Bab 1 : Pembentukan Personaliti dan Konsep Kendiri 1.

1 Personaliti
1.1.1 Konsep
Berasal perkataan Latin personal – bermaksud topeng muka. Ditakrifkan sebagai satu kombinasi attribute, motif, nilai & tingkah laku yang unik kepada sesuatu individu. Merujuk kepada organisasi, watak, perangai, intelek, bentuk badan yang stabil yang menentukan penyesuaian unik individu terhadap persekitarannya. Terdiri daripada 2 aspek utama: (a) Watak – sebahagian daripada personaliti - merangkumi sifat-sifat e.g. kejujuran, amanah, kebersihan, toleransi & belas kasihan. (b) Tret – merujuk kepada cirri-ciri personaliti yang agak kekal iaitu personaliti introvert & personaliti ekstrovert.

1.1.2 Klasifikasi Personaliti
Jadual 1.1 : Ciri-Ciri Yang Dipunyai Oleh Personaliti Ekstrovert & Introvert Mengikut Carl Jung ( 1875 – 1961) 1 2 3 4 5 Ekstrovert Gemar aktiviti luar Aktif Mesra & peramah Inovatif Cepat bertindak balas Introvert Pasif Suka berseorangan Pemalu & sensitif Tenang & cermat Boleh dipercayai Ambivert Mengamalkan ciri-ciri kesederhanaan

1.1.3 Peranan Guru Untuk Membentuk Personaliti Baik Dalam Diri Murid
1

(a) Seorang guru yang sensitif & peka akan personaliti murid melalui pemerhatian dan interaksi dengan murid-muridnya. (b) Guru akan mengetahui personaliti murid-muridnya dengan memerhati gaya percakapan, cara bertindak, tingkah laku serta interaksi dan komunikasi murid di antara satu sama lain dalam bilik darjah. (c) Satu peranan guru yang sangat penting ialah menolong membentuk personaliti baik dalam diri setiap orang murid.

1.2 Konsep Kendiri

2

1.2.1 Pengertian
Ditakrifkan sebagai persepsi tentang diri sendiri dan merangkumi gambaran tentang rupa, kesihatan, kebolehan, kelemahan, kekuatan dan tingkah laku kendiri seseorang individu. Dibentuk hasil daripada interaksi individu dengan orang lain dan penyesuaian diri dengan alam sekitar. Penyesuaian yang berjaya – konsep kendiri positif Penyesuaian yang gagal – konsep kendiri negatif Boleh dipengaruhi oleh tanggapan orang lain.

1.2.2 Jenis-jenis konsep kendiri
Terdapat 2 jenis, iaitu: a) b)

Konsep Kendiri Positif

Konsep Kendiri Negatif

Murid-murid yang mempunyai konsep kendiri positif mempunyai ciri-ciri yang berikut:  Mengalami lebih kejayaan daripada kegagalan  Sering mendapat pujian, gembira, yakin dan percaya pada diri sendiri  Dapat menghadapi masalah dan cabaran dengan tabah  Optimistik, terbuka, sedia menerima kritikan orang lain  Lebih tenang, mudah berinteraksi dgn org lain dan senang dihampiri  Mempunyai emosi stabil  Dapat kasih sayang, perhatian ibu bapa, guru & rakan yang tinggi

3

Murid-murid yang mempunyai konsep kendiri negatif mempunyai ciri-ciri yang berikut:  Sentiasa mengalami kegagalan akademik/ ko-kurikulum  Selalu dikritik oleh guru dan rakan  Emosi tidak stabil (mudah tersinggung, merajuk)  Kurang diterima oleh rakan  Keyakinan diri rendah, pasif, menarik diri dari bersosialisasi  Gemar membuat kerja mudah, tiada cabaran  Suka bermain dgn individu yang lebih muda  Mempunyai daya intelek yang rendah  Kurang kasih sayang daripada ibu bapa

Faktor yang mempengaruhi personaliti
Seorang tokoh Islam terkenal dalam abad ke-14. Terdapat 3 faktor yang mempengaruhi personaliti iaitu hati, akal & nafsu.  Hati sebagai rohaniah manusia yang berpusat kepada naluri rasional hati individu yang belum kukuh dengan tuntutan agama memerlukan akalnya untuk memandu ia bertindak – digelar sebagai hati ‘qalbun’ hati baik yang dapat bertindak dengan intuisi rasional dan ikhlas membimbing akal – digelar hati ‘lubbun’ di antara dua hati, terdapat hati ‘fuaadan’ yang dapat menghayati semua ajaran agama Islam  Akal anugerah Allah yang khusus untuk manusia

4

-

sebagai intelek yang membolehkan manusia membentuk konsep, generalisasi, dan berdaya rasional terdapat 3 jenis akal (a) akal biasa – pemikiran individu dicorakkan oleh apa yg dapat dilihat lalu menolak perkara yg abstrak contohnya dosa dan pahala (b) akal taakul – berkeupayaan menganalisis sesuatu perkara berdasarkan sebab-musabab (c) akal tadabbur – boleh berfikir secara ikhlas dan rasional berpandu kepada kekuatan keimanannya.

 Nafsu dirujuk sebagai tabii keinginan – dapat dilihat di sekeliling seseorg yg bertindak mengikut runtunan hawa nafsu hingga dia memperoleh sifat kejahatan & kerosakan – digelar mempunyai nafsu ammarah seseorg yang lemah lembut tutur kata, menerima sepenuh hati atas ketentuan Allah ke atas dirinya, berterima kasih sesama manusia, bersyukur di atas nikmat pemberian Allah – digelar mempunyai nafsu mardiah para rasul yang mempunyai sifat diri yang sempurna digelar mempunyai nafsu kamilah nafsu terdapat 7 tahap iaitu (a) nafsu ammarah (b) nafsu lawwamah (c) nafsu mulhamah (d) nafsu mutmainnah (e) nafsu radiah (f) nafsu mardiah (g) nafsu kamilah

5

-

manusia biasa boleh mencapai tahap nafsu mutmainnah – jiwa manusia dapat menahan runtunan nafsu syahwat lalu mencapai ketenangan – mencorak personaliti aman dan rasional

(1933) personaliti struktur iaitu id, ego dan superego.  Id -

boleh

dibahagikan kpd 3

bahagian manusia yang tidak sedar dan ia merupakan satu dorongan biologikal dan naluri mendorong manusia untuk bertindak demi kepuasan tanpa mengira natijah-natijahnya jelas dilihat dalam perkembangan kanak-kanak kecil yang bersifat egosentrik dan yang suka mementingkan diri sendiri – e.g. tidak suka mengongsi barang

 Ego aras sedar di mana subsistem personaliti terbentuk melalui pengalaman / realiti mengawal id yang tidak dapat dipuaskan – penting kerana boleh menilai keputusan untuk diri/masyarakat beroperasi melalui pemikiran yang realistik, logikal dan dapat membuat perancangan yang sesuai di peringkat id ini, proses perkembangan mental berlaku. Seseorang akan berfikir secara matang dan pemikiran ini akan menolongnya untuk menyesuaikan diri dalam satu persekitaran  Super ego dikenali sebagai aras pra sedar – wujud antara id dan ego dapat mengawal keseluruhan ego dan id

6

-

ciri unik – susah untuk mengingati perkara-perkara yang telah berlalu – berlaku dalam fikiran manusia mempunyai kebolehan untuk menilai tingkah laku kendiri dan org lain – bertindak sebagai penghalang tingkah laku yang salah sentiasa menilai tingkah laku dan perbuatan seseorang.

1.2.3 Cara-cara guru membantu pembentukan konsep kendiri positif
(a) seorang guru perlu menjaga konsep kendiri murid-muridnya. (b) perlu mengembangkan potensi yang sedia ada dalam murid-murid samada dalam bidang akademik, kesukanan, bidang seni dan sebagainya. (c) guru tidak boleh membandingkan antara murid-murid yang berlainan kerana setiap murid adalah berbeza dan unik. (d) guru mesti pandai menggunakan penilaian fleksibel kerana prestasi akademik murid-murid sentiasa berubah. (e) tidak boleh melabel spt memanggil murid-muridnya ‘bodoh’, ’lambat’ atau sebagainya. Ini ialah kerana lambat laun murid-murid tersebut akan mempercayai bahawa mereka betul-betul bodoh berdasarkan prinsip ‘selffulfiling prophecy’.

1.2.4 Jenis helah bela diri positif dan negatif
 Helah bela diri - satu strategi mental yang digunakan oleh individu untuk membela diri daripada halangan-halangan malu, rasa serba salah dan masalah-masalah peribadi yang wujud kepada ego seseorang.  Caranya ialah mengelak implus-implus yang negatif daripada otak sedar dengan mengurangkan kesan tekanan dan kesakitan.

7

 Kesakitan atau tekanan ini boleh dielakkan dengan menolak semua pengalaman yang pahit pada bahagian otak tak sedar.  Terdapat 8 jenis helah belah diri positif (a) sublimasi – cara yang mana seseorang menyalurkan kekecewaan, kekurangan atau kekosongan yang dialami kepada aktiviti lain yang sihat (b) rasionalisasi – penjelasan yang diberi oleh seseorang terhadap tingkah lakunya dengan tujuan menyembunyikan tujuan yang sebenar demi menjaga ego atau harga dirinya (c) pemindahan – memindahkan perasaan yang kurang manis daripada sesuatu objek kepada objek yang boleh menerimanya (d) projeksi – membalikkan konflik/kelemahan dalam dirinya kepada orang lain (e) introjeksi – menyerapkan ke dalam dirinya dengan menyamakan ciri-ciri orang lain yang disukai / disanjungi (f) pembentukan reaksi – menafikan sesuatu keinginan yang telah disembunyikan dengan melakukan sesuatu yang bertentangan (g) kompensasi – melakukan sesuatu aktiviti yang hampir sama dengan tujuan menggantikan sesuatu aktiviti yang tidak berupaya melakunya (h) fantasi – membentuk khayalan / angan-angan dengan tujuan mengurangkan perasaan yang pahit / tidak diingini  Terdapat 4 jenis helah belah diri negatif (a) represi – mengalihkan kesedaran sst ancaman dalam minda dengan cara melupakannya. (b) penafian – meyakinkan diri bahawa sesuatu ancaman tidak akan berlaku / tidak ada. (c) agresi – tindakan mencederakan / merosakkan punca kekecewaan / ancaman (d) regresi – pengunduran diri dengan mengulangi tingkah laku yang kurang matang seperti menangis

8

9

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful