You are on page 1of 63

Truyïå n cöí tñch Viïå t Nam 1

http://www.ebooks.vdcmedia.com
M¡C L¡C
Muå c luå c ............................................................................................. 1
Chuyïå n chaâ ng Lña........................................................................... 2
Ai mua haâ nh töi (hay Loå nûúá c thêì n) ............................................. 4
Êm dûúng giao chiïë n....................................................................... 7
Anh chaâ ng hoå Àaâ o ......................................................................... 10
Anh chaâ ng ngheâ o khöí ................................................................... 13
Anh khúâ àûúå c kiïå n ........................................................................ 17
Biïí n höì lai laá ng.............................................................................. 20
Bñnh vaâ Àinh.................................................................................. 23
Bñch Cêu kyâ ngöå ............................................................................ 27
Boá àuä a............................................................................................. 29
Búå m giaâ mùæ c bêî y coâ ke.................................................................. 30
Böë n anh taâ i..................................................................................... 32
Böë n ngûúâ i baå n................................................................................ 35
Cêy huyïë t duå .................................................................................. 39
Cêy khïë ........................................................................................... 41
Cêy nïu ngaâ y tïë t ........................................................................... 45
Cêy tre trùm àöë t............................................................................ 48
Chaâ ng Na A'................................................................................... 50
Chiïë c aá o taâ ng hònh........................................................................ 55
Chiïë c cêì u phuá c àûá c........................................................................ 59


www.thuvien24.com
Truyïå n cöí tñch Viïå t Nam 2
http://www.ebooks.vdcmedia.com

CH¡YKN CHANG L¡A

Ngaâ y xûa úã möå t laâ ng noå coá vúå chöì ng ngûúâ i laâ m vûúâ n ngheâ o khöí ,
sinh àûúå c àûá a con trai àùå t tïn laâ Lña. Chûa qua àúâ i, Lña coâ n nhoã tuöí i
chõu caã nh möì cöi chûa. Thûúâ ng ngaâ y Lña theo meå bùæ t öë c haá i rau àïí
söë ng. Lûuác lïn múâ i tuöí i, meå Lña àem Lña àúå cho möå t ngûúâ i nhaâ giaâ u
trong vuâ ng àïí chùn trêu.

Thêë y meå ùn uöë ng cûå c khöí , Lña múá i tröå m gaâ cuã a chuã àem vïì laâ m
thõt cho meå ùn. Meå Lña biïë t chuyïå n rêì y la dûä lùæ m, Lña múá i thöi khöng
tröå m gaâ nûä a.

Thûúâ ng ngaâ y, Lña àuöí i trêu ra àöì ng àïí mùå c trêu ài àêu thò ài,
coâ n Lña tuå têå p vaâ i ba àûá a treã hoang, hïë t baâ y viïå c àaá nh nhau bùç ng gêå y
göå c, laå i ruã nhau tröå m bêì u bñ, khoai lang cuã sùæ n.

Möå t lêì n noå , thùç ng Lña àïí trêu laå c vaâ o vûúâ n cuã a phuá öng laâ ng
bïn caå nh. Öng phuá höå truyïì n bùæ t trêu cöå t laå i àïí bùæ t àïì n keã àïí trêu
phaá vûúâ n öng.

Bõ mêë t trêu, thùç ng Lña khöng daá m vïì nhaâ , noá ruã thùç ng Hung
vaâ thùç ng Hoang ài tòm. Tònh cúâ noá nhòn àûúå c con trêu trong nhaâ öng
phuá höå . Noá liïì n baâ n kïë hoaå ch vúá i hai thùç ng baå n cuã a noá , àöë t nhaâ öng
phuá höå , àïí moå i ngûúâ i lo cûá u, bêë y giúâ noá leã n vaâ o bùæ t trêu àem vïì cho
chuã .

Chuã hay àûúå c, súå liïn lûuyå , nïn àuöí i thùç ng Lña ài. Noá trúã vïì
söë ng vúá i meå giaâ , vaâ xin vúá i meå noá cho noá ài hoå c. Meå noá phaã i van laå y
öng thêì y àïí cho noá àûúå c hoå c. Noá rêë t töë i daå , laå i hay sinh sûå àûaá nh
nhau, nïn thêì y hoå c khöng daá m daå y noá nûä a. Thùç ng Lña liïì n húå p vúá i
thùç ng Hung vaâ Hoang vaâ vaâ i àûá a treã ngöî nghõch ài bùæ t tröå m gia suá c
cuã a ngûúâ i giaâ u trong laâ ng, röì i àem vïì chia cho ngûúâ i ngheâ o. Haâ nh
www.thuvien24.com
Truyïå n cöí tñch Viïå t Nam 3
http://www.ebooks.vdcmedia.com
àöå ng cuã a thùç ng Lña caâ ng ngaâ y caâ ng löå ng haâ nh, ngûúâ i trong laâ ng múá i
hiïå p nhau àêì u caá o vúá i quan trïn. Laâ ng lñnh liïì n tòm bùæ t Lña. Noá
hoaã ng súå tröë n lïn tónh, àûúå c möå t viïn àöå i têm phuá c cuã a quan tónh
thêu nhêå n laâ thuöå c haå . Lña beâ n hoå c têå p cön quyïì n voä nghïå . Caâ ng lúá n
lïn, Lña caâ ng coá sûá c maå nh hún ngûúâ i. Taá nh nghôa hiïå p nïn gùå p
chuyïå n bêë t bònh laâ xöng vaâ o can thiïå p, vò vêå y giûä a Lña vaâ boå n cûúâ ng
haâ o aá c baá thûúâ ng coá nhûä ng trêå n gêy göí àaá nh nhau.

Nùm àoá coá múã khoa thi, nhûä ng ai gioã i lûuöì n cuá i hoùå c coá tiïì n àuá t
loá t thò àûúå c àöî , bùç ng khöng thò bõ àaá nh hoã ng duâ vùn hay chûä töë t. Tuy
hoå c haâ nh dúã dang, Lña cuä ng vaâ o thi, nhên thêë y boå n tham quan bùæ t
naå t, ngúå c àûaä i keã ngheâ o naâ n, Lña vö cuâ ng bêë t bònh. Thûâ a àïm töë i,
cuâ ng àûaá m baå n leã n vaâ o nhaâ viïn chuã khaã o giïë t chïë t ngûúâ i naâ y röì i
tröë n vaâ o rûâ ng.

Quên múã cuöå c truy naä raá o riïë t. Lña chiïu têå p àaá m ngûúâ i vö
nghïì nghiïå p lêí n luá t trong rûâ ng chöë ng laå i quan quên. Nhiïì u trêå n hai
bïn giaá p chiïë n dûä döå i, quan quên àûaå i baå i phaã i ruá t lûui. Lña àem böå
haå traâ n ra laâ ng xoá m chiïë m àoaå t taâ i saã n cuã a ngûúâ i giêì u chia cho ngûúâ i
ngheâ o. Thanh thïë ngaâ y caâ ng lúá n. Triïì u àònh phaã i treo giaã i thûúã ng
cho ai bùæ t söë ng hoùå c phaã i giïë t chïë t àûúå c thùæ ng Lña. Nhûng Lña gioã i
lêí n tröë n, thaâ nh ra quan quên phaã i bùæ t meå Lña àem ra thõ oai. Nïë u
thùç ng Lña khöng chõu ra naå p mònh thò meå noá bõ giïë t. Àöå ng loâ ng hiïë u
àïî , thùç ng Lña phaã i chõu naå p mònh cho meå àûúå c tha. Nhûng chùè ng bao
lêu Lña tröë n thoaá t.

Bêë y giúâ , Lña phaã i tröë n traá nh rêë t laâ cûå c khöí , àoá i khaá t nhiïì u
ngaâ y. Bêë t àùæ c dô, Lña phaã i caã i trang sûã a daå ng tröë n vaâ o trong thaâ nh àïí
kiïë m söë ng. Quan quên doâ xeá t biïë t liïì n bao vêy lêë y thaâ nh múã cuöå c
lûuå c xeá t khùæ p núi. Lña tröë n vaâ o nhaâ möå t öng laä o hiïì n laâ nh. Luá c naâ y,
Lña nghe tin meå mònh bõ bïå nh maâ chïë t, caá c böå haå lúá p bõ bùæ t, lúá p bõ
giïë t thò àau loâ ng, khöng thiïë t gò söë ng nûä a. Möå t höm, Lña noá i vúá i öng
laä o rùç ng: "Chûa bao giúâ töi bõ thêë t baå i chua cay nhû lêì n naâ y. Coá leä
trúâ i haå i töi. Vêå y öng haä y chùå t àêì u töi àem naå p cho quan trïn àïí laä nh
thûúã ng, chó coâ n caá ch àoá àïí àïì n àaá p ún öng".

Öng laä o bùç ng loâ ng. Lña tûå troá i mònh àïí cho öng àeå m naå p quan
trïn. Thïë röì i Lña bõ àem ra traã m quyïë t.
www.thuvien24.com
Truyïå n cöí tñch Viïå t Nam 4
http://www.ebooks.vdcmedia.com
Àïë n sau coá cêu haá t caã m thûúng Lña nhû sau:

Ch!é u ch!é u e n !!é ng Trucng Jåy
Ca n Ihucng chu 1!a II \åy Ircng Iha nh

A¡ M¡A HANH TO¡ (HAY LO N¡OC THÂN)

Ngaâ y xûa coá möå t anh chaâ ng treã tuöí i chûa coá vúå , söë ng bùç ng nghïì
laâ m ruöå ng. Möå t ngaâ y noå anh xaá ch buá a lïn rûâ ng àöë n cuã i. Trong khi
àûang luá i huá i chùå t cêy, anh tröng thêë y möå t con quaå tha möå t con chim
seã túá i àêå u trïn möå t phiïë n àaá úã gêì n chöî mònh àang laâ m viïå c. Nhòn
thêë y thïë , anh böî ng àöå ng loâ ng thûúng con chim beá boã ng sùæ p sûã a loå t
vaâ o miïå ng loaâ i aá c àiïí u. Anh beâ n nhùå t hoâ n àûaá neá m con quaå . Quaå giêå t
mònh boã möì i vöî caá nh bay lïn. Tûá c mònh vò hoã ng ùn, quaå chûã i ruã a om
soâ m. Anh nhùå t àûaá neá m thïm vaâ mùæ ng:
- "Àöì chim dûä ! Haä y cuá t ngay!".
Quaå hêå m hûå c bay ài, miïå ng coâ n àe doå a seä baá o thuâ . Anh chaâ ng
chaå y laå i nhùå t con chim seã àûang thoi thoá p, cöë tòm caá ch êë p uã cho noá
söë ng laå i. Quaã nhiïn, chó chûâ ng giêå p baä trêì u, con chim seã àaä höì i tónh
vaâ bay àûúå c. Noá caã m ún anh vaâ baã o anh ngöì i chúâ àïí noá àûa biïë u möå t
vêå t. Möå t laá t sau, con chim àaä bay trúã laå i miïå ng ngêå m möå t caá i loå beá
àùå t xuöë ng bïn caå nh vaâ noá i
- "Àêy laâ loå nûúá c thêì n coá pheá p laâ m cho ngûúâ i giaâ thò treã laå i, vêå t
nhoã thò lúá n thïm, trêì n gian khöng ai coá ".
Noá i röì i noá vöî caá nh bay ài. Anh ngöì i têì n ngêì n múã nuá t ra xem thò
thêë y àêì y möå t loå nûúá c muâ i thúm ngaâ o ngaå t. Anh nghô buå ng: "Nhûä ng
thûá naâ y chó àïí cho caá c baâ quan laâ m àoã m, coá àêu àïí haå ng chuá ng ta
duâ ng". Röì i anh nuá t loå laå i cêí n thêå n, khi gaá nh cuã i vïì , treo loå trïn keâ o
nhaâ . Vaâ röì i thúâ i gian tröi qua, vò bêå n cöng viïå c laâ m ùn, anh cuä ng
quïn ài, khöng nghô túá i caá i loå êë y nûä a.

ñt nùm sau àoá , chêå t vêå t maä i anh chaâ ng múá i cûúá i àûúå c vúå . Vúå
anh cuä ng con nhaâ nöng, quanh nùm chên lêë m tay buâ n, nïn àen àuã i,
xêë u xñ. Nhûng hai vúå chöì ng thò rêë t thûúng yïu nhau.
www.thuvien24.com
Truyïå n cöí tñch Viïå t Nam 5
http://www.ebooks.vdcmedia.com

Möå t höm chöì ng ài caâ y vùæ ng, vúå úã nhaâ queá t doå n khùæ p núi. Thêë y
möå t caá i loå con treo trïn keâ o nhaâ , chõ beâ n bùæ c ghïë lêë y xuöë ng múã nuá t ra
xem. Khi ngûã i thêë y muâ i thúm, chõ ta àöì laâ dêì u thúm göå i àêì u. Laá t
sau, chõ nêë u nûúá c tùæ m göå i röì i tiïå n tay àöí loå nûúá c ra böi khùæ p toá c tai
mònh mêí y. Khöng ngúâ sau khi böi xong chõ ta tûå nhiïn trúã nïn xinh
àeå p trùæ ng treã o, nhan sùæ c myä miïì u ñt ai saá nh kõp. Nûúá c thêì n tröi
xuöë ng mêë y luöë ng haâ nh bïn caå nh giïë ng, khiïë n cho nhûä ng cêy haâ nh
cuä ng tûå nhiïn lúá n phöí ng lïn möå t caá ch laå thûúâ ng: cuã to nhû bònh vöi,
doå c daâ i bùç ng àoâ n gaá nh.

Khi ngûúâ i chöì ng ài caâ y vïì nhòn mùå t vúå thò ngêí n caã ngûúâ i cûá
tûúã ng laâ tiïn sa xuöë ng coä i trêì n, nïë u khöng coá tiïë ng noá i thò cú höì anh
khöng nhêå n ra laâ vúå mònh. Nghe vúå nhùæ c àïë n loå nûúá c thúm, anh múá i
sûå c nhúá túá i chuyïå n baá o àïì n cuã a con chim seã ba nùm vïì trûúá c. Nöî i
mûâ ng biïë t lêë y chi cên, anh ngùæ m vúå maä i khöng chaá n mùæ t, röì i kïí laå i
cêu chuyïå n cuä cho vúå nghe.

Tûâ àêë y anh cûá quêë n quyá t lêë y vúå khöng rúâ i. Cöng viïå c àöì ng aá ng
vò thïë cuä ng múâ i phêì n bï trïî . Nhûng cûá úã nhaâ maä i thò àoá i mêë t nïn
anh àaâ nh phaã i ài laâ m. Àïí khoã i nhúá vúå , anh thuï thúå veä hònh vúå . Möî i
khi ra àöì ng laâ m viïå c, anh laå i treo bûá c tranh úã búâ ruöå ng àïí nhòn cho
thoã a.

Möå t höm anh àang caâ y ruöå ng, bûá c tranh àûúå c treo lïn möå t caá i
coå c cùæ m úã trïn búâ . Vûâ a caâ y àûúå c mûúi lûuöë ng, tûå nhiïn con quaå nùm
xûa úã àêu saâ xuöë ng quùæ p lêë y bûá c tranh mang ài. Anh chûaâ ng úã bïn
kia búâ thêë y vêå y, beâ n hoâ heá t àuöí i theo nhûng khöng kõp nûä a. Quaå àûaä
cêë t caá nh bay cao vaâ bay ài rêë t xûa, chó möå t loaá ng àûaä mêë t huá t. Baá o
thuâ viïå c anh neá m àûaá giaâ nh möì i cuã a noá ngaâ y xûa, quaå mang bûá c
tranh vaâ o àïë n têå n kinh àö, thaã xuöë ng úã sên röì ng. Boå n lñnh thõ vïå
thêë y sûå laå luâ ng, beâ n nhùå t lïn àem trònh vua. Cêì m lêë y bûá c truyïì n
thêì n vua ngùæ m nghña maä i khöng chaá n mùæ t, buå ng baã o daå : "Trong ba
cung saá u viïå n cuã a ta àaä coá nhiïì u ngûúâ i àeå p, nhûng chûa coá ngûúâ i naâ o
àeå p bùç ng ngûúâ i àaâ n baâ trong tranh naâ y. Hùè n laâ trúâ i sai con quaå àïë n
maá ch cho ta àêy!".

www.thuvien24.com
Truyïå n cöí tñch Viïå t Nam 6
http://www.ebooks.vdcmedia.com
Lêå p tûá c vua ra lïå nh cho möå t quan àûaå i thêì n vaâ möå t trùm thõ vïå
phaã i tòm cho àûúå c ngûúâ i àaâ n baâ àûaä veä trong tranh mang vïì . Quan
àûaå i thêì n cho ngûúâ i vïì caá c àõa phûúng suå c saå o khùæ p hang cuâ ng ngoä
heã m. Àïí viïå c tòm toâ i coá hiïå u quaã , chuá ng baâ y ra troâ múã höå i úã caá c vuâ ng
chuá ng àïë n àïí cho moå i ngûúâ i àöí vïì xem. Möî i lêì n thêë y dên têå p húå p
àöng àuá c, chuá ng àûa bûá c tranh ra giaã taã ng noá i laâ tònh cúâ bùæ t àûúå c,
ngûúâ i naâ o mêë t thò àïë n maâ nhêå n.

Möå t höm, chuá ng túá i vuâ ng quï hai vúå chöì ng anh chaâ ng coá loå nûúá c
thêì n vaâ cuä ng baâ y troâ múã höå i ba àïm ngaâ y. Quaã nhiïn anh chaâ ng sa
vaâ o mûu gian. Khi nhòn thêë y bûá c tranh anh khöng àùæ n ào gò caã , lêå t
àêå t bûúá c túá i àïí nhêå n. Nhûng anh khöng ngúâ boå n lñnh chöå p lêë y anh
nhû chöå p con möì i. Chuá ng theo ngay anh vïì nhaâ vaâ chuá ng tòm thêë y
ngay ngûúâ i àaâ n baâ trong tranh. Mûâ ng quaá chuá ng vöå i àûa kiïå u rûúá c
vïì kinh àö, mùå c kïå cho ngûúâ i chöì ng vêå t mònh than khoá c.

Sau khi bõ bùæ t vaâ o cung, ngûúâ i àûaâ n baâ khöng cûúâ i khöng noá i,
aá o àeå p khöng mùå c, àêì u khöng chûaã i vaâ khöng cho möå t ai àïë n gêì n.
Àem àûúå c ngûúâ i àeå p vïì cung, nhaâ vua hïë t sûá c mûâ ng rúä , nhûng cuä ng
hïë t sûá c buöì n phiïì n vò moå i thûá döî daâ nh, doå a naå t àïì u khöng thïí laâ m
cho ngûúâ i ngoå c núã möå t nuå cûúâ i. Vua beâ n haå lïå nh cho rao trong dên
chuá ng hïî ai coá caá ch gò laâ m cho naâ ng cûúâ i noá i lïn àûúå c, thò seä ban
thûúã ng cho quan cao löå c hêå u. Nghe tin naâ y, coá nhiïì u ngûúâ i, tûâ nhûä ng
vai hïì nöí i tiïë ng, nhûä ng öng traå ng cûúâ i cho àïë n caá c bêå c lûúng y, caá c
phaá p sû phuâ thuã y v.v... àua nhau trêí y kinh hy voå ng duâ ng taâ i pheá p
laâ m cho ngûúâ i àûaâ n baâ phaã i buöå t miïå ng noá i cûúâ i àïí mong ên thûúã ng.
Nhûng duâ àûaä giúã àuã moå i troâ , àïì u vö hiïå u.

Laå i noá i chuyïå n anh chöì ng tûâ khi vúå bõ quan quên bùæ t ài thò
khöng coâ n thiïë t laâ m ùn gò nûä a. Khi nghe tin loan baá o ai laâ m cho
ngûúâ i àeå p trong cung noá i cûúâ i àûúå c thò vua seä ban thûúã ng, anh biïë t laâ
vúå mònh àûang úã cung vua, beâ n quyïë t vaâ o kinh tòm vúå . Trûúá c khi ài,
anh nhöí mêë y cuã haâ nh úã caå nh giïë ng buöå c laâ m möå t gaá nh, quaã y theo.
Àïë n kinh àö, anh quaã y gaá nh cuã a mònh ài laå i trûúá c cûã a hoaâ ng cung
rao to lïn nhûä ng cêu:

!c c Iá ng uc n ga nh
Cu Iá ng I¡nh \c!
www.thuvien24.com
Truyïå n cöí tñch Viïå t Nam 7
http://www.ebooks.vdcmedia.com
A! nuua ha nh Ic!
Th¡ Ihucng Ic! \c !!
Tiïë ng rao cuã a anh voå ng vaâ o cung möî i luá c möå t lúá n. Neá t mùå t cuã a
vúå anh tûå nhiïn cuä ng möî i luá c möî i túi. Cuöë i cuâ ng, naâ ng quay laå i baã o
thõ nûä :
- Haä y goå i ngûúâ i haâ ng haâ nh vaâ o cho ta!

Khi nhòn thêë y mùå t chöì ng, vúå anh cûúâ i lïn möå t tiïë ng. Thêë y
ngûúâ i àaâ n baâ lêì n àêì u tiïn cûúâ i noá i, vua sung sûúá ng nhû múã cúâ trong
buå ng; laå i thêë y nhûä ng cêy haâ nh to lúá n laå thûúâ ng thò lêë ylaâ m kinh ngaå c.
Vua ngúä laâ nhúâ nhûä ng cêy haâ nh kyâ laå naâ y maâ ngûúâ i àeå p noá i cûúâ i.
Vua liïì n nêí y ra yá nghô mûuöë n tûå mònh caã i trang gaá nh haâ nh àïí laâ m
vui loâ ng ngûúâ i àeå p. Vua baã o anh chöì ng:
- Haä y àùå t gaá nh haâ nh laå i àoá vaâ cúã i aá o ra mau!
Vua cúã i aá o long baâ o vûá t cho anh vaâ mùå c aá o cuã a anh vaâ o. Vua
coâ n bùæ t anh baâ y cho mònh hoå c thuöå c cêu rao, röí i quaã y gaá nh qua laå i
trûúá c mùå t ngûúâ i àûaâ n baâ , cêë t tiïë ng rao múá i hoå c àûúå c. Thêë y vêå y, vúå
anh haâ ng haâ nh cûúâ i nghùå t ngheä o. Vua thñch thuá laå i caâ ng laâ m giaâ .
Nhûng àöå t nhiïn ngûúâ i àaâ n baâ baã o thõ nûä thaã àûaâ n choá ra. Choá thêë y
vua ngúä laâ ngûúâ i laå liïì n nhaã y xöí túá i cùæ n chïë t. Ngûúâ i àaâ n baâ vöå i baã o
chöì ng:
- Mònh haä y mau mau treâ o lïn ngai vaâ ng ài!
Anh chöì ng lêå t àêå t treâ o lïn ngai vaâ ng giûä a lûuá c trùm quan vaâ
cung nûä rêå p àêì u baá i maå ng. Tûâ àoá anh laâ m vua vaâ úã vúá i vúå troå n àúâ i.

ÂM D¡ONG G¡AO CH¡KN

Ngaâ y êë y, coá möå t trêå n ma luå t rêë t dûä döå i; khuá c àï úã xûa Thoå
Triïì n bõ vúä , muâ a maâ ng hû haå i, nhaâ cûã a suá c vêå t tröi nöí i theo doâ ng
nûúá c baå c. Möå t öng quêå n cöng hoå Àiïì n àûúå c lïå nh vua ài àöë c suêë t dên
phu haâ n laå i àoaå n àï àoá . Thuyïì n cuã a öng sùæ p àïë n khuá c söng laâ ng Kim
Lûuä , boå n thuyã thuã baã o öng rùç ng:

www.thuvien24.com
Truyïå n cöí tñch Viïå t Nam 8
http://www.ebooks.vdcmedia.com
- úã àêy coá miïë u Thuyã Thêì n rêë t thiïng, ai coá thuyïì n qua àêy
phaã i gheá vaâ o laâ m lïî múá i coá thïí ài àûúå c. Vêå y xin ngaâ i hùé ng cuä ng Thuyã
Thêì n àïí ài cho àûúå c yïn öí n.
Quêå n cöng vöë n laâ möå t nhaâ baá c hoå c uyïn thêm laå i thöng thaå o
pheá p phuâ thuyã nïn vûâ a nghe noá i thò trûâ ng mùæ t baã o hoå :
- Ta àêy phuå ng mïå nh vua ài laâ m viïå c nûúá c. Duâ hùæ n laâ thêì n ài
chùng nûä a, daá m caã n ta .
Noá i xong cûá thuá c thuyã thuã cheâ o ài maâ khöng gheá vaâ o àïì n.

Luá c àoá thuyã thêì n àang úã búâ söng nghe noá i thïë , tûá c mònh beâ n
hoaá pheá p bùæ t thuyïì n àûá ng laå i. Boå n thuyã thuã cöë cheâ o maä i nhûng mêë y
chiïë c thuyïì n khöng tiïë n lïn àûúå c bûúá c naâ o. Biïë t laâ thuyã thêì n bùæ t àêì u
ngùn trúã cöng viïå c cuã a mònh, quêå n cöng sai gheá thuyïì n laå i gêì n àïì n,
röì i àûá ng trûúá c muä i thuyïì n lúá n tiïë ng thoaá maå thuyã thêì n maâ baã o rùç ng:
- Nhaâ ngûúâ i ngûå trõ úã möå t phûúng naâ y, nhên dên hûúng khoá i
luön nùm khöng khi naâ o tùæ t. Vêå y maâ àaä khöng biïë t giuá p dên àïí cho
àï vúä laâ m sinh linh tröi nöí i khöë n khöí , laå i coâ n ngùn caã n cöng viïå c haâ n
àï cuã a ta, nghôa laâ thïë naâ o. Nhaâ ngûúi biïë t àiïì u thò haä y giuá p ta laâ m
cho xong viïå c, nïë u khöng ta seä cho ngûúâ i phaá àïì n ài àoá .

Nghe noá i thïë , thuyã thêì n nöí i giêå n beâ n sai xuêë t hiïå n trïn söng
nùm chiïë c thuyïì n àêì y nhûä ng quên hònh ngûúâ i mùå t caá cêì m giaá o maá c
vêy xung quanh mêë y chiïë c quan thuyïì n. Quêå n cöng hoå Àiïì n khöng
lêë y thïë laâ m lo súå , liïì n giúã pheá p phuâ thuã y: ngöì i trong thuyïì n chó gúm,
àûaá nh quyïë t, niïå m chuá , veä buâ a röì i ra lïå nh cho lñnh traá ng cuã a mònh
bùæ n tïn, lao thûúng vaâ o àõch. Hai bïn giao chiïë n kõch liïå t. Thuyã thêì n
thêë y khoá loâ ng thùæ ng nöí i, beâ n laâ m trúâ i àêë t muâ mõt khùæ p caã möå t vuâ ng
ûúá c àïë n möå t tröë ng canh. Khi trúâ i saá ng ra, moå i ngûúâ i thêë y nùm chiïë c
thuyïì n kia àûaä biïë n mêë t. Röì i sau àoá , àoaâ n quan thuyïì n cuä ng tiïë n
àûúå c àïë n chöî àï vúä .

Nhûng thuyã thêì n vêî n tûá c mònh, cöë sûá c àuöí i theo àïí phaá cho
àûúå c. Quêå n cöng döë c suêë t quên phu thuyïì n beâ quyïë t àùæ p nöí i àï. Khi
àï vûâ a haâ n xong, moå i ngûúâ i sûã a soaå n ra vïì thò thuyã thêì n sai caá c
giöë ng caá lúá n, huá c vaâ o chöî àï múá i àùæ p laâ m cho àêë t long lúã tröi ài.
Riïng thuyã thêì n hoaá laâ m möå t con caá cheá p rêë t lúá n, nöí i lïn mùå t nûúá c
giûúng vêy nhû caá nh buöì m. Caá vuâ ng vêî y mêë y caá i, soá ng nöí i êì m êì m,
nûúá c àûaá nh vaâ o chöî haâ n àï rêë t dûä . Thïë laâ cöng phu khoá nhoå c cuã a bao
www.thuvien24.com
Truyïå n cöí tñch Viïå t Nam 9
http://www.ebooks.vdcmedia.com
ngûúâ i laå i tröi theo doâ ng nûúá c. Quêå n cöng vêî n khöng naã n chñ, laå i bùæ t
dên phu huyïå n khaá c àöí túá i àùæ p. Cuä ng nhû lêì n trûúá c, lêì n naâ y sùæ p
thaâ nh cöng laå i bõ thuyã thêì n ngêë m ngêì m phaá hoaå i.
Moå i ngûúâ i naã n loâ ng, khuyïn quêå n cöng haä y àêë u dõu àïí khoã i khöí
dên. Quêå n cöng àaâ nh phaã i àïë n miïë u thuyã thêì n khêë n rùç ng:
- Höm trûúá c töi qua miïë u troá t lúä lúâ i noá i mêë y cêu xuá c phaå m. Vêå y
mong ngaâ i nguöi giêå n phuâ höå cho muön dên àúä khöí . Àùæ p xong töi seä
taå lïî ngaâ i.
Lêì n naâ y àï haâ n rêë t nhanh vaâ rêë t chùæ c, to gêë p hai àï cuä . Cöng
viïå c chaã mêë y chöë c hoaâ n thaâ nh. Khi têë t cöng, Quêå n cöng cho thuyïì n
àïë n trûúá c àïì n noá i to lïn:
- Búá thuyã thêì n! Lêì n trûúá c ta lûâ a ngûúi àoá thöi. Ta àêu coá súå
ngûúi. Bêy giúâ àï ta haâ n xong vaâ rêë t vûä ng duâ coá trùm thuyã thêì n cuä ng
khöng laâ m gò nöí i.
Nghe thêë y thïë thuyã thêì n giêå n söi lïn, àïm êë y laâ m nöí i soá ng lïn
rêë t dûä , vò thïë àï laå i bõ saå t möå t àoaå n lúá n. Quêå n cöng tûá c mònh noá i
rùç ng:
- aâ àaä thïë , tao quyïë t trõ àïë n núi cho maâ y biïë t tay.
Noá i röì i, öng sai mêë y thuyã thuã gioã i ài àiïì u tra khuá c söng àoá . Hoå
vïì cho öng biïë t úã gêì n àoaå n àï vúä coá möå t caá i vûå c sêu laâ saâ o huyïå t thuã
haå cuã a thuyã thêì n. Quêå n cöng lêå p tûá c ra sûá c cho caá c laâ ng naå p tre, göî
àïí àoá ng cûâ xung quanh vûå c. Àoaå n dûå ng mêë y loâ vöi, sai quên vaâ dên
ài lêë y àaá trùæ ng vïì nung, meã naâ y tiïë p meã khaá c. Quêå n cöng coâ n trûng
duå ng têë t caã caá c thuyïì n beâ ài chúã àaá taã ng, gaå ch ngoá i cöë i àaá thuã ng v.v..
àûa vïì chêë t bïn naâ y vûå c cao nhû möå t hoâ n àöì i. Bïn kia vûå c àaá vöi
nung cuä ng àöí cao nhû möå t hoâ n àöì i. Röì i àoá Quêå n cöng sai möå t bïn
neá m àaá vöi, möå t bïn neá m gaå ch àaä vuå n. Nûúá c söi lïn suâ ng suå c. Boå n
thuã haå thuyã thêì n àöå i löë t thuyã töå c khöng kõp chûaå y tröë n, chïë t nöí i lïì nh
bïì nh trïn mùå t nûúá c vö söë . Àoaå n öng múá i quay sang haâ n àï. Quaã
nhiïn nhúâ coá viïå c lêë p vûå c nïn àï haâ n xong ngay.

Thuyã thêì n thuâ Àiïì n Quêå n cöng vö haå n. Hùæ n quyïë t chñ aá m haå i
öng. Hún möå t thaá ng sau hùæ n laâ m cho Quêå n cöng öë m nùå ng. Trïn
giûúâ ng bïå nh, ngûúâ i Quêå n cöng cûá noá ng nhû lûã a. Nhaâ vua phaá i caá c
danh sû túá i nhaâ , thuöë c men àiïì u trõ nhûng bïå nh ngaâ y caâ ng trêì m
troå ng. Sau àoá thò chïë t. Quêå n cöng coá möå t ngûúâ i chõ laâ Ngö Thuêå n Phi
lêë y vua. Möå å t höm Quêå n cöng ûá ng àöì ng úã laâ ng mònh noá i:
www.thuvien24.com
Truyïå n cöí tñch Viïå t Nam 10
http://www.ebooks.vdcmedia.com
- Ta mùæ c kïë àöå c cuã a thuyã thêì n maâ chïë t. Ta quyïë t baá o thuâ chûá
khöng chõu thua. Haä y baá o giuá p vúá i chõ ta sùæ n sûã a voi ngûå a khñ giúá i àïí
ta traã thuâ .
Nghe tin baá o, Ngö Thuêå n Phi laâ m theo lúâ i em vaâ khêë n:
Dêì u àûúå c hay chûa, em cuä ng tin cho chõ biïë t!

Tûâ khi àûúå c voi ngûå a, thuyïì n beâ , khñ giúá i, quêå n cöng giao chiïë n
vúá i thuyã thêì n nhiïì u trêå n kõch liïå t. Ngûúâ i ta thêë y trûúá c àïì n thuyã thêì n
soá ng gioá êì m êì m, nûúá c bùæ n tûá tung boå t nöí i trùæ ng xoaá caã möå t vuâ ng mùå t
söng. Caá c loaâ i töm caá têå p húå p rêë t àöng, thónh thoaã ng chaå y giaå t tûâ
nhaá nh söng naâ y sang nhaá nh söng kia. Sau cuâ ng laå i thêë y soá ng gioá im
lùå ng, caá c loaâ i thuyã töå c chïë t nöí i lïn nhiïì u lùæ m, nhûä ng con coâ n laå i cuä ng
boã tröë n khùæ p núi. Khuá c àï saå t úã laâ ng Thoå Triïì n sau àoá khöng vúä thïm
nûä a.
ñt lêu sau àoá , Quêå n cöng baá o möå ng cho chõ mònh biïë t mònh mêë y
lêì n àûaá nh vúá i thuyã thêì n, thùæ ng thò coá thùæ ng, nhûng thïë lûå c cuã a hùæ n
vêî n coâ n maå nh lùæ m. Vêå y nhúâ chõ haä y lêå p cho möå t ngöi àïì n àïí úã , hùé ng
taå m àònh chiïë n möå t thúâ i gian.

Tûâ àoá ngöi àïì n thuyã thêì n cuä ng khöng thiïng nhû trûúá c.

ANH CHA NG HO ÐA O

Ngaâ y xûa úã huyïå n Àöng Sún coá möå t anh hoå c troâ hoå Àaâ o. Anh
àeå p trai, hoå c gioã i, chó phaã i möå t töå i nhaâ rêë t ngheâ o. Thûúâ ng ngaâ y anh
cùæ p sùæ ch sang laâ ng bïn caå nh hoå c vúá i möå t öng àöì . Nhûng cuä ng coá
nhûä ng lûuá c anh phaã i ài laâ m thuï, laâ m mûúá n àïí kiïë m tiïì n gaå o nuöi
thên. Cuöå c söë ng bûä a no, bûä a àoá i khaá t vaâ vêë t vaã . Trong nùm nùm,
mùå c cho keã cûúâ i ngûúâ i chï, anh vêî n vûâ a laâ m vûâ a hoå c, khöng chõu boã
dúã . úã chöî laâ ng anh àïë n hoå c, coá möå t cö gaá i con nhaâ khaá giaã yïu anh vaâ
cuä ng àûúå c anh yïu laå i. Hai bïn coá tònh yá vúá i nhau nhû vêå y àaä àûúå c
vaâ i nùm.

www.thuvien24.com
Truyïå n cöí tñch Viïå t Nam 11
http://www.ebooks.vdcmedia.com
ñt lêu sau anh chaâ ng hoå Àaâ o mûúå n möë i àïë n daå m hoã i cö gaá i.
Nhûng cha meå cö gaá i chï anh nhaâ ngheâ o, khöng gaã . Hoå baã o thùè ng
ngûúâ i möë i:
- Nhaâ anh êë y coá möå t thên möå t mònh kiïë m ùn coâ n chêå t vêå t. Con
gaá i töi vïì àêë y caâ ng laâ m cho anh thïm bêë n.
Khi ngûúâ i möë i cho biïë t taâ i hoå c cuã a chaâ ng coá thïí mai sau thay
àöí i söë phêå n, thò hoå traã lúâ i:
- Nïë u thïë , thò haä y àúå i luá c ngûå a xe voä ng loå ng trúã vïì haä y hay.

Thêë y vêå y, anh chaâ ng hoå Àaâ o vûâ a giêå n vûâ a theå n. Anh nghô buå ng
phaã i boã nhaâ ra ài, quyïë t trñ lêå p àûúå c cöng danh múá i trúã vïì àïí cho
chûa meå naâ ng khöng daá m giúã gioå ng khinh baå c vúá i mònh nûä a. Nghô
vêå y, anh boã nhaâ àïë n kinh àö. úã àêë y, anh vêî n laâ m thuï, vûâ a hoå c. Nhúâ
saá ng daå , anh hoå c rêë t têë n túá i. Sau nùm nùm, anh ài thi àöî luön cûã
nhên.

Höm vinh quy trúã vïì nhaâ , loâ ng anh mûâ ng khêë p khúã i. Buå ng baã o
daå "Nhêë t àõnh böë meå cö ta seä vui loâ ng gaã con cho mònh vaâ höë i hêå n vïì
nhûä ng cêu noá i khinh ngûúâ i trûúá c àêy". Nhûng khöng ngúâ , khi anh
àïë n chaâ o thêì y hoå c cuä , ngûúâ i ta cho biïë t laâ cö gaá i, sau khi anh boã laâ ng
ra ài, àaä bõ chûa meå eá p gaã cho möå t ngûúâ i laâ ng, mùå c dêì u cö khöng ûng
thuêå n vaâ coá buå ng chúâ anh. Nghe noá i, chaâ ng hoå Àaâ o rêë t buöì n. Anh boã
dûå àõnh àïë n nhaâ cha meå ngûúâ i yïu; cuä ng chùè ng muöë n àïë n nhaâ ngûúâ i
yïu vò sûå gùå p mùå t luá c naâ y chó caâ ng laâ m anh thïm àau khöí vaâ coá thïí
laâ m cho chöì ng naâ ng ngúâ vûå c. Nhûng luá c trúã vïì , trïn àûúâ ng ài giûä a
caá nh àöì ng, anh böî ng gùå p naâ ng mang cúm ra àöì ng cho chöì ng. Hai
ngûúâ i dûâ ng laå i haâ n huyïn; hoå baâ y toã nöî i àau khöí eá o le cuã a duyïn
phêå n. Khi chaâ ng hoå Àaâ o tûâ giaä , cö gaá i gaå t nûúá c mùæ t nhòn theo. Naâ ng
àêu coá ngúâ rùç ng tûâ àùç ng xûa, ngûúâ i chöì ng cuã a mònh àaä nhòn thêë y
caã nh chuyïå n troâ vûâ a röì i, vaâ cún ghen cuã a hùæ n böë c lïn bûâ ng bûâ ng. Khi
naâ ng ài àïë n núi, hùæ n ta lêë y cúá àûa cúm chêå m chaå p, liïì n xöng laå i gêy
sûå . Vúå noá i laå i mêë y cêu thò con ngûúâ i vuä phu àoá nöí i xung lïn, khöng
àúå i tòm hiïí u phaã i traá i trong tay cêì m caá i cuöë c khoai, hùæ n thuêå n àûaâ
neá m vaâ o ngûúâ i vúå . Khöng ngúâ phaå m nhùç m chöî hiïí m, ngûúâ i vúå guå c
xuöë ng bêë t tónh nhên sûå . Hùæ n lo súå , leá n lûuá t vûå c vúå vïì nhaâ , noá i döë i laâ
ngöå caã m, röì i sau àoá cûã haâ nh chön cêë t khöng möå t ai ngúâ vûå c.

www.thuvien24.com
Truyïå n cöí tñch Viïå t Nam 12
http://www.ebooks.vdcmedia.com
Nghe tin ngûúâ i yïu chïë t àöå t ngöå t, anh chaâ ng hoå Àûaâ o khöng
ngùn àûúå c kinh ngaå c vaâ thûúng caã m. Anh beâ n laâ m möå t cöî cuá ng, röì i vò
khöng thuêå n tiïå n àïë n nhaâ , chúâ luá c àïm khuya, anh àem cuä ng úã möå
ngûúâ i yïu. Nhûng àiïì u khöng ngúâ laâ : trong lûuá c anh àûang suå p suâ i
khêë n khûá a, thò nghe trong möå coá tiïë ng àöå ng phaá t ra. Thêë y sûå laå , anh
vöå i trúã vïì goå i ngûúâ i nhaâ àem cuöë c thuöí ng àïë n àûaâ o lïn. Khi naå y nùæ p
aá o quan thò múá i biïë t laâ ngûúâ i chïë t söë ng trúã laå i. Söë laâ cö naâ ng bõ chöì ng
neá m cuöë c ngêë t lõm ài nhûng chûa chïë t thêå t, coâ n ngûúâ i chöì ng thò súå
mang töå i giïë t ngûúâ i nïn vöå i khaá m nghiïå m röì i chön cêë t sú saâ i cho
xong. Sau àoá bõ chön, ngûúâ i chïë t dêì n dêì n höì i tónh vaâ co cùè ng àaå p vaâ o
aá o quan vaâ cêì u cûá u àuá ng vaâ o luá c ngûúâ i yïu àang cuá ng möå .

Anh chaâ ng hoå Àaâ o trong loâ ng mûâ ng rúä , beâ n cuâ ng vúá i ngûúâ i nhaâ
àùæ p möå laå i nhû cuä röì i vûå c naâ ng vïì nhaâ hïë t sûá c chûä a chaå y. Khi àaä trúã
laå i bònh thûúâ ng cö gaá i kïí hïë t têë t caã sûå tònh cho anh nghe. Anh dùå n
ngûúâ i nhaâ giûä kñn viïå c naâ y, maâ sau àoá bñ mêå t àûa ngûúâ i yïu àïë n chöî
laâ m quan. Hai ngûúâ i trúã thaâ nh vúå chöì ng khöng cheo cûúá i.

Laå i noá i chuyïå n anh chöì ng cuä cuä ng nhû moå i ngûúâ i trong laâ ng
vêî n khöng ngúâ rùç ng ngûúâ i chïë t àûaä àûúå c cûá u söë ng laå i. Cho nïn hùæ n
vêî n cuá ng cuá ng àúm àúm theo àuá ng tuå c lïå .

Ba nùm sau, möå t höm hùæ n coá dõp ài trêí y höå i chuâ a úã möå t trêë n
àaâ ng ngoaâ i. Trïn àûúâ ng àïë n chuâ a, hùæ n böî ng thoaá ng gùå p möå t baâ quan
ài caá ng tröng neá t mùå t hao hao giöë ng vúå mònh. Hùæ n lêë y laâ m laå , vöå i
àuöí i theo àïí mong àûúå c nhòn kyä têå n mùæ t. Àûá ng àoá n nêë p sau cöí ng
chuâ a, hùæ n thêë y baâ quan êë y tûâ mùå t muä i, têì m voá c cho àïë n daá ng ài,
gioå ng noá i quaã àuá ng laâ vúå cuä mònh, khöng nghi ngúâ gò nûä a. Röì i hoã i
thùm mêë y ngûúâ i lñnh hêì u, hùæ n biïë t thïm rùç ng chöì ng cuã a naâ ng khöng
phaã i ai xûa laå maâ chñnh laâ ngûúâ i hoå c troâ thi àêå u cûã nhên úã laâ ng bïn
caå nh, àûaä àûá ng troâ chuyïå n vúá i vúå mònh trûúá c khi hùæ n neá m cuöë c vaâ o
naâ ng. Nhûng taå i sao hùæ n àaä chön naâ ng hai nùm roä múâ i maâ bêy giúâ
naâ ng laå i söë ng àûúâ ng hoaâ ng nhû thïë kia? Trong ngûúâ i hùæ n nghi nghi
hoùå c hoùå c, àoaá n chùæ c coá sûå lûâ a gaå t chi àêy. Cho nïn trúã vïì laâ ng, hùæ n
àaä baâ y ra chuyïå n boá i toaá n, caá i taá ng àïí àûaâ o möå lïn xem cho roä sûå
thêå t. Vaâ khi thêë y aá o quan röî ng, hùæ n vöå i phaá t àún kiïå n anh chûaâ ng hoå
Àûaâ o àûaä quyïë n ruä vúå mònh.

www.thuvien24.com
Truyïå n cöí tñch Viïå t Nam 13
http://www.ebooks.vdcmedia.com
Nhûng sau khi nùæ m àûúå c moå i uêí n khuá c, quan xûã cho hùæ n
khöng nhûä ng mêë t vúå maâ con bõ aá n khöí sai chung thên vïì töå i àûaä phuä
phaâ ng àûaá nh chïë t vúå vaâ leá n luá t àem chön, coá àêì y àuã tang chûá ng do
töå i nhên tûå khai ra. Coâ n vúå hùæ n àûúå c pheá p lêë y anh chaâ ng hoå Àaâ o,
ngûúâ i àaä coá cöng giaâ nh laå i naâ ng khoã i tay tûã thêì n.

ANH CHA NG NGHK O KHO

Ngaâ y xûa coá hai meå con anh chaâ ng ngheâ o rúá t möì ng túi. Anh
chaâ ng lang thang ài kiïë m viïå c laâ m nhûng chaã coá ai cho thuï caã . Maä i
sau, coá möå t chuã thuyïì n buön thêë y anh khoeã maå nh, laå i biïë t búi löå i múá i
thuï laâ m thuyã thuã . Hùæ n hûá a cho anh cúm möå t ngaâ y ba bûä a vaâ möå t
nùm böë n mûúi quan tiïì n traã trûúá c. Anh chaâ ng tûúã ng khöng coá mûâ ng
naâ o hún thïë nûä a, vöå i cêì m ba mûúi quan vïì cho meå tiïu, coâ n múâ i quan
thò mang theo àõnh àïí daâ nh may mùå c.

Thuyïì n cêë t haâ ng, vúå t biïí n luön nùm ngaâ y àïë n möå t thõ trêë n lúá n.
Trïn bïë n ngûúâ i mua keã baá n chen chuá c nhû höå i. Boå n thuyã thuã baã o
chaâ ng:
- úã àêy buön thûá gò cuä ng àûúå c. Cûá mua möå t ñt àûa vïì quï nhaâ
baá n laâ tûå khùæ c coá laä i.
Anh chaâ ng xûa nay khöng quen buön nïn cùæ m múâ i quan tiïì n
trong tay, chûa biïë t nïn mua thûá haâ ng gò. Böî ng chöë c, anh thêë y coá
möå t ngûúâ i mang ra bïë n möå t con choá troá i toan vûá t xuöë ng söng. Lêë y
laâ m thûúng, anh vöå i ngùn laå i vaâ hoã i duyïn cúá . Ngûúâ i êë y cho biïë t choá
naâ y laâ cuã a chuã mònh. Höm nay chuã ài chúå mua thõt doå n tiïå c, khöng roä
cêë t àùå t thïë naâ o àïí choá ùn vuå ng mêë t caã . Chuã tûá c giêå n troá i choá àaá nh
möå t trêå n thûâ a söë ng thiïë u chïë t röì i sai ài buöng söng. Nghe kïí thïë ,
anh chaâ ng xin mua laå i con choá . Ngûúâ i kia cûúâ i maâ rùç ng:
- Noá chó chuyïn mön ùn vuå ng, anh mua vïì laâ m gò?
www.thuvien24.com
Truyïå n cöí tñch Viïå t Nam 14
http://www.ebooks.vdcmedia.com
Chaâ ng àaá p:
- Thêy kïå , cûá baá n noá cho töi ài!
Cuöë i cuâ ng anh chaâ ng xóa ra ba quan mua laå i con choá cúã i troá i cho
noá ; àoaå n xñch laå i bïn chöî mònh laâ m viïå c.

Sau àoá möå t chöë c, anh laå i tröng thêë y coá möå t ngûúâ i àaâ n baâ mang
möå t con meâ o toan vûá t xuöë ng söng. Anh chaâ ng vöå i ngùn laå i vaâ hoã i
duyïn cúá . Khi biïë t töå i traå ng cuã a meâ o cuä ng chó laâ ùn vuå ng, anh naâ i àïí
con vêå t laå i cho mònh. Thêë y ngûúâ i àaâ n baâ khuyïn khöng nïn mua thûá
meâ o xêë u nïë t, anh khöng nghe vaâ noá i:
- Thêy kïå ! Chõ cûá baá n cho töi ài!
Thïë laâ cuöë i cuâ ng meâ o cuä ng thoaá t chïë t. Vaâ ngûúâ i chuã múá i cuã a noá
sau khi xóa ra ba quan àïí mua, àem buöå c laå i gêì n bïn con choá . Ngöì i
möå t mònh trïn thuyïì n, thêë y buöì n, anh chaâ ng beâ n boã thuyïì n lïn böå ài
daå o búâ söng. Böî ng chöë c anh thêë y coá ba àûá a treã chùn trêu bùæ t àûúå c
möå t con rùæ n nûúá c, toan duâ ng roi xûã töå i. Anh chaâ ng vöå i chaå y laå i ngùn
caã n:
- Caá c em àûâ ng àaá nh noá , noá laâ rùæ n nûúá c, coá laâ m haå i ai àêu?
- "Mùå c kïå chuá ng töi", boå n treã àaá p "Chuá ng töi bùæ t àûúå c noá , chuá ng
töi àaá nh, öng caã n laâ m gò?"

Thêë y boå n chuá ng khùng khùng cöë tònh giïë t rùæ n, anh chaâ ng laå i
duâ ng tiïì n àïí cûá u con vêå t vö töå i. Chuá ng àoâ i nùm quan. Maä i sau anh
múá i búá t àûúå c möå t. Thïë laâ têë t caã söë tiïì n mang theo lêì n lûúå t vúi àïë n
hïë t. Mua àûúå c con rùæ n, anh vöå i thaã xuöë ng söng cho noá trúã vïì xûá súã .
Boå n thuyã thuã khi nghe anh kïí laå i nhûä ng viïå c mua baá n cuã a mònh, thò
àïì u cûúâ i ngêë t, cho laâ möå t ngûúâ i khúâ daå i ñt coá . Anh chó ngöì i lùå ng yïn,
khöng noá i gò caã .

Khi thuyïì n bùæ t àêì u trúã vïì vaâ o khoaã ng nûã a àïm, anh àang cheâ o
böî ng thêë y con rùæ n nûúá c tûâ dûúá i söng búi lïn trao cho mònh möå t viïn
ngoå c maâ noá i:
- Chûa töi laâ Long Vûúng caã m ún anh cûá u maå ng töi, cho töi àem
biïë u anh viïn ngoå c "bùng xuyïn" àïí múâ i anh xuöë ng chúi. Mang ngoå c
vaâ o mònh, anh coá thïí ài àûúå c dûúá i nûúá c cuä ng nhû ài trïn böå .

Anh chaâ ng nghe noá i vöå i vaâ ng cheâ o ài theo con rùæ n nûúá c xuöë ng
thuyã phuã . Quaã nhiïn anh àûúå c Long Vûúng tiïë p àaä i rêë t hêå u, töë ng
www.thuvien24.com
Truyïå n cöí tñch Viïå t Nam 15
http://www.ebooks.vdcmedia.com
tiïî n ngoå c vaâ ng chêu baá u rêë t nhiïì u. Sau àoá , anh àûúå c ngûúâ i cuã a Long
Vûúng àûa vïì àïë n têå n nhaâ .

Chuã thuyïì n mêë t huá t anh, tûúã ng anh àaä rúi xuöë ng nûúá c, beâ n àöî
thuyïì n laå i trònh xûa súã taå i. Nhûng khi moå i ngûúâ i vïì àïë n quï hûúng
thò hoå rêë t lêë y laâ m ngaå c nhiïn vò anh thuyã thuã treã àûaä vïì àïë n nhaâ ba
ngaâ y trûúá c röì i.
Tûâ àoá anh trúã nïn giêì u coá . Nhûng anh vêî n söë ng möå t cuöå c àúâ i
bònh thûúâ ng vúá i meå giaâ . Con choá , con meâ o àûúå c anh cûá u vêî n theo anh
khöng rúâ i. Vïì sau, anh lêë y vúå . Vúå anh laâ möå t cö gaá i rêë t àeå p. Naâ ng rêë t
thñch àeo nûä trang, thêë y viïn ngoå c "bùng xuyïn" chiïë u saá ng möå t goá c
tuã , naâ ng thñch lùæ m, nïn möå t höm lêë y tröå m mang àïë n cho möå t ngûúâ i
thúå kim hoaâ n, baã o àûaá nh cho mònh möå t chiïë c nhêî n. Khöng ngúâ ,
ngûúâ i thúå kim hoaâ n biïë t laâ ngoå c quyá ñt coá trong thïë gian, beâ n ài kiïë m
möå t viïn khaá c túng tûå nhû thïë àaá nh traá o maâ cûúá p lêë y baã o vêå t.

Khi biïë t roä chuyïå n mêë t cùæ p thò anh chaâ ng thuyã thuã trúã nïn
buöì n baä . Haâ ng ngaâ y anh ra búâ söng, mong tòm laå i con rùæ n nûúá c
nhûng chûa laâ m sao gùå p àûúå c. Choá vaâ meâ o thêë y chuã khöng vui, möå t
höm noá i vúá i chuã xin ài tòm viïn ngoå c.

Àûúâ ng ài àïë n nhaâ ngûúâ i thúå kim hoaâ n phaã i qua möå t con söng
röå ng. Khöng coá caá ch gò àïí vúå t caã , hai con vêå t cûá loanh quanh úã trïn
búâ . Vïì sau chuá ng noá tòm àûúå c vaâ o nhaâ möå t con raá i caá nghe vaâ nhúâ noá
àûa giuá p qua söng. Raá i caá vui loâ ng goå i cho caá c baå n beâ cuã a noá àûá ng saá t
vaâ o nhau, kïë t thaâ nh möå t caá i beâ cho choá vaâ meâ o ngöì i lïn lûng, chúã qua
söng yïn laâ nh.

Khi àïë n nhaâ ngûúâ i thúå kim hoaâ n, meâ o baã o choá :
- Àïí tao treâ o lïn noá c nhaâ kïu lïn mêë y tiïë ng cho nhûä ng con choá
trong xoá m xuá m laå i suã a. Thïë laâ maâ y cûá àûúâ ng hoaâ ng theo cöí ng maâ
vaâ o, khöng ai biïë t.
Quaã nhiïn, bêì y choá cuã a nhaâ ngûúâ i thúå kim hoaâ n nghe mêë y
tiïë ng meâ o kïu vöå i xöng ra àuöí i. Meâ o dêî n chuá ng ài thêå t xa nïn cho ta
leã n vaâ o nêë p dûúá i caá i hêì m, vö sûå .

Khi hai con vêå t gùå p nhau laå i, chuá ng tòm toâ i khùæ p trong nhaâ . Têë t
caã cuã a caã i cuã a laä o kim hoaâ n àïì u boã trong caá i rûúng xe, luön luön
www.thuvien24.com
Truyïå n cöí tñch Viïå t Nam 16
http://www.ebooks.vdcmedia.com
khoaá kñn, khöng dïî gò loå t vaâ o àûúå c. Meâ o beâ n cöë sûá c tòm, chuå p bùæ t
àûúå c, chuå p bùæ t àûúå c möå t con chuöå t. Chuöå t van laå y xin tha maå ng. Meâ o
baã o noá dêî n mònh àïë n gùå p chuöå t chuá a àaâ n. Meâ o noá i roä viïå c mònh àïë n
àêy vaâ nhúâ hùæ n giuá p mònh lêë y cho àûúå c viïn ngoå c, àöí i laå i meâ o hûá a seä
khöng chaå m àïë n gia töå c nhaâ hùæ n. Chuöå t chuá a àûaâ n vêng daå röë i rñt.
- Àïí töi baã o luä con chaá u, töi túá trong nhaâ khoeá t chiïë c rûúng cuaã
noá ra, tòm cho caá c öng.
Nhûng àïë n khi loå t vaâ o àûúå c vaâ o rûúng, luä chuöå t tòm maä i vêî n
khöng thêë y ngoå c. Chuöå t chuá a àaâ n ra baá o cho meâ o biïë t, vaâ noá i:
- Trong rûúng naâ y coá möå t caá i höå p bùç ng baå c. Coá leä noá giêë u trong
àoá ; caá i höå p àoá thò khoá loâ ng maâ gùå m àûúå c.
- Vêå y laâ m thïë naâ o bêy giúâ ? - meâ o hoã i.
- Chó coá caá ch laâ chuá ng töi seä nhúâ xoá m giïì ng húå p sûá c cuâ ng chuá ng
töi khoeá t röå ng löî thuã ng laâ m sao àûa loå t caá i höå p êë y ra àêy cho caá c öng
tòm.
- Thïë thò laâ m gêë p ài.
Chó trong möå t àïm, caã xoá m nhaâ chuöå t àûa lêë y àûúå c caá i höå p àûa
cho meâ o. Hai con vêå t tòm caá ch phaá höå p ra, quaã thêë y viïn ngoå c cuã a
chuã . Chuá ng vö cuâ ng mûâ ng rúä .
Sau khi ra khoã i nhaâ ngûúâ i thúå kim hoaâ n, choá tranh meâ o mang
ngoå c. Nhûng àïë n luá c sùæ p sûã a sang söng, vò mùæ ng nhau vúá i möå t con
choá khaá c, nïn choá àaä àïí cho ngoå c vùng xuöë ng nûúá c. Möå t con caá tröng
thêë y ngoå c vöå i búi túá i àúá p vaâ nuöë t ngay.
Thêë y choá àïí mêë t ngoå c, meâ o giêå n quaá , mùæ ng cho möå t trêå n thêå m
tïå . Choá biïë t löî i, lùå ng thinh, cuöë i cuâ ng mïë u maá o:
- Biïë t laâ m sao bêy giúâ ?
Suy nghô möå t laá t, meâ o tòm àûúå c möå t kïë baã o choá :
- Chuá ng ta seä tòm àïë n nhaâ thuyïì n chaâ i úã vuâ ng naâ y xin úã vúá i hoå .
Thïë röì i chúâ khi hoå cêu àûúå c con caá àaä nuöë t viïn ngoå c thò seä kiïë m caá ch
cûúá p lêë y àem vïì .
Choá khen mûu kïë hay, beâ n cuâ ng meâ o tòm àïë n möå t gia àònh öng
chaâ i àang àöî thuyïì n laå i úã búâ söng phúi lúá i. Hai con vêå t toã ra rêë t khön
ngoan, hiïì n laâ nh nïn àûúå c caã nhaâ àöë i àaä i tûã tïë .

Mêë y höm sau, öng chaâ i àaá nh meã lúá i àûúå c möå t con caá chaâ y rêë t
lúá n, möí ruöå t ra, thêë y coá viïn ngoå c. Choá vaâ meâ o khêë p khúã i mûâ ng
thêì m. Trong khi caã nhaâ àang trao ngoå c cho nhau àïí xem cuã a laå , thò
meâ o tiïë n laå i coå vaâ o ngûúâ i chuã . Nhên khi chuã sú yá , noá nhaã y lïn ngoaå m
www.thuvien24.com
Truyïå n cöí tñch Viïå t Nam 17
http://www.ebooks.vdcmedia.com
lêë y viïn ngoå c vaâ lêå p tûá c cong àuöi nhaã y lïn búâ chaå y mêë t. Thêë y thïë ,
choá cuä ng ba chên böë n cùè ng chaå y theo trûúá c con mùæ t ngú ngaá c cuã a
mêë y böë con nhaâ öng chaâ i.

Lêì n naâ y meâ o tranh choá mang ngoå c. Meâ o lïn mùå t khöng, baã o
choá :
- Lêì n trûúá c ngêå m bõ rúi mêë t, lêì n naâ y coá caá ch rêë t hay laâ àöå i lïn
àêì u. Sùæ p àïë n nhaâ röì i, chaã súå gò nûä a.
Noá noá i thïë naâ o thò laâ m nhû thïë .
Naâ o ngúâ múá i ài àûúå c möå t quaä ng àûúâ ng, bêë y giúâ coá möå t con quaå
àûang bay trïn àêì u meâ o, thònh lònh saâ xuöë ng àúá p lêë y röì i bay lïn àêå u
trïn caâ nh cao. Thêë y ngoå c laå i mêë t, àïë n lûúå t choá mùæ ng meâ o rêë t dûä , röì i
noá i:
Ngoå c rúi xuöë ng nûúá c coâ n coá thïí lêë y àûúå c, chûá bay lïn trúâ i thò
àûâ ng coá hoâ ng.
Meâ o buöì n rêì u, nhûng ngêî m nghô möå t laá t, noá laå i baã o choá :
- Àuá ng röì i. Tao àaä nghô ra àûúå c möå t kïë .
Choá hoã i:
- Kïë gò?
Àaá p:
- Giaã chïë t bùæ t quaå .
Noá i xong meâ o chaå y xuöë ng búâ söng uöë ng möå t buå ng nûúá c àêì y
cùng. Àoaå n trúã vïì xua choá tröë n ài möå t chöî , coâ n mònh thò túá i göë c cêy
phúi buå ng trùæ ng hïë u giaã vúâ chïë t. Quaå àang ngêå m ngoå c, àêå u trïn cêy
cao nhòn xuöë ng thoaá ng thêë y coá boá ng con vêå t chïë t, vöå i vaâ ng bay xuöë ng
toan róa thõt. Nhûng khi quaå vûâ a xaá p laå i thò meâ o àaä nhaã y xöí lïn vöì
lêë y Quaå . Quaå van laå y xin traã laå i viïn ngoå c cho meâ o àïí àûúå c tha
maå ng. Meâ o chó àúå i coá thïë , ngoaå m lêë y viïn ngoå c ra ài.

Lêì n naâ y, caã hai con àûa ngoå c vïì àïë n nhaâ veå n toaâ n. Anh chûaâ ng
thuyã thuã lêë y laå i àûúå c moá n tùå ng vêå t cuã a Long Vûúng, hïë t sûá c vui
mûâ ng caâ ng thïm quyá mïë n hai con vêå t coá tònh coá nghôa.

ANH KHO СOC K¡KN
www.thuvien24.com
Truyïå n cöí tñch Viïå t Nam 18
http://www.ebooks.vdcmedia.com

Coá möå t anh chaâ ng noå quaá àöî i thêå t thaâ nïn moå i ngûúâ i goå i anh laâ
thùç ng Ngöë c. Chaâ ng Ngöë c khoeã maå nh, yïu àúâ i vaâ lao àöå ng gioã i. Anh
chaâ ng ngheâ o khöí , khöng cûã a khöng nhaâ phaã i ài úã mûúá n cho möå t tïn
troå c phuá . Anh laâ m luå ng quêì n quêå t suöë t ngaâ y naâ y sang ngaâ y khaá c,
nùm naâ y sang nùm khaá c. Thêë y anh khoeã maå nh dïî sai baã o nïn sau
nùm nùm nghe anh ta àoâ i tiïì n cöng, hùæ n döî daâ nh anh thïm cho hùæ n
nùm nùm nûä a. Laå i nùm nùm nûä a tröi qua. Thêë y anh àoâ i tiïì n cöng àïí
vïì , laä o troå c phuá laå i döî:
- Maâ y úã vúá i tao àaä lêu thaâ nh ra thên tònh trong nhaâ nïn tao
khöng núä chia tay ngay vúá i maâ y. Thöi maâ y úã vúá i tao thïm nùm nùm
nûä a röì i tao àûa tiïì n cöng caã múâ i lùm nùm ba neá n vaâ ng. Luá c àoá thò
maâ y tha höì giaâ u coá .

Nghe buâ i tai, chaâ ng Ngöë c laå i döì n hïë t sûá c lûå c laâ m viïå c quêì n quêå t
cho laä o troå c phuá thïm nùm nùm nûä a. Lêì n naâ y hïë t haå n anh möå t mûå c
àoâ i thöi viïå c. Döî maä i cuä ng khöng àûúå c, laä o troå c phuá beâ n mang vaâ ng
ra traã . Chaâ ng Ngöë c cêì m vaâ ng hyá hûã ng ài maâ àêu biïë t àûúå c laä o troå c
phuá àûa cho toaâ n vaâ ng giaã . Coá tiïì n trong tay chaâ ng Ngöë c àõnh ài
ngao du thiïn haå cho thoaã loâ ng mong ûúá c àûúå c biïë t àoá biïë t àêy sau
bao nhiïu nùm lao àöå ng nhoå c nhùç n. Ài àûúå c möå t höì i anh gheá vaâ o nhaâ
möå t ngûúâ i thúå baå c. Ngûúâ i thúå baå c hoã i cho biïë t anh laâ ai vaâ ài àêu, thò
chaâ ng Ngöë c kïí hïë t chuyïå n mònh ra sao, àûúå c traã cöng nhû thïë naâ o.
Nhòn mêë y neá n vaâ ng anh ta khoe ngûúâ i thúå baå c thêë y anh chûaâ ng naâ y
ngöë c nghïë ch nïn àõnh buå ng lûâ a, hùæ n baã o:
- úã chöë n thaâ nh àö chó coá nhaâ quyïì n uy múá i xûaâ i àûúå c, chúá dên
thûúâ ng thò raá t khoá lùæ m, töë t hún hïë t anh nïn àöí i ra baå c noá dïî tiïu
lùæ m. Sùé n àêy töi coá mêë y neá n baå c anh thñch thò töi àöí i höå cho, cûá möå t
vaâ ng ùn hai baå c.

Nghe coá lyá chaâ ng Ngöë c khêí n khoaã n xin àöí i höå . Khöng ngúâ laä o
thúå baå c laå i àûa saá u thoã i chò giaã baå c. Chaâ ng Ngöë c cêì m lêë y cêì m lêë y
caá m ún röë i rñt vaâ laå i vui veã lïn àûúâ ng.

Àïë n möå t núi khaá c trïn àûúâ ng túá i kinh àö anh chaâ ng gùå p möå t
thúå giaâ y. Maã i noá i chuyïå n vui miïå ng vúá i ngûúâ i àoá anh kïí laâ mònh coá
saá u thoã i baå c. Hùæ n biïë t laâ baå c giaã song àang cêì n chò nïn gaå àöí i lêë y
möå t nghòn túâ giêë y, hùæ n chó vaâ o thûá giêë y lûuå a giaã cuã a mònh vaâ baã o:
www.thuvien24.com
Truyïå n cöí tñch Viïå t Nam 19
http://www.ebooks.vdcmedia.com
- Àêy laâ thûá "luå a àinh kiïë n" quyá lùæ m, anh nïn àem túá i kinh àö
baá n, cûá möî i vuöng lêë y möå t quan tiïì n thò tha höì maâ tiïu.
Nghe buâ i tai chaâ ng Ngöë c àöì ng yá ngay. Khi ngang qua trûúâ ng
hoå c thêë y möå t ngûúâ i hoå c troâ àang chúi chong choá ng thêë y giêë y xanh maâ
caã àúâ i anh chûa thêë y bao giúâ nïn thñch lùæ m beâ n túá i xem vaâ hoã i:
- Caá i gò thïë naâ y?
Cêå u hoå c troâ laá u lónh noá i àuâ a:
- Àêy laâ caá i "thiïn àõa vêå n" duâ ng noá coá thïí biïë t àûúå c viïå c trúâ i
àêë t, moå i viïå c thïë gian àïì u toã tûúâ ng, noá quyá lùæ m vò àiïì u gò cuä ng àoaá n
àûúå c trûúá c.
Chûaâ ng Ngöë c nghe vêå y beâ n gaå àöí i lêë y möå t nghòn vuöng luå a
àinh kiïë n cuã a mònh. Cêå u hoå c troâ têë t nhiïn laâ àöì ng yá luön.
Vúá i "thiïn àõa vêå n" trong tay, chûaâ ng Ngöë c nghô àûaä àïë n lûuá c
àûúå c moå i ngûúâ i seä kñnh phuå c hïë t nheä . Qua möå t caá nh àöì ng röå ng chaâ ng
Ngöë c thêë y àûaá m treã chùn trêu àang chúi möå t con niïì ng niïî ng lúá n coá
àöi caá nh xanh àoã rêë t àeå p. Toâ moâ anh laå i xem. Boå n chuá ng khöng muöë n
cho anh xem nïn chuá ng noá i doá c anh höë t hoaã ng.
- Anh traá nh ra ài, àêy laâ "ngoå c lûu ly" quyá hiïë m lùæ m. Àeo noá
vaâ o ngûúâ i thò heâ maá t, àöng êë m, àïë n àûá c vua cuä ng chûa chùæ c àaä coá .

Chaâ ng Ngöë c nghe vêå y nghô laâ khöng ngúâ lïn àúâ i coá cuã a quyá àïë n
thïë , quyá túá i mûá c àïë n àûá c vua cuä ng chûa coá . Anh chaâ ng beâ n àem
"thiïn àõa vêå n" cuã a mònh ra gaå àöí i, luä chùn trêu thêë y chong choá ng
àeå p nïn bùç ng loâ ng àöí i. Chuá ng boã con niïì ng niïî ng vaâ o tuá i coâ n thùæ t
miïå ng laå i dùå n thùç ng Ngöë c:
- Luá c naâ o vïì àïë n nhaâ thò múã xem. Khöng thò ngoå c bay mêë t àêë y.

Àûúå c viïn ngoå c quyá röì i chaâ ng Ngöë c àõnh buå ng vaâ o triïì u dêng
vua àïí ngùæ m caã nh Vûúng triïì u. Nhûng túá i cûã a ngoå mön thò chaâ ng ta
bõ lñnh gaá c chêå n laå i. Chaâ ng Ngöë c than vaä n:
- Töi ài laâ m thuï, laâ m mûúá n nhûä ng múâ i lùm nùm trúâ i vêë t vaã
múá i àûúå c ba neá n vaâ ng, röì i àöí i lêë y saá u thoã i baå c, àïë n möå t ngaâ n vuöng
"lûuå a àõnh kiïë n", àïë n caá i "thiïn àõa vêå n" cuöë i cuâ ng viïn ngoå c quyá àoá ,
vêå y cúá sao khöng cho töi vaâ o.

Luá c àoá coá möå t gian thêì n ài ngang qua nghe chaâ ng Ngöë c noá i coá
höå t ngoå c lûu ly hùæ n liïì n nöí i loâ ng tham liïì n nhêå n lúâ i dêî n chaâ ng Ngöë c
vaâ o baá i kiïë n, hùæ n baã o anh cûá taå m thúâ i chúâ úã cûã a. Cêì m àûúå c caá i tuá i,
www.thuvien24.com
Truyïå n cöí tñch Viïå t Nam 20
http://www.ebooks.vdcmedia.com
tïn quan thêë y coá gò àoá troâ n troâ n úã trong thò khêë p khúã i mûâ ng thêì m.
Hùæ n bûúá c qua ngûúä ng cûã a hoaâ ng cung beâ n giúã ra xem thûå c hû nhû
thïë naâ o àïí tòm caá ch chiïë m àoaå t. Ai deâ múã tuá i ra noá bay vuå t mêë t.

Chaâ ng Ngöë c thêë y vêå y tuá m lêë y tïn quan bùæ t àïì n. Anh giú tay
àaá nh tröë ng úã hoaâ ng cung vang lïn. Boå n lñnh keá o anh ra cûã a àaá nh.
Chaâ ng khoá c êì m ô. Thêë y àöå ng vua sai ngûúâ i ra dêî n chaâ ng Ngöë c vaâ o
hoã i sûå tònh. Ngöë c têu:
- Muön têu bïå haå , töi ài úã múâ i lùm nùm àûúå c ba neá n vaâ ng, röì i
saá u neá n baå c, röì i möå t ngaâ n vuöng "lûuå a àinh kiïë n" röì i caá i "thiïn àõa
vêå n" múá i àûúå c hoâ n "ngoå c lûu ly" àïí àem vaâ o dêng bïå haå , thïë maâ caá i
öng quan kia múã tuá i laâ m viïn ngoå c bay mêë t. Xin ngaâ i ruã loâ ng thûúng
xûã cho con vúá i. Tïn gian thêì n thò ra sûá c chöë i caä i, xong vua vêî n phaá n:
- Tïn dên naâ y àem hoâ n ngoå c laå dêng ta. Àoá laâ yá töë t. Àïí mua
viïn ngoå c àoá hùæ n töë n bao nhiïu cöng sûá c vaâ tiïì n cuã a, vêå y keã laâ m mêë t
viïn ngoå c khöng chó coá töå i vúá i ta, maâ coâ n phaã i böì i thûúâ ng cho ngûúâ i coá
ngoå c àuã söë chi phñ àïí coá viïn ngoå c quyá àoá .
Àoaå n vua quay sang noá i vúá i chaâ ng Ngöë c:
- Trêî m ban cho ngûúi möå t chûá c quan nhoã àïí thûúã ng cöng cho
loâ ng trung hiïë u vúá i trêî m.
Chaâ ng Ngöë c sûúá ng àïë n run ngûúâ i, chûaâ ng nhêå n àuã söë tiïì n böì i
thûúâ ng vaâ vui veã ài nhêå m chûá c quan maâ nhaâ vua àaä ban cho chaâ ng.

B¡KN HO LA¡ LANG

Xûa, coá hai vúå chöì ng möå t nhaâ noå laâ m ùn chñ thuá . Hoå sinh àûúå c
ba ngûúâ i con, àïì u laâ con trai. Hai vúå chöì ng nuöi con rêë t chùm chuá t.
Tûâ lêu, tay hoå laâ m ra rêë t nhiïì u tiïì n cuã a, ruöå ng vûúâ n, nhûng coá
miïë ng gò cuä ng nhõn ùn àïí daâ nh, nhûä ng mong gêy dûå ng cho möî i con
möå t cú nghiïå p riïng. Cho àïë n ngaâ y cûúá i vúå cho àûá a con thûá ba xong,
chöì ng baã o vúå .

Chuá ng ta nhúâ trúâ i" con coá cuã a nïn." Nay chuá ng ta àûaä àïë n thúâ i
kyâ rùng long àêì u baå c maâ con thò àûaä khön lúá n caã . Vêå y cuä ng nïn chia
www.thuvien24.com
Truyïå n cöí tñch Viïå t Nam 21
http://www.ebooks.vdcmedia.com
taâ i saã n cho chuá ng noá laâ m ùn, àûá a naâ o lo phêå n nêë y, àïí khoã i tranh
giaâ nh sau naâ y. Coá vêå y múá i yïn têm an húã ng tuöí i giaâ àûúå c!

Thêë y vúå àöì ng yá , öng giaâ beâ n cho múâ i hoå haâ ng laâ ng nûúá c laå i lêå p
chuá c th. Öng chó àïí laå i cho mònh vaâ vúå möå t phêì n nhoã taâ i saã n àïí
dûúä ng laä o, coâ n bao nhiïu cuã a chòm cuã a nöí i àïì u chia hïë t cho caá c con.
Tuy àaä ngoaâ i saá u mûúi tuöí i, nhûng öng giaâ vêî n khoeã maå nh vaâ
chûa chõu àïí tùæ t chñ kinh doanh. Vò thïë , sau khi phên chia taâ i saã n
cuã a caá c con xong, hai vúå chöì ng laå i lao vaâ o cöng viïå c laâ m ùn. Vúá i phêì n
cuã a dûúä ng laä o, hoå laå i àûa ra buön baá n. Khöng ngúâ thêì n taâ i coâ n vúå ng,
laä i meå àeã laä i con. Tiïì n baå c laå i tuön nhû nûúá c chaã y. Khöng àêì y baã y
taá m nùm sau, hoå trúã nïn giaâ u coá nhû trûúá c. Trong khi àoá ba àûá a con
cuã a öng phêì n thò thiïë u kinh nghiïå m, phêì n thò siïng ùn nhaá c laâ m,
nïn cú nghiïå p múá i nhen lïn chûa àûúå c bao lêu àaä trúã nïn sa suá t.

Möå t höm, caã ba àûá a con àïì u tòm àïë n gùå p böë meå röì i noá i:
- Bêy giúâ böë meå ngaâ y möå t yïë u. Theo yá chuá ng con, böë meå chó nïn
nghó ngûúi tônh dûúä ng cho khoeã , àïí phêì n taâ i saã n laå i cho anh em
chuá ng con quaã n lyá , chuá ng con xin phuå ng dûúä ng böë meå àïë n maä n àúâ i.
Öng giaâ traã lúâ i:
- Böë meå cuä ng muöë n nhû vêå y lùæ m. Nhûng ngùå t vò xûa nay chûa
meå nuöi con thò àûúå c, coâ n con nuöi chûa meå coá phaã i dïî àêu!
- "Böë meå àûâ ng lo gò caã ", boå n con noá i tiïë p. "Ngûúâ i ta khöng coá cuã a
chûa meå àïí laå i cuä ng nuöi àûúå c chûa meå thay, huöë ng höì laâ phêì n taâ i
saã n cuã a böë meå nhû thïë thò lo gò maâ chùè ng nuöi àûúå c!"
Öng giaâ nghô ngúå i höì i lêu röì i heå n ba thaá ng nûä a seä traã lúâ i.

Xung quanh nhaâ öng giaâ laâ möå t vûúâ n cêy ùn quaã . úã àêy coá rêë t
nhiïì u töí chim. Möå t höm öng baã o boå n treã con löë i xoá m treâ o lïn cêy
muöî m tòm cho mònh möå t töí chim. Àûá a treã treâ o möå t chöë c bùæ t xuöë ng
cho öng möå t töí trong coá böë n con: möå t cùå p vúå chöì ng chaâ o maâ o vaâ hai
con chim con. Öng giaâ thaã böë meå noá ra röì i laâ m möå t caá i löì ng rêë t àeå p,
boã hai con chim non vaâ o àoá . Àoaå n cho treo löì ng lïn cêy. Vaâ öng thêë y
haâ ng ngaâ y chim chûa vaâ chim meå rñu rñt mang möì i vïì baá m vaâ o löì ng,
thoâ cöí vaâ o maâ àuá t cho chim con. Öng giaâ ngêî m nghô: "Loaâ i chim rêë t
yïu con, duâ con coá bõ bùæ t cuä ng khöng chõu boã ". Khi hai con chim con
àaä khön, öng giaâ laå i sai boå n treã tòm caá ch bùæ t cho àûúå c hai con chim
chûa vaâ meå laå i. Bùæ t àûúå c röì i, öng boã chuá ng vaâ o löì ng maâ thaã hai con
www.thuvien24.com
Truyïå n cöí tñch Viïå t Nam 22
http://www.ebooks.vdcmedia.com
chim con kia ra. Nhûng möå t khi àûúå c giaã i phoá ng hai con chim con
bay möå t maå ch mêë t huá t, khöng hïì trúã laå i. Viïå c àoá laâ m cho öng suy
nghô nhiïì u:
- Àöì böå i baå c! Chùè ng coá àûá a con naâ o nhúá túá i böë meå noá caã , chûa
noá i túá i chuyïå n àuá t möì i nûä a.
Vaâ sau àoá öng giaâ kïë t luêå n:
- Con ngûúâ i ta cuä ng vêå y thöi. Chó coá traã núå xuöë ng maâ khöng traã
núå lïn!

Ba thaá ng tröi qua, ba àûá a con cuã a öng giaâ laå i àïë n giuå c böë meå
traã lúâ i. Öng giaâ kïí cho hoå nghe chuyïå n chim chaâ o maâ o vûâ a qua, noá i
lïn nhûä ng nhêå n xeá t cuã a mònh röì i tiïë p:
- Böë meå chùè ng muöë n giûä chuá ng laâ m gò àêu! Khi hai tay buöng
xuöi röì i, coá mang àûúå c tñ gò xuöë ng êm phuã àêu maâ giûä . Nhûng böë meå
nghô rùç ng nhûä ng àûá a con thûúâ ng chùm chuá t cho con mònh hún laâ
chùm chuá t cho böë meå . Vaã chùng, khi àang coá ùn thò coâ n coá tònh nghôa,
khi àaä tuá ng thiïë u röì i thò naâ o biïë t böë meå laâ gò nûä a. Vò vêå y, böë meå úã
riïng ra nhû thïë naâ y cho àïë n luá c tùæ t húi, laâ m àûúå c gò, ùn nêë y, khöng
phaã i laâ m phiïì n àïë n caá c con.

Nghe noá i thïë ba àûá a con hïë t lúâ i thïì thöë t. Àûá a con thûá nhêë t thïì
rùç ng duâ caá c em coá boã böë meå chùng nûä a thò noá cuä ng chùm lo cho böë meå
àêì y àuã . Àûá a thûá hai thïì rùç ng noá seä khöng àïí cho böë meå phiïì n haâ lêë y
möå t cêu. Àûá a thûá ba thïì rùç ng duâ noá coá ngheâ o khöí àïë n àêu, thò cuä ng
ùn xin vïì nuöi böë meå . Baâ vúå öng cuä ng baã o:
- Caá c con thïì thöë t thïë , öng nïn nghô laå i. Chim khaá c, ngûúâ i khaá c
öng aå !
Cuöë i cuâ ng thêë y vúå con noá i ài noá i laå i maä i, öng giaâ dêì n dêì n xiïu
loâ ng, beâ n laå i múâ i hoå haâ ng möå t lêì n nûä a chia phùæ t gia saã n coâ n laå i cho
ba àûá a con maâ khöng daâ nh laå i cho mònh möå t tyá gò.

Trong nhûä ng nùm àêì u, ba anh em phuå ng dûúä ng böë meå tûã tïë .
Miïë ng ngon vêå t laå hïî nghe àêu coá baá n laâ cöë tòm mua cho böë meå ùn.
Nhûng tûâ nùm thûá ba trúã ài, viïå c hêì u haå àaä coá phêì n chïí nh maã ng.
Thïm vaâ o àoá , cöng viïå c laâ m ùn cuã a hoå laå i khöng khêë m khaá gò. Caã ba
àûá a con öng cuå àïì u laâ nhûä ng tay "phaá gia chi tûã " khöng keá m caå nh gò
nhau, nïn söë taâ i saã n cuã a böë meå chia cho khöng mêë y chöë c àöå i noá n ài
mêë t caã . Sûå khoá khùn ngaâ y möå t in sêu trïn neá t mùå t hoå . Vaâ sûå chùm
www.thuvien24.com
Truyïå n cöí tñch Viïå t Nam 23
http://www.ebooks.vdcmedia.com
soá c böë meå laå i caâ ng chïí nh maã ng. Hún nûä a, ba anh em hoå , nhêë t laâ ba
chõ em dêu thûúâ ng ghanh tõ nhau tûâ ng àöì ng tiïì n baá t gaå o. Trûúá c kia
caã ba haâ ng nùm goá p tiïì n laå i cho möå t ngûúâ i àïí nuöi böë meå . Dêì n dêì n
sûå àoá ng goá p khöng coâ n àêì y àuã nh trûúá c. Thêë y keã naâ y thiïì u vaâ i quan,
ngûúâ i noå cuä ng nhêë t àõnh giûä laå i chûâ ng êë y khöng chõu àûa. Vïì sau, hoå
baâ n nhau möî i ngûúâ i nuöi böë meå möå t nùm. Nhûng ngûúâ i anh caã laå i súå
rùç ng lúä ra böë meå chïë t súá m thò ngûúâ i chûa nuöi coá lúå i maâ ngûúâ i àaä
nuöi seä chõu thiïå t thoâ i, nïn ruá t xuöë ng coâ n nûã a nùm, röì i ruá t xuöë ng ba
thaá ng. Cuöë i cuâ ng hoå àöì ng yá möî i ngûúâ i nuöi möå t thaá ng, nhûng khöng
theo thûá tûå naâ o caã maâ bùç ng caá ch ruá t thùm. Caâ ng giaâ gên cöë t caâ ng
suy, ài laå i khöng àûúå c, do àoá caâ ng àoâ i hoã i phaã i chùm soá c nhiïì u. Thïë
maâ traá i laå i, möî i ngaâ y sûå nuöi nêë ng chûa meå möî i tïå , thêå m chñ con chó
mong mau àïë n thúâ i haå n àïí töë ng chûa meå ài.

Cûá nhû vêå y chûa àêì y ba nùm, böë meå vò khöng chõu àûúå c àoá i reá t,
lêì n lûúå t qua àúâ i. Do truyïå n naâ y maâ coá cêu:

Cha meå nuöi con bùç ng trúâ i bùç ng bïí
Con nuöi chûa meå con kïí tûâ ng ngaâ y
hay laâ :
Cha meå nuöi con bïí höì lai laá ng

B¡NH VA СNH

Coá hai anh em nhaâ hoå Nguyïî n; anh tïn laâ Bñnh àaä coá vúå , coâ n
em tïn laâ Àinh thò coâ n beá , chûa vúå con gò. Tûâ ngaâ y böë meå mêë t, Àinh
söë ng chung vúá i anh chõ möå t nhaâ . Nhûng tñnh vúå chöì ng Bñnh tham
lam, thûúâ ng coi em nhû keã ùn ngûúâ i úã . Bao nhiïu ruöå ng töë t, nhaâ gaå ch
vaâ àöì àaå c quyá giaá cuã a böë meå àïí laå i, Bñnh giaâ nh lêë y têë t caã . Àaä thïë , àöë i
vúá i em, vúå chöì ng Bñnh thûúâ ng tiïë ng chò tiïë ng bêë c suöë t ngaâ y. Àinh lúá n
lïn, thêë y khoá chiïì u ùn úã , beâ n xin ra úã riïng. Vúå chöì ng Bñnh chia cho
Àinh möå t gian nhaâ tranh, mêë y àaá m ruöå ng xêë u, möå t ñt àöì àaå c lùå t vùå t
khöng àaá ng kïí vaâ noá i:
www.thuvien24.com
Truyïå n cöí tñch Viïå t Nam 24
http://www.ebooks.vdcmedia.com
- Cuã a böë meå ngaâ y xûa àïí laå i chùè ng coá gò. Tû cú cuã a anh chõ hiïå n
nay laâ do anh chõ laâ m ra. Anh chõ chia cho em nhû vêå y laâ laâ hêå u vúá i
em lùæ m àoá .

Àinh laâ m viïå c quêì n quêå t maâ chùè ng khaá hún chuá t naâ o. Nùm hún
hai mûúi tuöí i, anh vêî n chûa lêë y àûúå c vúå . Vò núå nêì n nïn lêì n lûúå t
nhûä ng àaá m ruöå ng anh àûúå c chia àïì u loå t vïì tay ngûúâ i khaá c. Àinh
haâ ng ngaâ y phaã i ài laâ m thuï lïn rûâ ng kiïë m cuã i nuöi thên. Mùå c dêì u
ngûúâ i anh ruöå t chùè ng ngoá ngaâ ng gò àïë n, Àinh vêî n khöng chuá t phaâ n
naâ n.

Möå t ngaâ y nhû thûúâ ng lïå , Àinh ài laâ m thuï cho möå t phuá öng.
Lûuá c vïì àïë n nhaâ thò trúâ i böî ng töë i mõt. Sùæ p bûúá c vaâ o ngoä , anh böî ng va
phaã i möå t ngûúâ i nùç m co bïn vïå àûúâ ng. Àinh cuá i xuöë ng àúä dêå y, nhûng
ngûúâ i êë y mêë y lêì n gùæ ng gûúå ng maâ vêî n khöng àûá ng nöí i. Beâ n kiïë m
àuöë c soi, thò thêë y àoá laâ möå t öng laä o gêì y goâ raá ch rûúá i, nùç m mï man,
laå i phoá ng uïë ra bïn caå nh, muâ i höi thöë i xöng lïn nöì ng nùå c. Àinh lêë y
laâ m thûúng haå i, vöå i vûå c öng laä o vaâ o nhaâ lau rûã a, röì i àùå t lïn giûúâ ng
xoa boá p. Àûúå c möå t laá t húi tónh, öng laä o rïn ró noá i mònh úã laâ ng bïn
caå nh, ngaâ y thûúâ ng vêî n ài ùn maâ y, nhên àïë n àêy bõ caã n khöng thïí ài
àûúå c, àûaâ nh nùç m vêå t xuöng, röì i mï man khöng biïë t gò nûä a. Àinh
nghe noá i thïë , beâ n ài kiïë m laá nêë u lïn cho öng laä o xöng. Nhúâ vêå y maâ
öng dêì n khoeã ra. Àinh laå i thöí i cúm múâ i öng dêå y ùn. Öng laä o khöng tûâ
chöë i. Àinh ngaå c nhiïn, tuy öng yïë u maâ ùn rêë t khoeã , anh phaã i búá t baá t
nhûúâ ng khaá ch. Ùn xong, öng laä o laå i àùæ p chiïë u nùç m nguã . Tiïë ng ngaá y,
tiïë ng ho khaå c cuã a öng, lêì m rêì m suöë t àïm. Àöå ba bön lêì n Àinh àang
nguã ngon giêë c, bõ öng laä o thûá c dêå y baã o àûa mònh ài giaã i. Àinh vêî n
khöng cho thïë laâ phiïì n.

Saá ng súá m höm sau, Àinh laå i dêå y súá m thöí i cúm, röì i àaá nh thûá c
öng laä o dêå y ùn. Nhûng lêì n naâ y öng laä o khöng ùn nûä a, cêë t tiïë ng doä ng
daå c baã o Àinh.
- Con thêå t laâ möå t ngûúâ i töë t buå ng. Chaã leä möå t ngûúâ i töë t buå ng maâ
phaã i chõu ngheâ o khoá maä i ? Tûâ töë i höm qua, con àaä hïë t loâ ng giuá p ta.
Vêå y ta cuä ng coá ñt nhiïì u goå i laâ giuá p àúä con. Con haä y mang ra àêy cho
ta möå t caá i chêå u vaâ möå t caá i gaá o.

www.thuvien24.com
Truyïå n cöí tñch Viïå t Nam 25
http://www.ebooks.vdcmedia.com
Vêng theo lúâ i öng laä o, Àinh mang chêå u vaâ gaá o àïë n. Anh khöng
ngúâ öng laä o sau khi hûá ng chêå u vaâ o saá t mùå t, tay cêì m caá n gaá o bêë t
thònh lònh àaá nh vaâ o muä i mònh möå t caá i rêë t maå nh. Àinh ngú ngaá c
tûúã ng öng laä o àiïn vöå i giùç ng lêë y gaá o. Nhûng öng khaá ch, tuy giaâ maâ
rêë t khoeã , xö Àinh ra röì i cûá àêå p maä i gaá o vaâ o muä i mònh. Tûå nhiïn,
maá u úã trong muä i öng tuön ra nhû xöë i, àûúå c möå t laá t àaä chaã y àêì y chêå u.
Àinh àang sûã ng söë t vò haâ nh àöå ng kyâ laå naâ y, chúå t nhòn kyä vaâ o chêå u
thò laå thay maá u àaä àöng laå i thaâ nh möå t chêå u vaâ ng. Anh chûa biïë t noá i
thïë naâ o thò thoaá ng möå t caá i öng laä o àaä biïë n ài àêu mêë t.

Tûâ àêë y, Àinh trúã nïn giêì u coá : anh têå u ruöå ng, têå u vûúâ n, laâ m
nhaâ , sùæ m moå i àöì vêå t quyá giaá , laå i cûúá i àûúå c möå t cö vúå àeå p. Vúå chöì ng
Bñnh nghe tin Àinh tûå nhiïn khêë m khaá hùè n lïn thò rêë t àöî i ngaå c
nhiïn. Hai ngûúâ i tòm àïë n nhaâ em laâ m böå vöì n vaä thùm hoã i. Trong cêu
chuyïå n, Bñnh cöë doâ la àïí hoã i cho ra cún cúá vò àêu maâ möå t àûá a treã nhû
Àinh vúá i mêë y àaá m ruöå ng coâ i laå i tûå nhiïu giaâ u böë c lïn möå t caá ch àöå t
ngöå t nhû vêy. Àinh khöng giêë u giïë m tyá naâ o caã . Anh kïí tó mó naâ o laâ
öng tiïn giaã laâ m öng laä o bõ caã m thïë naâ o, anh chùm soá c nhû thïë naâ o
vaâ öng tiïn àêå p muä i cho chaã y maá u thaâ nh vaâ ng àïí traã ún ra sao. Hai
vúå chöì ng Bñnh nghe xong coâ n hoã i kyä mùå t muä i hònh daá ng öng tiïn vaâ
toã veã ao ûúá c àûúå c gùå p öng àïí coá caá i may mùæ n nhû Àinh vûâ a kïí .

ñt lêu sau, möå t höm Bñnh ài chúi vïì àïë n cöí ng laâ ng, böî ng gùå p
möå t öng laä o àêì u rêu toá c baå c, quêì n nêu aá o vaá àûang chöë ng gêå y lêì n
tûâ ng bûúá c. Bñnh nhòn ngùæ m neá t mùå t öng laä o thêë y hao hao giöë ng öng
tiïn maâ em mònh kïí chuyïå n lêì n trûúá c. Lêå p tûá c, hùæ n tiïë n àïë n khêí n
khoaã n múâ i öng vïì nhaâ mònh chúi. Öng laä o lêë y laâ m ngêì n ngaå i, ngoã lúâ i
tûâ chöë i, noá i mònh coâ n bêå n. Nhûng Bñnh àûaä miïå ng múâ i tay keá o, cöë
neâ o öng vïì cho àûúå c.

Àïë n nhaâ , hùæ n àûa öng ngöì i lïn sêå p, röì i giuå c vúå mua rûúå u laâ m
gaâ , doå n cöî linh àònh múâ i öng xúi. Thêë y öng laä o möå t mûå c tûâ chöë i, hai
vúå chöì ng laå i caâ ng múâ i, hoå thay nhau hêì u haå öng laä o rêë t kñnh cêí n, laå i
eá p öng phaã i ùn uöë ng thêå t no say vaâ noá i:
- Xin tiïn öng cûá thêå t tònh cho, chuá ng töi chó tröng chúâ vaâ o muä i
cuã a tiïn öng maâ thöi!
Öng laä o toã yá khöng hiïí u cêu chuyïå n ra sao caã , mêë y lêì n lùæ c àêì u
tûâ chöë i noá i:
www.thuvien24.com
Truyïå n cöí tñch Viïå t Nam 26
http://www.ebooks.vdcmedia.com
- Coá leä anh chõ nhêì m lêî n, laä o àêy coá phaã i laâ tiïn öng àêu!
Àoaå n cêì m lêë y gêå y toan bûúá c ra cûã a. Nhûng hai vúå chöì ng naâ o coá
nghe, hoå cöë giûä laå i, eá p öng laä o ùn xong, laå i traã i chiïë u quaå t maâ n múâ i
öng laä o nguã . Khi öng laä o vûâ a àùå t lûng xuöë ng thò hai vúå chöì ng àaä sùæ p
sùé n möå t caá i chêå u lúá n àùå t úã dûúá i sêå p.

Saá ng höm sau, öng laä o nguã dêå y súá m, àõnh caá o tûâ hai vúå chöì ng
ra vïì . Nhûng öng laâ m sao thoaá t àûúå c. Hai vúå chöì ng Bñnh àaä löi caá i
chêå u úã dûúá i sêå p ra hûá ng vaâ o mùå t öng laä o, tay cêì m möå t caá i duâ i àuå c
àûa cho öng. Öng laä o ngú ngaá c khöng biïë t àïí laâ m gò, tûâ chöë i khöng
cêì m. Mêë y lêì n Bñnh toan goä vaâ o muä i öng, öng laä o súå haä i run lêå p cêå p
lêë y tay che muä i. Bñnh noá i:
- Thöi, xin tiïn öng àûâ ng thûã nûä a, töi xin ngaâ i àêì y chêå u naâ y maâ
thöi.
Noá i xong, hùæ n baã o vúå giûä nghiïë n lêë y öng laä o, coâ n mònh thò cêì m
duâ i àuå c giûúng thùè ng caá nh tay àêå p vaâ o söë ng muä i cuå giaâ . Chó möå t
giaá ng, maá u muä i öng tuön ra nhû xöë i. Bñnh khêë p khúã i noá i vúá i vúå :
- Quaã y nhû lúâ i chuá noá thêå t. Chuá ng ta sùæ p sûã a àûúå c àêì y chêå u
vaâ ng.

Thêë y maá u ngûâ ng chaã y, hùæ n laå i böì i thïm cho öng mêë y caá i nûä a,
laâ m öng ngaä lùn ra, nhòn laå i thò öng bõ gêîy luön möå t luá c mêë y caá i rùng,
maá u tuön lïnh laá ng. Àau quaá , nhûng öng laä o cuä ng cöë giaä y giuå a raá ng
sûá c kïu xoá m laâ ng.

Nghe tiïë ng kïu cûá u, dên xoá m àöí túá i rêë t àöng. Hoã i han hai vúå
chöì ng Bñnh taå i sao tûå nhiïn vö cúá àoá n öng vïì àïí àaá nh öng gaä y rùng
nhû vêå y, thò chuá ng khöng biïë t traã lúâ i laâ m sao. Hoã i öng laä o thò öng
phïì u phaâ o noá i khöng ra húi, chó cho biïë t mònh laâ m nghïì baá n tûúng úã
laâ ng bïn caå nh. Ngûúâ i ta vöå i maá ch cho con caá i öng laä o biïë t. Àûá a con
öng laä o ài tòm suöë t möå t àïm qua khöng thêë y, àang lo lùæ ng, böî ng nghe
tin naâ y loâ ng giêå n bûâ ng bûâ ng, vöå i ba chên böë n cùè ng chaå y àïë n nhaâ
Bñnh. Khi thêë y böë mònh nùç m giûä a vuä ng maá u thò hùæ n liïì n gö cöí vúå
chöì ng Bònh xuöë ng nïå n cho möå t trêå n nïn thên. Àoaå n coä ng böë vaâ phaá t
àún kiïå n lïn quan.

Thïë laâ vúå chöì ng Bñnh khöng nhûä ng mêë t söë tiïì n khaá lúá n àïí chaå y
chûä a cho öng gò, maâ coâ n mêë t bao nhiïu laâ tiïì n àïí àêë m moä m boå n quan
www.thuvien24.com
Truyïå n cöí tñch Viïå t Nam 27
http://www.ebooks.vdcmedia.com
nha haâ o lyá . Mùå c dêì u thïë , quan vêî n kheá p Bñnh vaâ o àiïì u luêå t "àöå c àaã
cao niïn", bùæ t hùæ n noå c àaá nh àoâ n ba mûúi trûúå ng.





B¡CH C¡ KY NGO

Vaâ o àúâ i Höì ng Àûá c, coá möå t ngûúâ i hoå c troâ ngheâ o, cha meå chïë t
súá m, troå hoå c úã phûúng Bñch Cêu, phña nam thaâ nh Thùng Long.
Chaâ ng rêë t hay chûä , tuy chûa àöî àaå t gò, ngûúâ i ta goå i chaâ ng laâ Tuá
Uyïn.
Möå t ngaâ y, vaâ o muâ a xuên, chuâ a Ngoå c Höì i múã höå i Vö Giaâ , thiïå n
nam tñn nûä úã kinh àö vaâ böë n phûúng tuå hoå p rêë t àöng. Tuá Uyïn khöng
boã lúä cú höå i ài tòm ngûúâ i àeå p. Chaâ ng vui chên ài quanh quêí n maä i àïë n
têå n chiïì u, beâ n ngöì i nghó úã göë c àûa gêì n chuâ a. Chúå t tröng thêë y möå t caá i
laá bay àïë n trûúá c mùå t, chaâ ng nhùå t lïn xem, thò ra sau lûng laá coá àïì
möå t baâ i thú, àêì y nhûä ng lúâ i trïu gheå o. Chaâ ng tûúã ng coá ngûúâ i naâ o úã
trïn lêì u cao neá m xuöë ng röì i nêë p vaâ o möå t chöî . Nhûng ngûúá c nhòn moå i
núi, maä i chùè ng thêë y gò caã . Àûúng luá c ngú ngaá c, Tuá Uyïn böî ng thêë y
àaá m ngûúâ i tûâ trong chuâ a ài ra, trong àoá coá möå t cö gaá i rêë t xinh àeå p.
Thêë y naâ ng liïë c mùæ t àûa tònh, chaâ ng tiïë n laå i bùæ t chuyïå n. Hai ngûúâ i
vûâ a ài vûâ a chuyïå n troâ vui veã . Loâ ng Tuá Uyïn nhû núã hoa. Nhûng khi
sùæ p àïë n àònh Quaã ng Vùn thò ngûúâ i con gaá i böî ng biïë n mêë t. Tuá Uyïn
àûá ng ngêí n ra ñt lêu, maä i àïë n töë i múá i trúã vïì nhaâ .

Tûâ àêë y Tuá Uyïn àïm mú ngaâ y tûúã ng khöng thiïë t gò ùn uöë ng
hoc haâ nh. Nghe tin àïë n Baå ch Maä rêë t thiïng, chaâ ng àïë n xin queã theã
röì i nguã àïm laå i àïì n cêì u möå ng. Àïm êë y, thêì n hiïå n ra trong giêë c möå ng
cuã a chûaâ ng, baã o rùç ng:
- Naâ y anh chaâ ng mï sùæ c kia, saá ng mai haä y àïë n cêì u Àöng, ta seä
cho biïë t möå t tin rêë t töë t.

www.thuvien24.com
Truyïå n cöí tñch Viïå t Nam 28
http://www.ebooks.vdcmedia.com
Höm sau, chaâ ng y heå n àïë n cêì u Àöng. Àúå i maä i chùè ng thêë y ai caã .
Cuöë i cuâ ng múá i gùå p möå t öng giaâ baá n tranh, öng àûa túá i múâ i chaâ ng
mua möå t bûá c töë nûä trong tranh tröng chùè ng khaá c gò ngûúâ i maâ mònh
mong àúå i. Chaâ ng mua ngay àem vïì treo bïn caå nh chöî ngöì i. Àïë n bûä a
ùn, chaâ ng doå n ra hai àöi àuä a, hai caá i baá t múâ i ngûúâ i trong tranh ùn
cuâ ng nhû múâ i ngûúâ i thêå t. Chaâ gn húi ngaå c nhiïn caã m thêë y töë nûä
trong tranh hai maá àoã bûâ ng nhû coá yá theå n.

Möå t höm, Tuá Uyïn ài hoå c vïì thò thêë y giûä a àûúâ ng àaä sùé n saâ ng
möå t mêm cúm coá thûá c ùn ngon, khaá c vúá i cúm rau thûúâ ng ngaâ y. Tuy
chûa hiïí u laâ cuã a ai cho, nhûng àoá i buå ng, chaâ ng cuä ng ngöì i vaâ o ùn.
Tiïë p mêë y höm sau, mêm cúm àïì u doå n sùé n nhû thïë . Chaâ ng nûã a ngúâ
nûã a mûâ ng, khöng hiïí u ra laâ m sao.

Höm khaá c chaâ ng giaã taã ng ài hoå c, nûã a àûúâ ng löå n vïì , nêë p ngoaâ i
cûã a söí doâ m vaâ o. Chaâ ng thêë y Töë nûä tûâ trong tranh bûúá c ra, doå n deå p
nhaâ cûã a vaâ xuöë ng bïë p laâ m cúm. Chaâ ng àöå t ngöå t xö cûã a bûúá c vaâ o, nùæ m
chùå t lêë y tay naâ ng maâ rùç ng:
- Àïí töi bêë y lêu tröng àúå i moã i moâ n con mùæ t! Thöi, bêy giúâ nhêë t
àõnh khöng cho naâ ng ra khoã i àêy àêu!
Noá i xong, Tuá Uyïn giêå t bûá c tranh trïn tûúâ ng xeá ài.
Ngûúâ i con gaá i àoã hai goâ maá , se seä àaá p laå i:
- Sao chaâ ng aá c thïë ! Thiïë p àaä laå c vaâ o nhaâ chaâ ng röì i, àêu daá m
khöng vêng lúâ i.
Röì i naâ ng cho biïë t tïn mònh laâ Giaá ng Kiïì u, vöë n coá duyïn núå vúá i
chaâ ng nïn àûúå c xuöë ng trêì n cuâ ng kïë t laâ m àöi lûá a. Tuá Uyïn tûúã ng
khöng coá gò sung sûúá ng hún thïë nûä a. Chaâ ng giú tay lïn thïì böì i. Hai
ngûúâ i chuyïå n troâ höì i lêu. Tuá Uyïn giuå c naâ ng thaâ nh thên. Giaá ng Kiïì u
baã o:
- Àïí thiïë p baâ y tiïå c múâ i caá c baå n tiïn àïë n chûá ng kiïë n cho lïî cûúá i
cuã a àöi ta.

Noá i xong naâ ng ruá t trêm trïn àêì u hoaá pheá p thaâ nh möå t núi maâ n
gêë m reâ m ngoå c, keã hêì u ngûúâ i haå rêì m rêå p, àöì ùn thûá c àûå ng löå ng lêî y.
Chó möå t laá t cöî baâ n baâ y ra, àaâ n saá o vang lûâ ng, caá c baå n tiïn lêì n lûúå t
àïë n ùn uöë ng troâ chuyïå n, ca haá t nhaã y muá a rêë t laâ vui veã .

www.thuvien24.com
Truyïå n cöí tñch Viïå t Nam 29
http://www.ebooks.vdcmedia.com
Nhûng tûâ ngaâ y vúå àeå p, Tuá Uyïn khöng buöì n giúã àïë n saá ch nûä a.
Suöë t ngaâ y chaâ ng bïn vúå vaâ àùå c biïå t laâ möå t àiïì u laâ chaâ ng thñch uöë ng
rûúå u vaâ ùn ngon. Giaá ng Kiïì u khuyïn can maä i, nhûng Tuá Uyïn chûá ng
naâ o vêî n giûä têå t êë y. Ba nùm tröi qua, chaâ ng khöng lai vaä ng àïë n nhaâ
hoå c. Dêì n daâ , chaâ ng trúã nïn nghiïå n rûúå u, àaä uöë ng thò uöë ng àïë n say,
khöng coâ n biïë t trúâ i àêë t gò nûä a, thêå m chñ nhiïì u lêì n chûã i mùæ ng vúå .
Giaá ng Kiïì u giêå n lùæ m. Möå t höm chöì ng tûâ tûã u quaá n khêå t khûúä ng
bûúá c vïì , naâ ng vûå c vaâ o giûúâ ng röì i nhên chöì ng nguã thiïë p ài, naâ ng liïì n
bay vïì trúâ i.

Tónh rûúå u, Tuá Uyïn khöng thêë y vúå , rêë t lêë y laâ m höë i hêå n. Suöë t
möå t thaá ng, chaâ ng boã ùn boã nguã kïu khoá c thaã m thiïë t. Baå n beâ hïë t lúâ i
khuyïn döî nhûng chaâ ng khöng sao giaã m àûúå c u sêì u. Giêå n thên,
chaâ ng chó muöë n tûå vêî n àúâ i cho xong. Nhûng khùn vûâ a vùæ t lïn xaâ nhaâ
thò böî ng coá trêå n gioá thoaã ng àûa muâ i hûúng àïë n: Giaá ng Kiïì u àaä hiïå n
ra trûúá c mùå t.

Chaâ ng vûâ a mûâ ng vûâ a theå n, thïì xin chûâ a hùè n rûúå u. Hai vúå
chöì ng laå i vui veã nhû xûa. Chùè ng bao lêu Giaá ng Kiïì u sinh àûúå c möå t
ngûúâ i con trai. Àûá a beá lúá n lïn rêë t thöng minh, hoå c ngaâ y möå t gioã i.

Möå t àïm noå , böî ng coá hai con haå c àoá n úã sên. Hai vúå chöì ng dùå n
con úã laå i, röì i cûúä i lïn trúâ i.

BO С A

Ngaâ y xûa, coá möå t ngûúâ i nhaâ giaâ u, sinh àûúå c nùm ngûúâ i con. Vò
àûúå c nuöng chiïì u hoå sinh ra lúâ i biïë ng vaâ yã laå i. Khi àûaä trûúã ng thaâ nh,
möî i ngûúâ i àïì u coá möå t cú ngúi, nhûng luön ghanh tõ lêî n nhau vò
nhûä ng cuã a caã i maâ cha meå cho. Ngûúâ i chûa cöë gùæ ng àïì khuyïn can hoå
nhûng vö ñch, vò vêå y öng rêë t àau loâ ng.

ñt lêu sau, ngûúâ i chûa bõ bïå nh nùå ng, biïë t mònh khöng qua khoã i,
möå t höm öng goå i nùm ngûúâ i con àïë n vaâ baã o gia nhên àem ra möå t boá
www.thuvien24.com
Truyïå n cöí tñch Viïå t Nam 30
http://www.ebooks.vdcmedia.com
àuä a. Nùm ngûúâ i con ngú ngaá c khöng hiïí u ngûúâ i chûa coá yá àõnh gò,
öng cêì m lêë y boá àuä a vaâ noá i baã o tûâ ng ngûúâ i haä y beã ài, ngûúâ i con naâ o
cuä ng gùæ ng hïë t sûá c mònh nhûng khöng sao beã nöí i, luá c àoá ngûúâ ii chûa
laå i baã o "caá c con haä y beã tûâ ng chiïë c möå t xem sao", lêå p tûá c nùm ngûúâ i
con beã möå t caá ch dïî daâ ng. Luá c àoá ngûúâ i chûa múá i noá i:
- Caá c con aå , boá àuä a vñ nhû nùm anh em caá c con àoá , nïë u möî i
ngûúâ i caá c con àïì u chung tay gaá nh vaá c möî i ngûúâ i möå t viïå c thò khöng
keã thuâ naâ o laâ m caá c con guå c ngaä , coâ n nïë u caá c con chó biïë t àïë n baã n
thên mònh thò seä seä trúã nïn leã loi vaâ bõ thêë t baå i trong cuöå c àúâ i. Nïë u
caá c con àoaâ n kïë t vaâ thûúng yïu lêî n nhau thò chûa múá i coá thïí yïn têm
maâ nhùæ m mùæ t.

Nghe xong, nùm anh em múá i hiïí u lúâ i ngûúâ i chûa daå y, hoå rêë t höë i
hêå n vúá i nhûä ng viïå c àaä laâ m. Tûâ àoá hoå söë ng hoaâ thuêå n vaâ àoaâ n kïë t,
thûúng yïu lêî n nhau.

BOM G¡A MÃC BÂY CO KK

Ngaâ y êë y chúå Xuên laâ möå t núi àö höå i lúá n cuã a trêë n Haã i Dûúng.
Vaâ o khoaã ng ngaâ y phiïn, khaá ch buön baá n, ngûúâ i qua laå i àöng nghòn
nghõt.

úã gêì n chúå , coá möå t tay àaå i búå m söë ng vïì nghïì ùn sûúng àaä hún
mûúâ i nùm. Hùæ n rêë t taâ i, mûu meå o trùm khoanh; khi àaä coá yá àõnh lêë y
cuã a ai thò dêì u giûä gòn thïë naâ o hùæ n cuä ng cuöî m àûúå c. Möå t höm, coá möå t
khaá ch àïë n troå úã möå t quaá n nhoã trong chúå . Thêë y tay naã i nùå ng, hùæ n
theo doä i khaá ch tûâ lêu, chuã quaá n baã o khaá ch:
- úã àêy keã tröå m nhû rûúi. Töi àaä coá sùé n möå t caá i hoâ m lúá n àïí khaá c
troå ai coá àöì àaå c gò thò gûã i vaâ o àêy khoaá chùå t laå i röì i nùç m lïn trïn. Vêå y
öng cûá àûa tay naã i àïí chuá ng töi cêë t vaâ o hoâ m cho.
Ngûúâ i khaá ch cûúâ i, traã lúâ i:
- Töi coá cuã a sao laå i khöng giûä àûúå c hay sao? Khöng phaã i phiïì n
öng laâ m gò.

www.thuvien24.com
Truyïå n cöí tñch Viïå t Nam 31
http://www.ebooks.vdcmedia.com
Noá i xong, öng ta giúã tay naã i ra kiïí m àiïí m tiïì n nong röì i àïí úã àêì u
giûúâ ng, göë i àêì u lïn maâ nguã . Lûuá c êë y búå m ta laã ng vaã ng úã ngoaâ i, doâ m
vaâ o, thêë y khaá ch laå lùæ m cuã a, quyïë t àõnh thïë naâ o cuä ng laâ m möå t meã .
Nûã a àïm höm êë y, àúå i cho moå i ngûúâ i nguã say, hùæ n khoeá t gaå ch chui
vaâ o, chui xuöë ng gêì m giûúâ ng. Ban àêì u hùæ n laâ m y nhû tiïë ng meâ o bùæ t
chuöå t. Dêì n dêì n hùæ n laâ m nhûä ng tiïë ng söå t soaå t úã bïn caå nh chöî khaá ch
nùç m nhû kiïí u meâ o vöì chuöå t. Thónh thoaã ng hùæ n laå i caâ o caâ o mêë y caá i
vaâ o chên khaá ch. Khaá ch böî ng tónh dêå y co chên àaå p vaâ lúá n tiïë ng mùæ ng
meâ o. Àïë n àêy hùæ n laâ m y nhû tiïë ng meâ o boã chaå y ài mêë t.

Chúâ cho khaá ch chúå p nguã ài, hùæ n giaã laâ m meâ o àïë n caâ o caâ o vaâ o
chên nhû trûúá c. Lêì n naâ y öng khaá ch tónh dêå y, tûá c quaá ngöì i lïn rònh
bùæ t meâ o. Nhûng luá c àoá hùæ n àaä leã n laå i àêì u giûúâ ng vúá lêë y tay naã i ra ài
ïm nhû ru. Ngûúâ i kia àúå i meâ o möå t luá c khöng thêë y laå i nùç m xuöë ng
toan nöë i laå i giêë c nguã , nhûng khi àaä ngaã àêì u xuöë ng göë i múá i biïë t laâ
mêë t tay naã i, liïì n àaá nh thûá c chuã quaá n hö hoaá n mêë t tröå m.

Chuã quaá n thùæ p àeâ n lïn vaâ traá ch:
- Àêë y, öng khöng nghe lúâ i töi nûä a thöi.
Khaá ch àaá p:
- Khaá khen hùæ n coá taâ i nghïå . Nhûng öng cûá àïí mùå c töi tûå tòm
cuã a àaä mêë t, àûâ ng trònh baá o löi thöi.
Àoaå n ngûúá c mùæ t lïn xaâ nhaâ thêë y coá möå t caá i lúâ bùæ t caá gaá c trïn
àoá , öng ta baã o chuã quaá n
- Phiïì n öng cho mûúå n caá i naâ y möå t laá t, töi seä kiïë m caá ch ài lêë y
tay naã i cuã a töi vïì :

Noá i àoaå n öng ta cêì m lúâ ra cûã a thêë y möå t cêy cao beâ n treâ o lïn
ngoå n tröng ngoá ng. Nghe tiïë ng choá suã a rêm ra khùæ p xoá m phña bùæ c,
khaá ch tuå t xuöë ng hûúá ng theo tiïë ng choá suã a ài tòm. Ài maä i ra khoã i chúå
quanh co höì i lêu thêë y möå t ngöi nhaâ àûang coâ n thùæ p àeâ n, öng àoaá n laâ
nhaâ tïn tröå m, beâ n chui qua giêå u maâ vaâ o, röì i múã röå ng cöí ng ra. Doâ m
qua khe cûã a quaã thêë y búå m ta àang giúã tay naã i cuã a mònh ra khoe vú.
Giûä a luá c hai vúå chöì ng àang thñch thuá mên mï nhûä ng thoã i baå c trùæ ng
tinh thò öng àûá ng ngoaâ i seä cûúâ i lïn möå t tiïë ng.
Búå m ta ngaå c nhiïn, ngûúá c mùæ t hoã i:
- Àûá a naâ o ngoaâ i êë y?
Àaá p:
www.thuvien24.com
Truyïå n cöí tñch Viïå t Nam 32
http://www.ebooks.vdcmedia.com
- Àaâ n em nghe tin anh àïm nay àûúå c caá i böí ng to nïn àïë n xin
chia möå t ñt.
- aâ ! Thùç ng naâ o àêë y, maâ y àõnh àïë n trïu öng phaã i khöng?
Noá i xong, baã o vúå cêë t boå c ài, röì i vaá c gêå y ra toan tòm àaá nh. Öng
khaá ch giaã boã chaå y nhûng sau àoá laå i nuá p vaâ o buå i.
Búå m ta chaå y ra àïë n cöí ng, thêë y cûã a múã röå ng beâ n cûá thùè ng àûúâ ng
àuöí i maä i. Ngûúâ i khaá ch tûâ buå i leá n vaâ o nhaâ lêë y caá i lúâ uá p vaâ o àêì u ngûúâ i
àaâ n baâ röì i phaá hoâ m cuã a noá , lêë y laå i tay naã i. Àoaå n, öng cûá theo àûúâ ng
búâ ruöå ng lêì n vïì àïë n quï quaá n.

Saá ng höm sau, öng khaá ch àang ngöì i chaã i àêì u böî ng thêë y búå m ta
àöå i àïë n möå t mêm xöi vaâ möå t con gaâ luöå c, gùå p öng ta hùæ n suå p lêå y vaâ
noá i:
- Töi theo nghïì naâ y àaä hún múâ i nùm nay, thûúâ ng tûå nghô taâ i
nghïå cuã a mònh nhû thïë naâ y àaä laâ rêë t mûå c, khöng ngúâ ngoaâ i ngoå n nuá i
naâ y coâ n coá ngoå n khaá c cao hún. Vêå y töi coá chuá t lïî moå n xin laâ m hoå c troâ
ngaâ i.
Öng khaá ch vui veã traã lúâ i:
- Töi cuä ng chúi caá i nghïì naâ y tûâ höì i coâ n nhoã nhûng vò thêë y
khöng coá hêå u nïn giaã i nghïå àaä lêu. Vò höm qua anh àïë n lêë y cuã a töi
nïn bêë t àùæ c dô töi phaã i àem nghïì moå n ra àöë i phoá . Hoå c laâ m gò nghïì êë y.
Hiïå n nay ngoaâ i biïn coá giùå c, anh nïn cuâ ng töi ra àêì u quên giuá p nûúá c
thò hún.

Nghe noá i búå m ta tónh ngöå , vui veã theo öng khaá ch ra ài.

BO N ANH TA ¡

Ngaâ y xûa coá hai vúå chöì ng nhaâ ngheâ o khöng con. Hai vúå chöì ng
khêë n vaá i hïë t àïì n naâ y àïë n chuâ a khaá c, maä i sau múá i sinh àûúå c möå t
muå n con trai. Thùç ng beá lúá n lïn nhû thöí i. Nhûng caâ ng lúá n, hùæ n caâ ng
ùn rêët túå n: bung kia, chaã o noå nêë u lïn bao nhiïu cuä ng vúå i. Hai vúå
chöì ng cöë sûá c laâ m lûuå ng àïí nuöi con nhûng nuöi khöng nöí i. Trong nhaâ
coá vêå t gò àaá ng tiïì n, hoå àïì u baá n saå ch àïí cho con cheâ n daå daâ y. Sau röì i
www.thuvien24.com
Truyïå n cöí tñch Viïå t Nam 33
http://www.ebooks.vdcmedia.com
hai vúå chöì ng nghô chó coá caá ch cho con ài tha phûúng cêì u thûå c múá i àúä
khöë n vò noá . Möå t höm, ngûúâ i chûa goå i con laå i, baã o rùç ng:
- Nay con àaä khön lúá n maâ chûa meå gêì n àêë t xûa trúâ i, yïë u àuöë i
khöng laâ m gò àûúå c àïí nuöi con. Ngaâ y xûa luá c nhaâ ta coâ n khaá giaã , coá
hoaâ ng àïë Trung Quöë c vay vaâ ng vaâ baå c àïë n 70 vaå n laå ng. Bêy giúâ con
tòm caá ch sang bïn àoá àoâ i lêë y maâ ùn.

Nghe noá i, ngûúâ i con vêng lúâ i ài ngay. Chûaâ ng cûá doå c búâ biïí n ài
lêì n vïì phûúng Bùæ c. Möå t höm, àïë n möå t xûá kia, böî ng gùå p möå t ngûúâ i
khöí ng löì àang taá t biïí n, anh chaâ ng tiïë n laå i hoã i:
- Anh laâ m gò àêë y?
Khöí ng löì àaá p:
- Töi taá t caå n biïí n, àïí tòm vaâ ng ngoå c dûúá i àoá .
- Sûá c lûå c möå t mònh laâ m sao maâ taá t caå n àûúå c.
- Ta coá sûá c khoeã khöng ai bò kõp. Anh cûá thûã laå i xaá ch gaâ u cuã a ta
xem.
Nhûng khöí ng löì lêë y laâ m laå vò hùæ n cuä ng nhêë c nöí i caá i gaâ u cuã a
mònh, beâ n múâ i vïì nhaâ kïë t nghôa anh em. Anh chaâ ng beâ n ruã :
- Anh haä y ài theo töi àoâ i núå vua Trung Quöë c lêë y tiïì n ùn tiïu
ngay, coâ n nhû taá t biïí n thò chúâ luá c naâ o vïì , laå i seä tiïë p tuå c.
Khöí ng löì nghe buâ i tai, liïì n cuâ ng nhau ra ài.

Möå t höm, hoå ài àïë n möå t hoâ n nuá i. Thêë y möå t anh chaâ ng treã tuöí i
ngöì i trïn möå t taã ng àaá lúá n coá veã nhaâ n haå , hai ngûúâ i tiïë n àïë n hoã i hùæ n
laâ m gò maâ ngöì i àêë y. Hùæ n àaá p:
- Ta ngöì i àêy thónh thoaã ng laå i thöí i möå t húi laâ m cho ngaä cêy ngaä
cöë i àûa vïì laâ m cuã i.

Nghe noá i laå , hai ngûúâ i baã o anh laâ m thûã cho xem. Quaã nhiïn
hùæ n vûâ a phuâ ng maá thöí i möå t húi thò cêy cöë i úã trûúá c mùå t tûå nhiïn ngaä
raå p xuöë ng nhû bõ möå t trêå n baä o nùå ng nïì . Hai ngûúâ i baã o anh rùç ng:
- Baá c coá taâ i thïë sao khöng ài khùæ p thiïn haå laâ m cho nöí i tiïë ng
möå t phen chûá laå i söë ng chui ruá c úã xoá rûâ ng naâ y laâ m gò? Thöi! Baá c haä y
cuâ ng chuá ng töi ài àoâ i núå vua Trung Quöë c, ngoá chûâ ng coâ n thuá võ hún úã
àêy!
Anh chaâ ng nghe noá i bùç ng loâ ng ngay. Röì i àoá caã boå n cuâ ng lïn
àûúâ ng.

www.thuvien24.com
Truyïå n cöí tñch Viïå t Nam 34
http://www.ebooks.vdcmedia.com
Mûúâ i ngaâ y sau, boå n hoå laå i àïë n möå t khu rûâ ng khaá c. Thêë y tûâ
trong rûâ ng sêu tiïë n ra möå t ngûúâ i cao lúá n, vai gaá nh möå t àöi voi ài nhû
bay. Caã boå n kinh phuå c, vöå å i goå i giêå t laå i hoã i:
- Baá c gaá nh voi ài àêu àoá ?
- Töi haâ ng ngaâ y vaâ o rûâ ng tòm voi maâ bùæ t. Bùæ t àûúå c con naâ o thò
troá i gioâ laå i gaá nh vïì rûä a thõt lêë y möå t hai cêy ngaâ baá n kiïë m tiïì n ùn
tiïu.
Caã boå n baã o:
- Thöi! Sûá c khoeã nhû thïë töå i gò cùå m cuå i trong rûâ ng cho khöí . Haä y
ài vúá i chuá ng töi àoâ i núå vua Trung Quöë c vïì chia nhau ùn ài.
Nghe noá i, anh chaâ ng vûâ a yá vöå i boã voi laå i noá i:
- ûâ ! thò ài.

Àïë n kinh àö Trung Quöë c, böë n chaâ ng tòm àïë n hoaâ ng cung. Möå t
toaá n lñnh gaá c cöí ng caã n laå i khöng cho vaâ o. Caã boå n nöí i xung lïn, noá i:
- Boå n tao sang àêy àoâ i núå chûá coá phaã i chúi àêu maâ khöng cho
vaâ o.
Vaâ hoå toan giaä cho chuá ng möå t trêå n, nhûng anh chaâ ng ùn khoeã
caã n laå i röì i viïë t möå t bûá c thû àoâ i núå , baã o tïn lñnh àem vaâ o cho vua.
Hoaâ ng àïë Trung Quöë c àoå c xong lêë y laâ m laå , liïì n sai möå t viïn cêå n thêì n
ra xem thûã ngûúâ i naâ o maâ to gan àïë n nhû thïë . Viïn cêå n thêì n ra möå t
laá t, trúã vaâ o têu rùç ng:
- Coá böë n tïn dõ hònh dõ daå ng úã nûúá c An Nam sang, àûá a naâ o cuä ng
quyïë t àoâ i núå àûúå c múá i vïì . Chuá ng noá toan àaá nh caã lñnh.
Hoaâ ng àïë nghe noá i khöng vui, nhûng cuä ng truyïì n doå n yïë n àaä i
àùç ng tûã tïë trûúá c khi gùå p hoå .

Böë n chaâ ng àûúå c múâ i vaâ o möå t phoâ ng riïng ùn uöë ng nghó ngúi
trong voâ ng vaâ i ba ngaâ y. Nhûng hoå ùn uöë ng hung quaá àïë n nöî i qua
ngaâ y thûá ba mêë y viïn quan tröng nom vïì ngûå thiïå n phaã i vaâ o baá o vúá i
vua rùç ng kho thûá c ùn cuã a hoaâ ng àïë vò viïc tiïë p àaä i böë n ngûúâ i khaá ch
laå àaä vúi hïë t giaâ nûã a. Hoaâ ng àïë nghe noá i giêå t mònh, vöå i baã o mêë y viïn
àaå i thêì n tòm caá ch aá m haå i hoå ài cho khoã i phiïì n. Ngûúâ i ta àûúå c lïå nh
múâ i böë n chaâ ng ài thuyïì n chúi höì thò àaá nh àùæ m cho chïë t àuöë i têë t caã .

Quaã nhiïn böë n anh em khöng ngúâ sa vaâ o mûu gian bõ chòm
xuöë ng nûúá c. Nhûng giûä a luá c nguy cêë p thò anh chûaâ ng khöí ng löì nùæ m
www.thuvien24.com
Truyïå n cöí tñch Viïå t Nam 35
http://www.ebooks.vdcmedia.com
lêë y chiïë c thuyïì n nhû möå t chiïë c gêì u röì i taá t lêë y taá t àïí . Chó trong möå t
chöë c, àaá y höì khö caå n, cûá u ba ngûúâ i kia khoã i chïë t àuöë i.

Thêë y hoå söë ng yïn laâ nh, hoaâ ng àïë tûá c giêå n, vöå i sai doå n yïë n tiïå c
khoaã n àaä i, röì i chúâ luá c hoå no say múá i sai mêë y àöå i quên xöng vaâ o vêy
cheá m. Höm êë y, böë n chûaâ ng vö tònh cuâ ng nhau cheá n taå c cheá n thuâ
khöng nghi ngúâ gò caã . Böî ng nhiïn möå t tiïë ng hö vang, phuå c binh xöng
ra nhû kiïë n. Caã boå n toan chaå y, anh chaâ ng thöí i khoeã àaä ngùn laå i maâ
rùç ng:
- Caá c anh cûá àïí yïn, àïí töi cho boå n chuá ng xiïu daå t möå t phen!
Noá i röì i, phuâ ng maá thöí i mêë y húi, boå n lñnh chõu khöng nöí i vúá i sûá c
gioá , bay vùng ài nhû nhûä ng chiïë c laá khö. Thïë röì i úã trong naâ y, böë n
chaâ ng vêî n cûá ung dung ngöì i cheá n tò tò cho àïë n maä n tiïå c.

Lêì n naâ y hoaâ ng àïë Trung Quöë c lo lùæ ng hïë t sûá c. Vua sai triïå u caá c
võ cú mêå t àïë n tñnh caá ch àöë i phoá . Nhûng moå i ngûúâ i khuyïn vua nïn
traã quaá ch ài cho ïm chuyïå n. Vua noá i:
- Baã y mûúi vaå n laå ng thò nhiïì u quaá . Caá c khanh coá caá ch gò bùæ t
chuá ng giaã m búá t àûúå c khöng?
Möå t viïn quan têu lïn:
- Bïå haå cûá bùç ng loâ ng traã , nhûng bùæ t caá c thêì n dên, caá c thuyïì n beâ
xe cöå , khùæ p trong nûúá c khöng ai àûúå c gaá nh thuï chúã thuï cho chuá ng
vaâ bùæ t chuá ng noá khöng àûúå c chuyïn chúã nhiïì u lêì n. Nhû thïë duâ coá sûá c
nhû Haå ng Vuä cuä ng chó mang ra àûúå c chûâ ng dùm baã y trùm cên laâ hïë t
nûúá c.
Vua bùç ng loâ ng theo caá ch àoá . Àïë n ngaâ y nhêå n vaâ ng baå c, ngûúâ i ta
thêë y möå t mònh anh chaâ ng gaá nh voi quaã y hai soå t lúá n vaâ o kho. Chuá ng
khöng ngúâ chó möå t ngûúâ i àoá maâ thöi, àaä thûâ a sûá c gaá nh 70 vaå n laå ng.
Boå n quan coi kho khöng biïë t laâ m thïë naâ o, àaâ nh cùæ m àêì u cên lêë y cên
àïí , vúå i hùè n caã kho baå c.

Àûúå c cuã a, böë n anh chaâ ng cuá i chaâ o hoaâ ng àïë röì i ung dung ài ra
khoã i cung. Vïì nûúá c, hoå chia nhau tiïu xaâ i sung sûúá ng troå n àúâ i.

BON NG¡O¡ BAN
www.thuvien24.com
Truyïå n cöí tñch Viïå t Nam 36
http://www.ebooks.vdcmedia.com

Xûa coá böë n ngûúâ i baå n, möî i ngûúâ i quï quaá n möå t phûúng. Vò thuúã
treã cuâ ng hoå c vúá i nhau möå t thêì y, nïn dêì n dêì n trúã nïn nhûä ng ngûúâ i
baå n nöë i khöë . Vïì sau lúá n lïn, hoå laå i giaä thêì y, möî i ngûúâ i laâ m ùn möå t
ngaã . Trong söë böë n ngûúâ i êë y, chó coá Giaá p laâ m chuã möå t tû cú àöì söå , möî i
ngaâ y möå t giaâ u àïë n nûá t àöë àöí vaá ch, coâ n ba ngûúâ i kia thò ngheâ o rúá t
möì ng túi. Nhûng Giaá p laå i laâ möå t ngûúâ i thêm hiïí m vaâ hiïë u sùæ c. Tuy
giaâ u coá sung sûúá ng, trong loâ ng Giaá p vêî n caã m thêë y phiïì n mûuöå n, vò
hùæ n lêë y phaã i ngûúâ i vúå mang vïì nhiïì u cuã a naã , nhûng bïì nhan sùæ c laå i
chùè ng ra gò. Ngaâ y coâ n ài hoå c, àûúå c tröng thêë y ngûúâ i vúå cuã a êë t- möå t
trong ba ngûúâ i baå n- xinh àeå p dïî coi, hùæ n àêm ra ganh tyå vúá i baå n.
Hùæ n suy nghô rêë t nhiïì u vïì ngûúâ i àaâ n baâ naâ y vaâ ao ûúá c coá ngaâ y chiïë m
àûúå c ngûúâ i ngoå c vaâ o tay múá i thoaã daå .

Möå t höm, nhên coá êë t àïë n chúi nhaâ , Giaá p àon àaã baã o baå n:
- Baá c baã o baá c ngheâ o tuá ng, sao baá c khöng neá m saá ch ài buön möå t
phen?
êë t lùæ c àêì u:
- Ài buön phaã i coá vön. Vöë n àêu dû dêå t úã töi maâ ài buön vúá i baá n.
Giaá p beâ n àùå t trûúá c mùå t êë t möå t trùm quan tiïì n maâ rùç ng:
- Chöî baå n beâ , töi vui loâ ng cho baá c vay söë tiïì n naâ y laâ m vöë n múã
àêì u. Töi seä maá ch cho baá c möå t ngûúâ i quen, baá c coá thïí buön chung vúá i
hoå möå t ñt lêu cho thaå o nghïì . Chó mong rùç ng khi tiïì n trùm baå c ngaâ n
tuön vïì nhaâ baá c, thò baá c àûâ ng coá quïn töi vaâ söë tiïì n nhoã moå n naâ y laâ
àuã .

Khöng ngúâ baå n laå i quaá töë t buå ng vúá i mònh nh thïë . êë t böë i röë i caã m
taå vaâ giú tay lïn trúâ i möå t hai thïì böì i rùç ng mònh seä suöë t àúâ i khöng
quïn ên nhên. Cuöë i cuâ ng êë t mang tiïì n vïì , tòm àïë n nhaâ ngûúâ i laá i
buön theo lúâ i Giaá p maá ch, lo laâ m ùn möå t phen xem thûã ra sao.

Sau khi biïë t êë t vùæ ng nhaâ , Giaá p múá i bùæ t àêì u thi haâ nh mûu kïë .
Möå t höm nhên luá c vúå mònh nguã say, hùæ n ta boá p cöí giïë t chïë t röì i cùæ t
lêë y àêì u giêë u dûúá i möå t coá t thoá c. Àoaå n, Giaá p àïë n nhaâ êë t duâ ng lúâ i noá i
kheá o múâ i vúå êë t àïë n nhaâ mònh. Hùæ n baã o:
- Anh êë y trûúá c khi ài buön coá gûã i tiïì n cho nhaâ töi, baã o chõ túá i
nhêå n nhûng dùå n àûâ ng cho ai biïë t caã , keã o boå n chuã núå hay àûúå c thò
chuá ng khöng àïí cho chõ tiïu àêu!
www.thuvien24.com
Truyïå n cöí tñch Viïå t Nam 37
http://www.ebooks.vdcmedia.com

Ngûúâ i àaâ n baâ noå vöë n àûúå c nghe chöì ng ca ngúå i vïì loâ ng töë t cuã a
Giaá p. Vaã àang cún tuá ng thiïë u, nïn nghe noá i thïë thò khöng maã y may
nghi ngúâ , beâ n theo hùæ n sang nhaâ . Khi àûa àûúå c vúå êë t vïì nhaâ , Giaá p
àem tiïì n cuã a vaâ lúâ i noá i ngoå t hïë t sûá c döî daâ nh, nhûng hùæ n khöng ngûúâ i
rùç ng ngûúâ i àaâ n baâ êë y möå t loâ ng möå t daå vúá i ngûúâ i chöì ng, thaâ chõu chïë t
chûá khöng chõu nhuå c. Cuöë i cuâ ng hùæ n àaâ nh phaã i giam naâ ng trong möå t
gian buöì ng kñn, khoaá laå i. Hùæ n dùå n àûá a àêì y túá gaá i cuã a mònh phaã i
tröng chûâ ng vaâ hùç ng ngaâ y cúm nûúá c cho vúå êë t, hy voå ng ngaâ y möå t
ngaâ y hai seä eá p àûúå c naâ ng ûng thuêå n úã vúá i mònh. Röì i àoá , nhên àïm
töë i, hùæ n laå i bñ mêå t àem xaá c vúå mònh neá m vaâ o nhaâ êë t. Hùæ n coâ n lo rùç ng
àûá a àêì y túá gaá i phanh phui chuyïå n bñ mêå t cuã a hùæ n, nïn bùæ t naâ ng
uöë ng möå t liïì u thuöë c mua àûúå c cuã a möå t ngûúâ i khaá ch buön nûúá c ngoaâ i.
Uöë ng xong cö gaá i tûå nhiïn ruå t lúä i, miïå ng uá úá khöng noá i thaâ nh tiïë ng.

Laå i noá i chuyïå n êë t, sau chuyïë n buön àêì u tiïn àûúå c chia möå t
phêì n tiïì n laä i, hñ hûã ng àõnh mang vïì khoe vúå . Anh khöng coâ n höì n vña
khi thêë y vúå mònh chó coâ n laâ möå t caá i thêy loaä löì khöng àêì u, thõt àûaä
mûuöë n rûä a. Chûa kõp than khoá c thò tuêì n traá ng àaä êå p àïë n nhaâ , göng
cöí laå i, vaâ giaã i lïn quan. êë t möå t mûå c kïu oan, nhûng anh khöng caá ch
gò giaã i àûúå c möë i nghi ngúâ cuã a àaá m nha laå i. Sau nhûä ng ngaâ y tra khaã o,
khöng chõu àûúå c kòm noá ng kòm nguöå i, êë t àaâ nh phaã i nhêå n liïì u. Boå n
quan huyïå n cuä ng nhû quan tónh àïì nhêë t tïì kheá p anh vaâ o töå i giïë t vúå .
Caá i aá n êë y cuöë i cuâ ng àûúå c böå y. êë t bõ töë ng giam, chó coâ n àúå i ngaâ y ra
phaá p trûúâ ng.

Ngaâ y êë y coá lïå nhûä ng töå i nhên bõ aá n tûã hònh nïë u nöå p vaâ o kho
cöng möå t ngaâ n quan vaâ coá ngûúâ i baã o lñnh thò coá thïí chuöå c àûúå c töå i
chïë t. Vò thïë , khi êë t bõ giam, baâ meå êë t chaå y khùæ p núi àïí vay mûúå n vaâ
àïí cêì u thêå p phûúng böë thñ. Thên thñch xoá m laâ ng cuä ng nhû khaá ch qua
àûúâ ng, khi nghe kïí chuyïå n, ai nêë y àïì u thûúng haå i cho con baâ gùå p
phaã i caã nh ngöå khöng may. Hoå vui loâ ng giuá p keã ñt ngûúâ i nhiïì u. Mùå c
dêì u vêå y, meå êë t cuä ng khöng sao coá nöí i möå t söë tiïì n quaá lúá n ngay trong
möå t thúâ i gian ngùæ n nguã i nhû vêå y.

Hai ngûúâ i baå n khaá c cuã a êë t, möå t ngûúâ i laâ Bñnh, möå t ngûúâ i laâ
Àinh, nghe tin êë t bõ naå n, vöå i vaä tòm àïë n nhaâ nguå c thùm hoã i. Sau àoá
hoå gùå p àûúå c meå êë t nûúá c mùæ t giaâ n giuå a cêì u khêí n loâ ng thûúng cuã a keã
www.thuvien24.com
Truyïå n cöí tñch Viïå t Nam 38
http://www.ebooks.vdcmedia.com
qua ngûúâ i laå i, hy voå ng coá àuã söë tiïì n chuöå c maå ng cho con. Nghe meå êë t
kïí chuyïå n, Bñnh vaâ Àinh sûå c nhúá túá i Giaá p laâ ngûúâ i giaâ u coá , laå i vûâ a laâ
baå n cuä cuã a êë t, coá thïí vò tònh baå n beâ , giuá p àúä nhau trong hoaå n naå n.
Nghô vêå y hoå beâ n an uã i baâ meå cuã a êë t vaâ hûá a seä laâ m hïë t sûá c mònh àïí
cûá u baå n khoã i caá i chïë t oan khöë c.

Khi Bñnh vaâ Àinh túá i nhaâ Giaá p, hoå kïí lïí moå i viïå c xaã y ra taå i nhaâ
êë t: naâ o bao nhiïu tai hoaå tûâ àêu bay túá i quaâ ng vaâ o cöí , tònh caã nh meå
giaâ àang ngaâ y dêì m mûa daä i nùæ ng, cêì u khêí n loâ ng töë t cuã a khaá ch qua
àûúâ ng.. Cuöë i cuâ ng hai ngûúâ i ngoã yá cuã a mònh:
- Hiïå n nay nïë u àem söë tiïì n thên thñch xoá m giïì ng vaâ khaá ch thêå p
phûúng cho vay vaâ quyïn goá p cöå ng vúá i söë tiïì n baá n gia tû àiïì n saã n cuã a
chuá ng töi may lùæ m cuä ng chó àûúå c àöå nùm trùm quan. Coâ n nùm trùm
quan nûä a khöng biïë t laâ m thïë naâ o, chuá ng töi àaâ nh laå i àêy kïu goå i tònh
baå n cuã a anh. Anh chó gêí y moá ng tay möå t caá i laâ coá thûâ a söë tiïì n àoá . Haä y
cûá u lêë y tñnh maå ng ngûúâ i baå n thên cuã a chuá ng ta àang bõ oan uöí ng taâ y
trúâ i. Àoá laâ böí n phêå n cuã a anh cuä ng nhû cuã a chuá ng töi.

Nhûng hoå àêu coá ngúâ rùç ng trong thêm têm Giaá p chó mong êë t
chïë t, coá thïë moå i viïå c cuã a hùæ n múá i tröi chaã y. Cêu traã lúâ i cuã a Giaá p laâ m
hoå rêë t àöî i ngaå c nhiïn thêë t voå ng:
- Ai biïë t anh êë y laå i khöng laâ thuã phaå m. Xem viïå c anh êë y quyå t
töi möå t trùm quan tiïì n thò biïë t. Anh êë y cêì u khêí n vay tiïì n noá i laâ àïí ài
buön, töi sùé n loâ ng cho anh êë y vay, nhûng mêë y lêì n ài àoâ i, chùè ng thêë y
traã àûúå c möå t àöì ng naâ o. Saá t nhên giaã tûã , anh êë y giïë t vúå thò trúâ i seä haå i,
duâ chuá ng ta cöë hïë t sûá c cûá u, cuä ng khöng thoaá t. Töi khöng dû tiïì n, dû
baå c àïí laâ m caá i viïå c nhû vêå y àêu!

Thêë y khöng thïí lay chuyïí n àûúå c loâ ng daå cuã a Giaá p, Bñnh, Àinh
quyïë t àõnh hy sinh thên mònh àïí cûá u baå n. Hoå beâ n lïn quan noá i rùç ng
thaá y vúå êë t àeå p quaá nïn hai ngûúâ i thûâ a dõp êë t ài vùæ ng àïë n bùæ t àïí haä m
hiïë p, xong viïå c, súå naâ ng töë caá o beâ n giïë t ài chùå t lêë y àêì u vûá t xuöë ng
söng cho mêë t tñch. Nay caã hai ngûúâ i hïë t sûá c höë i hêå n, biïë t rùç ng thïë
naâ o cuä ng coá ngaâ y baå i löå nïn ra thuá trûúá c àïí may ra nhúâ lûúå ng trïn
khoan giaã m.

Quan nghe chuyïå n, lêå p tûá c sai giam Bñnh vaâ Àinh laå i maâ tha
böí ng cho êë t. aá n cuã a hai ngûúâ i khöng mêë y chöë c maâ thaâ nh. Hoå bõ töå i
www.thuvien24.com
Truyïå n cöí tñch Viïå t Nam 39
http://www.ebooks.vdcmedia.com
lùng trò tuâ ng xeã o vaâ bïu thêy, nhûng vò "tiïn nùng tûå thuá " nï chó laâ m
aá n cheá m. Vaâ ngaâ y giaã i ra phaá p trûúâ ng àaä àïë n.
Nhûng khi àao phuã sùæ p sûã a khai àao, thò ngûúâ i ta böî ng thêë y
möå t cö gaá i len loã i khoã i voâ ng ngûúâ i chêå t nñch, têë t taã chaå y àïë n trûúá c
mùå t quan. Hai tay cö chó troã , miïå ng uá úá , laâ m dêë u hiïå u ngùn caã n.
Quan lêë y laâ m laå , nghô rùç ng ngûúâ i naâ y hùè n coá biïë t ñt nhiïì u vïì aá n
maå ng chi àêy, nïn vöå i haå lïå nh cho àao phuã ngûâ ng tay, giaã i töå i nhên
trúã vïì nhaâ giam àïí àúå i tra cûá u.

Vïì àïë n cöng àûúâ ng, quan sai tòm thêì y thuöë c cùæ t cho ngûúâ i con
gaá i noå möå t cheá n thuöë c chûä a têå t cêm. Cheá n thuöë c rêë t hiïå u nghiïå m, cö
gaá i quaã n lêì n lêì n noá i àûúå c: Àoá laâ ngûúâ i àêì y túá gaá i nhaâ Giaá p. Vaâ cö ta
àaä kïí laå i raâ nh maå ch nhûä ng haâ nh àöå ng cuã a chuã mònh cho moå i ngûúâ i
hay.

Vuå aá n nhúâ thïë àûúå c saá ng toã . Quên lñnh haå lïå nh keá o ngay àïë n
nhaâ Giaá p, múã cûã a buöì ng traã vúå êë t vïì vúá i chöì ng. Àöì ng thúâ i, quan sai
àoá ng göng Giaá p laå i, àiïå u vaâ o nhaâ lao nhêå n lêë y caá i aá n tûã hònh, thay
cho Bñnh vaâ Àinh. Nghô tònh baå n beâ , hai ngûúâ i naâ y cöë sûá c trònh baâ y
vúá i quan àïí Giaá p àûúå c khoã i chïë t vúá i söë tiïì n chuöå c töå i möå t ngaâ n quan.
Cuöë i cuâ ng Giaá p cuä ng àûúå c taå m miïî n töå i. Nhûng khi töå i nhên àûúå c
thaá o göng bûúá c ra khoã i cöng àûúâ ng thò böî ng möå t tiïë ng seá t nöí vang
giûä a trúâ i quang mêy taå nh: thêì n seá t àaä nhaã y xuöë ng thònh lònh àaá nh
chïë t hùæ n. Vaâ khi ngûúâ i ta khiïng xaá c Giaá p vïì thò doå c àûúâ ng bõ möå t
con höí tûâ àêu trong buå i cêy nhaã y ta vöì lêë y xaá c, mang ài mêë t tñch.

CÂY H¡YK T D¡

Ngaâ y xûa coá möå t baá c àöì tïí chuyïn mua lúå n vïì giïë t thõt àïí mang
baá n úã chú. Nhaâ baá c ta úã bïn caå nh möå t ngöi chuâ a laâ ng. Haâ ng ngaâ y,
vaâ o luá c múâ saá ng laâ luá c sû cuå bïn chuâ a theo lïå thûúâ ng dêå y tuå ng kinh.
Vaâ cuä ng theo lïå thûúâ ng dêå y tuå ng kinh. Vaâ cuä ng theo lïå thûúâ ng, sû cuå
thûá c chuá tiïí u dêå y goä möå t höì i chuöng mai. Bêë y giúâ cuä ng laâ luá c baá c àöì
tïí sûã a soaå n giïë t lúå n cho nïn baá c ta quen lêë y tiïë ng chuöng chuâ a laâ m
www.thuvien24.com
Truyïå n cöí tñch Viïå t Nam 40
http://www.ebooks.vdcmedia.com
chûá ng thûá c dêå y laâ m viïå c haâ ng ngaâ y. Cûá nhû thïë ngaâ y naâ o cuä ng nhû
ngaâ y naâ o khöng bao giúâ sai laå c.
Möå t àïm noå , sû cuå nùç m möå ng thêë y möå t ngûúâ i àaâ n baâ dùæ t nùm
àûá a con nhoã àïë n trûúá c mùå t mònh röì i vaá i lêë y vaá i àïí , miïå ng noá i: "Xin
cûá u maå ng! Xin cûá u maå ng" röë i rñt. Sû cuå hoã i ngûúâ i àaâ n baâ :
- "A di àaâ Phêå t! Cûá u maå ng laâ cûá u thïë naâ o! Bêì n tùng phaã i laâ m gò
àêy?".
Ngûúâ i meå àiïå u böå haä i huâ ng êë y traã lúâ i:
- "Ngaâ y mai xin hoaâ thûúå ng haä y cho àaá nh chuöng chêå m laå i.
Nhû vêå y meå con chuá ng töi rêë t àöå i ún". Nhaâ sû tónh dêå y khöng hiïí u
thïë naâ o caã . Nhûng túâ múâ saá ng höm àoá , vêng theo lúâ i baá o möå ng, sûå cuå
chó lêm rêm àoå c kinh cêì u nguyïå n maâ khöng thûá c chuá tiïí u dêå y thónh
chuöng.

Laå i noá i chuyïå n cuä ng höm êë y baá c àöì tïí nguã möå t giêë c li bò. Maä i
àïë n luá c mùå t trúâ i lïn chûâ ng möå t con saâ o, tiïë ng chuöng chuâ a múá i bùæ t
àêì u vang rïì n laâ m cho baá c giêå t mònh choaâ ng dêå y. Thêë y trúâ i àaä quaá
trûa, baá c khöng daá m giïë t lúå n nhû thûúâ ng lïå vò nïë u laâ m thõt thò khi
àûa ra àïë n chúå , chúå àaä vaä n ngûúâ i röì i. Tûá c mònh vò lúä möå t phiïn chúå ,
baá c lêå t àêå t sang chuâ a traá ch sû cuå . Sû cuå cho biïë t cêu chuyïå n nùç m
möå ng àïm qua àïí phên trêì n vúá i öng haâ ng xoá m khöng phaã i löî i taå i
mònh.
Nhûng luá c bûúá c chên vïì chuöì ng lúå n nhaâ mònh thò baá c àöì tïí
ngaå c nhiïn thêë y con lúå n caá i mua ngaâ y höm qua toan giïë t thõt saá ng àoá
àaä àeã àûúå c nùm con lúå n con. Vûâ a mûâ ng vûâ a súå , baá c ta kïí laå i cho moå i
ngûúâ i biïë t sûå laå luâ ng:
- Àuá ng laâ linh höì n ngûúâ i àaâ n baâ êí n trong con lúå n caá i àaä tòm
caá ch cûá u bêì y con cuã a mònh khoã i chïë t".
Tûå nhiïn baá c àöì tïí àêm ra suy nghô. Baá c thêë y baâ n tay mònh àaä
tûâ ng vêë y maá u biïë t bao nhiïu sinh maå ng. Trong möå t luá c höë i hêå n àïë n
cûå c àiïí m, baá c ta cêì m con dao bêì u chaå y sang chuâ a böå c baå ch nöî i loâ ng
vúá i sû cuå . Baá c ta quaã quyïë t cùæ m con dao cuã a mònh trûúá c sên chuâ a,
thïì trûúá c Phêå t àaâ i tûâ nay xin giaã i nghïå .
Khöng roä baá c àöì tïí röì i sau àoá thïë naâ o, nhûng con dao cuã a baá c tûå
nhiïn hoá a thaâ nh möå t loaå i cêy coá laá àoã nhû maá u vaâ nhoå n nhû lûúä i dao
bêì u, ngûúâ i ta vêî n goå i laâ cêy huyïë t duå .


www.thuvien24.com
Truyïå n cöí tñch Viïå t Nam 41
http://www.ebooks.vdcmedia.com



CÂY KHK

Möå t nhaâ kia coá hai anh em, cha meå àïì u chïë t caã . Hai anh em
chùm lo laâ m luå ng, nïn trong nhaâ cuä ng àuã ùn. Muöë n cho vui cûã a vui
nhaâ , hai ngûúâ i cuâ ng lêë y vúå . Nhûng tûâ khi coá vúå , ngûúâ i anh sinh ra lúâ i
biïë ng, bao nhiïu cöng viïå c khoá nhoå c, àïì u truá t caã cho hai vúå chöì ng
ngûúâ i em.

Hai vúå chöì ng ngûúâ i em thûá c khuya dêå y súá m, laå i cöë gùæ ng caâ y
cêë y, laâ m coã , boã phên, luá a töë t hún trûúá c, nïn àïë n muâ a, àûúå c böå i thu.
Thêë y thïë , ngûúâ i anh súå em kïí cöng chiïë m lêë y phêì n hún, vöå i baâ n vúá i
vúå cho hai vúå chöì ng ngûúâ i em ra úã riïng.

Ra úã riïng vúá i vúå , ngûúâ i em àûúå c ngûúâ i anh chia cho coá möå t
cùn nhaâ tranh luå p xuå p, trûúá c nhaâ coá möå t cêy khïë ngoå t. Hai vúå chöì ng
ngûúâ i em khöng phaâ n naâ n möå t lúâ i, hïë t vaâ o rûâ ng àöë n cuã i àem ra chúå
baá n, laå i ài gaá nh mûúá n, laâ m thuï.

Coâ n ngûúâ i anh coá bao nhiïu ruöå ng nûúng àïì u cho laâ m reä , àïí
ngöì i khöng hûúã ng sung sûúá ng vúá i vúå . Thêë y em khöng ca thaá n, ngûúâ i
anh cho em laâ ngu si, laå i caâ ng lïn mùå t, khöng lui túá i nhaâ em vaâ cuä ng
khöng àïí yá gò àïë n em nûä a.

Nhûä ng ngaâ y sung sûúá ng nhêë t cuã a hai vúå chöì ng ngûúâ i em laâ
nhûä ng ngaâ y khïë chñn. Quanh nùm, hai vúå chöì ng àaä chùm boá n vaâ bùæ t
sêu, àuöí i kiïë n cho cêy khïë , nïn cêy khïë xanh mún múã n, boá ng rúå p
khùæ p maã nh vûúâ n nhoã beá , quaã luá c lóu caã úã nhûä ng caâ nh laâ saá t mùå t àêë t,
treã lïn ba cuä ng vúá i tay àûúå c.

Möå t buöí i saá ng, hai vúå chöì ng mang quang gaá nh vaâ thuá ng bõ ra
göë c khïë , àõnh treâ o lïn haá i quaã àem ra chúå baá n thò thêë y trïn ngoå n cêy
www.thuvien24.com
Truyïå n cöí tñch Viïå t Nam 42
http://www.ebooks.vdcmedia.com
rung àöå ng rêë t maå nh, nhû coá ngûúâ i àang treâ o. Hai vúå chöì ng nhòn lïn
thò thêë y möå t con chim rêë t lúá n àang ùn nhûä ng quaã khïë chñn vaâ ng. Hai
vúå chöì ng àûá ng dûúá i göë c cêy xem chim ùn, àúå i chim bay ài röì i múá i treâ o
lïn cêy haá i quaã . Tûâ àêë y, cûá möî i buöí i saá ng tinh mú, hai vúå chöì ng ra
haá i khïë , thò àaä laå i thêë y chim úã trïn cêy röì i. Thêë y coá ngûúâ i, chim vêî n
cûá ùn, ung dung möå t luá c lêu, röì i múá i vöî caá nh bay ài. Chim ùn roâ ng raä
nhû thïë ngoá t möå t thaá ng trúâ i, cêy khïë vúå i hùè n quaã .

Möå t höm, àûá ng àúå i cho chim ùn xong, ngûúâ i vúå noá i nûã a búä n
nûã a thêå t vúá i chim: "Chim úi, chim ùn nhû thïë thò coâ n gò laâ khïë cuã a
nhaâ töi nûä a! Cêy khïë nhaâ töi cuä ng sùæ p hïë t quaã röì i àêë y, chim aå !".
Chim böî ng nghïí n cöí , nheo mùæ t nhû cûúâ i, àaá p laå i: "Ùn möå t quaã , traã
cuå c vaâ ng! May tuá i ba gang, àem ài maâ àûå ng". Chim nhùæ c ài nhùæ c laå i
cêu êë y ba lêì n, röì i múá i vöî caá nh bay ài.

Hai vúå chöì ng thêë y chim biïë t noá i àaä lêë y laâ m laå , laå i thêë y chim
baã o mònh nhû thïë , nhùæ c laå i cho mònh àïë n ba lêì n, nghe roä möì n möå t,
nïn caâ ng suy nghô, phên vên. Nhûng röì i hai vúå chöì ng cuä ng laâ m theo
lúâ i chim. Ngûúâ i vúå lêë y vaâ i vuöng vaã i nêu may cho chöì ng möå t caá i tuá i,
ngang doå c àuá ng ba gang.

Saá ng höm sau, hai vúå chöì ng vûâ a ùn xong thò thêë y möå t luöì ng
gioá maå nh cuöë n caã caá t buå i trûúá c sên nhaâ , röì i trong chúá p mùæ t möå t con
chim cûå c kyâ lúá n haå xuöë ng giûä a sên, quay àêì u vaâ o nhaâ kïu lïn mêë y
tiïë ng nhû chaâ o hoã i. Ngûúâ i chöì ng xaá ch caá i tuá i ba gang ra sên, chim
nùç m raå p xuöë ng, quay cöí ra hiïå u cho anh ngöì i lïn lûng mònh. Anh
ngöì i lïn lûng chim, baá m vaâ o cöí chim thêå t chùå t. Chim àûá ng dêå y vûún
cöí , vöî caá nh bay böí ng lïn trúâ i xanh. Chim luá c bay cao, lêí n vaâ o mêy
baå c; luá c bay thêë p, laâ laâ trïn rûâ ng xanh, àöì i nuá i trêå p truâ ng. Röì i chim
bay ra biïí n caã mïnh möng, soá ng biïë c cao ngêë t vêå t vaâ o sûúâ n nhûä ng
hoâ n àaã o nhoã , laâ m tung lïn nhûä ng boå t trùæ ng xoá a. Anh ngöì i trïn lûng
chim thêë y biïí n tuyïå t muâ , khöng biïë t àêu laâ búâ ... Thöë t nhiïn chim bay
vaâ o möå t hoâ n àaã o toaâ n àaá trùæ ng, àaá á xanh, àaá àoã , àaá nguä sùæ c, phaã n
chiïë u aá nh saá ng rûå c rúä , anh chûa tûâ ng thêë y bao giúâ . Chim bay möå t
voâ ng thêå t röå ng xung quanh àaã o nhû muöë n tòm möå t núi haå caá nh, röì i
bay nhûä ng voâ ng heå p hún, laâ laâ trïn caá c ngoå n àaá , lùæ m luá c anh tûúã ng
nhû mònh sùæ p bõ va vaâ o nhûä ng taã ng àûaá khöí ng löì . Bay àïë n trûúá c mùå t
caá i hang röå ng vaâ sêu, chim tûâ tûâ haå xuöë ng. Àùå t chên xuöë ng àaã o, anh
www.thuvien24.com
Truyïå n cöí tñch Viïå t Nam 43
http://www.ebooks.vdcmedia.com
nhòn ngoá khùæ p núi, tuyïå t nhiïn khöng thêë y möå t sinh vêå t naâ o, khöng
coá àïë n möå t ngoå n coã hay möå t möë ng chim sêu.
Chim ra hiïå u baã o anh vaâ o hang, muöë n lêë y gò thò lêë y. úã ngay
cûã a hang, anh àaä thêë y toaâ n nhûä ng thûá àaá trong nhû thuã y tinh vaâ höí
phaá ch àuã caá c mêì u; coá thûá xanh nhû mùæ t meâ o, coá thûá àoã öë i nhû mùå t
trúâ i, coâ n vaâ ng baå c thò nhiïì u nhû soã i àaá . Thêë y hang sêu vaâ röå ng, anh
khöng daá m vaâ o súå laå c. Anh nhùå t möå t ñt vaâ ng vaâ kim cûúng boã vaâ o tuá i
ba gang, röì i treâ o lïn lûng chim, ra hiïå u cho chim bay vïì .

Chim toã veã vui mûâng, gêåt gêåt caái àêìu, vûún cöí kïu vaâ i tiïë ng,
röì i vöî caá nh bay lïn trúâ i xanh, bay qua biïí n, qua rûâ ng, qua nuá i. Mùå t
trúâ i múá i vûâ a àûá ng boá ng, chim àaä haå caá nh xuöë ng caá i vûúâ n nhoã coá cêy
khïë ngoå t. Ngûúâ i vúå thêë y chöì ng vïì bònh yïn, mûâ ng rúä vö cuâ ng, chaå y ra
vuöë t löng chim, toã yá caã m ún, ra hiïå u múâ i chim bay lïn cêy khïë giaã i
khaá t. Chim bay lïn cêy khïë ùn möå t luá c, röì i kïu ba tiïë ng nhû chaâ o vúå
chöì ng ngûúâ i nöng dên, röì i bay ài. Tûâ àêë y, lêu lêu chim múá i laå i àïë n ùn
khïë .

Tiïë ng àöì n hai vúå chöì ng ngûúâ i em thöë t nhiïn giaâ u coá bay àïë n
tai hai vúå chöì ng ngûúâ i anh. Hai vúå chöì ng ngûúâ i anh vöå i vaä àïë n chúi
nhaâ em àïí doâ xeá t. Nghe em thêå t thaâ kïí chuyïå n, ngûúâ i anh gaå àöí i hïë t
taâ i saã n cuã a mònh àïí lêë y tuá p lïì u tranh vaâ cêy khïë . Hai vúå chöì ng chó lo
ngûúâ i em khöng chõu àöí i, khöng ngúâ ngûúâ i em vui veã ûng thuêå n
ngay.

Hai vúå chöì ng ngûúâ i anh mûâ ng rúä nhû múã cúâ trong buå ng, lêå p
tûá c giao hïë t taâ i saã n cuã a mònh cho em, vaâ saá ng höm sau doå n ngay àïë n
úã tuá p lïì u tranh trïn maã nh vûúâ n nhoã coá cêy khïë ngoå t. àïë n úã maã nh
vûúâ n chêå t heå p, hai vúå chöì ng ngûúâ i anh khöng laâ m viïå c gò caã . Coâ n
àûúå c ñt tiïì n hai vúå chöì ng àem tiïu dêì n, caã ngaâ y chó nùç m khïí nh ngoaâi
heâ , hñ hûã ng nhòn lïn cêy khïë , chúâ chim bay àïë n. Möå t buöí i saá ng, coá
möå t luöì ng gioá maå nh taå t vaâ o nhaâ , röì i hai vúå chöì ng thêë y ngoå n cêy khïë
rung chuyïí n. Hai ngûúâ i húá t haã i chaå y ra sên, vöå i nhòn lïn cêy thò quaã
nhiïn thêë y möå t con chim lúá n àûang ùn khïë .

Chim múá i ùn vaâ i quaã , hai vúå chöì ng àûaä tru treá o lïn: "Caã nhaâ
chuá ng töi tröng vaâ o coá cêy khïë , bêy giúâ chim ùn taâ o ùn huyïå t nhû thïë
www.thuvien24.com
Truyïå n cöí tñch Viïå t Nam 44
http://www.ebooks.vdcmedia.com
thò chuá ng töi coâ n tröng cêå y vaâ o àêu!". Chim liïì n àaá p: "ùn möå t quaã ,
traã cuå c vaâ ng. May tuá i ba gang, àem ài maâ àûå ng"; röì i chim bay vuå t ài.
Hai vúå chöì ng ngûúâ i anh mûâ ng quaá , cuöë ng quyá t vaá i theo chim,
röì i baâ n nhau may tuá i, caä i coå om soâ m. Múá i àêì u, hai ngûúâ i àõnh may
thêå t nhiïì u tuá i, sau laå i súå chim khöng àûa ài, nïn ruá t cuå c cuä ng chó
may möå t caá i tuá i nhû ngûúâ i em, nhûng may to gêë p ba, möî i chiïì u chñn
gang, thaâ nh möå t caá i tay naã i lúá n.
Saá ng höm sau, chim haå caá nh xuöë ng sên trûúá c tuá p lïì u tranh.
Ngûúâ i anh àang ùn, thêë y chim bay àïë n, boã caã ùn hêë p têë p chaå y ra, tay
xaá ch caá i tuá i lúá n treâ o toá t lïn lûng chim, coâ n ngûúâ i vúå vaá i lêë y vaá i àïí
chim thêì n. Chim cêë t caá nh bay böí ng lïn mêy xanh, qua nuá i qua biïí n
caã , röì i cuä ng haå caá nh xuöë ng caá i àaã o khi trûúá c.
Trïn lûng chim bûúá c xuöë ng, ngûúâ i anh hoa caã mùæ t vïì nhûä ng
aá nh nguä sùæ c úã caá c loaå i kim cûúng vaâ ngoå c quyá chiïë u ra. Àïë n khi vaâ o
hang, ngûúâ i anh laå i caâ ng mï mêí n têm thêì n, quïn caã àoá i caã khaá t, cöë
nhùå t vaâ ng vaâ kim cûúng cho thêå t àêì y tay naã i, laå i buöå c àêì u öë ng quêì n
vaâ tay aá o cho thêå t chùå t röì i nhöì i nheá t àêì y caã hai tay aá o vaâ hai öë ng
quêì n, àïë n nöî i nùå ng quaá , chaâ ng ta cöë keá o lï tûâ ng bûúá c maâ vêî n chûa ra
àûúå c khoã i hang.

Chim àúå i lêu quaá , chöë c chöë c laå i kïu lïn vaâ i tiïë ng vang caã àaã o,
thuá c giuå c anh chaâ ng ra vïì . Maä i gêì n chiïì u, anh ta múá i keá o àûúå c caá i
tay naã i àêì y vaâ ng vaâ kim cûúng àïë n chöî chim àang àúå i. Muöë n cho
khoã i rúi, anh ta àùå t tay naã i dûúá i caá nh chim, röì i lêë y dêy thûâ ng buöå c
chùå t tay naã i vaâ o lûng chim vaâ vaâ o cöí mònh.

Chim vöî caá nh bay lïn, nhûng vò nùå ng quaá , múá i bay lïn khoã i
mùå t àêë t möå t ñt laå i sa xuöë ng. Sau chim cöë gùæ ng àaå p hai chên thêå t
maå nh xuöë ng àêë t, vûún cöí bay böí ng lïn. Anh chaâ ng ngöì i trïn lûng
chim khêë p khúã i mûâ ng thêì m, cho laâ chó trong giêy phuá t mònh seä vïì
àïë n nhaâ , seä coá nhaâ cao cûã a röå ng, vûúâ n ruöå ng khùæ p núi, tiïu pha hïë t
àúâ i thêå t hoang toaâ ng cuä ng khöng hïë t cuã a.

Luá c êë y, chim àaä bay trïn biïí n caã . Trúâ i trúã gioá , nhûä ng con soá ng
xaá m xò cêë t cao lïn bùç ng mêë y noá c nhaâ . Chim bay ngûúå c gioá rêë t laâ nhoå c
mïå t, cöí gêå p hùè n xuöë ng, hai caá nh möî i luá c möå t yïë u dêì n. Tuá i vaâ ng lúá n
thöë t nhiïn bõ gioá hêë t maå nh vaâ o caá nh chim. Chim buöng xuöi hai
caá nh, àêm böí tûâ lûng trúâ i xuöë ng biïí n. Chó trong chúá p mùæ t, ngûúâ i anh
www.thuvien24.com
Truyïå n cöí tñch Viïå t Nam 45
http://www.ebooks.vdcmedia.com
bõ soá ng cuöë n ài, caá i tuá i lúá n vaâ nhûä ng öë ng quêì n, tay aá o chûá a àêì y vaâ ng
vaâ chêu baá u dòm anh ta rêë t mau xuöë ng àaá y biïí n.
Coâ n chim chó bõ ûúá t löng, ûúá t caá nh möå t luá c, röì i chim laå i vuâ ng
lïn khoã i mùå t nûúá c, bay vïì nuá i, vïì rûâ ng.

CÂY NK¡ NGAY TKT

Ngaâ y êë y, khöng biïë t tûâ bao giúâ vaâ cuä ng khöng biïë t bùç ng caá ch gò,
Quyã chiïë m àoaå t têë t caã àêë t nûúá c. Ngûúâ i chó ùn nhúâ úã àêå u vaâ laâ m reä
ruöå ng àêë t cuã a Quyã . Quyã àöë i vúá i ngûúâ i ngaâ y caâ ng quaá tay. Chuá ng dêì n
tùng söë phaã i nöå p lïn gêë p àöi vaâ möî i nùm möî i nhñch lïn möå t ñt. Cuöë i
cuâ ng chuá ng bùæ t Ngûúâ i phaã i nöå p theo möå t thïí lïå àùå c biïå t do chuá ng
nghô ra laâ "ùn ngoå n cho göë c". Ngûúâ i khöng chõu. Chuá ng duâ ng aá p lûå c
bùæ t phaã i theo. Vò thïë , nùm êë y sau vuå gùå t. Ngûúâ i chó coâ n trú nhûä ng raå
laâ raå . Caã nh tûúå ng xúng boå c da thï thaã m diïî n ra khùæ p moå i núi bïn
caå nh boå n Quyã reo cûúâ i àùæ c yá .

Phêå t tûâ phûúng Têy laå i, coá yá àõnh giuá p ngûúâ i chöë ng laå i sûå boá c
löå t taâ n nhêî n cuã a Quyã . Sau muâ a àoá , Phêå t baã o Ngûúâ i àûâ ng tröì ng luá a
maâ caâ o àêë t thaâ nh luöë ng tröì ng khoai lang. Ngûúâ i cûá y lúâ i laâ m àuá ng
nhû lúâ i Phêå t dùå n. Quyã khöng ngúâ Ngûúâ i àaä bùæ t àêì u coá mûu kïë chöë ng
laå i mònh nïn cûá nïu àuá ng thïí lïå nhû muâ a trûúá c: "Ùn ngoå n cho göë c".

Muâ a thu hoaå ch êë y, Quyã rêë t hêå m hûå c nhòn thêë y nhûä ng gaá nh
chaå y vïì nhaâ Ngûúâ i àöí thaâ nh tûâ ng àöë ng luâ luâ , coâ n nhaâ mònh chó toaâ n
nhûä ng dêy vaâ laá khoai laâ nhûä ng thûá khöng nhaá nöí i. Nhûng aá c nöî i,
thïí lïå àaä quy àõnh, chuá ng àaâ nh cûá ng hoå ng khöng chöë i caä i vaâ o àêu
àûúå c.

Sang muâ a khaá c, Quyã thay thïí lïå múá i laâ "Ùn göë c cho ngoå n". Phêå t
baã o ngûúâ i laå i chuyïí n sang tröì ng luá a. Kïë t quaã Quyã laå i hoã ng ùn.
Nhûä ng haå t luá a vaâ ng theo ngûúâ i vïì nhaâ , coâ n raå phoá mùå c cho Quyã . Quyã
tûá c löå n ruöå t nïn muâ a sau chuá ng tuyïn böë "Ùn caã göë c lêî n ngoå n". Lêì n
naâ y Quyã nghô:
www.thuvien24.com
Truyïå n cöí tñch Viïå t Nam 46
http://www.ebooks.vdcmedia.com
- Cho chuá ng noá muöë n tröì ng gò thò tröì ng, àùç ng naâ o cuä ng khöng
loå t khoã i tay chuá ng tao.
Nhûng Phêå t àaä baâ n vúá i Ngûúâ i thay àöí i giöë ng múá i. Phêå t trao cho
Ngûúâ i haå t giöë ng cêy ngö àïí gieo khùæ p moå i núi moå i chöî .

Nùm êë y coá möå t lêì n nûä a, Ngûúâ i sung sûúá ng tröng thêë y cöng lao
cuã a mònh khöng uöí ng. Trong nhaâ Ngûúâ i thoá c ùn chûa hïë t thò tûâ ng
gaá nh ngö àaä tiïë n vïì chûá a tûâ ng coá t àêë y ùm ùæ p. Vïì phêì n quyã laå i bõ möå t
vöë cay chua, uêë t ûá c haâ ng mêë y ngaâ y liïì n. cuöë i cuâ ng Quyã nhêë t àõnh bùæ t
Ngûúâ i phaã i traã têë t caã ruöå ng àêë t khöng cho laâ m reä nûä a. Trong buå ng
chuá ng nghô:
- Thaâ khöng àûúå c caá i gò caã , coâ n hún laâ àïí cho chuá ng noá ùn möå t
mònh.

Phêå t baã o Ngûúâ i àiïì u àònh vúá i Quyã cho têå u möå t miïë ng àêë t vûâ a
bùç ng boá ng möå t chiïë c aá o caâ sa. Nghôa laâ Ngûúâ i seä tröì ng möå t cêy tre
bao nhiïu diïå n tñch úã mùå t àêë t laâ àêë t cuã a Ngûúâ i súã hûä u úã àoá . Ban àêì u
Quyã khöng thuêå n nhûng sau chuá ng noá suy tñnh thêë y àêë t têå u ñt maâ
giaá rêë t húâ i beâ n nhêå n lúâ i:
- öì ! Bùç ng chiïë c aá o caâ sa coá laâ bao nhiïu.
Chuá ng noá nghô thïë . Hai bïn laâ m túâ giao ûúá c: Ngoaâ i boá ng tre laâ
àêë t cuã a Quyã , trong boá ng tre laâ àêë t cuã a Ngûúâ i.

Khi Ngûúâ i tröì ng xong cêy tre, Phêå t àûá ng trïn ngoå n, tung aá o caâ
sa bay toaã ra thaâ nh möå t miïë ng vaã i troâ n. Röì i Phêå t hoaá pheá p laâ m cho
cêy tre cao vuá t maä i lïn, àïë n têå n trúâ i. Tûå nhiïn àêë t trúâ i trúã nïn êm u:
boá ng cuã a aá o ca dêì n dêì n che kñn khùæ p caã mùå t àêë t. Boå n Quyã khöng ngúâ
coá sûå phi thûúâ ng nhû thïë ; möî i lêì n boá ng aá o lêë n dêì n vaâ o àêë t cuã a
chuá ng, chuá ng phaã i dùæ t nhau luâ i maä i luâ i maä i. Cuöë i cuâ ng Quyã khöng coá
àêë t úã nûä a, phaã i chaå y ra biïí n àöng. Vò thïë ngûúâ i ta múá i goå i laâ Quyã
Àöng.

Tiïë c vò àêë t àai hoa maâ u àïì u thuöå c vïì tay Ngûúâ i, Quyã rêë t hêå m
hûå c, cöë chiïu têå p binh maä vaâ o cûúá p laå i. Lêì n naâ y Ngûúâ i phaã i chiïë n
àêë u vúá i Quyã rêë t gay go vò quên àöå i cuã a Quyã coá àuã möå t bêì y aá c thuá nhû
voi, ngûå a, choá , ngao, baå ch xûaâ , hùæ c höí , v.v... rêë t hung dûä . Phêå t cêì m
gêå y têì m xñch àaá nh giuá p Ngûúâ i laâ m quên cuã a Quyã khöng tiïë n lïn
àûúå c.
www.thuvien24.com
Truyïå n cöí tñch Viïå t Nam 47
http://www.ebooks.vdcmedia.com

Sau mêë y trêå n bêë t lúå i, Quyã beâ n cho quên ài doâ xem Phêå t súå gò.
Phêå t cho chuá ng biïë t laâ súå hoa quã a, oaã n chuöë i vaâ cúm nùæ m, trûá ng luöå c.
Àöë i laå i Phêå t cuä ng doâ hoã i vaâ biïë t quên cuã a Quyã chó súå àöå c coá mêë y thûá :
maá u choá , laá dûá a, toã i vaâ vöi böå t.

Lêì n giaá p chiïë n sau àoá , quên cuã a Quyã àem khöng biïë t cú man
naâ o laâ hoa quaã àïë n neá m Phêå t, Phêå t baã o Ngûúâ i nhùå t laâ m lûúng ùn röì i
àem maá u choá vêí y khùæ p núi. Quên cuã a Quyã thêë y maá u choá , súå hoaã ng
höì n boã chaå y.

Lêì n thûá hai, quên cuã a Quyã laå i àem oaã n chuöë i vaâ o neá m quên
Phêå t. Phêå t baã o Ngûúâ i nhùå t laâ m lûúng ùn röì i giaä toã i phun vaâ o quên
àõch. Quên cuã a Quyã khöng chõu àûúå c muâ i toã i, nïn cuä ng cùæ m àêì u chaå y
biïå t tñch.

Lêì n thûá ba, quên cuã a Quyã laå i àem cúm nùæ m, trûá ng luöå c vaâ o
neá m quên Phêå t. Ngûúâ i ta tha höì ùn vaâ theo lúâ i Phêå t duâ ng vöi böå t
vung vaâ o Quyã . Ngûúâ i laå i lêë y laá dûá a quêë t vaâ o chuá ng. Quyã chaå y khöng
kõp, laå i bõ Phêå t bùæ t àaâ y ra biïí n àöng. Ngaâ y Quyã giaâ , Quyã treã , Quyã
àûå c, Quyã caá i cuöë n goá i ra ài, böå daå ng cuã a chuá ng vö cuâ ng thiïí u naä o.
Chuá ng rêå p àêì u saá t àêë t cöë xin Phêå t thûúng tònh cho pheá p möå t nùm
àûúå c hai ba ngaâ y vaâ o àêë t liïì n thùm phêì n möå cuã a töí tiïn chûa öng
ngaâ y trûúá c. Phêå t thêë y chuá ng khoá c vaá ng caã lïn múá i thûúng haå i hûá a
cho.

Vò thïë , haâ ng nùm cûá àïë n ngaâ y tïë t Nguyïn Àaá n laâ ngaâ y Quyã vaâ o
thùm àêë t liïì n, thò ngûúâ i ta theo tuå c tröì ng nïu àïí cho Quyã khöng daá m
beá n maã ng vaâ o chöî ngûúâ i àûang úã . Trïn nïu coá khaá nh àêë t, möî i khi gioá
rung thò coá tiïë ng àöå ng phaá t ra àïí lûuön nhùæ c boå n Quyã nghe maâ
traá nh. Cuä ng trïn àoá coá buöå c möå t boá laá dûá a hoùå c caâ nh àûa moã haá i àïí
cho Quyã súå . Ngoaâ i ra, ngûúâ i ta coâ n veä hònh cung tïn hûúá ng muä i nhoå n
vïì phña àöng vaâ rùæ c vöi böå t xuöë ng àêë t vaâ o nhûä ng ngaâ y Tïë t àïí cêë m
cûã a Quyã .
Coá cêu tuå c ngûä :

Caâ nh àûa laá dûá a treo kiïu (cao)
Vöi böå t rùæ c ngoä chúá trïu moå i nhaâ .
www.thuvien24.com
Truyïå n cöí tñch Viïå t Nam 48
http://www.ebooks.vdcmedia.com
Quyã vaâ o thò Quyã laå i ra.
Caâ nh àûa laá dûá a thò ta cûá a möì m

Ngaâ y xûa ngûúâ i ta coâ n tin rùç ng nhûä ng luá c cêì n àuöí i quyã nhû khi
coá dõch tïî chùè ng haå n, thò treo möå t nùæ m laá dûá a úã trûúá c ngoä hay vêí y
maá u choá khùæ p núi cho Quyã khoã i quêë y. Àaâ n baâ thûúâ ng buöå c toã i vaâ o
giaã i yïë m laâ cuä ng coá möå t muå c àñch gêì n nhû vêå y.

CÂY TRK TRÃM ÐO T

Àúâ i xûa coá möå t trûúã ng giaã gian aá c, xaã o traá . Hùæ n ta duâ ng àuã moå i
thuã àoaå n àïí boá c löå t ngûúâ i úã vaâ ngûúâ i laâ m thuï cho noá , nhúâ àoá maâ hùæ n
trúã nïn giaâ u coá nhêë t vuâ ng. Hùæ n coá ngûúâ i con gaá i uá t, coá nhan sùæ c, chûa
chöì ng. Trong nhaâ coá anh Khoai, úã vúá i hùæ n tûâ thuúã nhoã , laâ m àuã trùm
cöng nghòn viïå c nhoå c nhùç n. Nùm anh lúá n lïn, àûúå c múâ i taá m, àöi
mûúi, vò súå anh ài núi khaá c, möå t höm hùæ n múá i goå i anh lïn baã o:
- Maâ y chõu khoá úã vúá i tao laâ m luå ng cho thêå t gioã i, thûá c khuya,
dêå y súá m, siïng nùng, röì i tao gaã cö uá t cho maâ y. Anh Khoai nghe noá i
tûúã ng thûå c, mûâ ng lùæ m, tûâ àoá laå i laâ m viïå c gêë p nùm gêë p múâ i lêì n. Àûúå c
ba nùm, cö uá t bêë y giúâ àaä lúá n lùæ m röì i. Nhên trong vuâ ng coá möå t cai
töí ng kheá t tiïë ng giaâ u àïë n hoã i cö con gaá i cho con trai noá , laä o trûúã ng giaã
nhêå n lúâ i chuêí n bõ laâ m lïî cûúá i linh àònh.

Thêë y mònh bõ lûâ a, anh Khoai tûá c lùæ m, lïn gùå p laä o trûúã ng giaã àïí
hoã i chuyïå n. Anh baã o:
- Öng àaä hûá a gaã cö uá t cho töi, sao bêy giúâ laå i nuöë t lúâ i maâ gaã cho
keã khaá c? Hùæ n ta hêì m hêì m nöí i giêå n, àõnh àûaá nh cho anh möå t trêå n,
song nghô laå i, hùæ n laå i thöi, hùæ n traã lúâ i anh rùç ng.
- êë y! Tao thêë y rùç ng nùm nay cö uá t cuä ng àûaä lúá n röì i, cho cûúá i ài
thò vûâ a. Tao chuêí n bõ àaá m cûúá i laâ chuêí n bõ cho maâ y àêë y chûá ! Nhûng
maâ y maâ muöë n cûúá i ngay thò maâ y phaã i laâ m cho tao caá i viïå c naâ y: maâ y
chõu khoá lïn rûâ ng tòm lêë y möå t cêy tre coá möå t trùm àöë t, maâ y gaá nh vïì
àêy àïí voá t àuä a duâ ng trong cöî cûúá i, thò tao cho maâ y cûúá i cö uá t ngay.

www.thuvien24.com
Truyïå n cöí tñch Viïå t Nam 49
http://www.ebooks.vdcmedia.com
Khoai thêå t thaâ tin, lêå p tûá c vaá c dao lïn rûâ ng. Nhûng hïë t ngaâ y noå
àïë n ngaâ y kia, hïë t khu rûâ ng naâ y àïë n khu rûâ ng khaá c anh tòm àêu cuä ng
khöng ra cêy tre coá àuã trùm àöë t. Thêë t voå ng, anh ngöì i trong rûâ ng khoá c
hu hu.

Böî ng anh thêë y möå t öng laä o àêì u toá c baå c phú, da àoã höì ng haâ o,
mùæ t saá ng, miïå ng túi, khoan thai chöë ng gêå y àïë n gêì n anh hoã i:
- Laâ m sao con khoá c? Khoai tha roä àêì u àuöi cêu chuyïå n. Öng laä o
nghe xong, baã o rùç ng:
- Con ài chùå t cho àuã möå t trùm àöë t tre, mang vïì àêy cho ta. Anh
nghe lúâ i, vaá c dao chùå t bïn taã , bïn hûä u, chó möå t loaá ng àaä àuã möå t trùm
àöë t tre.
Öng giaâ kheä baã o: "Khùæ c nhêå p! Khùæ c nhêå p!".
Vûâ a àoå c xong, thò trùm àoaå n tre àang nùç m ngöí n ngang, tûå
nhiïn chaå y túá i vúá i nhau, nöë i liïì n laå i thaâ nh möå t cêy tre àuã trùm àöë t.
Khoai mûâ ng quaá , toan suå p xuöë ng laå y taå öng laä o nhûng öng cuå
àaä biïë n ài àêu mêë t röì i. Anh múá i biïë t öng laâ Buå t.
Anh gheá vai àõnh vaá c tre vïì , nhûng khöng laâ m thïë naâ o maâ ài
àûúå c, vò tre daâ i quaá , noá cûá vûúá ng vaâ o cêy naâ y cêy khaá c giûä a rûâ ng. Lo
buöì n, anh laå i ngöì i xuöë ng khoá c hu hu. Tûá c thò anh laå i thêë y öng giaâ höì i
naä y hiïå n lïn. Öng hoã i:
"Laâ m sao con khoá c?". Anh kïí roä sûå tònh. Buå t àûa tay chó vaâ o cêy
tre maâ àoå c: "Khùæ c xuêë t! Khùæ c xuêë t!". Tûå nhiïn cêy tre laå i rúâ i ra tûâ ng
àöë t. Anh boá laå i laâ m hai boá , gaá nh vïì nhaâ . Luá c vïì túá i núi thò thêë y hai
hoå àöng àaã o àang ùn uöë ng öì n aâ o, vaâ àêì y sên baâ n naâ y cöî noå àang chûå c
sùé n àïí rûúá c dêu ài. Anh tûá c quaá , xöng thùè ng túá i trûúá c mùå t laä o trûúã ng
giaã maâ hoã i, thò hùæ n caã cûúâ i baã o anh rùç ng:
- Tao baã o maâ y àöë n cho àûúå c möå t cêy tre cao möå t trùm àöë t, chûá
tao baã o maâ y àöë n möå t trùm àöë t tre àêu!

Caã hai hoå ngûâ ng tay àuä a, àïì u cûúâ i theo, chïë nhaå o anh Khoai
khúâ khaå o. Anh baã o laä o phuá öng ra sên maâ xem. Röì i anh àoå c kheä :
"Khùæ c nhêå p! Khùæ c nhêå p!". Tûá c thò trùm àöë t tre dñnh liïì n vúá i
nhau thaâ nh möå t cêy tre daâ i vaâ dñnh luön caã laä o trûúã ng giaã vaâ o àêë y,
hùæ n cöë dûá t mêë y cuä ng khöng ra. Laä o cai töí ng thöng gia vaâ con trai noá
thêë y thïë chaå y ra àõnh gúä , anh Khoai àúå i hai àûá a túá i gêì n, laå i kheä àoå c:
"Khùæ c nhêå p! Khùæ c nhêå p!". Lêå p tûá c laä o cai töí ng vaâ con noá àïì u dñnh
vaâ o vúá i laä o trûúã ng giaã , caâ ng giêî y caâ ng àau, caã ba öm àêì u kïu khoá c.
www.thuvien24.com
Truyïå n cöí tñch Viïå t Nam 50
http://www.ebooks.vdcmedia.com
Caã hai hoå luá c bêë y giúâ taá i mùå t, dûå ng toá c gaá y, khöng coâ n ai nghô
àïë n chuyïå n ra gúä hoùå c chïë nhaå o nûä a. Hoå mùå c aá o röå ng, àûá ng sùæ p
haâ ng, van xin anh Khoai thaã ba ngûúâ i kia ra vaâ hûá a seä töí chûá c cûúá i
cö gaá i cho anh. Chúâ möå t lûuá c lêu, anh Khoai múá i àoå c kheä :
- Khùæ c xuêë t! Khùæ c xuêë t! Bêë y giúâ hai thöng gia vaâ chuá rïí múá i rúâ i
nhau ra àûúå c, vaâ cêy tre cuä ng àöí xuöë ng, chia thaâ nh trùm àoaå n. Hoå
trai thoaá t naå n, cuöë n goá i ra vïì , vaâ laä o trûúã ng giaã ngay ngaâ y höm sau
phaã i gaã cö uá t cho anh Khoai.

Vïì sau coá cêu ca rùç ng: Chï ta röì i laå i lêë y ta. Tuy laâ àûá a úã nhûng
maâ coá cöng.

CHA NG NA A'

Àûúå c Taá o Quên giuá p sûá c, Na aá chùè ng nhûä ng lêë y àûúå c vúå , coá möå t
cuöå c söë ng sung tuá c, maâ coâ n mêë y phen laâ m Ngoå c Hoaâ ng phaã i khiïë p súå .
Truyïå n vûâ a truyïì n tuå ng tuå c thúâ thêì n bïë p trong tñn ngûúä ng dên gian,
vûâ a ca ngúå i trñ khön, loâ ng can àaã m cuã a con ngûúâ i trong cuöå c àêë u
tranh baã o vïå mònh trûúá c thiïn tai.

Ngaâ y xûa coá möå t chaâ ng trai tïn laâ Na aá . Anh möì cöi chûa tûâ
súá m, úã vúá i meå giaâ . Nhaâ Na aá ngheâ o, anh phaã i laâ m nghïì àaá nh caá àïí
nuöi thên, nuöi meå . Anh thùè ng tñnh, khöng kiïng nïí möå t ai, cuä ng
chùè ng súå trúâ i phêå t. Thêë y anh thêå t thaâ , laå i hay lam hay laâ m, ngûúâ i
trong vuâ ng ai cuä ng yïu mïë n. Caã m loâ ng töë t cuã a anh, Taá o Quên thûúâ ng
hoá a thaâ nh möå t öng giaâ laâ m baå n vúá i anh. Coâ n anh cuä ng rêë t yïu quyá
Taá o Quên. Taá o Quên baã o gò, anh cuä ng nghe vaâ thûúâ ng tòm caá ch maá ch
cho moå i ngûúâ i laâ m theo. Nhúâ vêå y, baâ con trong vuâ ng traá nh àûúå c
nhiïì u tai naå n. Trong vuâ ng coá möå t cö gaá i àeå p ngûúâ i, töë t nïë t vêî n thêì m
yïu anh. Möå t höm, nhên luá c troâ chuyïå n, Taá o Quên ûúá m hoã i anh:
- Na aá naâ y, anh coá muöë n lêë y vúå khöng?
Na aá thaâ nh thêå t àaá p:
- Tha cuå , chaá u ngheâ o thïë naâ y thò ai lêë y aå !
Taá o Quên noá i:
www.thuvien24.com
Truyïå n cöí tñch Viïå t Nam 51
http://www.ebooks.vdcmedia.com
- Thöi anh cûá muöë n coá vúå laâ àûúå c. Moå i viïå c cûá mùå c laä o lo liïå u.

ñt lêu sau cö gaá i noå trúã thaâ nh vúå Na aá . Hai vúå chöì ng söë ng vúá i
nhau rêë t hoâ a thuêå n, tiïë ng khen khùæ p gêì n xûa. caã hai vúå chöì ng Na aá
àïì u chùm chó laâ m luå ng, trong nhaâ dêì n dêì n coá caá i ùn caá i àïí . Möî i lêì n
ai khen Na aá töë t söë thò anh thûúâ ng baã o: "Söë mïå nh gò àêu. Êu cuä ng laâ
nhúâ hai baâ n tay".

Khöng ngúâ cêu noá i êë y cuã a Na aá loå t àïë n tai Ngoå c Hoaâ ng. Àaä tûâ
lêu Ngoå c Hoaâ ng gheá t Na aá vò töå i bêë t kñnh, nay laå i nghe anh coi
thûúâ ng caã söë mïå nh thò nöí i giêå n. Ngoå c Hoaâ ng liïì n sai Thiïn Löi lêå p
tûá c xuöë ng àaá nh Na aá .

Lïå thûúâ ng hïî nhaâ naâ o sùæ p xaã y ra chuyïå n gò thò Taá o Quên àûúå c
biïë t trûúá c. Taá o Quên tòm Na aá , baã o:
- Naâ y Na aá ! Töë i nay Thiïn Löi xuöë ng àaá nh anh àêë y!
Na aá hoã i:
- Biïë t luá c naâ o Thiïn Löi xuöë ng, húã cuå ?
Taá o Quên baã o:
- Töë i nay, khi naâ o coá ma to gioá lúá n, sêë m chúá p nöí i lïn laâ luá c
Thiïn Löi xuöë ng àêë y! Thiïn Löi xuöë ng thïë naâ o cuä ng phaã i àûá ng trïn
noá c nhaâ . Vêå y anh coá caá ch gò laâ m cho Thiïn Löi trûúå t chên ngaä thò seä
khöng viïå c gò.

Na aá suy nghô maä i. Cuöë i cuâ ng anh nghô ra möå t kïë . Anh lêë y laá
chuöë i lúå p lïn maá i nhaâ . Anh laå i haá i thêå t nhiïì u rau àay vaâ rau möì ng
túi giaä nhoã , nêë u thaâ nh möå t thûá höì sïì n sïå t, trún nhêì y nhêî y. Anh àem
phïë t thûá höì êë y lïn laá chuöë i trïn noá c nhaâ . Töë i àïë n, anh cêì m sùé n àoâ n
öë ng, ngöì i úã goá c nhaâ àúå i Thiïn Löi.

Trúâ i möî i luá c möå t töë i. Àïë n nûã a àïm thò mûa to, gioá lúá n nöí i lïn.
Sêë m chúá p nöí vang trúâ i. Thiïn Löi hung hùng reä mêy bay xuöë ng. Nhaâ
Na aá àêy röì i! Thiïn Löi nhaã y thùè ng xuöë ng noá c nhaâ àïí àaá nh Na aá .
Huyå ch! Thiïn Löi vûâ a àùå t chên xuöë ng noá c nhaâ thò giêî m phaã i laá chuöë i
phïë t höì , bõ trûúå t chên, ngaä lùn quay xuöë ng sên, àaá nh rúi caã lûúä i têì m
seá t. Thiïn Löi chûa kõp hoaâ n höì n thò böî ng: "Phõch! Phõch! Phõch!" vaâ
Thiïn Löi bõ àoâ n öë ng nïå n vaâ o lûng! Hùæ n kïu: "Cûá u vúá i! Cûá u vúá i!".
www.thuvien24.com
Truyïå n cöí tñch Viïå t Nam 52
http://www.ebooks.vdcmedia.com
Tiïë ng Thiïn Löi kïu cûá u höî n loaå n trong tiïë ng sêë m êì m yâ ... Vêë t vaã lùæ m
Thiïn Löi múá i thoaá t àûúå c trêå n àoâ n, túi taã bay vïì trúâ i.

Nghe tiïë ng sêë m seá t, Ngoå c Hoaâ ng khêë p khúã i mûâ ng thêì m, tûúã ng
Thiïn Löi àaä àaá nh chïë t Na aá . Giûä a luá c àoá , Thiïn Löi mùå t maâ y sûng
huá p, aá o quêì n raá ch búm, bûúá c vaâ o. Thiïn Löi kïí hïë t moå i nöî i cho Ngoå c
Hoaâ ng nghe. Ngoå c Hoaâ ng vö cuâ ng kinh súå , tûá c töë c ra lïå nh cho Diïm
Vûúng phaã i trûâ ngay Na aá .

Diïm Vûúng vöë n cùm gheá t Na aá tûâ lêu, bêy giúâ àûúå c lïå nh Ngoå c
Hoaâ ng, Diïm Vûúng lêë y laâ m mûâ ng lùæ m. Diïm Vûúng vöå i höå i hoå p caá c
tûúá ng àöå c aá c nhêë t àïí baâ n mûu giïë t Na aá .

Quêå n Rïë t laâ viïn tûúá ng gioã i nhêë t cuã a Diïm Vûúng tònh nguyïå n
möå t mònh ài trõ töå i Na aá . Rïë t vöë n thên hònh nhoã beá , dïî luöì n loã i. Rïë t
leo giûúâ ng, chui vaâ o göë i, àõnh ban àïm seä boâ ra cùæ n cöí Na aá .

Taá o Quên doâ biïë t viïå c naâ y vöå i maá ch cho Na aá biïë t, Na aá móm
cûúâ i baã o öng vua bïë p:
- Cuå àûâ ng lo! Chaá u àaä coá caá ch.
Töë i àïë n, trûúá c khi ài nguã , anh àem nhuá ng chiïë c göë i vaâ o nûúá c
söi. Thïë laâ quêå n Rïë t chïë t chñn nhûâ .

Diïm Vûúng àúå i maä i khöng thêë y Rïë t vïì , lêë y laâ m lo, liïì n sai
quêå n Rùæ n lïn húå p sûá c vúá i quêå n Rïë t. Rùæ n vêng lïå nh ài ngay. Rùæ n ta
chui vaâ o àöë ng raå àêì u heâ , chúâ ban àïm seä boâ ra cùæ n chïë t Na aá .
Taá o Quên laå i tin cho Na aá biïë t. Öng baã o:
- Quêå n Rùæ n àöå c lùæ m àêë y, anh phaã i cêí n thêå n múá i àûúå c!
Na aá cûúâ i baã o:
- Cuå àûâ ng lo! Chaá u àûaä coá caá ch.
Töë i àïë n, Na aá vaá c gêå y ra àöë ng raå . Quêå n Rùæ n àang ruá c trong
àöë ng raå nguã say thò bõ Na aá àêå p cho mêë y gêå y giêå p àêì u.

Thêë y hai tûúá ng gioã i ài mêë t khöng trúã vïì , Diïm Vûúng laå i caâ ng
lo, sai quêå n Cuá laâ viïn tûúá ng miïå ng lúä i àöå c àõa ài doâ la tin tûá c. Quêå n
Cuá vêng lïå nh ài ngay. Cuá ài möå t luá c, vöå i quay vïì baá o vúá i Diïm
Vûúng: Hai tûúá ng àaä bõ Na aá giïë t caã . Diïm Vûúng kinh súå , liïì n sai
Cuá ài baá o thuâ .
www.thuvien24.com
Truyïå n cöí tñch Viïå t Nam 53
http://www.ebooks.vdcmedia.com
Cuá bay àïë n nhaâ Na aá . Luá c naâ y, Taá o Quên vaâ Na aá ài vùæ ng. Cuá
bay thùè ng vaâ o cûã a söí , thêë y vúå Na aá àang nùç m nguã trïn giûúâ ng. Cuá
vûún cöí nhòn vaâ o vaâ kïu luön ba tiïë ng. Vúå Na aá böî ng giêå t mònh, röì i
tùæ t thúã . Giïë t xong ngûúâ i phuå nûä , Cuá bay vaâ o rûâ ng xanh, àúå i dõp trúã
laå i giïë t luön caã ngûúâ i chöì ng laâ Na aá .

Ài laâ m vïì , thêë y vúå mònh böî ng dng lùn ra chïë t, Na aá thûúng xoá t
vö cuâ ng, vöå i chaå y ài hoã i Taá o Quên. Taá o Quên baã o:
- Viïå c naâ y laâ do quêå n Cuá àêy! Anh phaã i bùæ t cho àûúå c Cuá thò múá i
coá caá ch cûá u vúå anh.
Na aá suy nghô röì i noá i:
- Chaá u coá kïë naâ y nhûng phaã i nhúâ tay cuå . Chiïì u nay, múâ i cuå trúã
laå i àêy.
Na aá chùå t tre àan möå t caá i löì ng hònh caá i núm nhûng coá àaá y. Anh
àem queá t sún xanh àoã caá i löì ng, tröng rêë t àeå p. Anh àûa löì ng cho Taá o
Quên vaâ baã o:
- Quêå n Cuá laâ giöë ng chim, ùæ t thñch úã löì ng. Cuå giaã àem biïë u hùæ n
caá i löì ng naâ y. Chúâ khi hùæ n chui vaâ o thò cuå àoá ng ngay cûã a laå i, röì i xaá ch
löì ng vïì àêy cho chaá u.
Taá o Quên cêì m löì ng ài thùè ng àïë n rûâ ng xanh, nuá i àoã . Quaã nhû
lúâ i Na aá noá i. Thêë y Taá o Quên xaá ch löì ng son àïë n, quêå n Cuá mûâ ng khêë p
khúã i. Qua vaâ i cêu chuyïå n, Cuá ngoã yá xin caá i löì ng. Taá o Quên baã o:
- Töi àõnh àem àïë n biïë u anh. Nhûng khöng hiïí u anh coá ûng yá
khöng. Anh thûã chui vaâ o xem coá vûâ a khöng àûaä .
Cuá ta töë i mùæ t vïì caá i löì ng sún xanh àoã , liïì n chui toå t vaâ o. Taá o
Quên àoá ng sêå p cûã a laå i. Cuá ngú ngaá c baã o:
- Öng àõnh nhöë t töi laå i aâ ?
Taá o Quên hoã i:
- Maâ y duâ ng caá ch gò maâ giïë t àûúå c vúå Na aá ?
Quêå n Cuá àaâ nh phaã i thuá töå i:
- Töi chó cêì n kïu ba tiïë ng thò coá ngûúâ i phaã i chïë t.
Taá o Quên laå i hoã i:
- Taå i sao maâ y chó kïu coá ba tiïë ng maâ chïë t ngûúâ i àûúå c?
Quêå n Cuá noá i:
- Viïå c naâ y khöng thïí noá i cho ngaâ i biïë t àûúå c.
Taá o Quên tûá c giêå n baã o:
- Maâ y khöng noá i thò tao seä giao maâ y cho Na aá giïë t thõt - vûâ a noá i
Taá o Quên vûâ a lùæ c maå nh caá i löì ng laâ m cho Cuá töë i tùm caã mùå t muä i.
www.thuvien24.com
Truyïå n cöí tñch Viïå t Nam 54
http://www.ebooks.vdcmedia.com
Cuá àaâ nh noá i thêå t:
- Töi coá hai lûúä i. Möå t lûúä i àen kïu lïn thò chïë t ngûúâ i. Coâ n kïu
bùç ng lúä i àoã thò ngûúâ i chïë t seä söë ng laå i.
Taá o Quên baã o:
- Cho tao xem caá i lûúä i àen cuã a maâ y!
Cuá theâ lúä i àen ra cho Taá o Quên xem. Taá o quên ruá t dao cùæ t
phùng caá i lûúä i àöå c êë y ài. Quêå n Cuá mêë t lúä i àöå c röì i, Taá o Quên xûaá ch
ngay löì ng Cuá vïì cho Na aá . Na aá xaá ch dao àïë n, baã o Cuá :
- Kïu ba tiïë ng ngay, nïë u khöng tao seä giïë t chïë t!

Cuá buöå c loâ ng phaã i kïu lïn ba tiïë ng. Cuá vûâ a dûá t tiïë ng kïu thò vúå
Na aá tûâ tûâ múã mùæ t. Chõ söë ng laå i, khoã e maå nh nhû xûa. Xong viïå c, Na
aá múã cûã a löì ng cho Cuá bay ra. Cuá vöå i bay vïì baá o cho Diïm Vûúng biïë t
moå i viïå c xaã y ra. Diïm Vûúng run súå , vöå i laâ m súá têu lïn Ngoå c Hoaâ ng.

Àûúå c tin, Ngoå c Hoaâ ng lo toaá t möì höi, liïì n xuöë ng lïå nh cho Long
Vûúng àem têë t caã caá c loaâ i thuã y töå c dêng nûúá c lïn thêå t mau àïí dòm
chïë t Na aá .
Taá o Quên vöå i baá o tin dûä naâ y cho Na aá biïë t. Cuå baã o Na aá :
- Phen naâ y thò nguy mêë t, anh aå .
Na aá ung dung noá i:
- Cuå àûâ ng lo! Nûúá c dêng lïn thò chûaá u seä lïn àaá nh trúâ i.

Thïë röì i Na aá baã o dên laâ ng möî i ngûúâ i àoá ng möå t chiïë c beâ lúá n,
sùæ m sûã a thêå t nhiïì u lûúng khö, trïn beâ cùæ m thêå t nhiïì u böng lau laâ m
cúâ . Khi naâ o nûúá c luå t thò keá o nhau lïn beâ . Hïî nûúá c dêng lïn thò cûá
àaá nh tröë ng, reo hoâ thêå t khoã e vaâ o.

Moå i ngûúâ i nghe theo lúâ i Na aá . Anh cuä ng tûå mònh àoá ng möå t
chiïë c beâ . Beâ laâ m vûâ a xong thò nûúá c luå t traâ n àïë n. Na aá vaâ dên laâ ng cûá
möî i nhaâ möå t beâ , sùé n saâ ng chöë ng luå t. Nûúá c caâ ng lïn. Na aá caâ ng thuá c
tröë ng, baã o moå i ngûúâ i hoâ heá t cho thêå t êì m ô.

Nûúá c lïn möî i luá c möå t cao, ngêå p caã ruöå ng vûúâ n àöì i nuá i. Trêu boâ ,
gaâ võt àïì u bõ cuöë n theo doâ ng nûúá c. Na aá vaâ moå i ngûúâ i khöng chuá t súå
haä i, vûâ a àaá nh tröë ng vûâ a reo hoâ . Mûa caâ ng to, gioá caâ ng lúá n thò nhûä ng
böng lau trïn caá c beâ caâ ng lung lay maå nh. Na aá theá t lúá n: "Nûúá c lïn
nûä a ài! Mau mau àûa ta àïë n cöí ng trúâ i àïí ta phaá Thiïn àònh".
www.thuvien24.com
Truyïå n cöí tñch Viïå t Nam 55
http://www.ebooks.vdcmedia.com
Nûúá c dêng lïn gêì n àïë n nhaâ trúâ i. Ngoå c Hoaâ ng nghe tiïë ng hoâ heá t
êì m ô, liïì n sai möå t tûúá ng nhaâ trúâ i ra xem. Viïn tûúá ng ài möå t luá c, vöå i
chaå y vïì baá o:
- Nguy to! Nguy to! Na aá keá o quên àõnh phaá Thiïn àònh!
Ngoå c Hoaâ ng hoaã ng súå , vöå i ra lïå nh cho Long Vûúng lêå p tûá c ruá t
nûúá c xuöë ng. Ngoå c Hoaâ ng laå i tûá c töë c triïå u caá c thiïn thêì n vïì trúâ i, mùå c
cho Na aá muöë n laâ m gò thò laâ m úã trêì n gian.

Tûâ àoá , hïî khi naâ o lau tröí böng thò trúâ i khöng coâ n sêë m seá t nûä a,
mûå c nûúá c caá c söng cuä ng àïì u ruá t thêë p. Ngûúâ i giaâ baã o àoá laâ vò Ngoå c
Hoaâ ng, Thiïn Löi vaâ Long Vûúng súå Na aá laå i keá o quên lïn phaá Thiïn
àònh.

CH¡K C A O TA NG H¡NH

Ngaâ y xûa úã vuâ ng Cao Bùç ng coá möå t chaâ ng treã tuöí i, nay àêy mai
àoá laâ m nghïì chaâ i lûúá i, tïn laâ Triïì u. Gia saã n cuã a anh khöng coá gò
ngoaâ i böå àöì nghïì laâ m. Nhûng tñnh anh vöë n hay thûúng ngûúâ i. Möî i
lêì n àaá nh àûúå c nhiïì u caá , anh thûúâ ng àöí i lêë y gaå o àem chu cêë p cho
nhûä ng ngûúâ i tuá ng thiïë u maâ anh gùå p. Vò vêå y ngûúâ i ngheâ o khöí trong
vuâ ng, ai cuä ng mïë n anh.

úã Cao Bùç ng möå t thúâ i gian, Triïì u laå i dúâ i sang àûaá nh caá úã vuâ ng
Thaá i Nguyïn. úã àêy, anh laå i cûá u giuá p moå i ngûúâ i khöng tiïë c sûá c. Möå t
höm, anh khöng àûúå c meã caá naâ o. Nhûng luá c vïì doå c àûúâ ng, anh böî ng
thêë y àang nùç m run rêí y dûúá i göë c cêy. Àöå ng loâ ng thûúng, anh cúã i ngay
chiïë c aá o àang mùå c àùæ p vaâ o ngûúâ i öng cuå .

Bùé ng ài möå t daå o, möå t höm anh àang buöng chaâ i giûä a söng,
böî ng nghe trïn nuá i cao coá tiïë ng àaâ n vùng vùè ng. Anh dûâ ng laå i nghe
möå t caá ch say sûa. Qua ngaâ y höm sau, anh laå i àûúå c nghe tiïë ng àaâ n
trïn nuá i nhû höm qua. Höm sau nûä a, cuä ng tûâ trïn ngoå n nuá i cuä , tiïë ng
àûaâ n quen thuöå c laå i bay àïë n tai anh. Lêë y laâ m laå , anh vöå i thu xïë p àöì
nghïì cuã a mònh, röì i tòm àûúâ ng treâ o lïn nuá i, quyïë t tòm cho ra ngûúâ i
www.thuvien24.com
Truyïå n cöí tñch Viïå t Nam 56
http://www.ebooks.vdcmedia.com
gaã y àaâ n. Lêì n theo tiïë ng àûaâ n, anh vaå ch coã reä lau tiïë n bûúá c. Cuöë i
cuâ ng, àïë n möå t baä i röå ng, anh thêë y möå t cuå giaâ àang ngöì i trïn phiïë n àaá .
Öng cuå maã i mï gaã y àaâ n khöng biïë t coá ngûúâ i túá i gêì n. Triïì u nhêå n ra
khuön mùå t cuå giaâ naâ y rêë t giöë ng vúá i öng cuå nùç m úã göë c cêy höm noå .
Chúâ cho baã n àaâ n dûá t hùè n, anh àïë n trûúá c mùå t hoã i:
- Thûa cuå , cuå laâ ai maâ ngöì i àaá nh àaâ n úã àêy?
Öng cuå ngûúá c mùæ t nhòn anh möå t caá ch êu yïë m, röì i chó vaâ o möå t
phiïë n àaá trûúá c mùå t, baã o:
- Ta ngöì i àúå i con àêy! Con treâ o nuá i voá mïå t lùæ m khöng? con hayä
ngöì i xuöë ng àêy nghó möå t tñ.
Triïì u àúä cheá n nûúá c úã tay öng cuå , àaä nghe öng cuå hoã i:
- Con coá nhúá ta khöng?
- Coá - Triïì u àaá p ngay - Cuå coá phaã i laâ ngûúâ i nùç m úã göë c cêy àûa
àêì u laâ ng höm noå khöng?
- Àuá ng - Öng cuå traã lúâ i - Höm noå , con àaâ nh chõu mònh trêì n àïí
nhûúâ ng aá o cho ta. Têë m loâ ng naâ y thêå t laâ ñt coá . nay ta muöë n àïì n cho
con möå t chiïë c aá o khaá c.
Noá i xong, cuå cúã i chiïë c aá o àang mùå c quaâ ng vaâ o mònh Triïì u röì i
biïë n mêë t.

Tûâ ngaâ y àûúå c aá o cuã a Tiïn cho, Triïì u múá i biïë t àêë y khöng phaã i laâ
chiïë c aá o thûúâ ng maâ laâ möå t baã o vêå t, coá pheá p laâ m cho ngûúâ i ta taâ ng
hònh. Möî i lêì n mùå c aá o, khöng möå t ai nhêå n ra coá anh úã trûúá c mùå t.
Triïì u mûâ ng quaá , tûâ àêë y anh ài chu du khùæ p núi. Anh thûúâ ng mùå c aá o
röì i tòm àïë n nhaâ boå n giaâ u coá , àûúâ ng hoaâ ng ài vaâ o têå n buöì ng chuá ng,
lêë y gaå o tiïì n cho nhûä ng ngûúâ i ngheâ o. Anh kñn àûaá o trõ töå i nhûä ng keã
bêë t lûúng, baå c aá c. coá nhûä ng ngûúâ i vò quaá cú cûå c àang nùç m laã bïn vïå
àûúâ ng maâ thûã ghan thò böî ng thêë y coá nhûä ng quan tiïì n trûúá c mùå t. Coá
nhûä ng tïn quan àûang noå c ngûúâ i ra àaá nh giûä a cöng àûúâ ng thò chñnh
hùæ n böî ng bõ quêë t vaâ o lûng àau quùç n lïn, nhûng ngoaã nh laå i thò vêî n
khöng hïì tòm thêë y ai. Nhiïì u sûå viïå c giöë ng nhau xaã y ra, laâ m cho lúâ i
àöì n àaå i lan khùæ p caã möå t vuâ ng. Ngûúâ i lo, keã mûâ ng, nhûng ai cuä ng tin
rùç ng Trúâ i Phêå t àaä coá con mùæ t.

Cûá nhû thïë Triïì u ài khùæ p núi vaâ giuá p àúä ngûúâ i cuâ ng khöí . Möå t
höm, anh tòm àïë n àêë t kinh kyâ . Mùå c aá o vaâ o, anh tha höì ài àoá àêy cho
thoaã mùæ t. Hïë t vaâ o nhaâ boå n quyïì n quyá , anh laå i vaâ o cung cêë m laâ núi tûâ
xûa khöng möå t ngûúâ i naâ o nhû anh daá m bûúá c chên àïë n. Thêë y ngûúâ i
www.thuvien24.com
Truyïå n cöí tñch Viïå t Nam 57
http://www.ebooks.vdcmedia.com
ngheâ o khoá nhan nhaã n khùæ p phöë phûúâ ng, anh leã n vaâ o kho taâ ng nhaâ
vua lêë y cuã a ra phên phaá t cho hoå . Vò thïë kho cöng luön luön bõ hao
huå t, nhûng khöng möå t ai tòm ra thuã phaå m caã . Trong khi àoá thò khùæ p
kinh àö àöì n êì m lïn rùç ng coá möå t võ Tiïn thûúâ ng cûá u giuá p nhûä ng ngûúâ i
àoá i khöí vaâ trûâ ng trõ nhûä ng tïn gian taâ . úã àêu Tiïn cuä ng coá mùå t,
nhûng laå i khöng "xuêë t àêì u löå diïå n" bao giúâ .

Vïì phña Triïì u, anh vêî n ngaâ y ngaâ y laâ m cöng viïå c cûá u giuá p dên
ngheâ o, coi àêy laâ phêå n sûå cuã a mònh, maâ khöng hïì bùn khoùn àïë n
chuyïå n baá o àaá p. Anh àaä laâ m cho boå n giaâ u sang xiïë t bao súå haä i, lo
lùæ ng khi thêë y tiïì n cuã a chuá ng tûå nhiïn khöng caá nh maâ bay, mùå c dêì u
trong nhaâ ngoaâ i ngoä àïì u coá ngûúâ i canh gaá c cêí n mêå t.

Nhûng möå t höm, sau khi trûâ ng trõ möå t tïn quyïì n quyá yã thïë
àûaá nhh ngûúâ i, anh vöå i leã n ra khoã i nhaâ hùæ n ngay vò thêë y keã hêì u
ngûúâ i haå cuã a hùæ n nghe tiïë ng àöå ng àöí xö túá i rêë t àöng. Giûä a lûuá c vöå i
vaâ ng, anh vûúá ng vaâ o möå t chiïë c gai tre úã búâ giêå u laâ m cho chiïë c toaå c
mêë t möå t miïë ng. Súå rùç ng àïí vêå y coá thïí bõ löå nïn anh àaä duâ ng möå t
muå n gieã vaá laå i. Sau àoá , haâ ng ngaâ y anh laå i vaâ o kho nhaâ vua tiïë p tuå c
phêå n sûå cuã a mònh.

Tûâ ngaâ y thêë y kho luön bõ hao huå t, nhaâ vua hïë t sûá c lo lùæ ng. Vua
haå lïå nh cho boå n quan coi kho phaã i tòm bùæ t cho kyâ àûúå c tïn tröm bñ
mêå t, nïë u khöng seä trõ töå i khöng tha. Boå n naâ y nhiïì u phen cöë sûá c rònh
moâ nhûng chó hoaâ i cöng vö ñch. Tiïì n baå c trong kho cûá vúi dêì n maâ
chuá ng vêî n khöng tòm ra dêë u vïë t gò àaá ng kïí . Sau cuâ ng, chuá ng sai
thûã a möå t kiïí u bêî y lúá i rêë t nhaå y àïí chuå p vaâ o nhûä ng núi maâ chuá ng nghi
ngúâ .

Höm êë y, boå n quan coi kho böî ng thêë y coá möå t con bûúm bûúá m
trùæ ng ngoaâ i cöí ng bay vaâ o kho. Bûúá m bay ài daå o laå i nhûä ng àônh baå c
trùæ ng xoaá , röì i bûúá m laå i thuã ng thóng bay ra. Lêå p tûá c chuá ng chuå p ngay
lúá i xuöë ng chöî coá bûúá m. Vaâ thïë laâ Triïì u bõ bùæ t. Chó vò miïë ng vaã i vaá vaâ o
chiïë c aá o taâ ng hònh khiïë n anh bõ löå . Bùæ t àûúå c Triïì u, boå n quan coi kho
mûâ ng lùæ m, liïì n giaã i anh lïn vua. Vua sai boã nguå c àïí chúâ xeá t xûã .

Höì i êë y, coá öng vua möå t nûúá c laá ng giïì ng tûâ lêu vêî n nuöi ngêì m
mûu mö àaá nh chiïë m nûúá c ta. Giûä a luá c Triïì u bõ haå nguå c, thò haâ ng vaå n
www.thuvien24.com
Truyïå n cöí tñch Viïå t Nam 58
http://www.ebooks.vdcmedia.com
binh maä cuã a nûúá c laá ng giïì ng cuä ng àûang uâ n uâ n keá o sang. Nhaâ vua
àaä cho quên àöå i ra chöë ng giûä , nhûng àaá nh trêå n naâ o thua trêå n êë y,
khöng sao ngùn caã n àûúå c keã àõch tiïë n nhû vuä baä o. Tònh hònh böî ng trúã
nïn nguy ngêå p. Tin cêë p baá o tûâ biïn giúá i möå t ngaâ y àûa vïì khöng biïë t
bao nhiïu chuyïë n ngûå a traå m, laâ m cho kinh àö nhaá o nhaá c. Nghe àûúå c
tin naâ y, Triïì u liïì n baã o quan coi nguå c têu vua cho mònh àûúå c ài deå p
giùå c cûá u nûúá c. Nhaâ vua mûâ ng quaá , vöå i sai thaá o xiïì ng cho anh, vaâ goå i
anh àïë n hoã i:
- Nhaâ ngûúi cêì n bao nhiïu binh maä ?
- Têu bïå haå - anh àaá p, - chó cêì n möå t mònh töi cuä ng coá thïí àuöí i
àûúå c giùå c dûä . Chó xin bïå haå cho töi möå t thanh gúm.
Vua liïì n cúã i gûúm cuã a mònh trao cho Triïì u vaâ phong anh laâ Höå
quöë c tûúá ng quên, Vua coâ n ra lïå nh cho quên àöå i phaã i tuên theo lïå nh
anh.

Trûúá c ngaâ y lïn àûúâ ng, nhûä ng ngûúâ i ngheâ o khöí nghe tin anh
àûúå c tha vaâ phong tûúá ng ài àaá nh giùå c, àïì u tòm àïë n caã m ún vaâ tònh
nguyïå n ài theo. Triïì u cho sùæ p xïë p thaâ nh àöå i nguä vaâ cuâ ng keá o nhau
lïn àûúâ ng.

Luá c àïë n vuâ ng quên giùå c àang chiïë m àoá ng. Triïì u mùå c ngay chiïë c
aá o taâ ng hònh vaâ o ngûúâ i ài thùè ng vaâ o traå i giùå c. Chó möå t laá t sau, anh
cheá m chïë t tïn chó huy toaá n quên tiïn phong. Boå n giùå c mêë t túá ng nh
rùæ n khöng àêì u, boã chûaå y taá n loaå n. Nhûä ng ngûúâ i ài theo Triïì u chó coá
viïå c chia nhau àoá n khùæ p caá c neã o toá m cöí àûa vïì . Àïë n nhûä ng traå i khaá c
cuã a giùå c, Triïì u cuä ng laâ m nhû vêå y. Khöng bao lêu caã àöå i tiïn phong
tinh nhuïå cuã a giùå c bõ tiïu diïå t vaâ bõ bùæ t söë ng, khöng soá t möå t tïn. Caá c
àöå i quên khaá c coâ n laå i kinh hoaâ ng, cho laâ bïn phña Àaå i Viïå t coá võ thêì n
thiïng trúå chiïë n nïn bao nhiïu tûúá ng taâ i cuã a mònh àïì u bõ cheá m àêì u.
Thêë y quên sô ngaä loâ ng, tïn vua laá ng giïì ng àaâ nh haå lïå nh ruá t lui. Tûâ
àêë y biïn giúá i laå i vö sûå . Khùæ p núi ai nêë y ca ngúå i cöng lao cuã a Triïì u.

Luá c Triïì u keá o quên khaã i hoaâ n, vua khen ngúå i anh hïë t lúâ i. Vua
phong cho anh laâ m quan àaå i thêì n, cùæ t àêë t àai huyïå n cho anh ùn löå c,
laå i gaã con gaá i cho anh laâ m vúå .

Tûâ àêë y ngûúâ i ta quen goå i anh laâ Quan Thiïì u. Ngaâ y nay úã Cao
Bùç ng coá àïì n thúâ Quan Thiïì u.
www.thuvien24.com
Truyïå n cöí tñch Viïå t Nam 59
http://www.ebooks.vdcmedia.com

CH¡K C C ¡ PH¡C СC

Möå t chaâ ng trai sinh ra trong gia àònh ba àúâ i söë ng nhúâ ùn tröå m.
Möå t öng quan giaâ u coá nhûng töí tiïn ba àúâ i laâ m quan ûá c hiïë p dên
laâ nh. Àïì u laâ nhûä ng ngûúâ i bêë t haå nh, hoå gùå p nhau vaâ quyïë t têm laâ m
nïn chiïë c cêì u phuá c àûá c bùæ c qua söng. Cuöë i cuâ ng, chaâ ng trai ngheâ o
lêë y àûúå c vúå , coá àûúå c sûå sung tuá c vaâ öng quan coá con theo yá muöë n.
Truyïå n Chiïë c cêì u phuá c àûá c khuyïn con ngûúâ i söë ng úã àúâ i nïn laâ m
nhiïì u viïå c thiïå n seä gùå p àûúå c phuá c laâ nh.

Ngaâ y xûa coá anh chûaâ ng chuyïn söë ng vïì nghïì ùn tröå m. Trong
nhaâ coâ n coá meå giaâ phaã i nuöi. Tuy coá luá c àûúå c nhiïì u, coá luá c àûúå c ñt,
nhûng trong nhaâ khöng bao giúâ coá cuã a àïí daâ nh. Hai meå con chaâ ng
thûúâ ng phaã i chõu bûä a ùn, bûä a nhõn.

Möå t höm, nhên ngaâ y giöî chûa, meå chaâ ng ön laå i cho chaâ ng nghe
cuöå c àúâ i cuã a öng vaâ chûa chaâ ng xûa kia.

Xûa kia öng nöå i cuã a chaâ ng cuä ng laâ m nghïì ùn tröå m, coá àïm
kiïë m àûúå c nhûä ng moá n àaá ng baå c chuå c, baå c trùm, vêå y maâ khi nhùæ m
mùæ t xuöi tay cuä ng khöng àïí laå i cho chûa chaâ ng àûúå c chuá t gò.

Röì i àïë n àúâ i chûa chaâ ng. Lúá n lïn, khöng biïë t choå n nghïì gò khaá c
töë t hún, chûa chaâ ng laå i nöë i nghïì öng cuå , àïë n àïm laå i ài rònh moâ hïë t
laâ ng trïn àïë n xoá m dûúá i, maâ cuä ng khöng bao giúâ kiïë m àûúå c nöí i hai
bûä a cho hai vúå chöì ng vaâ àûá a con. Röì i chûa chaâ ng chïë t ài cuä ng khöng
coá gò àïí laå i. Nay àïë n àúâ i chaâ ng, lao theo caá i nghïì naâ y àaä gêì n hai chuå c
nùm röì i maâ tay trùæ ng vêî n hoaâ n trùæ ng tay. Àaä vêå y, chaâ ng cuä ng khöng
tòm àûúå c nöí i möå t ngûúâ i vúå , mùå c dêì u àaä gêì n böë n chuå c tuöí i àêì u.

Ön laå i àúâ i cha öng xûa vaâ nhòn cuöå c àúâ i mònh chaâ â ng khöng khoã i
thêë y ngaá n ngêí m.
www.thuvien24.com
Truyïå n cöí tñch Viïå t Nam 60
http://www.ebooks.vdcmedia.com
Möå t àïm, chaâ ng àïë n rònh nhaâ öng thêì y àöì úã xoá m bïn, àõnh ùn
tröå m caá i thuã lúå n maâ möå t nhoá m hoå c troâ mang àïë n biïë u. Rònh maä i túá i
khuya, öng thêì y vêî n chûa ài nguã , öng àoå c hïë t trang saá ch naâ y túá i
trang saá ch khaá c. Chúå t öng thêì y àoå c túá i cêu: "Tñch thiïå n chi gia têë t
hûä u dû hûúng; tñch bêë t thiïå n chi gia têë t hûä u dû ûúng" (1). Chaâ ng
buå ng baã o daå : "Phaã i chùng öng cha ta laâ m nghïì thêë t àûá c nïn àïí khöí
nhuå c laå i cho ta"? Röì i tûå àaá p: "Phaã i, quaã thêå t àuá ng nhû vêå y". Àoaå n
chaâ ng chaå y möå t maå ch vïì nhaâ , quyïë t tûâ nay boã nghïì ùn tröå m.

Saá ng höm sau, chaâ ng vaá c buá a vaâ o rûâ ng haá i cuã i mang ra chúå
baá n. Cöng viïå c thêå t laâ vêë t vaã , haá i àûúå c möå t gaá nh cuã i chaâ ng phaã i àöí i
möå t baá t möì höi múá i kiïë m àûúå c möå t moá n tiïì n mua gaå o, nhûng chaâ ng
thêë y yïn têm hún moå i ngaâ y. Tuy vêå y, ài àïë n àêu, chaâ ng cuä ng nghe
tiïë ng ngûúâ i xò xaâ o: "Cêí n thêå n àêë y! Caá i thùç ng ba àúâ i ùn tröå m àaä àïë n
kia!". Caá i tiïë ng "ba àúâ i ùn tröå m" laâ m cho chaâ ng buöì n baä . Chaâ ng nghô:
"Tûâ nay ta phaã i laâ m nhûä ng viïå c gò phuá c àûá c hoå a may múá i xoá a àûúå c
mêë y tiïë ng àoá ".

Möå t ngaâ y muâ a haå , trúâ i mûa to nûúá c luä traâ n vïì . Chaâ ng àem cuã i
ài chúå baá n, vò nûúá c luä traâ n vïì nhanh quaá , khöng thïí löå i qua söng nhû
moå i höm àûúå c. Haâ ng trùm ngûúâ i uâ n laå i vò chûa coá àoâ , mùå t trúâ i àaä
khuêë t sau rùå ng nuá i, maâ moå i ngûúâ i vêî n loay hoay úã búâ söng. Chaâ ng
beâ n nghô túá i viïå c bùæ c möå t caá i cêì u. Àïm êë y, nguã laå i bïë n söng cuâ ng vúá i
nhiïì u ngûúâ i khaá c, chaâ ng àem chuyïå n bùæ c cêì u ra hoã i baâ con, nhiïì u
ngûúâ i noá i:
- Àoá laâ möå t àiïì u phuá c àûá c àûúå c muön ngaâ n ngûúâ i nhúá ún. Trûúá c
àêy cuä ng àaä coá ngûúâ i laâ m nhûng röì i laå i boã dúã ...

Saá ng höm sau, nûúá c ruá t, chaâ ng löå i söng vïì nhaâ , túá i nhaâ , chaâ ng
àem yá àõnh bùæ c cêì u ra hoã i yá kiïë n meå . Meå chaâ ng rêë t vui vaâ giuå c
chûaâ ng döë c sûá c bùæ c cêì u!

Tûâ àoá , cûá saá ng chaâ ng lïn rûâ ng chùå t cêy; chiïì u ra sûá c chuyïí n göî ;
tra cöë haá i thïm möå t gaá nh cuã i àïí vïì cho meå ài chúå . Chaâ ng laâ m viïå c
quïn ngaâ y thaá ng. Buöí i chùå t cêy, buöí i chuyïí n göî , buöí i bùæ c cêì u, khöng
bao lêu àaä bùæ c àûúå c hún chuå c saã i cêì u. Cöng viïå c coâ n nhiïì u nùå ng nhoå c
vò con söng röå ng gêì n hai trùm saã i. Vò ùn àoá i maâ laâ m nhiïì u nïn chaâ ng
bõ kiïå t sûá c. Möå t höm àoá i quaá chaâ ng nùç m lùn ra mï man úã àoaå n cêì u
www.thuvien24.com
Truyïå n cöí tñch Viïå t Nam 61
http://www.ebooks.vdcmedia.com
àang laâ m dúã . Nhûä ng ngûúâ i ài qua xuá m laå i cûá u chûä a, nhûng chaâ ng
vêî n chûa höì i tónh.

Giûä a luá c êë y coá möå t viïn quan voä ài àïë n, thêë y möå t àaá m àöng
àang xuá m quanh möå t ngûúâ i nùç m soä ng soaâ i, viïn quan xuöë ng ngûå a
àïë n gêì n hoã i chuyïå n. Moå i ngûúâ i cho biïë t àêy laâ anh chaâ ng bùæ c cêì u laâ m
phuá c àang laâ m thò vò mïå t quaá maâ lùn ra ngêë t ài... Viïn quan liïì n múã
tuá i lêë y thuöë c cho chaâ ng uöë ng. Àûúå c möå t luá c, chûaâ ng bùæ c cêì u tónh laå i,
moå i ngûúâ i taã n dêì n ra vïì , viïn quan ngöì i laå i bïn chaâ ng ên cêì n hoã i
chuyïå n. Chaâ ng thêå t thaâ kïí hïë t cho öng nghe cuöå c àúâ i cuã a mònh vaâ noá i
roä yá àõnh cuâ ng cöng viïå c àang laâ m. Viïn quan voä nghe noá i ra chiïì u
caã m àöå ng, öng ngöì i ngêî m nghô höì i lêu röì i noá i:
- Xûa kia cha öng chaâ ng laâ m nghïì thêë t àûá c àïí cho chaâ ng ngaâ y
nay phaã i àoá i ngheâ o. Nay, chaâ ng muöë n laâ m àiïì u phuá c àûá c àïí chuöå c löî i
lêì m xûa kia, quaã laâ hay vö cuâ ng! Vïì phêì n töi, töi xin noá i thêå t: chûa
töi, öng töi, öng cuå öng kyå töi, àúâ i àúâ i laâ m quan ûá c hiïë p dên laâ nh, boá p
hêì u boá p cöí àïí naä tiïì n, naä cuã a. Àêë y cuä ng laâ àiïì u thêë t àûá c, vò vêå y àïë n
töi ngaâ y nay trúâ i quaã baá o: lêë y vúå àaä hún hai mûúi nùm röì i maâ khöng
coá möå t àûá a con àïí vui cûã a vui nhaâ , cho nïn, tuöí i àaä ngoaâ i böë n mûúi,
chuá ng töi vêî n phaã i söë ng hiu quaå nh. Nay töi cuä ng muöë n laâ m àiïì u
phuá c àûá c àïí chuöå c löî i lêì m xûa, chùè ng hay chûaâ ng coá cho töi goá p sûá c
cuâ ng nhau bùæ c cêì u àûúå c khöng?
Chaâ ng bùæ c cêì u vui mûâ ng noá i:
- Nïë u quan lúá n coá chñ hûúá ng nhû vêå y thò caá i cêì u naâ y seä choá ng
xong, dên chuá ng seä mau àûúå c qua laå i, coâ n gò töë t hún!

Hai ngûúâ i beâ n kïí cho nhau biïë t tïn tuöí i, quï quaá n röì i kïë t laâ m
anh em, viïn quan voä hún chaâ ng bùæ c cêì u böë n tuöí i, àûúå c nhêå n laâ anh.
Chaâ ng bùæ c cêì u noá i:
- Em coâ n coá meå giaâ úã nhaâ , vò nhaâ ngheâ o, phaã i baá n cuã i lêë y tiïì n
mua gaå o cho nïn ngaâ y naâ o em cuä ng phaã i àem cuã i vïì nhaâ àïí saá ng höm
sau meå àem cuã i ra chúå baá n lêë y tiïì n.
Viïn quan voä thên mêå t baã o chaâ ng:
- Anh coá nhiïì u tiïì n cuã a, anh seä boã ra nuöi meå àïí em khoã i phaã i
bêå n têm, nhû vêå y chuá ng ta seä chuyïn chuá vaâ o viïå c bùæ c cêì u, em nghô
thïë naâ o?
Chûaâ ng bùæ c cêì u noá i:
- Nïë u vêå y thò coâ n gò hay hún!
www.thuvien24.com
Truyïå n cöí tñch Viïå t Nam 62
http://www.ebooks.vdcmedia.com
Tûâ àêë y, haâ ng ngaâ y hai anh em cuâ ng nhau lïn nuá i àöë n cêy,
chuyïí n göî . Chùè ng bao lêu, hai ngûúâ i àaä dûå ng xong chiïë c cêì u göî hún
hai trùm saã i. Dên chuá ng ai cuä ng vui mûâ ng, hoå àùå t tïn laâ cêì u Phuá c
Àûá c. Caá c cuå hai laâ ng hoan hó cuâ ng nhau baâ n àõnh goá p tiïì n laâ m möå t
bûä a tiïå c ùn mûâ ng cêì u.

Ngaâ y ùn mûâ ng chiïë c cêì u, caá c võ bö laä o vaâ têë t caã dên chuá ng
quanh vuâ ng nö nûá c àïë n dûå , ai cuä ng cêì u xin Ngoå c Hoaâ ng ban phuá c
cho hai ngûúâ i bùæ c cêì u, hoå ùn uöë ng linh àònh suöë t caã buöí i saá ng. Böî ng
möå t cún gioá bêë t chúå t keá o àïë n, gioá thöí i maå nh, laâ m cuá i raå p ngoå n coã
nghiïng ngaã caâ nh cêy. Gioá thöí i möî i luá c möå t maå nh, röì i bêë t thònh lònh
cuöë n anh chaâ ng bùæ c cêì u ài mêë t. Viïn quan voä thêë t thanh kïu goå i, têë t
caã moå i ngûúâ i àïì u ngêå m nguâ i.

Thêë y ngûúâ i em kïë t nghôa cuã a mònh hïë t loâ ng hïë t sûá c haâ ng ba
nùm trúâ i ra laâ m cêì u maâ laå i khöng àûúå c hûúã ng phuá c, viïn quan xoá t
xûa lùæ m. Sau khi moå i ngûúâ i àûaä ra vïì , öng àoá n vúå sang úã chung vúá i
baâ cuå àïí súá m höm tröng nom, phuå ng dûúä ng baâ thay ngûúâ i em kïë t
nghôa.

Laå i noá i àïë n chaâ ng bùæ c cêì u bõ gioá löë c cuöë n túá i möå t caá i hang trïn
möå t ngoå n nuá i cao. Chaâ ng laã o àaã o àûá ng chûa kõp vûä ng. Cún gioá böî ng
vuå t hoá a thaâ nh ngûúâ i tûúi cûúâ i noá i vúá i chaâ ng:
- Nhaâ ngûúi chúá súå , ta laâ thêì n Gioá àûúå c Ngoå c Hoaâ ng sai ài àoá n
nhaâ ngûúi vïì àêy àïí thûúã ng cho ngûúi caá i cöng thaâ nh têm laâ m
chuyïå n phuá c àûá c. Baå c vaâ ng àêë y, nhaâ ngûúi muöë n lêë y bao nhiïu thò
lêë y.
Chûaâ ng bùæ c cêì u nhòn vaâ o hang thêë y àöë ng vaâ ng saá ng choá i.
Chaâ ng cúã i aá o goá i lêë y möå t söë vaâ ng, röì i buöå c laå i cêí n thêå n, chûaâ ng vaá c
goá i vaâ ng lïn vai, tiïë n ra cûã a hang, thêì n Gioá laå i hoá a thaâ nh cún gioá löë c
cuöë n chaâ ng ài, traã vïì baã n vaâ àùå t chaâ ng nheå nhaâ ng xuöë ng giûä a sên
nhaâ .

Chaâ ng bùæ c cêì u sung sûúá ng àïí goá i vaâ ng xuöë ng röì i lïn tiïë ng goå i
cûã a. Nghe tiïë ng goå i, meå chûaâ ng vaâ hai vúå chöì ng viïn quan voä tûúã ng
laâ höì n chûaâ ng bùæ c cêì u hiïå n vïì , liïì n dùæ t nhau laå i ngöì i quanh chiïë c
baâ n thúâ thùæ p hûúng khêë n vaá i lêì m rêì m. Nhòn qua keä liïë p thêë y ba
www.thuvien24.com
Truyïå n cöí tñch Viïå t Nam 63
http://www.ebooks.vdcmedia.com
ngûúâ i vûâ a cuá i laå y, vûâ a khêë n, chûaâ ng bùæ c cêì u bêå t cûúâ i laå i möå t lêì n nûä a
chaâ ng lïn tiïë ng goå i:
- Meå úi! Anh úi! Em àêy maâ ! Em haä y coâ n söë ng trúã vïì nhaâ àêy!
Mau mau múã cûã a!
Nghe roä tiïë ng goå i cuã a con, baâ meå mûâ ng quyá nh, lêå t àêå t xuöë ng
giûúâ ng. Vúå chöì ng viïn quan voä cuä ng chaå y ra múã cûã a, àoá n ngûúâ i em
kïë t nghôa.
Chaâ ng bùæ c cêì u ngöì i xuöë ng kïí laå i ngoå n ngaâ nh cêu chuyïå n àûúå c
thêì n Gioá àûa ài lêë y vaâ ng cho caã nhaâ nghe, moå i ngûúâ i reo mûâ ng sung
sûúá ng.

Tûâ àêë y meå con chaâ ng bùæ c cêì u bùæ t àêì u trúã nïn giaâ u coá , chaâ ng
múâ i hai vúå chöì ng ngûúâ i anh kïë t nghôa úã laå i vaâ cuâ ng nhau laâ m ùn.

ñt lêu sau, vúå viïn quan voä coá chûã a, àïë n thaá ng àïë n ngaâ y chõ
sinh haå àûúå c möå t con trai. Hai vúå chöì ng mûâ ng vö kïí . Coâ n chaâ ng bùæ c
cêì u ñt lêu sau cuä ng lêë y vúå coá con vaâ söë ng sung sûúá ng àïë n giaâ .

1. ^ha !a n nh!é u u!é u Ih!é n á I ué !a ! I!é ng Ihcn. ^ha !a n
nh!é u u!é u Iå I Ih!é n á I ué !a ! Ia! \a .


www.thuvien24.com