cit ¸ -- ' op cit ¸ op. cit. ¸

op cit ¸ ¯ op cit ¸

op cit op. cit ¸ -

'' op cit ¸
-
“' ¸ , ¸ ”
, ¸ “ ' ' -” ¸

op cit ¸

“' ¸ , ¸ ”
, ¸ op. cit. ¸

op cit ¸

Ibidem ¸

'' op cit ¸ op cit ¸ op. cit. ¸

op. cit ¸

op cit op cit ¸ --

op cit ¸ op cit ¸ ¯ op cit ¸

op. cit. op. cit ¸
-
“' ¸ , ¯' ”
' ' , '' “¯' '” ¸

Ibidem

Ibidem, ¸
55
¯ ¯
¯
Martín s. Forciniti
*
' ' ' '
¸ ' ' ' “ ” ,
“ ' ” , ¸ ' “ ”
'' ' Haci a una fi l osofí a de l a l i beraci ón l ati noameri cana
, Cul tura popul ar y fi l osofí a de l a l i beraci ón '
, ' ' ' '
' ' ' '
' ' ' ' ,
''¸ ' ' ' ' '
'' ' ' ' , '
' ' '
'
' ' ' ' ¸ ,
' ' ' ' '' ' '
' ' Total i dad e I nfi ni to '
' ' ' ' , ' ' '
' ' ' ' ' ' ' ' ' '
' ' ' ¸ ' “
” , “ '” “,” , “'” , ' '' ¸¸
' ' , ' ' “ ”
¸ ¸¸ ' ¸ ''
' , ' ' ' ¸
¸ ' ' ¸ ' “” ¸ ¸¸ '
' ¸ ' ,
' ' ¸ ¸ , ¸
' ' , ' “¯' ”
, ' ' “' ” ' ¸ ' '
'' ' '' ' ' ' ,
¸ ' ' ¸'
' ' i nfi ni to , ' ' ' ,
' ' ' ¸
¸ ' “” ¸ ' ' una cosa más
' ' '
' ' ' “' ¸ ” '
¸ rostro ' ' ' ' '
i nj usti ci a ' hacer j usti ci a ' ¸ ' ' ' ' '
' ' , ' '' ' ' '
' ' '' ' ¸ ', ¸ ' '
' ' ' , ' '
' ' ' ' '
''' pol i ti zada ' ' '
dependenci a ' , ' ,'
“ '” , ' ¸ '
' “ ” '
' ' “ ”

' ' ' ' , '
' , '' ' ' '

' ' , ' ¸ ' '
, ' “' ” ' ' '
“ ” “ ' ” ' dependenci a económi ca y cul tural '
' ' ' “' ” ¸
' ' ' '' ' ¸ exteri ori dad
¸ ¸ ' ' ' ' ' ' ' , '
''' ' '' ' ,
' ¸ al teri dad radi cal ,
' ' ' ' , ' '' “ '”
' '' ' , ''
' ' ' '
' '' ' ' ' '
' ' '' ' ¸
''' exteri ori dad pol í ti ca ¸ ' '
' ' ' todaví a no i ncl ui do
' ' ' '' '
exteri ori dad cul tural ' ' ¸
'' i mposi bl e de ser i ncl ui do ¸ '
' ' ' '
' ' , ,' ' ' ''
' ' ' '' '' '
,

' ' ¸' ¸
' ' ,
' ' “ ” ' ' ' '
'' ' ' ¸ ' ' dependenci a
l i beraci ón ' “ ” , “ ” '
' ' ' “ – ¸ –
' ' , ' ' ' ' '
' ¸ ” ' - '
'
'' ' ' ,' '
' ' ' ' , ' col oni al semi -col oni al
¸ ' ' '
' '' '
' , ' '
'' l a con-
fl i cti va rel aci ón opresor i mperi al /opri mi do col o-
ni al vol unt ad i nt egral de domi naci ón
i mperi al ' ' ' ,
' ' “ ”
, '
'
“ ” ' ' '
' ' '
57
'
' ' ' ' ¸ ,
' ' ' ' '' ' '
' ' Total i dad e I nfi ni to '
' ' ' ' , ' ' '
' ' ' ' ' ' ' ' ' '
' ' ' ¸ ' “
” , “ '” “,” , “'” , ' '' ¸¸
' ' , ' ' “ ”
¸ ¸¸ ' ¸ ''
' , ' ' ' ¸
¸ ' ' ¸ ' “” ¸ ¸¸ '
' ¸ ' ,
' ' ¸ ¸ , ¸
' ' , ' “¯' ”
, ' ' “' ” ' ¸ ' '
'' ' '' ' ' ' ,
¸ ' ' ¸'
' ' i nfi ni to , ' ' ' ,
' ' ' ¸
¸ ' “” ¸ ' ' una cosa más
' ' '
' ' ' “' ¸ ” '
¸ rostro ' ' ' ' '
i nj usti ci a ' hacer j usti ci a ' ¸ ' ' ' ' '
' ' , ' '' ' ' '
' ' '' ' ¸ ', ¸ ' '
' ' ' , ' '
' ' ' ' '
''' pol i ti zada ' ' '
dependenci a ' , ' ,'
“ '” , ' ¸ '
' “ ” '
' ' “ ”

' ' ' ' , '
' , '' ' ' '

' ' , ' ¸ ' '
, ' “' ” ' ' '
“ ” “ ' ” ' dependenci a económi ca y cul tural '
' ' ' “' ” ¸
' ' ' '' ' ¸ exteri ori dad
¸ ¸ ' ' ' ' ' ' ' , '
''' ' '' ' ,
' ¸ al teri dad radi cal ,
' ' ' ' , ' '' “ '”
' '' ' , ''
' ' ' '
' '' ' ' ' '
' ' '' ' ¸
''' exteri ori dad pol í ti ca ¸ ' '
' ' ' todaví a no i ncl ui do
' ' ' '' '
exteri ori dad cul tural ' ' ¸
'' i mposi bl e de ser i ncl ui do ¸ '
' ' ' '
' ' , ,' ' ' ''
' ' ' '' '' '
,

' ' ¸' ¸
' ' ,
' ' “ ” ' ' ' '
'' ' ' ¸ ' ' dependenci a
l i beraci ón ' “ ” , “ ” '
' ' ' “ – ¸ –
' ' , ' ' ' ' '
' ¸ ” ' - '
'
'' ' ' ,' '
' ' ' ' , ' col oni al semi -col oni al
¸ ' ' '
' '' '
' , ' '
'' l a con-
fl i cti va rel aci ón opresor i mperi al /opri mi do col o-
ni al vol unt ad i nt egral de domi naci ón
i mperi al ' ' ' ,
' ' “ ”
, '
'
“ ” ' ' '
' ' '
'' ' ¸ ' ¯ ' ''
¸ ' ' '
' ' ' ' ¯'
ser el col oni zado ' ' ' '
' ' todo ' ''
' ' '
¯ ¯¸ , ¸
' ' ''¸
-

¸ ' ' “ ”
' ' ' ' ' hi stori a , con-
fl i cto ' '' uni dad hi stóri ca confl i cti va ' '
' ' , , ' memori a común , ''
desti no ¸ ' común ' '' ¸ ' , '
¸ ' ' ' ' '
' ' ' puebl o l ati noameri cano '
resi stenci a '
'
“ ”
' ' el “puebl o” es si empre exteri or al
si stema estatui do '
negati vamente ' '
“ ” al teri dad crí ti ca del
si stema '
exteri ori dad pol í ti ca ¸ ' ¸'
' ' ' ' ' l os i ndí genas '
' l os gauchos ¸ ' '
l os federal es ' ' , ' ' l os yri goyeni stas , l os peroni stas '
¸ ' ' ' “ “ ” “ ' ¸” “ ”
“' ” ' ' ' ' ”
' , , ' '
' , ' ' l a l enta conformaci ón de l a naci onal i dad
proyecto de l i beraci ón i ntegral ' '' ' ,
' ' ' él i te ' '' , '
' ' ' ' anti puebl o
' ,' ' ' ' '
' ' ' ' '
' ' ' ' '
Puebl o como suj et o hi st óri co
del f i l osof ar “ ” ¸
' , '
' ' ' '
' ' '
' su mi si ón como “fi l ósofo” se hal l a i ndi -
sol ubl emente uni dad a su papel de “ci udadano”
' ' ' ' ' '
' ' ' --
' ' ' ' ' ' ¸ ' '
ya pi ensa , ya hace ' ' ' ¸
' “ ”
' ¸¸ ' anti puebl o ' ' ,'
' ' nuevo ' si stema
' ' total i dad cerrada ' ' '
abi erto “ ' , ' ' ' ' ' '' el puebl o
es si empre revol uci onari o ' ' ' , '' '
' , ''” '
' ' ' ' '
' ' ' , ' '
¸ ' ' ¸ “' ' ' ' ”
' ' ' ¸ '
' ¸ ' ' '
' '
' ' ' ' ¸
“ “, ” ' '' , '' ” ' -
' ' ' ''' exteri ori dad pol í ti ca mayorí a i ncl ui da
' mayorí a excl ui da '' '
' ¸ ',
' ¸ ' ' ' ' exteri ori dad pol í ti ca , ' cul tural
metafí si ca ' ' ' ' ¸ '
' '¸' ' ' ¸

' '
' ' ' ' ' ' ,
'
¯ , ' ¯
' ' , ' ' provi -
sori amente ' todaví a ''
' ' ' ¸' ' absol uta i m-
posi bl e de ser i ncl ui da ' ' ' ' '
' ' ' exteri ori dad cul tural meta-
fí si ca ¸ ' ' ' ' ' '
59
'' ' ¸ ' ¯ ' ''
¸ ' ' '
' ' ' ' ¯'
ser el col oni zado ' ' ' '
' ' todo ' ''
' ' '
¯ ¯¸ , ¸
' ' ''¸
-

¸ ' ' “ ”
' ' ' ' ' hi stori a , con-
fl i cto ' '' uni dad hi stóri ca confl i cti va ' '
' ' , , ' memori a común , ''
desti no ¸ ' común ' '' ¸ ' , '
¸ ' ' ' ' '
' ' ' puebl o l ati noameri cano '
resi stenci a '
'
“ ”
' ' el “puebl o” es si empre exteri or al
si stema estatui do '
negati vamente ' '
“ ” al teri dad crí ti ca del
si stema '
exteri ori dad pol í ti ca ¸ ' ¸'
' ' ' ' ' l os i ndí genas '
' l os gauchos ¸ ' '
l os federal es ' ' , ' ' l os yri goyeni stas , l os peroni stas '
¸ ' ' ' “ “ ” “ ' ¸” “ ”
“' ” ' ' ' ' ”
' , , ' '
' , ' ' l a l enta conformaci ón de l a naci onal i dad
proyecto de l i beraci ón i ntegral ' '' ' ,
' ' ' él i te ' '' , '
' ' ' ' anti puebl o
' ,' ' ' ' '
' ' ' ' '
' ' ' ' '
Puebl o como suj et o hi st óri co
del f i l osof ar “ ” ¸
' , '
' ' ' '
' ' '
' su mi si ón como “fi l ósofo” se hal l a i ndi -
sol ubl emente uni dad a su papel de “ci udadano”
' ' ' ' ' '
' ' ' --
' ' ' ' ' ' ¸ ' '
ya pi ensa , ya hace ' ' ' ¸
' “ ”
' ¸¸ ' anti puebl o ' ' ,'
' ' nuevo ' si stema
' ' total i dad cerrada ' ' '
abi erto “ ' , ' ' ' ' ' '' el puebl o
es si empre revol uci onari o ' ' ' , '' '
' , ''” '
' ' ' ' '
' ' ' , ' '
¸ ' ' ¸ “' ' ' ' ”
' ' ' ¸ '
' ¸ ' ' '
' '
' ' ' ' ¸
“ “, ” ' '' , '' ” ' -
' ' ' ''' exteri ori dad pol í ti ca mayorí a i ncl ui da
' mayorí a excl ui da '' '
' ¸ ',
' ¸ ' ' ' ' exteri ori dad pol í ti ca , ' cul tural
metafí si ca ' ' ' ' ¸ '
' '¸' ' ' ¸

' '
' ' ' ' ' ' ,
'
¯ , ' ¯
' ' , ' ' provi -
sori amente ' todaví a ''
' ' ' ¸' ' absol uta i m-
posi bl e de ser i ncl ui da ' ' ' ' '
' ' ' exteri ori dad cul tural meta-
fí si ca ¸ ' ' ' ' ' '
“ ' ' ” ' “ethos” ' ' '
' ' ' “'”

'
' ' , ¯ '

¸ ¯ ethos “… ' acti tud fundamental ''
' ' ' '
, ' , ' …” '
¸¸ ' ethos carácter ' ', “… ' ' ' ' '
' ¸ , ' '
' ' '' ' ' , ¸
'' ” ' ethos '
'' i denti dad uni dad ' ethos ¸ ¸
' ' ' “ ” ' “ ' '”

'
'' ' , hi stóri cas , ' '
, ' ' ¸ , '
' '' ' exi s-
tenci a ¯ , ' ' ' ' ' ' ¸¸ ,
' ' ' ethos ' proyecto exi stenci al
antropol ógi co – ' dasei n ' “ ' ” , “'
,'” ' ' ' '
' , ' '
' ' ' ' ' '
sí mbol os i mágenes
“ '” ' ' ' '
' ' ' ' '
' ' '' '
' “ ” “ ¸” '' ' i nsti tuci ones
, , ' ' '
' '' ¸ ' ' , '
, ¯ ' ' ,' ' ' ¸
' ' “… ' ' ' ,
' …” ' ¯
,' ' ' , '
'' , '
' '
' '
'
' ' ' ' ,'
¸
,' '
,' ' ¸
' '
¸ '
'

' ' ' '
¸ ' guí a ' ' ' ' ' ¸
' ' ethos proyecto exi stenci al an-
tropol ógi co ' ' i nsti tuci ones, si stemas , formas cul tural es
' proyecto pol í ti co , ' ' ' '
' ' '' '
' ' '' creador creatura
'
' ¸ ' ' ' ' “
'” ' ¸ ethos exteri ori dad cul tural -
metafí si ca ' ¯ '
ethos ' ,
' '
' radi cal exteri ori dad '
' ' '
' ' '
'
'
'
'
' ' '
'' ¸ ''
'
ethos carácter núcl eo éti co-mí ti co ¸ ' ' ¸
es más ' '' '
' ' ethos '
' obj eto '' ' , '
¸' ' ' ' ' ¸ ' '
' , ' ' “ ”
, ' ''' ' '
, '' '
' ' ' ' ' ' '
' ,' metafí si ca , ethos l o nunca
i ncl ui do '
' ¸ ' ' '
' ' ' ' '
ethos ' ' , ¸
' '
61
“ ' ' ” ' “ethos” ' ' '
' ' ' “'”

'
' ' , ¯ '

¸ ¯ ethos “… ' acti tud fundamental ''
' ' ' '
, ' , ' …” '
¸¸ ' ethos carácter ' ', “… ' ' ' ' '
' ¸ , ' '
' ' '' ' ' , ¸
'' ” ' ethos '
'' i denti dad uni dad ' ethos ¸ ¸
' ' ' “ ” ' “ ' '”

'
'' ' , hi stóri cas , ' '
, ' ' ¸ , '
' '' ' exi s-
tenci a ¯ , ' ' ' ' ' ' ¸¸ ,
' ' ' ethos ' proyecto exi stenci al
antropol ógi co – ' dasei n ' “ ' ” , “'
,'” ' ' ' '
' , ' '
' ' ' ' ' '
sí mbol os i mágenes
“ '” ' ' ' '
' ' ' ' '
' ' '' '
' “ ” “ ¸” '' ' i nsti tuci ones
, , ' ' '
' '' ¸ ' ' , '
, ¯ ' ' ,' ' ' ¸
' ' “… ' ' ' ,
' …” ' ¯
,' ' ' , '
'' , '
' '
' '
'
' ' ' ' ,'
¸
,' '
,' ' ¸
' '
¸ '
'

' ' ' '
¸ ' guí a ' ' ' ' ' ¸
' ' ethos proyecto exi stenci al an-
tropol ógi co ' ' i nsti tuci ones, si stemas , formas cul tural es
' proyecto pol í ti co , ' ' ' '
' ' '' '
' ' '' creador creatura
'
' ¸ ' ' ' ' “
'” ' ¸ ethos exteri ori dad cul tural -
metafí si ca ' ¯ '
ethos ' ,
' '
' radi cal exteri ori dad '
' ' '
' ' '
'
'
'
'
' ' '
'' ¸ ''
'
ethos carácter núcl eo éti co-mí ti co ¸ ' ' ¸
es más ' '' '
' ' ethos '
' obj eto '' ' , '
¸' ' ' ' ' ¸ ' '
' , ' ' “ ”
, ' ''' ' '
, '' '
' ' ' ' ' ' '
' ,' metafí si ca , ethos l o nunca
i ncl ui do '
' ¸ ' ' '
' ' ' ' '
ethos ' ' , ¸
' '
'' ' ¸ ''
' ' ' '
¸ ' ' “
' ' ” ' “' ” ' ' '
' ' ' , ' '
¸' ' ¸
¸'
,' '
' ¸ '
' ' ' ,
¸ '' '
' '
¸ ¸
, ¸ , '
¸ ' '
' ' ' ' '
' '
' ' ' ¯ '
' ' “' ” ¸ ' ,
' ¸ , ' '
' ' mesti za hí -
bri da i ndo-i bero-ameri cana

' “ethos ' ” ' '
' ' ¸ ¸ ¸ , '
' ' ' ' ' '
' ' ' ' ' ' ' ' ethos
' , ' ¸
¸ ' ' ' ' ' ¸
, ' ¸ ' ¸ ,
' ' ' ' ' ' '
¸ hi bri daci ones resi stenci a ' '
' ' ' ' ¸' ¸
“ ' ” '
' “'” , “” ' ' de ser
' ¯ ' ' ' ¸' '
¸'
' '
' , ,
¸' '
' ' '
¸ ' ¸
' ' ,
' '
¸ , '
' ' '
' ' ¸'
' ' '
' ¸' '
' ' “
¸ , ” ' ', “
' ' ” ' ''
' ' ¸
' ' ' , ¸ un
conj unto de obj eti vaci ones vací as de senti do y
un sent i do vi vi do que no al canzaba a obj et i -
varse '
' ' dependenci a ''
' ' ' ' ' superestructural
' ' ' ' , ' , '
ethos '' ethos ' ¯ ' ¸' '
' ' '' ' ' ,
¸ ' exteri ori dad cul tural
' ' ¸ ' ethos
' '' ' ¸' '' , '
' exteri ori dad cul tural -metafí si ca ' '
' '' ¸ ' '
¸ ' ' “ ' ' ”
' exteri ori dad cul tural -peri féri ca , ' ' '
' ' ' '
' ' ' ' '
'' ethos ' ' ' ' ,
'
¸' ' exteri ori dad cul tural -peri féri ca
' ' ' ' exteri ori dad pol í ti ca ,
'¸ ' ' ' ¸
,' ' , ' ' , ¯
,' ' '' '' '
,' ' ' ¸ ,' ' ' '
' ' ' ' ' ,
es ,' ' , es ,' '
' exteri ori dad cul tural -peri féri ca ' “' ' ”
“' ' ' ” ' '
' otra ' '¸
63
'' ' ¸ ''
' ' ' '
¸ ' ' “
' ' ” ' “' ” ' ' '
' ' ' , ' '
¸' ' ¸
¸'
,' '
' ¸ '
' ' ' ,
¸ '' '
' '
¸ ¸
, ¸ , '
¸ ' '
' ' ' ' '
' '
' ' ' ¯ '
' ' “' ” ¸ ' ,
' ¸ , ' '
' ' mesti za hí -
bri da i ndo-i bero-ameri cana

' “ethos ' ” ' '
' ' ¸ ¸ ¸ , '
' ' ' ' ' '
' ' ' ' ' ' ' ' ethos
' , ' ¸
¸ ' ' ' ' ' ¸
, ' ¸ ' ¸ ,
' ' ' ' ' ' '
¸ hi bri daci ones resi stenci a ' '
' ' ' ' ¸' ¸
“ ' ” '
' “'” , “” ' ' de ser
' ¯ ' ' ' ¸' '
¸'
' '
' , ,
¸' '
' ' '
¸ ' ¸
' ' ,
' '
¸ , '
' ' '
' ' ¸'
' ' '
' ¸' '
' ' “
¸ , ” ' ', “
' ' ” ' ''
' ' ¸
' ' ' , ¸ un
conj unto de obj eti vaci ones vací as de senti do y
un sent i do vi vi do que no al canzaba a obj et i -
varse '
' ' dependenci a ''
' ' ' ' ' superestructural
' ' ' ' , ' , '
ethos '' ethos ' ¯ ' ¸' '
' ' '' ' ' ,
¸ ' exteri ori dad cul tural
' ' ¸ ' ethos
' '' ' ¸' '' , '
' exteri ori dad cul tural -metafí si ca ' '
' '' ¸ ' '
¸ ' ' “ ' ' ”
' exteri ori dad cul tural -peri féri ca , ' ' '
' ' ' '
' ' ' ' '
'' ethos ' ' ' ' ,
'
¸' ' exteri ori dad cul tural -peri féri ca
' ' ' ' exteri ori dad pol í ti ca ,
'¸ ' ' ' ¸
,' ' , ' ' , ¯
,' ' '' '' '
,' ' ' ¸ ,' ' ' '
' ' ' ' ' ,
es ,' ' , es ,' '
' exteri ori dad cul tural -peri féri ca ' “' ' ”
“' ' ' ” ' '
' otra ' '¸
' ' , l a mi sma
estructura del Estado-naci ón ,' ' ' ,
' ' ¸ ' ' '
' ,' ' no necesari amente ' ' i ncl usi ón
' '' ' nuevo ' Puede serl o
' ' a pri ori ' “
' ” ' ,' ' ' '
' ' '
, ' pudi endo ¸ ' ' '
'¸ , ' “'” , “ ”

'
' “ ” ' ,'
' ' ' '
' “ ” , “ ' ”
“ ” ,' '
' ' ' ' '
' ' , ' ' ' , ' '
' ' ¸ ' ' ' '
suj eto cul tural '
' ¸ ' ¸ ¸ ¸ '
¯ '' '
nada '' '' , ' '
ser
'' ' ' ,' '
,' ' , ' ' '' ethos '
¸' '

' ' ' '
' ' ¸ ' ''
, ' ' ethos ,' , ' '
' ¯ '' ' segmentos '
'' ethos ' , ' ethos ' '
' ¸' ' ' ' ethos
'' , ' ' '
“ ” ' ¸ ¸ ' ¸ ' ' '
' '
' ' ' ' ' '
' ' ' ' ' ' , '' '¸
' ' ¸ ¯ '
' ' ' ethos ,
¸ ''' '' , '' '
' ¸ ' ¯ ,
'' ¸ ' ' '
¸ '
' ' ¸ ' ' ' '
' ' '
¯' '' ' ¸' '
nada ser '' '' ¸ , “ ” '
' “''” , “ ”
“''” ' ' ' '' , '
' ' ' ' '
' ¸ ' ' ¸ ''
' ' ' ', ¸
' ' ' '
' ' “'” ,
' ' ' '' ' produci r
l a conci enci a reconoci mi ento ' '
' “ ” ' ' '
'' '
'' '' ¯' , ' ¸' '
' ' ¸ nuevo mundo ' ' proyect o
revol uci onari o
'' ' '
' ,
'
'' ,
ontol ógi co-pol í ti ca ' '
' ' '
' '
' una nueva comprensi ón del Ser
¸ , ' '
'' ¸ ' … '
decl arar l a equi voci dad de l o que para l a to-
tal i dad si gni fi ca Ser ' ' ''
' ' -
' ' ¸ ' ' ' '' '
' ' ' ' ¸ ''
, ' ¸ hi stóri co , ' ¸
' , ' '
'' ' “' ¸¸ ” ' ' ' '' '
' ¸ ¸ escucha
de l a pal abra popul ar '
¸ ' ' “ ¸ ” ' ' ¸ ¸ ' '
' ¸¸ ¸ formaci ón di sci pl i nar '
65
' ' , l a mi sma
estructura del Estado-naci ón ,' ' ' ,
' ' ¸ ' ' '
' ,' ' no necesari amente ' ' i ncl usi ón
' '' ' nuevo ' Puede serl o
' ' a pri ori ' “
' ” ' ,' ' ' '
' ' '
, ' pudi endo ¸ ' ' '
'¸ , ' “'” , “ ”

'
' “ ” ' ,'
' ' ' '
' “ ” , “ ' ”
“ ” ,' '
' ' ' ' '
' ' , ' ' ' , ' '
' ' ¸ ' ' ' '
suj eto cul tural '
' ¸ ' ¸ ¸ ¸ '
¯ '' '
nada '' '' , ' '
ser
'' ' ' ,' '
,' ' , ' ' '' ethos '
¸' '

' ' ' '
' ' ¸ ' ''
, ' ' ethos ,' , ' '
' ¯ '' ' segmentos '
'' ethos ' , ' ethos ' '
' ¸' ' ' ' ethos
'' , ' ' '
“ ” ' ¸ ¸ ' ¸ ' ' '
' '
' ' ' ' ' '
' ' ' ' ' ' , '' '¸
' ' ¸ ¯ '
' ' ' ethos ,
¸ ''' '' , '' '
' ¸ ' ¯ ,
'' ¸ ' ' '
¸ '
' ' ¸ ' ' ' '
' ' '
¯' '' ' ¸' '
nada ser '' '' ¸ , “ ” '
' “''” , “ ”
“''” ' ' ' '' , '
' ' ' ' '
' ¸ ' ' ¸ ''
' ' ' ', ¸
' ' ' '
' ' “'” ,
' ' ' '' ' produci r
l a conci enci a reconoci mi ento ' '
' “ ” ' ' '
'' '
'' '' ¯' , ' ¸' '
' ' ¸ nuevo mundo ' ' proyect o
revol uci onari o
'' ' '
' ,
'
'' ,
ontol ógi co-pol í ti ca ' '
' ' '
' '
' una nueva comprensi ón del Ser
¸ , ' '
'' ¸ ' … '
decl arar l a equi voci dad de l o que para l a to-
tal i dad si gni fi ca Ser ' ' ''
' ' -
' ' ¸ ' ' ' '' '
' ' ' ' ¸ ''
, ' ¸ hi stóri co , ' ¸
' , ' '
'' ' “' ¸¸ ” ' ' ' '' '
' ¸ ¸ escucha
de l a pal abra popul ar '
¸ ' ' “ ¸ ” ' ' ¸ ¸ ' '
' ¸¸ ¸ formaci ón di sci pl i nar '
' ' ' ' '' ¸ ¸
' ' ' ' acti tud metafí si ca ' “'”
' '
' , ' ' “ ” '
' '' ' “ ” ¸
¸ opci ón éti ca '' ' ' '
rostro '' ' ''
¸' ' ' , crí ti ca ' '
esperanza nuevo mundo ' ' ' ' , '
, ' '
, ¸ ' traducci ón
' ' '' ' “ '' ” ,

'' ' ' ¸ “ ”
' ” '
, ' '
' uni dad i deol ógi ca '

' ' ' ' ' '
ethos mesti zo '
,' ' ' ' '¸ “ '
' ¸ ” , “ ¸ ' ” , '' ' '
¯' , ethos ¸ ' '
' ,' ' ¸' ' '
' ' ' ' '¸
' ' ' ' ¸ ' '
¯' ' ''
“ ” , “ ' ” '
'' ' ' ' ,' '
' ' ¸ ' ' ' '
“ '' '
' di ferenci as ' ''
¸ ' di sti nto vaya creando '
” ' ' '
“ ” ' ¸ '
'' ' ' ' ,
¸ ' '''

' ¸ ' ¸
' ' ' “¸' ”
' ' ' ' “ , ”
¸ ¯ , ¸ ¸ '
' ' “' ” ' , ¸ ¸ '
' ' ' '
¸' ' ' '
“ ” ' , ¸ '' ' '
' ' , un sol o puebl o , ' mesti zo
¸ ' '
“ ” '' '¸ ' ' , '
' ' ' '
' ' , ¸ ' '
' ' “
” ' '
'' ' ' ' ¸
' , ' ' ' ' '
' “ ” “ ' ¸” ' '''
' ,' ' ' '
' acti tud metafí si ca ' , ' ' '''
, '' ' , ' Al teri dad mesti za
¸ ' “ ” ' ' ''
' “ ”
¸ ¸ ' ' ¸
' ¸ ¸ ' ' ethos ' '
' ' “' ' ” ' ¸ , '
' ' ' ' ' '
' ' ¸ ' superestructural '
'' '' ' ' '
' ' ' ¸ ' ' ' , ' '
' '
'' ethos ' , ' ' ,
' ' ' ' '
¸ ' ' ' ' ' , ' '
' ¯' ' ¸ ' ¸ ,
' ' ¸ ' ' ¸ “ ' ” '
¸ ' ' ', ' ' , ' '
'
' ¸ “ ” ' ,
' ' “ ” ' ' ¸ '¸
' , ' ,
' ' ' ' '
'
' , ' ' epi s-
témedóxa , ' ' ' '
' ' '
ethos ' ' '
' ¸' ' ' ' ' ,
67
' ' ' ' '' ¸ ¸
' ' ' ' acti tud metafí si ca ' “'”
' '
' , ' ' “ ” '
' '' ' “ ” ¸
¸ opci ón éti ca '' ' ' '
rostro '' ' ''
¸' ' ' , crí ti ca ' '
esperanza nuevo mundo ' ' ' ' , '
, ' '
, ¸ ' traducci ón
' ' '' ' “ '' ” ,

'' ' ' ¸ “ ”
' ” '
, ' '
' uni dad i deol ógi ca '

' ' ' ' ' '
ethos mesti zo '
,' ' ' ' '¸ “ '
' ¸ ” , “ ¸ ' ” , '' ' '
¯' , ethos ¸ ' '
' ,' ' ¸' ' '
' ' ' ' '¸
' ' ' ' ¸ ' '
¯' ' ''
“ ” , “ ' ” '
'' ' ' ' ,' '
' ' ¸ ' ' ' '
“ '' '
' di ferenci as ' ''
¸ ' di sti nto vaya creando '
” ' ' '
“ ” ' ¸ '
'' ' ' ' ,
¸ ' '''

' ¸ ' ¸
' ' ' “¸' ”
' ' ' ' “ , ”
¸ ¯ , ¸ ¸ '
' ' “' ” ' , ¸ ¸ '
' ' ' '
¸' ' ' '
“ ” ' , ¸ '' ' '
' ' , un sol o puebl o , ' mesti zo
¸ ' '
“ ” '' '¸ ' ' , '
' ' ' '
' ' , ¸ ' '
' ' “
” ' '
'' ' ' ' ¸
' , ' ' ' ' '
' “ ” “ ' ¸” ' '''
' ,' ' ' '
' acti tud metafí si ca ' , ' ' '''
, '' ' , ' Al teri dad mesti za
¸ ' “ ” ' ' ''
' “ ”
¸ ¸ ' ' ¸
' ¸ ¸ ' ' ethos ' '
' ' “' ' ” ' ¸ , '
' ' ' ' ' '
' ' ¸ ' superestructural '
'' '' ' ' '
' ' ' ¸ ' ' ' , ' '
' '
'' ethos ' , ' ' ,
' ' ' ' '
¸ ' ' ' ' ' , ' '
' ¯' ' ¸ ' ¸ ,
' ' ¸ ' ' ¸ “ ' ” '
¸ ' ' ', ' ' , ' '
'
' ¸ “ ” ' ,
' ' “ ” ' ' ¸ '¸
' , ' ,
' ' ' ' '
'
' , ' ' epi s-
témedóxa , ' ' ' '
' ' '
ethos ' ' '
' ¸' ' ' ' ' ,
' ' ' '' '
'¸ ' ,' ' ¸ '
' ',' ' ' ' ' '
'' ' ' ' '
' ' ' , '
' ' ¸ ' ' '
' “' ' ' ” ' '
'' ¸ '' ' ' '
¯' ' ' ¸
''' '
' ' ' ' ¸ '
¸ ' ' ' ¸ '' '
' ,' ' ' ,
' , ' “ ”
' '' , ' ',' ''
' ' ' , ' ¸ '' “ ”
¸ ¸ ' ethos '' ' ,
' ' ¸ ' ' ' ' '
'' ' '¸ ' ' '
¸ ' ' ' ' col oni al i dad
del poder ¸
' ' '
' “ ” “¸” ' ' ' ' '
, ' , '
' ' , ' ''
' ' , ' ¸ ' ' '
' ' “ ' ” ' ' ' '
, ' ¸' , ¸ '
' ' '
' ' ' ' ¸ ' '
' ¸ di ferenci a col oni al ' ' ' '
, ' ¸' ' '
' '' ' i denti dad en construcci ón
' ' '' ¸ '
' ' ' ' ' , '¸ '
total i dad heterárqui ca ' ' '¸ ,
' , ' ' '¸ , '
' ethos ' ' ' ' ¸
' ' ' , ' '
' ' ' ¸
' ' ' ' '
' ' ' ' '
'' ' '¸ ¸ ' '
'¸ ' '' '

' ' acti tud metafí si ca , '
' “'” “'” “” , ,' '' “'”
' ' éti ca ' '
¯ ' ' ' “
' ”
-
¯ “ ¸ ” , “ ¸
¸ ” ' '

' '' ' ,' ¸ '
' '' ' '
' ' ' ' ,' ' '' ,
¸ ' , ¯' '
'' , '
,' ' '' ¸ ' ' deci si ón
pol í ti ca y éti ca , '' ' ''¸ '
' ' ' '
¸ '' ' “ ”
' ' ' ,' '
' '
' ' '' “¸' ”
“' ” ' ' , ¸
' , ' ' ,
' ' ' '¸ ''
' perspecti va descol oni al ' ', '' ' ' '
' ' ' , '
, ,' ' ' ' ' ¸
' ' '' '
¸'
' Haci a una fi l osofí a de l a l i beraci ón l ati noameri cana
' Cul tura popul ar y fi l osofí a de l a l i beraci ón
' ' ¸ Crí ti ca de l a razón l ati noameri cana
' ' ¸ , '¸ El Gi ro Decol oni al ¸ ¸'
'' ¸ Fi l osofí a de l a l i beraci ón l ati noameri cana '

' ' Refundaci ón del Estado en Améri ca Lati na ' '' '
,
Para una éti ca de l a l i beraci ón l ati noameri cana ¸
'¸ “ ' , ' ' ¯
' '' , ¸ ” ', ' ' ,
¸¸ ' El ser y el ti empo '
69
' ' ' '' '
'¸ ' ,' ' ¸ '
' ',' ' ' ' ' '
'' ' ' ' '
' ' ' , '
' ' ¸ ' ' '
' “' ' ' ” ' '
'' ¸ '' ' ' '
¯' ' ' ¸
''' '
' ' ' ' ¸ '
¸ ' ' ' ¸ '' '
' ,' ' ' ,
' , ' “ ”
' '' , ' ',' ''
' ' ' , ' ¸ '' “ ”
¸ ¸ ' ethos '' ' ,
' ' ¸ ' ' ' ' '
'' ' '¸ ' ' '
¸ ' ' ' ' col oni al i dad
del poder ¸
' ' '
' “ ” “¸” ' ' ' ' '
, ' , '
' ' , ' ''
' ' , ' ¸ ' ' '
' ' “ ' ” ' ' ' '
, ' ¸' , ¸ '
' ' '
' ' ' ' ¸ ' '
' ¸ di ferenci a col oni al ' ' ' '
, ' ¸' ' '
' '' ' i denti dad en construcci ón
' ' '' ¸ '
' ' ' ' ' , '¸ '
total i dad heterárqui ca ' ' '¸ ,
' , ' ' '¸ , '
' ethos ' ' ' ' ¸
' ' ' , ' '
' ' ' ¸
' ' ' ' '
' ' ' ' '
'' ' '¸ ¸ ' '
'¸ ' '' '

' ' acti tud metafí si ca , '
' “'” “'” “” , ,' '' “'”
' ' éti ca ' '
¯ ' ' ' “
' ”
-
¯ “ ¸ ” , “ ¸
¸ ” ' '

' '' ' ,' ¸ '
' '' ' '
' ' ' ' ,' ' '' ,
¸ ' , ¯' '
'' , '
,' ' '' ¸ ' ' deci si ón
pol í ti ca y éti ca , '' ' ''¸ '
' ' ' '
¸ '' ' “ ”
' ' ' ,' '
' '
' ' '' “¸' ”
“' ” ' ' , ¸
' , ' ' ,
' ' ' '¸ ''
' perspecti va descol oni al ' ', '' ' ' '
' ' ' , '
, ,' ' ' ' ' ¸
' ' '' '
¸'
' Haci a una fi l osofí a de l a l i beraci ón l ati noameri cana
' Cul tura popul ar y fi l osofí a de l a l i beraci ón
' ' ¸ Crí ti ca de l a razón l ati noameri cana
' ' ¸ , '¸ El Gi ro Decol oni al ¸ ¸'
'' ¸ Fi l osofí a de l a l i beraci ón l ati noameri cana '

' ' Refundaci ón del Estado en Améri ca Lati na ' '' '
,
Para una éti ca de l a l i beraci ón l ati noameri cana ¸
'¸ “ ' , ' ' ¯
' '' , ¸ ” ', ' ' ,
¸¸ ' El ser y el ti empo '
¸ La col oni al i dad del saber: eurocentri smo y ci enci as soci al es
Total i dad e i nfi ni to '
¯ Agai nst War ',
¸ ' Hi stori as Local es /Di seños gl obal es
¯ ' ' ' ¸

'' “ '” “ ” ' ' ' ' '' ,
¸ ' “'” “ '” ' ' “ ”
, ' ' ¸¸ “ ” ' ' ' ' ¸ ' “
” '

' ' ' ¸
' ' ' '' '
' ' ' ¸ , ' ' ''
' ' '
“ ¸ ' ' “ ” ” '

' “ ' , ' ' ” , “ ' , '
' ' '” ' - , '
' ' “ ¸ ' ' “ ” ” '

-
col oni as ' semi -co-
l oni as '' ' ' '' ¸

' ' ' ' , '
' ' ' ' ' ,
¸ ' ' , ' '
' ' ' ¸
' '' ''

' ' “' ' , ” , ¯ “
' ' , ' ' ' ” ' ' , ' '

' ' ' ' ' , ' ' , ¸ '

' ¸ , '' ' ¸ ¸ “'
'” ' ¸ '
'

' ' ', ' ' ' ' ,
'' ' ' ¸ ' '' '' ' '' '
' ' ' ' '
' ' '' '
' ' ' '
'

' “ ' , ' ' ¸ ' ' ”
' - ' '
Para una éti ca de l a l i beraci ón l ati noameri cana '
' ' ,
'' , ' , ' '

' ' ''' ' , ¸ ' ' '' '
, ¯ ' '' '
' ' ' '
' ' ,' ' , '
' ' ' ¸

' ' ' ' ' ¸ ' '
' ' ' ' , ' '
' , ' ' ' ' ' ' ¸
' ' ¸ ' ' ' '

'' ' ' ' ' “ ' ' ” ¸
' ,' “ ' ' ” ' ' '
' ¸ '
-
' ¯

' '
71
¸ La col oni al i dad del saber: eurocentri smo y ci enci as soci al es
Total i dad e i nfi ni to '
¯ Agai nst War ',
¸ ' Hi stori as Local es /Di seños gl obal es
¯ ' ' ' ¸

'' “ '” “ ” ' ' ' ' '' ,
¸ ' “'” “ '” ' ' “ ”
, ' ' ¸¸ “ ” ' ' ' ' ¸ ' “
” '

' ' ' ¸
' ' ' '' '
' ' ' ¸ , ' ' ''
' ' '
“ ¸ ' ' “ ” ” '

' “ ' , ' ' ” , “ ' , '
' ' '” ' - , '
' ' “ ¸ ' ' “ ” ” '

-
col oni as ' semi -co-
l oni as '' ' ' '' ¸

' ' ' ' , '
' ' ' ' ' ,
¸ ' ' , ' '
' ' ' ¸
' '' ''

' ' “' ' , ” , ¯ “
' ' , ' ' ' ” ' ' , ' '

' ' ' ' ' , ' ' , ¸ '

' ¸ , '' ' ¸ ¸ “'
'” ' ¸ '
'

' ' ', ' ' ' ' ,
'' ' ' ¸ ' '' '' ' '' '
' ' ' ' '
' ' '' '
' ' ' '
'

' “ ' , ' ' ¸ ' ' ”
' - ' '
Para una éti ca de l a l i beraci ón l ati noameri cana '
' ' ,
'' , ' , ' '

' ' ''' ' , ¸ ' ' '' '
, ¯ ' '' '
' ' ' '
' ' ,' ' , '
' ' ' ¸

' ' ' ' ' ¸ ' '
' ' ' ' , ' '
' , ' ' ' ' ' ' ¸
' ' ¸ ' ' ' '

'' ' ' ' ' “ ' ' ” ¸
' ,' “ ' ' ” ' ' '
' ¸ '
-
' ¯

' '
73
¯ ¯ ¯
¯¯ ¯
¯ ¯¯
Diego benegas Loyo
*
¯ ¸ ¸ ' ' ' “
'” ' ' , , ' ' ¸ ¸ '
¸ ' “ ' '” , ¸ ' , '
“' ” ,
' ' '' ' ' '
, '' , , ' ¯ '
' hejab ''
¸ ' ' '' ¸ '
¸ '' ¯ ''
- ¸ ¯ '
' '' ¸' “ , ' , …
” ,

' ¸ ' ' ¸ ''
' , ' '
' ¸ ' ' ¸ ' ' '
' , '' , ' ¸' ' ¸ ¸
¸ ' , ' ' ' , '
' ' ' ' '
' ' '
' '' ' ' '
' ' , '' ' '
' , ' ¸ ' ' , ' '
' ' ' ' ' '¸
' '' ' ' ''
' ' ' ' '
' ' ¸' ''' '
' ' ' ' ' ' ' ¸
' ' ' ' , ' ¸ ' '
, ¯' ' '' ' ' '
''
'' ' ' '' ' ' ¸
' ' ¸' '' ¸ '
, ' ' ¸
'¸ ¸ '' ''
¸ ' '' , ' '
' ¸ '
' '
'' ' ¸ ' '' ' ¸
¸ ¸ ' ¸ ' , ' ' '¸
' ' ', ' ' , ' ''
'' ¸' ' ' , , ' ¸
¸
' ' '
' '' '' ¸
' ' ' '' ''
' ¸ ¸' ''
' ' , ' '' '
' , '' ¸
' ' ' , '' ' '' , ¸
' ' ' ' ' ''
'' ' '' ' '
' '' '' ' '
' ' ¸ '' ' ''
' '' ' '
'' ' '' ¸ ''
' ' ' , '
' ¸ ' '
' ' ' , ,
', ' , ¸ , ' '
' ¸ ' ''
¸
¸ ' ' ' ' ' '
'' ¸ ''
', ' ¸ ' ,
' ' '' ¸ , , ¸ ¸
' ' ¸' ¸ ' ' ¸
, ' ' ' ' ' ¸
' ' ' ¸ , ' ¸'
' , ' ' '
' ' ' ¸ '' ' ' ¸
' ' ' ' ¸' '
¸ ¸ ' ' '
'' , ' ' ' ' ¸' ' '
¸ ' ' ¸
' ¸' ' ' ' ' , ' '
' ' , '
' ' ¸ , ' ¸ '' '
' ' ' ¸' ' , ' ¸ '' '
' ' ¸ ' ' ' ' “'”
' ' ' ' ' '
' '' '' '
' '' ' '' ' ''
' '' ' ' ''
' ¸ , ' ' , '' ¸
' ' ' ' , '¸ '' '
' '¸ ', ' '
' ', ¸ ' ' ' ' '
' ' ' ' '
' ' '' ' ' '

'' ' ' '¸ ¸ ' , '' ''
'' ' ¸ ' ' '' '
' “ ” - '
75
' '' ¸' “ , ' , …
” ,

' ¸ ' ' ¸ ''
' , ' '
' ¸ ' ' ¸ ' ' '
' , '' , ' ¸' ' ¸ ¸
¸ ' , ' ' ' , '
' ' ' ' '
' ' '
' '' ' ' '
' ' , '' ' '
' , ' ¸ ' ' , ' '
' ' ' ' ' '¸
' '' ' ' ''
' ' ' ' '
' ' ¸' ''' '
' ' ' ' ' ' ' ¸
' ' ' ' , ' ¸ ' '
, ¯' ' '' ' ' '
''
'' ' ' '' ' ' ¸
' ' ¸' '' ¸ '
, ' ' ¸
'¸ ¸ '' ''
¸ ' '' , ' '
' ¸ '
' '
'' ' ¸ ' '' ' ¸
¸ ¸ ' ¸ ' , ' ' '¸
' ' ', ' ' , ' ''
'' ¸' ' ' , , ' ¸
¸
' ' '
' '' '' ¸
' ' ' '' ''
' ¸ ¸' ''
' ' , ' '' '
' , '' ¸
' ' ' , '' ' '' , ¸
' ' ' ' ' ''
'' ' '' ' '
' '' '' ' '
' ' ¸ '' ' ''
' '' ' '
'' ' '' ¸ ''
' ' ' , '
' ¸ ' '
' ' ' , ,
', ' , ¸ , ' '
' ¸ ' ''
¸
¸ ' ' ' ' ' '
'' ¸ ''
', ' ¸ ' ,
' ' '' ¸ , , ¸ ¸
' ' ¸' ¸ ' ' ¸
, ' ' ' ' ' ¸
' ' ' ¸ , ' ¸'
' , ' ' '
' ' ' ¸ '' ' ' ¸
' ' ' ' ¸' '
¸ ¸ ' ' '
'' , ' ' ' ' ¸' ' '
¸ ' ' ¸
' ¸' ' ' ' ' , ' '
' ' , '
' ' ¸ , ' ¸ '' '
' ' ' ¸' ' , ' ¸ '' '
' ' ¸ ' ' ' ' “'”
' ' ' ' ' '
' '' '' '
' '' ' '' ' ''
' '' ' ' ''
' ¸ , ' ' , '' ¸
' ' ' ' , '¸ '' '
' '¸ ', ' '
' ', ¸ ' ' ' ' '
' ' ' ' '
' ' '' ' ' '

'' ' ' '¸ ¸ ' , '' ''
'' ' ¸ ' ' '' '
' “ ” - '
¸' ' , ' ''
¸ ' ' ¸ ¸ '' ' '
¸' ' '' ¸' ' ¸ '
' ¸ ¸ '
' ' '' '
' ' ¸' , ' '' ¸
' '¸ ' ¸ '' , '' '
'' ' ' ' '
'' ¸ ¸ ' '' '' ' ¸
' '
'' ' ' , ' ''
' ' ' ¸
''' ' ' '' ¸'
¸' , ' ' ¸' ¿cómo se destraumatiza? '
¸' , ¸ ¸ ''
' ' ' ' ' '' '
'' , ' ' ' ' ''
' , ' ' ''
' ¸ ¸ '' ' ' ''
¸' ' '
' ¸ ¸ ' ''
' ' '' ¸¸
¸' ' '' ¸ ,
, ' ¯' ' “' ” '
' , '' ' ' ' '
' , ' ' '¸ ' '
' ' ¸ ' , '' '
' ' ¸' ' ' , ' ',
'

¸' ¸ ¸ '¸ ' '¸
'' ' ' ' '
' '' ¸ ' ¸
' ' ' '' ', ' ' ' '
' ' , ' ¸
' ' ' '
¸ ' ' , ' '' ' ''
' ' ' '' ' ,
' '¸ ' ' '
' ' ' ' '',
' ' '' ' '
' ¸ ' ' ¸'
''
' ¸' , ' '
' , ' , ' ,
' ¸ ' ' ' ' ¸ , ',
' '' ,
¸'
¸ ¸ “‘' ¯’ '…’ ¯ '', ' '' ¸'” Performance Research

' El genocidio como práctica social: entre el nazismo y la experiencia argentina. '

' Vigilar y castigar: nacimiento de la prisión ¯ ¸
¸ Más allá del principio del placer '
' ¸ The Trauma Question '¸
, ¦ --
'¸ Trauma, cultura e historia: Reflexiones interdisciplinarias para el nuevo milenio
¸'
' Horizontalidad: Voces de Poder Popular en Argentina ' ' ' '

' “ '' ¸' '' '” Lavaca '
''¸'''¸' ' '
¯ “¯ -,'' ” '','¯ '
¯ “' ' ' ¸ '' ' ' ' ” '','¸-
'
¸ ¸ , '¸ , ¸
77
¸' ' , ' ''
¸ ' ' ¸ ¸ '' ' '
¸' ' '' ¸' ' ¸ '
' ¸ ¸ '
' ' '' '
' ' ¸' , ' '' ¸
' '¸ ' ¸ '' , '' '
'' ' ' ' '
'' ¸ ¸ ' '' '' ' ¸
' '
'' ' ' , ' ''
' ' ' ¸
''' ' ' '' ¸'
¸' , ' ' ¸' ¿cómo se destraumatiza? '
¸' , ¸ ¸ ''
' ' ' ' ' '' '
'' , ' ' ' ' ''
' , ' ' ''
' ¸ ¸ '' ' ' ''
¸' ' '
' ¸ ¸ ' ''
' ' '' ¸¸
¸' ' '' ¸ ,
, ' ¯' ' “' ” '
' , '' ' ' ' '
' , ' ' '¸ ' '
' ' ¸ ' , '' '
' ' ¸' ' ' , ' ',
'

¸' ¸ ¸ '¸ ' '¸
'' ' ' ' '
' '' ¸ ' ¸
' ' ' '' ', ' ' ' '
' ' , ' ¸
' ' ' '
¸ ' ' , ' '' ' ''
' ' ' '' ' ,
' '¸ ' ' '
' ' ' ' '',
' ' '' ' '
' ¸ ' ' ¸'
''
' ¸' , ' '
' , ' , ' ,
' ¸ ' ' ' ' ¸ , ',
' '' ,
¸'
¸ ¸ “‘' ¯’ '…’ ¯ '', ' '' ¸'” Performance Research

' El genocidio como práctica social: entre el nazismo y la experiencia argentina. '

' Vigilar y castigar: nacimiento de la prisión ¯ ¸
¸ Más allá del principio del placer '
' ¸ The Trauma Question '¸
, ¦ --
'¸ Trauma, cultura e historia: Reflexiones interdisciplinarias para el nuevo milenio
¸'
' Horizontalidad: Voces de Poder Popular en Argentina ' ' ' '

' “ '' ¸' '' '” Lavaca '
''¸'''¸' ' '
¯ “¯ -,'' ” '','¯ '
¯ “' ' ' ¸ '' ' ' ' ” '','¸-
'
¸ ¸ , '¸ , ¸
79
¯ ¯
¯ ¯¯ ¯
Vergara María Ximena*
' '
“Las i deas vi enen en parej as y se contradi cen,
Su oposi ci ón es el motor pri nci pal de l a refl exi ón”
'
' ' ' '
' '

' ¸' ¸ '
' ' ' '' “
'” ¸ ' ' ''
'' ' , ' “ '
' ' ' ''”

'
'' ' ' ' '' '
, ' ¸ ' “ ' ¸ ”
¸ ' '
' ' ,
' ' ' ' ' '' '
' ¸ ¸
' ' ' ' ' ' ' ' ,
' ' ' ' ¸
' '' ' ' '
“' ” ' ' '
' ' ' ' ¸' '
' ' '' ' ' ' “¸

' ' ' ' ' ' ,
' ' ' ¸ '
' ' ' ' ' '
, ' ' '
' '' ' ' '
¸ ' '' ' ' ' , '
' ' ¸ ¸' '
' ' ' ' '' '
'
' ' ' ¸¸ ' '
' ' '
' ' ' '' '
' ¸' ' ' '
' ' ' , ¸' ' ' ''
' ' ' ' ' ' ''
' ¸
-
'
'' '' ' , ' ''
' ' ' '
' ' ' ¸ ' ' ,
' “ ”
' ' ' '
' ''
“Es muy ci erto que l a prácti ca crea
La i dea que l a acl ara”
'
' ' I deol ogí a y revol uci ón
5
'' ' Lunes
de Revol uci ón ' ' '
' ' ¸ ' '' '
' ' ¸ ¸ '
' '
“ ' ”

¯ '
“ ” '
' ' ' '''
¸ ¸ ¸' , '
' ' ' ' ' ' “ ” ,
¸ ' ' ¸ , ' ¸
' ¸ ' ¸
¸ ' ' ,
' ' ' ' '
' ' ''
' ' ''
, ' ' ' ' , ' '
, ' ' ' ''
' ' ' '
' , ¸ ' '
, ' ' ¸ '¸

¸ ' …
“Ahora bi en, ni a l os coci neros l es gusta mucho l as recetas”
'
¯ ' ' , ' ' ,
' ' '
' ' , ' '
, “ ' ' ”

'
' ' ¸ '
' ' ' , ' '
' ' ' , ' ¸
' “ ”

' ' ' ' ' , '

' ' ' ' “ ' '
” ' ' “' ' '
” ' ' ' '' , ''
' ' ' ,
,' '' ' ''
81
' ' ' ''”

'
'' ' ' ' '' '
, ' ¸ ' “ ' ¸ ”
¸ ' '
' ' ,
' ' ' ' ' '' '
' ¸ ¸
' ' ' ' ' ' ' ' ,
' ' ' ' ¸
' '' ' ' '
“' ” ' ' '
' ' ' ' ¸' '
' ' '' ' ' ' “¸

' ' ' ' ' ' ,
' ' ' ¸ '
' ' ' ' ' '
, ' ' '
' '' ' ' '
¸ ' '' ' ' ' , '
' ' ¸ ¸' '
' ' ' ' '' '
'
' ' ' ¸¸ ' '
' ' '
' ' ' '' '
' ¸' ' ' '
' ' ' , ¸' ' ' ''
' ' ' ' ' ' ''
' ¸
-
'
'' '' ' , ' ''
' ' ' '
' ' ' ¸ ' ' ,
' “ ”
' ' ' '
' ''
“Es muy ci erto que l a prácti ca crea
La i dea que l a acl ara”
'
' ' I deol ogí a y revol uci ón
5
'' ' Lunes
de Revol uci ón ' ' '
' ' ¸ ' '' '
' ' ¸ ¸ '
' '
“ ' ”

¯ '
“ ” '
' ' ' '''
¸ ¸ ¸' , '
' ' ' ' ' ' “ ” ,
¸ ' ' ¸ , ' ¸
' ¸ ' ¸
¸ ' ' ,
' ' ' ' '
' ' ''
' ' ''
, ' ' ' ' , ' '
, ' ' ' ''
' ' ' '
' , ¸ ' '
, ' ' ¸ '¸

¸ ' …
“Ahora bi en, ni a l os coci neros l es gusta mucho l as recetas”
'
¯ ' ' , ' ' ,
' ' '
' ' , ' '
, “ ' ' ”

'
' ' ¸ '
' ' ' , ' '
' ' ' , ' ¸
' “ ”

' ' ' ' ' , '

' ' ' ' “ ' '
” ' ' “' ' '
” ' ' ' '' , ''
' ' ' ,
,' '' ' ''
'' ,
' '' ' ' '
' ¸ ' ' ' ''
' ' ' '
' ' ' '
' ' ¸ ' '' ,
' ' ' ' ' '
¸ ' , ¸ ' '
' “' ' ' ” '
' ' ' ' ¯',
, '' '' '
' ¸ ' ' '
'' ' '' ' '
' ' ' ¸ '
' ' ' , ' , ' ' ' '
, ¸ ' ' , '
¸' ' '
' ' , ' '
' ' '' ' '
' ¸ ' ' ¸ ' '
' ' '
,' '' ' ¸ '
, ' ' '
' ' ' “ …”

'
' ¸ “ ' ' ' ' '” , '
' ' ' ' ' ' '
' ' '
' ' ' '
' ' , ' ' , '' ' ¸
“ …” ' ¸
'' ' ' '' ' '¸
' ' ' “ ”
' ' ¸
' , '' ' ' '
' ,
'' ' , '' ' ' ' ' '
' '' ' , '' ' '' ' '
¸ ' ' ' ' ' , “' ¸' ' '
, ' ' ” '' ' ¸'
, ' '
, ' , ' ¸ ' ,
''
' ' ' ¸ ' ' '
' ' ¸' '

¸
' ' '
' ' ' ' '
¸ '
' ' ' '' ' ' ' ''
, ' ' ' ' ,
' ' ' '
, ' ' ' ' , '
, ' ' ' ' , '
, ' ¸ ' ' '
' ' ' ' ,

' '
' Pensami ento Crí ti co ' '
' “ …”
' “ ' ' ”
'' “ ¸ '
' ' ' ' '
' '
, ' '
' ' ¸ ''
' ' , ,
' ,
, ' ¯
¸ ,
'¸ ' , ¸ ' ' '
' '
' ,' '' ' ¸ ' ' ' , '
'' ' '
' ' ' ' '' ,
'' ' , ' ¸ ' '
, ' ' ' ' ' ,
¸ ¸ , ' '
' ' ' , '
' ' , '
' ' ¸ ' ¸
' , ' ¸ '
, '' , '
' , ' ' ' ,
' ' ' ' ' , ' , '
' – '
'' ' '' ' ' ' ¸
' , ' ' , '
' ' ' ' ' '' '
83
'' ,
' '' ' ' '
' ¸ ' ' ' ''
' ' ' '
' ' ' '
' ' ¸ ' '' ,
' ' ' ' ' '
¸ ' , ¸ ' '
' “' ' ' ” '
' ' ' ' ¯',
, '' '' '
' ¸ ' ' '
'' ' '' ' '
' ' ' ¸ '
' ' ' , ' , ' ' ' '
, ¸ ' ' , '
¸' ' '
' ' , ' '
' ' '' ' '
' ¸ ' ' ¸ ' '
' ' '
,' '' ' ¸ '
, ' ' '
' ' ' “ …”

'
' ¸ “ ' ' ' ' '” , '
' ' ' ' ' ' '
' ' '
' ' ' '
' ' , ' ' , '' ' ¸
“ …” ' ¸
'' ' ' '' ' '¸
' ' ' “ ”
' ' ¸
' , '' ' ' '
' ,
'' ' , '' ' ' ' ' '
' '' ' , '' ' '' ' '
¸ ' ' ' ' ' , “' ¸' ' '
, ' ' ” '' ' ¸'
, ' '
, ' , ' ¸ ' ,
''
' ' ' ¸ ' ' '
' ' ¸' '

¸
' ' '
' ' ' ' '
¸ '
' ' ' '' ' ' ' ''
, ' ' ' ' ,
' ' ' '
, ' ' ' ' , '
, ' ' ' ' , '
, ' ¸ ' ' '
' ' ' ' ,

' '
' Pensami ento Crí ti co ' '
' “ …”
' “ ' ' ”
'' “ ¸ '
' ' ' ' '
' '
, ' '
' ' ¸ ''
' ' , ,
' ,
, ' ¯
¸ ,
'¸ ' , ¸ ' ' '
' '
' ,' '' ' ¸ ' ' ' , '
'' ' '
' ' ' ' '' ,
'' ' , ' ¸ ' '
, ' ' ' ' ' ,
¸ ¸ , ' '
' ' ' , '
' ' , '
' ' ¸ ' ¸
' , ' ¸ '
, '' , '
' , ' ' ' ,
' ' ' ' ' , ' , '
' – '
'' ' '' ' ' ' ¸
' , ' ' , '
' ' ' ' ' '' '
, ' ' ' '
' ¸ ”
-
'
' ' ' ' ¸ ' ,
' ' '
' ' ' ' ''
' , ' ' ' '' ,
' ' ' , ' ' ' '
' '' ¸ ' , ' ' ' ,
¸¸ ' ' “ ' ' ' ''¸
, ”
' ' ' ' '
, ' ' ' ¸ , ''
' ,' ¸ ' '
' ' ' '' ,
' , ' '' ' ¸
'¸ ¸' “ ” , ¸
' ' '' ¸ ' ,
' , '
“ ” ¸
, ' ' , ' ' ¸ '
'
' ' ' , '
' ' , ' ' '
' ¸ ' ' ' ' ' ''
' ' , '' '
' ' ' , '
' ' , ¯ ' ' '
, ' , ' '
¸ '' , , “ ' '
' ' ' ¸ '' '
' ' ' , ' ' ' '
' , ,
' ' ¸ ' ' ' ' '' ,
¸ ' ' ¸
' , ' '' ,
' ' ' ' '
' ' ¸ ' ' , ' ' ' ''
' ' ' , '
' ¸' ' '
' '' ' , ''
' ' ' ' , ' ' '
' ' ' ' '
' ' ' , '' ' ' '
'' , ¸ ' ' '
, ' '”

'' ''¸ ' ' ' ''
' ¸ '
¸ ' ' ' ' , ' ' '
, ' '' , ''
' ' ''
' ¸ ' ' ' ' '
' ¸ ' ' ¸
' ' ' ' ¸' '
' ' ' ' ' '
' ' ¸ ' '
, ' , ' “ ”
' ' ' ' ¸ ' ¸ , '
' ' ' ¸' ' ' '
, ' '' ' ' '
' ' ' '
' ' ' '' ,
' ' '
'' ' ' '
'' ' ' ' ''
' , ' ' ' ' ' '
''
' ' ' '
' ' '' ' ' '
¸ ' '
¸ ' ' ' ' ' '
' ' , ' ' ' '
“ ' ' ” ' ' ' ' ''
'' ¸ '
' ¸ ' , '
' ' , ' ¸
'' ' ¸ ' ,
' ' ' '
“ ¸ ” ' ' ' ,
' ¸ ' '
'' ' ' ' , ¸ ' ,
' ' ¸ ' ' '
' ' ' ' ' ' ¸
' ¸' ' ' ' '
' ' ' ' ' '
, ' ' '
, ' '' ' '' ,
85
, ' ' ' '
' ¸ ”
-
'
' ' ' ' ¸ ' ,
' ' '
' ' ' ' ''
' , ' ' ' '' ,
' ' ' , ' ' ' '
' '' ¸ ' , ' ' ' ,
¸¸ ' ' “ ' ' ' ''¸
, ”
' ' ' ' '
, ' ' ' ¸ , ''
' ,' ¸ ' '
' ' ' '' ,
' , ' '' ' ¸
'¸ ¸' “ ” , ¸
' ' '' ¸ ' ,
' , '
“ ” ¸
, ' ' , ' ' ¸ '
'
' ' ' , '
' ' , ' ' '
' ¸ ' ' ' ' ' ''
' ' , '' '
' ' ' , '
' ' , ¯ ' ' '
, ' , ' '
¸ '' , , “ ' '
' ' ' ¸ '' '
' ' ' , ' ' ' '
' , ,
' ' ¸ ' ' ' ' '' ,
¸ ' ' ¸
' , ' '' ,
' ' ' ' '
' ' ¸ ' ' , ' ' ' ''
' ' ' , '
' ¸' ' '
' '' ' , ''
' ' ' ' , ' ' '
' ' ' ' '
' ' ' , '' ' ' '
'' , ¸ ' ' '
, ' '”

'' ''¸ ' ' ' ''
' ¸ '
¸ ' ' ' ' , ' ' '
, ' '' , ''
' ' ''
' ¸ ' ' ' ' '
' ¸ ' ' ¸
' ' ' ' ¸' '
' ' ' ' ' '
' ' ¸ ' '
, ' , ' “ ”
' ' ' ' ¸ ' ¸ , '
' ' ' ¸' ' ' '
, ' '' ' ' '
' ' ' '
' ' ' '' ,
' ' '
'' ' ' '
'' ' ' ' ''
' , ' ' ' ' ' '
''
' ' ' '
' ' '' ' ' '
¸ ' '
¸ ' ' ' ' ' '
' ' , ' ' ' '
“ ' ' ” ' ' ' ' ''
'' ¸ '
' ¸ ' , '
' ' , ' ¸
'' ' ¸ ' ,
' ' ' '
“ ¸ ” ' ' ' ,
' ¸ ' '
'' ' ' ' , ¸ ' ,
' ' ¸ ' ' '
' ' ' ' ' ' ¸
' ¸' ' ' ' '
' ' ' ' ' '
, ' ' '
, ' '' ' '' ,
' –
¯ ' '
Eso con mi Espí ri tu, porque con
mi Conci enci a l a cosa no es tan fáci l , y antes
de l l egar a l a esqui na pedí a que l e expl i cara (…)
¿Qui én eres real mente tu muchachi to?”
(…) Dentro de mi , además de mi Conci enci a y el Espí ri tu,
Vi ve l a Contraconci enci a, que es más hi j a de puta todaví a”
,
' ' ' '
' ' ' '
, '' “ …”
' , ' ¸ '
' ' ' ' ¸
' '' ' ' '' ' '
' ¸ '

'
“Es di fí ci l estar con qui en te pi de que dej es de ser como eres para aceptarte (…) y di me, ¿qué
hago yo con un l adri l l o en l a mano? ¿Tú crees que yo l e hago daño a l a revol uci ón?
¸ ' ' ' '
' ' ¸ ,
' '' ¸

'
' ' , ' ' ' '' ¸
'
' '
'' '' ' ' ' '
'' , '' ¸ '
' ,
'' ' ' ' ' , '
' ' ' ¸ '
' ¸ ' ''
' ¸ '


¸ ' ” ' ' ' '
' ' ' ¸ ¸' '
' ' ' '
' ¸ ' ¸
' “¸' ' ¸' ' ” “¸'
''” ' '
'
' '' ' ¸
' ' “ ' ,
' ' … , '¸ ' '
' ' ' ' '
' , , ' '
' ' ' ' ” ' '
'' ' ' ' ' '
' ' , ' '¸ ' ' '' ,
' ' ' ' ' ' , ,
' ' ' '' ' '
' ' ¸ ' ' '
' '

' ¸ '
' ' ' ' '
- ' ¸ '
“ ' ” , ' ' ¸'
' ¸ ' Combate, ¸ '
' , ,

' ' '
' ' ' ¸' ¸ ' ¸
¸ , ¸ '
'' ¸ ¸
¸'
¸ Evocando al Che
- Rodol fo Wal sh en Cuba. Agenci a Prensa Lati na, mi l i tanci a, ron y cri ptografí a,
' ¸
Fase i nsurreci onal de l a Revol uci ón cubana
¯¯ Subdesarrol l o y l etras de osadí a,
¯¯ - El escri tor l ati noameri cano y l a revol uci ón posi bl e, ' ' ¸'
-- Cuba, paí s de poca memori a, '
' En Cuba,
¸ , ' '' , '
' ' ,'¦
Pol émi cas i ntel ectual es en Améri ca Lati na. Del “meri di ano i ntel ectual ” al caso
Padi l l a (1927-1971), ¸
¸ Persona non grata,
' I nforme contra mi mi smo, '¸.
¯ ¯ ' - Cuba defendi da, ' '
¯ ¯ Todo Cal i bán, -
¯ ¯ La revi sta Casa de l as Améri cas: un proyecto conti nental ,
' ' ¸
Cuba, l a Revol uci ón: ¿Mi to o real i dad?. Memori as de un fantasma soci al i sta,

¯ ' Dul ces Guerreros cubanos,
Entre l a pl uma y el fusi l , ¸
' “ , ” Marcha '
' Obras 1957-1967, ¯ ,
87
' –
¯ ' '
Eso con mi Espí ri tu, porque con
mi Conci enci a l a cosa no es tan fáci l , y antes
de l l egar a l a esqui na pedí a que l e expl i cara (…)
¿Qui én eres real mente tu muchachi to?”
(…) Dentro de mi , además de mi Conci enci a y el Espí ri tu,
Vi ve l a Contraconci enci a, que es más hi j a de puta todaví a”
,
' ' ' '
' ' ' '
, '' “ …”
' , ' ¸ '
' ' ' ' ¸
' '' ' ' '' ' '
' ¸ '

'
“Es di fí ci l estar con qui en te pi de que dej es de ser como eres para aceptarte (…) y di me, ¿qué
hago yo con un l adri l l o en l a mano? ¿Tú crees que yo l e hago daño a l a revol uci ón?
¸ ' ' ' '
' ' ¸ ,
' '' ¸

'
' ' , ' ' ' '' ¸
'
' '
'' '' ' ' ' '
'' , '' ¸ '
' ,
'' ' ' ' ' , '
' ' ' ¸ '
' ¸ ' ''
' ¸ '


¸ ' ” ' ' ' '
' ' ' ¸ ¸' '
' ' ' '
' ¸ ' ¸
' “¸' ' ¸' ' ” “¸'
''” ' '
'
' '' ' ¸
' ' “ ' ,
' ' … , '¸ ' '
' ' ' ' '
' , , ' '
' ' ' ' ” ' '
'' ' ' ' ' '
' ' , ' '¸ ' ' '' ,
' ' ' ' ' ' , ,
' ' ' '' ' '
' ' ¸ ' ' '
' '

' ¸ '
' ' ' ' '
- ' ¸ '
“ ' ” , ' ' ¸'
' ¸ ' Combate, ¸ '
' , ,

' ' '
' ' ' ¸' ¸ ' ¸
¸ , ¸ '
'' ¸ ¸
¸'
¸ Evocando al Che
- Rodol fo Wal sh en Cuba. Agenci a Prensa Lati na, mi l i tanci a, ron y cri ptografí a,
' ¸
Fase i nsurreci onal de l a Revol uci ón cubana
¯¯ Subdesarrol l o y l etras de osadí a,
¯¯ - El escri tor l ati noameri cano y l a revol uci ón posi bl e, ' ' ¸'
-- Cuba, paí s de poca memori a, '
' En Cuba,
¸ , ' '' , '
' ' ,'¦
Pol émi cas i ntel ectual es en Améri ca Lati na. Del “meri di ano i ntel ectual ” al caso
Padi l l a (1927-1971), ¸
¸ Persona non grata,
' I nforme contra mi mi smo, '¸.
¯ ¯ ' - Cuba defendi da, ' '
¯ ¯ Todo Cal i bán, -
¯ ¯ La revi sta Casa de l as Améri cas: un proyecto conti nental ,
' ' ¸
Cuba, l a Revol uci ón: ¿Mi to o real i dad?. Memori as de un fantasma soci al i sta,

¯ ' Dul ces Guerreros cubanos,
Entre l a pl uma y el fusi l , ¸
' “ , ” Marcha '
' Obras 1957-1967, ¯ ,
' Apuntes crí ti cos a l a Economí a pol í ti ca, '
'
' - ' ' , ¸ ' '
'' , ' ¯
' ' , ' '¸'¸
' ' ' '
' Cuba, l os protagoni stas de un nuevo poder,
¯ Cambi ar l as regl as. Entrevi sta de Lui s Baéz, '
Peri odi zar l os sesenta, '
¯ Rodol fo Wal sh, l a pal abra y l a acci ón
¸ '¸' ' , ' ' ¯
¸ Mundo Nuevo, cul tura y guerra frí a en l a década del sesenta '
'
¯ Avi sos de ocasi ón,
' La mal a memori a,
' En mi j ardí n pastan l os héroes, ¸ ¸
¯¯ Pol émi cas cul tural es de l os 60, ¸ Di ari o 1974-
1983, ¸
¯ Sartre vi si ta a Cuba,
La pol í ti ca cul tural del perí odo revol uci onari o: memori a y refl exi ón '
¯ La Cul tura en Cuba Soci al i sta, ' '
¯ Cul tura y Pol í ti ca en l os años ‘60, '
¯ Documentos de l a Revol uci ón Cubana 1960,

' Cróni cas de Cuba, ¸
' Ese hombre y otros escri tos personal es, ¸
'
¯ _¸'

“ ' ' ' ” Sartre vi si ta a Cuba,

-
“' ' ¸ ” '
¯

-

' ' ' , ' ,
' '

''¸ ''

¸ , , ¸ ' ' ' '
, ' ' '

'' ' ' '

' ' ' ' ¸ ' ' ' ¸ ' '
' ¸ ' ' '
¸ La pol í ti ca cul tural del perí odo revol uci onari o: memori a y refl exi ón,
'

' --

' ' '' ¸¸ Fuera
de j uego ' , Los si ete contra Tebas ' '' '' '
¸ ' '
' ' '
'' '' ¸ _' ¸'
-
¯ '' ' '
' '

El l obo, el bosque y el hombre nuevo

, ' , “' ' ' ,
'' , ”
'' ¸¸' _ ' ¸ ' ¸ ,
' '¸'

' Apuntes crí ti cos a l a Economí a Pol í ti ca, '

'
, '' ' ' ' ¸
Fuera del Juego , ' ' ' , ¸ ''

' ' Vi aj e a l os frutos, edi ci ones Bachi l l er, 2006. pp. 70-84.
¸ “… ' ¸ ' ' '
' ' '
¸…” , “' ' ' ' ' '
' ' ' …” ,
¯ ' “… ' ¸ '
¸ ' ' ¸ ' ,
'' , ' ¸¸ ' …
' ' ” , ' “ ¸ ' '
' ' ' ' ”
89
' Apuntes crí ti cos a l a Economí a pol í ti ca, '
'
' - ' ' , ¸ ' '
'' , ' ¯
' ' , ' '¸'¸
' ' ' '
' Cuba, l os protagoni stas de un nuevo poder,
¯ Cambi ar l as regl as. Entrevi sta de Lui s Baéz, '
Peri odi zar l os sesenta, '
¯ Rodol fo Wal sh, l a pal abra y l a acci ón
¸ '¸' ' , ' ' ¯
¸ Mundo Nuevo, cul tura y guerra frí a en l a década del sesenta '
'
¯ Avi sos de ocasi ón,
' La mal a memori a,
' En mi j ardí n pastan l os héroes, ¸ ¸
¯¯ Pol émi cas cul tural es de l os 60, ¸ Di ari o 1974-
1983, ¸
¯ Sartre vi si ta a Cuba,
La pol í ti ca cul tural del perí odo revol uci onari o: memori a y refl exi ón '
¯ La Cul tura en Cuba Soci al i sta, ' '
¯ Cul tura y Pol í ti ca en l os años ‘60, '
¯ Documentos de l a Revol uci ón Cubana 1960,

' Cróni cas de Cuba, ¸
' Ese hombre y otros escri tos personal es, ¸
'
¯ _¸'

“ ' ' ' ” Sartre vi si ta a Cuba,

-
“' ' ¸ ” '
¯

-

' ' ' , ' ,
' '

''¸ ''

¸ , , ¸ ' ' ' '
, ' ' '

'' ' ' '

' ' ' ' ¸ ' ' ' ¸ ' '
' ¸ ' ' '
¸ La pol í ti ca cul tural del perí odo revol uci onari o: memori a y refl exi ón,
'

' --

' ' '' ¸¸ Fuera
de j uego ' , Los si ete contra Tebas ' '' '' '
¸ ' '
' ' '
'' '' ¸ _' ¸'
-
¯ '' ' '
' '

El l obo, el bosque y el hombre nuevo

, ' , “' ' ' ,
'' , ”
'' ¸¸' _ ' ¸ ' ¸ ,
' '¸'

' Apuntes crí ti cos a l a Economí a Pol í ti ca, '

'
, '' ' ' ' ¸
Fuera del Juego , ' ' ' , ¸ ''

' ' Vi aj e a l os frutos, edi ci ones Bachi l l er, 2006. pp. 70-84.
¸ “… ' ¸ ' ' '
' ' '
¸…” , “' ' ' ' ' '
' ' ' …” ,
¯ ' “… ' ¸ '
¸ ' ' ¸ ' ,
'' , ' ¸¸ ' …
' ' ” , ' “ ¸ ' '
' ' ' ' ”
91
¯
Lilián Fernández del Moral
*1
'
' ' ' ¸ ' ¸' '
¸' ' ' , ¸ ' '' ' '
¸ ' , ' ' ' ¸'
' ' ' '¸ '
' ' , ''
' , ¸ ''' ' ¸
' ' ' ¸ '' ''¸ '
' '' ' ' '' '

' ' '' ' ¸'
' ' , ' , ' ¸
' ' ¸' ' '' ' –'
¸' ' , '' '
, ¸ ¸' ' ¸' '''
' ' ' ' ' ¸ , '
' ' ' ' ' '
' ' , ' ' ' '
' ' ¸ ' ' ¸
' ' ' '
¸ ' ¸ ' ¸ , ' ''
¸ '
¸ ¸
Los golpes son algo que viene de la sociedad, que va de ella al ejército, y éste nunca hizo más que responder
a éste pedido ' ,
''' ¸ ' '' ' ' ¸
¸' , ¸ ' ' ¸
' ''¸ ' ¸ , '
' '

'¸ '' '¸
' , ¸ ' ¸ '
, ' ' , '
'' '
¸

¸ ' , ¸
¸ '' ' ' ' '' '
' ' ¸ ¸ '
' '' ' ' '', ¸
- ' ' , ' '
, ' “Ha sonado otra vez, para bien del mundo, la hora de la espada”' ,
' ' ' ¸
¸ ' ¸ '
' ' ¯ ' ¸ ' ' ' ,
' , ' ' '' ' '
' ' '¸ ' '¸ '
¸ ¸ Los regímenes pretorianos son aquellos en los que el control y la penetración de
los militares en todos los lugares e instituciones, en que puede escindirse la vida colectiva, son más profundos
¸
' ' ' '
' ' ' ' ' ' ¸ '
' '' ' ¸ ' ' ¸
' ' ' ' ' ' ' '
un estado mental de los no militares ' , - ' '
'' '¸ ' ' '
' '¸ ' ' '
'
¸ ¸' ', ' '
' ' ¸
' ' ' ' ¸ '
¸' Erotic Capital '' ' ' '
' “' ” ' “' ” “' ”
, “' '” ' '' ' ,
'' ' ' ' ' ¸
', ' ' ' , ' '
“''” , ' , ¸¸ ' '
' ¸ '
'' ' ' '' ''
''' ' ' , ' '
' ' '¸ '
, ' ' '' , , ' , ' '
¸'
¸ ' ' '¸ ' '¸ capacidad des-
arrollable de resolver problemas o elaborar productos que sean valiosos para una o varias culturas.
'¸ ' ¸ ' ' '¸
¸' '¸ '¸ ¸'' '¸ '¸ ' '
¸ '' '¸ '¸ ' '¸ '
' ¸ , '¸
'' ' '
' , ' ''' , ' '
' '
¯ ' ' ' ¸' ''
' ', ' ' '
' ¸ ' '' , ¸ '' ''
¸ ' ' ' ¸ ¸
' '' , '
lógica de la escalera, ' lógica de la red,
'' ética de la justicia y del derecho – , ética de la responsabilidad y el cuidado –
' '
' , , '
' ' – ' ' , ¸ ' ,
¸ ' ' , ' ¸
' –¸ ¸ ' ¸ '
' ' ' ,
93
' ' '' ' ¸'
' ' , ' , ' ¸
' ' ¸' ' '' ' –'
¸' ' , '' '
, ¸ ¸' ' ¸' '''
' ' ' ' ' ¸ , '
' ' ' ' ' '
' ' , ' ' ' '
' ' ¸ ' ' ¸
' ' ' '
¸ ' ¸ ' ¸ , ' ''
¸ '
¸ ¸
Los golpes son algo que viene de la sociedad, que va de ella al ejército, y éste nunca hizo más que responder
a éste pedido ' ,
''' ¸ ' '' ' ' ¸
¸' , ¸ ' ' ¸
' ''¸ ' ¸ , '
' '

'¸ '' '¸
' , ¸ ' ¸ '
, ' ' , '
'' '
¸

¸ ' , ¸
¸ '' ' ' ' '' '
' ' ¸ ¸ '
' '' ' ' '', ¸
- ' ' , ' '
, ' “Ha sonado otra vez, para bien del mundo, la hora de la espada”' ,
' ' ' ¸
¸ ' ¸ '
' ' ¯ ' ¸ ' ' ' ,
' , ' ' '' ' '
' ' '¸ ' '¸ '
¸ ¸ Los regímenes pretorianos son aquellos en los que el control y la penetración de
los militares en todos los lugares e instituciones, en que puede escindirse la vida colectiva, son más profundos
¸
' ' ' '
' ' ' ' ' ' ¸ '
' '' ' ¸ ' ' ¸
' ' ' ' ' ' ' '
un estado mental de los no militares ' , - ' '
'' '¸ ' ' '
' '¸ ' ' '
'
¸ ¸' ', ' '
' ' ¸
' ' ' ' ¸ '
¸' Erotic Capital '' ' ' '
' “' ” ' “' ” “' ”
, “' '” ' '' ' ,
'' ' ' ' ' ¸
', ' ' ' , ' '
“''” , ' , ¸¸ ' '
' ¸ '
'' ' ' '' ''
''' ' ' , ' '
' ' '¸ '
, ' ' '' , , ' , ' '
¸'
¸ ' ' '¸ ' '¸ capacidad des-
arrollable de resolver problemas o elaborar productos que sean valiosos para una o varias culturas.
'¸ ' ¸ ' ' '¸
¸' '¸ '¸ ¸'' '¸ '¸ ' '
¸ '' '¸ '¸ ' '¸ '
' ¸ , '¸
'' ' '
' , ' ''' , ' '
' '
¯ ' ' ' ¸' ''
' ', ' ' '
' ¸ ' '' , ¸ '' ''
¸ ' ' ' ¸ ¸
' '' , '
lógica de la escalera, ' lógica de la red,
'' ética de la justicia y del derecho – , ética de la responsabilidad y el cuidado –
' '
' , , '
' ' – ' ' , ¸ ' ,
¸ ' ' , ' ¸
' –¸ ¸ ' ¸ '
' ' ' ,
' ' ' '¸'
¸ ' ¸ ' ' ' ' ,
' ¸ “” '¸' ¸ ' ¸
' , ' ' ' ' ,
, ¸ ' ¸ ' ' ' ' '
''…
'' , ' ' ' ' , '
' , ' '¸' ¸ ' ¸' '
' ' ¸ ,
' ' ' '
' ' '' ¸ ¸' '
' , ' ' ' , '
, ' '' ' '
' ' ' ' ' ¸' ' ' ,
, ' ¸ , ¸ ' ¸'
' ' ' '' ' '
, ' ¸ ' ' ,
, ' '
, ' '' '¸ ' ¸ ¸ ''
' ' ' ' '' '
¸ ' ' ' ' ¸ '
' ' , ' ' ¸ '
' ' ' ' ¸' –¸ ¸ ' '
¸ '' ¸ ' ¸
' ' ' '' '
, – ' ¸ '
' ' ' ' , '
' '' ¸ ' ' ''' '
',
Cuatro fundamentos, uno típico de la naturaleza humana, compartido, por ello mismo, con los demás seres
vivos, y otros tres, exclusivos de la condición humana, son objeto de estricta vigilancia por parte del poder que
mora en el estado totalitario, ellos son: el nacimiento, la pluralidad, la comunicación discursiva y la memoria.” '

-

'' ' ' '
' ' , ''' , ¸ '
¸¸ ' “ ” ' '
' ' , ' ' '
“ '”' '
' '
, '' '
' , ' ' ' '
' ' – ' – '
¯ , ' ' ' ' ''
'' ,
– '' ' ''' ' ¸ ' ' ' '
' ' “” ' '' –
' , ' ' '
' ' '' ' ' '
¸ ' ' '
' ' ' ¸ '¸ '' '
¸ ' ¸ ' ' '
, ' ' ' ¸ ' '
' “” ' –¸
’' ' - ¯ ' '',
“''” – ¸ ' ¸ ' ¸
' , ¸ ', ' '


'' ''¸ ' '
, ' ' ' ,
' ' ' ''
, ¸ ' '' ¸ '
'¸ ' ' ' ,
– ' ' ' '' ' ',
' , , ' ' ' ' ''
' ' “Señora, Ud. sabe dónde está su hijo?” '
' ' '' ' – ' ¸
“occidental y cristiana” ' '
' ¸ ¸ ¸ ' ' ¸ '
''¸ ' ''
' ' –
¸' , ' ' '
, ' , ' , '
, –

, '
' ' ' ' ' – '' ¸ '' “ ” '
' ¸ ' ¸ ''
'' ' ¸ ' ' –
' '¸
“” ' '' '
' ' ' '
95
' ' ' '¸'
¸ ' ¸ ' ' ' ' ,
' ¸ “” '¸' ¸ ' ¸
' , ' ' ' ' ,
, ¸ ' ¸ ' ' ' ' '
''…
'' , ' ' ' ' , '
' , ' '¸' ¸ ' ¸' '
' ' ¸ ,
' ' ' '
' ' '' ¸ ¸' '
' , ' ' ' , '
, ' '' ' '
' ' ' ' ' ¸' ' ' ,
, ' ¸ , ¸ ' ¸'
' ' ' '' ' '
, ' ¸ ' ' ,
, ' '
, ' '' '¸ ' ¸ ¸ ''
' ' ' ' '' '
¸ ' ' ' ' ¸ '
' ' , ' ' ¸ '
' ' ' ' ¸' –¸ ¸ ' '
¸ '' ¸ ' ¸
' ' ' '' '
, – ' ¸ '
' ' ' ' , '
' '' ¸ ' ' ''' '
',
Cuatro fundamentos, uno típico de la naturaleza humana, compartido, por ello mismo, con los demás seres
vivos, y otros tres, exclusivos de la condición humana, son objeto de estricta vigilancia por parte del poder que
mora en el estado totalitario, ellos son: el nacimiento, la pluralidad, la comunicación discursiva y la memoria.” '

-

'' ' ' '
' ' , ''' , ¸ '
¸¸ ' “ ” ' '
' ' , ' ' '
“ '”' '
' '
, '' '
' , ' ' ' '
' ' – ' – '
¯ , ' ' ' ' ''
'' ,
– '' ' ''' ' ¸ ' ' ' '
' ' “” ' '' –
' , ' ' '
' ' '' ' ' '
¸ ' ' '
' ' ' ¸ '¸ '' '
¸ ' ¸ ' ' '
, ' ' ' ¸ ' '
' “” ' –¸
’' ' - ¯ ' '',
“''” – ¸ ' ¸ ' ¸
' , ¸ ', ' '


'' ''¸ ' '
, ' ' ' ,
' ' ' ''
, ¸ ' '' ¸ '
'¸ ' ' ' ,
– ' ' ' '' ' ',
' , , ' ' ' ' ''
' ' “Señora, Ud. sabe dónde está su hijo?” '
' ' '' ' – ' ¸
“occidental y cristiana” ' '
' ¸ ¸ ¸ ' ' ¸ '
''¸ ' ''
' ' –
¸' , ' ' '
, ' , ' , '
, –

, '
' ' ' ' ' – '' ¸ '' “ ” '
' ¸ ' ¸ ''
'' ' ¸ ' ' –
' '¸
“” ' '' '
' ' ' '
' ' '' ¸ ' ¸
' ' ' '
' ' ' ' ¸' ' ¸
'''' ' ' ' ¸
' ¸ ''
' ' '
' , ' ' ' ''
' ' , ' '
' ' ' ' '' '
' ' ' ¸ ' '
'' '¸
¸'
. La dominación masculina ¸
' ' Antropología filosófica.
Historia de la vida privada en la Argentina. ¯
, ¸ -. “' ' , ' ¯” Políticas
de la memoria
' “' ' ' , ¸ '
' ' ' ' ' ¸' ” Estudios
Totalitarismo y derechos humanos: una lectura del informe de la CONADEP
en el marco teórico de Carlos Nino y Hannah Arendt ' '
La teoría de las inteligencias múltiples '
' Erotic Capital: The Power of Attraction in the Boardroom and the Bedroom.

' Crítica de la razón pura ¯ ' ¯
, El capital erótico '
, ¸ ' “ ' ' ¸ ''”
Revista venezolana de Estudios de la Mujer
, Dictaduras militares. Universidad. Derechos Humanos '
¸ ¸ - El tiempo del “Proceso”. Conflictos y coincidencias entre poíticos y militares. 1976-
1983.
¸ ¸ “ ' ¸ ' ¸'” Es-
tudios,
La memoria, la historia, el olvido ¯''

' '¸ ' ' ' ,

¸ ¸ ¸ '¸' ' '¸

¸' - ' ' ' ' '
' ' ¸' ¸ ' ' '' ¸ “
¸ ' ' ” - ' '''
¸ ' ' ¸ “
' ” , '' ' ¸ '
, ¸' ' ¸ ' ,
' “” ¸ ' ' '
' ' ¸' ' ¸ , ''
' ' ' ¸' ¸ ' ' ,

' , ' ' “ ¸ ' ' '
' '' , ' '” ' ' “
¸ ' ' '
' ¸ '' , ' '¸ ' '
' ' ' ' ' '
' '¸ ' '¸ , ' '
' '
¸ ' ”
-
“' “” '
'' ' ' , '
' ' ' ' ¸ ¸ , '' ¸''
' ' ' ' ' ¸' “
' “” , “' '
” “” , “ ' ' ” ” ¯ ”

¸ ¸ ' ' '
97
' ' '' ¸ ' ¸
' ' ' '
' ' ' ' ¸' ' ¸
'''' ' ' ' ¸
' ¸ ''
' ' '
' , ' ' ' ''
' ' , ' '
' ' ' ' '' '
' ' ' ¸ ' '
'' '¸
¸'
. La dominación masculina ¸
' ' Antropología filosófica.
Historia de la vida privada en la Argentina. ¯
, ¸ -. “' ' , ' ¯” Políticas
de la memoria
' “' ' ' , ¸ '
' ' ' ' ' ¸' ” Estudios
Totalitarismo y derechos humanos: una lectura del informe de la CONADEP
en el marco teórico de Carlos Nino y Hannah Arendt ' '
La teoría de las inteligencias múltiples '
' Erotic Capital: The Power of Attraction in the Boardroom and the Bedroom.

' Crítica de la razón pura ¯ ' ¯
, El capital erótico '
, ¸ ' “ ' ' ¸ ''”
Revista venezolana de Estudios de la Mujer
, Dictaduras militares. Universidad. Derechos Humanos '
¸ ¸ - El tiempo del “Proceso”. Conflictos y coincidencias entre poíticos y militares. 1976-
1983.
¸ ¸ “ ' ¸ ' ¸'” Es-
tudios,
La memoria, la historia, el olvido ¯''

' '¸ ' ' ' ,

¸ ¸ ¸ '¸' ' '¸

¸' - ' ' ' ' '
' ' ¸' ¸ ' ' '' ¸ “
¸ ' ' ” - ' '''
¸ ' ' ¸ “
' ” , '' ' ¸ '
, ¸' ' ¸ ' ,
' “” ¸ ' ' '
' ' ¸' ' ¸ , ''
' ' ' ¸' ¸ ' ' ,

' , ' ' “ ¸ ' ' '
' '' , ' '” ' ' “
¸ ' ' '
' ¸ '' , ' '¸ ' '
' ' ' ' ' '
' '¸ ' '¸ , ' '
' '
¸ ' ”
-
“' “” '
'' ' ' , '
' ' ' ' ¸ ¸ , '' ¸''
' ' ' ' ' ¸' “
' “” , “' '
” “” , “ ' ' ” ” ¯ ”

¸ ¸ ' ' '
99
' ' '
¸ ¸ ' ' '
'' ' , ¸¸
, ' '' ' '
“' '”
' ' '
' ' ' ¸ ' '
' ' ' ' '' ¸' '
“' ' ' ” , ¸ '
' ' ¸ ' ' '
'' ' ' ' ' ,
' ' ' ' '
¯ ¯ ¯
¯
Daniel eduardo gutiérrez
1
*
' ¸ ¸ '
' ' ' ¸ , ' ' '
' ' ' ' ' ¸
' ' ''
“ ” ' ' ' ' ' ''
' ' “ ” ¸' , ' '
'' ¸ ' ' '¸ '
'
¸ ¸ ' ' ' ¸
''' , ' ¸'
¸ ' ' ' , ' ¸
''' ' '
' ' ' ' '
“ ' ' ' ” , ' '
' ' ' '
' ' ' ¸ '
' ¸ '' '
' ' ' ¸ ' ¸ ¸
' ' ' ' '
¸ ' ' '
' ' , ' ' ' ' ' Geocul tura del
hombre ameri cano ' ' ' ' “ ' ” '
' ' ¸ ' '
mero est ar ' ' ser al gui en ' ' , ' '
' , ¸ ¸ ' ¸
,
' , ' ' '
, ' ¸ mi edo '
' ' ' , '' '
'' ' ' '
' ' ' ' '
' '' , ' '
' ' ' ''
'' ' ' – ' '
' ¸ – ' , ' Améri ca profunda
, , '' ' ¸ estar '
' ' ¸ '' ' '
'' ' ' '
'' ' ' '' ' '
¸' ' '
' , ' ser al gui en
' ' '
estar ahí ¸ ' '
, ' ' ' '
, ¸ ' '' ' '
, ' ' ' ' ''

' ' ' ' ', '
' ' ' ' '
'' ' ,
, ' ' ' ,
¸ '
' ' ' ' '
' ¸ , ¸ ¸ ' , '
' , , '' ¸
, ' ¸ ' ' '
, ' ¸ ' '
, ¸ ¸
' ' '' ''' '
¸ ¸ ' ¸ ' '
' ' ' ethos
' ' , ,
' ' '
'
“ ' ” '
ethos ' ' '' ' '
' ' ' ¸ '
' ¸ ' '
“ ” ' '
' ' ' '
'' ' ' '
“ ” ' ' ' pacha '
'' ' ¸ '
' ' '' ¸
' ' , ' '
' ¸ ' ¸
¸ ' ¸ '
'¸ ¸
' ' ' ' ' ' “ ”
' ' ' '
' ' ,
¸ ' ' ,
' ' ¸ , '
' ' ' ' ' “ '”
101
' ¸ ¸ '
' ' ' ¸ , ' ' '
' ' ' ' ' ¸
' ' ''
“ ” ' ' ' ' ' ''
' ' “ ” ¸' , ' '
'' ¸ ' ' '¸ '
'
¸ ¸ ' ' ' ¸
''' , ' ¸'
¸ ' '' , ' ¸
''' ' '
' ' ' ' '
“ ' ' ' ” , ' '
' ' ' '
' ' ' ¸ '
' ¸ '' '
' ' ' ¸ ' ¸ ¸
' ' ' ' '
¸ ' ' '
' ' , ' ' ' ' ' Geocul tura del
hombre ameri cano ' ' ' ' “ ' ” '
' ' ¸ ' '
mero est ar ' ' ser al gui en ' ' , ' '
' , ¸ ¸ ' ¸
,
' , ' ' '
, ' ¸ mi edo '
' ' ' , '' '
'' ' ' '
' ' ' ' '
' '' , ' '
' ' ' ''
'' ' ' – ' '
' ¸ – ' , ' Améri ca profunda
, , '' ' ¸ estar '
' ' ¸ '' ' '
'' ' ' '
'' ' ' '' ' '
¸' ' '
' , ' ser al gui en
' ' '
estar ahí ¸ ' '
, ' ' ' '
, ¸ ' '' ' '
, ' ' ' ' ''

' ' ' ' ', '
' ' ' ' '
'' ' ,
, ' ' ' ,
¸ '
' ' ' ' '
' ¸ , ¸ ¸ ' , '
' , , '' ¸
, ' ¸ ' ' '
, ' ¸ ' '
, ¸ ¸
' ' '' ''' '
¸ ¸ ' ¸ ' '
' ' ' ethos
' ' , ,
' ' '
'
“ ' ” '
ethos ' ' '' ' '
' ' ' ¸ '
' ¸ ' '
“ ” ' '
' ' ' '
'' ' ' '
“ ” ' ' ' pacha '
'' ' ¸ '
' ' '' ¸
' ' , ' '
' ¸ ' ¸
¸ ' ¸ '
'¸ ¸
' ' ' ' ' ' “ ”
' ' ' '
' ' ,
¸ ' ' ,
' ' ¸ , '
' ' ' ' ' “ '”
¸ '' ¸ ' ' '
' ¸ ' ' ' ' ' '
' ' ' “'” '
' ' ' ¸ ¸ ' ', ''
' '
' ' ' ' ¸
¸ ¸ ' ' '
' ' ¸'' ' '
, ' ' ¸ '
¸ ' ¸ '' '' ¸ ' “ ”
¸ ' '
' ' ' , ' ' ' '
' ' ' ,'
' ' , ' , '¸ '
' ' ' ¸ “ ” ¸
' ' , ' , , ' '
' ', ' ' ' ' ' ,
' ' '' ' ' ¸
¸ , ' ¸
' , ¸ '
' '
“'” , '' '
¸ ' ' , ' ''
' ' ¸ ' ' ' ¸ '
' ' '' '
' ' , “¸ ” '
' ' ¸ ,
' ' ' , '
' ' '
“, ” ' ¸
' ' , ' '
' ' , ' ' '
, ' ¸
' ' '

'' ' ' , ¸ ' , '
'

' ' ,
' , ' , ¸' ¸
' '
' ¸ ' ' ' , '
' , ¸ ' '
'
¸ ' ' '
, ¸ , ' ' ' '
' ' , ' '
' ' ' ¸' ' “” ¸
' , ' ' '
' ¸ ¸ –
– ' ' ' '' ' ' '
¸ “ '” ' ¸ ¸
' ' ri quezas '
¸' , ' '
' ' ¸
' ¸ ' ' ' ' , '
' ' ' ¸ ' ' ' '
' ' '
'
'' ' ' ,
'' Améri ca Geocul tura , ' '
' ' , ¸ '
' ¸ ' ' ' ' '
' ¸ , '
'
' ' '
¸ ' ' ' ' ¸
' ' ' '¸ ' ' ¸
¸ ' ser ' ', ' ,
, estar ' ¸ , '
¸ ' ' ¸
' ¸ ' ' ' ' '
' ” ' - I ndi os, porteños y di oses '
¸ ' '
' “ ' ¸ '' , ¸
, ' ¸ ” '
'' ¸ ' ¸ , ' ' ' '
' ' ' ' '
, ' ' , ' ' '
' ' , ' ' ' ¸ '
' ' ' ' '' , ' ,
' ' ¸ ' , ' '
' ' '
' ' ' ' '
' ' , Geo-
cul tura ' '' ' ' ' '
103
¸ '' ¸ ' ' '
' ¸ ' ' ' ' ' '
' ' ' “'” '
' ' ' ¸ ¸ ' ', ''
' '
' ' ' ' ¸
¸ ¸ ' ' '
' ' ¸'' ' '
, ' ' ¸ '
¸ ' ¸ '' '' ¸ ' “ ”
¸ ' '
' ' ' , ' ' ' '
' ' ' ,'
' ' , ' , '¸ '
' ' ' ¸ “ ” ¸
' ' , ' , , ' '
' ', ' ' ' ' ' ,
' ' '' ' ' ¸
¸ , ' ¸
' , ¸ '
' '
“'” , '' '
¸ ' ' , ' ''
' ' ¸ ' ' ' ¸ '
' ' '' '
' ' , “¸ ” '
' ' ¸ ,
' ' ' , '
' ' '
“, ” ' ¸
' ' , ' '
' ' , ' ' '
, ' ¸
' ' '

'' ' ' , ¸ ' , '
'

' ' ,
' , ' , ¸' ¸
' '
' ¸ ' ' ' , '
' , ¸ ' '
'
¸ ' ' '
, ¸ , ' ' ' '
' ' , ' '
' ' ' ¸' ' “” ¸
' , ' ' '
' ¸ ¸ –
– ' ' ' '' ' ' '
¸ “ '” ' ¸ ¸
' ' ri quezas '
¸' , ' '
' ' ¸
' ¸ ' ' ' ' , '
' ' ' ¸ ' ' ' '
' ' '
'
'' ' ' ,
'' Améri ca Geocul tura , ' '
' ' , ¸ '
' ¸ ' ' ' ' '
' ¸ , '
'
' ' '
¸ ' ' ' ' ¸
' ' ' '¸ ' ' ¸
¸ ' ser ' ', ' ,
, estar ' ¸ , '
¸ ' ' ¸
' ¸ ' ' ' ' '
' ” ' - I ndi os, porteños y di oses '
¸ ' '
' “ ' ¸ '' , ¸
, ' ¸ ” '
'' ¸ ' ¸ , ' ' ' '
' ' ' ' '
, ' ' , ' ' '
' ' , ' ' ' ¸ '
' ' ' ' '' , ' ,
' ' ¸ ' , ' '
' ' '
' ' ' ' '
' ' , Geo-
cul tura ' '' ' ' ' '
' ' ' “¸” ' Améri ca
' ' ' ' ' Geocul tura '
' '' ' ' ' '
' ' '' ' “'¸ ' ”
Améri ca ' ' '
¸ ' Geocul tura,
, ' '
¸ ' ' “

'' ' ' '
¸ ' ¸ ' ' ' “' '” , '
¸ ' '
' ' ¸ ' '
' ' ¸ ' ' ' '
'' ' ' ' '
' , '' ' , ''¸
' ' , ' ' '
'
'' ' Améri ca ' ¸ '
' '¸ ' ¸ ' ' ' ' ,
'' ' ' negaci ón
' , ' , ¸
' '¸ ' ' ¸ ' '
,
' ¯ ¸' ' ' '
' ' ' ¸ ' ' ' ¸ , ' La
negaci ón en el pensami ento popul ar
¸' ¸
'¸ ' ' ¸ ' '
' ¸' ,
' afi rmaci ón , ¸ ' '
' ' , ' '
' ' '
' ' – ' ' – ' “' ”
' , ' ' ' '
''' , ' ' ''
' ' ' ¸ ' ' – '
' ' ' ' ¸
' ' , ,
' ' ' '
' ' '' ' ,
– , ' ¸ – '
' ' ¸ ' ,
' ¸' ' ¸ ' ' '
' ' ' ' ' ¸
, ' ' ¸ ' ¸ '
' ¸ ¸ ' ' '
¸ ' ' ' ' ¸ '
' - , ¸ , ' '
' ' ' ' ' ' ' ¸ ¸
' ' ¸ ¸ ' '' ,
' ' ¸ ' ' ' La Negaci ón en el
pensami ento popul ar '' ' ' ' ¸
' ' ,' ' '
“' ” ¸ ' ' ' ' '
' ' ' '' ' '
todo ' ' ' '
' ' ' ' ' ' '
' '' ' ' '
' ' ¸
' ' ' ' ¸
' ' , ' ' ¸
“ ” , ' ' ¸ ¸ ' ¸

' '' , '
“” '' Améri ca ' '' , ¸ ' ' '
, ' ' ¸' '
, ' ' , ''
' ' ' ' ¸' '' ' ' '
' ' , ' ' ' ' ' '
' ' ' ''
' ' '
' ' ' ' “” ' ''
' ¸ '
' ' ' ' “' '” , ' ,
' '' , ¸ '
' ' “” ' ,
' '
' '
' ¸ ' “ ” ' ' ' '
' ' '¸ “ ' ”

' ' '' '
'¸' ' ' , ' ' '
' , '' ' '
105
' ' ' “¸” ' Améri ca
' ' ' ' ' Geocul tura '
' '' ' ' ' '
' ' '' ' “'¸ ' ”
Améri ca ' ' '
¸ ' Geocul tura,
, ' '
¸ ' ' “

'' ' ' '
¸ ' ¸ ' ' ' “' '” , '
¸ ' '
' ' ¸ ' '
' ' ¸ ' ' ' '
'' ' ' ' '
' , '' ' , ''¸
' ' , ' ' '
'
'' ' Améri ca ' ¸ '
' '¸ ' ¸ ' ' ' ' ,
'' ' ' negaci ón
' , ' , ¸
' '¸ ' ' ¸ ' '
,
' ¯ ¸' ' ' '
' ' ' ¸ ' ' ' ¸ , ' La
negaci ón en el pensami ento popul ar
¸' ¸
'¸ ' ' ¸ ' '
' ¸' ,
' afi rmaci ón , ¸ ' '
' ' , ' '
' ' '
' ' – ' ' – ' “' ”
' , ' ' ' '
''' , ' ' ''
' ' ' ¸ ' ' – '
' ' ' ' ¸
' ' , ,
' ' ' '
' ' '' ' ,
– , ' ¸ – '
' ' ¸ ' ,
' ¸' ' ¸ ' ' '
' ' ' ' ' ¸
, ' ' ¸ ' ¸ '
' ¸ ¸ ' ' '
¸ ' ' ' ' ¸ '
' - , ¸ , ' '
' ' ' ' ' ' ' ¸ ¸
' ' ¸ ¸ ' '' ,
' ' ¸ ' ' ' La Negaci ón en el
pensami ento popul ar '' ' ' ' ¸
' ' ,' ' '
“' ” ¸ ' ' ' ' '
' ' ' '' ' '
todo ' ' ' '
' ' ' ' ' ' '
' '' ' ' '
' ' ¸
' ' ' ' ¸
' ' , ' ' ¸
“ ” , ' ' ¸ ¸ ' ¸

' '' , '
“” '' Améri ca ' '' , ¸ ' ' '
, ' ' ¸' '
, ' ' , ''
' ' ' ' ¸' '' ' ' '
' ' , ' ' ' ' ' '
' ' ' ''
' ' '
' ' ' ' “” ' ''
' ¸ '
' ' ' ' “' '” , ' ,
' '' , ¸ '
' ' “” ' ,
' '
' '
' ¸ ' “ ” ' ' ' '
' ' '¸ “ ' ”

' ' '' '
'¸' ' ' , ' ' '
' , '' ' '
', ' ''
' ' ' ' '' ' , ' '
' ' '
'' ' ,
' “' ” '
' ' ' ' ' ¸ ''
' ' ' '¸
'
'' ' ' ¸ Geocul tura
' '' ¸ ' '
' ' ¸ '
' ' '' ' ' '
' ' ' ' “ ' ”
'
'¸ ' '' ' ¸
'' ' ' “' ” '' '
, '
-
“ ” , ' '
' ¸ ' Esbozo de una antropol ogí a fi -
l osófi ca ameri cana .

¸ ' ' ''
' ' ' ¸ '
' ' ' “ ” '
'¸ ' '' ' Améri ca I ndi os ''
Geocul tura ¸' ' ' , ¸
' ' ' '' , ''
' '' '' '
' ' ' '
' “'''” ethos ' “ ¸
' ”
' ¸ '' ' '
, ' ¸ '
' ' ', '
' ' ' ¸ ' ¸
' '
' , ' ' , ' ' ¸ '
¸ ' ' ' ' “' ” “ ”
'' ' ' ¸ '
¸'
' Ecol ogí a pol í ti ca. Natural eza, soci edad y utopí a.
La soci edad del ri esgo. Haci a una nueva moderni dad
' '' La transformaci ón i ntercul tural de l a fi l osofí a
' '' - Haci a una fi l osofí a i ntercul tural l ati noameri cana. '
' , ' Epi stemol ogí a pol í ti ca. Ci enci a con l a gente. ' '
'
' ,¦ Geocul tura del hombre ameri cano, ' '

' ,¦ Esbozo de una antropol ogí a fi l osófi ca ameri cana, '
'
' ,¦ Améri ca profunda, ' '

' ,¦ La negaci ón en el pensami ento popul ar ' '

' ,¦ I ndi os porteños y di oses ' '

' ' - Saber ambi ent al . Sust ent abi l i dade, Raci onal i dade, Compl exi dade, Poder. ¯¸
' ' ¸ '
'' La compl ej i dad ambi ental . ¸
' La moderni dad i nsustentabl e. Las crí ti cas del ambi ental i smo a l a soci edad contemporánea.
'
¸ , ¸ '' Ti erra Patri a ¯ ¸

¸ I ntroducci ón al pensami ento compl ej o,
Ecol ogy, Communi ty and Li festyl e. Outl i ne of an Ecosophy, ¯ ' '¸
' ', '
“ ¸ ' ' '' ”
, ' El ementos de Pol í ti ca Ambi ental '
' -
' , Haci a Otro Desarrol l o. Una Perspecti va Ambi ental '
'
, “' ' ¸ ” , Haci a una pol í ti ca ci entí fi ca naci onal
'
107
', ' ''
' ' ' ' '' ' , ' '
' ' '
'' ' ,
' “' ” '
' ' ' ' ' ¸ ''
' ' ' '¸
'
'' ' ' ¸ Geocul tura
' '' ¸ ' '
' ' ¸ '
' ' '' ' ' '
' ' ' ' “ ' ”
'
'¸ ' '' ' ¸
'' ' ' “' ” '' '
, '
-
“ ” , ' '
' ¸ ' Esbozo de una antropol ogí a fi -
l osófi ca ameri cana .

¸ ' ' ''
' ' ' ¸ '
' ' ' “ ” '
'¸ ' '' ' Améri ca I ndi os ''
Geocul tura ¸' ' ' , ¸
' ' ' '' , ''
' '' '' '
' ' ' '
' “'''” ethos ' “ ¸
' ”
' ¸ '' ' '
, ' ¸ '
' ' ', '
' ' ' ¸ ' ¸
' '
' , ' ' , ' ' ¸ '
¸ ' ' ' ' “' ” “ ”
'' ' ' ¸ '
¸'
' Ecol ogí a pol í ti ca. Natural eza, soci edad y utopí a.
La soci edad del ri esgo. Haci a una nueva moderni dad
' '' La transformaci ón i ntercul tural de l a fi l osofí a
' '' - Haci a una fi l osofí a i ntercul tural l ati noameri cana. '
' , ' Epi stemol ogí a pol í ti ca. Ci enci a con l a gente. ' '
'
' ,¦ Geocul tura del hombre ameri cano, ' '

' ,¦ Esbozo de una antropol ogí a fi l osófi ca ameri cana, '
'
' ,¦ Améri ca profunda, ' '

' ,¦ La negaci ón en el pensami ento popul ar ' '

' ,¦ I ndi os porteños y di oses ' '

' ' - Saber ambi ent al . Sust ent abi l i dade, Raci onal i dade, Compl exi dade, Poder. ¯¸
' ' ¸ '
'' La compl ej i dad ambi ental . ¸
' La moderni dad i nsustentabl e. Las crí ti cas del ambi ental i smo a l a soci edad contemporánea.
'
¸ , ¸ '' Ti erra Patri a ¯ ¸

¸ I ntroducci ón al pensami ento compl ej o,
Ecol ogy, Communi ty and Li festyl e. Outl i ne of an Ecosophy, ¯ ' '¸
' ', '
“ ¸ ' ' '' ”
, ' El ementos de Pol í ti ca Ambi ental '
' -
' , Haci a Otro Desarrol l o. Una Perspecti va Ambi ental '
'
, “' ' ¸ ” , Haci a una pol í ti ca ci entí fi ca naci onal
'
' ' , ' ¸'_ '
, ' , ' '
' ' ¸ ' ' ' '
¸ ' ' ¸ ' ' ' ' '
' ' ' ' '' , -
' ' ' ' '
' '
' ' ' ' ' '' ' '
' ' ' ¸ ' '
' ' ¸ ' '
' ' , ' ' ' ' ' ' '
' ' ' ''' ''
' , '' ¸' ' ' '
, '' “ '' “' ”
'' ' ¸ ' ' '
, ' ' ' '' ' ' ¸
'' ' ' ¸ ' , ''
' , '' ' , ' ¸ ' ' ' '
' ¸ ' ¸
' ¸ ' ' '
' ' ” ' '' ' ' ' ¸
' '
' '
¸ ¸ , , ' ' ¸
' , ' ¸ ' ' ', ' '
' ' ' ' ' '
' ' ¸ ' ' , '' ' ' ' '
'' ' ' '
'' '
' ¸ '
' ' ' ¸ ''
¸ ' ¸ ' ' '
'
' ' ¸ ' ' '
' ¸ ' ' ' ¯ ¸'
' ' ¸ ' , ¸ ' ''
' ' ¸ , '' ' ',
' ' ' ¸ ' ''
¸ “ ”
' ' ¸ ' ' , ' '

'' ' '' ' “ ' ”
' ' , ' ' ' ' '
' ' ' '¸ ' '
“ ' ” ''
' ¸ ' ' ' , ' ' ,
¸ ' ' ¸ “ ” , '' '
' '
' ' ' ' ' '' '
' ' ' , '' '
' ' ¸' ' ' '
' ' ' ' ' ' ,
, ' ', ¸' ' ' '
' ' ' '
¸ '' ¸
' ' ¸ ' ¸ '
' ' ' ' ' ' ' '
' ' ' “” ' ' ¸ ' '
, ¸ ¸ ‘- , ‘
' '' ' “ ” - ,
-
' ' ' , ' ' ' , '
' , ' ' '' ' '
' ¸'
109
' ' , ' ¸'_ '
, ' , ' '
' ' ¸ ' ' ' '
¸ ' ' ¸ ' ' ' ' '
' ' ' ' '' , -
' ' ' ' '
' '
' ' ' ' ' '' ' '
' ' ' ¸ ' '
' ' ¸ ' '
' ' , ' ' ' ' ' ' '
' ' ' ''' ''
' , '' ¸' ' ' '
, '' “ '' “' ”
'' ' ¸ ' ' '
, ' ' ' '' ' ' ¸
'' ' ' ¸ ' , ''
' , '' ' , ' ¸ ' ' ' '
' ¸ ' ¸
' ¸ ' ' '
' ' ” ' '' ' ' ' ¸
' '
' '
¸ ¸ , , ' ' ¸
' , ' ¸ ' ' ', ' '
' ' ' ' ' '
' ' ¸ ' ' , '' ' ' ' '
'' ' ' '
'' '
' ¸ '
' ' ' ¸ ''
¸ ' ¸ ' ' '
'
' ' ¸ ' ' '
' ¸ ' ' ' ¯ ¸'
' ' ¸ ' , ¸ ' ''
' ' ¸ , '' ' ',
' ' ' ¸ ' ''
¸ “ ”
' ' ¸ ' ' , ' '

'' ' '' ' “ ' ”
' ' , ' ' ' ' '
' ' ' '¸ ' '
“ ' ” ''
' ¸ ' ' ' , ' ' ,
¸ ' ' ¸ “ ” , '' '
' '
' ' ' ' ' '' '
' ' ' , '' '
' ' ¸' ' ' '
' ' ' ' ' ' ,
, ' ', ¸' ' ' '
' ' ' '
¸ '' ¸
' ' ¸ ' ¸ '
' ' ' ' ' ' ' '
' ' ' “” ' ' ¸ ' '
, ¸ ¸ ‘- , ‘
' '' ' “ ” - ,
-
' ' ' , ' ' ' , '
' , ' ' '' ' '
' ¸'
111
¯
¯ ¯
Mtro. Juan José Carrillo nieto
1
'
' ' '
' ' ' ' ,
' ' ' ' ¸ '
' ¸ ' ' ¸ ' '
' ' ,' ' , ' '
' ¸ ¸' ' ¸
, ' '
' ' ' , ' '
, ' '' ''
' ' ¸ '
' ' ' '' ' ' ¸
' ,' ' ',
, ' '
' ' ''
' , ¸ '' '¸ '

' ' '
, ' ' ' '
' ' ' ' ' ¸ ,
, ' ' ¸ ' ¸ '
' ¸ ' ' , ' ¸
' , '
' , ' ,
¸ ' , ' ¸ ' ' ,
' , ¸ , '' ' ''

' ' ' ¸ ' '
¸ ' ¸ , ' ¸
' ¸' '' '' '
¸
' ' , ' '
'' '
'' '
' '' ' ' '
' , ¸ '
¸' ' ''
' '' '' ' ¸
' , '
''
' ' Estela de la luz del bicentenario
¸ ' ' , ' ' '
¸ ' '

' ' ' ¸' ¸ ¸ , '
' , ¸' ,' '
' ¸ ¸ ' ¸'
'' , '' ¸ ' ' '' ''
' ' ,
¸ ' ' ' , ' ' ¸' '
' ' , ¸'
' ' ' , '¸ '' ' '

' ' , ''
' ' ' ' ' ' ' '
' , ' ¸
' ' , ¸ ' ¸ '¸
'¸ ' , '
¸ ' “” ,
' '
' ' ' '' ,
'
' ' ' ' ' '' ' ¸
' , '
¸' '' '
' ' '
' '
'' ' , ' ' ¸
' ' ' , , ¸
' ¸ '
'' , ' ¸ show '

' ' '' ¸'
', ' ' “'”
' “'”
¸ ' '' ' '
' ' ¸ ' , '
¸
' ' '

,
¸ ' ' ' ' ' ' '
' ' '
'' ' ' ' '' ' '
¸'
La razón económica
¸ '' '
113
' ,' ' ',
, ' '
' ' ''
' , ¸ '' '¸ '

' ' '
, ' ' ' '
' ' ' ' ' ¸ ,
, ' ' ¸ ' ¸ '
' ¸ ' ' , ' ¸
' , '
' , ' ,
¸ ' , ' ¸ ' ' ,
' , ¸ , '' ' ''

' ' ' ¸ ' '
¸ ' ¸ , ' ¸
' ¸' '' '' '
¸
' ' , ' '
'' '
'' '
' '' ' ' '
' , ¸ '
¸' ' ''
' '' '' ' ¸
' , '
''
' ' Estela de la luz del bicentenario
¸ ' ' , ' ' '
¸ ' '

' ' ' ¸' ¸ ¸ , '
' , ¸' ,' '
' ¸ ¸ ' ¸'
'' , '' ¸ ' ' '' ''
' ' ,
¸ ' ' ' , ' ' ¸' '
' ' , ¸'
' ' ' , '¸ '' ' '

' ' , ''
' ' ' ' ' ' ' '
' , ' ¸
' ' , ¸ ' ¸ '¸
'¸ ' , '
¸ ' “” ,
' '
' ' ' '' ,
'
' ' ' ' ' '' ' ¸
' , '
¸' '' '
' ' '
' '
'' ' , ' ' ¸
' ' ' , , ¸
' ¸ '
'' , ' ¸ show '

' ' '' ¸'
', ' ' “'”
' “'”
¸ ' '' ' '
' ' ¸ ' , '
¸
' ' '

,
¸ ' ' ' ' ' ' '
' ' '
'' ' ' ' '' ' '
¸'
La razón económica
¸ '' '
¸ ' ' '
¸ '' ' ' ' ¸
¸ '
¸' ¸ , ' '' '
'
' '
'' ' ' , ' ' , '
'
La razón social.
¯ , ' '' '
' ' ¸ '' , ¸
, ¸ ' ¸
' ' ' ¸ , ' ' ''
, ' '
' ' '
' ' ' '
' , ¸' ¸' ¸
¸
La razón ideológica.
¯ , ¸ ' '' ' ' ,
' ''
, ' ' ' , ' ¸
''' ' , ¸ '' '
'
' ¸ ' , ,
' ' '
, ' ¸ ¸' '' '' ' –
' ' '' '' '
'
“ ' ' ' ¸ '' '
' ' ' ¸ ' '' ' ' '
' ' ,
, ,' '”
-

¯ , ¸ '' ' ¸ '
' '' ' ¸
' ' ' '' Sentimientos de la Nación '
' ' ' , ' '
' ' ¸' '
¸'
¸ ¸ '' ' '
¸ , '' ¸ ¸
' ' ' ' ' '
¯ '
'
¸ ' ' ' ' ' ' '
' ''¸ ' ' '
' ' ' ¸ ' ' ' ' –
, ' '
' ' ' ¸
' ' '
'' ¸ ' '
' ¸
' ¸ ' ' '
, , ' ¸ “'¸ ''”
' ¯' ' ' ,
, ' ¸
' ' ' , ' , '
'¸' ' ¸ ' ¸ '
'' ' , ¸
' , “ ”
' ¸
¸ ' ' ¸ '
, ' ' '
' ¸ '' '

' ' ¸' '' ,
' ' ' '
¸ “' ” ,
' ' ' ' ' ' '
'' '' ''¸ ' ' ' ' ¸

' ' , ' ¸ '
, ' , ¸ ' ' '
' ' '
, ' '' ' , ¸ '
115
¸ ' ' '
¸ '' ' ' ' ¸
¸ '
¸' ¸ , ' '' '
'
' '
'' ' ' , ' ' , '
'
La razón social.
¯ , ' '' '
' ' ¸ '' , ¸
, ¸ ' ¸
' ' ' ¸ , ' ' ''
, ' '
' ' '
' ' ' '
' , ¸' ¸' ¸
¸
La razón ideológica.
¯ , ¸ ' '' ' ' ,
' ''
, ' ' ' , ' ¸
''' ' , ¸ '' '
'
' ¸ ' , ,
' ' '
, ' ¸ ¸' '' '' ' –
' ' '' '' '
'
“ ' ' ' ¸ '' '
' ' ' ¸ ' '' ' ' '
' ' ,
, ,' '”
-

¯ , ¸ '' ' ¸ '
' '' ' ¸
' ' ' '' Sentimientos de la Nación '
' ' ' , ' '
' ' ¸' '
¸'
¸ ¸ '' ' '
¸ , '' ¸ ¸
' ' ' ' ' '
¯ '
'
¸ ' ' ' ' ' ' '
' ''¸ ' ' '
' ' ' ¸ ' ' ' ' –
, ' '
' ' ' ¸
' ' '
'' ¸ ' '
' ¸
' ¸ ' ' '
, , ' ¸ “'¸ ''”
' ¯' ' ' ,
, ' ¸
' ' ' , ' , '
'¸' ' ¸ ' ¸ '
'' ' , ¸
' , “ ”
' ¸
¸ ' ' ¸ '
, ' ' '
' ¸ '' '

' ' ¸' '' ,
' ' ' '
¸ “' ” ,
' ' ' ' ' ' '
'' '' ''¸ ' ' ' ' ¸

' ' , ' ¸ '
, ' , ¸ ' ' '
' ' '
, ' '' ' , ¸ '

' ' ' ,' ' ,
' , ¸ ' ' ' '
' ' ' '
' ' , ' ¸
¸'
' “ '' ,' '' ” Revista Política y Cultura,
' '
' “ '' ' '' , ' '” Revista Rebelión,

''¸'
“ ” '
''
' “ ¸ ¸” La Jornada, '
''
' “' , ¸” La Jornada,
''
' ' ¸ ' ¸
'''¸

' ' ' ' '¸
'

'' - ' '

“ ” '
-
' “' , ¸”
117
¯ ¯¯ ¯

sandra Díaz*
Jenny Cristina Perdomo**
Diana ortiz***
Mauricio Viloria****
'
' ' ''
'' ' '
'' , ¸ '
' ' '
' ' ¸ ' '
“ ' ¸” '
' ' ' ' ' ' '

' ' ' ' '
' ' , ' ' ' ,
' ' ' ' ¸
' ' ' , ''¸
' ' , ' ' '
¸ ' , ' ,'
'' ¸ ' ' '
' ' , ' “,” ' ' ',
' ' ''
' ' , ¸
' '' ' ' ,
' , ' ' ''¸ '' , '''
' ¸ , ' '
¸ ' , ' '' ' ' '
, ' ' ¸
' ' ¸ ,
' ' ' ' ,
' ¸ ¸
¸ ' ¸ ¸ ' ,
' '' “ ” '
- ' ' '
' '
' ' , '
¸ ' ' ¸ ,
¸ ' , ' ¸
' , ' ¸ , '' '
' ' , ' ' '
' '

' ' ¸ ' '
'' ' , ¸ ¸
' ' '
'' , ' ' '
'

' ' ' '
- ¸ ¸ ' ' '
' ' ,
¸ , ' '
¸ '' ' ' '' ' ' ,
, ' ¸ '
' ' ' , ' ¸
, ' ¸ ' ' , ,
' ' ,
,…¦ ¸ ' '
'' ¸ ' ' , ¸
' ¸ ' ''¸
'' ' ¸ ' ' '
' ' ' , ' '
' , ' ¸ ' ' '
, -
' ' ' ' ' ¸ ' , '
' ' ' '
'' , '
,…¦ ' ' ' ' '' '
' ' '' , '
, ' ' ' ¸
'' ¸ , ¸ '
' ' , ' '
¸ ¸ ' ' ' ' ' ,
' '' ' '
' ' , ' ' ' , ¸
'' ' , ¸ ' '
-
¸ ' ' ¸ ,
'

¸ ''
, ' ' ' ' ' '
' ' ¸ ' ' , ' ' ¸
' ' ¸ “ ' ' ” ' '
' , ' ' ' '
¸ , ' ¯
¸ ¸ ' ' ¸
, ¸ ' ' ' ' ', ¸
' ¸ ' ¸ ¸

¸ ¸ '
' ¸ ' ' ' '
¸ ¸
, ' ' ¸ '
,…¦ ' ' ' '
¸ ' , ' ¸ ' ,
' ' '
119
' ' ' ' ¸
' ' ' , ''¸
' ' , ' ' '
¸ ' , ' ,'
'' ¸ ' ' '
' ' , ' “,” ' ' ',
' ' ''
' ' , ¸
' '' ' ' ,
' , ' ' ''¸ '' , '''
' ¸ , ' '
¸ ' , ' '' ' ' '
, ' ' ¸
' ' ¸ ,
' ' ' ' ,
' ¸ ¸
¸ ' ¸ ¸ ' ,
' '' “ ” '
- ' ' '
' '
' ' , '
¸ ' ' ¸ ,
¸ ' , ' ¸
' , ' ¸ , '' '
' ' , ' ' '
' '

' ' ¸ ' '
'' ' , ¸ ¸
' ' '
'' , ' ' '
'

' ' ' '
- ¸ ¸ ' ' '
' ' ,
¸ , ' '
¸ '' ' ' '' ' ' ,
, ' ¸ '
' ' ' , ' ¸
, ' ¸ ' ' , ,
' ' ,
,…¦ ¸ ' '
'' ¸ ' ' , ¸
' ¸ ' ''¸
'' ' ¸ ' ' '
' ' ' , ' '
' , ' ¸ ' ' '
, -
' ' ' ' ' ¸ ' , '
' ' ' '
'' , '
,…¦ ' ' ' ' '' '
' ' '' , '
, ' ' ' ¸
'' ¸ , ¸ '
' ' , ' '
¸ ¸ ' ' ' ' ' ,
' '' ' '
' ' , ' ' ' , ¸
'' ' , ¸ ' '
-
¸ ' ' ¸ ,
'

¸ ''
, ' ' ' ' ' '
' ' ¸ ' ' , ' ' ¸
' ' ¸ “ ' ' ” ' '
' , ' ' ' '
¸ , ' ¯
¸ ¸ ' ' ¸
, ¸ ' ' ' ' ', ¸
' ¸ ' ¸ ¸

¸ ¸ '
' ¸ ' ' ' '
¸ ¸
, ' ' ¸ '
,…¦ ' ' ' '
¸ ' , ' ¸ ' ,
' ' '
'¸ '
' ¸' ' ' ' '
¸ ' ' ''
¸ ' '
' ' ' , ''
'' ' ¸
' , ' ,
¸ ¸ '
' ' '' ' ¸
' ' '
' ' ' ,
, ' ¸' ¸ '
' ' ' '
' ' ' ' ,…¦
' ¸ ' ' ,
' '
' , ¸ ' -
' '
, , ' ' '
' ' ' , ' ' ' ' ' '
' ¸ ' ¸ '
, '
-

¸ ' ' '' ' , , ' ¸ '
' ¸ '
' '' ' ¸ ' ,
' ' ' ' '
¸ ' , '
' ' ' ' '
“ ' '” ¸ , '¸ '
' ' ' , ' '
' ' ' ' '
¸ ¸ – ¸ '
' ¸ ' ¸ ' ,
'' '
-- ' ¸ '
¸ ' ¸
' '' '' '' ¸
' ' ¸
' ' ' ' '
' '' ¸ '

, - ' ' ',
' ' ¸ '' '
' ¸ , ' '
''¸ ' ' ' '
¸

' ' ' ' ' , ¸
' “ ' ” ¸ ' “
'” ' - ' ' “ ' ¸
'' ' ' ¸
' ' ' , , ' ¸ '
'' ¸ ' ' '¸' ' ' '

' ' ' , ¸ '
“ ' ” ' '' ¸ ¸
¸ ' ¸
,…¦ - ' ¸
' ' ' ¸ ¸
' ' ' ¸ ¸ ¸
' ' ¸
' ' ' , '¸ ' ¸'
'
' '' ' ' ' ¸ ' ,
'
-
¸ ' ¸ ' ¸
'' ¸ ' ' '
- ¸ ' ' ¯
' '
, '' ' ' ' ' ' '' '
' '

¸ ' , , ¸
, ¸ ¸ ' ,
' ' , ' ' ' ' '
' ¸ ' ' ' ¸ '
' , , ¸' ' ' '
¸ '' ¸ ,
' ' ' , ' ' , ¸ -
' ¸ '
' ' ' , ¸
- ' ¸ , ¸
¸ ' '
' ' ' ' , ¸ , '
' ' '
121
'¸ '
' ¸' ' ' ' '
¸ ' ' ''
¸ ' '
' ' ' , ''
'' ' ¸
' , ' ,
¸ ¸ '
' ' '' ' ¸
' ' '
' ' ' ,
, ' ¸' ¸ '
' ' ' '
' ' ' ' ,…¦
' ¸ ' ' ,
' '
' , ¸ ' -
' '
, , ' ' '
' ' ' , ' ' ' ' ' '
' ¸ ' ¸ '
, '
-

¸ ' ' '' ' , , ' ¸ '
' ¸ '
' '' ' ¸ ' ,
' ' ' ' '
¸ ' , '
' ' ' ' '
“ ' '” ¸ , '¸ '
' ' ' , ' '
' ' ' ' '
¸ ¸ – ¸ '
' ¸ ' ¸ ' ,
'' '
-- ' ¸ '
¸ ' ¸
' '' '' '' ¸
' ' ¸
' ' ' ' '
' '' ¸ '

, - ' ' ',
' ' ¸ '' '
' ¸ , ' '
''¸ ' ' ' '
¸

' ' ' ' ' , ¸
' “ ' ” ¸ ' “
'” ' - ' ' “ ' ¸
'' ' ' ¸
' ' ' , , ' ¸ '
'' ¸ ' ' '¸' ' ' '

' ' ' , ¸ '
“ ' ” ' '' ¸ ¸
¸ ' ¸
,…¦ - ' ¸
' ' ' ¸ ¸
' ' ' ¸ ¸ ¸
' ' ¸
' ' ' , '¸ ' ¸'
'
' '' ' ' ' ¸ ' ,
'
-
¸ ' ¸ ' ¸
'' ¸ ' ' '
- ¸ ' ' ¯
' '
, '' ' ' ' ' ' '' '
' '

¸ ' , , ¸
, ¸ ¸ ' ,
' ' , ' ' ' ' '
' ¸ ' ' ' ¸ '
' , , ¸' ' ' '
¸ '' ¸ ,
' ' ' , ' ' , ¸ -
' ¸ '
' ' ' , ¸
- ' ¸ , ¸
¸ ' '
' ' ' ' , ¸ , '
' ' '
'
' '¸ ' '
'' ¸ '
, '' ' ¸ '
' ' '
' ' ¸
' ' ' '
, ' , ¸ ' '
' ' ¸ ¸ ¸ ¸
' ' , ' , '
' '' ' ' ' ,
' ,
- ' ¯
, ' ' ' ¸ ¯, , ,
''' ¸

,…¦ ¸ ' ' ' '
' ' , ' ' '
¸ ' ' ' '
, '
, ' ¸' ' ' '
, ' , '
¸ ' ' ' ,
' ' ' ' ¸
' , '' '
' ' ' ¸ ' , ¸ , '
'

' '' ' ¸
'' ' ¸
' , ' '' ' '
' ' '' '' ¸
' ' ' ¸ ' '
¸ ' , ' ' '
' ' ¯, ,
' ' ' ¸ , ' '
' ' , ''' ¸ ' '
¸ , ' ¸

' ' ' '
, ¸ ' , ' ' '
' , ' '
'' ,
¸ ' ' ' '' , ' ¸
' ''¸ ¸ ¸ '' ' ¸
' , '' ' ¸ ' , ' ' , ,
' ' ' ' ' '
' ' '' ¸ ¸
' , ' , ' '' '
¸ ' ' ,
' ' ,
- ¸ ' ¸ , ¸
' '¸ ' ' ' '
¸ ' ¸' '' '
''¸ ' ¸
' '¸ '¸
¸ ' ' '
' ' ' '
' ' ' ' '
, ¸' ' ' '
' ' ' ' ' '' ,
' ' '

, ¸
' ¸' ' ¸ '

' '
' '

'
' ,
' ' ' ¸' ' ' ,
' , ,
' ' ,
'' ' ' ¸ ¸ ' ,
¸ ' ' '¸ ' ' ¸ ,
' ' ' ' '
' ' ' ' ¸ ' ¸
' , ' '
' ' ¸ '' '
' ' , ¸ ' '
¸ ¸ ' , ' ' ' ,

' '
, ¸ ' ' ¸ '
-

' ' ' ' ' '

' ' ' ' ' '
, , '
' ' ' '
' ' ¸ ' ' ' '
121
'
' '¸ ' '
'' ¸ '
, '' ' ¸ '
' ' '
' ' ¸
' ' ' '
, ' , ¸ ' '
' ' ¸ ¸ ¸ ¸
' ' , ' , '
' '' ' ' ' ,
' ,
- ' ¯
, ' ' ' ¸ ¯, , ,
''' ¸

,…¦ ¸ ' ' ' '
' ' , ' ' '
¸ ' ' ' '
, '
, ' ¸' ' ' '
, ' , '
¸ ' ' ' ,
' ' ' ' ¸
' , '' '
' ' ' ¸ ' , ¸ , '
'

' '' ' ¸
'' ' ¸
' , ' '' ' '
' ' '' '' ¸
' ' ' ¸ ' '
¸ ' , ' ' '
' ' ¯, ,
' ' ' ¸ , ' '
' ' , ''' ¸ ' '
¸ , ' ¸

' ' ' '
, ¸ ' , ' ' '
' , ' '
'' ,
¸ ' ' ' '' , ' ¸
' ''¸ ¸ ¸ '' ' ¸
' , '' ' ¸ ' , ' ' , ,
' ' ' ' ' '
' ' '' ¸ ¸
' , ' , ' '' '
¸ ' ' ,
' ' ,
- ¸ ' ¸ , ¸
' '¸ ' ' ' '
¸ ' ¸' '' '
''¸ ' ¸
' '¸ '¸
¸ ' ' '
' ' ' '
' ' ' ' '
, ¸' ' ' '
' ' ' ' ' '' ,
' ' '

, ¸
' ¸' ' ¸ '

' '
' '

'
' ,
' ' ' ¸' ' ' ,
' , ,
' ' ,
'' ' ' ¸ ¸ ' ,
¸ ' ' '¸ ' ' ¸ ,
' ' ' ' '
' ' ' ' ¸ ' ¸
' , ' '
' ' ¸ '' '
' ' , ¸ ' '
¸ ¸ ' , ' ' ' ,

' '
, ¸ ' ' ¸ '
-

' ' ' ' ' '

' ' ' ' ' '
, , '
' ' ' '
' ' ¸ ' ' ' '
' , ' ' ' ''
' ' ' ¯ '' '
' '' ' ,
' ' ' ' ' ¸
' ' ''
' ¸ ' ' ¸'
' ' ' ' , ¸
' ' ' ¸ ' ¸
' ' ' '
' , ' ' ' ' ' , '
-
' ' ' ' '
' '' , ' , ' ¸
' ' ¸ ¸ ¸ ' '
' , ' ,

– ' ' ¸ – -
' - , ' '
' ' ' ' '
' ' , ¸ ' ' '
¸ ' ¸ '
' , ' ' ' '
' , ,
, ¸
'¸ ' ' ' ¯ ¸
¸ ¸ ' ' ' '' '
“' ” ' ' ' '
' ¸ ¸ ' , ¸ '
'
' ' , ' ' '
' , ' ¸
' ' ' ' ' ¸ '
¸ , ' ' '
' '' ¸
' ' “ '
' ''¸ ”
' ' '' ' ' '
¸ ' ' , ¸' ' ,
' '' ' '
' , ¸' ' ' ' ,
¸' ' ' ' ' ' , '
, ¸ , '' '
' ¸ ¸' '
'' ' ¸ ,
' ' ' ',
' ¸ ' ' '
' ' , ' ' '
' ' ' ''' ' '
' ' ,
¸' ' ' ' ' , ' '¸
¸ , ' ¸ , ' '
' ' ' ' ¸
¸' ' '' ' ' ,
¸ '' ' '
' ' '

' '
' ¸' ' ' ' ,
¸' ' '' “¸ ” '
¯ - ' ' '

' , ' ' '
' “' ”
'' , ' ' '
¸ ¸' ' '' ' , '
' ' '¸ ' '
¸ ' ' ' ¸
'
'' ' , , ¸ '
¸ ¸ ' , ' ''¸
'' , ' ' ' '' ' ' ,
' ¸ ' '
' ¸ ' ' , ¸
' ' ' , ¸ '
' ,
– ' ' ¸
' ''¸ ' ' '
' ¸ ¸ ' ''
' ' , ¸ ' ' '
' ' ' ,' ¸
¸ ,'
' ' ' ' ¸ , ,'
' ' ' ' '
¸ ' ' ' , ''
' , ' ' ' '
' ' , ' ,
,
125
' , ' ' ' ''
' ' ' ¯ '' '
' '' ' ,
' ' ' ' ' ¸
' ' ''
' ¸ ' ' ¸'
' ' ' ' , ¸
' ' ' ¸ ' ¸
' ' ' '
' , ' ' ' ' ' , '
-
' ' ' ' '
' '' , ' , ' ¸
' ' ¸ ¸ ¸ ' '
' , ' ,

– ' ' ¸ – -
' - , ' '
' ' ' ' '
' ' , ¸ ' ' '
¸ ' ¸ '
' , ' ' ' '
' , ,
, ¸
'¸ ' ' ' ¯ ¸
¸ ¸ ' ' ' '' '
“' ” ' ' ' '
' ¸ ¸ ' , ¸ '
'
' ' , ' ' '
' , ' ¸
' ' ' ' ' ¸ '
¸ , ' ' '
' '' ¸
' ' “ '
' ''¸ ”
' ' '' ' ' '
¸ ' ' , ¸' ' ,
' '' ' '
' , ¸' ' ' ' ,
¸' ' ' ' ' ' , '
, ¸ , '' '
' ¸ ¸' '
'' ' ¸ ,
' ' ' ',
' ¸ ' ' '
' ' , ' ' '
' ' ' ''' ' '
' ' ,
¸' ' ' ' ' , ' '¸
¸ , ' ¸ , ' '
' ' ' ' ¸
¸' ' '' ' ' ,
¸ '' ' '
' ' '

' '
' ¸' ' ' ' ,
¸' ' '' “¸ ” '
¯ - ' ' '

' , ' ' '
' “' ”
'' , ' ' '
¸ ¸' ' '' ' , '
' ' '¸ ' '
¸ ' ' ' ¸
'
'' ' , , ¸ '
¸ ¸ ' , ' ''¸
'' , ' ' ' '' ' ' ,
' ¸ ' '
' ¸ ' ' , ¸
' ' ' , ¸ '
' ,
– ' ' ¸
' ''¸ ' ' '
' ¸ ¸ ' ''
' ' , ¸ ' ' '
' ' ' ,' ¸
¸ ,'
' ' ' ' ¸ , ,'
' ' ' ' '
¸ ' ' ' , ''
' , ' ' ' '
' ' , ' ,
,
' ¸ ' ' , '
¸ , ''¸ , ' ' '
' ' ¸ ¸ , ' '
' ' ,
'' ' '
' , ¸ ' '' '
, , ' ' '
' ' ' ' , '
' ' ',' , ''

' ' ' , '
'' '' ' ' '
' ' ¸ ' ¸ '
'' ¸ '
' ' ¸ , ¸
' ' ' ¸ ' ' ,
' ' ' ''
' , '
¸ '
¸ '' ' ' ' ,
' ' ' ' ' '
' ' ¸ , ' '
¸ ¸
' ' ' ' , ' '
' ' ' ' '
¸ ' ' ¸ , '' '
' , '
'' ' ''
'

' ' “ '
' ” ' ' '
' ' ' ' ' ' ' ' ,
'' '
' ' ' ' '' ' ' ', ¸
'' ' ' ' ,
' ' ¸ ' ' '
' ' ' , ' '
' ' ' ¸ '
' , ' '
¸ ' ' ' '
' , ' ¸
¸ ' , , ' ¸
' , ' ' ' ' '
' ¸ ¸ '' ' '
,
' - '
' ' ¸ ' , -
' ' ' ¸ ' ,
¸ ' - ' ' '
' ' '
' ' '' '
– ' '
' ' ' , '
' ' '
' ¸ ' ' – “'
' ”– ¸ ' - '
' , ' '' ¸
' ' , ' ¸ '
' ' '
¸' , ¸' - ' ' '
' '
¸ ,
' ' ' ¸ , ¸
' ' ' ' '' ¸ '
' ' ' ' ¸
' ''¸ ¸ '
¸ '

' ' “'
' ' , ' ” ¸' ¸
'' ' '' ' ¸ , '
' ' ' “' '”
“ ' ¸ ' ” ¸ '
' ¸ ' ' ' '
' ' ' ¸' '
' '' , ¸
' , ' '
¸ , ' ¸ '
''¸ ' ¸' ' ' '
¸ '
' '' ¸ ' ¸ ¸,'
' ¸ ' ' ' ,
' ''' ' ' , ' ' ¸
' ¸ ,
¸ , ' ' ' '
' ' ' ' '
' ' , ¸' , ¸
'

127
' ¸ ' ' , '
¸ , ''¸ , ' ' '
' ' ¸ ¸ , ' '
' ' ,
'' ' '
' , ¸ ' '' '
, , ' ' '
' ' ' ' , '
' ' ',' , ''

' ' ' , '
'' '' ' ' '
' ' ¸ ' ¸ '
'' ¸ '
' ' ¸ , ¸
' ' ' ¸ ' ' ,
' ' ' ''
' , '
¸ '
¸ '' ' ' ' ,
' ' ' ' ' '
' ' ¸ , ' '
¸ ¸
' ' ' ' , ' '
' ' ' ' '
¸ ' ' ¸ , '' '
' , '
'' ' ''
'

' ' “ '
' ” ' ' '
' ' ' ' ' ' ' ' ,
'' '
' ' ' ' '' ' ' ', ¸
'' ' ' ' ,
' ' ¸ ' ' '
' ' ' , ' '
' ' ' ¸ '
' , ' '
¸ ' ' ' '
' , ' ¸
¸ ' , , ' ¸
' , ' ' ' ' '
' ¸ ¸ '' ' '
,
' - '
' ' ¸ ' , -
' ' ' ¸ ' ,
¸ ' - ' ' '
' ' '
' ' '' '
– ' '
' ' ' , '
' ' '
' ¸ ' ' – “'
' ”– ¸ ' - '
' , ' '' ¸
' ' , ' ¸ '
' ' '
¸' , ¸' - ' ' '
' '
¸ ,
' ' ' ¸ , ¸
' ' ' ' '' ¸ '
' ' ' ' ¸
' ''¸ ¸ '
¸ '

' ' “'
' ' , ' ” ¸' ¸
'' ' '' ' ¸ , '
' ' ' “' '”
“ ' ¸ ' ” ¸ '
' ¸ ' ' ' '
' ' ' ¸' '
' '' , ¸
' , ' '
¸ , ' ¸ '
''¸ ' ¸' ' ' '
¸ '
' '' ¸ ' ¸ ¸,'
' ¸ ' ' ' ,
' ''' ' ' , ' ' ¸
' ¸ ,
¸ , ' ' ' '
' ' ' ' '
' ' , ¸' , ¸
'

' ' ' ' , '
' ' '
' ' ¸ ' ' ' '
' ' , ' ' '
'' ' ' ¸'
' ' ' ' '
, , ' ' '
' ¸ ' ' '
' ' ,
' ' ' , ' ' '
' ' ¸ ¸' ' ' ' ' ,
¸ ' ¸ '
'' ' , ¸ ' '
' ' ' ' '
¸ , ' '
' ¸
¸ ' ' ' ' , ,
' ¸ ,
' ' ' ''¸
' '' ¸
¸ , , ' ' '
¸ ' ' , ' '
' ' ¸ , '
' , '' ' '
' ,
- ,
' '
, ¸ , '
' ¸ ' ' ' ' '
' ' ' ' ,
' ¸ ' ' '
¸ ' '
, ' ' , '
' ' “' ' ¸ '
' '' ' ' ”

' '
'
' ' , ¸
' '' ' ' ,
' , ' ''¸ '' , ''' '
¸ , ' '
¸ ' , ' '' ' ' '
, ' ' ' '
' ¸ , '
' ' ' ,
' ' '
' ' ' - ,
– – '
¸ ' ' '
' ' ' ¸ ' ' '
' , ' ' '
' , ' ' ' '' '
¸ ' ' , '
' ¸ , ' '
, '
' , , ' '
, ' ' ' ' ,
' ' ' '' '

' ¸ ' ' ¸ ,
' ' -
' '
' ¸ ' ¸ ¸ , ' ' '
' ' –
' ' ' ' , ' '
' ' “ ”
¸'
, ' ' '
'
¸ ¸
'
''' ' _' ' _ _'¸'
' ¸' ' ¸'
'
''¸ ' _ _'
''¸' ' '_'
' ' '
' ' '
'
'' ¸ '¸ '
' ' ' ' '
129
' ' ' ' , '
' ' '
' ' ¸ ' ' ' '
' ' , ' ' '
'' ' ' ¸'
' ' ' ' '
, , ' ' '
' ¸ ' ' '
' ' ,
' ' ' , ' ' '
' ' ¸ ¸' ' ' ' ' ,
¸ ' ¸ '
'' ' , ¸ ' '
' ' ' ' '
¸ , ' '
' ¸
¸ ' ' ' ' , ,
' ¸ ,
' ' ' ''¸
' '' ¸
¸ , , ' ' '
¸ ' ' , ' '
' ' ¸ , '
' , '' ' '
' ,
- ,
' '
, ¸ , '
' ¸ ' ' ' ' '
' ' ' ' ,
' ¸ ' ' '
¸ ' '
, ' ' , '
' ' “' ' ¸ '
' '' ' ' ”

' '
'
' ' , ¸
' '' ' ' ,
' , ' ''¸ '' , ''' '
¸ , ' '
¸ ' , ' '' ' ' '
, ' ' ' '
' ¸ , '
' ' ' ,
' ' '
' ' ' - ,
– – '
¸ ' ' '
' ' ' ¸ ' ' '
' , ' ' '
' , ' ' ' '' '
¸ ' ' , '
' ¸ , ' '
, '
' , , ' '
, ' ' ' ' ,
' ' ' '' '

' ¸ ' ' ¸ ,
' ' -
' '
' ¸ ' ¸ ¸ , ' ' '
' ' –
' ' ' ' , ' '
' ' “ ”
¸'
, ' ' '
'
¸ ¸
'
''' ' _' ' _ _'¸'
' ¸' ' ¸'
'
''¸ ' _ _'
''¸' ' '_'
' ' '
' ' '
'
'' ¸ '¸ '
' ' ' ' '
¸ '
'
'' ¸' ' '____ _¸ _' __
__'
' ' ''¸ '
' '
'
''¸
''
- “ '
¯ - ' ¸
' ' ' '
' ''
' -
, , -
' '' '
' - ''
' ,
' '' '
' ' ¸ '
'
¸ ' , ' -
' '
' '' ',¸ '
' '' ¸ , ¸ '
' '
'
'' ¸ ¸ ¸' ' ' '
- , ¸
' '' ¸ ¸ '
¸ '
'
' ' ¸ ' - ¸
' ' _'' '
' ¸ -
¸ ' ¸ , ' ¸ ' ,
'
¸ ' ' ' ' ¸
' “ ¸ ' '” '

- ¯ ¯ ¸ , ' '

,' ' , ,'
' ''' ' _ ''-¸
¸ ' ' '
' ' ' ' '

¯ ¯' ¸ , ''
' ¸' ' '' ' ' , '
¸ -
'' ,
¯ ' ' ' ' , '
' ' ¸ ' ' –
' ' ¯ ' ¸
' ' ' ' ¸ ' ' ' '
, ' ' ' ' ' ' ,
' ' ' ¸ ' ' ' , '
'' ' '' ' ' ' , ' '
' ¸ '
' ' ' ¸ ' ' ¸
' ¸' ' ' ¸ ,
'
¸ ' ' ' '

- ' ¸ ' ¸
'' , ' '' ' ' ' ,
' ¸ ' ' ' ' '
' ' , '
'''¸' ' ','

' ¸' ' ' , ' ¸ ¸
' ' ' ' '
“¸ ”
' ¸ ' ' ' ¸ '
'' ¸ ' ' ' “ ”
' ' ' ' ¸ ' '
, “¸ ” ' ' ' '
' ' ' ''¸ ''
' “ ¸ '”
' ' ¸ , '
' ''¸ ' ' ' ' ,
' '¸ ' ' ' , '
' ' ' , ' ¸ ' ¸ ,
' ¸ ' , '
' ' ' ¯ ' '
131
¸ '
'
'' ¸' ' '____ _¸ _' __
__'
' ' ''¸ '
' '
'
''¸
''
- “ '
¯ - ' ¸
' ' ' '
' ''
' -
, , -
' '' '
' - ''
' ,
' '' '
' ' ¸ '
'
¸ ' , ' -
' '
' '' ',¸ '
' '' ¸ , ¸ '
' '
'
'' ¸ ¸ ¸' ' ' '
- , ¸
' '' ¸ ¸ '
¸ '
'
' ' ¸ ' - ¸
' ' _'' '
' ¸ -
¸ ' ¸ , ' ¸ ' ,
'
¸ ' ' ' ' ¸
' “ ¸ ' '” '

- ¯ ¯ ¸ , ' '

,' ' , ,'
' ''' ' _ ''-¸
¸ ' ' '
' ' ' ' '

¯ ¯' ¸ , ''
' ¸' ' '' ' ' , '
¸ -
'' ,
¯ ' ' ' ' , '
' ' ¸ ' ' –
' ' ¯ ' ¸
' ' ' ' ¸ ' ' ' '
, ' ' ' ' ' ' ,
' ' ' ¸ ' ' ' , '
'' ' '' ' ' ' , ' '
' ¸ '
' ' ' ¸ ' ' ¸
' ¸' ' ' ¸ ,
'
¸ ' ' ' '

- ' ¸ ' ¸
'' , ' '' ' ' ' ,
' ¸ ' ' ' ' '
' ' , '
'''¸' ' ','

' ¸' ' ' , ' ¸ ¸
' ' ' ' '
“¸ ”
' ¸ ' ' ' ¸ '
'' ¸ ' ' ' “ ”
' ' ' ' ¸ ' '
, “¸ ” ' ' ' '
' ' ' ''¸ ''
' “ ¸ '”
' ' ¸ , '
' ''¸ ' ' ' ' ,
' '¸ ' ' ' , '
' ' ' , ' ¸ ' ¸ ,
' ¸ ' , '
' ' ' ¯ ' '
' ' ' ' ' ' ' ' ,
' ' ' ' ¸ '

''' ¸ ' ' ¸ ' '
' ' ' ' ¸ ' '
'¸ ' ' ' ,
' , ' ¸
' ¸ '' , ¸ ¯, '
'
' , ' , ' '
' ' , ' , '
' '
'¸ ¸' ' ' ' ¸
' ' ' ' '
' ' ' ¸ ' ,
¸ ' ' '' '
' '
' ' ¸
'
' ¸ ' ' ' '
¸ ' ' “ ' ” , “
¸ , '' , ' ¸ '
' '
¸ , ' ¸' '”
' ¸ -
- ' , ' ' '' ' , '
¸ ' ' ' , , ' ' ' ,
''¸ ' ¸'
“ ” “ ” , “ ” ¸
' ' ' '
- '¸' ' ¸ '
' , '
“' ' '
' '' '
' '' ¸ ¸ '
' '¸' , ” -
' ' ' ' ¸ ,
¸ ¸ ' ' '
' ' ' ' , '
' , ' ' ' ' ''' ' ' ' ' ''' '
, ¸ ' ' ' ¸' ' ' ',
, ' , - -
' ¸ ' ' ¸ ' '
¯' '¸ '' ' '
¸
“ ' ' ¸ ' ¸ '
‘' ' ¸ ’ ' ' ' ' '
' ' ' ¸ ¸ '
- ' - , ' ' ¸ '
- ¸ ¸' ' ' ¸'
¸ '¸' ¸ ¸ ”

' ' -
- '
'
' – ,
133
' ' ' ' ' ' ' ' ,
' ' ' ' ¸ '

''' ¸ ' ' ¸ ' '
' ' ' ' ¸ ' '
'¸ ' ' ' ,
' , ' ¸
' ¸ '' , ¸ ¯, '
'
' , ' , ' '
' ' , ' , '
' '
'¸ ¸' ' ' ' ¸
' ' ' ' '
' ' ' ¸ ' ,
¸ ' ' '' '
' '
' ' ¸
'
' ¸ ' ' ' '
¸ ' ' “ ' ” , “
¸ , '' , ' ¸ '
' '
¸ , ' ¸' '”
' ¸ -
- ' , ' ' '' ' , '
¸ ' ' ' , , ' ' ' ,
''¸ ' ¸'
“ ” “ ” , “ ” ¸
' ' ' '
- '¸' ' ¸ '
' , '
“' ' '
' '' '
' '' ¸ ¸ '
' '¸' , ” -
' ' ' ' ¸ ,
¸ ¸ ' ' '
' ' ' ' , '
' , ' ' ' ' ''' ' ' ' ' ''' '
, ¸ ' ' ' ¸' ' ' ',
, ' , - -
' ¸ ' ' ¸ ' '
¯' '¸ '' ' '
¸
“ ' ' ¸ ' ¸ '
‘' ' ¸ ’ ' ' ' ' '
' ' ' ¸ ¸ '
- ' - , ' ' ¸ '
- ¸ ¸' ' ' ¸'
¸ '¸' ¸ ¸ ”

' ' -
- '
'
' – ,
135

¯¯ ¯
¯ ¯¯ ¯
nicolás Di genaro
*

' ' ¸ '
“ ” ' , ' ' ¯ ' ' ' '
' ' '' ' ' '
“ ” ' ' '
, ' ' ¸
' , ' ' ' '
' ' '' ¸' ¸ '
¸ ' ¸
' , '' ' ' ' '
' ' ¸' ¸
' ' ' ¸ '' ' “ ” '
¸ '¸' ' ' '
' '
' '' '
' ' ' ' ' , '
' ' '
'
' “ ” ' , ' ' '
'' ' '
“ ' ¸ ” “ ” '
¸¸' ' ' ' ' '
' ' ' ¸'
' ' ' ' '
' ' ' ' ' ¸ ' '
¸ ' ' ' ' ' ¸ ' ' ,
' ' , ' ¸ ' ' '
' , '' , - ' ' '
' , ' ,' ' ' ' ' “
' ”
' ' ' ' ¸¸
' ' ' “'
” ' ' '
' , ' ' '
' , ' ' ' '
' ' '
, - ' , ¸ ' ' '
' ' ' ' “ '
' ” ¸¸' '
' ' ' , - '
' ' ' ¸ ' '
' , ¸ , ''
' ' ¸ ¸ ''
' ' ,
' ' ' ', ' ¸' ' , '
' ' , '¸ ' ' ''
' ' ' ' ' '
' '' ' ' '
'
'' ¸' ' ' ' '
'' ' '' “ ' '
' ' ' ' '

' ¸ '” ¸ ¸'
'' '' “ ” ' ' '
' ' '
' ¸ ' ''
' ¸' '
' ' ' ¸' ¸'
' ' , ¸ ' ' ' '
'' ' ' ' ' ' ' ,
, '
' ' ' ' , ¸ ' '
' , ¸ '' ' ' '
' ''¸ '' '
' ¸ ' '
' , ' '
' ' ' ' - ' ' , ' '
' ¸' , ' , '
' ' ' '' ,
' ' ' ' ' '
' ' ' “'' '”
, '' ' ' , ¸ ¸ '
' ' - ' ' ' ,
' ' ¸ ' ' , ¸
' , ' ' ' '

' ' ¸' '' ' '' '
¸ '' '
' ' ' ' ' '
' ¸' ' ' '
¸' ' ' '' '
' '' ' '
, - ¸
, - ' ' ¸ '' ,
“ ” ' ¸'
' , '
' ' ' ' , -
, ' ' , ' ' '
¸ ¸ “¸ ” '
' ' ' , ' ' '
'' ' ' ' ' ¸ '
137
' , '' ' ' ' '
' ' ¸' ¸
' ' ' ¸ '' ' “ ” '
¸ '¸' ' ' '
' '
' '' '
' ' ' ' ' , '
' ' '
'
' “ ” ' , ' ' '
'' ' '
“ ' ¸ ” “ ” '
¸¸' ' ' ' ' '
' ' ' ¸'
' ' ' ' '
' ' ' ' ' ¸ ' '
¸ ' ' ' ' ' ¸ ' ' ,
' ' , ' ¸ ' ' '
' , '' , - ' ' '
' , ' ,' ' ' ' ' “
' ”
' ' ' ' ¸¸
' ' ' “'
” ' ' '
' , ' ' '
' , ' ' ' '
' ' '
, - ' , ¸ ' ' '
' ' ' ' “ '
' ” ¸¸' '
' ' ' , - '
' ' ' ¸ ' '
' , ¸ , ''
' ' ¸ ¸ ''
' ' ,
' ' ' ', ' ¸' ' , '
' ' , '¸ ' ' ''
' ' ' ' ' '
' '' ' ' '
'
' ' ¸' ' ' ' '
'' ' '' “ ' '
' ' ' ' '

' ¸ '” ¸ ¸'
'' '' “ ” ' ' '
' ' '
' ¸ ' ''
' ¸' '
' ' ' ¸' ¸'
' ' , ¸ ' ' ' '
'' ' ' ' ' ' ' ,
, '
' ' ' ' , ¸ ' '
' , ¸ '' ' ' '
' ''¸ '' '
' ¸ ' '
' , ' '
' ' ' ' - ' ' , ' '
' ¸' , ' , '
' ' ' '' ,
' ' ' ' ' '
' ' ' “'' '”
, '' ' ' , ¸ ¸ '
' ' - ' ' ' ,
' ' ¸ ' ' , ¸
' , ' ' ' '

' ' ¸' '' ' '' '
¸ '' '
' ' ' ' ' '
' ¸' ' ' '
¸' ' ' '' '
' '' ' '
, - ¸
, - ' ' ¸ '' ,
“ ” ' ¸'
' , '
' ' ' ' , -
, ' ' , ' ' '
¸ ¸ “¸ ” '
' ' ' , ' ' '
'' ' ' ' ' ¸ '
' '' '

¸ , '
' ' , ' ' ' ' ¸ '
' ' ' ' '' '
' ' , ' , ' ' '
, ' ' ' '
, '

' ¸ '
' ' ' ' ¸ '
' '
¸ ' ' ' ' , ,
' '¸ ¸' ' '
-
¸ '
' ' , ' ' '' '
¸' '' ' ' ' ' “
¸ ' ' ” ¸
' '
' ' ' '
' ' ¸ , ' ¸ '
' ' ' ' ' ¸' '
' ¸ ' '¸ '
' ' ' ¸' ' ' '

' ' ¸ ' ' ' '
' ' ' ¸ ' ¸ , ' ''
' , ¸ ''
¸ ' ' '
' ' , '
, ' '' ' ' '
' ' ' ¸ '' '
' ' ¸ ' “ ' ' ' ”
'' “ ¸ ' ' ' ''
' ' ' , '
” ''
' ' ' ''
'
“ ' ' '”

¸
' ' ' '
' ' , ' ¸ '
' ' ' ' ' , '
' ' ' - ' , '
¸ ' ¸ ' ' ¸'
¸ ' ' ' ' ' '
' ' ' ¸ ' , ' '
' ' ' ' ¸ ' '
, ' ' , ' ¸ ' '
' ' ' ¸ ' , ' ' '
, - ' ' , ' ' - ,
' ¸ ' ' ' ¸ ' '
, ' ' ' , ' ¸ ' '
, ' ' ' '
¸ ' ' ' ' ' , '
' ' , ¸ ' '
' ¸ ' , ' ' ' ' ' ,
' ' ' , ' '
¸ ' ' , ' ¸ ' , '
' , ' ' ¸ ' '
¯ ¸ ' ¸ ' ' , ' ' '
,
¸ ' ' ' ' ' ' ' '
' ' '
' ' ' ' , '
' ' '' ' '¸
' ' ' ' ,'
' ' ' ' '
' ' ' ' ,
' , ' , ' ' '
¸' ' '
, '' ' '
'' ' ' ' ' ' ¸¸'
'' ' ' '
“ ' ” '
' ,
'
' ' ' ' ' , ' ,'
' ' , ¸
' ' ' ' ' ' ,
' '' ¸'
' ' ' '
, ¸¸' ' ' ,
' ' ' ' ' , '
¸ '' ' ' ' '
' '' ' , ' ''
' ' ' ' ' ,
' ¸ , ¸ ' ' ,
' ' ''
139
' '' '

¸ , '
' ' , ' ' ' ' ¸ '
' ' ' ' '' '
' ' , ' , ' ' '
, ' ' ' '
, '

' ¸ '
' ' ' ' ¸ '
' '
¸ ' ' ' ' , ,
' '¸ ¸' ' '
-
¸ '
' ' , ' ' '' '
¸' '' ' ' ' ' “
¸ ' ' ” ¸
' '
' ' ' '
' ' ¸ , ' ¸ '
' ' ' ' ' ¸' '
' ¸ ' '¸ '
' ' ' ¸' ' ' '

' ' ¸ ' ' ' '
' ' ' ¸ ' ¸ , ' ''
' , ¸ ''
¸ ' ' '
' ' , '
, ' '' ' ' '
' ' ' ¸ '' '
' ' ¸ ' “ ' ' ' ”
'' “ ¸ ' ' ' ''
' ' ' , '
” ''
' ' ' ''
'
“ ' ' '”

¸
' ' ' '
' ' , ' ¸ '
' ' ' ' ' , '
' ' ' - ' , '
¸ ' ¸ ' ' ¸'
¸ ' ' ' ' ' '
' ' ' ¸ ' , ' '
' ' ' ' ¸ ' '
, ' ' , ' ¸ ' '
' ' ' ¸ ' , ' ' '
, - ' ' , ' ' - ,
' ¸ ' ' ' ¸ ' '
, ' ' ' , ' ¸ ' '
, ' ' ' '
¸ ' ' ' ' ' , '
' ' , ¸ ' '
' ¸ ' , ' ' ' ' ' ,
' ' ' , ' '
¸ ' ' , ' ¸ ' , '
' , ' ' ¸ ' '
¯ ¸ ' ¸ ' ' , ' ' '
,
¸ ' ' ' ' ' ' ' '
' ' '
' ' ' ' , '
' ' '' ' '¸
' ' ' ' ,'
' ' ' ' '
' ' ' ' ,
' , ' , ' ' '
¸' ' '
, '' ' '
'' ' ' ' ' ' ¸¸'
'' ' ' '
“ ' ” '
' ,
'
' ' ' ' ' , ' ,'
' ' , ¸
' ' ' ' ' ' ,
' '' ¸'
' ' ' '
, ¸¸' ' ' ,
' ' ' ' ' , '
¸ '' ' ' ' '
' '' ' , ' ''
' ' ' ' ' ,
' ¸ , ¸ ' ' ,
' ' ''
' ' '' , ¸
' ' ' '' ' ¸
' , ' '
' ' ' ¸' ' '
' ' ' ,
¸ ¸ ' '
' ,

'
'' ' ' ' ¸'
' ' , ' ''
' , ' '' ' '' '
' ' ' ' '
' ' ' ' '
' ' ' '' ' ,
' ' ' '' ' ¸ '
' ' ' ¸' ' '
' , ' ¸ ' ' ' '

'' ' “ ' ” ' '
' ' ' ' ' , '''
, '' '
' ' '' ''
' , , ' ' '
' ' ' ' '' , ¸'

' '
' ¸
¸ ' ' ' '
' ' , ' ' '
'' ' ''
' ' ' ' '' ¸ '
¸' ' ' '
' , ¸ ¸ ¸ , ' ' '
' ' , ' ' ' ' '
' ' ' ' '
'
' ' '' ' ' '
“ '' '” ¸ ' '
' ' ' '' , '' '
' ' ' , '
' ' ' ' , '
¸ ¸ ' ' ' ' “ ” '
' ' '' '
'
' ' '
' ' ' '
' ' ' ' , ' ''
' ' “ ' ¸
” ' ' ' ' ' '
'' ' '' ¸¸' '
' ' ' ,
' ' '' ' '
'' ' ' ' ' ¸ '
'' ' ' ' ' ' , ¸ ¸
' ' ' ' ' ' ' '
' ' ¸ ¸ ' ' '
' ' '¸ ' , '
' ¸ ' ' ' ''
' ' , ' ' ' ' '

' ' ' ' '
, ' ' ' ' ' ' ' ,
' ' '¸ ' ' , '
' '
'' ¸'
¸'
' Estado, Capi tal i smo y democraci a en Améri ca Lati na.
' Tras el Búho de l a Mi ner va. Mercado contra democraci a en el capi tal i smo de fi n de si gl o
'
'' “' , ' ' ' '
, ' ' ' ' ,'
¸ ” ' I X Jornadas de Soci ol ogí a '
¸'
' ' “ '¸ ' ” '
' ¸ Democrati zar a Democraci a: os cami nhos da democraci a parti ci pati va. ¸

¸ ¸ ' “ ' '
” ' Los tormentos de l a materi a. Aportes para una ecol ogí a pol í ti ca l ati noameri cana
--
, “ ” Revi sta Soci al i st Regi ster.

, El nuevo i mperi al i smo -
, The Li mi ts to Capi tal '
'' “ ' , ''
' , ' ” Semi náro I nternaci onal REG GEN: Al ternati vas Gl o-
141
' ' '' , ¸
' ' ' '' ' ¸
' , ' '
' ' ' ¸' ' '
' ' ' ,
¸ ¸ ' '
' ,

'
'' ' ' ' ¸'
' ' , ' ''
' , ' '' ' '' '
' ' ' ' '
' ' ' ' '
' ' ' '' ' ,
' ' ' '' ' ¸ '
' ' ' ¸' ' '
' , ' ¸ ' ' ' '

'' ' “ ' ” ' '
' ' ' ' ' , '''
, '' '
' ' '' ''
' , , ' ' '
' ' ' ' '' , ¸'

' '
' ¸
¸ ' ' ' '
' ' , ' ' '
'' ' ''
' ' ' ' '' ¸ '
¸' ' ' '
' , ¸ ¸ ¸ , ' ' '
' ' , ' ' ' ' '
' ' ' ' '
'
' ' '' ' ' '
“ '' '” ¸ ' '
' ' ' '' , '' '
' ' ' , '
' ' ' ' , '
¸ ¸ ' ' ' ' “ ” '
' ' '' '
'
' ' '
' ' ' '
' ' ' ' , ' ''
' ' “ ' ¸
” ' ' ' ' ' '
'' ' '' ¸¸' '
' ' ' ,
' ' '' ' '
'' ' ' ' ' ¸ '
'' ' ' ' ' ' , ¸ ¸
' ' ' ' ' ' ' '
' ' ¸ ¸ ' ' '
' ' '¸ ' , '
' ¸ ' ' ' ''
' ' , ' ' ' ' '

' ' ' ' '
, ' ' ' ' ' ' ' ,
' ' '¸ ' ' , '
' '
'' ¸'
¸'
' Estado, Capi tal i smo y democraci a en Améri ca Lati na.
' Tras el Búho de l a Mi ner va. Mercado contra democraci a en el capi tal i smo de fi n de si gl o
'
'' “' , ' ' ' '
, ' ' ' ' ,'
¸ ” ' I X Jornadas de Soci ol ogí a '
¸'
' ' “ '¸ ' ” '
' ¸ Democrati zar a Democraci a: os cami nhos da democraci a parti ci pati va. ¸

¸ ¸ ' “ ' '
” ' Los tormentos de l a materi a. Aportes para una ecol ogí a pol í ti ca l ati noameri cana
--
, “ ” Revi sta Soci al i st Regi ster.

, El nuevo i mperi al i smo -
, The Li mi ts to Capi tal '
'' “ ' , ''
' , ' ” Semi náro I nternaci onal REG GEN: Al ternati vas Gl o-
bal i zação. ' . '
El capi tal . Tomo I : El proceso de producci ón del capi tal ¸ '
Democracy agai nst capi tal i sm. Renewi ng hi stori cal materi al i sm. ¸ ',
¸
“' , ¸ ” ' ,
La teorí a marxi sta hoy. Probl emas y perspecti vas -
' ' “ ' , ¸” , ¦
'' ' ,¸
“¸ ' ' ” ' Ecol ogí a pol í ti ca. Na-
tural eza, soci edad y utopí a.
¸ ¸ “' ' '' ¸ ' '
¸' , ” Revi sta Batal l a de I deas -
¸ “ '' '
' ¸ '' ” Revi sta Herrami enta Web , ¦ ''
' ' '' '
'
,' ¦ Ci udadaní a ambi ental y mi nerí a: herrami entas para l a transformaci ón de-
mocráti ca de confl i ctos soci oambi ental es ' , '
“ , ' ' Revi sta
Herrami enta Web, , ¦ '' ' ' '
, ' '
' ' ' “ ¸ '” '
, ' ' Mi nerí a Transnaci onal , narrati vas del desarrol l o y resi stenci as soci al es.

' '' “ ' ' '
, ' ' ' ‘ ' ' ’ , ‘ ' ' ’ ” ' , ' '
Mi nerí a Transnaci onal , narrati vas del desarrol l o y resi stenci as soci al es.
¯ ' , “ ¸ ¸ ' ' ” Revi sta
OSAL, -
'
, - ' ' ¸
,_-'
, - ' ' ¸
,_-'
, ''¸ ,__'
, - ''¸ ,__-'

' ' _¸'

“ ' ‘ ' ’ ‘ ’ ‘ ' ’ ''
' ' ' ' ‘’ '
' ' ' ' ' '
¸ '¸ ' ‘ ' ’
' , ' ' ' ' ,
' , ¸” ''

' ' ' , ''
' ' ' ' ' '' ' '
' “ ” ' '' ' '
' ¸ ' ¸ , ¸

“' ' ' ” , ¦
' ' ' ¸' ' --- '
'
-
' ' ' ', ' ¸ , ' “' ' ¸
” '' ' ' ' '
' ¸' ' ¸ '' '
'' ' ¸ '

' ' ¸' ' , ' ¸
''¸ ¸

' ' ' ' ¸ ¸ ' '
' ' ' ' , '
' ¸ ' ,
, ' ' ¸ ¸

' ' ¸ ' “ '' ' '
' ' ' '
' ' ' ¸ '
' ' , ' ¸
' ' ' ' ' ,
'' , ' ' '
'' ' , '' ' ' '
, ' ' ' ' ' ' '
- ' “ ' ' ¸' , ¸ ' , '
' ' ' ' '
143
bal i zação. ' . '
El capi tal . Tomo I : El proceso de producci ón del capi tal ¸ '
Democracy agai nst capi tal i sm. Renewi ng hi stori cal materi al i sm. ¸ ',
¸
“' , ¸ ” ' ,
La teorí a marxi sta hoy. Probl emas y perspecti vas -
' ' “ ' , ¸” , ¦
'' ' ,¸
“¸ ' ' ” ' Ecol ogí a pol í ti ca. Na-
tural eza, soci edad y utopí a.
¸ ¸ “' ' '' ¸ ' '
¸' , ” Revi sta Batal l a de I deas -
¸ “ '' '
' ¸ '' ” Revi sta Herrami enta Web , ¦ ''
' ' '' '
'
,' ¦ Ci udadaní a ambi ental y mi nerí a: herrami entas para l a transformaci ón de-
mocráti ca de confl i ctos soci oambi ental es ' , '
“ , ' ' Revi sta
Herrami enta Web, , ¦ '' ' ' '
, ' '
' ' ' “ ¸ '” '
, ' ' Mi nerí a Transnaci onal , narrati vas del desarrol l o y resi stenci as soci al es.

' '' “ ' ' '
, ' ' ' ‘ ' ' ’ , ‘ ' ' ’ ” ' , ' '
Mi nerí a Transnaci onal , narrati vas del desarrol l o y resi stenci as soci al es.
¯ ' , “ ¸ ¸ ' ' ” Revi sta
OSAL, -
'
, - ' ' ¸
,_-'
, - ' ' ¸
,_-'
, ''¸ ,__'
, - ''¸ ,__-'

' ' _¸'

“ ' ‘ ' ’ ‘ ’ ‘ ' ’ ''
' ' ' ' ‘’ '
' ' ' ' ' '
¸ '¸ ' ‘ ' ’
' , ' ' ' ' ,
' , ¸” ''

' ' ' , ''
' ' ' ' ' '' ' '
' “ ” ' '' ' '
' ¸ ' ¸ , ¸

“' ' ' ” , ¦
' ' ' ¸' ' --- '
'
-
' ' ' ', ' ¸ , ' “' ' ¸
” '' ' ' ' '
' ¸' ' ¸ '' '
'' ' ¸ '

' ' ¸' ' , ' ¸
''¸ ¸

' ' ' ' ¸ ¸ ' '
' ' ' ' , '
' ¸ ' ,
, ' ' ¸ ¸

' ' ¸ ' “ '' ' '
' ' ' '
' ' ' ¸ '
' ' , ' ¸
' ' ' ' ' ,
'' , ' ' '
'' ' , '' ' ' '
, ' ' ' ' ' ' '
- ' “ ' ' ¸' , ¸ ' , '
' ' ' ' '
145
¯ ¯
¯
Marta nogueroles Jové
*
' ' ' ' ' ¸ ' '
' ¸ ' , , ''
'' '' ' , '
, ' , '¸ ' , '
' ' '' ' '
'' ' ' ' '
' ' ' '
' ' , , ' ' ¸
' ' ' ¸ '
' ' '' ' ' ' ¸'

' ' ¯ '¸
¸' ' '¸ ,' '' , '' ' ¸
' '¸
' ' ¸ '
' ¸ , ' ¸ '
“ ' ' ” ¸ , , ¸'
'' ' ' ¸' , '
' ' ¸ '
' ' ' ¯' ' '
'' ¸ ' ' , '

' ' ' ' ' '¸
' ' ¸ ' ¯
' ' ' ¸ '' ' ¸ '' '
' ' ' ¸' ,
─ ' , , ''─ , ' ¸ ¸
' ' , ' , '' ' '' ¸
¸' ¸ '
'' , ¸ , ''
' '' ' ¸'
' ' '' ' ,
'
' ' '
' ' ,
'' , '' ' ' '
' ' ¸ '' ' '
' ' ¸ , ¸ ,
¸ ¸ ' ' '
' ' ' ' ¸'
'' ' '
' '' ' ' ' '
' ' ' ' ¸ , ''
' ' , ¸'
¸ ' '' '' ,
¸ , ' ' ' ' ' ,
' ¸ ' ' , , '
'' '' , '' ' ' ' ,
¸ ' '' ' ,
'' ' , ¯ ' ,
' , ' ' ' ,
¸' ' ' '
'' ' , ' ' , ''
El lenguaje libertario
' ¸' ' '' ''
' ¸ , ' ' '
'' , ¸ ' ¸ '
, '¸' ' ' ''
¸ '' ' , ¸ '
' '' ¸ ' ' ¸'
''' ¸ ' ¸
¸ '' ' ¸ , ' ¸ '
' ' ' ' ' '' ' ¸ '¸'
─ ' ' ─ , ' ¸
'
' ' ' ' '
, , , ' '
¸ , ' ' ' ' ' '
' ' ' ' ''' ¸
' , , ' '
'
“ ' ' ' ' ¸

¸ , ¸' ¸”

' ' '
' ' ' ' ,
¸ '' ' ' ,
'' ' '
' ¸ ' ' '
¸ '' ¿Qué es el Estado? ' '
' ' ' '' ' , ' ' '
' ' ' ' ' ' ' ,
' ' ' '
' ' , ' ' '
¸ ' ' ' ' , ' '
¸ ' '
' '' ' ' ' ' ,
¸ ' ' ''' ¸ '
' ' ' '' ' ' ,
¸ ' ¸ '''
'' ' ' ¸
─ ' ─ , ' '
' ' '' , ' ' ' ' ¸
' ' ¸
' ' ' '' ' ' '
147
¸' ' '¸ ,' '' , '' ' ¸
' '¸
' ' ¸ '
' ¸ , ' ¸ '
“ ' ' ” ¸ , , ¸'
'' ' ' ¸' , '
' ' ¸ '
' ' ' ¯' ' '
'' ¸ ' ' , '

' ' ' ' ' '¸
' ' ¸ ' ¯
' ' ' ¸ '' ' ¸ '' '
' ' ' ¸' ,
─ ' , , ''─ , ' ¸ ¸
' ' , ' , '' ' '' ¸
¸' ¸ '
'' , ¸ , ''
' '' ' ¸'
' ' '' ' ,
'
' ' '
' ' ,
'' , '' ' ' '
' ' ¸ '' ' '
' ' ¸ , ¸ ,
¸ ¸ ' ' '
' ' ' ' ¸'
'' ' '
' '' ' ' ' '
' ' ' ' ¸ , ''
' ' , ¸'
¸ ' '' '' ,
¸ , ' ' ' ' ' ,
' ¸ ' ' , , '
'' '' , '' ' ' ' ,
¸ ' '' ' ,
'' ' , ¯ ' ,
' , ' ' ' ,
¸' ' ' '
'' ' , ' ' , ''
El lenguaje libertario
' ¸' ' '' ''
' ¸ , ' ' '
'' , ¸ ' ¸ '
, '¸' ' ' ''
¸ '' ' , ¸ '
' '' ¸ ' ' ¸'
''' ¸ ' ¸
¸ '' ' ¸ , ' ¸ '
' ' ' ' ' '' ' ¸ '¸'
─ ' ' ─ , ' ¸
'
' ' ' ' '
, , , ' '
¸ , ' ' ' ' ' '
' ' ' ' ''' ¸
' , , ' '
'
“ ' ' ' ' ¸

¸ , ¸' ¸”

' ' '
' ' ' ' ,
¸ '' ' ' ,
'' ' '
' ¸ ' ' '
¸ '' ¿Qué es el Estado? ' '
' ' ' '' ' , ' ' '
' ' ' ' ' ' ' ,
' ' ' '
' ' , ' ' '
¸ ' ' ' ' , ' '
¸ ' '
' '' ' ' ' ' ,
¸ ' ' ''' ¸ '
' ' ' '' ' ' ,
¸ ' ¸ '''
'' ' ' ¸
─ ' ─ , ' '
' ' '' , ' ' ' ' ¸
' ' ¸
' ' ' '' ' ' '
''' ' ' '' '
' '' , ' ' ' ' ' '¸
' ' '' ' ' '''
' '' ¸ ' ' ' , ' '
, ' ' ' ' ¸ ¸
' , , ' '
¸' ' ' , ' , , , ' ' ¸
' ' ' ' '
' ' ' ¯ ' ''
' '' ' ¸ ' ' ' '' ¸
' ,
' ' ¸ ''' ' ''
' , ' ' ' '
¸ '' '' ¸' ' '
' , ¸' '' , '
' ' '' ' '
' ' ¸ ' ' ¸
'' ' ' ' ' ' '
¸ ¸ ¸ ' ' ¸ ' ,
' ' ¸ ' ¸
' , '' ' ,
¸' ' ' ' ' , ,
¸ , ' ' , '', , ' '
' , ' ' ' '
' , ' '
' ' ¸ ' '' ' ''
' ¸ '
' ' '¸ ' '
¸ ¸ '' “' ” “'
'” , ¸ ' ' , '
'' , ' ' '
' , ' '
' ' , ¸ , ' '
' ' ' ¸ ' '
' ' ' ¸ , '
' ' '
' ¸ ' ' ' '
“ ' ' '
' ¸ '
' ' ' ¸ ' '
' ' , ' , '
' ' ' ,
'' ' ' , ' '
' '' ' ''
, ' ¸ '
'' ' ' ,
' , ''
, , ' , ' ,
', ' '''”

''' ' ' '
' ¸ ' ¸ '
' ' , ' '
¸ ' ' ' ' ' '' '
' ' '' ¸ ' ' ,
' ' ' ' ' , ' , '
'
'' ' ' , '
' ¸ “' '” ' '
' ¸' '' ' '
“¯ '' '' ' '' ' '' , '
' ' ,
' ' '
' '¸' ''”

' ' ' ' '' ''' ¸
' ' ' ¸' '
' ¸ '' ¸ ' '
, ' ' ' '
' , ' '
' , ''
' , , ' ' ,
', '' '' , ' ' '
, ' ' '
' ' '
' '' ' ¸ ' '
' '' ' ' '
¸ ' ' ¸ ¸ ¸ '

' ' ' ¸ '
¸ ' ' ' ' ¸ '' ' , ' ' '
149
''' ' ' '' '
' '' , ' ' ' ' ' '¸
' ' '' ' ' '''
' '' ¸ ' ' ' , ' '
, ' ' ' ' ¸ ¸
' , , ' '
¸' ' ' , ' , , , ' ' ¸
' ' ' ' '
' ' ' ¯ ' ''
' '' ' ¸ ' ' ' '' ¸
' ,
' ' ¸ ''' ' ''
' , ' ' ' '
¸ '' '' ¸' ' '
' , ¸' '' , '
' ' '' ' '
' ' ¸ ' ' ¸
'' ' ' ' ' ' '
¸ ¸ ¸ ' ' ¸ ' ,
' ' ¸ ' ¸
' , '' ' ,
¸' ' ' ' ' , ,
¸ , ' ' , '', , ' '
' , ' ' ' '
' , ' '
' ' ¸ ' '' ' ''
' ¸ '
' ' '¸ ' '
¸ ¸ '' “' ” “'
'” , ¸ ' ' , '
'' , ' ' '
' , ' '
' ' , ¸ , ' '
' ' ' ¸ ' '
' ' ' ¸ , '
' ' '
' ¸ ' ' ' '
“ ' ' '
' ¸ '
' ' ' ¸ ' '
' ' , ' , '
' ' ' ,
'' ' ' , ' '
' '' ' ''
, ' ¸ '
'' ' ' ,
' , ''
, , ' , ' ,
', ' '''”

''' ' ' '
' ¸ ' ¸ '
' ' , ' '
¸ ' ' ' ' ' '' '
' ' '' ¸ ' ' ,
' ' ' ' ' , ' , '
'
'' ' ' , '
' ¸ “' '” ' '
' ¸' '' ' '
“¯ '' '' ' '' ' '' , '
' ' ,
' ' '
' '¸' ''”

' ' ' ' '' ''' ¸
' ' ' ¸' '
' ¸ '' ¸ ' '
, ' ' ' '
' , ' '
' , ''
' , , ' ' ,
', '' '' , ' ' '
, ' ' '
' ' '
' '' ' ¸ ' '
' '' ' ' '
¸ ' ' ¸ ¸ ¸ '

' ' ' ¸ '
¸ ' ' ' ' ¸ '' ' , ' ' '
'
¸ ' “ '” ¸ ' “'
” , “ ” ¸
¸ ' ' ¸ ' '
¸ ' ' ' ¸ '
' ' ' ' '' “ ¸

-
' '' ¸ ' ¸ '
' ' ' '¸ ' ¸ '
' , ' , '
'
¸ ' ¸ “” ¸
“” ¸' ' '
¸' ' ¸ ''
' ' ' ' '¸ '
', ' ' '
' '
' ' ' ''
' ' ' , '
' ' ¸ ' ' '
─ ' , '
''' ' ─ ' ' ' '
' ' '
¸' , ¸ ' ' ' ' ' ' '
' ' ' ¸
, ' ' ¸ ¸ '
'' , ' '
¸'

' , ' '
“” ”

' ' ¸ ¸' ' ,
' ' , , '
' ' ' ' , '
, '
¸ ' ' ' ,
' '
, ' '' , ¸ ¸' ' '
' '
¸ ' ' '
' ' ¸ ' ''
¸ ''' ' ' '
'' ' ' '
'' '' ''' ' ¸ ' '
“ '
' '' , ,
¸ ”

' '' '
' '' ''' ''
¸ ' , ''' , “' ' '
¸ ' ¸ ' ' , ¸'
…”

' ''' '
' ' '
¸ ¸ ' ' ' ' ' '
' , ' ' , '
' ' ¸ ' ' ' ' '
' ' , '
' ' '
“ ” ' ' ' ' '
' , ' ¸' ,
' ' ¸
' ¸ ' ¸
' ' ' ' '''
' , '
' ',' ' ' ' '
' ' ' '
“ ¸ ' '
' ¯ , …
' '
' ' ¯

' ¸ ' ' '' '
, ' '' ' ' ' ' '
¸ ' ' ,
' , '' '
' , '
' ' “ ” ' , ' '' ' ' ' , ¸
' , '
marketing ¸ ¸ ¸'
151
'
¸ ' “ '” ¸ ' “'
” , “ ” ¸
¸ ' ' ¸ ' '
¸ ' ' ' ¸ '
' ' ' ' '' “ ¸

-
' '' ¸ ' ¸ '
' ' ' '¸ ' ¸ '
' , ' , '
'
¸ ' ¸ “” ¸
“” ¸' ' '
¸' ' ¸ ''
' ' ' ' '¸ '
', ' ' '
' '
' ' ' ''
' ' ' , '
' ' ¸ ' ' '
─ ' , '
''' ' ─ ' ' ' '
' ' '
¸' , ¸ ' ' ' ' ' ' '
' ' ' ¸
, ' ' ¸ ¸ '
'' , ' '
¸'

' , ' '
“” ”

' ' ¸ ¸' ' ,
' ' , , '
' ' ' ' , '
, '
¸ ' ' ' ,
' '
, ' '' , ¸ ¸' ' '
' '
¸ ' ' '
' ' ¸ ' ''
¸ ''' ' ' '
'' ' ' '
'' '' ''' ' ¸ ' '
“ '
' '' , ,
¸ ”

' '' '
' '' ''' ''
¸ ' , ''' , “' ' '
¸ ' ¸ ' ' , ¸'
…”

' ''' '
' ' '
¸ ¸ ' ' ' ' ' '
' , ' ' , '
' ' ¸ ' ' ' ' '
' ' , '
' ' '
“ ” ' ' ' ' '
' , ' ¸' ,
' ' ¸
' ¸ ' ¸
' ' ' ' '''
' , '
' ',' ' ' ' '
' ' ' '
“ ¸ ' '
' ¯ , …
' '
' ' ¯

' ¸ ' ' '' '
, ' '' ' ' ' ' '
¸ ' ' ,
' , '' '
' , '
' ' “ ” ' , ' '' ' ' ' , ¸
' , '
marketing ¸ ¸ ¸'
¸' ' ' “ ” '
, ' “ , , ' ' , '”

' '' ¸ ¸ '
“ ─ ─ ' ,
' ' , ' ¸
¸' ' ' ¸ ¸

''' ,
' ,
, ¸ , ' '
' ''' ' ' , '
' '' ¸ ¸ '
' ¸ ' ,
'
' ' ' ¸' ¸ '
' ¸ ' ' ' , ' ' ¸
' ' ¸ ' ''' '' '
' ¸ ' ' '
, ' '
' , '
' '' ¸ ¸ ¸ ' ' ' '
' ' '' ''
, ¸
' ' '
' , ' '' '
' ' , ' ' ' ,
'' ' '' ' ' ,

¸ ' ' “¸
'' , ' ¸'
' ”

''
“ , '
' ¸ ' ¸ '' ¸ '
' ' ' ¸
'
' ¸ ' '
¸' ¸”

' ¸ , '
'
¯ ' ' “ '” '''
¸' ' ' ' '
' '' ' '
“' '' ' , '
¸ ' ' , , ' ¸
' ' ''
, ' ”

' ¸ ' ' ¸'
¸ ' ' ' '' , '¸
' , ''
“ ' '' ' , ' '
' ' '
¸' ' , '
¸ ' ' ''
' '' '' , '
' ' “ ,

-

¸'
¸' Análisis de la Sociedad del Bienestar ' ¯
¸' Contra la paz, Contra la democracia '
¸' Contra el hombre ' '
¸' ¿Qué es el Estado? ' ,
' Mira por dónde. Autobiografía razonada ' -

' ¸, '¸

' Mira por dónde. Autobiografía razonada ' - ¸

¸' ¿Qué es el Estado? ' , ¸

¸' Contra la paz, Contra la democracia ' ¸ -
-
Ibídem, ¸

¸' Contra el hombre ' ' ¸

¸' Análisis de la Sociedad del Bienestar ¯ ' ¸

Ibídem, ¸

Ibídem, ¸

Ibídem, ¸

Ibídem, ¸

Ibídem, ¸ -

Ibídem ¸
153
¸' ' ' “ ” '
, ' “ , , ' ' , '”

' '' ¸ ¸ '
“ ─ ─ ' ,
' ' , ' ¸
¸' ' ' ¸ ¸

''' ,
' ,
, ¸ , ' '
' ''' ' ' , '
' '' ¸ ¸ '
' ¸ ' ,
'
' ' ' ¸' ¸ '
' ¸ ' ' ' , ' ' ¸
' ' ¸ ' ''' '' '
' ¸ ' ' '
, ' '
' , '
' '' ¸ ¸ ¸ ' ' ' '
' ' '' ''
, ¸
' ' '
' , ' '' '
' ' , ' ' ' ,
'' ' '' ' ' ,

¸ ' ' “¸
'' , ' ¸'
' ”

''
“ , '
' ¸ ' ¸ '' ¸ '
' ' ' ¸
'
' ¸ ' '
¸' ¸”

' ¸ , '
'
¯ ' ' “ '” '''
¸' ' ' ' '
' '' ' '
“' '' ' , '
¸ ' ' , , ' ¸
' ' ''
, ' ”

' ¸ ' ' ¸'
¸ ' ' ' '' , '¸
' , ''
“ ' '' ' , ' '
' ' '
¸' ' , '
¸ ' ' ''
' '' '' , '
' ' “ ,

-

¸'
¸' Análisis de la Sociedad del Bienestar ' ¯
¸' Contra la paz, Contra la democracia '
¸' Contra el hombre ' '
¸' ¿Qué es el Estado? ' ,
' Mira por dónde. Autobiografía razonada ' -

' ¸, '¸

' Mira por dónde. Autobiografía razonada ' - ¸

¸' ¿Qué es el Estado? ' , ¸

¸' Contra la paz, Contra la democracia ' ¸ -
-
Ibídem, ¸

¸' Contra el hombre ' ' ¸

¸' Análisis de la Sociedad del Bienestar ¯ ' ¸

Ibídem, ¸

Ibídem, ¸

Ibídem, ¸

Ibídem, ¸

Ibídem, ¸ -

Ibídem ¸

Ibídem, ¸
-
¸' Contra la paz, Contra la democracia ' ¸
155
¯ ¯
¯ ¯ ¯
¯¯

gabriel rodrigues Lopes*
2
'
¸ ' , ¸
'¸ ' , ' ¸¸ ' , '
' ' ' ' ' '
' ' ' ¸ , '
,' '' '¸ ' , ''
' , ' ' , ' ¸
¸' ' ¸ '
' ' ¸ ' ' ¸
, ¸ , ' ' ' '
' ¸ ' '' '' ''
, ¸' ' , ' '
' ' ' '', ,
' ¸' ' ' ¸ ,
' '¸ ,' ' ' ,'
' '' , ' ' ' '
, ' '' , ,

' ' ¸ ' '' '
' ' ' ' ' ¸ , ¸
' ¸ , '
– ' ¯ ¯ ¯ , ' ¸
¯ ' ,' ¸ '
' ¸ '
' ¸' ' '
¸ , ¸ '' ' '
' ' '
' ' ''
¸ , ' , ' '' ' '
' , , ' ' '
''' '' ¸¸
'' , ¸' '' ¸' ' ''
' ¸ ' , '' , '
, '' '' ' '
, ' '
, '' ' ''
¸ ' ¸ , ¸ ' ¸
' , ' '''
¸ '' , ¸ '' '' ' ' , ' ,
' ¸' ' ' '' '¸ '
' , ¸ ' ,
' ' ' ' ¸
' ' ' ¸ ¸ ' , ' '
' '' ' ' ¸ '
, ' ' ' ,
' ' ' ' ' ' '¸
, ' , ¸ ' “'” '
'¸ ' '' ' ' ' '¸
' '' '
, ' ¸ ' '
, ' ' ' ' '
' ' ' ¸ , ¸
, , '
' , -
' ' , ' , ' , '
' , '' ' , “'”
'' , ' -
¸ ' ¸ , ' ¸ '¸ '
'' ¸ , ' '
'' ' ' -
' , ' ' , ' ''
, , ' ,
'
, ¸ , ' ,
'' ¸ ,
' ' ' '
¸ ' ' , ' '
' ' '' ' '' '
' ' , '' ' '
' ' ' ¸ '
' ¸
' , '' '' ,
' ' '' , ¸ , '
'' ' '' ' ' ¸
, ' '' '' ' ,

'' ¸ ' '' '
¸ ' ' '' , ' '' '
' ¸ ¸ ¸ '
, ' ' ' ¸
– ¯ , ' ,' '' '
'
Do colonialismo escravocrata à colonialidade contemporânea as bases
da concentração fundiária seguem inabaladas, seja através do latifúndio, passando pelo agronegócio mo-
derno, até o capital monopolista nacional e transnacional

,' ' ' ¸¸ ¸
' ' ¸ ' ¸
' ' , '' ' ¸ '
' ¸ ¸ ' '
157
, ¸' ' , ' '
' ' ' '', ,
' ¸' ' ' ¸ ,
' '¸ ,' ' ' ,'
' '' , ' ' ' '
, ' '' , ,

' ' ¸ ' '' '
' ' ' ' ' ¸ , ¸
' ¸ , '
– ' ¯ ¯ ¯ , ' ¸
¯ ' ,' ¸ '
' ¸ '
' ¸' ' '
¸ , ¸ '' ' '
' ' '
' ' ''
¸ , ' , ' '' ' '
' , , ' ' '
''' '' ¸¸
'' , ¸' '' ¸' ' ''
' ¸ ' , '' , '
, '' '' ' '
, ' '
, '' ' ''
¸ ' ¸ , ¸ ' ¸
' , ' '''
¸ '' , ¸ '' '' ' ' , ' ,
' ¸' ' ' '' '¸ '
' , ¸ ' ,
' ' ' ' ¸
' ' ' ¸ ¸ ' , ' '
' '' ' ' ¸ '
, ' ' ' ,
' ' ' ' ' ' '¸
, ' , ¸ ' “'” '
'¸ ' '' ' ' ' '¸
' '' '
, ' ¸ ' '
, ' ' ' ' '
' ' ' ¸ , ¸
, , '
' , -
' ' , ' , ' , '
' , '' ' , “'”
'' , ' -
¸ ' ¸ , ' ¸ '¸ '
'' ¸ , ' '
'' ' ' -
' , ' ' , ' ''
, , ' ,
'
, ¸ , ' ,
'' ¸ ,
' ' ' '
¸ ' ' , ' '
' ' '' ' '' '
' ' , '' ' '
' ' ' ¸ '
' ¸
' , '' '' ,
' ' '' , ¸ , '
'' ' '' ' ' ¸
, ' '' '' ' ,

'' ¸ ' '' '
¸ ' ' '' , ' '' '
' ¸ ¸ ¸ '
, ' ' ' ¸
– ¯ , ' ,' '' '
'
Do colonialismo escravocrata à colonialidade contemporânea as bases
da concentração fundiária seguem inabaladas, seja através do latifúndio, passando pelo agronegócio mo-
derno, até o capital monopolista nacional e transnacional

,' ' ' ¸¸ ¸
' ' ¸ ' ¸
' ' , '' ' ¸ '
' ¸ ¸ ' '
¸ ' ' ' ' ¸
' ' '' , ' ' '' '
' ' '' ' , '' ,
'' ' ' ,
'
' , '' ¸ ''
¸' '' '' '' , ''
¸' ''
, ' ' , '
' ' ¸ '' ¸¸
' , '
' ¸ , ' ¸' , ' '' '
' ' ¸ '
' ' ' ¸ “¸'”
¸ ' '
' ' ' '' ¸
'¸ ' ' ' , '

'' ' ' '
' ¸' “ ” ¸
'' , ' ,
' ' ' ' ‘’
' ' , ¸ ' ''
'' ' ' ''' ,
¸' ' , ' '
' ' ¯ ' ' ,' ' ''
, ¸ ' '' , ¸ '
¸ ' '' ''
' ' ' ' ' ,
' ' ' ' ,
'' '' ' ' '
'
' ¯ ' ' ' ''
' , ' ' ' ¸
' ' ' ''
,' '' ' ,
' , '¸ '' '

'' ¯
' ' ¸ ' ¸ ' ¸ '
' '' ' ' , ' '
'' ' ' ''
'' , '' ' '
'' ' ¸ – ' ' '
' ¸ “¸'” ' – '
' , , ' '
'' ' ¸ ' , ' ' '
' ¸ ' ' ' ''
'' , ' ' , '
' ' ' '
' ¸ ¸ ' , , '
' ' , ¸ ¯ '
' , ¸ ' , ' ¸ ' ,
' ' ' ¸ ' '
, '
' ' ' ' ' ' '
' ' , ' ¸ '
¸ ' '' ¸
¸¸ ' ' ' ' '
' ¸' , '
' ¸' ¸ ' '' , ¸
' , ' ' ¸¸ '
' ' ' , '
' ‘ ' '
' ' , ' ' '
, ' ' ' ' ' , ¸'
'' ¸ ' ,
¸ ' '
¸ ¸ ' ' , '
' ¸' ' ' '
¸ ' ' '

'¸ ,
' ' , '
' ¸ ' '' , ',
' '' ' ' '
' , ' ' ,
' ¸' ' '
' ' ' '
' ' ' '
' ¸' ' , '
'' ' '' ' ' , '
' ' ' '' ' ''
''
159
¸ ' ' ' ' ¸
' ' '' , ' ' '' '
' ' '' ' , '' ,
'' ' ' ,
'
' , '' ¸ ''
¸' '' '' '' , ''
¸' ''
, ' ' , '
' ' ¸ '' ¸¸
' , '
' ¸ , ' ¸' , ' '' '
' ' ¸ '
' ' ' ¸ “¸'”
¸ ' '
' ' ' '' ¸
'¸ ' ' ' , '

'' ' ' '
' ¸' “ ” ¸
'' , ' ,
' ' ' ' ‘’
' ' , ¸ ' ''
'' ' ' ''' ,
¸' ' , ' '
' ' ¯ ' ' ,' ' ''
, ¸ ' '' , ¸ '
¸ ' '' ''
' ' ' ' ' ,
' ' ' ' ,
'' '' ' ' '
'
' ¯ ' ' ' ''
' , ' ' ' ¸
' ' ' ''
,' '' ' ,
' , '¸ '' '

'' ¯
' ' ¸ ' ¸ ' ¸ '
' '' ' ' , ' '
'' ' ' ''
'' , '' ' '
'' ' ¸ – ' ' '
' ¸ “¸'” ' – '
' , , ' '
'' ' ¸ ' , ' ' '
' ¸ ' ' ' ''
'' , ' ' , '
' ' ' '
' ¸ ¸ ' , , '
' ' , ¸ ¯ '
' , ¸ ' , ' ¸ ' ,
' ' ' ¸ ' '
, '
' ' ' ' ' ' '
' ' , ' ¸ '
¸ ' '' ¸
¸¸ ' ' ' ' '
' ¸' , '
' ¸' ¸ ' '' , ¸
' , ' ' ¸¸ '
' ' ' , '
' ‘ ' '
' ' , ' ' '
, ' ' ' ' ' , ¸'
'' ¸ ' ,
¸ ' '
¸ ¸ ' ' , '
' ¸' ' ' '
¸ ' ' '

'¸ ,
' ' , '
' ¸ ' '' , ',
' '' ' ' '
' , ' ' ,
' ¸' ' '
' ' ' '
' ' ' '
' ¸' ' , '
'' ' '' ' ' , '
' ' ' '' ' ''
''
' '' ¯ , ¸
, ' ' ' , '
' ' ¸ ' ¸' ¯
' ¸ ,
¸ ' ' ' ¸ '

' ' ' ¸' ¸
¸ ' ' , ' ''
' ' '
' ¸ , ,' ¸ ' ' '
¸' ' ¸ '' '
' ' ' '
¸ ' ' ¸'
¸¸ ' ' ' ' ' ' ,

''' ' ' ' ' '
' ¸' '' ¯ '
' ' ' , ¸'
' ¸ ' ¸ ' ' '
¸ '' ' ¸¸ ¸' ,
'' ' ' '
¸ '' ' '' ' ,
' ' ' ' ' '
, ¯ ' ¸' ' ' ¸
' '' ' ' ,
' ' ' ¸ '
, ' ' , ''' '
' ' '' ' ' ' '
' ¸ ' '
' ' ¸ ' ' ¸¸
'
' ¯ ¯ ¸ ' ' '
, ' ' ' ,
'' , '¸
'' ' ' ' '' '
' , '
' ' ' ' ''
' ' ¸ , ' ' '' ' '
' ' ' ' '' '
¸
' '
¸ , ' ' ¸ '
'' ' ' ' , , '
' ¸ , ' ' '
'' ' , ¸'' ¸ ,
' '
' ' ', ' '
, ' ' ' ' ¸' '
, ¸ '' ' ¸ '
' ¸ , ,
', ' ' '
' ' ' ¸ ' '
' ' , '¸ '' ' ' ','
¸
' ' '¸ '
' ' ¸ '' ¸ , ''' '
'' , ' ' , ' '
' ' ' '' ''
' ' ' ' , ¸
' ¯' ' '' ' '
' ' ' ' ' '
''
' ' ' ¸' ,
'' '
' ' ' '
, '
' ' ' ' , ' '
' ' ' '' '
' ' '' ', ' '' , '
' ' ' '
¸ , ' ¯
' , ' ' ' , '
' ¸' , '' '
' '' ¯ , ' ' '
¸'
' “ ' ' ¸ ¯ ' '” '
'
'''
¸¸ “'' ' , ' ” '
¸'
' “ ‘'’ ' , ' ” ' ' '
161
' '' ¯ , ¸
, ' ' ' , '
' ' ¸ ' ¸' ¯
' ¸ ,
¸ ' ' ' ¸ '

' ' ' ¸' ¸
¸ ' ' , ' ''
' ' '
' ¸ , ,' ¸ ' ' '
¸' ' ¸ '' '
' ' ' '
¸ ' ' ¸'
¸¸ ' ' ' ' ' ' ,

''' ' ' ' ' '
' ¸' '' ¯ '
' ' ' , ¸'
' ¸ ' ¸ ' ' '
¸ '' ' ¸¸ ¸' ,
'' ' ' '
¸ '' ' '' ' ,
' ' ' ' ' '
, ¯ ' ¸' ' ' ¸
' '' ' ' ,
' ' ' ¸ '
, ' ' , ''' '
' ' '' ' ' ' '
' ¸ ' '
' ' ¸ ' ' ¸¸
'
' ¯ ¯ ¸ ' ' '
, ' ' ' ,
'' , '¸
'' ' ' ' '' '
' , '
' ' ' ' ''
' ' ¸ , ' ' '' ' '
' ' ' ' '' '
¸
' '
¸ , ' ' ¸ '
'' ' ' ' , , '
' ¸ , ' ' '
'' ' , ¸'' ¸ ,
' '
' ' ', ' '
, ' ' ' ' ¸' '
, ¸ '' ' ¸ '
' ¸ , ,
', ' ' '
' ' ' ¸ ' '
' ' , '¸ '' ' ' ','
¸
' ' '¸ '
' ' ¸ '' ¸ , ''' '
'' , ' ' , ' '
' ' ' '' ''
' ' ' ' , ¸
' ¯' ' '' ' '
' ' ' ' ' '
''
' ' ' ¸' ,
'' '
' ' ' '
, '
' ' ' ' , ' '
' ' ' '' '
' ' '' ', ' '' , '
' ' ' '
¸ , ' ¯
' , ' ' ' , '
' ¸' , '' '
' '' ¯ , ' ' '
¸'
' “ ' ' ¸ ¯ ' '” '
'
'''
¸¸ “'' ' , ' ” '
¸'
' “ ‘'’ ' , ' ” ' ' '
, ' ¸ ' , '

¸ “ , ' , ''” ' ¯¯
-- ' '
¸ “ ¯ ' ¸ ” '
-
¸ “ ' ' ' ' ,
'¸” , ,
' ¸' ' ' , '

¸ ' ' ' ' '
¸ ' ¯
“''' ¯ ¯ ¯' ” ' ' ¸ '
¸ –
'' - “' ' ” ' , ' ' '

¯ – ' ¯ ¯ “ '
'” ¯ '''¸' “
¸ ' ' ' '” ' ''

'' ' “ '”
''''¸'''¸'
“ ' ' ' '” '
' ' -
“' ' ¸ ¸ ' ¸ '
'' ”
¸ ' ' ¯'
, '¸ '
'
' , ¸ ' ¯,' ¯ , ¯

' “ ¯ ' ¸ '' '”
' ¸
' ¸ “ ' ' , ” ' –
'
“' ” ' '
' '
' '
' ' ' ¸ ' ' '' ' ' ¯
¯ ¯ ' '' ' ¸
¸ ' '
' , ' ¸ ¸
'' '' ' ' , '
¸ ' “' ” – ¸' ¸'
¸ ¸ ' ' ' '
' '' '' ' ' '
' , ' ' , , '
'' ' ' , ¸ ', ¸ ¸' ¯ ' '
' , '' ''¸ ' ¸
'
163
, ' ¸ ' , '

¸ “ , ' , ''” ' ¯¯
-- ' '
¸ “ ¯ ' ¸ ” '
-
¸ “ ' ' ' ' ,
'¸” , ,
' ¸' ' ' , '

¸ ' ' ' ' '
¸ ' ¯
“''' ¯ ¯ ¯' ” ' ' ¸ '
¸ –
'' - “' ' ” ' , ' ' '

¯ – ' ¯ ¯ “ '
'” ¯ '''¸' “
¸ ' ' ' '” ' ''

'' ' “ '”
''''¸'''¸'
“ ' ' ' '” '
' ' -
“' ' ¸ ¸ ' ¸ '
'' ”
¸ ' ' ¯'
, '¸ '
'
' , ¸ ' ¯,' ¯ , ¯

' “ ¯ ' ¸ '' '”
' ¸
' ¸ “ ' ' , ” ' –
'
“' ” ' '
' '
' '
' ' ' ¸ ' ' '' ' ' ¯
¯ ¯ ' '' ' ¸
¸ ' '
' , ' ¸ ¸
'' '' ' ' , '
¸ ' “' ” – ¸' ¸'
¸ ¸ ' ' ' '
' '' '' ' ' '
' , ' ' , , '
'' ' ' , ¸ ', ¸ ¸' ¯ ' '
' , '' ''¸ ' ¸
'
169
¯
Prof. Cedriani Juan Pablo
*
Conflictos en la integración de la imagen corporal en América Latina
' ' ¸ ' ' ' '¸
' , '' ¸' '' ' ,
'¸ sub-alternas marginales ,
¸ ' ' ' '' las imposturas
¸ '' mundo blanco ' Piel negras, máscaras blancas ¸ '
¸ ' '
' ' ' ' ' , orígenes ' '
' ¸ ¸ ' ' ' '
, ' taras ' ' '
¸ , ' ' ' '
' ' ' '' ¸ , ' ' '
' '' ¸ ,
' ¸ ' ' ' ,
'
' ' ' ¸ '
¸ , '' ' '
' ' ' ' '' ' ' '
,' , '
'¸ , ' ' '

¸ ' ¸ ' ' ,
'' ' '' ' '
¸' , ¸ , ' '
' ' ¸ '' ,
' metrópolis '' ,
¸ , '¸ ' '' ' ,
mundializan
' ¸' ' , ¸
' ' '' ' ¸
' ' ' auténticas ' '
¸ ' ¸
' demandaba ¸ ' '' ' '' ,
¸ vuelta crítica ¸ ''
' , ' ¸ ' '
' ,'

'
' '
, '
¸ ¸' ''' ¸ '
' ¸ ' , pertenecen '
'
¸ ' ¸ ' ' ¸
¸ , ' ¸ ,
' '' '' ' '
' ' ' ''
epidermización ' ' ' ' ''
¸ ' ''
' ¸ ' ' ' '' la
conciencia de mundo del colonizado, n ' '' Responde esto
a una valoración común de los pueblos donde la cercanía a la condición de Hombre está dada por el color de
piel o por poseer el suficiente capital para comprar esa piel. ' trágicamente Zen

, , hacer con palabras ¸
' , ' ' formal ' ¸
“Un espectáculo atormentado por adoquines des-
iguales, de guijarros que los pies hechan a rodar, y, en-
cerrados allí, subiendo y bajando, tres o cuatro
centenares de jóvenes que se arriman, se toman, no
se toman jamás, se apartan.
-Cómo te va?
-Bien. Y tú?
-Bien
Y así durante 50 años. Sí, esta ciudad está lamen-
tablemente encallecida, fracasada”
' '' ¸ '' '¸' ''
' ' '

' “ '
'¸ '¸ , ” ¸ - -
' ' ' ' ' ',
'¸ ' ¸ ''' ' ' '
' '' , ' ' '' ' ' '
' ¸ ' ' propia , que se tiene
de él ' ¸¸ '
' ' '' ' '
' ' ' '
' ' negro
colonizado , ' ' es
hecho responsable
2
de sus ancestros y su raza
' bajo un conjunto de gestos, mitos, frases, ' '
'' ' , '

¸ ' '' ' , '
' , ''
'' ' ,
'' ' '' , ' actualizada
'' ' ' ' ' '
Cuerpo(s), Subjetividad(es) y Conflicto(s) ¸ ' ''
inspirados ' ' reality shows , ¸ ''
' ' ¸' visión objetiva ¸
Policías en Acción Cámara testigo , ¸ ' ¸ otro de clase ¸ ,
171
' ¸ ' ' ' ,
'
' ' ' ¸ '
¸ , '' ' '
' ' ' ' '' ' ' '
,' , '
'¸ , ' ' '

¸ ' ¸ ' ' ,
'' ' '' ' '
¸' , ¸ , ' '
' ' ¸ '' ,
' metrópolis '' ,
¸ , '¸ ' '' ' ,
mundializan
' ¸' ' , ¸
' ' '' ' ¸
' ' ' auténticas ' '
¸ ' ¸
' demandaba ¸ ' '' ' '' ,
¸ vuelta crítica ¸ ''
' , ' ¸ ' '
' ,'

'
' '
, '
¸ ¸' ''' ¸ '
' ¸ ' , pertenecen '
'
¸ ' ¸ ' ' ¸
¸ , ' ¸ ,
' '' '' ' '
' ' ' ''
epidermización ' ' ' ' ''
¸ ' ''
' ¸ ' ' ' '' la
conciencia de mundo del colonizado, n ' '' Responde esto
a una valoración común de los pueblos donde la cercanía a la condición de Hombre está dada por el color de
piel o por poseer el suficiente capital para comprar esa piel. ' trágicamente Zen

, , hacer con palabras ¸
' , ' ' formal ' ¸
“Un espectáculo atormentado por adoquines des-
iguales, de guijarros que los pies hechan a rodar, y, en-
cerrados allí, subiendo y bajando, tres o cuatro
centenares de jóvenes que se arriman, se toman, no
se toman jamás, se apartan.
-Cómo te va?
-Bien. Y tú?
-Bien
Y así durante 50 años. Sí, esta ciudad está lamen-
tablemente encallecida, fracasada”
' '' ¸ '' '¸' ''
' ' '

' “ '
'¸ '¸ , ” ¸ - -
' ' ' ' ' ',
'¸ ' ¸ ''' ' ' '
' '' , ' ' '' ' ' '
' ¸ ' ' propia , que se tiene
de él ' ¸¸ '
' ' '' ' '
' ' ' '
' ' negro
colonizado , ' ' es
hecho responsable
2
de sus ancestros y su raza
' bajo un conjunto de gestos, mitos, frases, ' '
'' ' , '

¸ ' '' ' , '
' , ''
'' ' ,
'' ' '' , ' actualizada
'' ' ' ' ' '
Cuerpo(s), Subjetividad(es) y Conflicto(s) ¸ ' ''
inspirados ' ' reality shows , ¸ ''
' ' ¸' visión objetiva ¸
Policías en Acción Cámara testigo , ¸ ' ¸ otro de clase ¸ ,
' ', ' negro gordo pobre/necesitado ' '.
' caracterizaciones ' concretos '
' ' ' ' territorializaciones desplaza-
mientos ocultaciones sometimiento exclusiones ' ¸ ' “''” '
' ' ¯
' '' ' ' ' –'
''' ' excluidas '
' ' –' aceptadas más o menos co-
múnmente ¸ ' ¸' excluyentes – por
los ojos '' ' de chimentos , sin te-
matización adicional ' '
¯ ' ' ' ' , '
sectores marginados , ' '
' ,
' de segunda mano
costado material y social '¸ ' '
' ¸ ¸ ' , ' ' '
'¸ ' ' , ' '
mostrar la realidad tal como es in-forman – ' ' '
' '¸ , ' avala ' '
''

¸ '
pase ' ¸ ¸ , buena imagen
¸ ' ' , ' –asistenciales ¸
, ' ' ¸ ,
¯ ' ' ¸ reales
4
,
' ' ' , incidencia ' solidez
'¸ ¸ ' '
' ¸' ' '' perspectivas de clase de elaboración y va-
loración de la imagen corporal ''' ' ¸ '
¸ ''
' ' , '
¸' '' , caratulado el individuo por ello -
' ' incorporaba ' ¸
, ' parte querida ¸' –
– ',' , ' ' '
' ¸ – '
' ¸ '¸' ' ' '
' ¸ ' cómo es visto por otros
' ' '
' ' '' interpelado ,
¸ ' ' ¸ , ' '
' indagaciones ' ' ' fuertes '
'' '¸' experiencia creatividad , expresividad
¸ , , ' ' '
'' ' '' ' ' ,
' marcos valorativos '
pasiva consumo de elementos, para integrar a su imáge ,
' activas construcción y valoración de su propia subjetividad
, '
' ' ' ¸ '' Cuerpo Cubano ¸
¸ para una relectura de Fanon ' ¸ ' ' '
cuerpo cubano ' ' '' ,
' ' ¸' ' ' ' ' '
' activo , '' método/modo mostrar e invitar '
¸ , , ' '
¸ ' ' ' '
'
… ' ' ' ¸
… ' ' ,
' ¸
' ' ¸
¸ '
' ' '
' ' '
' , ¸ ¸
, '
¸
'' ' postura ' ' ' ¸
despertar de ese ensueño diurno opresivo '
¸ ' '' ¸
' ' ' materialmente en la realidad ' ' , ¸'
, ¸' ¸ ' ' combate minimalista '
' performance fast food ' ' '' ,
armada , ' ' , ' la in-
gesta de sus propios dedos
, ' , ¸' ' '' ' pedagogía fa-
noniana descolonizadora de los cuerpos y las energías desperdiciadas
' ' ' , puesta en acción de los individuos , ' '
¸ ' ¸
173
' ', ' negro gordo pobre/necesitado ' '.
' caracterizaciones ' concretos '
' ' ' ' territorializaciones desplaza-
mientos ocultaciones sometimiento exclusiones ' ¸ ' “''” '
' ' ¯
' '' ' ' ' –'
''' ' excluidas '
' ' –' aceptadas más o menos co-
múnmente ¸ ' ¸' excluyentes – por
los ojos '' ' de chimentos , sin te-
matización adicional ' '
¯ ' ' ' ' , '
sectores marginados , ' '
' ,
' de segunda mano
costado material y social '¸ ' '
' ¸ ¸ ' , ' ' '
'¸ ' ' , ' '
mostrar la realidad tal como es in-forman – ' ' '
' '¸ , ' avala ' '
''

¸ '
pase ' ¸ ¸ , buena imagen
¸ ' ' , ' –asistenciales ¸
, ' ' ¸ ,
¯ ' ' ¸ reales
4
,
' ' ' , incidencia ' solidez
'¸ ¸ ' '
' ¸' ' '' perspectivas de clase de elaboración y va-
loración de la imagen corporal ''' ' ¸ '
¸ ''
' ' , '
¸' '' , caratulado el individuo por ello -
' ' incorporaba ' ¸
, ' parte querida ¸' –
– ',' , ' ' '
' ¸ – '
' ¸ '¸' ' ' '
' ¸ ' cómo es visto por otros
' ' '
' ' '' interpelado ,
¸ ' ' ¸ , ' '
' indagaciones ' ' ' fuertes '
'' '¸' experiencia creatividad , expresividad
¸ , , ' ' '
'' ' '' ' ' ,
' marcos valorativos '
pasiva consumo de elementos, para integrar a su imáge ,
' activas construcción y valoración de su propia subjetividad
, '
' ' ' ¸ '' Cuerpo Cubano ¸
¸ para una relectura de Fanon ' ¸ ' ' '
cuerpo cubano ' ' '' ,
' ' ¸' ' ' ' ' '
' activo , '' método/modo mostrar e invitar '
¸ , , ' '
¸ ' ' ' '
'
… ' ' ' ¸
… ' ' ,
' ¸
' ' ¸
¸ '
' ' '
' ' '
' , ¸ ¸
, '
¸
'' ' postura ' ' ' ¸
despertar de ese ensueño diurno opresivo '
¸ ' '' ¸
' ' ' materialmente en la realidad ' ' , ¸'
, ¸' ¸ ' ' combate minimalista '
' performance fast food ' ' '' ,
armada , ' ' , ' la in-
gesta de sus propios dedos
, ' , ¸' ' '' ' pedagogía fa-
noniana descolonizadora de los cuerpos y las energías desperdiciadas
' ' ' , puesta en acción de los individuos , ' '
¸ ' ¸
“ ¸
' ¸ '
' '
' , ' '' '¸ '
' '
' '
' ' '
''
'
' '' ' …
' ' ¸ '
, '
' '
'
' , '
'' ' ''' ''
'

' –¸ ' ' ' '
'' ''
' '¸
' ' ''
, ' ' '
'
' … ,
'

'' '' colonizados ' , ' '
intentan ser '' ' acontecen , '
' ,' ' ' '
'' '
“ ' ,' '¦ , '¸
'” -
¸'
¸ - Cuerpo humano e imagen corporal
' Peau Noire, Masques Blancs ' '
' Piel negra, máscaras blancas -
Los condenados de la Tierra
¸ , Cuerpo(s) Subjetividad(es) y Conflicto(s)
¸ El cuerpo cubano ¯
The image and appearance of the human body '' ',

' ' ' ¸ ' ' –
¸

¯ ' ' '' , ' ' ', '' ' ''
', ¸ ' '¸
' ''' ' ¸ , ¸ ' '¸ ,
' ' ' '
'

' ' ' '
' ' ' '

¸' ' ' ' ' '
''' '

-
' '' ' ' , '
175
“ ¸
' ¸ '
' '
' , ' '' '¸ '
' '
' '
' ' '
''
'
' '' ' …
' ' ¸ '
, '
' '
'
' , '
'' ' ''' ''
'

' –¸ ' ' ' '
'' ''
' '¸
' ' ''
, ' ' '
'
' … ,
'

'' '' colonizados ' , ' '
intentan ser '' ' acontecen , '
' ,' ' ' '
'' '
“ ' ,' '¦ , '¸
'” -
¸'
¸ - Cuerpo humano e imagen corporal
' Peau Noire, Masques Blancs ' '
' Piel negra, máscaras blancas -
Los condenados de la Tierra
¸ , Cuerpo(s) Subjetividad(es) y Conflicto(s)
¸ El cuerpo cubano ¯
The image and appearance of the human body '' ',

' ' ' ¸ ' ' –
¸

¯ ' ' '' , ' ' ', '' ' ''
', ¸ ' '¸
' ''' ' ¸ , ¸ ' '¸ ,
' ' ' '
'

' ' ' '
' ' ' '

¸' ' ' ' ' '
''' '

-
' '' ' ' , '
177
¯¯

Facundo Zorzoli
*

' ' '
, ' ' ¸ ' ¸ '
'' ' ' '
' '¸ ' , '
' , '
, ' ' ' ' , ¯
' ' ' ' ' '
'' , '''
' ' ¸

'
' ' ' '
' Ori ental i smo
' ' ¸ ' ' '
' ' ¸ ' ' ' '
'' l ocus de enunci aci ón, '' ' ¸ '
' , ,
' ,'
¸ ' ¸
¸ , ' ' ¸ '
,' ' ¸ ' ' '
' ' ¸' ori ental i smo oc-
ci dental i smo, ' ' ¸ '
' ' ' ' '
' , ' ' ¸ ' ' ' '
' ' ' ' ¸ ' '' '
' ' ' ' “otras” ''
, ' , ' ''
' ' ' ' ,
' ' ' ' ' ' '
' ' ' ' ¸ '
, ' ' , “ '” ' , '

' ' ¸ ' '
' ' ' ¸ ' ' '
¸' ' ' ' ' ,
' ' ' ¸ ¸ ' '
' ' ' ' ¸ ' ''
“'” , ' ' ¸
, ¸ , ' '
' ' ' ' '¸
' ' ' ' ,
' , ' ' ' ' ' , ' '
' ' '' , '
' ' ' ' ' ¸
¸ , ' ¸ '
' ' ' '
' ' ' ,'
, ' '' ' ,
' , ' ' , ' ¸
' ' ¯
, ' ' , '
' '
' ' , ' ' ¸
' ' '' '' ¸ ¸
¸ ' ¸ ' '
' ' ' ' '' ' ' , ¸
' ' ' “, ' subdesa-
rrol l ados -

' ¯ ' , '
” ' ' ' '
' ' '' , ' ¸
' ' ' atra-
sados. , ' ' '
, ' ' ¸ ' ¸ '
'' ' ' desarrol l arse
' ' ' ' ' ¸ ' , – '
, ' ' ' sano “
”… ¸ ,
, ' '
' ' , ' ' di ferenci a
col oni al ¸ '' ¸ ' , col oni al i dad
¸ ¸
' ',' ' ' ' ' '
¸ ' ' desarrol l ado/subdesarrol l ado
' '' ' col oni al i dad '
' '
,
¸ ' desarrol l o ' '
' ' ¸ ' ,
' , ' ¸ ,
' , ' , ' ' ' ' ,
' ''
' , ,' “
” , “ ” 'subdesarrol l ados '' desarrol l o/subdesarrol l o
' '' ' ¸
' ' , ¸¸' ' ' , ' '
' ' ' '
'
' ' ' '
' , '
' , ' ' ' , l ocal es o re-
179
'
' ' ' '
' Ori ental i smo
' ' ¸ ' ' '
' ' ¸ ' ' ' '
'' l ocus de enunci aci ón, '' ' ¸ '
' , ,
' ,'
¸ ' ¸
¸ , ' ' ¸ '
,' ' ¸ ' ' '
' ' ¸' ori ental i smo oc-
ci dental i smo, ' ' ¸ '
' ' ' ' '
' , ' ' ¸ ' ' ' '
' ' ' ' ¸ ' '' '
' ' ' ' “otras” ''
, ' , ' ''
' ' ' ' ,
' ' ' ' ' ' '
' ' ' ' ¸ '
, ' ' , “ '” ' , '

' ' ¸ ' '
' ' ' ¸ ' ' '
¸' ' ' ' ' ,
' ' ' ¸ ¸ ' '
' ' ' ' ¸ ' ''
“'” , ' ' ¸
, ¸ , ' '
' ' ' ' '¸
' ' ' ' ,
' , ' ' ' ' ' , ' '
' ' '' , '
' ' ' ' ' ¸
¸ , ' ¸ '
' ' ' '
' ' ' ,'
, ' '' ' ,
' , ' ' , ' ¸
' ' ¯
, ' ' , '
' '
' ' , ' ' ¸
' ' '' '' ¸ ¸
¸ ' ¸ ' '
' ' ' ' '' ' ' , ¸
' ' ' “, ' subdesa-
rrol l ados -

' ¯ ' , '
” ' ' ' '
' ' '' , ' ¸
' ' ' atra-
sados. , ' ' '
, ' ' ¸ ' ¸ '
'' ' ' desarrol l arse
' ' ' ' ' ¸ ' , – '
, ' ' ' sano “
”… ¸ ,
, ' '
' ' , ' ' di ferenci a
col oni al ¸ '' ¸ ' , col oni al i dad
¸ ¸
' ',' ' ' ' ' '
¸ ' ' desarrol l ado/subdesarrol l ado
' '' ' col oni al i dad '
' '
,
¸ ' desarrol l o ' '
' ' ¸ ' ,
' , ' ¸ ,
' , ' , ' ' ' ' ,
' ''
' , ,' “
” , “ ” 'subdesarrol l ados '' desarrol l o/subdesarrol l o
' '' ' ¸
' ' , ¸¸' ' ' , ' '
' ' ' '
'
' ' ' '
' , '
' , ' ' ' , l ocal es o re-
gi onal es ' ¸
' ' ' ¸ ' '
¸ ' ' ¸ ' '
' ' ' ' ,
“ ' ' ”
' – ''' ' , ''
' ' ' desarrol l o “nueva
noci ón col oni al ” ' ¸ ' '
'' ¸ ' '
¸ ¸ ' ' '

,

, ' ' , ' ¸ ' '
' ' ' , ' , ' ¸ '
subdesarrol l ada ' “' ' ” ' '
' ¸ ' ¸
“Así como l a pri mera col oni al i dad, baj o l a hegemoní a i béri ca, se afi rmó en nom-
bre de l a fe cri sti ana, y l a segunda col oni al i dad, baj o hegemoní a de Europa del
Norte Occi dental , se afi rmó en nombre de l a fe en l a ci enci a (…); l a tercera co-
l oni al i dad, baj o hegemoní a est adouni dense, sobre t odo en l a post -guer ra, se
afi rmó en nombre de l a i dea de desarrol l o.” ' ¸

' ¸ “ ' ' ¸
' ' ' ' '
' , ' ,
'
, ' ' '
' ' , ¸ ', '
' , ' ' , ' ,
' ' ' f or mas concret as de subj et i vi dad.
modos de vi da '' ' , ' '
, ¸ ' ' ¸ , ' '
' ¸ -
' '
¸ ' ¸ ' ' moderni dad
, , ' col oni al i dad? ' ' ' ' ,
¸¸' ' ' ' '' , ' '
' '' ' moderni dad '¸
' , ' ¸ ' '
' , ' ' '
' ' , ¸ ' ¸'
'' ' Humani dad ' humani dad
'
' ' moderni dad ' ' ' '
' ' ' ' ' moderno '
' '
¸ ' '' ' Hi stori a
Mundi al ' - '' ' ' '
' ' ¸ ' -
' “'” ' ¸ ' moderni dad
' ,
‘El si stema-mundo moderno/col oni al empi eza con l a consti tuci ón si mul tánea de
España como centro frente a su peri feri a ameri cana. La moderni dad y l a col o-
ni al i dad pertenecen entonces a una mi sma matri z genéti ca, y son por el l o mu-
tuamente dependi entes. No hay moderni dad si n col oni al i smo y no hay col oni al i smo
si n moderni dad porque Europa sól o se hace “centro” del si stema-mundo en el
momento en que consti tuye a sus col oni as de ul tramar como su “peri feri a”’ (San-
ti ago Castro Gomez, 2005:50).
' ' ' ', “' ”
¸ ' ' '
'' ' eurocentri smo moderno ' '
“ ' ''
' '' ' ¸
centro” - ' ' ,
representadas/i magi nadas/cl asi fi cadas ' '' '' '
Representadas ' '
' ' “otras” '' ,
' , Cl asi fi cadas ' ' ' '
' ' ' ' ' ' ¸
'' ' , ' , ' '
, “ '” ' , ' i magi -
nadas ' ' ' '
¸ ' '
-
' ' ' ' ¸ '
, ' “ ' ” ' ' ' '
étni ca y raci al frente al otro ' ¸ ' '
' '
' ' ' ' '
' ' ' ' , ' ' “
” ' ¸' ' , ' ,
' ' ' ' ' ' ' ' , di f erenci a
col oni al ¸ i nferi ori dad ' '' superi ori dad
181
gi onal es ' ¸
' ' ' ¸ ' '
¸ ' ' ¸ ' '
' ' ' ' ,
“ ' ' ”
' – ''' ' , ''
' ' ' desarrol l o “nueva
noci ón col oni al ” ' ¸ ' '
'' ¸ ' '
¸ ¸ ' ' '

,

, ' ' , ' ¸ ' '
' ' ' , ' , ' ¸ '
subdesarrol l ada ' “' ' ” ' '
' ¸ ' ¸
“Así como l a pri mera col oni al i dad, baj o l a hegemoní a i béri ca, se afi rmó en nom-
bre de l a fe cri sti ana, y l a segunda col oni al i dad, baj o hegemoní a de Europa del
Norte Occi dental , se afi rmó en nombre de l a fe en l a ci enci a (…); l a tercera co-
l oni al i dad, baj o hegemoní a est adouni dense, sobre t odo en l a post -guer ra, se
afi rmó en nombre de l a i dea de desarrol l o.” ' ¸

' ¸ “ ' ' ¸
' ' ' ' '
' , ' ,
'
, ' ' '
' ' , ¸ ', '
' , ' ' , ' ,
' ' ' f or mas concret as de subj et i vi dad.
modos de vi da '' ' , ' '
, ¸ ' ' ¸ , ' '
' ¸ -
' '
¸ ' ¸ ' ' moderni dad
, , ' col oni al i dad? ' ' ' ' ,
¸¸' ' ' ' '' , ' '
' '' ' moderni dad '¸
' , ' ¸ ' '
' , ' ' '
' ' , ¸ ' ¸'
'' ' Humani dad ' humani dad
'
' ' moderni dad ' ' ' '
' ' ' ' ' moderno '
' '
¸ ' '' ' Hi stori a
Mundi al ' - '' ' ' '
' ' ¸ ' -
' “'” ' ¸ ' moderni dad
' ,
‘El si stema-mundo moderno/col oni al empi eza con l a consti tuci ón si mul tánea de
España como centro frente a su peri feri a ameri cana. La moderni dad y l a col o-
ni al i dad pertenecen entonces a una mi sma matri z genéti ca, y son por el l o mu-
tuamente dependi entes. No hay moderni dad si n col oni al i smo y no hay col oni al i smo
si n moderni dad porque Europa sól o se hace “centro” del si stema-mundo en el
momento en que consti tuye a sus col oni as de ul tramar como su “peri feri a”’ (San-
ti ago Castro Gomez, 2005:50).
' ' ' ', “' ”
¸ ' ' '
'' ' eurocentri smo moderno ' '
“ ' ''
' '' ' ¸
centro” - ' ' ,
representadas/i magi nadas/cl asi fi cadas ' '' '' '
Representadas ' '
' ' “otras” '' ,
' , Cl asi fi cadas ' ' ' '
' ' ' ' ' ' ¸
'' ' , ' , ' '
, “ '” ' , ' i magi -
nadas ' ' ' '
¸ ' '
-
' ' ' ' ¸ '
, ' “ ' ” ' ' ' '
étni ca y raci al frente al otro ' ¸ ' '
' '
' ' ' ' '
' ' ' ' , ' ' “
” ' ¸' ' , ' ,
' ' ' ' ' ' ' ' , di f erenci a
col oni al ¸ i nferi ori dad ' '' superi ori dad
' ' , '' '' ' '
' ' ' superi ori dad/i nferi ori dad , ''
' ' ' ' ' ,
'

' ' ' ' ' '
' . ' ' ' ''
' ' '' '
' ' ' ' ' '
¸ , ' , di f erenci a col oni al ' ' ,
¸ ', '
' ' ' ' ¸
, '
' ' ' ,
¸ ' ' ' '
¸ ' , ' ' ' '
' ' ¸ '' '
¸ ' ' ' ' ¸ '
'' , ' ', ' ' ' '
' ¸ ' ' ' '' '
' ' ' , '
' ' ' ' '
, ' , ' ' , '
' , ' ' ' '
' ' ' ',

' ' col oni al i dad del poder ' ' '
raza, ' di ferenci a col oni al ' '
¸ ' '' ¸ ' '
' , '
' raza ' ' ¸ ' Améri ca
moderni dad , ' ' ' ' '
' ', ' i ndi os, negros y mesti zos
y, '' “ ” europeo '' , ' '
'
Améri ca raza ¸ ' ,
' ¸ '
' europeos ' ' i ndi os, negros y mesti zos, no-euro-
peos. ' ' ' ' ¸
' ' ' , ¸ '
' ' ' ' ' ' ' '
'
' ' ' ' ¸'
'' ¸ ' ' razas , '
' ¸ ' - ' '
' raza '
' ' ' ' ' europeos y no-europeos.
'' ¸ superi ori dad/i nferi ori dad ' ' , “
' ' ', ' ''
, ' ”

' '
' ' ' ' '' '
, ' ' ¸ '
raza bl anca/europeo ' ' ' ' ' '
' ¸ '' ' ' ' ' ' ' '
' ' ' ' ' ¸ '
' ' ' ' ' , ' '
'' ' ¸ di vi si ón raci al del trabaj o ¸
' ' ' ¸ '' '
' ' ' ' ' ,
' ' bl ancos ' ' '
¸ ' ¸' ,
' '' ' ' , '
' ' ' '
' ' i denti dades raci al es i nferi ores ' europeos
' ¸ ' , '
' ' ' ' ' ' '
' ' ' , ' razas ¸
europeo/bl anco '
' , ' ' ' '
¸¸' ' ' ' ,
' ', ' ' '
“El capi tal i smo es el resul tado, y no l a causa, de esta conj unci ón entre l a pl a-
netari zaci ón europea y l a central i zaci ón del si stema mundi al (Dussel , 1999: 148-
149 [ci tado en Santi ago Castro Gomez, 2005]) (…) La moderni dad se ci mentó
sobre una materi al i dad creada ya desde el si gl o XVI con l a expansi ón terri tori al
español a. Esto generó l a apertura de nuevos mercados, l a i ncorporaci ón de fuen-
tes i nédi tas de materi as pri mas y fuerza de trabaj o que permi ti ó l a “acumul aci ón
ori gi nari a de capi tal ”. El si stema-mundo moderno/col oni al empi eza con l a cons-
ti tuci ón si mul tánea de España como centro frente a su peri feri a ameri cana.”
' ¸ '
183
' ' , '' '' ' '
' ' ' superi ori dad/i nferi ori dad , ''
' ' ' ' ' ,
'

' ' ' ' ' '
' . ' ' ' ''
' ' '' '
' ' ' ' ' '
¸ , ' , di f erenci a col oni al ' ' ,
¸ ', '
' ' ' ' ¸
, '
' ' ' ,
¸ ' ' ' '
¸ ' , ' ' ' '
' ' ¸ '' '
¸ ' ' ' ' ¸ '
'' , ' ', ' ' ' '
' ¸ ' ' ' '' '
' ' ' , '
' ' ' ' '
, ' , ' ' , '
' , ' ' ' '
' ' ' ',

' ' col oni al i dad del poder ' ' '
raza, ' di ferenci a col oni al ' '
¸ ' '' ¸ ' '
' , '
' raza ' ' ¸ ' Améri ca
moderni dad , ' ' ' ' '
' ', ' i ndi os, negros y mesti zos
y, '' “ ” europeo '' , ' '
'
Améri ca raza ¸ ' ,
' ¸ '
' europeos ' ' i ndi os, negros y mesti zos, no-euro-
peos. ' ' ' ' ¸
' ' ' , ¸ '
' ' ' ' ' ' ' '
'
' ' ' ' ¸'
'' ¸ ' ' razas , '
' ¸ ' - ' '
' raza '
' ' ' ' ' europeos y no-europeos.
'' ¸ superi ori dad/i nferi ori dad ' ' , “
' ' ', ' ''
, ' ”

' '
' ' ' ' '' '
, ' ' ¸ '
raza bl anca/europeo ' ' ' ' ' '
' ¸ '' ' ' ' ' ' ' '
' ' ' ' ' ¸ '
' ' ' ' ' , ' '
'' ' ¸ di vi si ón raci al del trabaj o ¸
' ' ' ¸ '' '
' ' ' ' ' ,
' ' bl ancos ' ' '
¸ ' ¸' ,
' '' ' ' , '
' ' ' '
' ' i denti dades raci al es i nferi ores ' europeos
' ¸ ' , '
' ' ' ' ' ' '
' ' ' , ' razas ¸
europeo/bl anco '
' , ' ' ' '
¸¸' ' ' ' ,
' ', ' ' '
“El capi tal i smo es el resul tado, y no l a causa, de esta conj unci ón entre l a pl a-
netari zaci ón europea y l a central i zaci ón del si stema mundi al (Dussel , 1999: 148-
149 [ci tado en Santi ago Castro Gomez, 2005]) (…) La moderni dad se ci mentó
sobre una materi al i dad creada ya desde el si gl o XVI con l a expansi ón terri tori al
español a. Esto generó l a apertura de nuevos mercados, l a i ncorporaci ón de fuen-
tes i nédi tas de materi as pri mas y fuerza de trabaj o que permi ti ó l a “acumul aci ón
ori gi nari a de capi tal ”. El si stema-mundo moderno/col oni al empi eza con l a cons-
ti tuci ón si mul tánea de España como centro frente a su peri feri a ameri cana.”
' ¸ '
' '' ,
' ¸ ' ' ¸
' ' ' , '
'¸ i nferi ori dad y superi ori dad; y ¸ ' '
' ¸' raza Europa y no-europa, bl anco e
i ndi o/negro/mesti zo ' ' ¸ Europa , europeos '
l o real ment e moder no ,
¸ ' ', ' ' , ' ' '
' ' i ndi o, negro, atrasado, i nferi or , '
' subdesarrol l ado
' ' – '''
'' ' ' '
' ' ' ' subdesarrol l ados
'' ' ¸
' ' '
¸' ' ' ' – ,
, negaci ón de l a di versi dad ,
'' ¸ ' '
' ' ' sí
¸ ¸ , ,
' '
' l a negaci ón de l a contempora-
nei dad ¯ ' ' '
- , ' , ¸ ,
' ' ' ' ¸
' '
¸ ' ' '
, ' ' ' ' l egi ti maci ón de l a i ntervenci ón
¸ ' ' desarrol l o/subdesarrol l o
' ' ' '
, , ' '
' ' ' ' ' '' ' ,
'
' ¸' ' ' ,
,' ' ' ' ¸'
' , “'” ' ' , '
' ' ,
' ' ¸' ' '¸' , ' ¸ ¸
' ,' ' , '
'' ¸ '
' “' ” “ ” '
' ' , ¸
'' ''
' ' ¸ ' ' '
' ' ' ' ' '
' , ¸ ¸ '
¸ ¸ '
, ¸ ' , ' ¸
' , ' ¸ '
' ' ' ¸ '
,' ' ' ' ¸ '
' ' '
, '
, ¸ ' '
' ' ' ' '
' ' '
¸ “ ” “ ” ' ' '
, ' “ ”
' ' ' ' '
' ' ¸ , '
' ' ' ,
' , ' “ ” '
¸' ¸ ' ' '

' ' ¸ ¸ ¸ “
” ' ' ¸ ' ' '
supuesto contexto poscol oni al ' ¸ ' '
¸ ' ' ' “ ¸ ” ', ' '
¸ ' , ¸
' un supuesto contexto poscol oni al , '
'¸ ' ' ' ' ,
' , ' ' ' ' ' , '
' ¸ ' '
¸ ¸ , ' ¸ '
,' ''
' ' , ' '
, '
' ' ' '
, '' ' ¸ ' , ' '
' , ' ' , ' ''
185
' '' ,
' ¸ ' ' ¸
' ' ' , '
'¸ i nferi ori dad y superi ori dad; y ¸ ' '
' ¸' raza Europa y no-europa, bl anco e
i ndi o/negro/mesti zo ' ' ¸ Europa , europeos '
l o real ment e moder no ,
¸ ' ', ' ' , ' ' '
' ' i ndi o, negro, atrasado, i nferi or , '
' subdesarrol l ado
'' – '''
'' ' ' '
' ' ' ' subdesarrol l ados
'' ' ¸
' ' '
¸' ' ' ' – ,
, negaci ón de l a di versi dad ,
'' ¸ ' '
' ' ' sí
¸ ¸ , ,
' '
' l a negaci ón de l a contempora-
nei dad ¯ ' ' '
- , ' , ¸ ,
' ' ' ' ¸
' '
¸ ' ' '
, ' ' ' ' l egi ti maci ón de l a i ntervenci ón
¸ ' ' desarrol l o/subdesarrol l o
' ' ' '
, , ' '
' ' ' ' ' '' ' ,
'
' ¸' ' ' ,
,' ' ' ' ¸'
' , “'” ' ' , '
' ' ,
' ' ¸' ' '¸' , ' ¸ ¸
' ,' ' , '
'' ¸ '
' “' ” “ ” '
' ' , ¸
'' ''
' ' ¸ ' ' '
' ' ' ' ' '
' , ¸ ¸ '
¸ ¸ '
, ¸ ' , ' ¸
' , ' ¸ '
' ' ' ¸ '
,' ' ' ' ¸ '
' ' '
, '
, ¸ ' '
' ' ' ' '
' ' '
¸ “ ” “ ” ' ' '
, ' “ ”
' ' ' ' '
' ' ¸ , '
' ' ' ,
' , ' “ ” '
¸' ¸ ' ' '

' ' ¸ ¸ ¸ “
” ' ' ¸ ' ' '
supuesto contexto poscol oni al ' ¸ ' '
¸ ' ' ' “ ¸ ” ', ' '
¸ ' , ¸
' un supuesto contexto poscol oni al , '
'¸ ' ' ' ' ,
' , ' ' ' ' ' , '
' ¸ ' '
¸ ¸ , ' ¸ '
,' ''
' ' , ' '
, '
' ' ' '
, '' ' ¸ ' , ' '
' , ' ' , ' ''
' ' ' ' '
, ' ¸ '
' '
' ' ' '¸
' , ' ' ,
' , , ' ' '
' ' ' desarrol l ados ' '
'' , '''
' ' , '
'' , ,' '' ¸'
' -
' ' necesi dad
' conoci mi entos , experi enci as “ ”
'
hábi tos de necesi tar . '
¸ ¸
' ' , , ''
' ' ' , ' ' ,
, ¸ , ' ¸
' en ví as de…

' ' ''
“… el desarrol l o es un proyecto tanto económi co como cul tural . Es cul tural
en dos senti dos: surge de l a experi enci a parti cul ar de l a moderni dad europea; y
subordi na a l as demás cul turas y conoci mi entos, l as cual es pretende transformar
baj o pri nci pi os occi dental es. El desarrol l o pri vi l egi a el creci mi ento económi co, l a
expl otaci ón de recursos natural es, l a l ógi ca del mercado y l a búsqueda de sati s-
facci ón materi al e i ndi vi dual por sobre cual qui er otra meta” , ¦
- '
, ' ¸ ' ' ¸ ' ' ' ' '
' ' ' ' '
' ¸ ' '
-
'' ' ' ¸'
' '
' , ¸¸' ' '
' , ' ' ¸ ¸
i ndi o , negro ' ' hombre
bl anco, europeo y ci vi l i zado subdesarrol l ado ' desarrol l ado
' ' ,

¸ '
¸' “Al ternati vas Al Desarrol l o en Améri ca Lati na: ¿Que pueden aportar l as Uni versi dades?”,
' ' ' -- '' '¸ ¸ --'
' ' ¸ “La hybri s del punto cero: ci enci a, raza e i l ustraci ón en l a Nueva Granada (1750-
1816)” ' ' ¸'
“Europa, moderni dad y eurocentri smo”, ¸ La col oni al i dad del
saber: eurocentri smo y ci enci as soci al es. Perspecti vas l ati noameri canas
' “El “postdesarrol l o” como concepto y prácti ca soci al ” ' Pol í ti cas
de economí a, ambi ente y soci edad en ti empos de gl obal i zaci ón. ' ,
'
' “Más al l á del tercer mundo. Gl obal i zaci ón y di ferenci a” ' ''
' ¸ ' ¸'
' “Encounteri ng devel opment : the maki ng and unmaki ng of the thi rd worl d” '
' ',
' ' “Desarrol l o” Antropol ogí a del desarrol l o
' ' “Mas al l á del desarrol l o: La buena vi da”, ' ' '
--'' '¸ ¸ --'
“Necesi dades” '¸ ¸ '

¸ ' “Hi stori as l ocal es / Di seños gl obal es: col oni al i dad, conoci mi entos subal ternos y pensami ento
fronteri zo”
“Col oni al i dad del poder y cl asi fi caci ón soci al ”, ' ¸ ' ,
'¸ El gi ro decol oni al : refl exi ones para una di versi dad epi stémi ca más al l á del capi tal i smo gl obal ' '
¸ ' ¸'
“La col oni al i dad y l a cuesti ón del poder” ¯' '
“Col oni al i dad del poder, eurocentri smo y Améri ca Lati na” ¸ La
Col oni al i dad del Saber: Eurocentri smo y ci enci as soci al es. Perspecti vas l ati noameri canas
' “Proyectos de Desarrol l o y Prácti cas de Postdesarrol l o en l a Cuenca Medi a del Rí o Pi l comayo.”
' ¸ ¯ , ' ' ,
, '
' ¸ ' “Da geografi a ás geo-grafi as: um mundo em busca de novas terri tori al i dades”
, La guerra i nfi ni ta. Hegemoní a y terror mundi al
187
' ' ' ' '
, ' ¸ '
' '
' ' ' '¸
' , ' ' ,
' , , ' ' '
' ' ' desarrol l ados ' '
'' , '''
' ' , '
'' , ,' '' ¸'
' -
' ' necesi dad
' conoci mi entos , experi enci as “ ”
'
hábi tos de necesi tar . '
¸ ¸
' ' , , ''
' ' ' , ' ' ,
, ¸ , ' ¸
' en ví as de…

' ' ''
“… el desarrol l o es un proyecto tanto económi co como cul tural . Es cul tural
en dos senti dos: surge de l a experi enci a parti cul ar de l a moderni dad europea; y
subordi na a l as demás cul turas y conoci mi entos, l as cual es pretende transformar
baj o pri nci pi os occi dental es. El desarrol l o pri vi l egi a el creci mi ento económi co, l a
expl otaci ón de recursos natural es, l a l ógi ca del mercado y l a búsqueda de sati s-
facci ón materi al e i ndi vi dual por sobre cual qui er otra meta” , ¦
- '
, ' ¸ ' ' ¸ ' ' ' ' '
' ' ' ' '
' ¸ ' '
-
'' ' ' ¸'
' '
' , ¸¸' ' '
' , ' ' ¸ ¸
i ndi o , negro ' ' hombre
bl anco, europeo y ci vi l i zado subdesarrol l ado ' desarrol l ado
' ' ,

¸'
¸' “Al ternati vas Al Desarrol l o en Améri ca Lati na: ¿Que pueden aportar l as Uni versi dades?”,
' ' ' -- '' '¸ ¸ --'
' ' ¸ “La hybri s del punto cero: ci enci a, raza e i l ustraci ón en l a Nueva Granada (1750-
1816)” ' ' ¸'
“Europa, moderni dad y eurocentri smo”, ¸ La col oni al i dad del
saber: eurocentri smo y ci enci as soci al es. Perspecti vas l ati noameri canas
' “El “postdesarrol l o” como concepto y prácti ca soci al ” ' Pol í ti cas
de economí a, ambi ente y soci edad en ti empos de gl obal i zaci ón. ' ,
'
' “Más al l á del tercer mundo. Gl obal i zaci ón y di ferenci a” ' ''
' ¸ ' ¸'
' “Encounteri ng devel opment : the maki ng and unmaki ng of the thi rd worl d” '
' ',
' ' “Desarrol l o” Antropol ogí a del desarrol l o
' ' “Mas al l á del desarrol l o: La buena vi da”, ' ' '
--'' '¸ ¸ --'
“Necesi dades” '¸ ¸ '

¸ ' “Hi stori as l ocal es / Di seños gl obal es: col oni al i dad, conoci mi entos subal ternos y pensami ento
fronteri zo”
“Col oni al i dad del poder y cl asi fi caci ón soci al ”, ' ¸ ' ,
'¸ El gi ro decol oni al : refl exi ones para una di versi dad epi stémi ca más al l á del capi tal i smo gl obal ' '
¸ ' ¸'
“La col oni al i dad y l a cuesti ón del poder” ¯' '
“Col oni al i dad del poder, eurocentri smo y Améri ca Lati na” ¸ La
Col oni al i dad del Saber: Eurocentri smo y ci enci as soci al es. Perspecti vas l ati noameri canas
' “Proyectos de Desarrol l o y Prácti cas de Postdesarrol l o en l a Cuenca Medi a del Rí o Pi l comayo.”
' ¸ ¯ , ' ' ,
, '
' ¸ ' “Da geografi a ás geo-grafi as: um mundo em busca de novas terri tori al i dades”
, La guerra i nfi ni ta. Hegemoní a y terror mundi al
' ' “Habl amos del soci al i smo del buen vi vi r”, ' '
' - '' '¸ -'
¸ - “La crí ti ca posocci dental y l a moderni dad”, ' ,
'

' ' , '
' '

' ¯ ' ' ''

' '

¸ '
-
' ' occi dental i smo.

' ' ' ' ' ' ,'

' ' raza , col oni al i dad del poder.
189
¯
Juan Manuel spinelli
*
, ¸ '' '
' ¸ '' ' gl obal i zaci ón fragmentada

“, '” ¸' ¸ ' '
, ' ' ' '
' ¸ ' ¸
' ' '
¸ , ¸ ' '¸
' ' archi pi él ago rompecabezas
' , ' ', ' '
, ' , ' “, '” '
' ¸ ' ' – '
¸ '' ¸ ' ' '
“¡Aquí estamos!
La palabra nos viene húmeda de los bosques,
y un sol enérgico nos amanece entre las venas”
nicolás guillén
''– ' ' “, '” '
' ' '
revol uci onando l a teorí a '
'¸' ' ' ' ' '
' '' ¸ ''
'¸ '' ' ' , ' '
' ' , ' '' a '
' por ' ' '¸
' ' '' ' ' Oxi moron
' ¸ ' – ¸ ' , '' '
, ' '
' ' ' '' '
punto por punto ,' ' ¸ '
'' “ ' ' ” –, '' '
' – ' “' ” – ' ' ' ,
¸ '' ' ' ' '' '
' ' ci enci a ' ' ' ' '
' ' ' ' ¯ ' ' ' '
'' , ' ' vol untari smo
' ' ' no estaban dadas ,
' ¸ ' ¸ necesari o ' '
' ' ' ' –
j ugándosel a , ' ' ' ' '' '
ci enci a marxi sta aventureri smo vol untari sta ' ' ¯
'¸ ' ' ' ' ,
– ' ' ' , ' ' , ' ''–
' '' Revol uci ón , formal mente
' ¸ ' ¸ , , '
– ' , ' ' ¸
' ' , ¸– materi al mente ' '
–'' ¸ '' ¸ '
'– , ¸' ' '
'' ' ' ' ' '
' ' , ' ' '
' ' ' ' , ' ¸ ' , '
' ' ' ¸ '
hacerse l os di ferentes ' ,
' – ' , '– , '
“ ” – “ ” , “' ' ” , ,
¸ “' ” ' ¸ “ ' ' ” ' '
“ '” ¸ ' ' –
pi e ' ,' – '
' ' '' '
, '' ' conteni do ''
¸ ' ' ' '
' ', ' oxi moróni ca '
enaj enaci ón Manuscri tos económi co-fi l osófi cos --
' ' hecho económi co , ' '
“ – – ' '
' , ”

extrañami ento – ''– ' ',
' ' , ' ' ' '
real i zaci ón desreal i zante obj eti vaci ón ' pérdi da , apro-
pi aci ón enaj enada ¸ , ''
¸ “ ' , '
¸ ' ' ¸ ' ,
' ”

' ¸ ' ' ,
' “¸ ” ¸
' “ ” , ¸ ' '
¸ , ' ' ¸ ¸
' ' ' ' ¸ , ¸
'' revol uci ones ' ' ' ¸
' ' '' , '
,' ' , ' '¸

-
' '' ,
¸ ' , ' ¸'
' '

'' “, '” ¸ ' ',
¸ “ ' ' ” en el marco
' ¸' “¸ ' '
, ' ' ¸ ¸ ' ¸
' ¸ '' ¸ ' ' ¸
¸ ¸ ' ¸ ,
' ' ¸ ¸ ' , ¸ ' ''
' , ¸ ¸ '
¸ '¸'”

'' ' ' ' ¸
' ' ' ,

' ' '
,¸ '' ' , ' '
' '¸ '' ' '
gri s
' ' ' ' “, '” ' i ntel ectual i dad
de derecha ¸ '' , ¸'
¸ ' ' ' '
191
''– ' ' “, '” '
' ' '
revol uci onando l a teorí a '
'¸' ' ' ' ' '
' '' ¸ ''
'¸ '' ' ' , ' '
' ' , ' '' a '
' por ' ' '¸
' ' '' ' ' Oxi moron
' ¸ ' – ¸ ' , '' '
, ' '
' ' ' '' '
punto por punto ,' ' ¸ '
'' “ ' ' ” –, '' '
' – ' “' ” – ' ' ' ,
¸ '' ' ' ' '' '
' ' ci enci a ' ' ' ' '
' ' ' ' ¯ ' ' ' '
'' , ' ' vol untari smo
' ' ' no estaban dadas ,
' ¸ ' ¸ necesari o ' '
' ' ' ' –
j ugándosel a , ' ' ' ' '' '
ci enci a marxi sta aventureri smo vol untari sta ' ' ¯
'¸ ' ' ' ' ,
– ' ' ' , ' ' , ' ''–
' '' Revol uci ón , formal mente
' ¸ ' ¸ , , '
– ' , ' ' ¸
' ' , ¸– materi al mente ' '
–'' ¸ '' ¸ '
'– , ¸' ' '
'' ' ' ' ' '
' ' , ' ' '
' ' ' ' , ' ¸ ' , '
' ' ' ¸ '
hacerse l os di ferentes ' ,
' – ' , '– , '
“ ” – “ ” , “' ' ” , ,
¸ “' ” ' ¸ “ ' ' ” ' '
“ '” ¸ ' ' –
pi e ' ,' – '
' ' '' '
, '' ' conteni do ''
¸ ' ' ' '
' ', ' oxi moróni ca '
enaj enaci ón Manuscri tos económi co-fi l osófi cos --
' ' hecho económi co , ' '
“ – – ' '
' , ”

extrañami ento – ''– ' ',
' ' , ' ' ' '
real i zaci ón desreal i zante obj eti vaci ón ' pérdi da , apro-
pi aci ón enaj enada ¸ , ''
¸ “ ' , '
¸ ' ' ¸ ' ,
' ”

' ¸ ' ' ,
' “¸ ” ¸
' “ ” , ¸ ' '
¸ , ' ' ¸ ¸
' ' ' ' ¸ , ¸
'' revol uci ones ' ' ' ¸
' ' '' , '
,' ' , ' '¸

-
' '' ,
¸ ' , ' ¸'
' '

'' “, '” ¸ ' ',
¸ “ ' ' ” en el marco
' ¸' “¸ ' '
, ' ' ¸ ¸ ' ¸
' ¸ '' ¸ ' ' ¸
¸ ¸ ' ¸ ,
' ' ¸ ¸ ' , ¸ ' ''
' , ¸ ¸ '
¸ '¸'”

'' ' ' ' ¸
' ' ' ,

' ' '
,¸ '' ' , ' '
' '¸ '' ' '
gri s
' ' ' ' “, '” ' i ntel ectual i dad
de derecha ¸ '' , ¸'
¸ ' ' ' '
funci ón i ntel ectual ''
' '' ' Ci nco escri tos moral es ¸ '
“ ' ' '' ' ' , ' ”

' ' ' ¸ ' '
' ' '' ' ' ¸
' ' “ ' ' ”
' ¸ , ' ' ' ' '
desenmascarami ento ¸
' ' ' l a i ntel ectual i dad de derecha no se
sosti ene sobre l a base de sus mi smos presupuestos ' “, '” '
“ ” '' ' ' “ ”
' deconstrui r el pensami ento “de derechas” a parti r de l a remi si ón a
su propi a base conceptual ' ' ' '
“' ' ” ' Acepta '
' ¸ ' ¸ ' '
' ' ' ' '
¸ ' ' , - ¸ ¸
' ' “ ' ' ” “¸ '” , “ ' ' ” “
” ' ¸ “
' ”

' ' ' ' “
' ¸ ' ¸ ' ¸ ,
¸ ' ' ,

“ ' ' ” ¸ ' '' ¸' ' ' '
'' , ' ¸ ' '
' “ ' ' ” '' ¸
por , , –'
'' ' ' ' , '–
' '
' ' “, '” “ ' ' ” ' “ ' '
” ' ' ' ' ' ' –
' “' ' ” ¸ ' ' '
' pensami ento úni co ¸ '
i nevi tabi l i dad ' pensami ento úni co
' ' ' '' ,
' ¸ ¸ ' ' '
“' '” , '
¸ ' ¸' ' , ¸'
' ' ¸ pragmati smo i ntel ectual
, '¸ ' ' ¸ '
, ' ' ' '' ' '
publ i ci stas ' “¸ '¸'” ' el mej or de l os mundos
posi bl es ' ' ' '
' , ' ¸ '
'' fi n de l a hi stori a cl ari vi denci a ci ega '
¸ ''
'' ' , ¸ ¸ “'
'”

, – ¸ ,– ' ' ' '
, ' '
'' , ' ' – ¸
¸' ¸ '– , ' ¸ ¸ “ ' '
” ' ' ' funci ón l egi ti madora
' ' ' comentari stas mul ti uso
“ ' '” '

futuro pasado
' , ' ' '
– ' ' '– ' l i beral
fasci sta ' ' ¸ '
' ' ' '
' ¸ l a tercera ví a
gris universal ¸ ¸
“ ¸” ' – '
– '
Combatir al fascismo '' '
' intelectual ' ' , '' ,
' ' '' ' funcionarios del intelecto '
' ' ' ' ,

'
bisturí , megáfono '' ' ,
' ' , ' ' '' '' “' ”
-
,
' ' ' ' '' '
, '' , ' ' '
la realidad ' ' ' – ' ¸ '
– “'' ” – , intelectuales –
escéptica esperanza transformación de lo real ,
¸' ' mundo nuevo ¸ ' arma para la paz
¸ , ' , '¸ ¸' ¸
' ' intelectuales intelectual insurgente insurgente
' artista la insurgencia es el arte de la liberación
¸'
' Mi crofí si ca del poder '
'' Cartografí as del deseo
' ¸' “, ' ' ' , ' ” Comuni cados
del EZLN '' ¸
Manuscri t os económi cos y f i l osóf i cos de 1844 '
193
funci ón i ntel ectual ''
' '' ' Ci nco escri tos moral es ¸ '
“ ' ' '' ' ' , ' ”

' ' ' ¸ ' '
' ' '' ' ' ¸
' ' “ ' ' ”
' ¸ , ' ' ' ' '
desenmascarami ento ¸
' ' ' l a i ntel ectual i dad de derecha no se
sosti ene sobre l a base de sus mi smos presupuestos ' “, '” '
“ ” '' ' ' “ ”
' deconstrui r el pensami ento “de derechas” a parti r de l a remi si ón a
su propi a base conceptual ' ' ' '
“' ' ” ' Acepta '
' ¸ ' ¸ ' '
' ' ' ' '
¸ ' ' , - ¸ ¸
' ' “ ' ' ” “¸ '” , “ ' ' ” “
” ' ¸ “
' ”

' ' ' ' “
' ¸ ' ¸ ' ¸ ,
¸ ' ' ,

“ ' ' ” ¸ ' '' ¸' ' ' '
'' , ' ¸ ' '
' “ ' ' ” '' ¸
por , , –'
'' ' ' ' , '–
' '
' ' “, '” “ ' ' ” ' “ ' '
” ' ' ' ' ' ' –
' “' ' ” ¸ ' ' '
' pensami ento úni co ¸ '
i nevi tabi l i dad ' pensami ento úni co
' ' ' '' ,
' ¸ ¸ ' ' '
“' '” , '
¸ ' ¸' ' , ¸'
' ' ¸ pragmati smo i ntel ectual
, '¸ ' ' ¸ '
, ' ' ' '' ' '
publ i ci stas ' “¸ '¸'” ' el mej or de l os mundos
posi bl es ' ' ' '
' , ' ¸ '
'' fi n de l a hi stori a cl ari vi denci a ci ega '
¸ ''
'' ' , ¸ ¸ “'
'”

, – ¸ ,– ' ' ' '
, ' '
'' , ' ' – ¸
¸' ¸ '– , ' ¸ ¸ “ ' '
” ' ' ' funci ón l egi ti madora
' ' ' comentari stas mul ti uso
“ ' '” '

futuro pasado
' , ' ' '
– ' ' '– ' l i beral
fasci sta ' ' ¸ '
' ' ' '
' ¸ l a tercera ví a
gris universal ¸ ¸
“ ¸” ' – '
– '
Combatir al fascismo '' '
' intelectual ' ' , '' ,
' ' '' ' funcionarios del intelecto '
' ' ' ' ,

'
bisturí , megáfono '' ' ,
' ' , ' ' '' '' “' ”
-
,
' ' ' ' '' '
, '' , ' ' '
la realidad ' ' ' – ' ¸ '
– “'' ” – , intelectuales –
escéptica esperanza transformación de lo real ,
¸' ' mundo nuevo ¸ ' arma para la paz
¸ , ' , '¸ ¸' ¸
' ' intelectuales intelectual insurgente insurgente
' artista la insurgencia es el arte de la liberación
¸'
' Mi crofí si ca del poder '
'' Cartografí as del deseo
' ¸' “, ' ' ' , ' ” Comuni cados
del EZLN '' ¸
Manuscri t os económi cos y f i l osóf i cos de 1844 '
'' ¸ '' ' '
¯ Comment sorti r du l i béral i sme? ,

' ' , –
¸ '__ _ ''

“ ' ¸ ' ' '
' ' ¸ '' ¸ ' ' , '
' ' ' ¸ ' ' , '
' ¸ ¸ ' ' ' ' , '
, ' ' ' ,
' ' ¸ '¸ ' ' ¸ '¸
' ” ' ¸' “, '” ' ' ¸
_-'
' ¸ ' ¸ ''
'
Manuscri tos económi co-fi l osófi cos. ¸ '
'' ¸ '' ' '
- ' ¸' Art. ci t.
' ' Cartografí as del deseo ''
“ ' , ' ' ' ¸
' '¸' ' '' ¸' “ ”
“' ” ' ' ¸ '
, ' ' ¸” '
¸' Art. ci t.
7 I bi d.
' ' ' ' ¸ ' , ' Mi cro-
fí si ca del poder ' '
' ¸' Art. ci t.
10 I bi d.
11 I bi d.
12 I bi d.
“, ¦ ' ' ' ' ¸ ' '
' ' ¸ ¸ , ' ' ' '
' ¸ ' ' '' ' ' ¸ ' ' ' , ,'
' “' ' ' ” ' ' ' ” I bi d
- ¸ ' “ ' ' ¸ '” ' ¯ “ ¸ '
¯ ' (Comment sorti r du l i béral i sme? ,
' ' ' ' ' ' ' '
¸ ' ' ' ' ' ' ' ' , ' '
' ¸ ' ' , ' ' '
' ' ' ' ' ' ' '
' ” I bi d.
15 I bi d.
195
¯ ¯
rebeca Peralta Mariñelarena*
' ' '
' ' ' ' ' ¸
'' ' ' , ' ¸ ' '
“ ” ¸ ¸
' , ¸ ' ' '
' ' ' ' ' ¸ '
'
' ' ¸ ,

' ' '
¸ ' ' , ' '
, ' ¸ ' ¸' ¸ '
' ' ¸
¸ ' ' ' '¸'
Apuntes para una cartografía de las luchas populares en México
' ' '
' ' ¸ , ' '
' ' - , ¸ ' '
' ' “ ¸”
' ' ' ' ' '
¸ ,' ' ' ' ' ' '
' ' “¸ ” , ¸
' ¸' ' , ¸ “' ¸ ”
' , ' '' ' ' ' , '
' ' ¸
' '
¸ - '
' '' '
' ,
- ' ' ' ' ¸ ' '
¸ ' '' ' ¸'

' ,'
' , ' ' '
' ' ' '
' ¸ '
' ' ¸ ' ' ' ' ' , ' ¸ ,
' ''
' ¸ ' ' ,
' ' , ' '
ti empo real ,

'' ' , '
' ' ''
- ' ¸
, ¸ ¸ ,
' ' '¸ ' ' '
-

¯ ' ' ¸ ¸ , ''
' ' ' ¸ ' ' ' '
' ' ' – '
' – , ' ' ¸ –
' ' ' ' '
¸ ''
' ¯ , ' ' ' ' , '
'
' ' ¯ ' ' ,
' ' ' ¸ ' ' ' '
'' ¸ '
¸ , ' ' ' ' ,
' ' ' anti capi tal i sta ' '
- , ' ' ''

, ' ' ' , -
¯ – ' ' ' ' '
, ' ¸ ' '
, ' ' '
'
¸ ¸ ' ' ¸ ' '
¸ ' ' ¸ ¸ –
, ' ' ' '– ' '
' ¸ '

¸ ' ' ,
¸ ' ' ,
' ¸ ' ' ' ¸ ' ' '
' , ' ' ' ' ¸ '
' ' ¸ , ' ' '¸

'
' ' ' , '' , ,' '
' ' ' '
' , ', '
' ' ' , , ' '
'¸' , '' ' , '
' ¯ , ' ' '
' ' ¸ ¸ ¸ '
' ' ' '¸
, '' , ' '
¸ ' ' ' ' , ¸ ' '
'' ' '' , ' ''
'' ¸ ' ,' '' ¸
'
' ' ' '
' ' ,
' ' ' ' ¸ ,
' ' ' '

' '
¸ ' , '
' , ' ' '' , ''¸
'

'

' ' ' ,
197
' ' '
' ' ¸ , ' '
' ' - , ¸ ' '
' ' “ ¸”
' ' ' ' ' '
¸ ,' ' ' ' ' ' '
' ' “¸ ” , ¸
' ¸' ' , ¸ “' ¸ ”
' , ' '' ' ' ' , '
' ' ¸
' '
¸ - '
' '' '
' ,
- ' ' ' ' ¸ ' '
¸ ' '' ' ¸'

' ,'
' , ' ' '
' ' ' '
' ¸ '
' ' ¸ ' ' ' ' ' , ' ¸ ,
' ''
' ¸ ' ' ,
' ' , ' '
ti empo real ,

'' ' , '
' ' ''
- ' ¸
, ¸ ¸ ,
' ' '¸ ' ' '
-

¯ ' ' ¸ ¸ , ''
' ' ' ¸ ' ' ' '
' ' ' – '
' – , ' ' ¸ –
' ' ' ' '
¸ ''
' ¯ , ' ' ' ' , '
'
' ' ¯ ' ' ,
' ' ' ¸ ' ' ' '
'' ¸ '
¸ , ' ' ' ' ,
' ' ' anti capi tal i sta ' '
- , ' ' ''

, ' ' ' , -
¯ – ' ' ' ' '
, ' ¸ ' '
, ' ' '
'
¸ ¸ ' ' ¸ ' '
¸ ' ' ¸ ¸ –
, ' ' ' '– ' '
' ¸ '

¸ ' ' ,
¸ ' ' ,
' ¸ ' ' ' ¸ ' ' '
' , ' ' ' ' ¸ '
' ' ¸ , ' ' '¸

'
' ' ' , '' , ,' '
' ' ' '
' , ', '
' ' ' , , ' '
'¸' , '' ' , '
' ¯ , ' ' '
' ' ¸ ¸ ¸ '
' ' ' '¸
, '' , ' '
¸ ' ' ' ' , ¸ ' '
'' ' '' , ' ''
'' ¸ ' ,' '' ¸
'
' ' ' '
' ' ,
' ' ' ' ¸ ,
' ' ' '

' '
¸ ' , '
' , ' ' '' , ''¸
'

'

' ' ' ,
' '
“¸ ”
' '
, , ' ' '
¸ ' ¸

'
' ' ' '¸ '
, ' ' ' ¯
¯ ' ,
' ' ' ' ' - '
' ' ' '

' ' '' ''

' '¸ ' '
' ' ' '' ,
¸ ' , '¸ ' ¸' ,
' ' ' – , ' –
' ¸ ' ,
' ' ¸
'
¯ , ' ' ' '
' ¸ ' ¸ ' ' ' ,
' ' ' ,
' , ¸ ' ' –'
' ' ' ¸ ' ' '
, ' ¸
'
' ' '
' ¯ ¸ ¸ ' ' '
' ' ' '

' ' ' ¸ ' ,
' ¸ ' ' ' '
' '' ' ' ' ' , '¸
¸ ' ¸

' ' ¸ '
' '' , , ' '
, ¸ ' ' '
, ' ' ' ' '
¸ ¸
¸ ¸ ''¸ ¸ ' ¸'
, ' , ' '
' ¸

' '' , '
' ¸ ' ' ' '
''¸ '
' ' ' , ¸ '
' ' '
-
' ''
' , , ' ¸
¸ '
' ¸ ' ' ¸ '
' ' ¸ ' ''
' ' ' '
' ' ' ' '
' '

' ' ' ' ' '
Presi dente l egí ti mo.
16
' '
' ' ' ¸ ¸ ' , '
'
' ' ¸ ' ' ' '
' '' ' '
' ' ' ' '
'¸ ¸ '
' ' ' ' ' '
' '
, , ' – ,'
'' –

' , ' '
'' , ' ' , '¸
' ' ' '
' ' ' ,
“”

' ' ' ¸ '
¯ ' ' , ' ' ¸
¸ '' ¸ '
' ' ' '¸
'
199
' '
“¸ ”
' '
, , ' ' '
¸ ' ¸

'
' ' ' '¸ '
, ' ' ' ¯
¯ ' ,
' ' ' ' ' - '
' ' ' '

' ' '' ''

' '¸ ' '
' ' ' '' ,
¸ ' , '¸ ' ¸' ,
' ' ' – , ' –
' ¸ ' ,
' ' ¸
'
¯ , ' ' ' '
' ¸ ' ¸ ' ' ' ,
' ' ' ,
' , ¸ ' ' –'
' ' ' ¸ ' ' '
, ' ¸
'
' ' '
' ¯ ¸ ¸ ' ' '
' ' ' '

' ' ' ¸ ' ,
' ¸ ' ' ' '
' '' ' ' ' ' , '¸
¸ ' ¸

' ' ¸ '
' '' , , ' '
, ¸ ' ' '
, ' ' ' ' '
¸ ¸
¸ ¸ ''¸ ¸ ' ¸'
, ' , ' '
' ¸

' '' , '
' ¸ ' ' ' '
''¸ '
' ' ' , ¸ '
' ' '
-
' ''
' , , ' ¸
¸ '
' ¸ ' ' ¸ '
' ' ¸ ' ''
' ' ' '
' ' ' ' '
' '

' ' ' ' ' '
Presi dente l egí ti mo.
16
' '
' ' ' ¸ ¸ ' , '
'
' ' ¸ ' ' ' '
' '' ' '
' ' ' ' '
'¸ ¸ '
' ' ' ' ' '
' '
, , ' – ,'
'' –

' , ' '
'' , ' ' , '¸
' ' ' '
' ' ' ,
“”

' ' ' ¸ '
¯ ' ' , ' ' ¸
¸ '' ¸ '
' ' ' '¸
'
¸ ¸ ,
' , ' ', '
' '
' , '' ' ' '
' , ' ¸ '
' ' , ¸ '' , '
' ¸ ¸ '
' ¸ ' ¸ ' '

' ' ,…¦ , ' ¸ ”

¸ ' ' '
¸ ' ' ' ''
¸ ' ' ' ' '
' ' ' ,
' ' ' , ' ¸ '
“ ' '' ¸ '
, '' ' ' , ' '
' ' ¸' '
'' ' , ' '
' ' '
' ' ' , '
, ' ' “ , , ” '
'”
¸
' ' ' '
' ' ''
'
¸ ' ¸' ' ' , ' ¸ '
' ' ' ' ' ¸
' ' '' '
' ' ' ' ' '
“ ' ¸ ' ” ' ' ,
' ' ' ' '
' ' '
' ' ' '
' ' , ' ¸' ' '
, ' ' ' '
-- ' , '¸ ' ¸' ' '

- - '
' ' '

' ' ' , ', ,
¸ ' ¯ ' ' ' ,
¸ '

¸ ' ' ' '
' , ' ' ' ,
' ' ' ' '
' “ ” ' ' ¸
' ¸ , ¸ '
' ' , ' ' ' ,
' ' , ' '
' ' , ' '
' ' '¸ , '¸' ' '' '

' ' ¸ ' ' ¸
' ' ' ' '' ' ,
'' ¸ ' ' '
' '
' ' ¸' ''
' ' ¯
' ' '' ,
' ' ¸'
“¸ ' ¸ ” ,
' '' ' ' ' ¸ '
' ' ¸' ' ' ' '
' ' ' ¸ ¸ ' '
' '' ''

' '
' ' '
' ' ' ' '' ' , ''
' ' '' '
' '
' ' '' , ' '
' , ' ' ' ' '
¸ ' ' ''
201
¸ ¸ ,
' , ' ', '
' '
' , '' ' ' '
' , ' ¸ '
' ' , ¸ '' , '
' ¸ ¸ '
' ¸ ' ¸ ' '

' ' ,…¦ , ' ¸ ”

¸ ' ' '
¸ ' ' ' ''
¸ ' ' ' ' '
' ' ' ,
' ' ' , ' ¸ '
“ ' '' ¸ '
, '' ' ' , ' '
' ' ¸' '
'' ' , ' '
' ' '
' ' ' , '
, ' ' “ , , ” '
'”
¸
' ' ' '
' ' ''
'
¸ ' ¸' ' ' , ' ¸ '
' ' ' ' ' ¸
' ' '' '
' ' ' ' ' '
“ ' ¸ ' ” ' ' ,
' ' ' ' '
' ' '
' ' ' '
' ' , ' ¸' ' '
, ' ' ' '
-- ' , '¸ ' ¸' ' '

- - '
' ' '

' ' ' , ', ,
¸ ' ¯ ' ' ' ,
¸ '

¸ ' ' ' '
' , ' ' ' ,
' ' ' ' '
' “ ” ' ' ¸
' ¸ , ¸ '
' ' , ' ' ' ,
' ' , ' '
' ' , ' '
' ' '¸ , '¸' ' '' '

' ' ¸ ' ' ¸
' ' ' ' '' ' ,
'' ¸ ' ' '
' '
' ' ¸' ''
' ' ¯
' ' '' ,
' ' ¸'
“¸ ' ¸ ” ,
' '' ' ' ' ¸ '
' ' ¸' ' ' ' '
' ' ' ¸ ¸ ' '
' '' ''

' '
' ' '
' ' ' ' '' ' , ''
' ' '' '
' '
' ' '' , ' '
' , ' ' ' ' '
¸ ' ' ''
¸ '' , ' ¸ ' ' '
'
, ' '
, ,' '' ' '
' , ' ,' ' ''
¸ '
' ¸ ' ¸
'¸ ' '
' ' '' '
,' ' ¸ '
' '' ' '
¸'

, , ¯ ' Zapati stas. Un nuevo mundo en construcci ón. ' ¸

“ ' Por l a Di gni dad de l os
Puebl os de Oaxaca, 14 de j uni o no se ol vi da” '

” '
' “ ' ' ' ” Obser vatori o Soci al de Améri ca Lati na,

' “' ' ” ¯ '

' “' , '¸ ” Obser vatori o Soci al de Améri ca Lati na,

“ ' ¸'” La Jornada

, ' Otras Geografí as. Experi enci as de autonomí as i ndí genas en Méxi co.
' ' '
Méxi co haci a el 2000. Desafí os y Opci ones '

La construcci ón de al ternati vas ' ' '

¸ ¸ ,
“ ' ' '” Obser vatori o Soci al de Améri ca Lati na,

, “ ' , '
¸ ” Obser vatori o Soci al de Améri ca Lati na, -
“ , ' ' ' ' , '
' ” Obser vatori o Soci al de Améri ca Lati na,

' ' ' ' '
' ¸ ¸ ' '

' ¸ ' ' ¸ , ' ' '
' ¸ , ¸ ' ' “” '
¸ ' '

' ' ' ' ' ' ' , ' '
'' ' '' ' ' ¸'

' ' '' ¸ '¸ ' '
-
, ' ' , ¸ ' '
, ' ¸ ,

' ' , ¸ ' ¸' ' '
, ' , Chi apas: l a razón ardi ente. Ensayo sobre l a rebel i ón del mundo encantado

' ' ' ' , ¸ ''
, ' ' ' ''

' ¸ , ¸ ' '¸ ' ' , ¸
' ' ' – '¸
'

¸ ' ' ' '' '
' ' ¸ ' '¸' , ' ¸ '

' ' ' ''
' ' ' ' ' ' '
' , ¸ ' ' ¸' ' ' ' ¯ '
, ' ' '

' , ' ' ' '' “
¸' ” ¯ ¯ , “ ¸ ” '' ¸
' , '

'' ,' ''¸ ¸ ' '
' '

' ' ' ¸' ' ' ¸
¸ , '' ' ' ¯ ' “'
' ” ¯ '

¯ ' ¸ '
- ' ' , ¸
' ' , '
-
¸ ' ' ,' ' '' '
¸ '' ' ' ¸ ' ' ' '
¸ , ¸ ¯
203
¸ '' , ' ¸ ' ' '
'
, ' '
, ,' '' ' '
' , ' ,' ' ''
¸ '
' ¸ ' ¸
'¸ ' '
' ' '' '
,' ' ¸ '
' '' ' '
¸'

, , ¯ ' Zapati stas. Un nuevo mundo en construcci ón. ' ¸

“ ' Por l a Di gni dad de l os
Puebl os de Oaxaca, 14 de j uni o no se ol vi da” '

” '
' “ ' ' ' ” Obser vatori o Soci al de Améri ca Lati na,

' “' ' ” ¯ '

' “' , '¸ ” Obser vatori o Soci al de Améri ca Lati na,

“ ' ¸'” La Jornada

, ' Otras Geografí as. Experi enci as de autonomí as i ndí genas en Méxi co.
' ' '
Méxi co haci a el 2000. Desafí os y Opci ones '

La construcci ón de al ternati vas ' ' '

¸ ¸ ,
“ ' ' '” Obser vatori o Soci al de Améri ca Lati na,

, “ ' , '
¸ ” Obser vatori o Soci al de Améri ca Lati na, -
“ , ' ' ' ' , '
' ” Obser vatori o Soci al de Améri ca Lati na,

' ' ' ' '
' ¸ ¸ ' '

' ¸ ' ' ¸ , ' ' '
' ¸ , ¸ ' ' “” '
¸ ' '

' ' ' ' ' ' ' , ' '
'' ' '' ' ' ¸'

' ' '' ¸ '¸ ' '
-
, ' ' , ¸ ' '
, ' ¸ ,

' ' , ¸ ' ¸' ' '
, ' , Chi apas: l a razón ardi ente. Ensayo sobre l a rebel i ón del mundo encantado

' ' ' ' , ¸ ''
, ' ' ' ''

' ¸ , ¸ ' '¸ ' ' , ¸
' ' ' – '¸
'

¸ ' ' ' '' '
' ' ¸ ' '¸' , ' ¸ '

' ' ' ''
' ' ' ' ' ' '
' , ¸ ' ' ¸' ' ' ' ¯ '
, ' ' '

' , ' ' ' '' “
¸' ” ¯ ¯ , “ ¸ ” '' ¸
' , '

'' ,' ''¸ ¸ ' '
' '

' ' ' ¸' ' ' ¸
¸ , '' ' ' ¯ ' “'
' ” ¯ '

¯ ' ¸ '
- ' ' , ¸
' ' , '
-
¸ ' ' ,' ' '' '
¸ '' ' ' ¸ ' ' ' '
¸ , ¸ ¯

' ¸' ' '' ' '' ' ¸
' ' ' ' ' , , ' '

' ' ' ' ¸ ' , '' ''
' ¸ '' ' '' ' '
, ¸ ' , '' '

,' '' ' ' ¸ '
, ' ' '' ' '

'' ' ' ''¸ ¸ ' ¸','_ '
' '

' ' ' ' ' '' '

' ' ' ' '' ' ' ,
'' “ ¸' ” ¸ ' ¸
' , ¯ ' , '

¯ ' ' '' ''
'¸ ' ' , '
' '' , ' ' ' ,

¸ “ ' ” '' ¸ ' ¸
' ¸ ' “ ¸ ” ' ' '
' ' –
' ' ' ¸ ' ' ' ¸
' '' , ' ' ' ¸
, ' ¸ ' ¸ ¸ ' ' '
' '' ' '
¸ ' ' ¸ ' ' '
205
¸
¯
ezequiel Pinacchio
1
(…) porque si bi en se procl ama l a i gual dad entre l os hombres en
nombre de l a fi l osofí a y de l a i ntel i genci a, tambi én en su nombre se
deci de su extermi ni o.
'
Ya no se trata de medi r deformaci ones, si no de reconstrui r todo l o
humano a parti r de l a deformaci ón mi sma. Mej or di cho, desaparece l a
deformaci ón y convi cci ón de saber cuál es el model o, y asoma l a duda
de qué es l o humano.
'
Kusch, Fanon y la descolonialidad
¸'
' ' , ' '
¸' ' ' ' ' ' ' ' ' ¸'
' ¸ ' ' ' '' ' ' '
' ¸' ' ' '' , ¸
' qué es el hombre '' '
' ' ' , ',
' ' '¸ ' qui énes son humanos y qui énes no
' ' ' ' '
' ' ¸ ' '¸' '
¸ ' , ¸
¸ ' ' ' ,
' , ' '
' ' ' ' ¸ ' ' ' ' l a moder-
ni dad ' , ' ¸ Hombre ' '
' ' ' ' ' “¸ ' ¸ ”
' ' , ' '
' ' ' ' , '' '
'
' ' ' ' '
' ' ' ¸ '
marcas teóri cas
'
' ' ' moderni dad ' ''
col oni al i dad , ¸ ' ' ,
modernas ' ' , ' col oni al es.
' ¸ ' ' co-
l oni al i dad , col oni al i smo ' ' ''
, ' '' col oni al i smo ' ' '
, ' ' ' ' '
' ' col oni al i dad ' , '' ' ,
' '' , ' '
'' ' , ' ¸ ' '
' ' col oni al i dad ,
' ¿qué es l a ?
¸ ¸ '' ¸
, patrón de poder ' ¸ ' ¸
¸ '
' ' ' i nventa ' ' '
' , ' , , ' ' '
¸ ' ' , ' ¸
¸ - '
' ' ' , ' ''
' '
' ' ' ¸ ' '
¸ ' ' ' ' '
' ' ' ' '' , ¸ ¸ ' '
' ' , ' ' ' '
' ' ' ' ' '
¸' ' ' ' '
' ¯ ' , ' moderna/co-
l oni al
' ' ' ' El col or de l a pi el
¸ , ¸ grado de humani dad
' ' '
' ' ' ' '
¸ ''
' ' ' ' '
' ' ' ' ' ¸ ,
' ¯ ' '
¸ ' ¸ ' ' '' ' '
, ¸ ¸ '
' ' ' , ' ' ¸
“ ' ” ' ' '
' , ' ¸ ' ¸ ' '
uso raci onal ' ' “ ” ' ¸ '
puebl os el egi dos
' ' ' ' ' , , '
'

“¸ ' ¸ ” ' ¸
el hombre ' ' ¸ '
' ', ' ' ' ' ' ,
' ' , ' ' ¸ '
' '
nuevo hombre ' ' ¸ '
' ' '
' ' ' '
' ' ¸ ' '
207
¸'
' ' , ' '
¸' ' ' ' ' ' ' ' ' ¸'
' ¸ ' ' ' '' ' ' '
' ¸' ' ' '' , ¸
' qué es el hombre '' '
' ' ' , ',
' ' '¸ ' qui énes son humanos y qui énes no
' ' ' ' '
' ' ¸ ' '¸' '
¸ ' , ¸
¸ ' ' ' ,
' , ' '
' ' ' ' ¸ ' ' ' ' l a moder-
ni dad ' , ' ¸ Hombre ' '
' ' ' ' ' “¸ ' ¸ ”
' ' , ' '
' ' ' ' , '' '
'
' ' ' ' '
' ' ' ¸ '
marcas teóri cas
'
' ' ' moderni dad ' ''
col oni al i dad , ¸ ' ' ,
modernas ' ' , ' col oni al es.
' ¸ ' ' co-
l oni al i dad , col oni al i smo ' ' ''
, ' '' col oni al i smo ' ' '
, ' ' ' ' '
' ' col oni al i dad ' , '' ' ,
' '' , ' '
'' ' , ' ¸ ' '
' ' col oni al i dad ,
' ¿qué es l a ?
¸ ¸ '' ¸
, patrón de poder ' ¸ ' ¸
¸ '
' ' ' i nventa ' ' '
' , ' , , ' ' '
¸ ' ' , ' ¸
¸ - '
' ' ' , ' ''
' '
' ' ' ¸ ' '
¸ ' ' ' ' '
' ' ' ' '' , ¸ ¸ ' '
' ' , ' ' ' '
' ' ' ' ' '
¸' ' ' ' '
' ¯ ' , ' moderna/co-
l oni al
' ' ' ' El col or de l a pi el
¸ , ¸ grado de humani dad
' ' '
' ' ' ' '
¸ ''
' ' ' ' '
' ' ' ' ' ¸ ,
' ¯ ' '
¸ ' ¸ ' ' '' ' '
, ¸ ¸ '
' ' ' , ' ' ¸
“ ' ” ' ' '
' , ' ¸ ' ¸ ' '
uso raci onal ' ' “ ” ' ¸ '
puebl os el egi dos
' ' ' ' ' , , '
'

“¸ ' ¸ ” ' ¸
el hombre ' ' ¸ '
' ', ' ' ' ' ' ,
' ' , ' ' ¸ '
' '
nuevo hombre ' ' ¸ '
' ' '
' ' ' '
' ' ¸ ' '
¸ , ' '
'' '' ' '¸ '
' ' ' ' '' '
' ' ' ' Di scurso del Método Medi taci ones Me-
tafí si cas ', ' ¸
yo. , ' ¸ ' '
, ' ¸ ' ¸
' ' '
¸ ' '
' ', ' ' ¸'
' '
'' ¸ '
' ego-fundamento '
¸ ' ' '
'' ' ' , ' ' '
' ' '
' ¸ ' ,
¸ , '¸ ' ' '
' ' l a cuesti ón humana ¸ ' ¸ '
' ' ¸ ¸' '
¸ ' ¸ ' '
' ' ' ' ¸ '
¸ ' ' '' ' ' ,
“ ' ' ” ' ' ¸ ¸ ' ' ¸ , ¸
' ' '¸
' ' ' ' ' '
' , ' ' '' ' '
' ¸¸
' ' ' '
' ¸' ''
' ' ' “ ”
' borrami ento de l a di ferenci a ontol ógi ca ' ' , ''
' '' ¸¸ ' '
' '

' ' ' Ser y Ti empo
¸' ' ¸ ¸ ' '
¸ ' ' '' ' '
' ' ¸' '
' ' ' ' ' ' ' , ¸'
' ¸ ¸' ,
'
¯ ' ' ' ' '
¸¸ ' ' , si stema mundo
moderno/col oni al damné ' '' ' '
' dasei n ' ' ' ' ¸
damnés no-ser-ahí ' mundo propi o.
¯ di ferenci a onto-
l ógi ca ' ' ' ' ' '
' , ' di ferenci a col oni al
¯ di ferenci a sub-ontol ógi ca ¸'
, ' ' '
¸ ' sobre el cual ¸' ¯
' ' ' ' ' '
' damné , ' '
' ¸' ' ' '
Pi el Negra/Máscaras Bl ancas '
¸ ' ' “” , ' ' ¸
' ' ¸ , ''
“” ' ¸

¸ ' ¸ el
negro no es un hombre ' una zona de no ser. ¸¸
¸ ' ¸ ' ' '
' ' . ¸ ¸ , ' ' ' '
¸ '' ' '' bl anquearse.
¸ ¸ ¸ '' ,
' ' ' ¯ '' ¸
¸ ''¸

' ' ¸ ' '
¸ pasar a ser l o otro de sí mi smo ¸
¸
' ¸ ' ' ' '
' ' ¸ ' ' '
' ' ¸ '
' ' '' '
' ' , ' ''
“ ¸ '”
' ¸ ' ' ' ¸
¸ ¸ ' ¸ ' “ … '
¸ ' '' ' ' ' , '
209
¸ , ' '
'' '' ' '¸ '
' ' ' ' '' '
' ' ' ' Di scurso del Método Medi taci ones Me-
tafí si cas ', ' ¸
yo. , ' ¸ ' '
, ' ¸ ' ¸
' ' '
¸ ' '
' ', ' ' ¸'
' '
'' ¸ '
' ego-fundamento '
¸ ' ' '
'' ' ' , ' ' '
' ' '
' ¸ ' ,
¸ , '¸ ' ' '
' ' l a cuesti ón humana ¸ ' ¸ '
' ' ¸ ¸' '
¸ ' ¸ ' '
' ' ' ' ¸ '
¸ ' ' '' ' ' ,
“ ' ' ” ' ' ¸ ¸ ' ' ¸ , ¸
' ' '¸
' ' ' ' ' '
' , ' ' '' ' '
' ¸¸
' ' ' '
' ¸' ''
' ' ' “ ”
' borrami ento de l a di ferenci a ontol ógi ca ' ' , ''
' '' ¸¸ ' '
' '

' ' ' Ser y Ti empo
¸' ' ¸ ¸ ' '
¸ ' ' '' ' '
' ' ¸' '
' ' ' ' ' ' ' , ¸'
' ¸ ¸' ,
'
¯ ' ' ' ' '
¸¸ ' ' , si stema mundo
moderno/col oni al damné ' '' ' '
' dasei n ' ' ' ' ¸
damnés no-ser-ahí ' mundo propi o.
¯ di ferenci a onto-
l ógi ca ' ' ' ' ' '
' , ' di ferenci a col oni al
¯ di ferenci a sub-ontol ógi ca ¸'
, ' ' '
¸ ' sobre el cual ¸' ¯
' ' ' ' ' '
' damné , ' '
' ¸' ' ' '
Pi el Negra/Máscaras Bl ancas '
¸ ' ' “” , ' ' ¸
' ' ¸ , ''
“” ' ¸

¸ ' ¸ el
negro no es un hombre ' una zona de no ser. ¸¸
¸ ' ¸ ' ' '
' ' . ¸ ¸ , ' ' ' '
¸ '' ' '' bl anquearse.
¸ ¸ ¸ '' ,
' ' ' ¯ '' ¸
¸ ''¸

' ' ¸ ' '
¸ pasar a ser l o otro de sí mi smo ¸
¸
' ¸ ' ' ' '
' ' ¸ ' ' '
' ' ¸ '
' ' '' '
' ' , ' ''
“ ¸ '”
' ¸ ' ' ' ¸
¸ ¸ ' ¸ ' “ … '
¸ ' '' ' ' ' , '
' ' ' ' ¸ ''
' , ' su l ugar , ' ¸ ' ''
' ¸ …”
' ¸ ' , '
' ' '
'' ' ''

' ¸' ' ' ' ' ' ' ' '
Los Condenados de l a Ti erra ' '
' '
Pi el negra… ' ' ' ''¸ '
' ' l a negri tud.
'' ' ' ¯ ' ' ''
' ''
¸ ' ' ' ,
¸' , ' ri tmo corporal i dad senti mi ento
ani mal i dad ' ser negro
' ' ' , ' ' ' ¸ ¸
' ¸ '' '¸ '' '
' ' ¸ ''
' ' ' ' ' raci smo
anti -raci sta
¸ ''¸ ' ¸ ' ¸
' '' '' '
¸¸ '– ' ¸ col oni al di dad
'' ' ' ' '
' ' ' ¸'
' ' ¸ ' ¸ ' '
¸ ' , '
' ' ' ' ' '
'
¸ ' ' ' ' ¸ ' ' ' '
' ' '
' ' '
' ' '
' '¸ ' ' '
, ' ' ' ' ' '
' ' '
' ' ' ' '
, ' ' ' ' '
' ' '' ' ' ' ¸
' ' '' “…
¸ ' ' … ' ¸ , ,
' ¸ ' ' '

' ' ' ' ¸ '
¸ ' ' ' '
¸ ' ' ' ' '
Los Condenados de l a ti erra ' , Pi el negra... ' '
“ ' ' ¸ ¸ ¸ ' ''

' ' ¸ '
punto de l l egada ' ' ' ' '
' ' '
'' ' ¸ ' ' '
“' ' ' ”
“ ' ' ' ' , '

' ¸ '
' ' , ¸ '
' ' ¸ '
' '¸ ' '
“ ' ¸ ' '
¸ , … ” '
¸ “ ¸ ' ' ' '
… ' ”

' ¸ ' ' '
negro ' negro '' , y , ' su
propi o (no) ser (aún).
, ' ' ,
' '
Los condenados de l a ti erra ' ' ¸ ¸ ,
¸ , ' '
'' ' ' '
' '” '
' ' ' ¸
' ' ' '
mundo nuevo ' humano
' ' , ' ' '
' ' ¸' ¸ ' ' ' ' '
' ¸ ' , ''
' , el negro '
211
' ' ' ' ¸ ''
' , ' su l ugar , ' ¸ ' ''
' ¸ …”
' ¸ ' , '
' ' '
'' ' ''

' ¸' ' ' ' ' ' ' ' '
Los Condenados de l a Ti erra ' '
' '
Pi el negra… ' ' ' ''¸ '
' ' l a negri tud.
'' ' ' ¯ ' ' ''
' ''
¸ ' ' ' ,
¸' , ' ri tmo corporal i dad senti mi ento
ani mal i dad ' ser negro
' ' ' , ' ' ' ¸ ¸
' ¸ '' '¸ '' '
' ' ¸ ''
' ' ' ' ' raci smo
anti -raci sta
¸ ''¸ ' ¸ ' ¸
' '' '' '
¸¸ '– ' ¸ col oni al di dad
'' ' ' ' '
' ' ' ¸'
' ' ¸ ' ¸ ' '
¸ ' , '
' ' ' ' ' '
'
¸ ' ' ' ' ¸ ' ' ' '
' ' '
' ' '
' ' '
' '¸ ' ' '
, ' ' ' ' ' '
' ' '
' ' ' ' '
, ' ' ' ' '
' ' '' ' ' ' ¸
' ' '' “…
¸ ' ' … ' ¸ , ,
' ¸ ' ' '

' ' ' ' ¸ '
¸ ' ' ' '
¸ ' ' ' ' '
Los Condenados de l a ti erra ' , Pi el negra... ' '
“ ' ' ¸ ¸ ¸ ' ''

' ' ¸ '
punto de l l egada ' ' ' ' '
' ' '
'' ' ¸ ' ' '
“' ' ' ”
“ ' ' ' ' , '

' ¸ '
' ' , ¸ '
' ' ¸ '
' '¸ ' '
“ ' ¸ ' '
¸ , … ” '
¸ “ ¸ ' ' ' '
… ' ”

' ¸ ' ' '
negro ' negro '' , y , ' su
propi o (no) ser (aún).
, ' ' ,
' '
Los condenados de l a ti erra ' ' ¸ ¸ ,
¸ , ' '
'' ' ' '
' '” '
' ' ' ¸
' ' ' '
mundo nuevo ' humano
' ' , ' ' '
' ' ¸' ¸ ' ' ' ' '
' ¸ ' , ''
' , el negro '
'' , '' '

a favor de '
¸ ' ' ' ' l a l ucha es contra
l a col oni al i dad , ' ' ' ', '

¯ ¸' ' ¸
¸ ' ' ' ¸ '
¸ “ '” ,
' ' '
' ' ' ¸ ',' '
' ' ¸
-
¸ ' ''
' ¸' ¸ ' ' '
La Seducci ón de l a Barbari e '
' Pi el Negra.. ' , ' '
ci vi l i zaci ón-barbari e ' ' ,
'' '
' ' ' ' ' ' '
' ' ' ' ' ' ¸ ¸
, ' '
¸ , ' ' ' '
'' ' ' ' '¸
' ' ¸ ' '
' '' ¸
' , ¸ , “ … ¸
' … ¸' ' ' ”

¸ '' ' ' '
'' '¸
'
'¸ ' ' ¸' ' ' '
¸ ' ' ' '
' ' ' “' ” '
'' baj os ni vel es de conci enci a soci al ' ¸' '
' '' '
¸ ' ' '
' ' ' ' , '
' ' ' ' ¸ '
' ' ' ,
¸ ' ' ' ' '
' ' '' ' ' –
' ' ' ' ' ¸
' ', '
¸ ' ' '
' ' ¸ ' ' ' '
'' ' ' , ' ¸ ' ''
' ' ' , '
' ¸ ' '
' , '' ' '
' ' , ' ''
' ' “ ” '' ¸ , ' ' ' ¸
' ' ' , ,'
' ' ¸ '
' , '
' '' Améri ca Profunda '
' ' ' ' ' ' ' ¸ '¸ '
'' ¸ ' ' estar , fagoci taci ón
' ' '
' ' , ¸ ' '
' ' '¸ Ser, , '' ' '' ¸
Estar. ' '' ''
' ' ' ' , '
' ' ¸ '¸
' '' ' ¸ ' , ' ' '
, ' ' ' ' '
'' ¸ '
, , , ' ' ' '
' ' ' ' ''
' '
' ' '¸ '
' ' ¸ , '' ''
' ' ' ' '
' ' ' ' ' '

¸ ¸ '
' ' , ¸ '
¯ , ' , ' '
' ' ' ' ' '¸ '
' ''' ,
' ¸ ¸ , ' '
' ' ' ' ' ' '
' ¸ '' ' '
' ' , ' '
213
'' , '' '

a favor de '
¸ ' ' ' ' l a l ucha es contra
l a col oni al i dad , ' ' ' ', '

¯ ¸' ' ¸
¸ ' ' ' ¸ '
¸ “ '” ,
' ' '
' ' ' ¸ ',' '
' ' ¸
-
¸ ' ''
' ¸' ¸ ' ' '
La Seducci ón de l a Barbari e '
' Pi el Negra.. ' , ' '
ci vi l i zaci ón-barbari e ' ' ,
'' '
' ' ' ' ' ' '
' ' ' ' ' ' ¸ ¸
, ' '
¸ , ' ' ' '
'' ' ' ' '¸
' ' ¸ ' '
' '' ¸
' , ¸ , “ … ¸
' … ¸' ' ' ”

¸ '' ' ' '
'' '¸
'
'¸ ' ' ¸' ' ' '
¸ ' ' ' '
' ' ' “' ” '
'' baj os ni vel es de conci enci a soci al ' ¸' '
' '' '
¸ ' ' '
' ' ' ' , '
' ' ' ' ¸ '
' ' ' ,
¸ ' ' ' ' '
' ' '' ' ' –
' ' ' ' ' ¸
' ', '
¸ ' ' '
' ' ¸ ' ' ' '
'' ' ' , ' ¸ ' ''
' ' ' , '
' ¸ ' '
' , '' ' '
' ' , ' ''
' ' “ ” '' ¸ , ' ' ' ¸
' ' ' , ,'
' ' ¸ '
' , '
' '' Améri ca Profunda '
' ' ' ' ' ' ' ¸ '¸ '
'' ¸ ' ' estar , fagoci taci ón
' ' '
' ' , ¸ ' '
' ' '¸ Ser, , '' ' '' ¸
Estar. ' '' ''
' ' ' ' , '
' ' ¸ '¸
' '' ' ¸ ' , ' ' '
, ' ' ' ' '
'' ¸ '
, , , ' ' ' '
' ' ' ' ''
' '
' ' '¸ '
' ' ¸ , '' ''
' ' ' ' '
' ' ' ' ' '

¸ ¸ '
' ' , ¸ '
¯ , ' , ' '
' ' ' ' ' '¸ '
' ''' ,
' ¸ ¸ , ' '
' ' ' ' ' ' '
' ¸ '' ' '
' ' , ' '

' ¸ ¸
¸ ' ' ' ' ,
¸ ¸ ¸ ' '
' , '' Améri ca Profunda '' '
' ' , ¸' ' ' “ '”
¸ ' ' ' ' ' '
' ' , ¸ '' '¸
' “ ' ' ” ' ' ' el
estar ¸ el ser ' ' '
, ' '¸ ' , ''
'' ¸ ' ' ' '
'' , ' ' '
' ' , '
' ' ' '' ' Esbozo de una an-
tropol ogí a fi l osófi ca ameri cana '
' , ' ' '
' ' ' ' ' , ' ¸ ' ' ¸
' ' ¸ ¸'
, ' '' '
Esbozo ' ' ' '
¸ '' ¸ ''
, '
¸ ' ' ' ' '' '
' , ' ' , ' ¸ ¸ , ¯ '
¸¸ ' ' ' '
' ontol ogí a del pobre .
'' ' ' '
¸
' ' ¸ ' ' '
“' ' '
'
' ” ontol ogí a del ri co '
está ' ser al gui en ' '
¸
' ' al go defi ni bl e
modo de estar ' ¸ '' '
' ¸ ' ' ¸ , '

dar l ugar a – ' ¸ '
' '' , ' revol uci ón cul tural
' '' no sobre desde el puebl o
con-mover ' ' ¸
'
¸ ' ''
¯ ' ¸' ' ' '
¸' , ' ¸
' ' '
' ' ' , '
¸ ' , ¸ '¸ ¸
'' ' ' ' desde y por
¸ , '¸ ' ' ' ' '
' ' ' , ' ' '
' ' '' ' ¸ '

' '
' ' ' ' ' ¸'
'
' ' , ' '
' , , ' col oni al i dad , ''
' ' ' '' ¸' ' ,
' ' , '
' ' ' '
' ' ' ' , '
¸ ' '
' ' ' ' '
'' ' , ' '' ,
' ' ¸ '' ¸ ' , ¸
'' ' ' '' , '' '
' ¸ , '' ' ' ' '
¸'
“ “” ' ¸ '” ¸ El
Col or de l a Razón: Raci smo epi stemol ógi co y razón i mperi al ¸
“ , ' ” ¸ La Col oni al i dad del Saber:
Eurocentri smo y Ci enci as Soci al es. Perspecti vas l ati noameri canas -
Pol í ti ca de l a l i beraci ón. Hi stori a Mundi al y Crí ti ca. , ¯'
' Pi el Negra/Mascaras Bl ancas.
' Los condenados de l a ti erra.
' La seducci ón de l a barbari e ' ¯ '
215

' ¸ ¸
¸ ' ' ' ' ,
¸ ¸ ¸ ' '
' , '' Améri ca Profunda '' '
' ' , ¸' ' ' “ '”
¸ ' ' ' ' ' '
' ' , ¸ '' '¸
' “ ' ' ” ' ' ' el
estar ¸ el ser ' ' '
, ' '¸ ' , ''
'' ¸ ' ' ' '
'' , ' ' '
' ' , '
' ' ' '' ' Esbozo de una an-
tropol ogí a fi l osófi ca ameri cana '
' , ' ' '
' ' ' ' ' , ' ¸ ' ' ¸
' ' ¸ ¸'
, ' '' '
Esbozo ' ' ' '
¸ '' ¸ ''
, '
¸ ' ' ' ' '' '
' , ' ' , ' ¸ ¸ , ¯ '
¸¸ ' ' ' '
' ontol ogí a del pobre .
'' ' ' '
¸
' ' ¸ ' ' '
“' ' '
'
' ” ontol ogí a del ri co '
está ' ser al gui en ' '
¸
' ' al go defi ni bl e
modo de estar ' ¸ '' '
' ¸ ' ' ¸ , '

dar l ugar a – ' ¸ '
' '' , ' revol uci ón cul tural
' '' no sobre desde el puebl o
con-mover ' ' ¸
'
¸ ' ''
¯ ' ¸' ' ' '
¸' , ' ¸
' ' '
' ' ' , '
¸ ' , ¸ '¸ ¸
'' ' ' ' desde y por
¸ , '¸ ' ' ' ' '
' ' ' , ' ' '
' ' '' ' ¸ '

' '
' ' ' ' ' ¸'
'
' ' , ' '
' , , ' col oni al i dad , ''
' ' ' '' ¸' ' ,
' ' , '
' ' ' '
' ' ' ' , '
¸ ' '
' ' ' ' '
'' ' , ' '' ,
' ' ¸ '' ¸ ' , ¸
'' ' ' '' , '' '
' ¸ , '' ' ' ' '
¸'
“ “” ' ¸ '” ¸ El
Col or de l a Razón: Raci smo epi stemol ógi co y razón i mperi al ¸
“ , ' ” ¸ La Col oni al i dad del Saber:
Eurocentri smo y Ci enci as Soci al es. Perspecti vas l ati noameri canas -
Pol í ti ca de l a l i beraci ón. Hi stori a Mundi al y Crí ti ca. , ¯'
' Pi el Negra/Mascaras Bl ancas.
' Los condenados de l a ti erra.
' La seducci ón de l a barbari e ' ¯ '

' Esbozo de una antropol ogí a fi l osófi ca ameri cana, '
¯ Agai nst war ',
¸ ' Desobedi enci a Epi stémi ca ¸
¸ ' Hi stori a l ocal es/Di seños gl obal es
“ ' , ' ” ¸ La Col o-
ni al i dad del Saber: Eurocentri smo y Ci enci as Soci al es. Perspecti vas l ati noameri canas
-

' ¸ ' ' ¸ '
' ' '

' ' ' '
' ' , ' ' “ ' ' ' ' '
¸ ¯ demos ¸ '
¸ al dea; ¸ ¸ – ' ¸ ' , ' '
di ke ' ' ¸ ,
' ' ' ' '
'' ' ¸ ¸ …”

' , ¸ ' ' ' ¸
-
' ' “' ' ' ' , '

' ' ' … ' ' '
' ' ' ” - ' ¸
' ' …”
217
¯ ¯
Andrés Fortunato
1
'
' ' ' ' '
' ' ' ' , '
' ' ' ''
' ' ' ' ' ' ''
, ' , ' ' ' ' ' ,
' ' ' ' ' ''
' , '' ' ''
, ' ' ' ' ¸ '
, ' ¸ ' ' ¸ ' ' ¸ '
' ' ' ' '
reflexiones sobre la subjetivación entre la política y la economía a través
de una lectura de ernesto Laclau
' ''
'
' ' ¸ ' ' '
' ' , ' , ,
' '' ¸ , '
'''' ' ¸ '
' ' , ' ' '' '
' ¸ ' ¸ ' ' '
¸ , ' '
¸
'' ' '' '
' ' ' '' ' en úl ti ma i nstanci a
¸ ¸ ' ' “ ' '
'' ' ¸ ” '

' '' ' '
' '' ' ' ' ¸
¸ ' ' Cuesti ones de método
“ ' '
' ' ',
' '
'' ' ' , ' '
' ' '
' ¸ ' ,
'” '
' ' ¸ ' ' '
¸
¸ ' ' ' ¸ '
' ' ' , ' '
' '' ' '
' ' ,
' ' '
' ' ' '
¸ ' ' , '
' '
' ' ' ¸ ¸ '
' ' '
' ' ¸ ¸ '' ' , ¸
' ' ¸'
' ¸
' ' , '' '
' ¸ ' , '

¸ ' '' '
' ' ' '' '
¸ ¸ ' '
' ' sobredetermi nados ' ' '
' ¸ ' ', ' ' '
' ' '' ' ' ' ¸
' ' ' ' '
¸ ' ¸ ¸
'' ' ' ' ' '
' ' ' ' ' ''
' ' , '' , ''
'' ' ' '' '
' ' , ¸ '
' ¸ , ' ¸ ' ' ' ' '
' , ¸ , ' ¸ '
¸ ¸ , ' '
' , '' ' '
' ' ' '
' ' '

¸ ' ' ' ' '
¸ ¸ ' ' ' ontol ogí a soci al '
' ' ' '
' ' ' ' ' ' en
sí ' ' ' '

' ' '
' ¸ ' “ ” '
, ' ' ¸ ¸ , '
, ' ' ', '
¸' ' '
' ' ' ' '
' '' ' ' '
'' ' ¸ ' '
¸ ¸ ' '¸ ¸ '¸
219
' ''
'
' ' ¸ ' ' '
' ' , ' , ,
' '' ¸ , '
'''' ' ¸ '
' ' , ' ' '' '
' ¸ ' ¸ ' ' '
¸ , ' '
¸
'' ' '' '
' ' ' '' ' en úl ti ma i nstanci a
¸ ¸ ' ' “ ' '
'' ' ¸ ” '

' '' ' '
' '' ' ' ' ¸
¸ ' ' Cuesti ones de método
“ ' '
' ' ',
' '
'' ' ' , ' '
' ' '
' ¸ ' ,
'” '
' ' ¸ ' ' '
¸
¸ ' ' ' ¸ '
' ' ' , ' '
' '' ' '
' ' ,
' ' '
' ' ' '
¸ ' ' , '
' '
' ' ' ¸ ¸ '
' ' '
' ' ¸ ¸ '' ' , ¸
' ' ¸'
' ¸
' ' , '' '
' ¸ ' , '

¸ ' '' '
' ' ' '' '
¸ ¸ ' '
' ' sobredetermi nados ' ' '
' ¸ ' ', ' ' '
' ' '' ' ' ' ¸
' ' ' ' '
¸ ' ¸ ¸
'' ' ' ' ' '
' ' ' ' ' ''
' ' , '' , ''
'' ' ' '' '
' ' , ¸ '
' ¸ , ' ¸ ' ' ' ' '
' , ¸ , ' ¸ '
¸ ¸ , ' '
' , '' ' '
' ' ' '
' ' '

¸ ' ' ' ' '
¸ ¸ ' ' ' ontol ogí a soci al '
' ' ' '
' ' ' ' ' ' en
sí ' ' ' '

' ' '
' ¸ ' “ ” '
, ' ' ¸ ¸ , '
, ' ' ', '
¸' ' '
' ' ' ' '
' '' ' ' '
'' ' ¸ ' '
¸ ¸ ' '¸ ¸ '¸
'
'¸ ¸ ¸ , ' ' '
' ' ' ' ' ' '
, “ ' ' ”
' ' ' ¸ '¸
' ' ' ¸ ,
' ' ' ¸ ' '
' '

' ' '' '¸
' '¸ '
' ' ' ¸
¸ ' ' ,
' ' '¸ – '
' – , ' –
' ' ' '
' '¸ ' ' '
' ' ¸'
'¸ ' ' '
, '¸ “
' ' ” '' , , '
¸ ' '¸ “ ' ”
' ' , ' '¸
' ¸
' '
' ' ' ¸ ¸
¸ ' '¸ ' ' , ' '
' ' ' ' '
'
' '
' ' '
' '
, ¸' ' ',
'
' ' , ' ' ' '
'¸ ' '
' ”
' '
'¸ ' ' ' '
' ' ' ¸ ' ontol ogí a soci al ,
, ' ' ' '
'¸ ' '
¸ ¸ ' ' ¸ '
¸' ' ' '' ' '
' ' ' ' '
, ' ' ' ' ' ,
¸ ¸ ' ' '
' '¸ , ¸
' ' '
' ' ' , , ''
¸ ' '' '' ' ' '
' ' ' ¸ ' , '
' ' ' ' ' , '
' ' ' ' ' ' '
, ¸ ' ' ' ¸ ' '¸
' ' ' ' ¸
' ' ' ' '' , ''
¸ ' ' ,
' ¸ , ¸ ' '
' ' ' ' '' ' ¸ ¸ ,
' ' '' conti ngente “'' ” , “ ”
¸ ' ' '
, '' ¸ ' '
' ' ' '' ¸ ¸
'' ' “ '' ” '
' “ ' ” ' ' '
, ' ' '
' ¸ , ¸ ' '' ' '
' ' “ '” ' “ ” “ '
' ” ' ' ¸ ¸ '
' ¸ ' '
' ¸ ' ' '
¯ ' ' ' ¸'
¸ ' ''
' '
' ' , '
' ' ' ' ' '
“ '” “…
' ¸ ”

' ¸ espaci o ' ' '
221
'
'¸ ¸ ¸ , ' ' '
' ' ' ' ' ' '
, “ ' ' ”
' ' ' ¸ '¸
' ' ' ¸ ,
' ' ' ¸ ' '
' '

' ' '' '¸
' '¸ '
' ' ' ¸
¸ ' ' ,
' ' '¸ – '
' – , ' –
' ' ' '
' '¸ ' ' '
' ' ¸'
'¸ ' ' '
, '¸ “
' ' ” '' , , '
¸ ' '¸ “ ' ”
' ' , ' '¸
' ¸
' '
' ' ' ¸ ¸
¸ ' '¸ ' ' , ' '
' ' ' ' '
'
' '
' ' '
' '
, ¸' ' ',
'
' ' , ' ' ' '
'¸ ' '
' ”
' '
'¸ ' ' ' '
' ' ' ¸ ' ontol ogí a soci al ,
, ' ' ' '
'¸ ' '
¸ ¸ ' ' ¸ '
¸' ' ' '' ' '
' ' ' ' '
, ' ' ' ' ' ,
¸ ¸ ' ' '
' '¸ , ¸
' ' '
' ' ' , , ''
¸ ' '' '' ' ' '
' ' ' ¸ ' , '
' ' ' ' ' , '
' ' ' ' ' ' '
, ¸ ' ' ' ¸ ' '¸
' ' ' ' ¸
' ' ' ' '' , ''
¸ ' ' ,
' ¸ , ¸ ' '
' ' ' ' '' ' ¸ ¸ ,
' ' '' conti ngente “'' ” , “ ”
¸ ' ' '
, '' ¸ ' '
' ' ' '' ¸ ¸
'' ' “ '' ” '
' “ ' ” ' ' '
, ' ' '
' ¸ , ¸ ' '' ' '
' ' “ '” ' “ ” “ '
' ” ' ' ¸ ¸ '
' ¸ ' '
' ¸ ' ' '
¯ ' ' ' ¸'
¸ ' ''
' '
' ' , '
' ' ' ' ' '
“ '” “…
' ¸ ”

' ¸ espaci o ' ' '
¸ ' ' ¸ ' '' '
¸ ' ' ¸ '¸
'¸ ' '¸ ' '' , '
' ' ' '
' ' , ' ' '
¸ ' ' ' '
' , ¸ ,
' ' ' '
' , '
' ' '' '
' , '
¸ ¸

' ' '
, , ' '
' ' , '
' ' ' ' '
¸ ' ' '
' ' ' '
' ' ', ' ' '
¸ ' ¸'
' , ' ¸ '
, ' ¸ ' '
' ' , ¸ ¸ , ,
'' '' '
“ ¸ ' '
¸ ' '
' “ ” ' ' ' '
¸¸
' ¸ ' ' …”

' '
' ' ' ¸ , ' ,
' , ¸
' ' ' '
, ' , ' '' ' '
'' ' ' '
' , ' , ' ' '
, ¸ ' ' ' '
' ' ' ' ' '
' ¸ ' '
¸
' ' '' '
'' ' ' ''
“ '” ¯ ' ' ' '
' ' ' ' ' ' '
, , '' ¸ ' ' '

¸'
' , ─ ─ Conti ngenci a, hegemoní a, uni versal i dad. Di ál ogos contemporáneos en l a
i zqui erda '
Emanci pati on(s)
La razón popul i sta '
, '' Hegemoní a y estrategi a soci al i sta. Haci a una radi cal i zaci ón de l a democraci a
'
' “ ¸, ' ”, Journal of Pol i ti cal I deol ogi es –-
' El pensami ento pol í ti co posfundaci onal : l a di ferenci a pol í ti ca en Nancy, Lefort, Badi ou y Lacl au
' '
' Crí ti ca de l a razón di al écti ca

' ' , ' _''''
223
¸ ' ' ¸ ' '' '
¸ ' ' ¸ '¸
'¸ ' '¸ ' '' , '
' ' ' '
' ' , ' ' '
¸ ' ' ' '
' , ¸ ,
' ' ' '
' , '
' ' '' '
' , '
¸ ¸

' ' '
, , ' '
' ' , '
' ' ' ' '
¸ ' ' '
' ' ' '
' ' ', ' ' '
¸ ' ¸'
' , ' ¸ '
, ' ¸ ' '
' ' , ¸ ¸ , ,
'' '' '
“ ¸ ' '
¸ ' '
' “ ” ' ' ' '
¸¸
' ¸ ' ' …”

' '
' ' ' ¸ , ' ,
' , ¸
' ' ' '
, ' , ' '' ' '
'' ' ' '
' , ' , ' ' '
, ¸ ' ' ' '
' ' ' ' ' '
' ¸ ' '
¸
' ' '' '
'' ' ' ''
“ '” ¯ ' ' ' '
' ' ' ' ' ' '
, , '' ¸ ' ' '

¸'
' , ─ ─ Conti ngenci a, hegemoní a, uni versal i dad. Di ál ogos contemporáneos en l a
i zqui erda '
Emanci pati on(s)
La razón popul i sta '
, '' Hegemoní a y estrategi a soci al i sta. Haci a una radi cal i zaci ón de l a democraci a
'
' “ ¸, ' ”, Journal of Pol i ti cal I deol ogi es –-
' El pensami ento pol í ti co posfundaci onal : l a di ferenci a pol í ti ca en Nancy, Lefort, Badi ou y Lacl au
' '
' Crí ti ca de l a razón di al écti ca

' ' , ' _''''
225
¯ ¯
Martín López
*
'
¸' ' ' ' '
' ' ' ' ' '
' ' ' ¸ , ' ¸' '
' ' '¸ ' ' '
' ' ¸' ¸' '' '
, '¸ ' ' ' , '
' ' ' ' ' '
' , ' ¸' , ¸ ' ' ¸'
'' ' ' , ' ' ' ''
¸
¸ , '
' ¸' ' ' '
¸ ' ' ¸' ' ¸ ' ¸
¸ ' ' ' ¸
' ¸' , ' '
' ' ' ¸
, ¸ ' ' ' '
' ¸' '¸ ¸
' ' ' ' ' '
¸' '¸ ' '
' '¸ , ¸ ' '
' ' ¸ ' ¸
,
, ' '
¸' ' ' ' '
¸ ' ¸ ' ,
' ' ' '
, ¸ ' ' '
' ' ' , '
' ¸ ¸ '
' , ' ¸ ' ' ' ¸'
' “¸ ‘” ' ' '
' ' ' ' ' ' ' ' ¸ ,
' ' ' ' ¸
“ ' ” ¸ ¸
' ' ' “...un l i beral i smo que hace ej e en l o económi co con el l i bre
j uego del mercado y l a apertura al exteri or, pero que se vací a del conteni do democráti co que tuvo
en l a Revol uci ón Francesa y se i mpregna de una concepci ón el i ti sta y anti popul ar.”

'
' ¸' ' ' ' ' ' '
' ¸ '' ' ' '
' ' ¸¸ ' , ¸ '
¸ '' ' ' ¸' “…el conoci mi ento ci entí fi co i mparti do en
l a Uni versi dad l i beral con cri teri o escol ásti co en el estri cto senti do del térmi no, se i mponí a a mi l l ares
de argenti nos, i ncl ui dos l os uni versi tari os, que termi naban por creer…que ese l i beral i smo con-
ser vador era progresi sta”

'
¸' ' ,
' ' ' ¸' ' ' '
, ' ' ' ¸ ¸
' ' ' ¸ ¸ ¸'
' ' '
' ¸ ' , ¸ '
¸' ' ' '
, ' ' ¸
'' ¸' ' ¸ ' '
' ¸ ' ' ¸
' ¸ ' , ' '
' ' ' ' ¸' ' '
'
' ' ' ' ' '
' ' ' ' ¸ ' ' '
'' ' ¸¸ ' ' ' '
' ' '
' ' , ¸ ' ' ¸ '
' ' ¸ ¸
' Los Caudi l l os ' '
' ¸ “...l o han venci do -hace rato- el ferrocarri l , el tel égrafo, el al am-
brado, l os emprésti tos, l a i nmi graci ón...”

''
' ' '
'' ' , “…una qui j otada menor de este orate de l a revol uci ón
federal ,...”
-
' ' ¯ ¸ ' '
' , ' ¸ ¸ '
' ' ¸
¸' , ,' ¸
' Proyecto y Construcci ón de una Naci ón:
“La excepci onal i dad argenti na radi ca en que sól o al l í i ba a parecer real i zada una
aspi raci ón muy comparti da y muy constantemente frustrada en el resto de Hi s-
panoaméri ca: el progreso argenti no es l a encarnaci ón en el cuerpo de l a naci ón
de l o que comenzó por ser un proyecto formul ado en l os escri tos de al gunos ar-
genti nos cuya úni ca arma pol í ti ca era su superi or cl ari vi denci a.”

¸ , '
¸ ' '
' ' , “base i deol ógi ca está dada por el ‘naci onal i smo ol i gárqui co’...”

' ¸ ¸ '¸' ' ' '
' ' ' ' ¸'
¸ ' ' ' ' , ' ¸
' ' ' ' ' , ¸
' ¸ ' ' ' '
¸ ' ' , '' '
227
¸ , '
' ¸' ' ' '
¸ ' ' ¸' ' ¸ ' ¸
¸ ' ' ' ¸
' ¸' , ' '
' ' ' ¸
, ¸ ' ' ' '
' ¸' '¸ ¸
' ' ' ' ' '
¸' '¸ ' '
' '¸ , ¸ ' '
' ' ¸ ' ¸
,
, ' '
¸' ' ' ' '
¸ ' ¸ ' ,
' ' ' '
, ¸ ' ' '
' ' ' , '
' ¸ ¸ '
' , ' ¸ ' ' ' ¸'
' “¸ ‘” ' ' '
' ' ' ' ' ' ' ' ¸ ,
' ' ' ' ¸
“ ' ” ¸ ¸
' ' ' “...un l i beral i smo que hace ej e en l o económi co con el l i bre
j uego del mercado y l a apertura al exteri or, pero que se vací a del conteni do democráti co que tuvo
en l a Revol uci ón Francesa y se i mpregna de una concepci ón el i ti sta y anti popul ar.”

'
' ¸' ' ' ' ' ' '
' ¸ '' ' ' '
' ' ¸¸ ' , ¸ '
¸ '' ' ' ¸' “…el conoci mi ento ci entí fi co i mparti do en
l a Uni versi dad l i beral con cri teri o escol ásti co en el estri cto senti do del térmi no, se i mponí a a mi l l ares
de argenti nos, i ncl ui dos l os uni versi tari os, que termi naban por creer…que ese l i beral i smo con-
ser vador era progresi sta”

'
¸' ' ,
' ' ' ¸' ' ' '
, ' ' ' ¸ ¸
' ' ' ¸ ¸ ¸'
' ' '
' ¸ ' , ¸ '
¸' ' ' '
, ' ' ¸
'' ¸' ' ¸ ' '
' ¸ ' ' ¸
' ¸ ' , ' '
' ' ' ' ¸' ' '
'
' ' ' ' ' '
' ' ' ' ¸ ' ' '
'' ' ¸¸ ' ' ' '
' ' '
' ' , ¸ ' ' ¸ '
' ' ¸ ¸
' Los Caudi l l os ' '
' ¸ “...l o han venci do -hace rato- el ferrocarri l , el tel égrafo, el al am-
brado, l os emprésti tos, l a i nmi graci ón...”

''
' ' '
'' ' , “…una qui j otada menor de este orate de l a revol uci ón
federal ,...”
-
' ' ¯ ¸ ' '
' , ' ¸ ¸ '
' ' ¸
¸' , ,' ¸
' Proyecto y Construcci ón de una Naci ón:
“La excepci onal i dad argenti na radi ca en que sól o al l í i ba a parecer real i zada una
aspi raci ón muy comparti da y muy constantemente frustrada en el resto de Hi s-
panoaméri ca: el progreso argenti no es l a encarnaci ón en el cuerpo de l a naci ón
de l o que comenzó por ser un proyecto formul ado en l os escri tos de al gunos ar-
genti nos cuya úni ca arma pol í ti ca era su superi or cl ari vi denci a.”

¸ , '
¸ ' '
' ' , “base i deol ógi ca está dada por el ‘naci onal i smo ol i gárqui co’...”

' ¸ ¸ '¸' ' ' '
' ' ' ' ¸'
¸ ' ' ' ' , ' ¸
' ' ' ' ' , ¸
' ¸ ' ' ' '
¸ ' ' , '' '
¸' ' , ' ' ' '
¸ ' ' , ¸ ' '
' ' ' '' ' '
¸ ' ¸ ' ' '
¸ '
, ¸ –' ' '
' ' ' ' , '
' ' '
' …por eso fue un naci onal i smo si n puebl o. O mej or, si amor
al puebl o.

' ' ' '
¸ ' ' ' ' '
' ' ' , '' ' ' ' ' ,
' ' , ' ¸' ' ' '
' ' ¸' '
…su verdadero aport e a l a f ormaci ón de l a conci enci a naci onal , ha si do su
l abor hi stori ográfi ca que, a despecho de su i deol ogi smo, ha l i qui dado, a través
del examen cri ti co de l as fuentes, l a col ecci ón de textos, l a exhumaci ón de tra-
di ci ones oral es, y l os veneros autobi ográfi cos poco conoci dos u ocul tos por l a
hi stori ografí a l i beral , l a estructuraci ón de una ampl i a bi bl i ografí a, etc., todo el edi -
fi ci o l evantado por l a ol i garquí a para su autogl ori fi caci ón.

' ' ' , '
' ' “…Carl os I barguren…engui rnal da a Juan Manuel de
Rosas como a un patri arca bí bl i co bi enhechor de l os cri ol l os desamparados. Procede en esto con
l ógi ca de cl ase.”

' , '
¸ ' , ' ¸¸ , '
' ¸ ' ' ,
' ¸
, ' , ' ¸ ' '
' ' '

‘ - ¸ ¸' ' ' ,
' ' ' ' '
'' ' , ' ¸' '
¸ '
¸ ' ' ¸
' ¸' ' '
' ' ¸
' ,' ' ' ' ' ' '
¸ ' '' ¸
' ' ' ¸ ¸ '
' ' ¸' ' '
' '' ' '
' ' , ' '
'
El revi si oni smo rosi sta peroni sta de derecha al canza a ocupar ci erto espaci o
cul tural baj o el peroni smo, entre 1945 y 1955, pero no l ogra di vul gar su con-
cepci ón al resto de l a soci edad...Paradoj al mente, a l a caí da del peroni smo, en
1955, l a revi si ón de l a Hi stori a Ofi ci al comi enza a ganar l as si mpatí as popul ares
l o cual provoca, a su vez, una ‘popul ari zaci ón’ del vi ej o revi si oni smo.

' ' ' “ '” ' '
¸ '' ' ¸' '
' , ¸ ' ' ,
' '' “
'” ' ' '' ' ' ' ¸
'' ¸ ¸
' ¸ ¸ Li bro Negro de l a
Segunda Ti raní a ' ' ¸ ' ¸ ' ,
' ' ,
“De l a pavorosa anarquí a surgi ó un hombre fuerte. No creí a en l os pri nci pi os de
Mayo y detestaba a cuantos sostení an l os de l a l i bertad. Fue el pri mer ti rano. Para
asentar su poder de señor feudal se val i ó de l as muchedumbres popul ares. Lo
mi smo habí an hecho otros déspotas de todos l os ti empos. Odi aba a l os próceres
de l a emanci paci ón, i mbui dos de l as doctri nas que en Europa y en Améri ca echa-
ron por ti erra a l os gobi ernos absol utos. Cal i fi cábase de “restaurador”, y l o era,
en efecto, de l os dogmas que parecí an feneci dos desde 1776 o desde 1789.
Domi nó por el terror a l a provi nci a de Buenos Ai res, y tambi én, por l a astuci a, al
resto del paí s. A pesar de el l o, no l ogró paci fi carl o. Contra él se l evantaron, una
y otra vez, l os amantes de l a l i bertad, a qui enes venci ó cruel mente. Al promedi ar
el si gl o pasado, su poder parecí a i nconmovi bl e, pero poco después el Ej érci to
Grande de Urqui za l o derrotó en Caseros.”

' , , “ '”
' ' , “ ' ” ' ' ,
' ' ¸
¸ ' '¸ ' '
' ' ' ¸ ' ''
229
¸' ' , ' ' ' '
¸ ' ' , ¸ ' '
' ' ' '' ' '
¸ ' ¸ ' ' '
¸ '
, ¸ –' ' '
' ' ' ' , '
' ' '
' …por eso fue un naci onal i smo si n puebl o. O mej or, si amor
al puebl o.

' ' ' '
¸ ' ' ' ' '
' ' ' , '' ' ' ' ' ,
' ' , ' ¸' ' ' '
' ' ¸' '
…su verdadero aport e a l a f ormaci ón de l a conci enci a naci onal , ha si do su
l abor hi stori ográfi ca que, a despecho de su i deol ogi smo, ha l i qui dado, a través
del examen cri ti co de l as fuentes, l a col ecci ón de textos, l a exhumaci ón de tra-
di ci ones oral es, y l os veneros autobi ográfi cos poco conoci dos u ocul tos por l a
hi stori ografí a l i beral , l a estructuraci ón de una ampl i a bi bl i ografí a, etc., todo el edi -
fi ci o l evantado por l a ol i garquí a para su autogl ori fi caci ón.

' ' ' , '
' ' “…Carl os I barguren…engui rnal da a Juan Manuel de
Rosas como a un patri arca bí bl i co bi enhechor de l os cri ol l os desamparados. Procede en esto con
l ógi ca de cl ase.”

' , '
¸ ' , ' ¸¸ , '
' ¸ ' ' ,
' ¸
, ' , ' ¸ ' '
' ' '

‘ - ¸ ¸' ' ' ,
' ' ' ' '
'' ' , ' ¸' '
¸ '
¸ ' ' ¸
' ¸' ' '
' ' ¸
' ,' ' ' ' ' ' '
¸ ' '' ¸
' ' ' ¸ ¸ '
' ' ¸' ' '
' '' ' '
' ' , ' '
'
El revi si oni smo rosi sta peroni sta de derecha al canza a ocupar ci erto espaci o
cul tural baj o el peroni smo, entre 1945 y 1955, pero no l ogra di vul gar su con-
cepci ón al resto de l a soci edad...Paradoj al mente, a l a caí da del peroni smo, en
1955, l a revi si ón de l a Hi stori a Ofi ci al comi enza a ganar l as si mpatí as popul ares
l o cual provoca, a su vez, una ‘popul ari zaci ón’ del vi ej o revi si oni smo.

' ' ' “ '” ' '
¸ '' ' ¸' '
' , ¸ ' ' ,
' '' “
'” ' ' '' ' ' ' ¸
'' ¸ ¸
' ¸ ¸ Li bro Negro de l a
Segunda Ti raní a ' ' ¸ ' ¸ ' ,
' ' ,
“De l a pavorosa anarquí a surgi ó un hombre fuerte. No creí a en l os pri nci pi os de
Mayo y detestaba a cuantos sostení an l os de l a l i bertad. Fue el pri mer ti rano. Para
asentar su poder de señor feudal se val i ó de l as muchedumbres popul ares. Lo
mi smo habí an hecho otros déspotas de todos l os ti empos. Odi aba a l os próceres
de l a emanci paci ón, i mbui dos de l as doctri nas que en Europa y en Améri ca echa-
ron por ti erra a l os gobi ernos absol utos. Cal i fi cábase de “restaurador”, y l o era,
en efecto, de l os dogmas que parecí an feneci dos desde 1776 o desde 1789.
Domi nó por el terror a l a provi nci a de Buenos Ai res, y tambi én, por l a astuci a, al
resto del paí s. A pesar de el l o, no l ogró paci fi carl o. Contra él se l evantaron, una
y otra vez, l os amantes de l a l i bertad, a qui enes venci ó cruel mente. Al promedi ar
el si gl o pasado, su poder parecí a i nconmovi bl e, pero poco después el Ej érci to
Grande de Urqui za l o derrotó en Caseros.”

' , , “ '”
' ' , “ ' ” ' ' ,
' ' ¸
¸ ' '¸ ' '
' ' ' ¸ ' ''
' ' ' ' '
' '
' ¸' ¸ ' ' , '¸
' ' ¸' ' ' ''
' ' ' ¸ '
' ' , '
¸' , ' ¸
' ¸ ' ¸¸ , '
' ¸ ,
' ' ' , ' ' '¸ ,
¸ ' ' '
' ¸'
' ¸' ' ' ' ' '
' , ' '¸ ' '
' ' '' ' ¸' ' ' '
' ' ¸' ' ' ' '
, ' ' , ' ' ' ,
¸ ¸ ¯ '
' ¸ ,
'' ' '¸ , Fel i pe Varel a contra el
I mperi o Bri táni co, ' ' ¸ ' ' ' ' '
' ¸' '¸ , ' '
' ' ¸
' ' ' ' '' ' '
' ' ' “ ¸
” , ' “ ' ” “Todas y cada una de l as guerras y atropel l os
terri tori al es, que se l l evan cabo en Améri ca a parti r de 1860, durante el si gl o XI X, ti enen como
autor y protagoni sta i nvi si bl e el I mperi o Bri táni co.”

¸ ' ¸' '
' ' ,
' , ' ' ' ' ' ,
' ' ' ' ' ,
' ' ' ' “Fel i pe Varel a, en
parti cul ar, conti nuaba l a real i zaci ón obj eti va de un pl an pol í ti co, del cual Rosas habí a si do pri nci pal
ej ecutor,...”

' ' ' ' '
' ' ¸ ' ' ¸
' “ ' ” ' ' '
' '' ' '
“ ' ” ' ,

-
' ' “ ” '
' ' ' ' '
'¸ , ' ' ,
' ' , '
' “Varel a surge como encarnaci ón heroi ca de l a l ucha de l as
cl ases opri mi das, en un conti nente que se negaba a ser defi ni ti vamente bal cani zado, l uego de l a
tentati va parci al mente l ograda, de l a di pl omaci a de Canni ng.”

¸'
' ' ' ' ' '
' '
¸ ' ' , '
¸ ' ' ' ' ' ¸'
, ' ' ' ¸
' '

' ' ¸' ' ' – '
' '¸ '' ¸
' ' ¸' , ' '
¸ ' ' ¸' ¸ ' ' '
' ' ' ' , ' '
¸ , ' ' '
' ' ' “ ' ”
, '' '' '
' ' ¸
¸ ' ' '
' '¸ ¸ '' '
¸ ' ' ' ' ¸'
' , ' ¸ ' '
¸ , ' ¸ ' ''
¸ ' ' '
' ¸' , ' ' ¸ ¸
' ' ¸¸ ' , '
' ' ¸' ¸ ,
,
' ¸ ' '
¸ ' ' '¸ ' ¸' ' ' '
' ' '
, '¸ ' ' ¸'
' ¸ ¸ ' ' '
' ¸ ' ' ' '
' ' ' ' ' ,
' ' ' '
' ¸ ' ' ' ¸' ' '
231
' ' ' ' '
' '
' ¸' ¸ ' ' , '¸
' ' ¸' ' ' ''
' ' ' ¸ '
' ' , '
¸' , ' ¸
' ¸ ' ¸¸ , '
' ¸ ,
' ' ' , ' ' '¸ ,
¸ ' ' '
' ¸'
' ¸' ' ' ' ' '
' , ' '¸ ' '
' ' '' ' ¸' ' ' '
' ' ¸' ' ' ' '
, ' ' , ' ' ' ,
¸ ¸ ¯ '
' ¸ ,
'' ' '¸ , Fel i pe Varel a contra el
I mperi o Bri táni co, ' ' ¸ ' ' ' ' '
' ¸' '¸ , ' '
' ' ¸
' ' ' ' '' ' '
' ' ' “ ¸
” , ' “ ' ” “Todas y cada una de l as guerras y atropel l os
terri tori al es, que se l l evan cabo en Améri ca a parti r de 1860, durante el si gl o XI X, ti enen como
autor y protagoni sta i nvi si bl e el I mperi o Bri táni co.”

¸ ' ¸' '
' ' ,
' , ' ' ' ' ' ,
' ' ' ' ' ,
' ' ' ' “Fel i pe Varel a, en
parti cul ar, conti nuaba l a real i zaci ón obj eti va de un pl an pol í ti co, del cual Rosas habí a si do pri nci pal
ej ecutor,...”

' ' ' ' '
' ' ¸ ' ' ¸
' “ ' ” ' ' '
' '' ' '
“ ' ” ' ,

-
' ' “ ” '
' ' ' ' '
'¸ , ' ' ,
' ' , '
' “Varel a surge como encarnaci ón heroi ca de l a l ucha de l as
cl ases opri mi das, en un conti nente que se negaba a ser defi ni ti vamente bal cani zado, l uego de l a
tentati va parci al mente l ograda, de l a di pl omaci a de Canni ng.”

¸'
' ' ' ' ' '
' '
¸ ' ' , '
¸ ' ' ' ' ' ¸'
, ' ' ' ¸
' '

' ' ¸' ' ' – '
' '¸ '' ¸
' ' ¸' , ' '
¸ ' ' ¸' ¸ ' ' '
' ' ' ' , ' '
¸ , ' ' '
' ' ' “ ' ”
, '' '' '
' ' ¸
¸ ' ' '
' '¸ ¸ '' '
¸ ' ' ' ' ¸'
' , ' ¸ ' '
¸ , ' ¸ ' ''
¸ ' ' '
' ¸' , ' ' ¸ ¸
' ' ¸¸ ' , '
' ' ¸' ¸ ,
,
' ¸ ' '
¸ ' ' '¸ ' ¸' ' ' '
' ' '
, '¸ ' ' ¸'
' ¸ ¸ ' ' '
' ¸ ' ' ' '
' ' ' ' ' ,
' ' ' '
' ¸ ' ' ' ¸' ' '
' , ' ' '' ' ¸'
' ' '¸
, '¸ ¸ ' ' '
' '
¸'
' ¸ Li bro Negro de l a Segunda Ti raní a
'' ¸ ¸' ,¦
' La l arga l ucha de l os argenti nos. Y cómo l a cuentan l as di versas corri entes hi stori ográ-
fi cas '
¸ ¯ Proyecto y Construcci ón de una Naci ón (Argenti na 1846-1880)

' ' ' ,¸' ,' ,'
''_' ,¦
¸ La formaci ón de l a conci enci a naci onal
' '' ' Hegemoní a y Estrategi a Soci al i sta: haci a una radi cal i zaci ón de l a demo-
craci a, '
Los Caudi l l os -
'¸ ' Fel i pe Varel a contra el I mperi o Bri táni co
'

,
' ' ' '
'
¸

-
¸ ¯
'
¸
¸ -
¸ -
'
' ¸
'¸ '
'¸ '
- '
'¸ '
233
¯
Facundo bindi
*
“Manuel i ta, con tu ej empl o de combate y amor nos
hemos l evantado en l ucha permanente, cami nando con
pi e fi rme por l a senda de l a i nsurgenci a creati va, haci a
el futuro con di gni dad, haci a l a Patri a Grande que tú y
tu Si món tanto soñaron”
' ¸
“ ' ' , ' '
¸
' '
' ' ' ,'
¸ ¸ ' ' ' ¸ '
' ,
'
' ' ¸ ' ¸
' '” -
' ' ' ' , '¸
' ' ' ' '
' ' ' ,
' ' , ¸
' ¸ '
' ¸ ' ' '
' ' ¸ '
, ¸ ' ' ' ,¸ '
'
' ' ¸ '
, “ ”
' '' ' ' Numanci a, '
' ' ' ' '''
' ' '¸ ' ''
' , ' ' ,
' ¸, '
' ' , ¸ ' '
' , ' ''
' ' ' ' ¸
' ' ' '
' ' , ' ' ' ¸
' ' ' '
' ' ¸ ' , ¸ ' ''¸ ,
' ¸ , ' ' ' ¸ ' '
'
' ' ' '
' ' '' ' '
' ¸ ' ' ' ' ' '
' ,
, ' ' ' , ¸
' ' ' ' ' ' , ¸ ' ' '
' ' '
' ' ' ' ' ' ,

“ ' ' '
' , ' ¸ '
' ' ¸' ,
¸ ' ,
'
' ' ' , ”

¸ ' ' ¸ ' '
, ' ' '' ' '
' ' ' ' ,
' ¸ , ' ' ' , '
' ' ' '
' ' ' , '
' ' , '' ' ' ' , '
' ' , ' ' '
' ' ¸ ' ' '
, ' , ¸
, '

''' ' , '' ' ' '
' ¸ , ' '
' ¸ ' ' ' ¸'
' ' ' ¸ ' ' '
' ' ' '
' ' ' , '
' ¸ ' '
' , ¸ '
¸ ' '' ' ¸
' ' ' ' Presi denci a de Qui to '
' '' ' '

' , ' ' ¯
'' ' '
' ¸ '
, ' ' ' ¯ '

- ' ' '

“ '
' '
' , ' ¸
' ' '¸ '
235
¸ ¸ ' ' ' ¸ '
' ,
'
' ' ¸ ' ¸
' '” -
' ' ' ' , '¸
' ' ' ' '
' ' ' ,
' ' , ¸
' ¸ '
' ¸ ' ' '
' ' ¸ '
, ¸ ' ' ' ,¸ '
'
' ' ¸ '
, “ ”
' '' ' ' Numanci a, '
' ' ' ' '''
' ' '¸ ' ''
' , ' ' ,
' ¸, '
' ' , ¸ ' '
' , ' ''
' ' ' ' ¸
' ' ' '
' ' , ' ' ' ¸
' ' ' '
' ' ¸ ' , ¸ ' ''¸ ,
' ¸ , ' ' ' ¸ ' '
'
' ' ' '
' ' '' ' '
' ¸ ' ' ' ' ' '
' ,
, ' ' ' , ¸
' ' ' ' ' ' , ¸ ' ' '
' ' '
' ' ' ' ' ' ,

“ ' ' '
' , ' ¸ '
' ' ¸' ,
¸ ' ,
'
' ' ' , ”

¸ ' ' ¸ ' '
, ' ' '' ' '
' ' ' ' ,
' ¸ , ' ' ' , '
' ' ' '
' ' ' , '
' ' , '' ' ' ' , '
' ' , ' ' '
' ' ¸ ' ' '
, ' , ¸
, '

''' ' , '' ' ' '
' ¸ , ' '
' ¸ ' ' ' ¸'
' ' ' ¸ ' ' '
' ' ' '
' ' ' , '
' ¸ ' '
' , ¸ '
¸ ' '' ' ¸
' ' ' ' Presi denci a de Qui to '
' '' ' '

' , ' ' ¯
'' ' '
' ¸ '
, ' ' ' ¯ '

- ' ' '

“ '
' '
' , ' ¸
' ' '¸ '
' ¸ ¸
' ' ' , ,
¸ ¸ '
' ¸ ' , '
' , '
' ” -
¸' - ' ' ' ' '
' '' ' ' ' '
'
' ' ¸
' ' ' ' ' ' ''
' ' ' '
' ' ' , ' ¸ ,
¸ , ' ' '
, ' “ '' ' ” '
' ' ' '
' ' ' , ' “'”
' ' , ¸ ''
' ' '¸ ¸ '
¸ ¸ , ' ,
' ' ' ' ' ¸
“ ' '
',' ' ¸” -
' , ' ' '
, ' '¸ ' ¸ ' ' '
' ' ' ' '
' , ' , '
¸ ' ¸
' '' ' “ ¸
¸”

¸ '
¸ '
“' , ' '
¸ ' ' ,
' ¸ ¸ '
, ¸ ' '
' , ,
¸ ' ' , ,
' ' … ¸ ¸ ¸
' '' ' '
, ' ' ¸
' ''

' ' '
, ' '' ,
' ' ¸ ' ' , '
' ' ' ' ' ' '
' ' ' ' , ' '
' ¸' ' '

'
' , ' ' ' ,

' '' ' '
' ' ' ' '
¸ ' ' '¸
' ' “' ” '
' ' ¸' ' ''
' ', ' '
, ' ' '
' ' ' ¸ “'
'” ' ' ' ' , '
“ ”
' '¸ ' ¸
' , '
'' ' ' ' , ' '
' '
¸' ' ' ' ¸
¯' ¸' '
, ' , ' ¸ ' ' ' ,
' ' ¸
' ' ' “ ' ”
' ¸ ' “ ' '” '
' ' ' ' ' '
' ' , ' '
' , ¸ '
' , ' ¸ ' ,
, '' ' ' ,
' ¸
, ' ' , ' ¸ '
, , ' ' ¸' ' ¸
,
, ' ' ' ' ' ¸ '
' , ¸ ¸ '
237
' ¸ ¸
' ' ' , ,
¸ ¸ '
' ¸ ' , '
' , '
' ” -
¸' - ' ' ' ' '
' '' ' ' ' '
'
' ' ¸
' ' ' ' ' ' ''
' ' ' '
' ' ' , ' ¸ ,
¸ , ' ' '
, ' “ '' ' ” '
' ' ' '
' ' ' , ' “'”
' ' , ¸ ''
' ' '¸ ¸ '
¸ ¸ , ' ,
' ' ' ' ' ¸
“ ' '
',' ' ¸” -
' , ' ' '
, ' '¸ ' ¸ ' ' '
' ' ' ' '
' , ' , '
¸ ' ¸
' '' ' “ ¸
¸”

¸ '
¸ '
“' , ' '
¸ ' ' ,
' ¸ ¸ '
, ¸ ' '
' , ,
¸ ' ' , ,
' ' … ¸ ¸ ¸
' '' ' '
, ' ' ¸
' ''

' ' '
, ' '' ,
' ' ¸ ' ' , '
' ' ' ' ' ' '
' ' ' ' , ' '
' ¸' ' '

'
' , ' ' ' ,

' '' ' '
' ' ' ' '
¸ ' ' '¸
' ' “' ” '
' ' ¸' ' ''
' ', ' '
, ' ' '
' ' ' ¸ “'
'” ' ' ' ' , '
“ ”
' '¸ ' ¸
' , '
'' ' ' ' , ' '
' '
¸' ' ' ' ¸
¯' ¸' '
, ' , ' ¸ ' ' ' ,
' ' ¸
' ' ' “ ' ”
' ¸ ' “ ' '” '
' ' ' ' ' '
' ' , ' '
' , ¸ '
' , ' ¸ ' ,
, '' ' ' ,
' ¸
, ' ' , ' ¸ '
, , ' ' ¸' ' ¸
,
, ' ' ' ' ' ¸ '
' , ¸ ¸ '
¸ '' ¸ ' ' ' ' '

, ,
'¸ ' ' '' ' ''
' '' ¸' '
' ' '
' ¸ , '
' ' ¸ ' ,
'¸ ' ' '
¸ '' '
' ' ' '
' ' ' ' ,
¸' ¸ '
' ' ,
' ' '
¸ , ' ' ' '
¸ ' , ¸ '
¸ ' ' ' ' ' ''
' , ' '
¸ ' ¸ '
' ' ' ' ' ,
' ¸ , ' ' ' '¸
,' ' '' '
' ' ¸

'
' ' ' ' '' , ' ,
' ' ' ¸ '
' ' ¸ ¸ ' ' ,
¸ , ' ¸
' ¸ ' '
¸' ' ,
- ' ' ' '
¸ ¸ ' ' , '
'
''' '
' '

' ' ' , ,
' ' ' ¯
' ' '
'
' ' '
¸ ' “ ¸' ” '
,
¸ ' ¸'
' ' ' ' ' ''
' ¸ '
¸'
' '
' '' ' ¸ '
' ' ' ' ' ' '
' ' , '
' ' , '
' '
, ¸ ' '
' ¸
'' ' ' ¸' ' '
, ' , ' ¸ '
' ' '
, ¸ ' '
¸
¸'
Carta al Coronel Dani el Fl orenci o O’Lear y
- Carta a Manuel a Sáenz Ai zpuru
Carta a Franci sco de Paul a Santander
' Di scurso en Homenaj e a Manuel a Sáenz Ai zpuru
Di ari o de Bucaramanga ¸
¯ ¯ Di ari o de Qui to '
¯ ¯ - Carta a Si món Bol í var
¯ ¯ - Di ari o de Pai ta. '
' - Carta a Si món Bol í var ,

' ,
“ ' ' ' ' ' ' ¸
' ¸ ' ¸
' ' ' ¸ ¸
' , ' , ¸ ”
¸'
' ' , , '
“'' ” '' ' ' ' '
¸ , ' '
239
¸ '' ¸ ' ' ' ' '

, ,
'¸ ' ' '' ' ''
' '' ¸' '
' ' '
' ¸ , '
' ' ¸ ' ,
'¸ ' ' '
¸ '' '
' ' ' '
' ' ' ' ,
¸' ¸ '
' ' ,
' ' '
¸ , ' ' ' '
¸ ' , ¸ '
¸ ' ' ' ' ' ''
' , ' '
¸ ' ¸ '
' ' ' ' ' ,
' ¸ , ' ' ' '¸
,' ' '' '
' ' ¸

'
' ' ' ' '' , ' ,
' ' ' ¸ '
' ' ¸ ¸ ' ' ,
¸ , ' ¸
' ¸ ' '
¸' ' ,
- ' ' ' '
¸ ¸ ' ' , '
'
''' '
' '

' ' ' , ,
' ' ' ¯
' ' '
'
' ' '
¸ ' “ ¸' ” '
,
¸ ' ¸'
' ' ' ' ' ''
' ¸ '
¸'
' '
' '' ' ¸ '
' ' ' ' ' ' '
' ' , '
' ' , '
' '
, ¸ ' '
' ¸
'' ' ' ¸' ' '
, ' , ' ¸ '
' ' '
, ¸ ' '
¸
¸'
Carta al Coronel Dani el Fl orenci o O’Lear y
- Carta a Manuel a Sáenz Ai zpuru
Carta a Franci sco de Paul a Santander
' Di scurso en Homenaj e a Manuel a Sáenz Ai zpuru
Di ari o de Bucaramanga ¸
¯ ¯ Di ari o de Qui to '
¯ ¯ - Carta a Si món Bol í var
¯ ¯ - Di ari o de Pai ta. '
' - Carta a Si món Bol í var ,

' ,
“ ' ' ' ' ' ' ¸
' ¸ ' ¸
' ' ' ¸ ¸
' , ' , ¸ ”
¸'
' ' , , '
“'' ” '' ' ' ' '
¸ , ' '
241
¯¯
Mariana serbent*
' Opi ni ão ‘65 ' ¸' , '
' ' ¸'
' ' '' ' '' ¸ ' -
¸ ' ' ¸ ' '' '
' ' ' , “ ' ” ' '
' , ' ¸ ' '
' ' ¸ '
' “ ' ” , ' ' '
¸ ' '' , Opi ni ão
' ' ' ' '
' '
' ¸ '
Una lectura de Opinião ‘65 en clave pop: arte/política entre el morro,
el museo y los medios
' , ''¸' ' ' '
'' Opi ni ão - ' condi ci ón
escéni ca ' ' ' ¸ '
, ' ' '
“ ” '
¯ ¸ ' - ' ' ¸ '
' ' ' ¸ ' ' ' ¸ '
'

' ' ' ¸'
' ' ' ¸ ' '
, ' ' , '
' ' ' ¸ '

'' '

' '
' ''¸ '
¸ ' ' , '
, ' ¸'
' ¸ “…
' ¸ '
' ' ¸
' ”
-
' , ' ' ' '
' ¸' ' ' ,

' ' ' ' ¸'
' ''
' ' ' ' ' ,
'' ' ' '' ' '
' ' , ' ' '
'¸ '
' ' ' ''
¸' '' “ '
' ' ”

¸ '
¸ ' ¸ ' ' '
' , ¸ '

' '' ' , ' – '
' ' ' ' desmatamento
, ¸ ' '' '
' ' ' ' , '
, ' ' '
' , ¸ ¸¸ ''
, ' ' '
' ¸ ' “ ' ' ' ” ¸
' '' '' ¸ ' “ '' ,
'”

¸ '

' ¸ '
' , '' ' '
' ' ' '
escenari o ' , '' ' ' '
¸ , ' ci nej ornal “ '”
' ' ' , ¸ , ' '
' “¸ ”

' ' ''
' “ ” ' “”
' ' ¸ ¸ ' '
tradi ci ón
10
, renovaci ón
' ' ¸¸ , ¸
' ' ' ' ¸ ¸
'' –' ¸ ' ,
¸' ' ' '
' ¸ '' ' ''
' ' , '
¯' ' '
' ' '
' ' '
' ' ' , '

¸ ' '' ,
' ' ' ¸ ' , ¸

¸ “… ¸
' ' '' ' ' , ”

' ' ' '
¯ ' ¸' '
' , ' ' ' ' ' '
“¯ ¸ '”
-
' ' , ¸ '
' ' ¸' ¸ , '
' '
' ¸ '' ¸ ' ' '
' ' , ' ' '
' ¸ ¸ ' “ ' ''
' ' ”

' ,' ' '' ¸
' ¸ “'

243
' , ''¸' ' ' '
'' Opi ni ão - ' condi ci ón
escéni ca ' ' ' ¸ '
, ' ' '
“ ” '
¯ ¸ ' - ' ' ¸ '
' ' ' ¸ ' ' ' ¸ '
'

' ' ' ¸'
' ' ' ¸ ' '
, ' ' , '
' ' ' ¸ '

'' '

' '
' ''¸ '
¸ ' ' , '
, ' ¸'
' ¸ “…
' ¸ '
' ' ¸
' ”
-
' , ' ' ' '
' ¸' ' ' ,

' ' ' ' ¸'
' ''
' ' ' ' ' ,
'' ' ' '' ' '
' ' , ' ' '
'¸ '
' ' ' ''
¸' '' “ '
' ' ”

¸ '
¸ ' ¸ ' ' '
' , ¸ '

' '' ' , ' – '
' ' ' ' desmatamento
, ¸ ' '' '
' ' ' ' , '
, ' ' '
' , ¸ ¸¸ ''
, ' ' '
' ¸ ' “ ' ' ' ” ¸
' '' '' ¸ ' “ '' ,
'”

¸ '

' ¸ '
' , '' ' '
' ' ' '
escenari o ' , '' ' ' '
¸ , ' ci nej ornal “ '”
' ' ' , ¸ , ' '
' “¸ ”

' ' ''
' “ ” ' “”
' ' ¸ ¸ ' '
tradi ci ón
10
, renovaci ón
' ' ¸¸ , ¸
' ' ' ' ¸ ¸
'' –' ¸ ' ,
¸' ' ' '
' ¸ '' ' ''
' ' , '
¯' ' '
' ' '
' ' '
' ' ' , '

¸ ' '' ,
' ' ' ¸ ' , ¸

¸ “… ¸
' ' '' ' ' , ”

' ' ' '
¯ ' ¸' '
' , ' ' ' ' ' '
“¯ ¸ '”
-
' ' , ¸ '
' ' ¸' ¸ , '
' '
' ¸ '' ¸ ' ' '
' ' , ' ' '
' ¸ ¸ ' “ ' ''
' ' ”

' ,' ' '' ¸
' ¸ “'

'' '
' ¸ '' , ' ¸–
' “' '” , , '

' ' ' ' Módul o '
¸' , - ' , ¸
' , ' '
'' - ' ¯
' ' ' ,' “ ” ,
'' ' ' ' ' ' ' ' ,
“' ” '
¸ ¸' , ''¸' ' , “
' ' ” ' ¸' , ¸
' ' '' , ' ' ' ' '
, ¸ , '',
' '
, ' ' ¸ ' ¸' '' ¸
'

' ¸ ' ¸ ' '
' ¸
, ' ' ' ,
' ' ' ' '
'' ¸ '
' ¸ , '' ' ' ¸¸'
' ' ' ' ' '
' ' '' '
, ' ' '

, ' ' '
, ' ' ' ' ' ,
, ' ' “¸ '
' ” , “ ¸”

' '' “ ” ' “

' ' ' , ¸' '
¸ ¸ ' , '
' ' '¸
'

' ' '
' '

¸ ' ¸
'' ' ' , fantasi ada '''
' ¸ ¸ “ ”
-
' ¸ , '' ¸' '
usos , '' ' ' '
'
' - , escenari o ' ' ' '' Opi ni ão ,
' ' , ''
' ' ' , ' '' '
' ' '

' Opi ni ão ‘65 ' ¸ ¸ , ¸
¸ ' ' ''¸
' ' '' ¸ ' “' ¸ ” ' '
' , '
' ¸ ' ' , '
¸ ' ' ' ' ' ¸ ¸ ' '
, ' ' -
¯'
' ¸ Opi ni ão – ' ' ' ,
¸ ¸' ' '' ' ' ¸ '
' ' '
' '¸ '
'' ' ¸ ' '
, ' '
' ' ' ' , '
' '' ' '

'' ' ' ' –
, ' ¸¸ ¸ ' '
' ' ' , ¸ ' , ¸' ¸
' ' ' ' ¸ ' “ ' ' '
' ' '' '
' ' '”
'' ' '' ' ¸ ¸ ' ' ' “…
'' ¸' …,…¦ ¸
' - ” ' ' ' '
' ' O vencedor? '
Mi ss Brasi l Pare, Ol he, Escute – não se desi ntegre , Grande Ci rco
'¸, ' ' , '
' ¸' , '
''¸' '¸, ¸
– ' ' ' '
' ' ' ' ' ''

' ' ‘ '’ '

'' ' ' ¸
245
'' '
' ¸ '' , ' ¸–
' “' '” , , '

' ' ' ' Módul o '
¸' , - ' , ¸
' , ' '
'' - ' ¯
' ' ' ,' “ ” ,
'' ' ' ' ' ' ' ' ,
“' ” '
¸ ¸' , ''¸' ' , “
' ' ” ' ¸' , ¸
' ' '' , ' ' ' ' '
, ¸ , '',
' '
, ' ' ¸ ' ¸' '' ¸
'

' ¸ ' ¸ ' '
' ¸
, ' ' ' ,
' ' ' ' '
'' ¸ '
' ¸ , '' ' ' ¸¸'
' ' ' ' ' '
' ' '' '
, ' ' '

, ' ' '
, ' ' ' ' ' ,
, ' ' “¸ '
' ” , “ ¸”

' '' “ ” ' “

' ' ' , ¸' '
¸ ¸ ' , '
' ' '¸
'

' ' '
' '

¸ ' ¸
'' ' ' , fantasi ada '''
' ¸ ¸ “ ”
-
' ¸ , '' ¸' '
usos , '' ' ' '
'
' - , escenari o ' ' ' '' Opi ni ão ,
' ' , ''
' ' ' , ' '' '
' ' '

' Opi ni ão ‘65 ' ¸ ¸ , ¸
¸ ' ' ''¸
' ' '' ¸ ' “' ¸ ” ' '
' , '
' ¸ ' ' , '
¸ ' ' ' ' ' ¸ ¸ ' '
, ' ' -
¯'
' ¸ Opi ni ão – ' ' ' ,
¸ ¸' ' '' ' ' ¸ '
' ' '
' '¸ '
'' ' ¸ ' '
, ' '
' ' ' ' , '
' '' ' '

'' ' ' ' –
, ' ¸¸ ¸ ' '
' ' ' , ¸ ' , ¸' ¸
' ' ' ' ¸ ' “ ' ' '
' ' '' '
' ' '”
'' ' '' ' ¸ ¸ ' ' ' “…
'' ¸' …,…¦ ¸
' - ” ' ' ' '
' ' O vencedor? '
Mi ss Brasi l Pare, Ol he, Escute – não se desi ntegre , Grande Ci rco
'¸, ' ' , '
' ¸' , '
''¸' '¸, ¸
– ' ' ' '
' ' ' ' ' ''

' ' ‘ '’ '

'' ' ' ¸
'' ¸ ' ' ' , '
“” ' pop-cretos ' ¸' ''¸ , ' ' “
” , '

' ' ' ' '
' , '' '
' ' “' ” ' '' , ''
“ ” ' ¸ '
'' ' – ' “'' '” “ ' '” '
' ' '

' '
“' ” ' ' Opi ni ão ' “”
' , '

'
¸ ' ¸ ' ''
¸

' '
¸ ' “ ¸ ” ' '
'' “' , ” '
“ ' ' ' ”

¸' ' ' '' ' '
' ' ¸
' ' ' ' ' , '

' ' “” '
' ' , ¸ ¸ '
“' ” “ ' ” ¸
' ' '

' '
' , ¸ ' '
' ' ' ''
'''
' ' “ ' ” ' ,
'' ¸ ' '
' '
-
' “ '
'” ' ¸ ''

' ' ' '
' , ' '
' ' “ ' ' ” ' ' ' '

' ' ' ' , ¸ '
' ' '' ' ' “¸
, ” ' ¸ ' '
' ' '' ' '
' ' ' , ¸ '

El arti sta como pol í ti co y arte entre el espectácul o
, ' ¸ ' ' , ' ¸
' ' ' '' '
' ' '
' , ' '

¸ ¸ ' , ' ' ¸ ¸
' ' ' “ ' ” “ ” ¸ , '
¸ '' ' ' ¸ '
' ''¸' ' ' Opi ni ão
'' ' ¸ '
' ' ¸ pop ' '
, '' ' ¸ '

“ ¸
¸
'
' Fl ash Gordon naci onal
¸
' ”

' ' '
¸ , ' ' ' ' ' ¸
margi na nuevo '' '¸
-
' '
“ '”
-
' ' , ¸
-
'
' ' ' “ ' ” ¯
¸ , '
-
' ' ¸ ¸' ' ,
'
--
'' ' personaj e ' ''¸'
, ¸ ¸ ' ¸' ''
' ' ' ¸ ¸ ' '
'' ' ' '
' ' “” '
' '' , ' ' '
' ' '
-
, ' ' “ ' ¸
' ¸ ' ” ¸
, ' '' ' , '
“ ” ' ' ' ''
247
'' ¸ ' ' ' , '
“” ' pop-cretos ' ¸' ''¸ , ' ' “
” , '

' ' ' ' '
' , '' '
' ' “' ” ' '' , ''
“ ” ' ¸ '
'' ' – ' “'' '” “ ' '” '
' ' '

' '
“' ” ' ' Opi ni ão ' “”
' , '

'
¸ ' ¸ ' ''
¸

' '
¸ ' “ ¸ ” ' '
'' “' , ” '
“ ' ' ' ”

¸' ' ' '' ' '
' ' ¸
' ' ' ' ' , '

' ' “” '
' ' , ¸ ¸ '
“' ” “ ' ” ¸
' ' '

' '
' , ¸ ' '
' ' ' ''
'''
' ' “ ' ” ' ,
'' ¸ ' '
' '
-
' “ '
'” ' ¸ ''

' ' ' '
' , ' '
' ' “ ' ' ” ' ' ' '

' ' ' ' , ¸ '
' ' '' ' ' “¸
, ” ' ¸ ' '
' ' '' ' '
' ' ' , ¸ '

El arti sta como pol í ti co y arte entre el espectácul o
, ' ¸ ' ' , ' ¸
' ' ' '' '
' ' '
' , ' '

¸ ¸ ' , ' ' ¸ ¸
' ' ' “ ' ” “ ” ¸ , '
¸ '' ' ' ¸ '
' ''¸' ' ' Opi ni ão
'' ' ¸ '
' ' ¸ pop ' '
, '' ' ¸ '

“ ¸
¸
'
' Fl ash Gordon naci onal
¸
' ”

' ' '
¸ , ' ' ' ' ' ¸
margi na nuevo '' '¸
-
' '
“ '”
-
' ' , ¸
-
'
' ' ' “ ' ” ¯
¸ , '
-
' ' ¸ ¸' ' ,
'
--
'' ' personaj e ' ''¸'
, ¸ ¸ ' ¸' ''
' ' ' ¸ ¸ ' '
'' ' ' '
' ' “” '
' '' , ' ' '
' ' '
-
, ' ' “ ' ¸
' ¸ ' ” ¸
, ' '' ' , '
“ ” ' ' ' ''
' ' ' , ' ' ' ¸
' ' ' '
-
¸
' ' ' ' ¸ , '
' ' ' ' '
' ' Opi ni ão ' ' '
, ' ' '' ''
'' ' ,
¸'
Evol ução urbana do Ri o de Janei ro
“ ¸ ” O Gl obo, ¸'
, Fi gurações Brasi l anos 60: neofi gurações fantásti cas e neo-surrea-
l i smo, novo real i smo e nova obj eti vi dade ' '
' A fundação do Museu de Arte Moderna do Ri o de Janei ro: a el i te cari oca e as
i magens da moderni dade no Brasi l dos anos 50
, O Hél i o não ti nha gi nga. ¸ Fi os sol tos: a arte de Hél i o Oi ti ci ca, '

“ ¸ ' ' ' ' ' ' '
'” ¯¯ ¯ , Impresi ones porteñas. Imagen y pal abra en l a hi stori a cul tural
de Buenos Ai res
' I l umi nuras brasi l ei ras: exposi ção em homenagem ao I V centenári o da fundação do Ri o de Ja-
nei ro '
' O Ri o na Cari catura ¸ ¸ ¸ ¸ '
' ' ¸ '' - ' '

“ ' ' ' ‘” ¯
Absurdo Brasi l . Pol émi cas en l a cul tura brasi l eña ,¦

“' ' ” Artforum , ¦ , '
' ¦ '''' ,
Ci nej ornal I nformati vo , ¦ , ' ¦
'' ' '
“ ' – ' ' ” '
, ¦ , ' ¦ '' '
¯ El espl endor de l os sesenta. Arte Ameri cano y europeo en l a era de l a rebel dí a 1955-1969.

' Vi agem Pi toresca e Hi stóri ca ao Brasi l '' ' '
¸ ¸ ' ' '
-
¸ I van Serpa ' -
Bordado da fama, uma bi ografi a de Dener
' Hi stóri a do Brasi l ¸ ' ¸
' “, ¸ ' ' ¸' '' ”
Bl ock - ' ' '' , ' ' '
' '' ' ¯' ¯
'' Ri o de Janei ro ¸
“ ‘” Revi sta Ci vi l i za¸ão Brasi l ei ra - '
¸ ¸ Museus acol hem o moderno
'' , , ' A pol í ti ca cari oca em quatro tempos
-
'' ¸ Jângo e o gol pe de 64 na cari catura ¸ ¯
¸ '' ' “ ' ' ¸ ' ' '
' '” ,' '¦ La autonomi a del arte: debates en l a teorí a y en l a praxi s. ¸
' ¯ ' ' ' ¸' ' ¸ '

La f or maci ón de l as al mas. El i magi nari o de l a Repúbl i ca en el Brasi l

“ ” Mundo, Homem, Arte em cri se
'
“ ¸ ' ' ” Dos murai s de Porti nari aos espaços de Brasí l i a. '

“ pop ' ” Dos murai s de Porti nari aos Espaços
de Brasí l i a '
' “ ' , ' ’ ' ' ' ’ – ”
', ' '' ' ’ ' ’' – '

' ' ' ,¸ '¦ Febeapá 1, 2 y 3: festi val de bestei ra que assol a o paí s ¸

The unpast: el i te vi ol ence and soci al control i n Brazi l , 1954-2000. ' ' '' '
',
, “,,, , '''” Hél i o Oi ti ci ca. Qual é o parangol é y otros es-
cri tos. '
Passa-se uma casa. Anál i se do Programa de Remoção de Favel as do Ri o de Janei ro
¯ '
“ ' , ¦ ' ' ' ‘¯ ’
' ' ” Bal ances, perspecti vas y renovaci ones di sci pl i nares de l a
Hi stori a del Arte ¸ ' ¯ ' ' '
¸' ' ¸ '
¯ “ ¸ ” I magi nári o brasi l ei ro e zonas pe-
ri féri cas. Al gumas proposi ções da soci ol ogi a da Arte '
' '' “,” ¯ ' ¸

'

I bí dem - ,

' ' '' Tri buna da I mprensa
' ' ' '
' Úl ti ma Hora, ' ¸ ¸ ¸' ' ,
' “ ” ' '
' '' ¸ ' ¸ '
¸ '' ¸ ' ' ¸
' ¸ ’- ''
-
'' , , ' -

' , “ ' ” ¸''
, ¸ '' ' ' ' ' , ' '
¸ ' ' ' ,
¸ ' '' , , ' -
249
' ' ' , ' ' ' ¸
' ' ' '
-
¸
' ' ' ' ¸ , '
' ' ' ' '
' ' Opi ni ão ' ' '
, ' ' '' ''
'' ' ,
¸'
Evol ução urbana do Ri o de Janei ro
“ ¸ ” O Gl obo, ¸'
, Fi gurações Brasi l anos 60: neofi gurações fantásti cas e neo-surrea-
l i smo, novo real i smo e nova obj eti vi dade ' '
' A fundação do Museu de Arte Moderna do Ri o de Janei ro: a el i te cari oca e as
i magens da moderni dade no Brasi l dos anos 50
, O Hél i o não ti nha gi nga. ¸ Fi os sol tos: a arte de Hél i o Oi ti ci ca, '

“ ¸ ' ' ' ' ' ' '
'” ¯¯ ¯ , Impresi ones porteñas. Imagen y pal abra en l a hi stori a cul tural
de Buenos Ai res
' I l umi nuras brasi l ei ras: exposi ção em homenagem ao I V centenári o da fundação do Ri o de Ja-
nei ro '
' O Ri o na Cari catura ¸ ¸ ¸ ¸ '
' ' ¸ '' - ' '

“ ' ' ' ‘” ¯
Absurdo Brasi l . Pol émi cas en l a cul tura brasi l eña ,¦

“' ' ” Artforum , ¦ , '
' ¦ '''' ,
Ci nej ornal I nformati vo , ¦ , ' ¦
'' ' '
“ ' – ' ' ” '
, ¦ , ' ¦ '' '
¯ El espl endor de l os sesenta. Arte Ameri cano y europeo en l a era de l a rebel dí a 1955-1969.

' Vi agem Pi toresca e Hi stóri ca ao Brasi l '' ' '
¸ ¸ ' ' '
-
¸ I van Serpa ' -
Bordado da fama, uma bi ografi a de Dener
' Hi stóri a do Brasi l ¸ ' ¸
' “, ¸ ' ' ¸' '' ”
Bl ock - ' ' '' , ' ' '
' '' ' ¯' ¯
'' Ri o de Janei ro ¸
“ ‘” Revi sta Ci vi l i za¸ão Brasi l ei ra - '
¸ ¸ Museus acol hem o moderno
'' , , ' A pol í ti ca cari oca em quatro tempos
-
'' ¸ Jângo e o gol pe de 64 na cari catura ¸ ¯
¸ '' ' “ ' ' ¸ ' ' '
' '” ,' '¦ La autonomi a del arte: debates en l a teorí a y en l a praxi s. ¸
' ¯ ' ' ' ¸' ' ¸ '

La f or maci ón de l as al mas. El i magi nari o de l a Repúbl i ca en el Brasi l

“ ” Mundo, Homem, Arte em cri se
'
“ ¸ ' ' ” Dos murai s de Porti nari aos espaços de Brasí l i a. '

“ pop ' ” Dos murai s de Porti nari aos Espaços
de Brasí l i a '
' “ ' , ' ’ ' ' ' ’ – ”
', ' '' ' ’ ' ’' – '

' ' ' ,¸ '¦ Febeapá 1, 2 y 3: festi val de bestei ra que assol a o paí s ¸

The unpast: el i te vi ol ence and soci al control i n Brazi l , 1954-2000. ' ' '' '
',
, “,,, , '''” Hél i o Oi ti ci ca. Qual é o parangol é y otros es-
cri tos. '
Passa-se uma casa. Anál i se do Programa de Remoção de Favel as do Ri o de Janei ro
¯ '
“ ' , ¦ ' ' ' ‘¯ ’
' ' ” Bal ances, perspecti vas y renovaci ones di sci pl i nares de l a
Hi stori a del Arte ¸ ' ¯ ' ' '
¸' ' ¸ '
¯ “ ¸ ” I magi nári o brasi l ei ro e zonas pe-
ri féri cas. Al gumas proposi ções da soci ol ogi a da Arte '
' '' “,” ¯ ' ¸

'

I bí dem - ,

' ' '' Tri buna da I mprensa
' ' ' '
' Úl ti ma Hora, ' ¸ ¸ ¸' ' ,
' “ ” ' '
' '' ¸ ' ¸ '
¸ '' ¸ ' ' ¸
' ¸ ’- ''
-
'' , , ' -

' , “ ' ” ¸''
, ¸ '' ' ' ' ' , ' '
¸ ' ' ' ,
¸ ' '' , , ' -

'' , , ' -

'

' “ ' ” ¸ ¸ ¸
, ' '
'' , ' '' ' '¸ ¸
' '' ' ,
, ' ' ' ¸'

Ci nej or nal I nf or mat i vo , ¦ , ' ¦
'' ' '

¸ ' ' , ¸ ' “ ”
¸ ' ' ¸ ¸
- ' -

¯ “' ' '
“ ” ¸ ' ' ¸ ' ¸' ,
' ' ' ''
' ' , '' ¸ , ' ¯

-
¸ ' ' ' ¸ ' ' '
' , ' ' ' ' ¸

' “,¸ '' ' ' ” - “
' ’ ” , “ ' ” ,
' ' , ¸ , ' '
' ' ¯

' ' ¸' ' ¸ ,
¸ ' ¸ ' '
, ' , ' ' ' ' ,
' ' , ' ' '
- ' ¸' ' ' ' '
¸ ' - ¸'

' '

'

' ' ' ' , '
, ¸ ' ' ' ,
'' ' ' - '
¸ ' ' ' ' '' '
' , ' ' '
-

' ' ' ' ''
¸ '' ' ' , ,
' ' ' ,

''

' ' ¸ ¸ '
' ¸ ¸ , ¸ “ ¸
¸ ” '' '' “ ¸”
¸ ' ' “¸ ¸ '”

-
¸ '' ¸ ' ' ¸ ' ' ' ¸' ' ¸ ' ¸
' '' -

' ¸' , ' ' , '
' ' , ' '
, ' ¸ ' , ' ' ¸
' '

'' ' '¸, '¸ '' '
¸ ' '
' ' ¸ ' ' ' ' ¸ ,
' “ ' , ”
' ' ' ' ' “ ¸¸ ” ' , “'
' '” ' '' ' ' ¸'

' , - '
'' ' “ ¸ '
¸ ” ' Úl ti ma Hora,
' , '' ' ' ' ' ¸ '' -

' -

-
'
¸ ' ' ' ''
' ' “' '” ' ' ' ,
' ' ' , , ' '
'' ' ' ' , ' “' ” , ' “ '” , “ ”
' ' ' ,
“ ” ¸
-
¸

-

¸ ' ' ¸ ,
'

' , '
' ' ' ¯ ¯ “ ' – ' '
” '¸ , ''
, ¸ “¸' ' '” ' '
' ''

' , ¯ ' ,
' ' ' ' ' ¸ ¸' ¯' ' ' ,
' ' ' '' ' '
' ' ' '
' ' ' ' ' ' '
“''” ¸ “ ' ¸ '”

-
' ¸ ' ' '
' – ' ' “' '”
¸ ' ' ¸' ' ¸ -
-
“ ¸ ”
-
,
251

'' , , ' -

'

' “ ' ” ¸ ¸ ¸
, ' '
'' , ' '' ' '¸ ¸
' '' ' ,
, ' ' ' ¸'

Ci nej or nal I nf or mat i vo , ¦ , ' ¦
'' ' '

¸ ' ' , ¸ ' “ ”
¸ ' ' ¸ ¸
- ' -

¯ “' ' '
“ ” ¸ ' ' ¸ ' ¸' ,
' ' ' ''
' ' , '' ¸ , ' ¯

-
¸ ' ' ' ¸ ' ' '
' , ' ' ' ' ¸

' “,¸ '' ' ' ” - “
' ’ ” , “ ' ” ,
' ' , ¸ , ' '
' ' ¯

' ' ¸' ' ¸ ,
¸ ' ¸ ' '
, ' , ' ' ' ' ,
' ' , ' ' '
- ' ¸' ' ' ' '
¸ ' - ¸'

' '

'

' ' ' ' , '
, ¸ ' ' ' ,
'' ' ' - '
¸ ' ' ' ' '' '
' , ' ' '
-

' ' ' ' ''
¸ '' ' ' , ,
' ' ' ,

''

' ' ¸ ¸ '
' ¸ ¸ , ¸ “ ¸
¸ ” '' '' “ ¸”
¸ ' ' “¸ ¸ '”

-
¸ '' ¸ ' ' ¸ ' ' ' ¸' ' ¸ ' ¸
' '' -

' ¸' , ' ' , '
' ' , ' '
, ' ¸ ' , ' ' ¸
' '

'' ' '¸, '¸ '' '
¸ ' '
' ' ¸ ' ' ' ' ¸ ,
' “ ' , ”
' ' ' ' ' “ ¸¸ ” ' , “'
' '” ' '' ' ' ¸'

' , - '
'' ' “ ¸ '
¸ ” ' Úl ti ma Hora,
' , '' ' ' ' ' ¸ '' -

' -

-
'
¸ ' ' ' ''
' ' “' '” ' ' ' ,
' ' ' , , ' '
'' ' ' ' , ' “' ” , ' “ '” , “ ”
' ' ' ,
“ ” ¸
-
¸

-

¸ ' ' ¸ ,
'

' , '
' ' ' ¯ ¯ “ ' – ' '
” '¸ , ''
, ¸ “¸' ' '” ' '
' ''

' , ¯ ' ,
' ' ' ' ' ¸ ¸' ¯' ' ' ,
' ' ' '' ' '
' ' ' '
' ' ' ' ' ' '
“''” ¸ “ ' ¸ '”

-
' ¸ ' ' '
' – ' ' “' '”
¸ ' ' ¸' ' ¸ -
-
“ ¸ ”
-
,
-

--
'
-

-
' '' ' ¸ '
, ' ' ' ' “ ” ¸
' - ' , ' '' ¸ ' ' '
¸ ' , ' “” ' ¸
' ' -
-
''
-
' ' , ' ', ¸'
, ' ‘ , ' ' ' ' ¯

253
¯ ¯ ¯
¯

María Mercedes Palumbo
*
Laura Celina Vacca**
'
' ' '
, ' ' ' '
' ' ' ¸
' ' ' ,
' ' ' ' – ' '
' – ' ' ¸
'¸ ' ' ' '' , ' ¸ '
' '
, ' ' ' ''
¸
' ' ' ' ' '
' ' ' ' ' ' ¸ '
' ' , ¸¸ '
' ' ' '
¸ ¸ ' ,
' ' ' ' ¸
' , ' ' , '' ' ' ' ¸
' ¸ ' ¸ '
' ' '' , ' '
' ¸ ¸ ' ¸ ''
' ' '
' ' ' ' '
' ¸ ' ' ', '
' , '
' '¸ ' ' '
' ' , '
' ' ' ' , '
' ' ' ' '
' ' ' ' ¸ ' ' ¸
' , '¸
' '
' ' ' '
' – ' ' ¸ –
, , '
' ' ' ' ' ' '
' ' , '

'
' ' ' ' ' ¸
' ' '
, ' ¯ '
' ' ' '
' ' ' “ ' '
' ' ' ' '' , '
' ,' , ' '
' ”
¸ ¯ ' ' ' ' '
' – '' ' ' , –
' ' ' ' ' '
' ' ' ' , ¸ ' ,
' ' ' ' ' '
' ' ' , ' ' , '
' ' ' '
' ' ' ' ' ¸'
' ' ¸ '
' ' ,
' ¸ ' ' '
¸ ' , '
' , ' ' ,
' ' , ' , ' '
'' ' ' ' , ' '
' '
' ' ' ' ' ' ' '
' ' ' ' '
' ' ¸ ' ¸ ' '
' ' ' ' '
' '¸' ' ' ' ' ' '
“' ' ''
' , '
' ' ,
' ' ' , ' ”

' ' ' ' '
' ' ' ' '
' ' ¸' , ' ' , '
' ' ' ' ' ' “'
'” ¸ ' , '
¸ ' ' ' '
' '¸' ' ' '
' ' '
' ¸ ' '
' ' ' ' ' '
'' ' ' , ' ' '
' ¸ ' ' '
' ' ' ' ' , ' '
' ' , , ' '
, ' ' ''
' ¸ '
' ' ''
' , ' ' ' ' '
' ' ' ' '' ' ¸ ,
¸ ' ' ' , '' ' ' '
255
' ' ' ' ' '
' ' ' ' ' ' ¸ '
' ' , ¸¸ '
' ' ' '
¸ ¸ ' ,
' ' ' ' ¸
' , ' ' , '' ' ' ' ¸
' ¸ ' ¸ '
' ' '' , ' '
' ¸ ¸ ' ¸ ''
' ' '
' ' ' ' '
' ¸ ' ' ', '
' , '
' '¸ ' ' '
' ' , '
' ' ' ' , '
' ' ' ' '
' ' ' ' ¸ ' ' ¸
' , '¸
' '
' ' ' '
' – ' ' ¸ –
, , '
' ' ' ' ' ' '
' ' , '

'
' ' ' ' ' ¸
' ' '
, ' ¯ '
' ' ' '
' ' ' “ ' '
' ' ' ' '' , '
' ,' , ' '
' ”
¸ ¯ ' ' ' ' '
' – '' ' ' , –
' ' ' ' ' '
' ' ' ' , ¸ ' ,
' ' ' ' ' '
' ' ' , ' ' , '
' ' ' '
' ' ' ' ' ¸'
' ' ¸ '
' ' ,
' ¸ ' ' '
¸ ' , '
' , ' ' ,
' ' , ' , ' '
'' ' ' ' , ' '
' '
' ' ' ' ' ' ' '
' ' ' ' '
' ' ¸ ' ¸ ' '
' ' ' ' '
' '¸' ' ' ' ' ' '
“' ' ''
' , '
' ' ,
' ' ' , ' ”

' ' ' ' '
' ' ' ' '
' ' ¸' , ' ' , '
' ' ' ' ' ' “'
'” ¸ ' , '
¸ ' ' ' '
' '¸' ' ' '
' ' '
' ¸ ' '
' ' ' ' ' '
'' ' ' , ' ' '
' ¸ ' ' '
' ' ' ' ' , ' '
' ' , , ' '
, ' ' ''
' ¸ '
' ' ''
' , ' ' ' ' '
' ' ' ' '' ' ¸ ,
¸ ' ' ' , '' ' ' '
' ' , ¯
“ '' ' ' '
'
' ' ''¸
' ' ', ' ' '
' ' '
' ' ¸ ”
, ' '
' ' ' ' '
' ' ,
'' ' ' – ' '' –
' ' “ ' ¸' ” '
'
' ' , '
“ ¸ ' ” ' ¸ ' ' ¸
' ' '' ' ' '
' , ' – ' –
' ' '' ' ' ¸ ' '
' ' ' ¸
' ' ''
' ' '¸
' ¸ ' , '
' ' , “ ” '
, ' ' ' ''
¸
' '
' ' ' ' ¸
, ' '
' ''
' ' '
'' , ' , '
' , ' '
' ' ' ' ¸ '

, '
' ' ¸ '
' ¸ ' ' ' '
' '
“' ' ,
¸ ¸ ' ,
' ¸ … '
' ' ' ' '
' , ¸
' ' ' '
¸ ¸ ¸ ” -
' ' ' , ,
' ' ' , ' '
' ' ' , ¸ '
' – ' – ' '
¸ , ' , ' , '
' '
'' ' , ' ' ' '
di ferenci a col oni al ' ' ¸ '
¸ , ' exteri ori dad – ' '' – '
, ' ' ' ' '
, ¸ '
¸ ' ' ' ¸ “
'' ' ' ''” '
', exteri ori dad ' ' ' “
” ' ' ' '
monocul tura del saber y del ri gor ' ' ' '
¸ ' , ' , ' ' , ¸ '
' '' ¸ ' ¸ , ' '
' epi stemi ci di o '' , ',
'' ' ' ,
'
' ' ' ' ''
' ' ¸ '' ' '
' ' ' ' ' ', , '
' , '
' , '
' ' ' ¸ ' ¸
' ' ' ,
¸ ¸ ' ' ¸ ' ' ' ' '
hybri s del punto cero ' '
¸ ' ' , ' '
' ' , ' ''
' '
¸ ' ' '' '
257
' ' , ¯
“ '' ' ' '
'
' ' ''¸
' ' ', ' ' '
' ' '
' ' ¸ ”
, ' '
' ' ' ' '
' ' ,
'' ' ' – ' '' –
' ' “ ' ¸' ” '
'
' ' , '
“ ¸ ' ” ' ¸ ' ' ¸
' ' '' ' ' '
' , ' – ' –
' ' '' ' ' ¸ ' '
' ' ' ¸
' ' ''
' ' '¸
' ¸ ' , '
' ' , “ ” '
, ' ' ' ''
¸
' '
' ' ' ' ¸
, ' '
' ''
' ' '
'' , ' , '
' , ' '
' ' ' ' ¸ '

, '
' ' ¸ '
' ¸ ' ' ' '
' '
“' ' ,
¸ ¸ ' ,
' ¸ … '
' ' ' ' '
' , ¸
' ' ' '
¸ ¸ ¸ ” -
' ' ' , ,
' ' ' , ' '
' ' ' , ¸ '
' – ' – ' '
¸ , ' , ' , '
' '
'' ' , ' ' ' '
di ferenci a col oni al ' ' ¸ '
¸ , ' exteri ori dad – ' '' – '
, ' ' ' ' '
, ¸ '
¸ ' ' ' ¸ “
'' ' ' ''” '
', exteri ori dad ' ' ' “
” ' ' ' '
monocul tura del saber y del ri gor ' ' ' '
¸ ' , ' , ' ' , ¸ '
' '' ¸ ' ¸ , ' '
' epi stemi ci di o '' , ',
'' ' ' ,
'
' ' ' ' ''
' ' ¸ '' ' '
' ' ' ' ' ', , '
' , '
' , '
' ' ' ¸ ' ¸
' ' ' ,
¸ ¸ ' ' ¸ ' ' ' ' '
hybri s del punto cero ' '
¸ ' ' , ' '
' ' , ' ''
' '
¸ ' ' '' '
' ' ¸ , ' ¯ ' ' ¸ ' ' '
' ' ' ' ' ¸ '
' ' ' ' ' '
' , ' '
, ' , ¸ ' ' '' ¸
¸' , ' ' , '
' ' ¸ “ ¸ ' '
' ' ' '
' ¸' , ' '” ¸

' '
' ' ' ' ' '
' ' ' ' “ ” ¸ ' ,
¸ ' , ' ' '
' , ' , ' '' “
' ' ' ' '
' , ' '
' ” ¯ ' , '
' ¸ ' ' , ' '
' ' ' '' '

¯ ' ¯ ' ', '
' , teóri cos
“ ' ' ' ' ¸
, ' ' '
' '' '
' ' ' ' '
' '' '
' '' ¸ ' '
'' ' '
' ¸ ” ¯

' ' ' ' '
, ' '
' , ' ' ' ' ,
, ' ' '
' ' ', ¸ ' ¸ '
' '' ' ' ¸
' , ¸ ' ' '
-
'
' ' ' '
' ' ¸ ' ' , ' '
' ' ' , ¸ ' ' ' '
' ' – – ' ' , '
' , ' '
' ' ' ' '
, ' ' ''' ' '
'
' ' '
¸ ' ' ' '
'' , ' ,
' ' ' ' , '
''
' ¸ ' ' ' '
' ¸ ' '
¸ ' ' ' ' '
' ¸¸' ' '
¸ ' ' , , '
' ' ' ' ' , '
' ' ' ' '
' '' , ¸
, ' ' ¸
' ¸ ' ' ' ' '
' ' ' ¸ '
,

,
' ' ' '
, ¸ , ' ' ' '' ''
' ' ' ' ' '
' , ' '
' ' '
' ' ' '
'

' ' ' ''
' ' ' , ¸ ' ' '
' , '
' ' '
' ' , '
' '
“ … ' '
' , '
' , '' ¸ '
, ' ' ' , '
' ¸ '
259
' ' ¸ , ' ¯ ' ' ¸ ' ' '
' ' ' ' ' ¸ '
' ' ' ' ' '
' , ' '
, ' , ¸ ' ' '' ¸
¸' , ' ' , '
' ' ¸ “ ¸ ' '
' ' ' '
' ¸' , ' '” ¸

' '
' ' ' ' ' '
' ' ' ' “ ” ¸ ' ,
¸ ' , ' ' '
' , ' , ' '' “
' ' ' ' '
' , ' '
' ” ¯ ' , '
' ¸ ' ' , ' '
' ' ' '' '

¯ ' ¯ ' ', '
' , teóri cos
“ ' ' ' ' ¸
, ' ' '
' '' '
' ' ' ' '
' '' '
' '' ¸ ' '
'' ' '
' ¸ ” ¯

' ' ' ' '
, ' '
' , ' ' ' ' ,
, ' ' '
' ' ', ¸ ' ¸ '
' '' ' ' ¸
' , ¸ ' ' '
-
'
' ' ' '
' ' ¸ ' ' , ' '
' ' ' , ¸ ' ' ' '
' ' – – ' ' , '
' , ' '
' ' ' ' '
, ' ' ''' ' '
'
' ' '
¸ ' ' ' '
'' , ' ,
' ' ' ' , '
''
' ¸ ' ' ' '
' ¸ ' '
¸ ' ' ' ' '
' ¸¸' ' '
¸ ' ' , , '
' ' ' ' ' , '
' ' ' ' '
' '' , ¸
, ' ' ¸
' ¸ ' ' ' ' '
' ' ' ¸ '
,

,
' ' ' '
, ¸ , ' ' ' '' ''
' ' ' ' ' '
' , ' '
' ' '
' ' ' '
'

' ' ' ''
' ' ' , ¸ ' ' '
' , '
' ' '
' ' , '
' '
“ … ' '
' , '
' , '' ¸ '
, ' ' ' , '
' ¸ '
' , '
' ' '' ¸
¸ ” -
' ' ' ' '
' , ' '
, ' ' ' '
' '
'' ' ¸ ¸
' '
' ' ' ' '
' ' '' ' '
' ' , ' ' ' '
' ' , ' '
' ' ' '
' ' ' ¯ “ ¸ ,
' ' '' ,
¸ ' ' ' ' ' '
' ' ' ' ” ¯
¸' ' , ' '
¸ , ' ' ' ¸ “'
” “' ” ¸'
' , , ¸ ' ¸ '
' ' ' '
¸ ' ''
' ' ' ,
' ' ' ' ¸
'' ' ' , ' ' ,
¸ '' ' ' ' ¸ ' '
' , ' , ' ¸ ' ' '
' ' ' '' '
' ' ' ' ,
' , ' ' , '
' ¸ ' '
' ¸ ' ,' ' '
' ' ' ' '
' , '
' '' ' ' , '
' '¸' '' , ' '
' ' ' ' ,
' , , ' '
' ' ' ' ' '
' '
' ¸ ' – ¸ , – ,
¸ ¸ '' ' '
¸'
' ' “ ¯ '¸ ' ' ' ”
' ¸'' La ci udadaní a negada: pol í ti cas de excl usi ón en l a educaci ón y el trabaj o
--
' ' “ ' ¯ ¸ ¸¸ ” Currí cul o sem Frontei ras

' ' ¸ “ ' , '”
¸ La col oni al i dad del saber: eurocentri smo y ci enci as soci al es. Perspecti vas l ati noameri canas
-
, ' Movi mi entos soci al es en l a Argenti na. Asambl eas: l a pol i ti zaci ón de l a soci edad ci vi l .
'
“' ' ' '
' ,' ” ' ¸ ' '¸ El gi ro
descol oni al . Refl exi ones para una di versi dad epi stémi ca más al l á del capi tal i smo gl obal ¸ '
-
“ ' ' , ¸ ' , ' ” ' ¸ '
'¸ El gi ro descol oni al . Refl exi ones para una di versi dad epi stémi ca más al l á del capi tal i smo
gl obal ¸ ' -
Teorí as dos Movi mentos Soci ai s. Paradi gmas cl ássi cos e contemporáneos
,
'¸ “ ¸ ' ¸ '
' '' , ¸ ” , ¦ ''¸ '
¸_' ''
'¸ “ ' '
” ' ¸ ' '¸ El gi ro descol oni al . Refl exi ones
para una di versi dad epi stémi ca más al l á del capi tal i smo gl obal ¸ '
' ' ' ' Obser vatori o Soci al
de Améri ca Lati na -
¸ “ , ' ” ¸ La co-
l oni al i dad del saber: eurocentri smo y ci enci as soci al es. Perspecti vas l ati noameri canas
-
¸ “ ’'” Prati ques -
' “' , ' ' ' ' ' ' , ” '
Estudi os y otras prácti cas i ntel ectual es l ati noameri canas en cul tura y poder -
¸ ' La i dea de Améri ca Lati na
¸ “ ' ' , ' ' ' ” ' ¸ '
'¸ El gi ro descol oni al . Refl exi ones para una di versi dad epi stémi ca más al l á del
capi tal i smo gl obal ¸ ' -
“ ' ' ' ' ' ”
Athenea Di gi tal -
“ ' , ' ” ¸ La col o-
ni al i dad del saber: eurocentri smo y ci enci as soci al es. Perspecti vas l ati noameri canas
261
' , '
' ' '' ¸
¸ ” -
' ' ' ' '
' , ' '
, ' ' ' '
' '
'' ' ¸ ¸
' '
' ' ' ' '
' ' '' ' '
' ' , ' ' ' '
' ' , ' '
' ' ' '
' ' ' ¯ “ ¸ ,
' ' '' ,
¸ ' ' ' ' ' '
' ' ' ' ” ¯
¸' ' , ' '
¸ , ' ' ' ¸ “'
” “' ” ¸'
' , , ¸ ' ¸ '
' ' ' '
¸ ' ''
' ' ' ,
' ' ' ' ¸
'' ' ' , ' ' ,
¸ '' ' ' ' ¸ ' '
' , ' , ' ¸ ' ' '
' ' ' '' '
' ' ' ' ,
' , ' ' , '
' ¸ ' '
' ¸ ' ,' ' '
' ' ' ' '
' , '
' '' ' ' , '
' '¸' '' , ' '
' ' ' ' ,
' , , ' '
' ' ' ' ' '
' '
' ¸ ' – ¸ , – ,
¸ ¸ '' ' '
¸'
' ' “ ¯ '¸ ' ' ' ”
' ¸'' La ci udadaní a negada: pol í ti cas de excl usi ón en l a educaci ón y el trabaj o
--
' ' “ ' ¯ ¸ ¸¸ ” Currí cul o sem Frontei ras

' ' ¸ “ ' , '”
¸ La col oni al i dad del saber: eurocentri smo y ci enci as soci al es. Perspecti vas l ati noameri canas
-
, ' Movi mi entos soci al es en l a Argenti na. Asambl eas: l a pol i ti zaci ón de l a soci edad ci vi l .
'
“' ' ' '
' ,' ” ' ¸ ' '¸ El gi ro
descol oni al . Refl exi ones para una di versi dad epi stémi ca más al l á del capi tal i smo gl obal ¸ '
-
“ ' ' , ¸ ' , ' ” ' ¸ '
'¸ El gi ro descol oni al . Refl exi ones para una di versi dad epi stémi ca más al l á del capi tal i smo
gl obal ¸ ' -
Teorí as dos Movi mentos Soci ai s. Paradi gmas cl ássi cos e contemporáneos
,
'¸ “ ¸ ' ¸ '
' '' , ¸ ” , ¦ ''¸ '
¸_' ''
'¸ “ ' '
” ' ¸ ' '¸ El gi ro descol oni al . Refl exi ones
para una di versi dad epi stémi ca más al l á del capi tal i smo gl obal ¸ '
' ' ' ' Obser vatori o Soci al
de Améri ca Lati na -
¸ “ , ' ” ¸ La co-
l oni al i dad del saber: eurocentri smo y ci enci as soci al es. Perspecti vas l ati noameri canas
-
¸ “ ’'” Prati ques -
' “' , ' ' ' ' ' ' , ” '
Estudi os y otras prácti cas i ntel ectual es l ati noameri canas en cul tura y poder -
¸ ' La i dea de Améri ca Lati na
¸ “ ' ' , ' ' ' ” ' ¸ '
'¸ El gi ro descol oni al . Refl exi ones para una di versi dad epi stémi ca más al l á del
capi tal i smo gl obal ¸ ' -
“ ' ' ' ' ' ”
Athenea Di gi tal -
“ ' , ' ” ¸ La col o-
ni al i dad del saber: eurocentri smo y ci enci as soci al es. Perspecti vas l ati noameri canas
-
“ , ' ” ' ¸ ' '¸
El gi ro descol oni al . Refl exi ones para una di versi dad epi stémi ca más al l á del capi tal i smo gl obal ¸
'
' I nfl exi ón decol oni al : fuentes, conceptos y cuesti onami entos

' ' Conocer desde el Sur. Para una cul tura pol í ti ca emanci patori a

' ¸ , ¸ ¸ ¸
Renovar l a teorí a crí ti ca y rei nventar l a emanci paci ón soci al (encuentros en Buenos Ai res).

¸ ' ' ' ' ,
' ¸ ' Centro Andi no de Estudi os I nternaci onal es '
' “ ' ' ' ' '
, ' ¸ , ¸ ” I ntercul tural i dad y pol í ti ca
-
' “¸ ' ' ' '
' ¸ ” Nómadas ¸'
¯ “ ' ' ' , ' '
” , ¦ '' ¸ _-
¯ “ ' ” , ¦
' ' ¸ __ __ '
¯ Autonomí as y emanci paci ones. Améri ca Lati na en movi mi ento ,

' ' ', ' ' “ ' '
¸ ” ' ¸ “ ' ¸
, ' ¸ , ' ” '
¸'

' , ' ¸¸ ' , '
' ' ' , ' ¸
' , ' ¸ '
' ,

' ' ' ' '
' , '' ' ¯
, ' ' ' ¯ '

' , ' , ¸ ' ¸ ,
¸ ' ¸ '
' ¸ ' ¸ , “' , ' ” ' ¸ ' '
¸ ' ¸
-
'' ' ' ' '
¯ ' ' ' ' ' '
' ' ,

' ' ¸ '
¸ ¸ ' ethos di scursi vo ' ' '
' ' ' ' ' ' , ' '
' ' mundos ethi cos '

' ' ' '
' ' ' ' , '
'' ' ¸ ' ' ¸ '
' ' '¸ , ' ,'
' ' ' ' ''¸ , '
263
-
“ , ' ” ' ¸ ' '¸
El gi ro descol oni al . Refl exi ones para una di versi dad epi stémi ca más al l á del capi tal i smo gl obal ¸
'
' I nfl exi ón decol oni al : fuentes, conceptos y cuesti onami entos

' ' Conocer desde el Sur. Para una cul tura pol í ti ca emanci patori a

' ¸ , ¸ ¸ ¸
Renovar l a teorí a crí ti ca y rei nventar l a emanci paci ón soci al (encuentros en Buenos Ai res).

¸ ' ' ' ' ,
' ¸ ' Centro Andi no de Estudi os I nternaci onal es '
' “ ' ' ' ' '
, ' ¸ , ¸ ” I ntercul tural i dad y pol í ti ca
-
' “¸ ' ' ' '
' ¸ ” Nómadas ¸'
¯ “ ' ' ' , ' '
” , ¦ '' ¸ _-
¯ “ ' ” , ¦
' ' ¸ __ __ '
¯ Autonomí as y emanci paci ones. Améri ca Lati na en movi mi ento ,

' ' ', ' ' “ ' '
¸ ” ' ¸ “ ' ¸
, ' ¸ , ' ” '
¸'

' , ' ¸¸ ' , '
' ' ' , ' ¸
' , ' ¸ '
' ,

' ' ' ' '
' , '' ' ¯
, ' ' ' ¯ '

' , ' , ¸ ' ¸ ,
¸ ' ¸ '
' ¸ ' ¸ , “' , ' ” ' ¸ ' '
¸ ' ¸
-
'' ' ' ' '
¯ ' ' ' ' ' '
' ' ,

' ' ¸ '
¸ ¸ ' ethos di scursi vo ' ' '
' ' ' ' ' ' , ' '
' ' mundos ethi cos '

' ' ' '
' ' ' ' , '
'' ' ¸ ' ' ¸ '
' ' '¸ , ' ,'
' ' ' ' ''¸ , '
265

¯
¯ ¯
Mauro Donnantuoni Moratto
*
' ' ' ' ' ¸
' ' '
' ' ' '¸
' ' ' '
' ¸ '
' ¸ ' ' '
' ' - ' ' ' ¸
' ' ' ' ''
' ' ' ' ' '
'' , ' ' ' ,' ' '
' , '
, ¸ ' '
' ' ' ' ' ' ,
' ' ' ¸
' , ,
“ ” ' '' ¸ '
' ' ¸ ¸ ' ¸ ' ¸
' ' ¸ ' , ' ' ' '
' ' ' '
' ' ' ' , ¸ ' ' ' ' “ ”
' ' ' ¸' ' '
¸ '' ' ' ' '
¸ ' ¸ ' ' ' ,
'' ' ' ¸
'' ' ' , ' ' ' ' ,
' ' ' '
' ¸ ¸ ¸'
' ' ' ' , ' ' ''
' ' ' ' '
,' '' ' '
'
' ' ' ' '
' ' ' '
' ¸ '' ¸ '
' ' ' '
' ' ' ' ¸ ' '
' , ' ' ' ' '
' ' , ' '
' ' ' ¸ '
¸'' ' ' '
' ' '' ' ' ' ' ' '
¸ ' ' ' ' ,
' ' , '
' “ ” ' ' ¸
' '
' ¸' ¸ '' ' ,
' ' ' ' ' ' ' '
' ' '
' , ' '' ¸''
' ' ' ' ' ¸' ''
' ' , ' '¸ '
' '' ¸ ¸ ' '
, ' ' ' ' , ' '
' '' ' , ' ' '
' ,
' ,
' , '' '
' '' ' '
' , ' '
Dasei n ' ' ' ,
' ¸'' ' '
' '
' ' '
' ' ' ¸
' - ¸
' ' ' ¸
' ' '' ' ' '
' ' ¸'' ' ' '
' ' ¸ ' '
' ' ' ' ' ' '
' , ' '
' '
,' ' ' ' '
' ' ' '
'' '¸ ' ' ' '
' ¸' ' '
' ' ' ¸
' ¸ '
' ' , ' ' '¸ '
' ' ' , ¸
'' ' ' ' ,'
' ' ''
'' ' ' ' '
' '' ' ' '
'' ' ' '
' ' ,
' '' ' ' El mi to gaucho '
- ' ¸ ' '
' ' -- , - '
' ' ' ' ' ' “¸ ¸' '
' , , ¸' ” - Argenti na en marcha
' ' ' ''
¸ '
' “ '” El mi to gaucho ' '' '
¸' ' ' ' '
267
, ¸ ' '
' ' ' ' ' ' ,
' ' ' ¸
' , ,
“ ” ' '' ¸ '
' ' ¸ ¸ ' ¸ ' ¸
' ' ¸ ' , ' ' ' '
' ' ' '
' ' ' ' , ¸ ' ' ' ' “ ”
' ' ' ¸' ' '
¸ '' ' ' ' '
¸ ' ¸ ' ' ' ,
'' ' ' ¸
'' ' ' , ' ' ' ' ,
' ' ' '
' ¸ ¸ ¸'
' ' ' ' , ' ' ''
' ' ' ' '
,' '' ' '
'
' ' ' ' '
' ' ' '
' ¸ '' ¸ '
' ' ' '
' ' ' ' ¸ ' '
' , ' ' ' ' '
' ' , ' '
' ' ' ¸ '
¸'' ' ' '
' ' '' ' ' ' ' ' '
¸ ' ' ' ' ,
' ' , '
' “ ” ' ' ¸
' '
' ¸' ¸ '' ' ,
' ' ' ' ' ' ' '
' ' '
' , ' '' ¸''
' ' ' ' ' ¸' ''
' ' , ' '¸ '
' '' ¸ ¸ ' '
, ' ' ' ' , ' '
' '' ' , ' ' '
' ,
' ,
' , '' '
' '' ' '
' , ' '
Dasei n ' ' ' ,
' ¸'' ' '
' '
' ' '
' ' ' ¸
' - ¸
' ' ' ¸
' ' '' ' ' '
' ' ¸'' ' ' '
' ' ¸ ' '
' ' ' ' ' ' '
' , ' '
' '
,' ' ' ' '
' ' ' '
'' '¸ ' ' ' '
' ¸' ' '
' ' ' ¸
' ¸ '
' ' , ' ' '¸ '
' ' ' , ¸
'' ' ' ' ,'
' ' ''
'' ' ' ' '
' '' ' ' '
'' ' ' '
' ' ,
' '' ' ' El mi to gaucho '
- ' ¸ ' '
' ' -- , - '
' ' ' ' ' ' “¸ ¸' '
' , , ¸' ” - Argenti na en marcha
' ' ' ''
¸ '
' “ '” El mi to gaucho ' '' '
¸' ' ' ' '
' ' ¸'' '' ' ' ,'
' '¸ ' ' ' ¸¸ ''
' ' ' '¸
' ¸ “ ” ' '
¸ ' ' ' '
' ' ' ' ' '¸
si tuado ' ' ' '
' ' ' ¸ ' '
'
“¸ ¸' ' ” ' ' ¸ ' '
' ¸ '' ' ¸'
' '' ' ' ' ¸ , '
' ' ' , ''
' ¸ '' ' ' ' ' , '
' ' ' ' '
¸' ' ' , ,' '
' ' “' ” ¸' '
, ' ' ' '' '
¸' ' ' ¸'
'' '¸ ' ¸' '
' ' ' , ' ' ' ' ' ¸
' '' ,
' ' ' '' ¸'
¸ ' '' ' '
' ' '' ' ' ' ' ¸
' '
' ' ' ' ' '
' ¸ ' ' ' , ' ' '
' '' '
' ' ' ' ' '
' ' ¸ ' ¸¸ “'”
“ ” , “” ' ¸ '
' , ' ¸' ' ¸'
' ' ' Dasei n
' ' , ' ' ,' '
' ' ' ¸'
' ''
' ¸ ' ,
' ' ' urbani zaci ón
' ' ' '
' ' ' '
' ' ' '' , ' ' ¸'
' '
' ,' '' ' ' ¸' '
' ' ' '
¸ ' ' ¸ ¸'
' ' '
'' ' ,' ''
¸ ' ' ''
' ' ' ' '
¸' '
' ' ¸
' ¸ ' ' ¸
¸' ' '
' ¸
' ,
' ' ' ' '
¸ ' , ''
'' '
' ' ¸ ¸ ' ,
' ' ''
' ' ' '
' ' , ' ', '' ' ¸ '
' ¸ ' ¸'
, '' '

' ' ¸ El mi to gaucho '
' ' ' ¸ ' ,
' ¸ ¸ ' - ,
' ' , ' ' '
' ' ' ' ' ' '
¸ ' ' , ' ¸ ' '
' ' ' '' ' ' '
' ' ¸ ' '
' ' ¸¸ ' Ser y ti empo De l a esenci a de l a verdad ¿Qué
es metafí si ca? De l a esenci a del fundamento La doctri na de l a verdad en Pl atón , '
Carta sobre el humani smo ' ' ' ' ' '
' ' '
' , ' ' '
' ' ' ' ' '
¸ ' Carta sobre el humani smo
' ' ' ' ¸
La revol uci ón exi stenci al i sta
' ' ' ¸ ' '
269
' ' ¸'' '' ' ' ,'
' '¸ ' ' ' ¸¸ ''
' ' ' '¸
' ¸ “ ” ' '
¸ ' ' ' '
' ' ' ' ' '¸
si tuado ' ' ' '
' ' ' ¸ ' '
'
“¸ ¸' ' ” ' ' ¸ ' '
' ¸ '' ' ¸'
' '' ' ' ' ¸ , '
' ' ' , ''
' ¸ '' ' ' ' ' , '
' ' ' ' '
¸' ' ' , ,' '
' ' “' ” ¸' '
, ' ' ' '' '
¸' ' ' ¸'
'' '¸ ' ¸' '
' ' ' , ' ' ' ' ' ¸
' '' ,
' ' ' '' ¸'
¸ ' '' ' '
' ' '' ' ' ' ' ¸
' '
' ' ' ' ' '
' ¸ ' ' ' , ' ' '
' '' '
' ' ' ' ' '
' ' ¸ ' ¸¸ “'”
“ ” , “” ' ¸ '
' , ' ¸' ' ¸'
' ' ' Dasei n
' ' , ' ' ,' '
' ' ' ¸'
' ''
' ¸ ' ,
' ' ' urbani zaci ón
' ' ' '
' ' ' '
' ' ' '' , ' ' ¸'
' '
' ,' '' ' ' ¸' '
' ' ' '
¸ ' ' ¸ ¸'
' ' '
'' ' ,' ''
¸ ' ' ''
' ' ' ' '
¸' '
' ' ¸
' ¸ ' ' ¸
¸' ' '
' ¸
' ,
' ' ' ' '
¸ ' , ''
'' '
' ' ¸ ¸ ' ,
' ' ''
' ' ' '
' ' , ' ', '' ' ¸ '
' ¸ ' ¸'
, '' '

' ' ¸ El mi to gaucho '
' ' ' ¸ ' ,
' ¸ ¸ ' - ,
' ' , ' ' '
' ' ' ' ' ' '
¸ ' ' , ' ¸ ' '
' ' ' '' ' ' '
' ' ¸ ' '
' ' ¸¸ ' Ser y ti empo De l a esenci a de l a verdad ¿Qué
es metafí si ca? De l a esenci a del fundamento La doctri na de l a verdad en Pl atón , '
Carta sobre el humani smo ' ' ' ' ' '
' ' '
' , ' ' '
' ' ' ' ' '
¸ ' Carta sobre el humani smo
' ' ' ' ¸
La revol uci ón exi stenci al i sta
' ' ' ¸ ' '
' ' humani smo de l a l i bertad ''
' ' ' '
'
' El mi to gaucho ' ' ' '
' ¸ ' ' '
' ' ¸¸ '
, ' ¸
' ' ' ¸ ' '
¸ ' , '
' ¸ ' , '

' ¸¸ ' ' Dasei n '
' ' ' '' ' ¸ '
' ' ' ,' '
¸¸ ' ' ' , '' Dasei n
' '' ¸ ''
' ¸ ' ,' ' '
' '' ' ,
' '' ' ' '
¸ ,' ' ' '' '
' ' '
, ' '' ¸'
' , ' '
' ' ' ¸ “ ” '
¸¸ , ' ' ' Dasei n
' ' ' ' ,'
' ' ' '
' , ' ' '
' ' ¸ ' ' '' '
' , ' ' ' '
, ' ,

' ' ¸¸ Carta
sobre el humani smo ' “ ' ¸ ” , ¸
' ¸ ' ¸
' , ' ' ¸
'' ' ' '
' ¸ ' '
' , ,' ' ¸'
' ' ' ' ''
' ' ' '
' ' ' ' ' '
'' ,' ' ' , ' '
'' ' '' ' Dasei n
Carta sobre el humani smo ' '
' ' ¸ '
' '' '' , ' ' ', tel os ' ,'
humani smo de l a l i bertad ' ¸ ' '
' ' ' '
' , ' ¸¸ ,
' ¸ '' ' ' ' '
' ' ' , ' ¸ '
' , ¸ ' ' ' '
Carta sobre el humani smo '
, ¸ ¸ ¸ ' ' ,'
' ' humani tas ' ¸
'' ' humani tas '
'
' ' ' ¸
humani tas , '
, ' “ ' ” , ¸ '
' ' humani tas
, “ '' ” ¸
' ' humani tas ,
' ' ' '' ¸ '
' ' ¸ ¸ ' '
' ' , ' ' '
'' ' ' '
' ' ' ' ¸
' ' ' '
' ' ' ' ' , ¸ '
' '
¸ ' ' ' ' ¸
'' ' ' , ' ' ' '
' ¸ ' , ' ''
'¸ ' ' ¸' La revol uci ón exi s-
tenci al i sta ' '¸ ¸ '
' ' ' ' '
' , ' ' '
' ' ¸
, tél os ' '
¸' ' ¸ ' ''
' humani tas '
' '' ¸ ' humani tas ' '
271
' ' humani smo de l a l i bertad ''
' ' ' '
'
' El mi to gaucho ' ' ' '
' ¸ ' ' '
' ' ¸¸ '
, ' ¸
' ' ' ¸ ' '
¸ ' , '
' ¸ ' , '

' ¸¸ ' ' Dasei n '
' ' ' '' ' ¸ '
' ' ' ,' '
¸¸ ' ' ' , '' Dasei n
' '' ¸ ''
' ¸ ' ,' ' '
' '' ' ,
' '' ' ' '
¸ ,' ' ' '' '
' ' '
, ' '' ¸'
' , ' '
' ' ' ¸ “ ” '
¸¸ , ' ' ' Dasei n
' ' ' ' ,'
' ' ' '
' , ' ' '
' ' ¸ ' ' '' '
' , ' ' ' '
, ' ,

' ' ¸¸ Carta
sobre el humani smo ' “ ' ¸ ” , ¸
' ¸ ' ¸
' , ' ' ¸
'' ' ' '
' ¸ ' '
' , ,' ' ¸'
' ' ' ' ''
' ' ' '
' ' ' ' ' '
'' ,' ' ' , ' '
'' ' '' ' Dasei n
Carta sobre el humani smo ' '
' ' ¸ '
' '' '' , ' ' ', tel os ' ,'
humani smo de l a l i bertad ' ¸ ' '
' ' ' '
' , ' ¸¸ ,
' ¸ '' ' ' ' '
' ' ' , ' ¸ '
' , ¸ ' ' ' '
Carta sobre el humani smo '
, ¸ ¸ ¸ ' ' ,'
' ' humani tas ' ¸
'' ' humani tas '
'
' ' ' ¸
humani tas , '
, ' “ ' ” , ¸ '
' ' humani tas
, “ '' ” ¸
' ' humani tas ,
' ' ' '' ¸ '
' ' ¸ ¸ ' '
' ' , ' ' '
'' ' ' '
' ' ' ' ¸
' ' ' '
' ' ' ' ' , ¸ '
' '
¸ ' ' ' ' ¸
'' ' ' , ' ' ' '
' ¸ ' , ' ''
'¸ ' ' ¸' La revol uci ón exi s-
tenci al i sta ' '¸ ¸ '
' ' ' ' '
' , ' ' '
' ' ¸
, tél os ' '
¸' ' ¸ ' ''
' humani tas '
' '' ¸ ' humani tas ' '
, ' , humani tas ' '
' ¸ ' '
' ' , ' ' ' '
¸ ' ' , '' ¸ ' '
¸ ¸ humani tas ' ¸ '
' ' ' ' humani tas
,' '' , '' , '¸
¸ ' ' ' '' humani tas
' '
¸ , ' ¸ '
' ' ' humani tas
' ' '' '
' ' ¸ ,'
¸ '
¸ '' '
¸ ,
, ' ¸ ' ' '
' ' ' El mi to gaucho ' ¸
, '
¸ ' ' ¸
' ' ' ' ' ' ' ¸
' ' ''
¸ ''
' ¸
'' ' ¸ ' ' '
' ' ' '
'' ' '' , '
' ' El mi to gaucho '
' ' , '
¸ La revol uci ón exi stenci al i sta '
' ' , ' ''
' , ' ¸
' ' , ' ' ' '
¸' ''' ' '' ' '
' '' '
¸ ' ' ¸ ' '
¸' '
¸'
- Argenti na en marcha ' ' -
' - El mi to gaucho ' ¸ '

' La revol uci ón exi stenci al i sta. Haci a un humani smo de l a l i bertad '

' Naci onal i smo y peroni smo. La Argenti na en l a cri si s i deol ógi ca mundi al (1927-1955)

- Carl os Astrada. La fi l osofí a argenti na ' -
' '' “ '' ' , ' ‘' ’”
Revi sta de Fi l osofí a y Teorí a Pol í ti ca - '
' '' “ ' , ”
Pensar al otro / pensar l a naci ón ¸ '
' '' “ ' La revol uci ón exi stenci al i sta
'” ' ' ¸ , I ntersti ci os de l a pol í ti ca y l a cul tura l ati noameri cana:
l os movi mi entos soci al es --
Ci ncuenta años de fi l osofí a en Argenti na
¸¸ ' El ser y el ti empo '
¸¸ ' - Carta sobre el humani smo '
– ¯ '
273
, ' , humani tas ' '
' ¸ ' '
' ' , ' ' ' '
¸ ' ' , '' ¸ ' '
¸ ¸ humani tas ' ¸ '
' ' ' ' humani tas
,' '' , '' , '¸
¸ ' ' ' '' humani tas
' '
¸ , ' ¸ '
' ' ' humani tas
' ' '' '
' ' ¸ ,'
¸ '
¸ '' '
¸ ,
, ' ¸ ' ' '
' ' ' El mi to gaucho ' ¸
, '
¸ ' ' ¸
' ' ' ' ' ' ' ¸
' ' ''
¸ ''
' ¸
'' ' ¸ ' ' '
' ' ' '
'' ' '' , '
' ' El mi to gaucho '
' ' , '
¸ La revol uci ón exi stenci al i sta '
' ' , ' ''
' , ' ¸
' ' , ' ' ' '
¸' ''' ' '' ' '
' '' '
¸ ' ' ¸ ' '
¸' '
¸'
- Argenti na en marcha ' ' -
' - El mi to gaucho ' ¸ '

' La revol uci ón exi stenci al i sta. Haci a un humani smo de l a l i bertad '

' Naci onal i smo y peroni smo. La Argenti na en l a cri si s i deol ógi ca mundi al (1927-1955)

- Carl os Astrada. La fi l osofí a argenti na ' -
' '' “ '' ' , ' ‘' ’”
Revi sta de Fi l osofí a y Teorí a Pol í ti ca - '
' '' “ ' , ”
Pensar al otro / pensar l a naci ón ¸ '
' '' “ ' La revol uci ón exi stenci al i sta
'” ' ' ¸ , I ntersti ci os de l a pol í ti ca y l a cul tura l ati noameri cana:
l os movi mi entos soci al es --
Ci ncuenta años de fi l osofí a en Argenti na
¸¸ ' El ser y el ti empo '
¸¸ ' - Carta sobre el humani smo '
– ¯ '
275
¯ ¯
¯
Juan Antonio Delgado de la rosa
*
¸'
¸ ' ' ' '
' ' , ' ' , ' '
' ' , ' ¸
'' ' ¸ ' ' '
¸ ' ¸ ' '
' ' '
' , ' , ¸
' '' ¸ ' ' ' Pensami ento
español en l a era de Franco (1939-1975) ¸ '
' ' ' ' ¸ '
'' ' '' ,
' , ¸

¸ ' ' ' ¸ ¸' ¯ ¸
' ' , ¸ ' ' ,
' '

¸ ¯ ¸
¸
' ' ' , '
' '' ' ¯ ¸

¸ '
' ¯ ¸




¸ ¸ ' ' ''
¸ ' ,
, , '
' ' '
' , '
¸ , Comi té en España del Encuentro de I ntel ectual es por l a Soberaní a de Nuestra Amé-
ri ca ' ¸' , ' ' ' ' ,
' ' '' ' ' ' , '
' ' , ' ' ¸

' ' '
' ' ' , ¸
' ' ' ' ' '
' ' , ' ' '¸ '
'

' ' ,
¸ ' ' ' ,
' ' '' ' ' ' ',
' ' ' ' ' ' '
' ' '
, ' ' ' ' '
' '
' , ' ' ' '
'' ¸ ¸ ' '
' '
'
' ' ¸ '
' '' ¸ '
'
¸ ' ' ' ' '
' ¸ ' ' '
' ' ' ' ' , ' '
' ' ' ' ' '
, , ¸ ¸ '
, ' ' ,
¸ ' ¸ ¸ '
' ' , ' '
' ' ¸ , '' , ' '
' ' ' '
' ¸ ' ''

, ' ¸
' ¸ '' '' '
' , , ' '
, ' '
, , '' ¸
' '
' , '' ' ' '
' ' ' ¸ , ' ,
' ' '' ' ' '
¸' '¸
' ' ' ¸ ' ,
' '
' '' ' ' ''
¸ , ' '
' '' '
'
' '
' ' ' '
' ' ' ' ' ''
'
' ' ' ' ' '
' ' ' ' ' ''
' ' , ' ¸ '
' , '' ' ' ¸ '
' , '

'' ' ' , ' '
' ' ' ' '
277
'' ' '' ,
' , ¸

¸ ' ' ' ¸ ¸' ¯ ¸
' ' , ¸ ' ' ,
' '

¸ ¯ ¸
¸
' ' ' , '
' '' ' ¯ ¸

¸ '
' ¯ ¸




¸ ¸ ' ' ''
¸ ' ,
, , '
' ' '
' , '
¸ , Comi té en España del Encuentro de I ntel ectual es por l a Soberaní a de Nuestra Amé-
ri ca ' ¸' , ' ' ' ' ,
' ' '' ' ' ' , '
' ' , ' ' ¸

' ' '
' ' ' , ¸
' ' ' ' ' '
' ' , ' ' '¸ '
'

' ' ,
¸ ' ' ' ,
' ' '' ' ' ' ',
' ' ' ' ' ' '
' ' '
, ' ' ' ' '
' '
' , ' ' ' '
'' ¸ ¸ ' '
' '
'
' ' ¸ '
' '' ¸ '
'
¸ ' ' ' ' '
' ¸ ' ' '
' ' ' ' ' , ' '
' ' ' ' ' '
, , ¸ ¸ '
, ' ' ,
¸ ' ¸ ¸ '
' ' , ' '
' ' ¸ , '' , ' '
' ' ' '
' ¸ ' ''

, ' ¸
' ¸ '' '' '
' , , ' '
, ' '
, , '' ¸
' '
' , '' ' ' '
' ' ' ¸ , ' ,
' ' '' ' ' '
¸' '¸
' ' ' ¸ ' ,
' '
' '' ' ' ''
¸ , ' '
' '' '
'
' '
' ' ' '
' ' ' ' ' ''
'
' ' ' ' ' '
' ' ' ' ' ''
' ' , ' ¸ '
' , '' ' ' ¸ '
' , '

'' ' ' , ' '
' ' ' ' '
' ' ¸
'
' ' ' ' ¸ ' '
¸

' ' ''
, ' ' '' '
'
¯ ' ' ' ' ' ' ,
' ' '' , '
' ' , ' ' '
' '' ' ' ' '
' ' ' ' ' ¸ , ' '
' '' '
' , '
' ' , ' ¸
' ' , ' , '

¸ ' '
' ¸ ¸ , ¸ '
' , ' '
, ' '' ' ¸
, ' ' '' '

¸ ' ' '
' ' , , '
, '' ¸

' ' '' ' ' ¸ ' ,
' ' ' ' ' , ' ' ' '
¸ , ' ' '
' ' ' ' ' '
' ' '
¸ ¸ ' ,
¯
' ' ¸ ¸ ' '
' , ' '
'' '' ' ' '
' ' ' '
' ' ¸ ' ¸ ' ' '
' ' , ' ¸ ' , '
' ¸ ' ' ¸
' ' ' '' ¸ ,
' ', ,
'
' ' ' ¸ ' ' '
' ¸ ' ''
' ' '
' ' ,
' ¸ ' '
' ' ' ' ,
' ' ¸ '' '
' , '
' ' ¸ '
Pri mera/Estudi os académi cos de l a “Escuel a de Évora”
¸ - ' ' ' '
' '' '
' ' ' '
' '' ' '' , ' ' '
' ' '
' ' ' ' ' , ''
' ' obl i gaci ón ' '
' ' ' ' , '
' ' '
'' ' ' ' ' ¸
'' '
' ¸ ' '
' ¸'
' , , '
, ' ' ,
' '
'' ' ' ¸ '
' ' ¸ '
' '' ' ¸ ¸ ¸'
'
' ' ,
, ' ' '
' ' ¸'
' ' '' ,
'' ¸'
¸ ' ¸ ' , ' ' ¸
' ' ¸ ' ',
¸' ' ' ¸ ' ¸ , '' ,'
' ' ' ' '
' ' ¸ '
' ' ¸' , ' ' '' ¸
¸ ' , ' ' '
279
' ' ¸
'
' ' ' ' ¸ ' '
¸

' ' ''
, ' ' '' '
'
¯ ' ' ' ' ' ' ,
' ' '' , '
' ' , ' ' '
' '' ' ' ' '
' ' ' ' ' ¸ , ' '
' '' '
' , '
' ' , ' ¸
' ' , ' , '

¸ ' '
' ¸ ¸ , ¸ '
' , ' '
, ' '' ' ¸
, ' ' '' '

¸ ' ' '
' ' , , '
, '' ¸

' ' '' ' ' ¸ ' ,
' ' ' ' ' , ' ' ' '
¸ , ' ' '
' ' ' ' ' '
' ' '
¸ ¸ ' ,
¯
' ' ¸ ¸ ' '
' , ' '
'' '' ' ' '
' ' ' '
' ' ¸ ' ¸ ' ' '
' ' , ' ¸ ' , '
' ¸ ' ' ¸
' ' ' '' ¸ ,
' ', ,
'
' ' ' ¸ ' ' '
' ¸ ' ''
' ' '
' ' ,
' ¸ ' '
' ' ' ' ,
' ' ¸ '' '
' , '
' ' ¸ '
Pri mera/Estudi os académi cos de l a “Escuel a de Évora”
¸ - ' ' ' '
' '' '
' ' ' '
' '' ' '' , ' ' '
' ' '
' ' ' ' ' , ''
' ' obl i gaci ón ' '
' ' ' ' , '
' ' '
'' ' ' ' ' ¸
'' '
' ¸ ' '
' ¸'
' , , '
, ' ' ,
' '
'' ' ' ¸ '
' ' ¸ '
' '' ' ¸ ¸ ¸'
'
' ' ,
, ' ' '
' ' ¸'
' ' '' ,
'' ¸'
¸ ' ¸ ' , ' ' ¸
' ' ¸ ' ',
¸' ' ' ¸ ' ¸ , '' ,'
' ' ' ' '
' ' ¸ '
' ' ¸' , ' ' '' ¸
¸ ' , ' ' '
'
' ' ' '¸
¸ , '' ¸ '
' '' ' '
' '' ¸
'' ' '' ' ¸ ' '
' '¸ ' ' ¯ '
, ' ' ' '
, ' , ¸ ' ' '
, ' ' ' , '
' ' ' , '
, ¸ ' ' , ¸
' ' ¯ '
¸ ' ' '
' ' , ' ' ' ,
' ¸ ' ' ¸ ' ' ' '
¸' '¸ ¸ '
¸ ' ' ' ' '
¸ ' '' ¸ ' , ¸ '
¸' ,
' ' '' ' ,
, ''
¸ ' ' , ' '
' ' ' ' ' , ¸
' ' ' '
' ' ,
¸ ' ' ' ' ' '
' ' ,
' ' ''
'
' ¸ ' '
' , ' ' '
' '' ,
' ' ' ' '
¸ ' ' ' '
' ' '
' '' ' , '
' '' ' ' ,
' ' ' ' ¸ '
'
' , ¸ ' ' ' ' ¸
' ' ' ' '
' ' , ' , '
' ' ' ' , ¸ ,'
, '' '
¸ '' , ''
' ' '' ' ' , '
' ' ' , ¸' '
¸ ' ,
' ' '' '
' ' '
' ¸ '' ¸ ' , ' '¸ ' '
¸ , '
¯ ' ' ' ' , ¸' ' '
'' , ' ' ¸ '
' '' ' , '
¸ ¸' ¸ ' ' ' ' ,
'' ¸' ' ' , '
' ' ' ' ' , ' '
¸ ¸ ' ' , ¸
' , ' ' '
' , ' ¸ '' ' , '
' ¸ ¸ , ' ' ¸
¸'

Doctor en Fi l osofí a y Letras Master en Pensami ento español e I beroameri cano '
“ ' , , ' ¸ ” “
' ' ” “ ” Asoci aci ón de Hispanismo Fi -
l osóf ico. Profesor en Gredos San Di ego Guadarrama.

' ' ' ' ¯ ¸ '
¸ ¸ Supl emento (nº 164) del Cuaderno Cri sti ani sme i Justi ci a
número - “ ¸ '
' ¸ ' ' ' ,
' ' ' ' , , '' '' …
' ¯ ' ' ' ' ' '
' ' ' ¯ ' ' ' ' ,
¸ ' ' ' ' '' '
' , , ' '
'' , '' … ' ' ' ''…,
' , ' ' , , '
…”

Opci ón por l os pobres
' ¸ ' '' ' '' ¯
¸ “ ' ' , ' ¸
281
'
' ' ' '¸
¸ , '' ¸ '
' '' ' '
' '' ¸
'' ' '' ' ¸ ' '
' '¸ ' ' ¯ '
, ' ' ' '
, ' , ¸ ' ' '
, ' ' ' , '
' ' ' , '
, ¸ ' ' , ¸
' ' ¯ '
¸ ' ' '
' ' , ' ' ' ,
' ¸ ' ' ¸ ' ' ' '
¸' '¸ ¸ '
¸ ' ' ' ' '
¸ ' '' ¸ ' , ¸ '
¸' ,
' ' '' ' ,
, ''
¸ ' ' , ' '
' ' ' ' ' , ¸
' ' ' '
' ' ,
¸ ' ' ' ' ' '
' ' ,
' ' ''
'
' ¸ ' '
' , ' ' '
' '' ,
' ' ' ' '
¸ ' ' ' '
' ' '
' '' ' , '
' '' ' ' ,
' ' ' ' ¸ '
'
' , ¸ ' ' ' ' ¸
' ' ' ' '
' ' , ' , '
' ' ' ' , ¸ ,'
, '' '
¸ '' , ''
' ' '' ' ' , '
' ' ' , ¸' '
¸ ' ,
' ' '' '
' ' '
' ¸ '' ¸ ' , ' '¸ ' '
¸ , '
¯ ' ' ' ' , ¸' ' '
'' , ' ' ¸ '
' '' ' , '
¸ ¸' ¸ ' ' ' ' ,
'' ¸' ' ' , '
' ' ' ' ' , ' '
¸ ¸ ' ' , ¸
' , ' ' '
' , ' ¸ '' ' , '
' ¸ ¸ , ' ' ¸
¸'

Doctor en Fi l osofí a y Letras Master en Pensami ento español e I beroameri cano '
“ ' , , ' ¸ ” “
' ' ” “ ” Asoci ación de Hi spani smo Fi -
l osóf i co. Profesor en Gredos San Di ego Guadarrama.

' ' ' ' ¯ ¸ '
¸ ¸ Supl emento (nº 164) del Cuaderno Cri sti ani sme i Justi ci a
número - “ ¸ '
' ¸ ' ' ' ,
' ' ' ' , , '' '' …
' ¯ ' ' ' ' ' '
' ' ' ¯ ' ' ' ' ,
¸ ' ' ' ' '' '
' , , ' '
'' , '' … ' ' ' ''…,
' , ' ' , , '
…”

Opci ón por l os pobres
' ¸ ' '' ' '' ¯
¸ “ ' ' , ' ¸
'¸ ¸
¸ , ' , ' ' ' ¸
¸ '
' ¸ , '
¸ ' ' ' ¸
' ' ¸ ' '''
' ' ' ¸ ' ' '
' … ¸ ' ' ¸
¸ '…
¸ ' ¸ ' '
' ' ' ' ' ' ' ' ' '
' , ¸ '¸


' ' ' '' ¯ De l a i n-
tegraci ón a l a excl usi ón. Los avatares del trabaj o producti vo a fi nal es del si gl o XX ¯ '
- -

¯ El burgués. Contri buci ón a l a hi stori a espi ri tual del hombre económi co moderno
“ ¸ ¸' ' ¸ '
' ¸ ¸' ' ' ', ' ,
¸' ¸ , '
' ¯ ' ¸' ' '
' '' ' ' ' ' ¸ ¸' '
' ¸ ' ' '
' '' ' ¸ ¸' '
'' ¸ , , '' ' '
' , ' ' ¸ , , '
¸ ' ' '
'”

Patas arri ba, l a escuel a del mundo al revés ¸ '
“ ' ' ' ¸ ,
, ' ' ¸ ¸
' , '' … ¸
' , ¸ ”
283

Diego Adrián Perez sosa (CIPPLA)
“Se trata de un pensamiento construido sobre un lenguaje que se pretende universal,
moderno y drástico”
1
.
'
' ' ' ' ' ' '
' ' ' '
, ' ' ' ' ¸
' , ' '
' '¸ ' '' ' ' '
La responsabilidad ética de la cultura latinoamericana
¸ ' dignidad ' ' '
'¸ ¸ ' , ' “Todos los imperativos se expresan por medio de un “debe ser” y
muestran así la relación de una ley objetiva de la razón con respecto a la voluntad.”
2
' ' '
' '
' ' , ' ' por
deber ' ' ley ' , , '

' , ' ' '¸ '
nouménico , fenoménico ' ' ' ' '' '
, ' ' , ' ¸ ' ' , ,
¸ ¸ '
'' '
, ' ' ' ' , '
' ' ¸ ' “...no es buena por lo que realice o efectúe, no es buena
por su adecuación para alcanzar algún fin que nos hayamos propuesto; es buena sólo por el querer, es decir,
es buena en sí misma”
3
' ' ' , ' '' a
priori ¸ ' ¸ “...la dignidad de servirnos de principios prácticos supremos”
4

' ' ' ' – ,
' , ' '' ' '
' ' ' ¸ '' ' '
' ' ' ¸ , ¸ '
¸ ' ' reconocimiento ' '' ' '
lucha , resistencia ' ¸ ' ¸' – '
' “No es un valor en sí, (...) sostiene e impulsa la construcción de un proyecto popular alternativo.”
5
' ¸ ¸ ' ' '
' ' ¸ ' ¸ ' ¸ '
' '' ' “” '
, '
6
' ¸ ' ' , ' ,
' ' “¿Qué es la
ilustración?”
' ' '
' ' ' teórica '
' vacío , formal ' ' '
' ' ' ' '
, '' ' ' '' academicismo
' '' , ' ' '
' creación del discurso ' cultura el entorno
de nuestra sociedad , ' , ' '
'' ' ' ¸
7
' interpelación , ' ¸ responsable '' '
' ' ¸ ' intervenir ' ¸
, ' ' ¸ reflexión ética '
'' “La geocultura del hombre americano” ' “Filosofía del campo de trabajo”
“'' '” ' , '
' gesto ' ¸' gesto cultural ' ¸'
' , ' – ' '¸ , ' ' '
' ' decisión cultural ' ' ' ' ' '' '
' ' suelo '' ¸¸'
' ' ' orden simbólico ' ' '

8
¸ ¸ ' ' ' ' '
' , ' modo científico '¸ afirmación ' abstracto
“la posibilidad de afirmar el ser propio sólo está condicionado por un rastreo del puro
estar”
9
estar ' ser ' fagocitación
' ' '' '' '
' , '' ' ' ' rehabilitar el cogito
'
10
, ' ¸' ' –qué es lo que negamos y qué es lo
que afirmamos con él , '' ' , ' '' , ''
, '' , ''
11
' discurso de una cultura
' '' desde los límites de una institución ' ,
' ' ¸ ' filosofía excluida '
' ' ¸ ' suelo latinoamericano , ' ,

' filosofía de la liberación ' '' '' '
' ' ' ' dignidad “es un
valor fundamental de una ética de la autonomía y de la liberación, sobre todo en un momento histórico donde la
victimización y la negación de la vida, trastocan todos los valores”

' “' ” ' ¸ ''
' , ,' '' “La dignidad está, en el centro de un pensamiento y de
una páctica emancipatoria”
13
' ' ' , ''
'¸ “La revuelta de la dignidad”
' ' ' “una ética asentada en la vuelta del sujeto viviente, que ha sido
reprimido, negado, desplazado por el actual modelo dominante de sociedad”
14
'
' '' ' '' ' ¸ ' ' , '
' '' ' ' '
' ' ' ' ' '' '' ' , '
'' ' , ' '' ' '
' , ' ' '' '' ,
285
¸ ' dignidad ' ' '
'¸ ¸ ' , ' “Todos los imperativos se expresan por medio de un “debe ser” y
muestran así la relación de una ley objetiva de la razón con respecto a la voluntad.”
2
' ' '
' '
' ' , ' ' por
deber ' ' ley ' , , '

' , ' ' '¸ '
nouménico , fenoménico ' ' ' ' '' '
, ' ' , ' ¸ ' ' , ,
¸ ¸ '
'' '
, ' ' ' ' , '
' ' ¸ ' “...no es buena por lo que realice o efectúe, no es buena
por su adecuación para alcanzar algún fin que nos hayamos propuesto; es buena sólo por el querer, es decir,
es buena en sí misma”
3
' ' ' , ' '' a
priori ¸ ' ¸ “...la dignidad de servirnos de principios prácticos supremos”
4

' ' ' ' – ,
' , ' '' ' '
' ' ' ¸ '' ' '
' ' ' ¸ , ¸ '
¸ ' ' reconocimiento ' '' ' '
lucha , resistencia ' ¸ ' ¸' – '
' “No es un valor en sí, (...) sostiene e impulsa la construcción de un proyecto popular alternativo.”
5
' ¸ ¸ ' ' '
' ' ¸ ' ¸ ' ¸ '
' '' ' “” '
, '
6
' ¸ ' ' , ' ,
' ' “¿Qué es la
ilustración?”
' ' '
' ' ' teórica '
' vacío , formal ' ' '
' ' ' ' '
, '' ' ' '' academicismo
' '' , ' ' '
' creación del discurso ' cultura el entorno
de nuestra sociedad , ' , ' '
'' ' ' ¸
7
' interpelación , ' ¸ responsable '' '
' ' ¸ ' intervenir ' ¸
, ' ' ¸ reflexión ética '
'' “La geocultura del hombre americano” ' “Filosofía del campo de trabajo”
“'' '” ' , '
' gesto ' ¸' gesto cultural ' ¸'
' , ' – ' '¸ , ' ' '
' ' decisión cultural ' ' ' ' ' '' '
' ' suelo '' ¸¸'
' ' ' orden simbólico ' ' '

8
¸ ¸ ' ' ' ' '
' , ' modo científico '¸ afirmación ' abstracto
“la posibilidad de afirmar el ser propio sólo está condicionado por un rastreo del puro
estar”
9
estar ' ser ' fagocitación
' ' '' '' '
' , '' ' ' ' rehabilitar el cogito
'
10
, ' ¸' ' –qué es lo que negamos y qué es lo
que afirmamos con él , '' ' , ' '' , ''
, '' , ''
11
' discurso de una cultura
' '' desde los límites de una institución ' ,
' ' ¸ ' filosofía excluida '
' ' ¸ ' suelo latinoamericano , ' ,

' filosofía de la liberación ' '' '' '
' ' ' ' dignidad “es un
valor fundamental de una ética de la autonomía y de la liberación, sobre todo en un momento histórico donde la
victimización y la negación de la vida, trastocan todos los valores”

' “' ” ' ¸ ''
' , ,' '' “La dignidad está, en el centro de un pensamiento y de
una páctica emancipatoria”
13
' ' ' , ''
'¸ “La revuelta de la dignidad”
' ' ' “una ética asentada en la vuelta del sujeto viviente, que ha sido
reprimido, negado, desplazado por el actual modelo dominante de sociedad”
14
'
' '' ' '' ' ¸ ' ' , '
' '' ' ' '
' ' ' ' ' '' '' ' , '
'' ' , ' '' ' '
' , ' ' '' '' ,
' “ ' ” ¸ '
, ' , ' ' '
¸
¸'
' ' '
' ' '' '

-
' ' '
' '¸ ' ¯ ¯ ' ¸ , -
' ¸'

' '
' ¸ ' '
¯ '' ¸ '
' ' '¸ ' ' --
' ' '

-
287
¸
nayibe Agudelo Piza*
Entre el capi tal y el trabaj o
l a economí a es neutral

' ' ''
' ' ' , '
' ' ' ,
' ' ' ' '
,
, ' ' ' ¸
' ' ¸ ' ' ' ,
' ' ,
hacer ' ' ' '
' ' ¸ '
¸'
' ' ' ' , '
¸ , '¸ ' ' ' '
'
“a nombre del progreso y para contrarrestar l a
amenaza mal tusi ana, l os moderni zadores remo-
del aron el hemi sferi o compl eto: haci endo fl ore-
cer l os desi ertos, abri endo l os bosques húmedos
t ropi cal es, desnudando l a mont aña, drenando
l os pant anos y l os humedal es, y cort ando l as
raí ces que sustentan l os mangl ares”
1
¯ ' , , ' '
' ' ' ¸ ' '
' , '
¸ ' ' ' ''
' ' ' ,
' ' '
, ' ' ' ' ¸
' ' ' ' ¸
¸ ' ' ' ¸
' ¸ ' ' ,
' ' , '
' ¸ ' ' ¸
' ¸ ' , ' '' , '
' ' , ¸ ' '' ' ', '
,

''
'
' ¸ ,
' ' ' '
¸
'”

' ¸ ¸ ' ' '
¸ ¸
¸' ' ' ' ' , ¸' '
' ' ' ¸ '
' ¸ ' ' ' ' ' ¸
,' '
, ' '
'' ¸ ¸ ¸' ¸
¸ ¸ ¸ , ' ¸'
' ,
, '
' ¸ '' , '
' ' ' '
' ' ' ' '
¸' ' , ¸ '
¸ ' -
'' '
', ¸ '' ' '
' '
, ' ¸
' ' ,
'¸ '
' ' ' ,
'
' ' ¸
¸ ' ' ,
'
' ' ¸
'
“Pobre de l os i ndi os de sei s ani mal es que , ¦ comen”

“La fi gura central del i ndi o está rodeada por l a si erpe o dragón que personi fi ca al corregi dor,
funci onari o español con qui en l os i ndi os tení an contacto medi ante l os repartos obl i gados de mer-
caderí as que l os endeudaban de por vi da; un l eón rampante fi guró al encomendero (otro español )
en tanto que el caci que pri nci pal mereci ó ser un ratón; l os español es del tambo, -arbi trari os,
exi gentes- fueron representados por un ti gre furi oso en tanto que el cura fue una zorra y el gato,
un escri bano. Éste úl ti mo ani mal -de gran uti l i dad a ni vel domésti co porque ahuyenta roedores
aunque el hedor con que i mpregna su terri tori o sea desagradabl e y robe de vez en cuando en l a
coci na-, representando al escri bano (que en el contexto andi no tanto podí a ser español como
i ndi o o mesti zo), soportaba todos esos si gni fi cados porque actuaba, bi en o mal , según se l o mi -
289
' ' ,
hacer ' ' ' '
' ' ¸ '
¸'
' ' ' ' , '
¸ , '¸ ' ' ' '
'
“a nombre del progreso y para contrarrestar l a
amenaza mal tusi ana, l os moderni zadores remo-
del aron el hemi sferi o compl eto: haci endo fl ore-
cer l os desi ertos, abri endo l os bosques húmedos
t ropi cal es, desnudando l a mont aña, drenando
l os pant anos y l os humedal es, y cort ando l as
raí ces que sustentan l os mangl ares”
1
¯ ' , , ' '
' ' ' ¸ ' '
' , '
¸ ' ' ' ''
' ' ' ,
' ' '
, ' ' ' ' ¸
' ' ' ' ¸
¸ ' ' ' ¸
' ¸ ' ' ,
' ' , '
' ¸ ' ' ¸
' ¸ ' , ' '' , '
' ' , ¸ ' '' ' ', '
,

''
'
' ¸ ,
' ' ' '
¸
'”

' ¸ ¸ ' ' '
¸ ¸
¸' ' ' ' ' , ¸' '
' ' ' ¸ '
' ¸ ' ' ' ' ' ¸
,' '
, ' '
'' ¸ ¸ ¸' ¸
¸ ¸ ¸ , ' ¸'
' ,
, '
' ¸ '' , '
' ' ' '
' ' ' ' '
¸' ' , ¸ '
¸ ' -
'' '
', ¸ '' ' '
' '
, ' ¸
' ' ,
'¸ '
' ' ' ,
'
' ' ¸
¸ ' ' ,
'
' ' ¸
'
“Pobre de l os i ndios de seis ani mal es que , ¦ comen”

“La fi gura central del i ndi o está rodeada por l a si erpe o dragón que personi fi ca al corregi dor,
funci onari o español con qui en l os i ndi os tení an contacto medi ante l os repartos obl i gados de mer-
caderí as que l os endeudaban de por vi da; un l eón rampante fi guró al encomendero (otro español )
en tanto que el caci que pri nci pal mereci ó ser un ratón; l os español es del tambo, -arbi trari os,
exi gentes- fueron representados por un ti gre furi oso en tanto que el cura fue una zorra y el gato,
un escri bano. Éste úl ti mo ani mal -de gran uti l i dad a ni vel domésti co porque ahuyenta roedores
aunque el hedor con que i mpregna su terri tori o sea desagradabl e y robe de vez en cuando en l a
coci na-, representando al escri bano (que en el contexto andi no tanto podí a ser español como
i ndi o o mesti zo), soportaba todos esos si gni fi cados porque actuaba, bi en o mal , según se l o mi -
rara”
3
' ' , ' ' '
''
“, ' ' , ' '

' ¸
' '
' ¸
¸' ' ,

, ¸ ' , ¸ '
' ' …”
-
“… ' ' '
'
' '
' ' '

“… ' ' '' '
' ¸ ”

, ¸ '
' '
, ' ' , ' ' ¸
' ' ' ' '
' ¸
, ' ' ' ,'
' ' ' '
' ' ' ¸ ' '
' ' ' ' ' '
' ' ' '
' ' '
' ¸' ,
' ¸ '
¸ , ¸ ¸
' ¸ '
' ' ' '' , ¸ ' ¸ '
, ' ' '
' ' ' , , '
' ''
' ' ' ,
' '
' ¸ ,
' ' '
, ¸ ' , ' ' '
'
' ' ' ' ,
, '
, '
¸ ''
' ¸ , ¸
' ¸ ' ' ¸ ' ¸ '
' ¸ , ' ' ' ¸
' ¸ ' ¸ ' , '
' ¸
' ' ,' ' ' '
' , ' ' '
' ¸ ' '
¸ ' ''
' ' '¸ ' '
' ' ' '
'' , ¸
' ' ' ' ',
' '' '' ¸ '
' ' ' '' ' ¸ '
' '
, ' ' ' '
' ' ' ' ¸ ,
'' , , ' ' '
' ' '
' '' ' ' , '
¸ ' ' ' ' ' ¸ ' ¸ ¸ ¸
' ¸ ¸ ¸
' ' ' ¸ ' '
' ' ' ' ' ,
' ' ' ' , ' ' ' '
' ' , ' '
' ' ' '' ¸ ' ¸ '
, ' ' ¸' ' ,
¸ ' ¸ ' ' , , ' '
' ' '
, ' '
291
rara”
3
' ' , ' ' '
''
“, ' ' , ' '

' ¸
' '
' ¸
¸' ' ,

, ¸ ' , ¸ '
' ' …”
-
“… ' ' '
'
' '
' ' '

“… ' ' '' '
' ¸ ”

, ¸ '
' '
, ' ' , ' ' ¸
' ' ' ' '
' ¸
, ' ' ' ,'
' ' ' '
' ' ' ¸ ' '
' ' ' ' ' '
' ' ' '
' ' '
' ¸' ,
' ¸ '
¸ , ¸ ¸
' ¸ '
' ' ' '' , ¸ ' ¸ '
, ' ' '
' ' ' , , '
' ''
' ' ' ,
' '
' ¸ ,
' ' '
, ¸ ' , ' ' '
'
' ' ' ' ,
, '
, '
¸ ''
' ¸ , ¸
' ¸ ' ' ¸ ' ¸ '
' ¸ , ' ' ' ¸
' ¸ ' ¸ ' , '
' ¸
' ' ,' ' ' '
' , ' ' '
' ¸ ' '
¸ ' ''
' ' '¸ ' '
' ' ' '
'' , ¸
' ' ' ' ',
' '' '' ¸ '
' ' ' '' ' ¸ '
' '
, ' ' ' '
' ' ' ' ¸ ,
'' , , ' ' '
' ' '
' '' ' ' , '
¸ ' ' ' ' ' ¸ ' ¸ ¸ ¸
' ¸ ¸ ¸
' ' ' ¸ ' '
' ' ' ' ' ,
' ' ' ' , ' ' ' '
' ' , ' '
' ' ' '' ¸ ' ¸ '
, ' ' ¸' ' ,
¸ ' ¸ ' ' , , ' '
' ' '
, ' '
¸ ' '
' , ' ' ' ,
' ' , ' ' ''
' ' ' '
'' ' ' ' '
, ' ' ' '' '
' ' '
' ' ¸ , ' ¸
' ' ' ' , '
' ' ' '
¸' '' ' ¸' '
' ' ' ' '
' ' ¸ , ,' '
,' ' ' ,
' ' ,' ' '
' ' '' ' '
' ' ¸ ,
'' , ' , ' ' '
' ' ¸ ' ' ' ' '
' ¸ '
' ' ¸ ' ' '
¸ ' ' ' '
' '' ' ' ,
' ' ' , ' '
¸ ¸ ' ' , ' '
' ¸
' ' ' ' ¸ '
, ' ' ' ' ,
“ ' ''
' '
' ' ' , '
' , '
' ' ' '
' ' '
' ' '
'' ,
' ¸
' '”

' ' '
' , ' ¸ ¸ , ' '
' ' ''
, ' ' ' ' ' '
' ' ,
' ' ' '
'' ' ' ,
¸' , ' ' ' ' ' ¸ ¸
' ' ' '
'¸ , '' ' ' ' '
¯ ' '
' , ' ' ' '
, '' ' ' ' '
' ' , ' '' ''
'' ' '' ' '' ' ' ¸
, , ' , , '
¸'
Los benefi ci ari os del desarrol l o regi onal . ''
Ri queza, pobreza y desarrol l o sustentabl e. , ' ¸ ,
Di scurso sobre el col oni al i smo
- El anti edi po, capi tal i smo y esqui zofreni a
Fi l osofí a éti ca de l a l i beraci ón. ¯ '
- El encubri mi ento del i ndi o -
La pedagógi ca l ati noameri cana ¸'
Los condenados de l a ti erra '

, ' ¸

' ¸

'' ' '
-
Di scurso sobre el col oni al i smo ¸

¸

¸

'' '¸ ¸', '

' ' '
'' , '' '
293
¸ ' '
' , ' ' ' ,
' ' , ' ' ''
' ' ' '
'' ' ' ' '
, ' ' ' '' '
' ' '
' ' ¸ , ' ¸
' ' ' ' , '
' ' ' '
¸' '' ' ¸' '
' ' ' ' '
' ' ¸ , ,' '
,' ' ' ,
' ' ,' ' '
' ' '' ' '
' ' ¸ ,
'' , ' , ' ' '
' ' ¸ ' ' ' ' '
' ¸ '
' ' ¸ ' ' '
¸ ' ' ' '
' '' ' ' ,
' ' ' , ' '
¸ ¸ ' ' , ' '
' ¸
' ' ' ' ¸ '
, ' ' ' ' ,
“ ' ''
' '
' ' ' , '
' , '
' ' ' '
' ' '
' ' '
'' ,
' ¸
' '”

' ' '
' , ' ¸ ¸ , ' '
' ' ''
, ' ' ' ' ' '
' ' ,
' ' ' '
'' ' ' ,
¸' , ' ' ' ' ' ¸ ¸
' ' ' '
'¸ , '' ' ' ' '
¯ ' '
' , ' ' ' '
, '' ' ' ' '
' ' , ' '' ''
'' ' '' ' '' ' ' ¸
, , ' , , '
¸'
Los benefi ci ari os del desarrol l o regi onal . ''
Ri queza, pobreza y desarrol l o sustentabl e. , ' ¸ ,
Di scurso sobre el col oni al i smo
- El anti edi po, capi tal i smo y esqui zofreni a
Fi l osofí a éti ca de l a l i beraci ón. ¯ '
- El encubri mi ento del i ndi o -
La pedagógi ca l ati noameri cana ¸'
Los condenados de l a ti erra '

, ' ¸

' ¸

'' ' '
-
Di scurso sobre el col oni al i smo ¸

¸

¸

'' '¸ ¸', '

' ' '
'' , '' '
295
¯

¯
'

'
' ' ¸ '' ' '' ' '
' ' La Cautiva El Matadero , El Dogma Socialista de la Asociación de Mayo
' “ ' ¸'”
' ¸' '
,' ' '' '''
' ' ¸ , ''
' ' ' ' '¸ “” '' ' ''
' ' ' '
' “” , '
'' '¸ ,
'' ' ' ¸ “ ” – ¸ ' –
' ' ¸ '¸
¸ ¸ ' '
“” “” ' ' ' ¸ , , '
¸ '
' – ' '
, ' – '' '¸ '' '
' “ '” ' '' ¸ '
' , ' “'”
' ' ' ' ' ' ' , ' '
' ' ' '' ' '
' ' '' ' ' '
'' ' ' – , ,' ,
– ' ,' , ' ¸ '
' '
' , '' '
' ' , '
'' '' ' '' , ,
' ' ' '¸ – ' – ' '
' , ' ' ¸ ' ¸ ' ,
,' ¸ ' ''' ' ' ' ,
' ' ' '' '
'' ¸' ' '¸ , ¸
' ' ¸ ,
' ' , ' ¸ – '' ''
' '' – '' ¸ , ¸
' ¸ ' ¸¸' , '
' ' ''¸ ¸ '
'' ' ' ¸ ' '¸ ¸
' ' ¸ , ' – ' '
– '' ' ' ' '¸ negación de la coetaneidad
en el tiempo , ' '

' '
' , ' ' ' ¸ '
, ' ' ¸ '
'
“ ¸ ' ' ' ,
'' ¸¸' ' ¸
¸ ' ¸ ¸
' '
¸' '¸ , “” '
¸ ' '
' ' , '
' , ¸ ” ' '¸

' ' ' ' '
' , ¸ ' ' ¸
' ' ' , '
– '' ' ¸ – '
' ¸' ' '
' ' ' ' , , ' ¸
' ' '' ' ' '
' ' ' '
' ' , , '
“ ' ' , ' '
' ' ' ,
' ¸'
… ' ' '
' '¸ '
' ”
' ' ' ' ¸

“ ¸
, , ' ' , , ' , ¸ ''
¸' ' ¸” '
' ¸ ' ¸ '' ,
'

'
' ' ¸¸' ' ' ' ' '
' ' ' ' ''
' , ' “ '¸ '¸
' ' , ¸”
'¸ '
El pueblo como masa soberana: el imperativo de educar al soberano.
'¸ '' – '' ' ' , –
''' ¸ ' ¸' ' '
'' ' ¸' '
¸ ' ' '¸ ¸ '¸ ¸ '
¸ '
– ' '' ' ' – '
297
'' ' ' ¸ “ ” – ¸ ' –
' ' ¸ '¸
¸ ¸ ' '
“” “” ' ' ' ¸ , , '
¸ '
' – ' '
, ' – '' '¸ '' '
' “ '” ' '' ¸ '
' , ' “'”
' ' ' ' ' ' ' , ' '
' ' ' '' ' '
' ' '' ' ' '
'' ' ' – , ,' ,
– ' ,' , ' ¸ '
' '
' , '' '
' ' , '
'' '' ' '' , ,
' ' ' '¸ – ' – ' '
' , ' ' ¸ ' ¸ ' ,
,' ¸ ' ''' ' ' ' ,
' ' ' '' '
'' ¸' ' '¸ , ¸
' ' ¸ ,
' ' , ' ¸ – '' ''
' '' – '' ¸ , ¸
' ¸ ' ¸¸' , '
' ' ''¸ ¸ '
'' ' ' ¸ ' '¸ ¸
' ' ¸ , ' – ' '
– '' ' ' ' '¸ negación de la coetaneidad
en el tiempo , ' '

' '
' , ' ' ' ¸ '
, ' ' ¸ '
'
“ ¸ ' ' ' ,
'' ¸¸' ' ¸
¸ ' ¸ ¸
' '
¸' '¸ , “” '
¸ ' '
' ' , '
' , ¸ ” ' '¸

' ' ' ' '
' , ¸ ' ' ¸
' ' ' , '
– '' ' ¸ – '
' ¸' ' '
' ' ' ' , , ' ¸
' ' '' ' ' '
' ' ' '
' ' , , '
“ ' ' , ' '
' ' ' ,
' ¸'
… ' ' '
' '¸ '
' ”
' ' ' ' ¸

“ ¸
, , ' ' , , ' , ¸ ''
¸' ' ¸” '
' ¸ ' ¸ '' ,
'

'
' ' ¸¸' ' ' ' ' '
' ' ' ' ''
' , ' “ '¸ '¸
' ' , ¸”
'¸ '
El pueblo como masa soberana: el imperativo de educar al soberano.
'¸ '' – '' ' ' , –
''' ¸ ' ¸' ' '
'' ' ¸' '
¸ ' ' '¸ ¸ '¸ ¸ '
¸ '
– ' '' ' ' – '
'¸ El Dogma Socialista de la Asociación de Mayo '
“” ''
'¸ ' ¸ '' ¸ '
, '' ' ' “
” ¸ ' '
¸ ¸ , '
'' ¸ , '
'
' '¸ ' ¸
'' , ' ¸' ' ''
¸ ¸ '
¯ ' , ¸ “' '
, '' , ''
' , ' ' , ¸”
¸ , '
' '' – '' , – ''
“ ' ' ¸ , '' '
' ' ' ' ' ,
,”
' ¸' ' ' –
' – '¸ ' '' ,
' ¸ “' ,
¸ ' , ' '
, ' ' '
¸” ' ' , ' ' ' ¸'
' ' ' ' ' ' ' ' '
' ,' ' , ' '
' ' ' , '
'' ' ' ¸ “ ” '
'' '
- '' ¸¸ ' ' '''
¸' – ' , – , '
' ' mejores y más capaces ¸' '
' ' , ' ' ' '
, ' ' , ' '
' ' , ' ¸ ,
'
-
' '
, ' '
“ ¸ ¸
' ' ,
, , , '
' , ' '¸

' , ' ,
' '' ' , ' ¸ ''
' '' ' , ¸ ' ,
' ' ' ' , ¸ , ¸
'' ' ' ' '
'' ' ' – ' – ' '
El pueblo como bárbaro: ¿jerarquías naturales o culturales?
'' ' ' – ''
' – “ ''” '' '' '
' “ ' , ”

' - ' ' , '
' ' ' ' ' ''
' ' ' ' ¸ , ' ¸ ¸¸
¸ ¸
La Cautiva ' ¸¸' “'” ¸
' ' , ¸ ''
'
' ' '
“'” “' '” “' '” “ '” “ ” “
” ' '¸ '' “ '
' '” - '
' , ¸ '
' '' ' “” “” ,
“” ' ¸' ' '¸
' ' ' ' ' '' ' ''
' ' ' ' ''
¸ ' '' '' ' ' ' “' '¸”

¸ ' , ' “'
'” ' ' ' ¯ ' '
“' '” ' ' '
' ' ' '
“ ' ¸ , ' ' … ¸ , ¸ '¸
' ” ¸
' , ' ' “” “'”
' ' ' – '' – '

¸ ' '
¸ , ' ¸ ' ' ' ''
El matadero, ' ' ¸' ¸ '
' ' ¸ ' ' ¸ , ¸' '
299
'¸ El Dogma Socialista de la Asociación de Mayo '
“” ''
'¸ ' ¸ '' ¸ '
, '' ' ' “
” ¸ ' '
¸ ¸ , '
'' ¸ , '
'
' '¸ ' ¸
'' , ' ¸' ' ''
¸ ¸ '
¯ ' , ¸ “' '
, '' , ''
' , ' ' , ¸”
¸ , '
' '' – '' , – ''
“ ' ' ¸ , '' '
' ' ' ' ' ,
,”
' ¸' ' ' –
' – '¸ ' '' ,
' ¸ “' ,
¸ ' , ' '
, ' ' '
¸” ' ' , ' ' ' ¸'
' ' ' ' ' ' ' ' '
' ,' ' , ' '
' ' ' , '
'' ' ' ¸ “ ” '
'' '
- '' ¸¸ ' ' '''
¸' – ' , – , '
' ' mejores y más capaces ¸' '
' ' , ' ' ' '
, ' ' , ' '
' ' , ' ¸ ,
'
-
' '
, ' '
“ ¸ ¸
' ' ,
, , , '
' , ' '¸

' , ' ,
' '' ' , ' ¸ ''
' '' ' , ¸ ' ,
' ' ' ' , ¸ , ¸
'' ' ' ' '
'' ' ' – ' – ' '
El pueblo como bárbaro: ¿jerarquías naturales o culturales?
'' ' ' – ''
' – “ ''” '' '' '
' “ ' , ”

' - ' ' , '
' ' ' ' ' ''
' ' ' ' ¸ , ' ¸ ¸¸
¸ ¸
La Cautiva ' ¸¸' “'” ¸
' ' , ¸ ''
'
' ' '
“'” “' '” “' '” “ '” “ ” “
” ' '¸ '' “ '
' '” - '
' , ¸ '
' '' ' “” “” ,
“” ' ¸' ' '¸
' ' ' ' ' '' ' ''
' ' ' ' ''
¸ ' '' '' ' ' ' “' '¸”

¸ ' , ' “'
'” ' ' ' ¯ ' '
“' '” ' ' '
' ' ' '
“ ' ¸ , ' ' … ¸ , ¸ '¸
' ” ¸
' , ' ' “” “'”
' ' ' – '' – '

¸ ' '
¸ , ' ¸ ' ' ' ''
El matadero, ' ' ¸' ¸ '
' ' ¸ ' ' ¸ , ¸' '
' ' ' ¸ , ¸ ,
' '' “ '” ' '
“ ' ' ' ¸' … '
' ¸ '¸ ' , ''
… ,
¸ ' ¸ ,
' ' , ' '' '…”

' ',
' '' ' , ¸ '' ' '
'
“ ' ' ' ' , '
' '' '' ¸
' ' ' ' '
' ¸' ¸
“ ¸ , '” – – ,
' '”
' ' ' , ' ' – ' '¸ “
” '' ' ' – ' ' '
El Dogma Socialista

' ' ' ' ' ,

– ' – '
' “ '” '' ¸ ¸ '
' '¸ ¸ , ' “ ”
' “ ' ”
' ' “ '” “ “” , “'”
' ' ¸ ' ' “… , '
“''” ' ,
” ' ' '
' , ' “'” ' ,
' ¸ ' '
¸ ' “ '” , ' – ' –
“ ' , ''
' ' '” '
' ' ' ¸
'' , '' ¸ , ' '
, ' ¸ ' ' ¸ '
' ' ¸
' ' ' , ' ' '
“ ¸ … '
' '' , ' …
' '' , ' ' …”

¸'
' '¸ '¸ “ ' ' , ' '” '¸ '
'¸ El Giro decolonial. Reflexiones para una diversidad epistémica más allá del capitalismo global
¸ ' ¸'
' '¸ “ ' , '” ¸
La colonialidad del saber: eurocentrismo y ciencias sociales. Perspectivas latinoamericanas -

“ , '” ¸ La colonialidad del saber: eurocentrismo
y ciencias sociales -
' El Matadero '
' La Cautiva '
' Dogma Socialista de la Asociación de Mayo ' ''
“ ' “¸” ' ” Revista UBA ¯ -
-
' “ ¸'” ' Obras Completas ¯ '
-
' - Literatura Hispanoamericana y Argentina ' ¸'
¯ “ ' '” '¸ '
'¸ El Giro decolonial. Reflexiones para una diversidad epistémica más allá del capitalismo global
¸ ' ¸'
¸ ' Desobediencia epistémica. Retórica de la modernidad, lógica de la colonialidad y gramática de la desco-
lonialidad ¸
' - El pensamiento social y económico de Echeverría
“ ' , '” ¸ La colonialidad del saber:
eurocentrismo y ciencias sociales -
“, ' '” Familia y cambio social -

¸ ' ' ' , ¸ '
' '' ''
' , ' ¸¸ ' , ' '
' ' , ' ¸

' ' ' ' ' ¸ ' ' '
“ ' ad intra '' “” '
¸ ' ' ' ad extra '
' , ¸' mítico “” ''
” “ , '” ¸ La colonialidad del saber: eu-
rocentrismo y ciencias sociales
301
' ' ' ¸ , ¸ ,
' '' “ '” ' '
“ ' ' ' ¸' … '
' ¸ '¸ ' , ''
… ,
¸ ' ¸ ,
' ' , ' '' '…”

' ',
' '' ' , ¸ '' ' '
'
“ ' ' ' ' , '
' '' '' ¸
' ' ' ' '
' ¸' ¸
“ ¸ , '” – – ,
' '”
' ' ' , ' ' – ' '¸ “
” '' ' ' – ' ' '
El Dogma Socialista

' ' ' ' ' ,

– ' – '
' “ '” '' ¸ ¸ '
' '¸ ¸ , ' “ ”
' “ ' ”
' ' “ '” “ “” , “'”
' ' ¸ ' ' “… , '
“''” ' ,
” ' ' '
' , ' “'” ' ,
' ¸ ' '
¸ ' “ '” , ' – ' –
“ ' , ''
' ' '” '
' ' ' ¸
'' , '' ¸ , ' '
, ' ¸ ' ' ¸ '
' ' ¸
' ' ' , ' ' '
“ ¸ … '
' '' , ' …
' '' , ' ' …”

¸'
' '¸ '¸ “ ' ' , ' '” '¸ '
'¸ El Giro decolonial. Reflexiones para una diversidad epistémica más allá del capitalismo global
¸ ' ¸'
' '¸ “ ' , '” ¸
La colonialidad del saber: eurocentrismo y ciencias sociales. Perspectivas latinoamericanas -

“ , '” ¸ La colonialidad del saber: eurocentrismo
y ciencias sociales -
' El Matadero '
' La Cautiva '
' Dogma Socialista de la Asociación de Mayo ' ''
“ ' “¸” ' ” Revista UBA ¯ -
-
' “ ¸'” ' Obras Completas ¯ '
-
' - Literatura Hispanoamericana y Argentina ' ¸'
¯ “ ' '” '¸ '
'¸ El Giro decolonial. Reflexiones para una diversidad epistémica más allá del capitalismo global
¸ ' ¸'
¸ ' Desobediencia epistémica. Retórica de la modernidad, lógica de la colonialidad y gramática de la desco-
lonialidad ¸
' - El pensamiento social y económico de Echeverría
“ ' , '” ¸ La colonialidad del saber:
eurocentrismo y ciencias sociales -
“, ' '” Familia y cambio social -

¸ ' ' ' , ¸ '
' '' ''
' , ' ¸¸ ' , ' '
' ' , ' ¸

' ' ' ' ' ¸ ' ' '
“ ' ad intra '' “” '
¸ ' ' ' ad extra '
' , ¸' mítico “” ''
” “ , '” ¸ La colonialidad del saber: eu-
rocentrismo y ciencias sociales

' “ ' “¸” ' ”
Revista de la UBA ¯

' ' ' ¸' , – ''
– ¸ ' ' ' '
' '¸ ' , ' ' '
' ' '¸' '¸ , ¸ ¸'
' ' ' ' – ' ' ' – '
' ' ' ' ¸ ' Historias
locales/diseños globales
-
' '' ' – ' ¸
– ' “' ' ” ' '
' ' '¸ '
' , ' ' ' ' ' ' '
' ' '
, ' ' ' “
¸'” ' Obras Completas ¯ '

“” ' ' ' ,
' ' '' ' ' , ' “”

¯ '' ' '¸ “' ” ' '
' “' ''¸” “' '¸” , – , ' “
' '¸” “' , ' '
, ' '”

“ ' ''' ' ' ' '
' '' …” -

' “ ” “, ' '” '
Familia y cambio social -
303


'' , ' ' ' ' ' '
, '' ¸ ' ' , '
' ''
' '' ' ' '
, '' '' ' ¸ , '
' ''
' ' ' '
' '' ''' ' ' , ¸
¸ ''' ' ' ' “
'' ' ¸ ' '' '”

' ' ¸
¸ ' ' ¸ ' ' '
' ' ' '
''' ¸ ' ' ' ' ,
' '
¸ ¸ ' ' ' '
' , ' ' ' ¸'
¸ ' ' ¸' , ¸ ' '
' ' , ,
'' ' '
' ' ¸
¸ ' ' ¸ ' , '' , ¸'
, ¸ ¸ ' ' ' ¸
' ' ¯' ' Conside-
raciones Generales Sobre La Historia De Bolivia ' ¸ ' ¸ '
' “' '
¸ ' ' ' ' '”

' ' '
' ¸ ' '' ' '
, ' ' ' ' '
' ' ' “''” ¸'
' ' ' ¸ ' , '
¸ ' ¸ ' ' ' ' ''
' ' ¸' '
' ' , ' '
¸ '' ' '
“'' ''” ' , ¸ ' ' , '
' ' ' '
' ' ' ' ' '
' ' ¸ ' , “' ''
'”
' ' ' ' ' ' ''
' ¸ ¸ '¸ '
' “' '” ¸ ' '
¸ ¸ ' ' , ' ' '
' , ' ' ''
' ' ¸ ' ' '
' , ' , ' '
' ' ' ' ¸ ' '
' ' '
¸ ''' ' , '' '' ¸
'' '' ' , ' , ' ' ¸
“ '” ' ' ' '
' ' ¸ , '
' ¸ ¸ ' ' ' '
' ' ' ' '' '
' ' ¸ ' ¸ ' ' ,
' ¯ ' ' ' '
' '¸' ' ' – ' ¸
' - , ' ' ' ' ' ¸ '
' ' ' '
'' ' ' ' , '
' ' '
'' ' ¸ '
' ' '
'' ' ¸ ¸
¸ ¸ ' ¸ '' '
'' '' ' ' ' ¸ '' ,
' ' ' , '' '
' ' '' ' ¸
' , ' , ¸ ' ' '
' ' ' ' '
' ' ' ' ' ¸ ,
' ¸ ' , '
' '… ' ¸
' ¸ , '¸ ' ¸
¸ ¸ ,
' , ' ' ¸ ' ,
'¸ ¸ '
¸ ' ' ' ' ' '
' ' ' ¸ ¸ '¸ '
'¸ ' ' , '¸
' '' ¸ ' '
¸ ' '
¯ ' ¸
' ' , ¸ , ' ¯
¸ ' ' '
' -
' ¸' , ' ' '
' ' ¸ ' ' ¸ ¸ ,
' ' ' ' , ' ' ¸'
' ' ¸ '
' '
' ' , ' , '¸' '
' ' ' ¸
305
''' ¸ ' ' ' ' ,
' '
¸ ¸ ' ' ' '
' , ' ' ' ¸'
¸ ' ' ¸' , ¸ ' '
' ' , ,
'' ' '
' ' ¸
¸ ' ' ¸ ' , '' , ¸'
, ¸ ¸ ' ' ' ¸
' ' ¯' ' Conside-
raciones Generales Sobre La Historia De Bolivia ' ¸ ' ¸ '
' “' '
¸ ' ' ' ' '”

' ' '
' ¸ ' '' ' '
, ' ' ' ' '
' ' ' “''” ¸'
' ' ' ¸ ' , '
¸ ' ¸ ' ' ' ' ''
' ' ¸' '
' ' , ' '
¸ '' ' '
“'' ''” ' , ¸ ' ' , '
' ' ' '
' ' ' ' ' '
' ' ¸ ' , “' ''
'”
' ' ' ' ' ' ''
' ¸ ¸ '¸ '
' “' '” ¸ ' '
¸ ¸ ' ' , ' ' '
' , ' ' ''
' ' ¸ ' ' '
' , ' , ' '
' ' ' ' ¸ ' '
' ' '
¸ ''' ' , '' '' ¸
'' '' ' , ' , ' ' ¸
“ '” ' ' ' '
' ' ¸ , '
' ¸ ¸ ' ' ' '
' ' ' ' '' '
' ' ¸ ' ¸ ' ' ,
' ¯ ' ' ' '
' '¸' ' ' – ' ¸
' - , ' ' ' ' ' ¸ '
' ' ' '
'' ' ' ' , '
' ' '
'' ' ¸ '
' ' '
'' ' ¸ ¸
¸ ¸ ' ¸ '' '
'' '' ' ' ' ¸ '' ,
' ' ' , '' '
' ' '' ' ¸
' , ' , ¸ ' ' '
' ' ' ' '
' ' ' ' ' ¸ ,
' ¸ ' , '
' '… ' ¸
' ¸ , '¸ ' ¸
¸ ¸ ,
' , ' ' ¸ ' ,
'¸ ¸ '
¸ ' ' ' ' ' '
' ' ' ¸ ¸ '¸ '
'¸ ' ' , '¸
' '' ¸ ' '
¸ ' '
¯ ' ¸
' ' , ¸ , ' ¯
¸ ' ' '
' -
' ¸' , ' ' '
' ' ¸ ' ' ¸ ¸ ,
' ' ' ' , ' ' ¸'
' ' ¸ '
' '
' ' , ' , '¸' '
' ' ' ¸
, ' ' ' ¸ '
, ' ' ' ¸ ' '
¸ ' '' ' ' '
' ' ¸
¸ ' , ' '
' ' ' ¸
' ' , ¸
'' , ' '

¯ ''' '' ' '' '
' '' ' '
' '' ' '
¸ '¸' '' ' ' '
'' ' ' ' ¸ ' '
¸ ¸ ¸
'' ' ' , ' ¸
'¸' ' ,
¸ ' , ¸ ' ' ' '¸'
' , ''¸ ' ' '
' '' ' ¸ ' ¸ , '
' '
¸ , '' ¸ '' '' '
'' ' ¸
' '' ¸ ¸ '
“¸” ' ' ¸ '' , ' ,
' ''
¸ ¸ ' ' , ' ' , ' ,
'' ' ' ' ¸ , ' '
' ¸ ¸ '' ' ' ' ¸
' ¸' ' ¸ ' ' '
' ¸ ''
¸ ' ¸ '' ¸ ' ¸ ' ' '
¸ ' ¸ ¸
¸
' ¸ ¸ '
, ' ' ' ' '
' ' ' ¸ “¸ ' ¸ '
' ¸ ' ' ' ' ¸
, ' ' ' ''

' ' ¸ '
' ''
'' ¸' ¸ ¸ ' '
'¸ ¸ ' '' ' ' '
' ' ¸ , ' ' ' ''
' ' ' ' ' ' '
' ' ' ' '
' '' ' '
' ' ' ' ' '
¸ ,' ¸ ' '' ¸ '
¸ ¸ ''¸
, ' , ' ' ,
' ' '
' ' ¸' ¸ , '
' '
¸
' '
' '' '' , ' ' '' '
' ' , ' ' ' '
¸ '''
'' '' '
' ' ¸ '
' ' ' ' ¸ '',
' ' ' ¸ ¸
' ' ' '
¸ ' , ' '
' , ' ' ¸
' ' ¸ ' '
' ' ' ¸
' , ,' '¸ ''
''' , ¸' ' ' ' ' “ ¸ '
' ' ' ' ' '' … ' ¸
' ' ' ¸ '”
-
' '
' ' '
'' ' ' '
' '' '' ' , '
' '' ' ' ' '
' ' ¸''
' ¸ , ' ¸
' ' '' ' ' , '
307
, ' ' ' ¸ '
, ' ' ' ¸ ' '
¸ ' '' ' ' '
' ' ¸
¸ ' , ' '
' ' ' ¸
' ' , ¸
'' , ' '

¯ ''' '' ' '' '
' '' ' '
' '' ' '
¸ '¸' '' ' ' '
'' ' ' ' ¸ ' '
¸ ¸ ¸
'' ' ' , ' ¸
'¸' ' ,
¸ ' , ¸ ' ' ' '¸'
' , ''¸ ' ' '
' '' ' ¸ ' ¸ , '
' '
¸ , '' ¸ '' '' '
'' ' ¸
' '' ¸ ¸ '
“¸” ' ' ¸ '' , ' ,
' ''
¸ ¸ ' ' , ' ' , ' ,
'' ' ' ' ¸ , ' '
' ¸ ¸ '' ' ' ' ¸
' ¸' ' ¸ ' ' '
' ¸ ''
¸ ' ¸ '' ¸ ' ¸ ' ' '
¸ ' ¸ ¸
¸
' ¸ ¸ '
, ' ' ' ' '
' ' ' ¸ “¸ ' ¸ '
' ¸ ' ' ' ' ¸
, ' ' ' ''

' ' ¸ '
' ''
'' ¸' ¸ ¸ ' '
'¸ ¸ ' '' ' ' '
' ' ¸ , ' ' ' ''
' ' ' ' ' ' '
' ' ' ' '
' '' ' '
' ' ' ' ' '
¸ ,' ¸ ' '' ¸ '
¸ ¸ ''¸
, ' , ' ' ,
' ' '
' ' ¸' ¸ , '
' '
¸
' '
' '' '' , ' ' '' '
' ' , ' ' ' '
¸ '''
'' '' '
' ' ¸ '
' ' ' ' ¸ '',
' ' ' ¸ ¸
' ' ' '
¸ ' , ' '
' , ' ' ¸
' ' ¸ ' '
' ' ' ¸
' , ,' '¸ ''
''' , ¸' ' ' ' ' “ ¸ '
' ' ' ' ' '' … ' ¸
' ' ' ¸ '”
-
' '
' ' '
'' ' ' '
' '' '' ' , '
' '' ' ' ' '
' ' ¸''
' ¸ , ' ¸
' ' '' ' ' , '
' ' ' ' ¸ ,

¸ '' ' '' ' '
''' ' '
' , ' ¸ ' ' ' ' , '
, ' ' ' ' ',
' ' ' ¸ ¸ ' '
'' ' ''
' ' ¸ ' ' '
, ' ' '
'' '' '' ¯ '
', ¸' ¸ '
'' ¸ ' , ' ,
¸ ' ¸ '
, '' ' '
¸ , ' , ''
' ' '

' ' '' ' ' ''
' ' ' ' , ' ¸ ' '
'
' ' '
, '' ¸ ''
, ' ''
' , '
¸ ' ¸ ' , ' ,
' ' ' ' '
' ¸' ' ' ¸' ' , '
¸ ' ' , ¸
¸'
, ¸ - Trincheras en las Historia. Historiografía, Marxismo y debate ¸ -
“ , ' ¸ '
” Teoría de las revoluciones latinoamericanas '

' “ -” Data, Revista del Instituto de Estudios Andinos y Amazónicos

Revolución y contrarrevolución en Bolivia ' ' '
¯' “ ¸ ' ” '
América Latina: historia de medio siglo. ¸
',

¯'

-
Data, Revista del Instituto de Estudios Andinos y Amazónicos
309
' ' ' ' ¸ ,

¸ '' ' '' ' '
''' ' '
' , ' ¸ ' ' ' ' , '
, ' ' ' ' ',
' ' ' ¸ ¸ ' '
'' ' ''
' ' ¸ ' ' '
, ' ' '
'' '' '' ¯ '
', ¸' ¸ '
'' ¸ ' , ' ,
¸ ' ¸ '
, '' ' '
¸ , ' , ''
' ' '

' ' '' ' ' ''
' ' ' ' , ' ¸ ' '
'
' ' '
, '' ¸ ''
, ' ''
' , '
¸ ' ¸ ' , ' ,
' ' ' ' '
' ¸' ' ' ¸' ' , '
¸ ' ' , ¸
¸'
, ¸ - Trincheras en las Historia. Historiografía, Marxismo y debate ¸ -
“ , ' ¸ '
” Teoría de las revoluciones latinoamericanas '

' “ -” Data, Revista del Instituto de Estudios Andinos y Amazónicos

Revolución y contrarrevolución en Bolivia ' ' '
¯' “ ¸ ' ” '
América Latina: historia de medio siglo. ¸
',

¯'

-
Data, Revista del Instituto de Estudios Andinos y Amazónicos
311

'
' , '' ¸ ', ' ' '¸ '
' “Si una idea fundamental tiene una ambigüedad esencial, una formulación precisa de esa idea debe
tratar de capturar esa ambigüedad antes que de borrarla o eliminarla.” ' ' ¸
, '' ' ' ' ' ''
' ,
' ' ¯ '' '
'
' ' ' '' ' ' '
¸ ' ' ¸ '' “'” '
'
' ¸ ' '¸ '¸ ¸
¸ ' ' ' ' ' ¸ , ¸
' ' '' , ¸' '
' '
' ¸ ¯ , ' ¸ ''
¯ ' ' ¸ ' ' , '
, '
¸ ¯ ' '' '
¯ ¯ ' ' ' '¸
'' ' '' , '' '' '
' '¸' '' ' ''

' ' ¯
' ' ' ' ' '
' , ' '' ' ¸ ,
' ' ' ' ' ' ,
, ' '
¸ ¸ ' ' ' '
' “como si”…, ' ''
¸ '' ' '
, ' '' “'” , '
, ¸ '
' ' ' ''
' ¸ ¸¸ ' '
' ' ' '
' ' '¸ ' '
' ' , ¸ '
, '
' ' ' ' '
' '
' ' '
¯ '' ' Toda ley que viole los derechos inalienables del hombre es
esencialmente injusta y tiránica, no es una ley en absoluto ¸ ¸ '
' , ' , ' '
, ,… '
' '
' ' ' ' ' “” ' ¸
'' , '' ' ¸
'
' ' ' ' ' ' ¸ como si
' “'” como si ' '' ' como si ' '
,' como si ' ' '' como si '
''
' ¸' , '
¸ , ' '
' ' '' , '
'' ' ' ¸ ¸' ¸
, ' ''
'' ¸ ¸ ' ' '
' ' ''' ' ¸ ' , ' ¸
' ' ' ' ' ''
'
' ' ' ¸' ' ,
' ' “''” ' ¸ ' '
' ' '

' ' , ' ' ' '' '
¸ que fingir
' ' ' ' ,
' ' '
' ¸ fictio legis Corneliae.
' ' fictio legis '
' ''
¸ ¸ ' ' ' '
'
¸ ' '
¸” ”… ''
' ' ' ' ,
¸' ' ¸ ' '' ' ' ''
'' ' '' '

, ' ' '' ' '' ' ¸ '
¸ ' ' ' ' ' '
' ' '' ¸
'
' '' ' ' ¸ ' ' ¸
''
' ' ¸ ' '' '
' , ' '
¸ ¸ ' ' ¸ ' ' ' '
' , ' , ' ' ¸ ' ' '
, '
313
'
' ¸ ' '¸ '¸ ¸
¸ ' ' ' ' ' ¸ , ¸
' ' '' , ¸' '
' '
' ¸ ¯ , ' ¸ ''
¯ ' ' ¸ ' ' , '
, '
¸ ¯ ' '' '
¯ ¯ ' ' ' '¸
'' ' '' , '' '' '
' '¸' '' ' ''

' ' ¯
' ' ' ' ' '
' , ' '' ' ¸ ,
' ' ' ' ' ' ,
, ' '
¸ ¸ ' ' ' '
' “como si”…, ' ''
¸ '' ' '
, ' '' “'” , '
, ¸ '
' ' ' ''
' ¸ ¸¸ ' '
' ' ' '
' ' '¸ ' '
' ' , ¸ '
, '
' ' ' ' '
' '
' ' '
¯ '' ' Toda ley que viole los derechos inalienables del hombre es
esencialmente injusta y tiránica, no es una ley en absoluto ¸ ¸ '
' , ' , ' '
, ,… '
' '
' ' ' ' ' “” ' ¸
'' , '' ' ¸
'
' ' ' ' ' ' ¸ como si
' “'” como si ' '' ' como si ' '
,' como si ' ' '' como si '
''
' ¸' , '
¸ , ' '
' ' '' , '
'' ' ' ¸ ¸' ¸
, ' ''
'' ¸ ¸ ' ' '
' ' ''' ' ¸ ' , ' ¸
' ' ' ' ' ''
'
' ' ' ¸' ' ,
' ' “''” ' ¸ ' '
' ' '

' ' , ' ' ' '' '
¸ que fingir
' ' ' ' ,
' ' '
' ¸ fictio legis Corneliae.
' ' fictio legis '
' ''
¸ ¸ ' ' ' '
'
¸ ' '
¸” ”… ''
' ' ' ' ,
¸' ' ¸ ' '' ' ' ''
'' ' '' '

, ' ' '' ' '' ' ¸ '
¸ ' ' ' ' ' '
' ' '' ¸
'
' '' ' ' ¸ ' ' ¸
''
' ' ¸ ' '' '
' , ' '
¸ ¸ ' ' ¸ ' ' ' '
' , ' , ' ' ¸ ' ' '
, '
¸ ¸ , ' ' ' ' ¸
' ' ' '' ¸ ' '
' ' ' ' ' ¸ ' '
¸
¸ , ¸'' '''
' ' , ' '' , ' ' ' ¸ ¯

' , '
' , ' ' ' ”'
' ''' ¸' ' ' ' ' '

' ' ¸ ' ' '
'' ¸ ' '
'' '' ' ' ”” ' '
' ' ¸ ' ' '
, “ ”
¸ ¸ ¸' ¸ ' '
' ¸ ' ¯¸ ' ' '
' , ' ' '' , '
'' ¸''
“ ” ' ' ¸ ' ''
'' ' ' ,
' ¸ ¸ ¸' ¸ '
, ¸
'' ¸ '
' ' ' ' ¸ ' ' '
, , ' ' ' , '
' '' ' ' '
'
¸ ' ' , '' ' '' ' ,
' ' '' '
¸ ¯ ' ' ' , '
“ ' ¸” '
¸ ''' “ ''
' ' '', ' ' ¸ ' '
' ¸ '“¸ -
' ' ' ' '
' '' ' el vínculo es el resultado del
significado de un nombre, así lo explica en el prefacio Ernesto Laclau ''' '
' ' ' '
¸' ¸ ' ' '
' “¸' ¸” ' “,
' '” ' ¸'' ¸ “ '…
” ' ' ¸' '''
' '
¯ , ¸'' ¸'' ''' ' ' '
¸ ' ' ' ¸ point de capiton,
' ¸ '' ¸' ' ' ¸
' “ '”'' ¸' ' ¸
' , ' ¸' ¸'
'
¸ ' ¸ ' ¸'' sig-
nificantes flotantes ' '' ' ¸''
' ' ¸ '' ' ' , ' '
¸ ¸'' ''' ' ' ¸
¸ , , ¸' ,
'' '' ' '' , ' '
' ' ' ' ¸ '
' , ¸ '' ' '
'' , ' ¸ '¸ ¸ ' ''

' ' '
“” ' ¸ , '
' ' ' ' '
'
' ' ' ¸ ¸ ¯ ' '
' ¸ ' , ''
' ' ' '
' hos me '' ' ' “ ' ¸
' ' ' ' ' ,
…” , ' ¸
' ' '
¸' ¸ ¸
“ los gramáticos medievales interpretaban el comparativo no como la expresión de
una identidad o de una simple semejanza, sino- en el ámbito de la teoría de la
grandeza por intensidad – como la tensión (intensiva o remisiva) de un concepto
respecto del otro.” “el hos me paulino aparece entonces como tensor de tipo es-
pecial...sino que lo tensiona en si mismo.
315
¸ ¸ , ' ' ' ' ¸
' ' ' '' ¸ ' '
' ' ' ' ' ¸ ' '
¸
¸ , ¸'' '''
' ' , ' '' , ' ' ' ¸ ¯

' , '
' , ' ' ' ”'
' ''' ¸' ' ' ' ' '

' ' ¸ ' ' '
'' ¸ ' '
'' '' ' ' ”” ' '
' ' ¸ ' ' '
, “ ”
¸ ¸ ¸' ¸ ' '
' ¸ ' ¯¸ ' ' '
' , ' ' '' , '
'' ¸''
“ ” ' ' ¸ ' ''
'' ' ' ,
' ¸ ¸ ¸' ¸ '
, ¸
'' ¸ '
' ' ' ' ¸ ' ' '
, , ' ' ' , '
' '' ' ' '
'
¸ ' ' , '' ' '' ' ,
' ' '' '
¸ ¯ ' ' ' , '
“ ' ¸” '
¸ ''' “ ''
' ' '', ' ' ¸ ' '
' ¸ '“¸ -
' ' ' ' '
' '' ' el vínculo es el resultado del
significado de un nombre, así lo explica en el prefacio Ernesto Laclau ''' '
' ' ' '
¸' ¸ ' ' '
' “¸' ¸” ' “,
' '” ' ¸'' ¸ “ '…
” ' ' ¸' '''
' '
¯ , ¸'' ¸'' ''' ' ' '
¸ ' ' ' ¸ point de capiton,
' ¸ '' ¸' ' ' ¸
' “ '”'' ¸' ' ¸
' , ' ¸' ¸'
'
¸ ' ¸ ' ¸'' sig-
nificantes flotantes ' '' ' ¸''
' ' ¸ '' ' ' , ' '
¸ ¸'' ''' ' ' ¸
¸ , , ¸' ,
'' '' ' '' , ' '
' ' ' ' ¸ '
' , ¸ '' ' '
'' , ' ¸ '¸ ¸ ' ''

' ' '
“” ' ¸ , '
' ' ' ' '
'
' ' ' ¸ ¸ ¯ ' '
' ¸ ' , ''
' ' ' '
' hos me '' ' ' “ ' ¸
' ' ' ' ' ,
…” , ' ¸
' ' '
¸' ¸ ¸
“ los gramáticos medievales interpretaban el comparativo no como la expresión de
una identidad o de una simple semejanza, sino- en el ámbito de la teoría de la
grandeza por intensidad – como la tensión (intensiva o remisiva) de un concepto
respecto del otro.” “el hos me paulino aparece entonces como tensor de tipo es-
pecial...sino que lo tensiona en si mismo.
' ' ' ¸
' '' , ' “ ” '

'' ' '
¸ ¸ ' '' ,
'' ' '' ' , '' ''
¸ ' ¸¸ klesis ' , '
' ' ' “ ¸ , , ' ¸' ¸…
…¸ ' ¸' '
' , ' ' una llamada de la llamada.
, ' ' '
” ¸ La vocación mesiánica es la revocación de toda vocación.¸
, '' , ' ' ¸ ' '
' '' , '' ' ' ' '
' ' '' “
” ''
¯ '¸ ' ¸ ¸ ' ¸' '
si los hombres definen las situaciones como reales, sus consecuencias son reales.
' ' '
' '' ' ¸ ,
'
' ' ¸ '' , ' '
' ' '
¸ ' ¸
… ' …
… …
' '… '
'' ¸ '
' ' ' '


“Si una idea fundamental tiene una ambigüedad esencial, una formulación precisa de esa idea debe tratar de
capturar esa ambigüedad antes que de borrarla o eliminarla.” '' ' ¸ ,
'
¸ ' ' “ ” ¸ , ' ' '
' “” , ' '
, ' ' ' ,
' ' '¸' , '
' ' ¸ ¸ ¸ ' ' ' '
' ¸ , ' ' ' ''
¸ '' ' , ' , '¸
¸'
Los hombres se sirven de palabras para ocultar sus pensamientos y
de los pensamientos para justificar sus injusticias.
'
¸'
¸ ¸
¯ “El sublime objeto de la ideología” ¸

'' - , ',
317
' ' ' ¸
' '' , ' “ ” '

'' ' '
¸ ¸ ' '' ,
'' ' '' ' , '' ''
¸ ' ¸¸ klesis ' , '
' ' ' “ ¸ , , ' ¸' ¸…
…¸ ' ¸' '
' , ' ' una llamada de la llamada.
, ' ' '
” ¸ La vocación mesiánica es la revocación de toda vocación.¸
, '' , ' ' ¸ ' '
' '' , '' ' ' ' '
' ' '' “
” ''
¯ '¸ ' ¸ ¸ ' ¸' '
si los hombres definen las situaciones como reales, sus consecuencias son reales.
' ' '
' '' ' ¸ ,
'
' ' ¸ '' , ' '
' ' '
¸ ' ¸
… ' …
… …
' '… '
'' ¸ '
' ' ' '


“Si una idea fundamental tiene una ambigüedad esencial, una formulación precisa de esa idea debe tratar de
capturar esa ambigüedad antes que de borrarla o eliminarla.” '' ' ¸ ,
'
¸ ' ' “ ” ¸ , ' ' '
' “” , ' '
, ' ' ' ,
' ' '¸' , '
' ' ¸ ¸ ¸ ' ' ' '
' ¸ , ' ' ' ''
¸ '' ' , ' , '¸
¸'
Los hombres se sirven de palabras para ocultar sus pensamientos y
de los pensamientos para justificar sus injusticias.
'
¸'
¸ ¸
¯ “El sublime objeto de la ideología” ¸

'' - , ',
319
¯
'
' ' ' ¸ ' , '
' ' '' '
¸' ' , ' ' '
¸ ' '

' ' , ¸ ''
' , , ¸ , '' , ' ' ¸
' ' , ' ' ' , '
' ' ' , ' , ,
' ¸ ' ,
' ' ¸ ' , ¸ ''
' ' ¸ ' ' ' '
, , ' ' ¸ ' , ¸ '
' , ' ' ,
' '

'

' “no son las normas las que determinan las con-
ductas sino que son las conductas y valoraciones que, en su interferencia,
construyen las reglas” ' ¸¸ “tanto las doctrinas jusnatu-
ralistas como las llamadas doctrinas positivistas del derecho, mantienen las
nociones de un conocimiento vulgar forjado para una práctica” (…) “lo que
caracteriza al conocimiento vulgar es el animismo” (…) “El conocimiento
vulgar, el animismo, tiende a eternizar las conductas, estructuras y valora-
ciones sociales como un hecho ‘natural”.
' ' ''

', '
' ' ¸ ' '
' ' , '' ' ,
-
' , , ' ¸ ' ' '
, ' ' ' ' '
'
' '' , , ¸
'
'
¸ ' ' ‘¸
'’ '' ' ' ¸ '
¸' ' '
¯ ¸ ' , ' '
'' ' ' ' ' ' “¿por qué los pensamientos oníricos latentes
se traspusieron en forma de sueño?, ¿por qué el trabajo asumió la forma de una mercancía?”

' ' ¯ '
¸ ' '
' ¸ ¸

' ' ¸
' ' ' ' ''
' ' ' , ¸ , ¸ '
' '' ' '
¸ ' ¸' ' ' ¸' '
' ' ' ' ¸ ' '
¸
, ' '' , ¸
' ' ' '
, ¸ ' '' ' ¸ '
¸ ' ¸ ''
' '' '¸ ,' '
, , ¸ ' ' '
' '' ' '
' '' ' , ¸
, '
¸ , ' , ¸ ¯
'' ' , ' ' ¸ ,
,'

' ' ' '
¸ '' ''
' ¸'

'' ' ¯ ''
' ' ¸ '' ' '' '
' ¯' ' '' '

, ¸'
' , ' ' ' ''
'' ' '' ' ¸
' ' , ' ''
'¸ ' ' ‘’
' '¸ ' '
' ''' ' ,
' '

' ' '
' ¸' ,

'
, , ' “La partícula material más pequeña que existe es el átomo, todo lo
existente tiene una última reducción: el átomo.

' ' ' '
¸' , '¸
, ' '' , '''
' ' , '
¸ '' ¸… '
, “cerremos el registro de patentes, ya nada más puede inventarse”
'
¸' '
' ' '
' ' ' '
'' ''

321
' ' ¸ ' , ¸ ''
' ' ¸ ' ' ' '
, , ' ' ¸ ' , ¸ '
' , ' ' ,
' '

'

' “no son las normas las que determinan las con-
ductas sino que son las conductas y valoraciones que, en su interferencia,
construyen las reglas” ' ¸¸ “tanto las doctrinas jusnatu-
ralistas como las llamadas doctrinas positivistas del derecho, mantienen las
nociones de un conocimiento vulgar forjado para una práctica” (…) “lo que
caracteriza al conocimiento vulgar es el animismo” (…) “El conocimiento
vulgar, el animismo, tiende a eternizar las conductas, estructuras y valora-
ciones sociales como un hecho ‘natural”.
' ' ''

', '
' ' ¸ ' '
' ' , '' ' ,
-
' , , ' ¸ ' ' '
, ' ' ' ' '
'
' '' , , ¸
'
'
¸ ' ' ‘¸
'’ '' ' ' ¸ '
¸' ' '
¯ ¸ ' , ' '
'' ' ' ' ' ' “¿por qué los pensamientos oníricos latentes
se traspusieron en forma de sueño?, ¿por qué el trabajo asumió la forma de una mercancía?”

' ' ¯ '
¸ ' '
' ¸ ¸

' ' ¸
' ' ' ' ''
' ' ' , ¸ , ¸ '
' '' ' '
¸ ' ¸' ' ' ¸' '
' ' ' ' ¸ ' '
¸
, ' '' , ¸
' ' ' '
, ¸ ' '' ' ¸ '
¸ ' ¸ ''
' '' '¸ ,' '
, , ¸ ' ' '
' '' ' '
' '' ' , ¸
, '
¸ , ' , ¸ ¯
'' ' , ' ' ¸ ,
,'

' ' ' '
¸ '' ''
' ¸'

'' ' ¯ ''
' ' ¸ '' ' '' '
' ¯' ' '' '

, ¸'
' , ' ' ' ''
'' ' '' ' ¸
' ' , ' ''
'¸ ' ' ‘’
' '¸ ' '
' ''' ' ,
' '

' ' '
' ¸' ,

'
, , ' “La partícula material más pequeña que existe es el átomo, todo lo
existente tiene una última reducción: el átomo.

' ' ' '
¸' , '¸
, ' '' , '''
' ' , '
¸ '' ¸… '
, “cerremos el registro de patentes, ya nada más puede inventarse”
'
¸' '
' ' '
' ' ' '
'' ''

Teoría Pura del Derecho '' , ' ' ' ',
'' ' ' ' '
, ¸
' ' ¸
'' ' , ' ' '
‘ '¸’ , ¸ ¸' ‘¸ ’ ' ‘
'¸ ' ’ , ¸ ‘
' ' ' ''’ ¸ ¸' ‘ '
' ’ , ' ' ‘ ' ' '
¸’ ' ¸' ¸ ¸' ' ' ¸
' ' ''¸ ' '
¸ ' ¸' ''
Teoría Pura del Derecho Kelsen '
' ' , ' ' '' ' , '
¸ ¯ ¸ ' ' , '¸' ,
' ' '' , ¸ ''¸ '

- '' '
' “¸ ”
' ' , '' ' ' ' '
' ' ' '' “''”
'…
- Dr. Arturo Sampay“El orden natural del libera-
lismo, entonces, recibido de la concepción doctrinaria de los teócratas, se
asentaba sobre un concepto absoluto de la propiedad y sobre la creencia
de que movida por el sólo interés personal, sería capaz de generar auto-
máticamente un orden justo. Obsérvese que aquí aflora el basamento último
de esta doctrina, o sea, la concepción evangélica del hombre, heredada
del liberalismo de Descartes y Rousseau. Si el hombre es absolutamente
bueno (…) no podría en el ejercicio de su libertad económica, explotar a
otro hombre (…)”

¯' '' ' ' ' ' '
' ¸ ' ' '
' ' ¸ '' ''
' , , , ' '' ''… '
' ' '' ' ''
-
¸ '' ' ' ' ,
¸ , ' ' ' ¸
' ' '
' '
' , ¸ ' ' “'” ''
' ''
'' Lacan ' ' “” ' ‘ ’
‘ ’ '' ' ' '
' '
'' ' ' '
Zizek ' ' ' ¸ ' '' , '
“la ideología definitivamente se consolida cuando incluso los hechos que a primera vista la contradicen fun-
cionan como argumentaciones a su favor”

'' '' '' ' '' ''
¸ ' ' '
' ' , ' , ,
'
Enrique Marí

' ' '¸ ,
'¸ ' ' ' ,
'¸ ' ' '

' ' '' ' ' ' ' '
' ' , '' ' '
' ' ''
, ' '' '¸
'
' '' '' , ' ', '
' '' ' ''
, ' ¸ ¸ '
¸ ' ' '
¸'
Arias Gibert, Enrique, “Crítica de la Razón Jurídica Pura” (inédito)
Constitución de la Nación Argentina 1949. Ed. Secretaría DDHH, Ministerio de Justicia Seguridad y DDHH, Presidencia de la
Nación; Bicentenario Argentino; Archivo Nacional de la Memoria.
Nino, Carlos Santiago: “Fundamentos de derecho constitucional” Buenos Aires, Editorial Astrea, 1992.
Marí, Enrique; “Racionalidad e imaginario social en el discurso del orden”, en Doxa 3, 1986, Pp. 93-111
Ross, Alf: “Teoría de las fuentes del Derecho”, Centro de Estudios Políticos y Constitucionales, Madrid, 1999
Zizek, Slavoj: “El Sublime Objeto de la Ideología”, pág.35. Siglo XXI editores 2009, 1a ed. 2a reimp
'
Marx, Karl; El Capital, Volumen I
Cátedra “Derecho Constitucional” de Eduardo Barcesat y Roberto Boico, UPMPM, 2009.
Cátedra “Economía Política” de Axel Kicillof y Cristian Girard, UPMPM, año 2009.
Cátedra “Introducción al Derecho”, Diana Cañal y Analía Viganó, UPMPM, año 2008).
323
Teoría Pura del Derecho '' , ' ' ' ',
'' ' ' ' '
, ¸
' ' ¸
'' ' , ' ' '
‘ '¸’ , ¸ ¸' ‘¸ ’ ' ‘
'¸ ' ’ , ¸ ‘
' ' ' ''’ ¸ ¸' ‘ '
' ’ , ' ' ‘ ' ' '
¸’ ' ¸' ¸ ¸' ' ' ¸
' ' ''¸ ' '
¸ ' ¸' ''
Teoría Pura del Derecho Kelsen '
' ' , ' ' '' ' , '
¸ ¯ ¸ ' ' , '¸' ,
' ' '' , ¸ ''¸ '

- '' '
' “¸ ”
' ' , '' ' ' ' '
' ' ' '' “''”
'…
- Dr. Arturo Sampay“El orden natural del libera-
lismo, entonces, recibido de la concepción doctrinaria de los teócratas, se
asentaba sobre un concepto absoluto de la propiedad y sobre la creencia
de que movida por el sólo interés personal, sería capaz de generar auto-
máticamente un orden justo. Obsérvese que aquí aflora el basamento último
de esta doctrina, o sea, la concepción evangélica del hombre, heredada
del liberalismo de Descartes y Rousseau. Si el hombre es absolutamente
bueno (…) no podría en el ejercicio de su libertad económica, explotar a
otro hombre (…)”

¯' '' ' ' ' ' '
' ¸ ' ' '
' ' ¸ '' ''
' , , , ' '' ''… '
' ' '' ' ''
-
¸ '' ' ' ' ,
¸ , ' ' ' ¸
' ' '
' '
' , ¸ ' ' “'” ''
' ''
'' Lacan ' ' “” ' ‘ ’
‘ ’ '' ' ' '
' '
'' ' ' '
Zizek ' ' ' ¸ ' '' , '
“la ideología definitivamente se consolida cuando incluso los hechos que a primera vista la contradicen fun-
cionan como argumentaciones a su favor”

'' '' '' ' '' ''
¸ ' ' '
' ' , ' , ,
'
Enrique Marí

' ' '¸ ,
'¸ ' ' ' ,
'¸ ' ' '

' ' '' ' ' ' ' '
' ' , '' ' '
' ' ''
, ' '' '¸
'
' '' '' , ' ', '
' '' ' ''
, ' ¸ ¸ '
¸ ' ' '
¸'
Arias Gibert, Enrique, “Crítica de la Razón Jurídica Pura” (inédito)
Constitución de la Nación Argentina 1949. Ed. Secretaría DDHH, Ministerio de Justicia Seguridad y DDHH, Presidencia de la
Nación; Bicentenario Argentino; Archivo Nacional de la Memoria.
Nino, Carlos Santiago: “Fundamentos de derecho constitucional” Buenos Aires, Editorial Astrea, 1992.
Marí, Enrique; “Racionalidad e imaginario social en el discurso del orden”, en Doxa 3, 1986, Pp. 93-111
Ross, Alf: “Teoría de las fuentes del Derecho”, Centro de Estudios Políticos y Constitucionales, Madrid, 1999
Zizek, Slavoj: “El Sublime Objeto de la Ideología”, pág.35. Siglo XXI editores 2009, 1a ed. 2a reimp
'
Marx, Karl; El Capital, Volumen I
Cátedra “Derecho Constitucional” de Eduardo Barcesat y Roberto Boico, UPMPM, 2009.
Cátedra “Economía Política” de Axel Kicillof y Cristian Girard, UPMPM, año 2009.
Cátedra “Introducción al Derecho”, Diana Cañal y Analía Viganó, UPMPM, año 2008).
Exposición de Alejandro Bresler, Curso de Ingreso, UPMPM, año 2009)
Ley de la causa y efecto de Hume. Primer modelo atómico de John Dalton (wikipedia)

' “Teoría de las fuentes del Derecho” ' ' ' , '' ¸ “En
este último sentido, hay que subrayar que, bien mirada, la teoría positivista de la aplicación del derecho es política que se hace
pasar por teoría. Se prescribe lo que el juez (y con él la doctrina) debe hacer, y se hace pasar esta exigencia por verdad inherente al
derecho”

' “Crítica de la Razón Jurídica Pura” ' ¸

, ' ' , ' '
' “ '” ¸
-
, '' ' '
' ''' '' '
' ' ,
' , ' ' '
' ' , ¸ ' ' ' ' '
' ' ' , ¸

¯ “El Sublime Objeto de la Ideología” ¸ ¸ '

' ' ' ' , '

'¸ “Fundamentos de derecho constitucional” ' '

'' ' ' ' , '

, , '' Hume ' ' '¸ ,
' ' ' ' ' ¸ ''
' ' '
' ' '

Karl Popper '' ¸ , ' ' ' ' ' '' '
' '' ' ¸

' , '¸ ' '
' ¸ ' ' '

' ' ' ¸- “ ¸
' ' ' ' ' '
' , ' ' '' , '
, ' ' '
' ¸ '' ' ' '
' ' ”

Constitución de la Nación Argentina 1949 ' ''
' , - ' ' ' ¸ ,
' ¸' ¸
-
“Racionalidad e imaginario social en el discurso del orden”, Doxa 3 “(La) rectificación
de Kelsen, esta distinción, entre hipótesis (como hipótesis trascendental kantiana) y ficción, el abandono de la primera por Kelsen, y
su reiteración del concepto de ficción de la Norma Básica en su Allgemeine Theorie der Normen (p. 206-7), es importante (…)
en mi opinión, porque la transformación de la Norma Básica de hipótesis del conocimiento jurídico en ficción que implanta un acto
de voluntad suprema fingido, hace depender todo el edificio del discurso del orden (…) de una función fundadora, de un mito ori-
ginario”

¯ El Sublime Objeto de la Ideología ¸ , ¸ ' “Sólo en el sueño
nos acercamos al marco de fantasía que determina nuestra actividad, nuestro modo de actuar en la realidad” , “la idea antisemita
del judío no tiene nada que ver con los judíos”

'' ‘’ ‘''’

“Racionalidad e imaginario social en el discurso del orden”, Doxa 3 “El discurso del
orden es el lugar de la razón (…) La ley es fuerza-razón en un doble sentido: razón en cuanto al tipo formal de las estructuras ló-
gicas que comunican la fuerza, y razón en cuanto en ella y a través de ella se producen las operaciones ideológicas de justificación
del poder (…) Ahora bien, el dispositivo del poder exige como condición de funcionamiento y reproducción que la fuerza y el dis-
curso del orden legitimante, estén insertos en una estructura de movilización de creencias discursivas y extraordinarias (…) La fun-
ción del imaginario social es operar en el fondo común y universal de los símbolos, seleccionando los más eficaces y apropiados a
las circunstancias de cada sociedad, para hacer marchar el poder. Para que las instituciones del poder, el orden jurídico, la moral,
las costumbres, la religión, se inscriban en la subjetividad de los hombres, para hacer que los conscientes y los inconscientes de los
hombres se pongan en fila. Más que a la razón, el imaginario social interpela a las emociones, a la voluntad y los deseos (…)”
¸
325
Exposición de Alejandro Bresler, Curso de Ingreso, UPMPM, año 2009)
Ley de la causa y efecto de Hume. Primer modelo atómico de John Dalton (wikipedia)

' “Teoría de las fuentes del Derecho” ' ' ' , '' ¸ “En
este último sentido, hay que subrayar que, bien mirada, la teoría positivista de la aplicación del derecho es política que se hace
pasar por teoría. Se prescribe lo que el juez (y con él la doctrina) debe hacer, y se hace pasar esta exigencia por verdad inherente al
derecho”

' “Crítica de la Razón Jurídica Pura” ' ¸

, ' ' , ' '
' “ '” ¸
-
, '' ' '
' ''' '' '
' ' ,
' , ' ' '
' ' , ¸ ' ' ' ' '
' ' ' , ¸

¯ “El Sublime Objeto de la Ideología” ¸ ¸ '

' ' ' ' , '

'¸ “Fundamentos de derecho constitucional” ' '

'' ' ' ' , '

, , '' Hume ' ' '¸ ,
' ' ' ' ' ¸ ''
' ' '
' ' '

Karl Popper '' ¸ , ' ' ' ' ' '' '
' '' ' ¸

' , '¸ ' '
' ¸ ' ' '

' ' ' ¸- “ ¸
' ' ' ' ' '
' , ' ' '' , '
, ' ' '
' ¸ '' ' ' '
' ' ”

Constitución de la Nación Argentina 1949 ' ''
' , - ' ' ' ¸ ,
' ¸' ¸
-
“Racionalidad e imaginario social en el discurso del orden”, Doxa 3 “(La) rectificación
de Kelsen, esta distinción, entre hipótesis (como hipótesis trascendental kantiana) y ficción, el abandono de la primera por Kelsen, y
su reiteración del concepto de ficción de la Norma Básica en su Allgemeine Theorie der Normen (p. 206-7), es importante (…)
en mi opinión, porque la transformación de la Norma Básica de hipótesis del conocimiento jurídico en ficción que implanta un acto
de voluntad suprema fingido, hace depender todo el edificio del discurso del orden (…) de una función fundadora, de un mito ori-
ginario”

¯ El Sublime Objeto de la Ideología ¸ , ¸ ' “Sólo en el sueño
nos acercamos al marco de fantasía que determina nuestra actividad, nuestro modo de actuar en la realidad” , “la idea antisemita
del judío no tiene nada que ver con los judíos”

'' ‘’ ‘''’

“Racionalidad e imaginario social en el discurso del orden”, Doxa 3 “El discurso del
orden es el lugar de la razón (…) La ley es fuerza-razón en un doble sentido: razón en cuanto al tipo formal de las estructuras ló-
gicas que comunican la fuerza, y razón en cuanto en ella y a través de ella se producen las operaciones ideológicas de justificación
del poder (…) Ahora bien, el dispositivo del poder exige como condición de funcionamiento y reproducción que la fuerza y el dis-
curso del orden legitimante, estén insertos en una estructura de movilización de creencias discursivas y extraordinarias (…) La fun-
ción del imaginario social es operar en el fondo común y universal de los símbolos, seleccionando los más eficaces y apropiados a
las circunstancias de cada sociedad, para hacer marchar el poder. Para que las instituciones del poder, el orden jurídico, la moral,
las costumbres, la religión, se inscriban en la subjetividad de los hombres, para hacer que los conscientes y los inconscientes de los
hombres se pongan en fila. Más que a la razón, el imaginario social interpela a las emociones, a la voluntad y los deseos (…)”
¸
327
¯ ¯ ¯
¯
'
'
¸' ' ' ' ''¸ '
' '' ¸' ,
' ' ' ' ' '
' ' ' ''¸ ' '
¸ '' ' ' ' '' ¸' '
' ¸ , ¸ , ' ‘ ’
' ' ''' ¸' ¸' '
'' , '
' ' '' ' ' '' '
‘ ¸'’ , '
, '


' ' ' '
'' ' ' ' ' '' ¸'
'' ¸' , ¸' ' ¸
, ¸ ¸ ' ‘ ’ '' ¸
' ' ' ' ' '
¸ ' ‘ ’ ' '
, ' ' ‘¸ ’
'' ' '' ' ' ‘ '’

' ' '
' ¸' , ' ¸'
¸ ' '' , ' ¸' ' ¸
Nuestra América ''' ' ''

''
' ¸
' , ' '
' , ' , '

, ' ' ' ‘ ¸'’
' ' ' ' ¸ '' ¸ '
'' ' ¸ , ' ' ' ,
'
'' , ¸ '', '' ‘' '’ '
' ' '
' '' '' ‘' '’ '' ''
' ' '' ' , ¸' ' ' ''
' ' ,
¸ '
¸ ,
' ' ' ' '
¸ ¸
'' ' ¸ ‘ ’ ¸ ‘¸ ’ ' ''
, ¸ ' ' '
' '' ' '
‘ ¸'’ ' ' '
' ¸ ''' ''¸ ' ', '' ' '
¸' ' ' ' “ , '
,' ' ¸ , ' ' '
' ”
' ' ' ‘'’ ¸
' ¸ , ''
' , '' ' ' ,
' ' ¸ ¸' ¸ '
'¸ ' ' ' ¸ ' ' , '' '
-
' '' ' ' '¸ , ' '
' ' ' ‘ , ’ ' '
¸ ¸ '' ' , '' ¸ ''
' '' '

' '
'¸ ¸ ' ' ' ¸
' ' '¸
¸ ''
' ¸ ''
¸ ¸ '
¸
' ' '' ¸ ' , '
¸ ' ' '' ,
' ‘ ’ ¸' ' '
¸ ' , '' '
“ ¸' ”
¸' ' '' ' ‘' '’ ,
' ' '' , ‘ ’ ¸ ''
' ' ¸' ¸ ' '
‘ ’ ‘’ ' ¸ ¸ ' ' ,
' ' ' ' , ‘ , ' '’
' ' ' , ¸ ' '

' '' ' ' ' ‘
' ¸'’

, ' '
'' '', '¸ ¸ '' ¸ ¸
'' '

' ''' , ''' ' ¸
' ' ' '' ' ‘’ ' '' '
' ' , '
''' ¸ '
' ' ' ' ¸ ' '' ¸
329


' ' ' '
'' ' ' ' ' '' ¸'
'' ¸' , ¸' ' ¸
, ¸ ¸ ' ‘ ’ '' ¸
' ' ' ' ' '
¸ ' ‘ ’ ' '
, ' ' ‘¸ ’
'' ' '' ' ' ‘ '’

' ' '
' ¸' , ' ¸'
¸ ' '' , ' ¸' ' ¸
Nuestra América ''' ' ''

''
' ¸
' , ' '
' , ' , '

, ' ' ' ‘ ¸'’
' ' ' ' ¸ '' ¸ '
'' ' ¸ , ' ' ' ,
'
'' , ¸ '', '' ‘' '’ '
' ' '
' '' '' ‘' '’ '' ''
' ' '' ' , ¸' ' ' ''
' ' ,
¸ '
¸ ,
' ' ' ' '
¸ ¸
'' ' ¸ ‘ ’ ¸ ‘¸ ’ ' ''
, ¸ ' ' '
' '' ' '
‘ ¸'’ ' ' '
' ¸ ''' ''¸ ' ', '' ' '
¸' ' ' ' “ , '
,' ' ¸ , ' ' '
' ”
' ' ' ‘'’ ¸
' ¸ , ''
' , '' ' ' ,
' ' ¸ ¸' ¸ '
'¸ ' ' ' ¸ ' ' , '' '
-
' '' ' ' '¸ , ' '
' ' ' ‘ , ’ ' '
¸ ¸ '' ' , '' ¸ ''
' '' '

' '
'¸ ¸ ' ' ' ¸
' ' '¸
¸ ''
' ¸ ''
¸ ¸ '
¸
' ' '' ¸ ' , '
¸ ' ' '' ,
' ‘ ’ ¸' ' '
¸ ' , '' '
“ ¸' ”
¸' ' '' ' ‘' '’ ,
' ' '' , ‘ ’ ¸ ''
' ' ¸' ¸ ' '
‘ ’ ‘’ ' ¸ ¸ ' ' ,
' ' ' ' , ‘ , ' '’
' ' ' , ¸ ' '

' '' ' ' ' ‘
' ¸'’

, ' '
'' '', '¸ ¸ '' ¸ ¸
'' '

' ''' , ''' ' ¸
' ' ' '' ' ‘’ ' '' '
' ' , '
''' ¸ '
' ' ' ' ¸ ' '' ¸
‘ '’ ' ‘¸’ ' '
' '
'' Crónicas de Viaje ¸

¸ ' '¸
' ' ‘ '’ ''
' ' status , ¸' ' ‘ ’

' '
'' ‘' ¸’ ' ¸ ' ¸
'¸ ' ' '¸
¸ '' ' ' '
, ‘ ’ ' ¸ ¸
'

¸
' '¸ ¸ ' '
'' '¸
' ' ¸
¸ ' ¸ ' ' ¸'
'' '' ' ' , '
standard of live ¸ '
' ¸
' ' '¸ ' , ' '
'' , ''' ' '' ' ' ' ,
' ' '¸ '
, '
' ' ' , ¸ '' ''
'' ¸ '
' ¸ ' '''
'¸ '¸ ¸' ''
'
' piltrafas de carne humana ''
''¸ ¯¸
' '

'' ¸ ' ' '
' ' ' ' '
¸ ' , ' ' ‘¸ ¸’ ¸
' '
' ‘' ’ '' modus vivendi ' '
¸ ' '' ' '' ¸ '
' ' ' , ' '
¸ '' ' '
… ' ¸
¯ ' ' ' '
' ¸ ' … '
' ' ¸ ' '
' '
' ' '' ¸ ' '' ¸¸'
' '' '
, ¸' ' ' '' '

'' ' ‘ ''’ ' ' ‘¸’
' ' ¸¸ , '¸ ' '
' ' ' ' ' ' '
' ‘ ’ ' ¸
' ‘ ’ ¸' ' ¸ ,

' ' ' ¸¸ , '¸ ' ' ‘
’ ' ' '' ' ''
, ' ''¸ ¸'
'' '¸ ' '
¸ ' ' , ''' '
‘' ¸'’

'' ¸ ¸'
' ' ''' ¸
' '' ' ' ,
' ' ' ' '

' ¸ '' ' ' '''
¸ ' ' ' '' '
' ¸' ' ' , '
' ' '
' ' ' ' ego ' ' ' ‘
’ , ‘ ’
-
' per se ' '
'' ' ¸ '' ' '' '

' ¸ ' ' ' ,
, '¸ ¸ ¸ '
' ' '

331
‘ '’ ' ‘¸’ ' '
' '
'' Crónicas de Viaje ¸

¸ ' '¸
' ' ‘ '’ ''
' ' status , ¸' ' ‘ ’

' '
'' ‘' ¸’ ' ¸ ' ¸
'¸ ' ' '¸
¸ '' ' ' '
, ‘ ’ ' ¸ ¸
'

¸
' '¸ ¸ ' '
'' '¸
' ' ¸
¸ ' ¸ ' ' ¸'
'' '' ' ' , '
standard of live ¸ '
' ¸
' ' '¸ ' , ' '
'' , ''' ' '' ' ' ' ,
' ' '¸ '
, '
' ' ' , ¸ '' ''
'' ¸ '
' ¸ ' '''
'¸ '¸ ¸' ''
'
' piltrafas de carne humana ''
''¸ ¯¸
' '

'' ¸ ' ' '
' ' ' ' '
¸ ' , ' ' ‘¸ ¸’ ¸
' '
' ‘' ’ '' modus vivendi ' '
¸ ' '' ' '' ¸ '
' ' ' , ' '
¸ '' ' '
… ' ¸
¯ ' ' ' '
' ¸ ' … '
' ' ¸ ' '
' '
' ' '' ¸ ' '' ¸¸'
' '' '
, ¸' ' ' '' '

'' ' ‘ ''’ ' ' ‘¸’
' ' ¸¸ , '¸ ' '
' ' ' ' ' ' '
' ‘ ’ ' ¸
' ‘ ’ ¸' ' ¸ ,

' ' ' ¸¸ , '¸ ' ' ‘
’ ' ' '' ' ''
, ' ''¸ ¸'
'' '¸ ' '
¸ ' ' , ''' '
‘' ¸'’

'' ¸ ¸'
' ' ''' ¸
' '' ' ' ,
' ' ' ' '

' ¸ '' ' ' '''
¸ ' ' ' '' '
' ¸' ' ' , '
' ' '
' ' ' ' ego ' ' ' ‘
’ , ‘ ’
-
' per se ' '
'' ' ¸ '' ' '' '

' ¸ ' ' ' ,
, '¸ ¸ ¸ '
' ' '

' ' '' ¸ ' ¸
' ' ' ' '
'' ¸ ' ' ¸ ,
' ' '' '

' ' '¸ , '¸
' ¸ ¸ ' ¸ , ' '
¸'

' ‘
¸ ' '¸’ ¸' ' ' '' ¸
‘¸ ' '¸’ ' ‘ ’
, ¸ ' ''' ¸'
' ‘¸ ’ ¸ ¸
''' ' '' '¸ ' ' '
‘' ’ ' '' ' '', '
'' ' ' , '
' ¸¸ ' , ' ‘' ’ '', ''
' ' ' ‘¸ ' '’ '
'' ' ' ' ' '' '
'
‘¸ ' '¸’ '', ' '
' ' ' ‘ '¸’ ,' '
' ' '
' '' '' ¸ ,
' ' '' ' ' ''
¸ ' ¸' ,
' ¸ ' '¸' ¸
' ' ' ' '
, ¸ '', ¸ '
' ' ' ‘¸ ’ ' '
¸ '
, a posteriori ¸ ' '' , ' ' '
''' ¸'
' ' ' ' ¸ ¸ ' ' ' '
' '' ' ‘' '’ ' ' ,
'' ¸ , ' ¸ '
' , ' ' ¯ ' ' '
' ' '
'
' ‘' ’

' ¸ ''
' ' ' ' , '
'

' ' '' ' '
' ¸ , ' '' ' '
¸'
'' '
¸ ' , '' ,
¸' ¯ ¸' , ¸
¸' ' ¸ ' '' ¸

' ' ¸ '
' ¸ ' , ' ' '' ''
' ' '' ' ‘ ’
' ' ' '
' ¸ ''¸
' ¸' , ' '
¸'
' ' ' '' '
' ' ' ' ''
' , ' ' ¸ ,
¸ ''' '
, ' ' ' ¸' ‘ ’

¸ ' ¸
' ¸ ¸'
' ' ' ¸ ¸' '' ' ¸ ,
' ''¸ '
' ' '' '¸
, ' '' '' ' ¸ ' ¸'
'' '' ' '' ¸ ' '' '
‘' ’ , , '
'' , ¸' ' ' '
'

¸ , ' , '' ' ' '
' ¸
' ' ' ' '¸ ' '' ,
' ' ' '
¸' ¸' ' ' '' '¸ '
¸ ¸' '' , ' , '
'¸ ' ' ' ' '
, '
'' ¸ ¸ ¸'

, ¸
, ' '' '
' ¸ ¸ ‘¸'’ , ‘''’
'' , ''' '' ' '
‘' '’ ' ' '' ¸ , “… ¸
¸ '¸
333
' ' '' ¸ ' ¸
' ' ' ' '
'' ¸ ' ' ¸ ,
' ' '' '

' ' '¸ , '¸
' ¸ ¸ ' ¸ , ' '
¸'

' ‘
¸ ' '¸’ ¸' ' ' '' ¸
‘¸ ' '¸’ ' ‘ ’
, ¸ ' ''' ¸'
' ‘¸ ’ ¸ ¸
''' ' '' '¸ ' ' '
‘' ’ ' '' ' '', '
'' ' ' , '
' ¸¸ ' , ' ‘' ’ '', ''
' ' ' ‘¸ ' '’ '
'' ' ' ' ' '' '
'
‘¸ ' '¸’ '', ' '
' ' ' ‘ '¸’ ,' '
' ' '
' '' '' ¸ ,
' ' '' ' ' ''
¸ ' ¸' ,
' ¸ ' '¸' ¸
' ' ' ' '
, ¸ '', ¸ '
' ' ' ‘¸ ’ ' '
¸ '
, a posteriori ¸ ' '' , ' ' '
''' ¸'
' ' ' ' ¸ ¸ ' ' ' '
' '' ' ‘' '’ ' ' ,
'' ¸ , ' ¸ '
' , ' ' ¯ ' ' '
' ' '
'
' ‘' ’

' ¸ ''
' ' ' ' , '
'

' ' '' ' '
' ¸ , ' '' ' '
¸'
'' '
¸ ' , '' ,
¸' ¯ ¸' , ¸
¸' ' ¸ ' '' ¸

' ' ¸ '
' ¸ ' , ' ' '' ''
' ' '' ' ‘ ’
' ' ' '
' ¸ ''¸
' ¸' , ' '
¸'
' ' ' '' '
' ' ' ' ''
' , ' ' ¸ ,
¸ ''' '
, ' ' ' ¸' ‘ ’

¸ ' ¸
' ¸ ¸'
' ' ' ¸ ¸' '' ' ¸ ,
' ''¸ '
' ' '' '¸
, ' '' '' ' ¸ ' ¸'
'' '' ' '' ¸ ' '' '
‘' ’ , , '
'' , ¸' ' ' '
'

¸ , ' , '' ' ' '
' ¸
' ' ' ' '¸ ' '' ,
' ' ' '
¸' ¸' ' ' '' '¸ '
¸ ¸' '' , ' , '
'¸ ' ' ' ' '
, '
'' ¸ ¸ ¸'

, ¸
, ' '' '
' ¸ ¸ ‘¸'’ , ‘''’
'' , ''' '' ' '
‘' '’ ' ' '' ¸ , “… ¸
¸ '¸
' ¸ ' ¸' '' '' , ¸ ' , '
'” ¸ , ' '' '
' ' '' ' , ' '
¸' , ' '
' ' ' ''
‘'’ , ‘¸’ ¸ ' ' '
' ''¸ , ' ‘
''’
' ' ' ' '
' '' ' ' ''
'', , ' , ' ' ' '
' ' '
¸'
¸ ¸ “ ' '' '” ' ' ''¸
, ¸ -
¸ ' Nuestra América. Ensayo de psicología social.
' '¸ La hybris del punto cero. Ciencia, raza e ilustración en la Nueva granada (1750-1816).
' '' ¸'
' '¸ “ ‘ ’ '' ' , ¸ ” ¸ '
El color de la razón: racismo epistemológico y razón imperial ¸
' “ ' , ' ' ' '”
Revista de Epistemología y Ciencias Humanas.

¯ ' ' ''' '' ' ' '
- 1492 El encubrimiento del Otro: hacia el origen del ‘mito de la modernidad’ '
' ¿Qué es un autor? ¯
' Vigilar y castigar. El nacimiento de la prisión. ¸
' – - “'¸ , '' ''' ¸'
¸ , ' ' '” Cuicuilco. Revista de la Escuela Nacional de Antropología e Historia,
'
¸ Crónicas de Viaje. Al margen de la ciencia 1905 – 1906. '
“ '' ' ' , , ¸'
¸ ” – Cuerpo, biopolítica y control social. América Latina y Europa en
los siglos XIX y XX. ¸ '
' “ , ¸ '
' ' ¸” Revista FRENIA
Estado, locura y anormalidad en la construcción del individuo moderno
“ , ' ” ' '¸ – '¸ El
giro decolonial. Reflexiones para una diversidad epistémica más allá del capitalismo global. ¸' ' , ¸

' El positivismo argentino.

' ' , ' ' ' '' '
'

'' ' ' ' ' ¸' ' ¸
' ¸ '¸ ¸' ' ‘' '’

¸ ' Nuestra América. Ensayo de psicología social.

' ' '' ' ¸
' “ , ¸ ' ' '
¸” Revista FRENIA
-
¸ ' ' ' ' ' ' '' ¸' ' ,
'' ' '¸ ' '

' ¸ ¸ “ ' '' '” ' '
''¸ , ¸ -

' – - “'¸ , '' ''' ¸'
¸ , ' ' '” Cuicuilco. Revista de la Escuela Nacional de Antropología e Historia,
'

' ' El positivismo argentino. ' '
¸' ' ' ' ' ' ' '' '
'' ' ' ' '
' ' ' , ' '

' ' ‘ ¸’ ' ' ' ‘ '’
'', ¸ ' , ' ¸' ¸

'' ' ' Crónicas ' ¸
' ' ' ¸ ¸ , ' ¸
¸ '¸ ¸'

' ¸ Crónicas de Viaje. Al margen de la ciencia 1905 – 1906. '

' '

' ' '

' “ , ' ” ' '¸ – '¸
El giro decolonial. Reflexiones para una diversidad epistémica más allá del capitalismo global. ¸' ' , ¸

-
'' ‘’ ‘ ’ '
' ' ' ' ¸
‘’ '' ' ¸ '
' ' ' ¸'

¯ ' ' ''' '' ' ' '

' ' “ ' , ' ' ' '”
Revista de Epistemología y Ciencias Humanas.

¸ ' ' ' ' ' '
' ' - ' ¸
, ¸ ¸ ' '
¸' , ' - 1492 El encubrimiento del Otro: hacia el origen del ‘mito de la modernidad’
'

' ' '¸ La hybris del punto cero. Ciencia, raza e ilustración en la Nueva granada (1750-1816).
' '' ¸' ' “ ‘ ’ '' ' ,
¸ ” ¸ ' El color de la razón: racismo epistemológico y razón imperial ¸

' ' ¿Qué es un autor? ¯

' Estado, locura y anormalidad en la construcción del individuo moderno

‘ ’ ¸' ' ‘¸' ’ ‘'' '’ '
' '' ' ‘ '’ , ‘’ ' ¸'
' “ '' ' ' , , ¸'
335
' ¸ ' ¸' '' '' , ¸ ' , '
'” ¸ , ' '' '
' ' '' ' , ' '
¸' , ' '
' ' ' ''
‘'’ , ‘¸’ ¸ ' ' '
' ''¸ , ' ‘
''’
' ' ' ' '
' '' ' ' ''
'', , ' , ' ' ' '
' ' '
¸'
¸ ¸ “ ' '' '” ' ' ''¸
, ¸ -
¸ ' Nuestra América. Ensayo de psicología social.
' '¸ La hybris del punto cero. Ciencia, raza e ilustración en la Nueva granada (1750-1816).
' '' ¸'
' '¸ “ ‘ ’ '' ' , ¸ ” ¸ '
El color de la razón: racismo epistemológico y razón imperial ¸
' “ ' , ' ' ' '”
Revista de Epistemología y Ciencias Humanas.

¯ ' ' ''' '' ' ' '
- 1492 El encubrimiento del Otro: hacia el origen del ‘mito de la modernidad’ '
' ¿Qué es un autor? ¯
' Vigilar y castigar. El nacimiento de la prisión. ¸
' – - “'¸ , '' ''' ¸'
¸ , ' ' '” Cuicuilco. Revista de la Escuela Nacional de Antropología e Historia,
'
¸ Crónicas de Viaje. Al margen de la ciencia 1905 – 1906. '
“ '' ' ' , , ¸'
¸ ” – Cuerpo, biopolítica y control social. América Latina y Europa en
los siglos XIX y XX. ¸ '
' “ , ¸ '
' ' ¸” Revista FRENIA
Estado, locura y anormalidad en la construcción del individuo moderno
“ , ' ” ' '¸ – '¸ El
giro decolonial. Reflexiones para una diversidad epistémica más allá del capitalismo global. ¸' ' , ¸

' El positivismo argentino.

' ' , ' ' ' '' '
'

'' ' ' ' ' ¸' ' ¸
' ¸ '¸ ¸' ' ‘' '’

¸ ' Nuestra América. Ensayo de psicología social.

' ' '' ' ¸
' “ , ¸ ' ' '
¸” Revista FRENIA
-
¸ ' ' ' ' ' ' '' ¸' ' ,
'' ' '¸ ' '

' ¸ ¸ “ ' '' '” ' '
''¸ , ¸ -

' – - “'¸ , '' ''' ¸'
¸ , ' ' '” Cuicuilco. Revista de la Escuela Nacional de Antropología e Historia,
'

' ' El positivismo argentino. ' '
¸' ' ' ' ' ' ' '' '
'' ' ' ' '
' ' ' , ' '

' ' ‘ ¸’ ' ' ' ‘ '’
'', ¸ ' , ' ¸' ¸

'' ' ' Crónicas ' ¸
' ' ' ¸ ¸ , ' ¸
¸ '¸ ¸'

' ¸ Crónicas de Viaje. Al margen de la ciencia 1905 – 1906. '

' '

' ' '

' “ , ' ” ' '¸ – '¸
El giro decolonial. Reflexiones para una diversidad epistémica más allá del capitalismo global. ¸' ' , ¸

-
'' ‘’ ‘ ’ '
' ' ' ' ¸
‘’ '' ' ¸ '
' ' ' ¸'

¯ ' ' ''' '' ' ' '

' ' “ ' , ' ' ' '”
Revista de Epistemología y Ciencias Humanas.

¸ ' ' ' ' ' '
' ' - ' ¸
, ¸ ¸ ' '
¸' , ' - 1492 El encubrimiento del Otro: hacia el origen del ‘mito de la modernidad’
'

' ' '¸ La hybris del punto cero. Ciencia, raza e ilustración en la Nueva granada (1750-1816).
' '' ¸' ' “ ‘ ’ '' ' ,
¸ ” ¸ ' El color de la razón: racismo epistemológico y razón imperial ¸

' ' ¿Qué es un autor? ¯

' Estado, locura y anormalidad en la construcción del individuo moderno

‘ ’ ¸' ' ‘¸' ’ ‘'' '’ '
' '' ' ‘ '’ , ‘’ ' ¸'
' “ '' ' ' , , ¸'
¸ ” – Cuerpo, biopolítica y control social. América Latina y Europa en
los siglos XIX y XX. ¸ '

' Vigilar y castigar. El nacimiento de la prisión. ¸

' ' ' , ' ¸'
' ' ¸ ' '
, ¸ '
337
¯ ¯ ¯

“La cuestión se centra en la capacidad de generar un pensamiento original,
y la originalidad de todo pensar no deriva de los grandes centros de producción intelectual, sino de nuestra
relación con la realidad”
' ¸
“Por eso insistimos en invertir la herencia escolástica universitaria de problematizar los textos y orientarnos a
textualizar los problemas”

' '¸ ¸ ' '' ,
' ' ' ' ' ' ''
, ' ¸ '
' ' , '' ' ' ¸ ' ''
' ' ' '¸ ¸
' ' ''' ' ‘'’ ‘’ ‘’
' ' ' ‘’ ' ¸ '
¸ ' ¸ ' ' ' , ''
, ' ' ¸ ' ' ' '
' ¸ ' '' '' ' '
' ' '' ' ' ' '
, ' ' '
' , ' ' ' '

' ' '
' '
' ' ' ¸ ' '
cuestiones ' ' ' ' ¸ ¸
' , ' ' '
'' ' ¸ ' '
' ' ‘' '’ ' '
' ' ' ' ' ' '
' ' '' ¸' '
, ¸ ' ' ¸ ‘'’ ‘''’

¸ “ , '” ' '
matriz autónoma de pensamiento nacional y popular latinoamericano
3
' matriz
de pensamiento
' ' , '' ¸' '
''' ' ' soberanía , justicia nacional , social '
' ' ¸ ¸ ' ' ' ''
, ' ' '
, ¸ ' ''
autonomía – ' ' ' '¸ ''
' , igualdad social ' ' soberanía ,
justicia ' ' '' ' '
' '' , ' ' ¸
' ' , ‘'¸ ¸’ ' ' '
' ' ' '' ' autonomía
' ' '' ' con-
tinental '' ' ' '' ¸ ' ' '
¸ ' , ' ' ' ' '
' ' unidad , ' ¸ ' ,
,
'
Bolívar, San Martín, Artigas
' ' '
, ' ' , ' ' ' ¸
' ' ' ' , ,' '
, ¸ Nuevo Mundo '
'
“' ” ' '' ¸ '
'' , ' ''
' , ' ' ¸ '
, ' ' , '' ' '' '
¸ ' '
' '' ¸ ¸ ' '
'¸ ¸
, ' ¸
' ¸ ' ¸
' , ' , ¸ '
¸ ' '
¸ ¸ '

' ' ' '
' , ' '' '
' ¸
¸ ' ' ' , ''
'' , ¸ ' , '' ' , ' …
' ' ' '
,
' '' '
¸ ' '' ¸
' ' ' '
' '' ' '
' ¸' '' ' ¸ ' '
' , ' , ' ' '¸
' ' ' ¸ ' ' , ¸' '
339
' '¸ ¸ ' '' ,
' ' ' ' ' ' ''
, ' ¸ '
' ' , '' ' ' ¸ ' ''
' ' ' '¸ ¸
' ' ''' ' ‘'’ ‘’ ‘’
' ' ' ‘’ ' ¸ '
¸ ' ¸ ' ' ' , ''
, ' ' ¸ ' ' ' '
' ¸ ' '' '' ' '
' ' '' ' ' ' '
, ' ' '
' , ' ' ' '

' ' '
' '
' ' ' ¸ ' '
cuestiones ' ' ' ' ¸ ¸
' , ' ' '
'' ' ¸ ' '
' ' ‘' '’ ' '
' ' ' ' ' ' '
' ' '' ¸' '
, ¸ ' ' ¸ ‘'’ ‘''’

¸ “ , '” ' '
matriz autónoma de pensamiento nacional y popular latinoamericano
3
' matriz
de pensamiento
' ' , '' ¸' '
''' ' ' soberanía , justicia nacional , social '
' ' ¸ ¸ ' ' ' ''
, ' ' '
, ¸ ' ''
autonomía – ' ' ' '¸ ''
' , igualdad social ' ' soberanía ,
justicia ' ' '' ' '
' '' , ' ' ¸
' ' , ‘'¸ ¸’ ' ' '
' ' ' '' ' autonomía
' ' '' ' con-
tinental '' ' ' '' ¸ ' ' '
¸ ' , ' ' ' ' '
' ' unidad , ' ¸ ' ,
,
'
Bolívar, San Martín, Artigas
' ' '
, ' ' , ' ' ' ¸
' ' ' ' , ,' '
, ¸ Nuevo Mundo '
'
“' ” ' '' ¸ '
'' , ' ''
' , ' ' ¸ '
, ' ' , '' ' '' '
¸ ' '
' '' ¸ ¸ ' '
'¸ ¸
, ' ¸
' ¸ ' ¸
' , ' , ¸ '
¸ ' '
¸ ¸ '

' ' ' '
' , ' '' '
' ¸
¸ ' ' ' , ''
'' , ¸ ' , '' ' , ' …
' ' ' '
,
' '' '
¸ ' '' ¸
' ' ' '
' '' ' '
' ¸' '' ' ¸ ' '
' , ' , ' ' '¸
' ' ' ¸ ' ' , ¸' '
' ' ''' ' ' '
' ' ' , '
¸ “ ' '¸ , '
' ¸' ' ' ,
' ” '
-

' ' ¸
¸ ¸ ¸' ' “ ¸ '
¸ '' , ' ¸
” '
'¸ , ' ' , ' '
' ' '' ' ' '
' ' ' '
' ' ' , '
' ' ' , ' '
' ' ' ' ¸
' ' ' '
',' ' , - ' '' ,' '¸' , '
¸
' ' ' ' ' '
' ¸ ' ' ' ¸
' , ' , ¸ ' ¸ ' '
' ' ' ¸ '
¸ '' ¸ ' '' …
' - ¸ ' ¸ ' '
' ¸ ' ¸ '
' ' ' '
' ¸ ' ¸ '” '¸
¸' '' ‘’ ' '
¸ ' “ ' ¸” '¸
' ' ' ' ' ¸' ''
' ' , ' ¸' '
‘ '
Martí
¸ ' ,
'' ' ' ' ' , ' '' '
“'” ¸ , '' '¸ “'”

' ¸ '' '
¸' “ ” ' ' ¸ ¸
' ' “ ' ,
” “ ' ” , “
' ” “ ''”
' ' , ' ' ' '' ‘’
¸ '' ' ¸
' ' ¸ , ¸
' ' '' , ' '
' , ¸' ' ' '
' ' ' colonización pedagógica '
' ¸ ' , , ¯ '
polis oligárquicas , '
, ' ' ' ‘ ‘’
, , ' , ' ¸
' '
' ‘' ’ '' ' '

, ' , ' ' ¸ ' '
, ¸¸

autonomía ¸
¸' , '

' …

, ' ¸¸' ' ¸'
' , , ' '
'
' ' ¸ ' ' '
'
' ' ' , ¸
' ¸ ¸ ¸ , '
, … ¸' ¸
' ' ' ,
¸ ' ¸ ' '' '
' , , '' '
' ' ' ' , '
'
… ' , ''¸ ' '
' , ' ' , , , '
' ' '' ¸ ¸ '

341
' ' ''' ' ' '
' ' ' , '
¸ “ ' '¸ , '
' ¸' ' ' ,
' ” '
-

' ' ¸
¸ ¸ ¸' ' “ ¸ '
¸ '' , ' ¸
” '
'¸ , ' ' , ' '
' ' '' ' ' '
' ' ' '
' ' ' , '
' ' ' , ' '
' ' ' ' ¸
' ' ' '
',' ' , - ' '' ,' '¸' , '
¸
' ' ' ' ' '
' ¸ ' ' ' ¸
' , ' , ¸ ' ¸ ' '
' ' ' ¸ '
¸ '' ¸ ' '' …
' - ¸ ' ¸ ' '
' ¸ ' ¸ '
' ' ' '
' ¸ ' ¸ '” '¸
¸' '' ‘’ ' '
¸ ' “ ' ¸” '¸
' ' ' ' ' ¸' ''
' ' , ' ¸' '
‘ '
Martí
¸ ' ,
'' ' ' ' ' , ' '' '
“'” ¸ , '' '¸ “'”

' ¸ '' '
¸' “ ” ' ' ¸ ¸
' ' “ ' ,
” “ ' ” , “
' ” “ ''”
' ' , ' ' ' '' ‘’
¸ '' ' ¸
' ' ¸ , ¸
' ' '' , ' '
' , ¸' ' ' '
' ' ' colonización pedagógica '
' ¸ ' , , ¯ '
polis oligárquicas , '
, ' ' ' ‘ ‘’
, , ' , ' ¸
' '
' ‘' ’ '' ' '

, ' , ' ' ¸ ' '
, ¸¸

autonomía ¸
¸' , '

' …

, ' ¸¸' ' ¸'
' , , ' '
'
' ' ¸ ' ' '
'
' ' ' , ¸
' ¸ ¸ ¸ , '
, … ¸' ¸
' ' ' ,
¸ ' ¸ ' '' '
' , , '' '
' ' ' ' , '
'
… ' , ''¸ ' '
' , ' ' , , , '
' ' '' ¸ ¸ '

' ' '
' '
'' '¸ '
'
' '
Perón
, ' ' ' ' ' ¸'
, ' '' ' '' ¸'
' ' ' '
'' ' ¸' , ' '
' ' ''' , ' ¸ ''
' ' '' ' ' '
' '' ' , ' '
, ' ' ' ¸' ' ' ¸'
' , ' ' ' ''
¸' ¸
, ' ' ¸'
' ' ' '
' '
' ' '
' ¸ ' ¸ '' ¯
' '
'
' ' ' '', ' ¸ ''
' ¸' '
' '
' ' ¸' , '
¸ '

' ' ' '
… ' ' '¸ ' '
' '
'' ' ' '
' ‘ '
' '' ' ¸'
' ''
' ' ¸ ''
, '' ' ,
' ' '' … ,
' ¸' '¸'
¸ ' ' ' ¸ '
, ¸ '
' ' , ¸' ¸ , ¸ '
' ¸ ¸ ' '
¸¸ ' ¸ ,
'' ¸ ¸ '
… ', ¸
', ' , ¸

' ’ , ’ integración regional
' ' , ' ‘’
desarrollo '' '¸ , ¸ ' ' '
‘'¸ ¸’ ' ' '
' '¸ ¸ ' ' ' ¸
, ' ' '¸ ¸ ‘
¸ '’ ’ ' , ¸
'¸ ¸ ' ‘¸ '’ ¸'
, ¸ ' ' '
' ' ' '
' '' ' ¯ ¸
'' ' ' ,'
¸ ,
' ' ' ' '
' ' ' ¸'
, '¸' ¸ '' '¸
' ' , ''
' '' ' ¸ '
'' ' ' ¸ ''
, '' '' ¸ , '
' sucres '
343
' ' '
' '
'' '¸ '
'
' '
Perón
, ' ' ' ' ' ¸'
, ' '' ' '' ¸'
' ' ' '
'' ' ¸' , ' '
' ' ''' , ' ¸ ''
' ' '' ' ' '
' '' ' , ' '
, ' ' ' ¸' ' ' ¸'
' , ' ' ' ''
¸' ¸
, ' ' ¸'
' ' ' '
' '
' ' '
' ¸ ' ¸ '' ¯
' '
'
' ' ' '', ' ¸ ''
' ¸' '
' '
' ' ¸' , '
¸ '

' ' ' '
… ' ' '¸ ' '
' '
'' ' ' '
' ‘ '
' '' ' ¸'
' ''
' ' ¸ ''
, '' ' ,
' ' '' … ,
' ¸' '¸'
¸ ' ' ' ¸ '
, ¸ '
' ' , ¸' ¸ , ¸ '
' ¸ ¸ ' '
¸¸ ' ¸ ,
'' ¸ ¸ '
… ', ¸
', ' , ¸

' ’ , ’ integración regional
' ' , ' ‘’
desarrollo '' '¸ , ¸ ' ' '
‘'¸ ¸’ ' ' '
' '¸ ¸ ' ' ' ¸
, ' ' '¸ ¸ ‘
¸ '’ ’ ' , ¸
'¸ ¸ ' ‘¸ '’ ¸'
, ¸ ' ' '
' ' ' '
' '' ' ¯ ¸
'' ' ' ,'
¸ ,
' ' ' ' '
' ' ' ¸'
, '¸' ¸ '' '¸
' ' , ''
' '' ' ¸ '
'' ' ' ¸ ''
, '' '' ¸ , '
' sucres '
'
'
MERCOSUR, UNASUR, ALBA
, ' ' ‘' ’ ' '¸ ¸ '
, ' ' ' '
' ' , ‘ ' '’ , ' '
' ' ' , ' '
' ¸ '¸ ¸
' ' ¸ ' ¸'
' ¸ ,
'' '
' '¸ ¸ ' ' ' ,
' ' ' ' , ' '¸
¸ ' ' ' autonomía , inclusión social
¸ ' ' ' , ' ¸
¸ ¸ ¸ '
'' ' , ' , ,
¸
' ' ' , , ' ' ':
' '¸ ' , ' '' '
' ' '' '
' ' , ' ' ' '
''' ¸ ' ' ' ''
¸ '' '' ¸ ¸ ' ' ' '
¸ ' ' ¸
' ' ' '
'' ' ' ' '' ' ' ¸ ' '¸ ,
' ¸ ' ' ' '
'
' ' '' ' '¸
' ¸' ' ' ¸ '
'' '
' ' ' ' '
¸ ' , ' ' ' '
, '¸ ' ' ' '
' , ' ' '' '
' '' ' ¸' ¸ ¸ '
¸ '
, ' '' ¸ ¸ ' ,
' ¸¸ ' ' , '' ,
, ' ¸ '

' ' ''

' ' ' ¸ ' ''
' , ' ¸
¸ ' ' ' ‘'’ ¸ '' ¸
,
¸'
' América Latina y la latinidad
¸ Los silencios y las voces en América Latina
'¸ “' ¸' '
' '',' ' ' ”
Artigas. Documentos ' '
'¸ “¸' ' '' , ¸
' ' ” Artigas. Documentos '
'
Simón Bolívar: Escritos políticos
¸ , ' “ ' '' ” '
25 años de paz, democracia e integración. Visibilizando los logros políticos, sociales y culturales del MERCOSUR '
-
“¸ '” Revista Salud Colectiva
''¸'_'''
' Nuestra América
' ' De los Estados Ciudad al Estado Continental Industrial, Conferencia pronunciada el 12 de julio de
2002 '''''''
' ' La integración de América en el pensamiento de Perón. Conferencia pronunciada el 22 de agosto de
1996. '''''''
UNASUR: el nuevo nombre de un viejo anhelo
¸ Confederaciones Continentales
''',¸''''
¸ Discurso ante oficiales en la Escuela Superior de Guerra, brindado el 11 de noviembre de 1953
'','
El origen de la idea de América
' ' Utopía y comunicación en Simón Rodríguez '
¸ ' El pensamiento latinoamericano y su aventura ¸
¸ Los cien nombres de América
' Escritos de San Martín
''''_''__'
“ ' , ' ¸ ”
' MERCOSUR 20 años ' -
' Pedagogía y autonomía en Simón Rodríguez
'¸ – '

' ¸ ' , '' “ ' ¸
345
'
'
MERCOSUR, UNASUR, ALBA
, ' ' ‘' ’ ' '¸ ¸ '
, ' ' ' '
' ' , ‘ ' '’ , ' '
' ' ' , ' '
' ¸ '¸ ¸
' ' ¸ ' ¸'
' ¸ ,
'' '
' '¸ ¸ ' ' ' ,
' ' ' ' , ' '¸
¸ ' ' ' autonomía , inclusión social
¸ ' ' ' , ' ¸
¸ ¸ ¸ '
'' ' , ' , ,
¸
' ' ' , , ' ' ':
' '¸ ' , ' '' '
' ' '' '
' ' , ' ' ' '
''' ¸ ' ' ' ''
¸ '' '' ¸ ¸ ' ' ' '
¸ ' ' ¸
' ' ' '
'' ' ' ' '' ' ' ¸ ' '¸ ,
' ¸ ' ' ' '
'
' ' '' ' '¸
' ¸' ' ' ¸ '
'' '
' ' ' ' '
¸ ' , ' ' ' '
, '¸ ' ' ' '
' , ' ' '' '
' '' ' ¸' ¸ ¸ '
¸ '
, ' '' ¸ ¸ ' ,
' ¸¸ ' ' , '' ,
, ' ¸ '

' ' ''

' ' ' ¸ ' ''
' , ' ¸
¸ ' ' ' ‘'’ ¸ '' ¸
,
¸'
' América Latina y la latinidad
¸ Los silencios y las voces en América Latina
'¸ “' ¸' '
' '',' ' ' ”
Artigas. Documentos ' '
'¸ “¸' ' '' , ¸
' ' ” Artigas. Documentos '
'
Simón Bolívar: Escritos políticos
¸ , ' “ ' '' ” '
25 años de paz, democracia e integración. Visibilizando los logros políticos, sociales y culturales del MERCOSUR '
-
“¸ '” Revista Salud Colectiva
''¸'_'''
' Nuestra América
' ' De los Estados Ciudad al Estado Continental Industrial, Conferencia pronunciada el 12 de julio de
2002 '''''''
' ' La integración de América en el pensamiento de Perón. Conferencia pronunciada el 22 de agosto de
1996. '''''''
UNASUR: el nuevo nombre de un viejo anhelo
¸ Confederaciones Continentales
''',¸''''
¸ Discurso ante oficiales en la Escuela Superior de Guerra, brindado el 11 de noviembre de 1953
'','
El origen de la idea de América
' ' Utopía y comunicación en Simón Rodríguez '
¸ ' El pensamiento latinoamericano y su aventura ¸
¸ Los cien nombres de América
' Escritos de San Martín
''''_''__'
“ ' , ' ¸ ”
' MERCOSUR 20 años ' -
' Pedagogía y autonomía en Simón Rodríguez
'¸ – '

' ¸ ' , '' “ ' ¸
' ' ¸ ' '
' , ' ' ' '… '
' , ' ' ' '
, ''… ¸ '… ' ¸
'', , ' ' '', '
' , , ' ¸
'' ” ' ¸ -

“ '' ' ' ' ' ' ' ' '
'' subjetividad ' ' '' ''
– ' ' … ¸
'' , ''' ¸' ,' , ' '
¸ ' , , ' ,
' ' ¸ '
' ' ” ¸ ¸' ¸

“ ' ¸ '', ' '
'' , '' ' , ' '
… ' ' '' ' ¸ '
' ¸ , … ' ' '
, ' ' , '' ' ' '' ¸
' ', ,' ¸ '' '' ' '”
¸
-
' '¸ ' ' ' ' ' ,
¸ ' ' ' , ' ' , '
'' ' ¸ ' '

' ' , '' ' '
,

, ' ' ' ' ' , ' '

¸ ' '' ' ' ' ' ' , '
'
347
¯ ¯ ¯

'
' “'” , ' ' ¸ ' ¸ '
'' ' ' '' '' ,
'' '' ' ' ' ¸ '¸ , ,' '
' ' ' , ¸ ' ' '' '
¯ ' ¯ , ' '
' ' ' ' '' '
' ' '' '' , ' ''
' '' ' ' ' '' '
¸ , ' , ' '
' ' ' ' , ' ' ,
' ' ' ' ' '
' ' ' ¸
'' ' ' ¸' '
, ' ¸ ' '' ''
' '' ' '' ¸ '
¸ ¸' ¸ ' ' ¸ , ' ¸
' ' ' '' , '
, ' ' ¸ ¸ '¸ ' ''
' ' ' '
' ' , '
¸' “'”
… ' ' ' ' ¸ '
' ' , ¸ ' , ¸ ' '
' ' ' ' , '
' ' ' ¸'
-
¯ ' '' ¸'
' '' ' ' ' ¸ '
¸¸ ' ' ¸ ' ' '
' , ' '
' ' ' ¸¸ ''
¸ ' ¸¸ '' ' '
'' ' ¸¸ , ' , '
' ' , ¸ '
' ' ¸ ¸ '' ' “”
'' ¸ ' ' ' ' ¸
' '' ¸ ',' ' '
'' ' ¸ ' '
' “ '” ' '¸ ' '
'' ' ¸ '
¸ ' ' ' , ' ' ' ' '
¸ '' ' ¸' '
'
' ¸ ' ¸ ' ,
''
' '
'' ' Ej: desvalorización de técnicas de grabado, ex-
cluidas de las “Bellas Artes”.
' ¸ ' '' ''
¸ ¸
' ¸ ' '' , ','
'', “''” ¸ ' Ej: en el Renacimiento surge la firma en las obras.
' ' ' , ' '
' , ' ' Ej: la pintura corporal quedaría por fuera del campo
del arte.
“ '” ' ' ' ' ' '
, ' '' ' ' ' '
' ' ' , ' '' ' '
' ' ' , ' , '
¸ ' ' ' '' ' ' '
' ' ' '' '¸
' ' ¸' ' '
' ' ' ' , ' '
' ' ¸ ¸ ' '
“' '” , ' '' '
' ¸ ' ' ' ' ' ' '
' '' ' '' ¸ '
“' ' ' ' '” ' ' ' '
' ' ' '' ' '
¸' '' '' ' ' '
'' ' ''' '' ' ' '
' ' ' '' ¸
'' , ' '¸ ' ¸'
' ' ' '' , ' ' ' ' ' '' '
' , ' ' ' '' ' ' ' ' ' '
' '' ' ' '' '' '
¸ , ' , ' ' ' ' '
' ' ' '' '
'' ' ' ' ' '
' ' '
' '
' ' , '
¸' , '
' ' ' '' ' ' , '
' ' ¸' , '
349
¸ , ' , ' '
' ' ' ' , ' ' ,
' ' ' ' ' '
' ' ' ¸
'' ' ' ¸' '
, ' ¸ ' '' ''
' '' ' '' ¸ '
¸ ¸' ¸ ' ' ¸ , ' ¸
' ' ' '' , '
, ' ' ¸ ¸ '¸ ' ''
' ' ' '
' ' , '
¸' “'”
… ' ' ' ' ¸ '
' ' , ¸ ' , ¸ ' '
' ' ' ' , '
' ' ' ¸'
-
¯ ' '' ¸'
' '' ' ' ' ¸ '
¸¸ ' ' ¸ ' ' '
' , ' '
' ' ' ¸¸ ''
¸ ' ¸¸ '' ' '
'' ' ¸¸ , ' , '
' ' , ¸ '
' ' ¸ ¸ '' ' “”
'' ¸ ' ' ' ' ¸
' '' ¸ ',' ' '
'' ' ¸ ' '
' “ '” ' '¸ ' '
'' ' ¸ '
¸ ' ' ' , ' ' ' ' '
¸ '' ' ¸' '
'
' ¸ ' ¸ ' ,
''
' '
'' ' Ej: desvalorización de técnicas de grabado, ex-
cluidas de las “Bellas Artes”.
' ¸ ' '' ''
¸ ¸
' ¸ ' '' , ','
'', “''” ¸ ' Ej: en el Renacimiento surge la firma en las obras.
' ' ' , ' '
' , ' ' Ej: la pintura corporal quedaría por fuera del campo
del arte.
“ '” ' ' ' ' ' '
, ' '' ' ' ' '
' ' ' , ' '' ' '
' ' ' , ' , '
¸ ' ' ' '' ' ' '
' ' ' '' '¸
' ' ¸' ' '
' ' ' ' , ' '
' ' ¸ ¸ ' '
“' '” , ' '' '
' ¸ ' ' ' ' ' ' '
' '' ' '' ¸ '
“' ' ' ' '” ' ' ' '
' ' ' '' ' '
¸' '' '' ' ' '
'' ' ''' '' ' ' '
' ' ' '' ¸
'' , ' '¸ ' ¸'
' ' ' '' , ' ' ' ' ' '' '
' , ' ' ' '' ' ' ' ' ' '
' '' ' ' '' '' '
¸ , ' , ' ' ' ' '
' ' ' '' '
'' ' ' ' ' '
' ' '
' '
' ' , '
¸' , '
' ' ' '' ' ' , '
' ' ¸' , '
' ' '
¸' '
',' , '
'' ' , ' ''
' '
' ',' , ' '¸ ' ''
' '
' ' ' ' ¸
'
¸' '' '

, ''
' '', , ' ¸' '
“”
'
¯ '
' ' '' ' '
, ' '' ' ' ' ' , ¸
' , , ' , ¸ ''
' ' ¸ ' '
''' ' ' ' '
¸ , ' , '
-
' ' ' ' '' ''
' , ' ' , ' ' ' ''
' ' ' ,
' ' ' '' ''
' ' ' ' ' '' ' '
¸ , ¸ ¸ ' ' ' '
' ' '' ' ' '
' '' ' ' ' '
' ' ' ' ' ' '
¸ ' ' '' ' '', '' ¸
'
' ' '
¯ ' '' ¸' '
'' ' ' ¸ ' '
' ¸ ' ' ' , '
' ''' ' ' ¸ ' '
' '' ' ' ' ' ' ¸'
, ' , ' '' ' '' , ¸¸'
'' ', '' , '',
' ' ' , '' ¸ '
' ' ' ¸' '
' ¸ ' , ' ' '
' ¸ ' ' ' '
' ' ' '' '' ' '
' '' ' , , ' , , ' ' ''
' ' ' ' ' '
' “' '” ' '
, ' ' '' ¸' '
' , ' , ' ' ' '
' ' “ ' ¸' ' ' …
' ,
'' ' ¸'”
' ' ' '' , ''' '
', ' ' ¸
' ¸ ' ' ' , '
, ' ' ' ' ¸' '
“” '' ' ¸
' ' ' ' ' ' '
' ' ' ¸
' ' ' ' ' '
' , '
' ' '' ' , ,
' ' ' ' ' ' '' '
' , ' ' ' '
'''
' ' ' , '
' '' ¸' '
' ' ' ' ' '
, '
¸ ¸ ' '
351
' ' '
¸' '
',' , '
'' ' , ' ''
' '
' ',' , ' '¸ ' ''
' '
' ' ' ' ¸
'
¸' '' '

, ''
' '', , ' ¸' '
“”
'
¯ '
' ' '' ' '
, ' '' ' ' ' ' , ¸
' , , ' , ¸ ''
' ' ¸ ' '
''' ' ' ' '
¸ , ' , '
-
' ' ' ' '' ''
' , ' ' , ' ' ' ''
' ' ' ,
' ' ' '' ''
' ' ' ' ' '' ' '
¸ , ¸ ¸ ' ' ' '
' ' '' ' ' '
' '' ' ' ' '
' ' ' ' ' ' '
¸ ' ' '' ' '', '' ¸
'
' ' '
¯ ' '' ¸' '
'' ' ' ¸ ' '
' ¸ ' ' ' , '
' ''' ' ' ¸ ' '
' '' ' ' ' ' ' ¸'
, ' , ' '' ' '' , ¸¸'
'' ', '' , '',
' ' ' , '' ¸ '
' ' ' ¸' '
' ¸ ' , ' ' '
' ¸ ' ' ' '
' ' ' '' '' ' '
' '' ' , , ' , , ' ' ''
' ' ' ' ' '
' “' '” ' '
, ' ' '' ¸' '
' , ' , ' ' ' '
' ' “ ' ¸' ' ' …
' ,
'' ' ¸'”
' ' ' '' , ''' '
', ' ' ¸
' ¸ ' ' ' , '
, ' ' ' ' ¸' '
“” '' ' ¸
' ' ' ' ' ' '
' ' ' ¸
' ' ' ' ' '
' , '
' ' '' ' , ,
' ' ' ' ' ' '' '
' , ' ' ' '
'''
' ' ' , '
' '' ¸' '
' ' ' ' ' '
, '
¸ ¸ ' '
¯ ' ' '' ,
' ' ' '
' '' ' '''
' '
' ' ' ' ' ¸ '
estar ' ' ' ' , '
' ' ' ' '
' ' ' ' ¸
' ' ¸
' ' ' '
' '
'' ' ' , ' , ' ''
' ' '' ', ''
' ' ,
' ' , '
' ¸ '' ¸' ' ,
' ' ' ,
'' ' ' ' , ' ' ' ' '
'' ' ' ' '' '
' ' ' '
, ' ' ' '' ' ' '' ' '
' ' '' , ' ' '', '
' ' ' '
'', , ''' ' '' '' ''
¸'
' , ¯ - Hacia una teoría americana del arte
' Nuevo manual del promotor cultural I: bases teóricas de la acción.
' Teoría transcultural del arte: hacia un pensamiento visual independiente
“ , ' ' ' '” Reflexiones desde América '
Salud e identidad cultural '
' Obras completas, Tomo III

' ' ¸
¸ ' ¯
¸
'
353