Σ ΤΡΑΤΗΣ ΑΝΤΩΝΕΑΣ

(α + β)2 = α2 + 2αβ + β2

αx2 + βx + γ = 0 , α ≠ 0
− β ± β 2 − 4αγ
x=

Γ΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

1

¾

Πράξεις με Πραγματικούς αριθμούς.

¾

Μονώνυμα - Πράξεις με μονώνυμα

¾

Πολυώνυμα - Πρόσθεση και Αφαίρεση πολυωνύμων

¾

Πολλαπλασιασμός πολυωνύμων

¾

Αξιοσημείωτες ταυτότητες

¾

Παραγοντοποίηση αλγεβρικών παραστάσεων

¾

Διαίρεση πολυωνύμων

¾

Ε.Κ.Π και Μ.Κ.Δ. ακεραίων αλγεβρικών παραστάσεων

¾

Ρητές αλγεβρικές παραστάσεις

¾

Πράξεις Ρητών παραστάσεων

.

βν = (α. α(β+γ)=αβ+αγ α. () αν = α β βν ν μ ν (α ) = αμν 1. Για α ≠ 0. β ≥ 0.γ ) = ( α.γ α. Να αποδείξετε ότι α ⋅ β . Απάντηση: Υψώνουμε κάθε μέλος της ισότητας στο τετράγωνο και έχουμε: 2 2 2 Από το 1ο μέλος: ( α ⋅ β ) = ( α ) ⋅ ( β ) = α. Απάντηση: Οι ιδιότητες των πράξεων της πρόσθεσης και του πολλαπλασιασμού παρουσιάζονται στον επόμενο πίνακα: Πρόσθεση Πολλαπλασιασμός Ιδιότητα α+β=β+α (α + β) + γ = α + (β + γ) α+0=α α. ορίζουμε α0 = 1 και α = 1ν . ⋅α  Ιδιότητες: Με την προϋπόθεση ότι κάθε φορά ορίζονται οι δυνάμεις και οι πράξεις που σημειώνονται έχουμε: μ ν μ+ν 1. α μ = αμ–ν αν 3. .β)ν 4. μας δίνει τον αριθμό α.2.β 2 . 2 Δηλαδή α = x . Απάντηση: Ορισμοί: Αν α πραγματικός αριθμός και ν φυσικός με ν ≥ 2 τότε ορίζουμε: αν = α ⋅ α ⋅ α ⋅.0 = 0 επιμεριστική 1. α –ν Είναι ( ) ( ) .β ). ΠΡΑΞΕΙΣ ΜΕ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΥΣ ΑΡΙΘΜΟΥΣ 1.( β. Ακόμα ορίζουμε 0 = 0. Απάντηση: Τετραγωνική ρίζα ενός θετικού αριθμού α.4..1 = α αντιμεταθετική προσεταιριστική α⋅ 1 = 1 . α = α  ν−παραγοντες 1 Για ν = 1 ορίζουμε α = α. α . α. ονομάζουμε τον θετικό αριθμό που.α α.. Ποιές είναι οι ιδιότητες των πράξεων της πρόσθεσης και του πολλαπλασιασμού. με α.3. τότε x2 = α ή ( α ) = α.1. ν 5. Τι ονομάζουμε τετραγωνική ρίζα ενός θετικού αριθμού α. Να γράψετε τους ορισμούς και τις ιδιότητες των δυνάμεων. . αν .β Από το 2ο μέλος: ( α ⋅ β ) = α. όταν υψωθεί στο τετράγωνο.ΕΝΟΤΗΤΑ 1Η: Πράξεις με πραγματικούς αριθμούς ΕΝΟΤΗΤΑ 3 1. α⋅ β = 1. α≠ 0 α α + (–α) = 0 . β ≠ 0 α β −ν β = α 2..β = β.

Π=1] 5 2. Αν α. Να αποδείξετε ότι α⋅ β = και επομένως α⋅ β .6. 1012] α) 2 ⋅ 3 ⋅ 24 β) 1 ⋅ 12 ⋅ 45 3 5 4 [Απ. β α + β α + β ισχύει αν ένας τουλάχιστον είναι ίσος με 0.1. 3( x − z ) + 3( y + z ) 3 αν είναι x + y = 2003.12. Να μετατρέψετε την παράσταση: 3 (33)3 : 33 + 33 . α)12 β)3] 1.16. Να γίνουν οι πράξεις: 1. . β είναι μη αρνητικοί αριθμοί. Αν x = 2 και y = 10–1 .5.14. Δείξτε ότι 24 6 9 16 = 12.10. 1.7. 1. Δείξτε ότι 2 [Απ. 22 .(x–1 – y–1 – 2x–1y) [Απ.7] [Απ. 37] 3x + 4 y = 5 να αποδείξετε ότι το κλά2x − 2 y x2 + 2 y2 xy έχει σταθερή τιμή.03 και y = 3 . ______________________________________________________________________________ΑΣΚΗΣΕΙΣ_____________ Α΄ Ομάδα 1. 1.11.8.18. Να εκτελέσετε τις πράξεις: 20 ⋅ 6 α) β) 15 ⋅ 2 3 ⎝ 3⎠ σε δύναμη με βάση το 3. Αν x = 0. Να μετατρέψετε την παράσταση: 5 1. (5 + 5 + 5 + 5 + 5 ) (2 . y ⎦ ⎣ [Απ. 14=πολ.48 ] 25 [Απ. [Απ. με α ≥ 0 και β > 0. Α=3] 1. Να υπολογίσετε την τιμή της παράστασης 6 −10 x + 2(4 x − y − 3) Α = 2003 – – 2(x + 1 ) – 2y . να βρείτε την αριθμητι10 3 7 κή τιμή της παράστασης Α = ⎡⎢( x −3 y 5 ) −2 : x11 ⎤⎥ . Απάντηση: Υψώνουμε κάθε μέλος της ισότητας στο τετράγωνο και έχουμε: ( ( 2 ⎛ ⎞ Από το 1 μέλος: ⎜ α ⎟ = ⎝ β⎠ ο α) 2 β) 2 = α β 2 Από το 2ο μέλος: ⎛⎜ α ⎞⎟ = α β ⎝ β⎠ 2 2 ⎛ ⎞ Άρα ⎜ α ⎟ = ⎛⎜ α ⎞⎟ και επομένως ⎝ β⎠ ⎝ β⎠ α+ β ≠ 1. Α=1000] 1. 22)2 σε δύναμη με βάση το 10. Να εξετάσετε αν η παράσταση: 16 + 2 81 – 8 + 2 ⋅ 2 ⋅ 8 2 είναι πολλαπλάσιο του 7.15. να υπολογί- σετε την παράσταση: 49 − 2 β + 4 β 2 + α − α 2 . Αν ισχύει σμα Α = [Απ. Να βρείτε την τιμή της παράστασης −1 15 17 Π = 12 ⋅18 ⋅ 3 24 2 36 () [Απ. 33 + ⎛⎜ 3 ⎞⎟ 1. [Απ. [Απ. 5 5 5 31 + 21 + 13 + 7 + 4 = 6.ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1Ο: Αλγεβρικές Παραστάσεις 4 ( Άρα α⋅ β) = 2 ( α⋅ β ) 2 α β α = β 1.13. Αν α > 0 και β > 0 τότε α+ β = Η ισότητα α = β α . 1. Α=-2003] 1. να υπολογίσετε την τιμή της παράστασης Α = 5–1.17. α)2 β)] 1.5. 7] .9.

32 9 2 50 8 3. Να αποδείξετε ότι: ⎛ 5 + 60 − 3 ⎞ : 32 15 = 1. Αν Α = 3 + 2 και Β = 5 (1–x) [Απ.24.21.19. Να βρείτε το εμβαδόν ενός τριγώνου με μια πλευ- ρά 3 = 12 – 1. x=1] 1. Α+Β=3 3 . [Απ. 3 φορές] 2 ∗ β΄ Ομάδα 3. Α – Β . Να λύσετε την εξίσωση: x −1 = x +1 5 −1 5 +1 3 cm. Να λύσετε την εξίσωση: 1. ⎜ ⎝ 1+ 3 ⎠ 1. x 3 – 12 cm και αντίστοιχο ύψος 1. Β=4.1. Ένα τραπέζιο έχει βάσεις 1. Να απλοποιήσετε τις παραστάσεις: Α = 4 + 12 και Β = 8 − 20 2 2 1. Να απλοποιήσετε οι παραστάσεις 3 3 + 27 8 + 2 +5 2 i) Α = ii) Β = 3 8 8 [Απ.25. 2 2 + 2) 3. Να βρείτε το αποτέλεσμα: i) ii) 6 − 11 ⋅ 6 + 11 19 + 3 ⋅ 19 − 3 [Απ.23.2 .29. Πόσες φορές είναι μεγαλύτερο το εμβαδόν του από το εμβαδόν τετραγώνου πλευράς 5 cm. 16] 12 cm και ύψος 2 3 cm. Να συμπληρώσετε το παρακάτω τετράγωνο ώστε να γίνει “μαγικό”.3. Να βρείτε το αποτέλεσμα: 3+ 5 + 3− 5 3− 5 3+ 5 [Απ.5 ] 1.30. Α=2+ 3 . [Απ. ⎜ 3 5 ⎟⎠ 15 ⎝ 8 .3 . y είναι μη αρνητικοί αριθμοί.28. Να αποδείξετε ότι ( 1 + 2 2) ( 1 = 1. Αν x.22. τότε να δείξε- τε ότι η παράσταση: 5x xy 3 – 2y x 3 y – 3 x 3 y 3 είναι ίση με μηδέν. Ε=3cm2] 1. x= 5 ] [Απ. 7] [Απ. i)Α=6 ii)Β= 1 ] ∗ 27 cm και ∗ ∗ ∗ . Α. οι στήλες και οι διαγώνιοι να έχουν το ίδιο άθροισμα.2.27.ΕΝΟΤΗΤΑ 1Η: Πράξεις με πραγματικούς αριθμούς 5 1.Β.26. δηλαδή όλες του οι γραμμές. Να αποδείξετε ότι η τιμή της παράστασης ⎛ 5− 7 3 ⎞ + 13 ⎟ : 3 είναι ίση με 6. Να υπολογιστεί η παράσταση 810 + 410 84 + 411 [Απ. να υπολο- γιστούν οι παραστάσεις: Α+Β . Α-Β=3 2 . [Απ. i)5 ii)4] 1. ΑΒ=2] 1.20.

5. 4. 2.Για παράδειγμα: Τα μονώνυμα 3 α2βγ5 . 3 x2 . 2. 2. 2. Απάντηση: Αν σε μια αλγεβρική παράσταση αντικαταστήσουμε τις μεταβλητές με αριθμούς και εκτελέσουμε τις πράξεις που σημειώνονται. – 2 α3β4 . Απάντηση: Το άθροισμα όμοιων μονωνύμων είναι ένα όμοια με αυτά μονώνυμο που έχει συντελεστή το άθροισμα των συντελεστών τους.1. 2 2. Πως βρίσκουμε το άθροισμα όμοιων μονωνύμων. α2β .Παραδείγματα μονωνύμων: 3 .6κ4 + λμ3 2. ΜΟΝΩΝΥΜΑ . προκύπτει ένας αριθμός που λέγεται αριθμητική τιμή της αλγεβρικής παράστασης. 2. 2. Απάντηση: Δύο ή περισσότερα μονώνυμα που έχουν το ίδιο κύριο μέρος λέγονται όμοια μονώνυμα.Για παράδειγμα: 3x2 – 1 . –2α2β είναι: 5α2β + α2β + (–2α2β) = (5 + 1 –2)α2β = 4α2β. 6μ2 – 5 μν3 + 4 μ2νρ5. α .2. Απάντηση: Οι εκφράσεις που περιέχουν μεταβλητές.1. λέγονται αλγεβρικές παραστάσεις.3.1.2.Για παράδειγμα: Αν για α = –2 η τιμή της αλγεβρικής παράστασης 3α2 – 5α – 8 είναι 3(–2)2 – 5(–2) – 8 = 3. Τι ονομάζουμε αλγεβρικές παραστάσεις.5.ΠΡΑΞΕΙΣ ΜΕ ΜΟΝΩΝΥΜΑ 2. 2.ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1Ο: Αλγεβρικές Παραστάσεις 6 ΕΝΟΤΗΤΑ 2. Τι ονομάζουμε αριθμητική τιμή μιας αλγεβρικής παράστασης. 5 2. Απάντηση: Πολυώνυμο ονομάζουμε την αλγεβρική παράσταση που είναι άθροισμα μονωνύμων που δεν είναι όμοια.3.7α2βγ5 είναι όμοια. 2. 2. 5α3β2 + 3. Ποια μονώνυμα λέγονται όμοια. 3 .1.4. 3 α2 + 9β .6.6. 2.35κ6λ2μ9.4 + 10 – 8 = 12 + 10 – 8 = 14. Απάντηση: Μονώνυμο ονομάζουμε την αλγεβρική παράσταση που σημειώνεται μόνο η πράξη του πολλαπλασιασμού. –9α2βγ5 . αλγεβρικές παραστάσεις είναι: 5x . Τι ονομάζουμε μονώνυμο.1.1.1.1.4. Τι ονομάζουμε πολυώνυμο.ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ: Το άθροισμα των όμοιων μονωνύμων 5α2β .2α2β2 . Για παράδειγμα. 4α – 1 .

(–2β α ) .γ γ .ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ: (1) 12α5β2γ : (–3α3βγ) = 12α5β2γ . ______________________________________________________________________________ΑΣΚΗΣΕΙΣ_____________ 2. 2. 2.11.18.7. Να βρείτε ποιες από τις επόμενες παραστάσεις είναι μονώνυμα i) 3 α3β2γ ii) –1. (–3x2y4) i) ( ii) 2 x 2 y 3ω .6α3β2γ + … – α3γ2 – 3 α3β2γ + … + 4γ2α3 = 5 –2α3γ2 2. με πολλαπλασιασμό επί τον αντίστροφο του διαιρέτη. Να προσδιορίσετε τους ακέραιους αριθμούς λ.ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ: Το γινόμενο των μονωνύμων 2α2β .13. 4α γ . Αν x+y = –2 να υπολογίσετε την τιμή της παρά- 6 3 3 2 4 3 2 4 3 4 2 2. Πως βρίσκουμε το γινόμενο μονωνύμων. Να κάνετε τις πράξεις: 2xy2 . 4 4 2 2. Να αντικαταστήσετε τα κενά με τα κατάλληλα μονώνυμα στην ισότητα 3αx2y – 7αx2y – 5x3y5 + 7αx2y + … + … = 5αx2y α) β) 0.ΕΝΟΤΗΤΑ 4Η: Μονώνυμα – Πράξεις με μονώνυμα 7 2. Δίνονται τα μονώνυμα –3x2α–3yβ+2 . (− 43 αy ) 2xy2 . 5 4 .14. – 3 αβ5γ4 . β=1] στασης: x(x–3) + y(y–3) + 2xy [Απ. 10] 2. (–x4y6) 2 2 3 5 3 2 v) xy . β ώστε τα παραπάνω μονώνυμα να είναι όμοια. 1 = = −3 α3 β γ − 3α 3 βγ − 3α 3 βγ (2) (–10x2y2ω) : (–5xy4ω) = (–10x2y2ω) . Να βρείτε τις τιμές των α. –αβγ5x είναι: 4 2 . Για ποια τιμή του κ η αλγεβρική παράσταση (5κ+4)α4β3γ είναι το μηδενικό μονώνυμο. 2 − 10 x 2 y 2 ω 1 − 10 ⋅ x 2 ⋅ y ⋅ ω = 2 x 2 . Απάντηση: Το πηλίκο δύο μονωνύμων βρίσκεται.8. –x2y . [Απ. Απάντηση: Το γινόμενο μονωνύμων είναι ένα μονώνυμο που έχει συντελεστή το γινόμενο των συντελεστών τους και ως κύριο μέρος όλες τις μεταβλητές με εκθέτη σε καθεμιά το άθροισμα των εκθετών τους. – 1 x2 3 2 2 είναι όμοια. yx2 .8. 2 12α 5 β 2 γ 12 ⋅ α 5 ⋅ β ⋅ γ = –4α2β. μ ώστε να είναι μονώνυμο η αλγεβρική παράσταση: –3α2x2yμ+7 + 2α2xλ+1y12 2. – x .8. 2x2y2 . μ ώστε να είναι μονώνυμο η αλγεβρική παράσταση: 2ακ+1x2 + 5α3xμ+2 2.9. 2. (–3αβ γ) 2 ( ii) ) (2 (–2x3y2ω)2 .15.ββ β.19. (–4x3y) .10.x) = 3 α4β7γ9x. (–α β γ) . 2.1. 1 xω2 y 4 ) 3 3 2 .12. Πως βρίσκουμε το πηλίκο δύο μονωνύμων. α=3.7. Να κάνετε τις πράξεις: 2 2 2 2 i) 2x y – 3x y – x y + 1 x y 2 2. Να βρείτε ποια από τα επόμενα μονώνυμα 2 –2x2 . Να κάνετε τις πράξεις: 3 3 5 4 2 1 i) − α 2 β . = = −5 x y4 ω − 5 xy 4ω − 5 xy 4 ω y2 2. 2 5 4 3 3 3 (2α β) (– αβ γ ) (–αβx) = 2(– )(–1)α αα.2. − 15 x 5 y 3ω 8 5 iii) ) (− 23 α ) . (– 1 α βγ ) iv) 2 2.1. Να προσδιορίσετε τους ακέραιους αριθμούς κ.25κ μ λ + 1 4 κ3λ2μ4 5 4 iii) (1+ 5 )κλ 2.ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ: Στο προηγούμενο παράδειγμα βλέπουμε ότι το πηλίκο δύο μονωνύμων ΔΕΝ είναι πάντοτε μονώνυμο. 1 xy2 . 2x3y4–β.4x4y5 iii) iv) 4x6ω-3 v) x– 1 vi) x 2x y 2 3 – 1 xy3ω – xωy3 – 2 y3ωx + 5xy ω ii) 3 3 κ λ μ – 2κ λ μ – 1.17. όπως και στους αριθμούς.16.

20. (– 1 α βx)] : (–14α β x ) i) 2 3 5 3 4 4 2 2 4 iii) (– α x ) : (– α x ) 9 3 2 3 ⎡ 1 2 3 2 κλ4 ⎤ : − 3 μ 2 λ iv) − κ λ μ : ⎢⎣ 3 ⎥⎦ 3 4 ( ) ( ) ( ) 2 .21.ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1Ο: Αλγεβρικές Παραστάσεις 8 ( iii) (–3κλ2μ3)3 . (–κ4λμ2)2 . Να εκτελέσετε τις πράξεις: [2x3y4 . − 1 μκ 5 λ6 v) ( − 3α 4 x β y ) ⋅ ( 2 αβ xy 2 3 5 4 3 2 ) ⋅ ( −ax 6 y 2 ) 3 2 2. α x ) . Να κάνετε τις πράξεις: 8 ) 5 i) –12x : (–6x ) 2 3 3 iii) (–18α β ) : (9α β) ii) iv) 4 (–24α9β7) : (6α5β3) 10xy4z3 : (–15x3y4z5) 2. (–6x2y)] : (–4x5y7) 2 3 5 3 6 11 5 4 ii) [(–4α β x) .

Πρόσθεση & Αφαίρεση πολυωνύμων ΕΝΟΤΗΤΑ 9 3.3.4. η εργασία αυτή λέγεται αναγωγή των όμοιων όρων. ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ: 5α2 – 3α +6β + 2 + 9β – α2 + 3 – β – 2 + α = 4α2 – 2α + 14β + 3.ΠΡΟΣΘΕΣΗ ΚΑΙ ΑΦΑΙΡΕΣΗ ΠΟΛΥΩΝΥΜΩΝ 3.1.5.Τι ονομάζουμε αναγωγή των όμοιων όρων.2. Β = –x2+2x+5 και Γ = 2x2–x–3 να βρεθούν τα επόμενα αθροίσματα i) Α + Β ii) Α + Β + Γ iii) Α – Β – Γ 3.1. ______________________________________________________________________________ΑΣΚΗΣΕΙΣ_____________ 3. Απάντηση: Αν σε μια αλγεβρική παράσταση αντικαταστήσουμε τους όμοιους όρους με το άθροισμά τους. ΠΟΛΥΩΝΥΜΑ .1.Αν Α = x2–3x+1 .Να κάνετε τις αναγωγές των όμοιων όρων i) ii) iii) iv) 4x2 – 3x3 + 5x – 2x2 + 7 – x – 2 + 3x2 + 4x3 5x4 – 3x2 + 2x – 7x4 – 3x3 – 1 – 2x + 4 – 5x2 αx2 + 2x + 3αx2 – x + 5 – 4x 2α3x – 6α2x2 + 5α3x + α3 – 2α4 + x4 3.Να εκτελέσετε τις πράξεις: 2 2 2 i) (2x–3) – [–2x – (x –2)] – {x –[3x+4–(x –1)]} 2 2 3 3 2 2 ii)3x –{x –[x–(1–x )]+2x}–{2x + [x+(x –3)–3x ]–1}–4 .Να κάνετε τις πράξεις: 2 3 2 i) 3x – [(5x –x) + 4x 3 2 ii) 5α – (2α +α–3) + – (2x2+6)] + (–2x2–5x) [– (3α2–2α–4) + (–2+6α)] 3.ΕΝΟΤΗΤΑ 3Η: Πολυώνυμα . 3.

(3x +8x–7) = 36x + * – * 2 3 2 5 7 4 9 γ) 5α β ( * – 9β + * ) = 20α β – * + α β 4. 2 2 3 α) (2x+3)(x +x–1) – (x –1)(x+2) – 2x . ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ: (α – 2).ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1Ο: Αλγεβρικές Παραστάσεις 10 ΕΝΟΤΗΤΑ 4.1.2. Να εκτελέσετε τους πολλαπλασιασμούς: α) β) γ) δ) (κ–2)(1–κ)(2κ–3) μ(μ–3)(4μ+1)(2–μ) (x–1)(2x–5)(x2+5x–1) (α+3)(2–α)(α2–2α–1)(4–α2) 4. ΠΟΛΛΑΠΛΑΣΙΑΣΜΟΣ ΠΟΛΥΩΝΥΜΩΝ 4.8.9. Πως πολλαπλασιάζουμε μονώνυμο με πολυώνυμο.5. 4. 2 4. ώστε να ισχύει κάθε μια από τις ισότητες: 2 3 2 α) * .4. Να αντικατασταθούν οι παρακάτω αστερίσκοι έτσι.(4β –7β+8) = 28β – 49β + 56β 2 5 β) * . λέμε πολλές φορές ότι αναπτύσσουμε τα γινόμενα αυτά και το αποτέλεσμα λέγεται ανάπτυγμα του γινομένου. ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Όταν κάνουμε τον πολλαπλασιασμό μονωνύμου με πολυώνυμο ή δύο πολυωνύμων. Πως πολλαπλασιάζουμε δύο πολυώνυμα.2.(3αβ – 1 β3γ2 + 4) = 6α3β2 – α2β3γ2 + 8α2β. Να γίνουν οι πράξεις: α) β) γ) δ) 3x(x2–1) – 4x2(x+2) – 3x + 4(x2–1) –5x2(x3–2x2+4) +(1–2x)(–4x3) – x(x–1) – 2x 2α(α2–αβ+β2) – β3 – (α–β)(–3αβ) – 4α2β 3[x2– (x+4) – 3] – 2x2[x + (x–2)] – 5 4.10.2. 4. x. 2 2 3 3 β) (x y–2xy )(2x–y) – 2x (x+y) – (x–y)(–2y ). 4. Απάντηση: Για να πολλαπλασιάσουμε μονώνυμο με πολυώνυμο. Μετά να βρείτε την αριθμητική τιμή του εξαγόμενου για x = 2 και y = –1. ______________________________________________________________________________ΑΣΚΗΣΕΙΣ_____________ ε) 2α{αβ – [α2–(–αβ+4)] + 2} – 3(α2–2) 4. Να εκτελέσετε τις παρακάτω πράξεις και μετά να βρείτε την αριθμητική τιμή του εξαγόμενου για τις τιμές των μεταβλητών που αναφέρονται.(α2 – 3α – 4) = α3 – 3α2 – 4α – 2α2 + 6α + 8 = α3 – 5α2 + 2α + 8 4. πολλαπλασιάζουμε κάθε όρο του ενός με κάθε όρο του άλλου και προσθέτουμε τα γινόμενα που προκύπτουν. 4.1.7. Να δείξετε ότι η αλγεβρική παράσταση 2x(α2–α+1) – (αx+1)(α–2) – x(α2+2) + α έχει σταθερή τιμή για τις διάφορες τιμές των α. Να εκτελέσετε τους πολλαπλασιασμούς: α) β) γ) δ) (3x+1)(2x–3) (3x2–2x+4)(2x–5) (x+2)(x–2)(x+5) (x+1)(x+2)(x+3) 4. ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ: (2α2β). Να γίνουν οι πράξεις: (x2–2y)3y + (xy+y2)(–x) + (x+y)(–2xy) – (x+3)2y2. x = –2. x = –1. Απάντηση: Για να πολλαπλασιάσουμε δύο πολυώνυμα.3.1.6. πολλαπλασιάζουμε το μονώνυμο με κάθε όρο του πολυωνύμου και προσθέτουμε τα γινόμενα που προκύπτουν. 4. και y = 2.2. Να γίνουν οι πράξεις: .1.

Αν Α = α2–α+1 .Γ – Γ.Β + Β. 2x και ύψος x .Γ .14.Μ . Λ = x–2 και Μ = x2+x–1 να βρε- θούν τα εξαγόμενα: K.Γ και Α. Ένα τραπέζιο έχει βάσεις x .Β . 4. 3 ] 4 . Α.12.Μ – Κ. Λ. 4.13. [Απ. 2 Ένα τετράγωνο έχει πλευρά x.ΕΝΟΤΗΤΑ 4Η: Πολλαπλασιασμός πολυωνύμων i) ii) 11 (x–3)(1–x) + (x2–x+2)(x–2+x2) α(α+1)(2–α) – (2α2+α–3)(3–α+2α2) 4. Να εκτελέσετε τις πράξεις: (x–2y)(4x–3y) – ⎡⎢ ( 2 x − 5 y ) 2 x − 11 y − 37 y 2 − 2 xy ⎤⎥ 3 3 ⎣ ⎦ ( ) ( ) 4. Να βρείτε το λόγο των εμβαδών του τραπεζίου και του τετραγώνου.Μ). Β.Α.Μ και K.11. Β = α+2 και Γ = α–1 να βρε- θούν τα εξαγόμενα: Α.(Λ. Κ.Λ . Αν Κ = 4x–1 .Λ – Κ.

(α – β)2 = (α – β)(α – β) = α2 – αβ – βα + β2 = α2 – 2αβ + β2 . ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ: (i) (α + 3)2 = α2 + 2α. (iii) (2μ + (ii) 4 4 Τετράγωνο διαφοράς 5.2. 5. (ii) (–6x2 + 7α)2 = (7α – 6x2)2 = (7α)2 – 2.3. 4 ⎝ 2 2 2 4 4 = ⎡⎢ − ⎛⎜ κ + 4 λμ3 ⎞⎟ ⎤⎥ = ⎛⎜ κ + 4 λμ3 ⎞⎟ ⎠⎦ ⎠ ⎝ 2 ⎠ ⎣ ⎝ 2 κ − 4 λμ 3 ⎞ (iii) ⎛⎜ − ⎟ 8 = κ + 4κ4λμ3 + 16λ2μ6.ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1Ο: Αλγεβρικές Παραστάσεις 12 ΕΝΟΤΗΤΑ 5.Τι ονομάζουμε ταυτότητα. (α + β)2 = (α + β)(α + β) = α2 + αβ + βα + β2 = α2 + 2αβ + β2 .7α.11 + 112 = β2 – 22β + 121.5x.1. 5. 3 1 ν2)2 = (2μ3)2 + 2. 1 ν2 + ( 1 ν2)2 = 4μ6 + μ3ν2 + 1 ν4.1.1.3 + 32 = α2 + 6α + 9. 5.4λμ3 + (4λμ3)2 ⎝ 2 ⎠ 2 .1. 4 2 2 4 4 = ⎛⎜ κ ⎞⎟ + 2. ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ: (i) (β – 11)2 = β2 – 2β.2.3.2μ3. κ .Να αποδείξετε την ταυτότητα Απάντηση: Είναι : (α + β)2 = α2 + 2αβ + β2 .Να αποδείξετε την ταυτότητα Απάντηση: Είναι : 4 16 (α – β)2 = α2 – 2αβ + β2 .4y + (4y)2 = 25x2 + 40xy + 16y2. ΑΞΙΟΣΗΜΕΙΩΤΕΣ ΤΑΥΤΟΤΗΤΕΣ 5.1. ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ: 2 (i) α(α – 2) = α – 2α 2 (ii) (x + 2)(x + 5) = x + 7x +10 2 2 2 (iii) κ + λ = (κ + λ) – 2κλ Τετράγωνο αθροίσματος 5.6x2 + (6x2)2 = 49α2 – 84αx2 + 36x4. Απάντηση: Κάθε ισότητα που περιέχει μεταβλητές και επαληθεύεται για όλες τις τιμές των μεταβλητών αυτών λέγεται ταυτότητα. (5x + 4y)2 = (5x)2 + 2.

(ii) (–3μ5 + λ3ν2)(3μ5 + λ3ν2) = (λ3ν2 – 3μ5)( λ3ν2 + 3μ5) = (λ3ν2)2 – (3μ5)2 = λ6ν4 – 9μ10. (ii) Το 2ο μέλος της ταυτότητας γράφεται: (α + β)(α2 – αβ + β2) = α3 – α2β + αβ2 + βα2 – αβ2 + β3 = α3 + β3 .Να αποδείξετε την ταυτότητα Απάντηση: 13 (α – β)3 = α3 – 3α2β + 3αβ2 – β3 .Να βρείτε τα αναπτύγματα: Α΄ Ομάδα 5. ______________________________________________________________________________ΑΣΚΗΣΕΙΣ_____________ 5.6.Να αποδείξετε τις ταυτότητες (i) α3 – β3 = (α – β)(α2 + αβ + β2) . 5. ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ: (i) (9αx + 2βy)(9αx – 2βy) = (9αx)2 – (2βy)2 = 81α2x2 – 4β2y2. (α + β)(α + β)2 (α + β)(α2 + 2αβ + β2) α3 + 2α2β + αβ2 + βα2 + 2αβ2 + β3 α3 + 3α2β + 3αβ2 + β3 . (ii) α3 + β3 = (α + β)(α2 – αβ + β2) . Γινόμενο αθροίσματος επί διαφορά 5.6. Απάντηση: (i) Το 2ο μέλος της ταυτότητας γράφεται: (α – β)(α2 + αβ + β2) = α3 + α2β + αβ2 – βα2 – αβ2 – β3 = α3 – β3 . Διαφορά κύβων – Άθροισμα κύβων 5.7.9.4.10.Να βρείτε τα αναπτύγματα: α) δ) 2 (x + 5) (3xy + 2)2 β) ε) 2 (2x – 3) (x2 – 4y)2 γ) στ) 2 (3α – 7β) (2α3 – αβ2)2 5.1. (α – β)(α – β)2 (α – β)(α2 – 2αβ + β2) α3 – 2α2β + αβ2 – βα2 + 2αβ2 – β3 α3 – 3α2β + 3αβ2 – β3 .Να συμπληρώσετε τα κενά έτσι ώστε να προκύ- ψουν τέλεια τετράγωνα και μετά να τα γράψετε ως τέλεια τετράγωνα: 2 2 α) x + 2αx + … β) 4x + 4xy + … 2 2 2 γ) 9α – 6αβ + … δ) x + 4y + … . Κύβος διαφοράς 5.12.11.Να βρείτε τα αναπτύγματα: 2 2 2 2 α) ( 3 x + 4xy) β) (7α – 3 β ) 2 2 1 )2 3 + 2α3β)2 γ) (3α – δ) ( 2α 4a 2 5 2 4 2 )2 1 2 3 6 )2 ε) ( x y – στ) ( αβ γ – 6 2 xy βγ 2 α) (–α2 + 2β4)2 γ) (– 2 α2x3 – 3 β5)2 3 4 y2 2 ) 4 1 2 3 11 )2 δ) (– x y – 4 6x 2 y β) (–2x3 + 5.Να μετατρέψετε την παράσταση (α + β)2 + 2(αγ + βγ) σε μία δύναμη.5.Να αποδείξετε την ταυτότητα Απάντηση: Είναι : (α + β)3 = = = = Είναι : (α – β)3 = = = = (α + β)3 = α3 + 3α2β + 3αβ2 + β3 .8. Απάντηση: Είναι : (α + β)(α – β) = α2 – αβ + βα – β2 = α2 – β2 . 5.Να αποδείξετε την ταυτότητα (α + β)(α – β) = α2 – β2 .ΕΝΟΤΗΤΑ 5Η: Αξιοσημείωτες ταυτότητες Κύβος αθροίσματος 5.

14. βρίσκουμε τον αριθμό 1. i)1 ii)2 2 iii)6] α) (x + 4) 3 δ) (3xy + 2) ΑΒΓ δίνονται από τις ισότητες 5.15.Να βρείτε τα γινόμενα: 5.Να αποδείξετε ότι ο αριθμός ρ = 10 + 5 2 είναι (4αx3 – 9β2y)(–4αx3 – 9β2y) 3 4 4 3 δ) ( 2 x – a κ)(–a κ – 2 x ) γ) α) β) γ) δ) ε) i) ii) σματος δύο αριθμών. σης Α = (2ν+3)2 – (2ν–3)2 είναι πάντοτε πολλαπλάσιο του 24.Να συμπληρώσετε τα κενά έτσι ώστε να προκύ- ψουν τέλεια τετράγωνα και μετά να τα γράψετε ως τέλεια τετράγωνα: α) α2 – αβ + … β) 6x+… γ) x + 5 2 9 ε) x – 6xy + … 4 2 δ) στ) α2 + 1 + … 4 6 49α + β8 + … 25 a2 – 5β + … 4 5. το τετράγωνο της ημιδιαφοράς τους.28.Αν α = 6 – 10 τότε: Να υπολογίσετε την τιμή της παράστασης α2 – β2. 2–1. Με τη βοήθεια της προηγούμενης σύγκρισης να αποδείξετε ότι: α2 + β2 + γ2 ≥ αβ + βγ + γα.25.13.β 5. 5.19.Να βρείτε τα γινόμενα: α) (4x+3)(4x–3) 3 3 γ) (5α–2β )(5α+2β ) β) (αβ+2)(αβ–2) 2 4 3 2 4 3 δ) (2x y –3a x)(2x y +3a x) α) (7a+4β)(4β–7α) β) ( 2 x2y3 – ω2)(ω2 + 2 x2y3) 5 i) α) β) γ) 3 3 + .Αν x2 – 6xy + 11y2 – 8y + 8 = 0 (x+y–1)(x+y+1) (2x+y–3ω)(2x+y+3ω) (2α+β–3γ)(2α–β+3γ) (x2+x 2 +1)(x2–x 2 +1) (α–x+β–y)(α+x+β+y) α .26.16.Να αποδείξετε ότι: α3 – β3 = (α – β)3 + 3αβ(α – β). όταν ο ν παίρνει ακέραιες τιμές.Να αποδείξετε ότι: 2 + 1 .Να βρείτε τα γινόμενα: 5 (3x+2)(3x–2)(x–1) – (2x–1)3 – x(x–2)(x–5) + 5 = 10(x–1)2.Αν (α+β)2 = α2 + β2 + 2.Οι κάθετες πλευρές ενός ορθογώνιου τριγώνου λύση της εξίσωσης: x2 – 20x + 50 = 0.21.Να βρείτε τα εξαγόμενα: 3 2 2 3 i) (x+1) + 3(x+1) (x–1) + 3(x+1)(x–1) + (x–1) 3 2 2 3 ii) (x–y) – 3(x–y) (x+y) + 3(x–y)(x+y) – (x+y) 3 3 2 2 iii) (κ+λ) – (κ–λ) – 3(κ+λ) (κ–λ) + 3(κ+λ)(κ–λ) .Να εκτελεστούν οι πράξεις: α) β) γ) (x–1)3 – (3x+2)3 – x(x–2)(x+2) (x+y)3 – y(x–y)(x+y) – x(x–y) (x+2)3 – 3x(x–1)2 + (x–1)(x+1)(x–2) 3 γ) (2x – 3y) 3 2 3 στ) (–2a – αx ) (α+3β)2 – (α–2β)2 – 5β2 (x–α)2 – (α–β)(α+β–3x) – (x–β)2 (x3+2y2)2 – (y2+2x3)2 + (x3–2y2)(x3+2y2) α) β) 5.2)] 5.Να εκτελέσετε τις πράξεις: (x+3)2 +(x–3)2+(x–2)2 – (x+2)2 + (x+3)(x–3) – (x+2)(x–2) 2 2 2 2 β) (2x+5) – (x–5) + (3x–1) – (2x+1) – (2x–3)(2x+3) 2 γ) –(2x+1) + (2x+1)(–2x–1) – (x+3)(x–3) – (x–3)(–x–3) 2 2 2 2 2 2 2 2 δ) (x +1) + (2x –3) – (3x +4) + (x –2) + (x2–3)(x2+3) α) 5.18.23.i) Να συγκρίνετε τους αριθμούς κ2 + λ2 και 2κλ. β) Να βρεθούν οι συντεταγμένες του σημείου [Απ.20. να αποδείξετε ότι οι αριθ- μοί α.32.Να γίνουν οι πράξεις: 7 − 2 6 ⋅ 7 + 2 6 και γ = 2 5. β)Α(6. 5.Να βρείτε τα αναπτύγματα: 3 β= α) Να δείξετε ότι: (x – 3y) + 2(y – 2) = 0.ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1Ο: Αλγεβρικές Παραστάσεις 14 ε) ζ) θ) 25α2 + 4β2 + … 40xy + 16x2 + … 12μ3ν2 + 4ν4 + … στ) η) 81μ2 + 49ν2 – … –60κλ + 9κ2 + … δ) (2x+3)2 + (2x–3)2 + (2x+3)(2x–3) – 3(x–5)2 5.Αν αφαιρέσουμε από το τετράγωνο του ημιαθροί- Α(x. Ε=30] 5. Π=30.30. να υπολογιστούν: αβ ( α 2 + β 2 ) ii) α + β iii) α+ β 3 2 που επαληθεύουν την παραπάνω εξίσωση. Να εξετάσετε αν οι αριθμοί αυτοί είναι αντίστροφοι. β= β) (2x – 3) 2 3 ε) (–x + 2y) 5. 4 − 14 4 + 14 Να βρείτε την περίμετρο και το εμβαδόν του τριγώνου.22. 5. Να αποδείξετε ότι οι αριθμοί α και β είναι αντίθετοι.Να αποδείξετε ότι η αριθμητική τιμή της παράστα- ii) 5. 5.29. α3 + β3 = (α + β)3 – 3αβ(α + β).Αν α = 2 4 − 15 και β = 5. [Απ.y) [Απ. 5.24.27. β είναι αντίστροφοι.31. 5.17. 5.

Να συμπληρώσετε τα κενά: 2 2 i) (2α + … ) = …… + …… + 9β 2 4 ii) (3α + … ) = …… + …… + 4x 3 2 4 iii) (… – 3y ) = 25x – …… + …… 2 2 iv) (… – 3κ) = …… – 24μ κ + …… 2 2 4 v) (… + …) = 4α + 9β + …… 2 2 vi) (…– …) = 9x – 9x + …… 5. να υπολογίσετε τις α- ριθμητικές τιμές των παραστάσεων: 2 2 3 3 i) x + y ii) x + y [Απ. 5. 2 5. να απο- 5.34.Αν x + y = α και xy = β . 5. 50] 2 999 + 1998 + 1 10012 + 1 – 2002 γ) 1001 .i)51 ii)364] 5. να βρείτε την τιμή της x 3 παράστασης x + 1 x3 .46. να αποδείξετε ότι οι αριθμοί μ .Να αποδείξετε ότι: 2 2 α( α +1) ⎤ ⎡ α( α −1) ⎤ = α3 α) ⎡ – ⎢⎣ 2 ⎥⎦ ⎢⎣ 2 ⎥⎦ δείξετε ότι θα είναι 2 μ – ν και 2μν είναι πλευρές ορθογώνιου τριγώνου.41.18] 5. α [Απ. α) β) γ) μ 2 −1 2 μ2 +1 είναι πλευρές ορθογώνιου τριγώνου.50.42.52.35. [Απ.Να αποδείξετε ότι: 2 2 ποδείξτε ότι: α – β + γ = (x+3)2 5. να αποδείξετε ότι οι αριθμοί μ2 + ν2.33.36. β = (x–1)2 και γ = α+8 τότε α- 5.Να αποδείξετε ότι: x2 + y2 = α2 – 2β i) 5.48.Να συμπληρώσετε τα κενά: i) ( 5α3 + … )(… – 8β2) = …… – …… 5. y = 2αβ και ω = α2+β2 .Αν α = 5 + 2 και β = 5 – τιμή των επόμενων παραστάσεων: 2 2 i) Α = α – 3αβ + β ii) (3x2+2)2 – (2x2+3)2 – 2(2x2–1)3 + 27x2 = 5(x4–1) – (x2–2)(4x2+1)2 Β= 2 .40.Αν α – 1 = 7 . 999 = (1000+1)(… – …) 3 2 δ) 99 + 3.Αν x + y = 3 και xy = –1 .49 .99 + 1 3 2 ε) 101 – 3.Αν μ > ν .51.Να αποδείξετε ότι: 2 ( … – … )( … + …) = 121α8x2 – 9 β2y6 ii) 5.39. να αποδείξετε ότι: 2 2 2 2 2 (α+β) + (β+γ) + (γ+α) – α – β – γ = (α+β+γ) (x2+y2+xy)2 = x2y2 + (x+y)2(x2+y2) (α+β+γ)2 + (α+β–γ)2 + (α–β+γ)2 + (α–β–γ)2 = 4(α2+β2+γ2) 5.44.43. να υπολογίσετε την τιμή των παα ραστάσεων: 2 i) α + 12 ii) α α3 – 13 .37.45.38.ΕΝΟΤΗΤΑ 5Η: Αξιοσημείωτες ταυτότητες y 5 iv) ⎛⎜ x − ⎞⎟ ⎝2 5⎠ 3 15 3 2 y y y + ⎛⎜ 5 x + ⎞⎟ + 3 ⎛⎜ 5 x − ⎞⎟ ⋅ ⎛⎜ 5 x + ⎞⎟ + ⎝2 5⎠ ⎝2 5⎠ ⎝2 5⎠ y y 3 ⎛⎜ 5 x − ⎞⎟ ⋅ ⎛⎜ 5 x + ⎞⎟ ⎝2 5⎠ ⎝2 2 5⎠ α) β) (α+2β ) – (α−2β ) = αβ 2 2 2 2 5.Να συμπληρώσετε τα κενά: 5.47.Αν α = (x+1)2 .Αν μ > 1 .Να βρεθούν δύο διαδοχικοί φυσικοί αριθμοί που τα τετράγωνά τους να διαφέρουν κατά 99.Αν x = α2–β2 .Να αποδείξετε τις επόμενες ανισότητες: i) ii) iii) α2 + β2 ≥ 2αβ (α + β)2 ≥ 4αβ x2 +1 ≥ x 2 .Να αποδείξετε τις ισότητες: 2 5.Να υπολογίσετε τις αριθμητικές παραστάσεις: ii) x3 + y3 = α3 – 3αβ 5. [Απ.49.99 + 3.Αν x > 0 και (x + 1 )2 = 9 .i)11 ii)36] 5. να βρεθεί η α2 + β 2 αβ 5. και (α+1)3 = α(α–3)2 + (3α–1)2 (α+β)3 = α(α–3β)2 + β(β–3α)2 (x3+y3)2– (x2+y2)3+3x2y2(x+y)2 = (2xy)3 i) ii) iii) δ) (x+3y) – (x–2y) – 5y = 10xy 2 2 2 2 ε) (α +4)(x +1) – (αx+2) = (2x–α) 2 2 2 2 2 2 στ) (α +β )(x +y ) = (αx+βy) + (αy–βx) 2 ( … + … )3 = 64α3 + …… + …… + 125β3 ( … + … )3 = 8α3 + 12α2β + …… + …… (… – 3α)3 = 1000x3 – …… + …… – …… i) ii) iii) 2 (α+β) – (α–β) = 4αβ (α2+β2)2 – (2αβ)2 = (α2–β2)2 γ) 4 3 1 iii) ( … – … )( x + …) = …… – 3α2β4 2 5.101 + 303 – 1 α) β) x2 + y2 = ω2.

δηλαδή ότι: x2 + y2 = z2.59.53.62. Δηλαδή. β)α=10.57.Να δείξετε ότι το γινόμενο τεσσάρων διαδοχικών φυσικών αριθμών αυξημένο κατά μια μονάδα είναι τέλειο τετράγωνο. Να υπολογίσετε: i) Το λόγο x y (ΑΔΕ) ii) Το λόγο (ΑΒΓ) [Απ. [Απ. α=1. 5. β για τις οποίες η παράσταση Α παίρνει την ελάχιστη τιμή. z.61.y = 6 και x2y + xy2 + x +y = 35 να βρείτε την τιμή της παράστασης x2 + y2. 5. ΑΕ = y . x=27w] Β΄ Ομάδα 5. 5. γ=3] 5.Δίνεται η αλγεβρική παράσταση: Α = α2 – 10αβ + 27β2 – 8β + 8. 5.56. β = 2x + y + 2z . α) Να μετασχηματίσετε την ισότητα ώστε στο ένα μέλος να γραφεί σαν άθροισμα τριών τέλειων τετραγώνων και στο άλλο μέλος το 0. x Α Ζ y Ε Β Το τρίγωνο ΑΒΓ είναι ορθογώνιο και ισοσκελές. 13] 5. β) Να βρείτε τις τιμές των α. ν(ν+1)(ν+2)(ν+3) + 1 = (ν2+3ν+1)2. y. α) Να μετασχηματίσετε την παράσταση Α σε άθροισμα τετραγώνων.55.Να υπολογίσετε τους αριθμούς α.Για τους πραγματικούς αριθούς x. 5. z είναι πλευρές ορθογώνιου ∆ τριγώνου με υποτείνουσα το x. γ = 2x + 2y + z είναι πλευρές ορθογώνιου τριγώνου. y. [Απ. Το εμβαδόν (ΔΕΖΗ) του τετραγώνου ΔΕΖΗ ισούται με τα 2 του εμβαδού (ΑΒΓ) του τριγώνου 5 ΑΒΓ. i)2 ii) 2 ] 25 . δηλαδή ότι: x2 + y2 = ω2.Αν x. α>0 α Πότε ισχύει η ισότητα σε κάθε μία από αυτές. β=2.Χρησιμοποιήστε το πιο κάτω σχήμα για να δικαιο- λογήσετε τον τύπο: (α + 2)2 = α2 + 4α +4. A y Ε x Γ Β ω y z ω x Θ A Ζ ∆ Η x ∆ y Μ Να χρησιμοποιήσετε την ισότητα που προκύπτει από τα εμβαδά των δύο σχημάτων για να συμπεράνετε το Πυθαγόρειο θεώρημα. β) Να βρείτε τη σχέση που συνδέει τους x και w. Γ Να χρησιμοποιήσετε την ισότητα που προκύπτει από τα εμβαδά των δύο τετραγώνων και των ίσων τεσσά[Απ. ΑΔ = x .Δίνεται το επόμενο σχήμα: B εγγεγραμμένο στο τετράγωνο ΑΒΓΔ. [Απ. ΑΓ = 2x + y. w ισχύει η ισότητα x2 + 10y2 + 10z2 + 9w2 = 6(xy + yz + zx).60.ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1Ο: Αλγεβρικές Παραστάσεις 16 iv) α+ 1 ≥ 2 .54. β=2] 5.58.Για το επόμενο σχήμα δίνεται ότι: Γ Η 5.Στο παρακάτω σχήμα το τετράγωνο ΕΖΗΘ είναι ρων ορθογωνίων τριγώνων για να συμπεράνετε το Πυθαγόρειο θεώρημα.Αν οι αριθμοί x. β και γ οι ο- ποίοι ικανοποιούν την παρακάτω σχέση: α2 + β2 + γ2 – 2α – 4β – 6γ + 14 = 0. τότε δείξτε ότι και οι αριθμοί α = 3x + 2y + 2z .

y είναι μη μηδενικοί και διάφοροι 2 μεταξύ τους. Ομαδοποίηση 6. Να παραγοντοποιήσετε τα πολυώνυμα: α) β) γ) δ) ε) x2 + (5–y)x – 5y α(α–γ) – β(β–γ) x(x–3β) + y(α–x) – α(x–3β) xy(α2+β2) + αβ(x2+y2) κλ(μ2–ν2) + μν(κ2–λ2) 6.5.4. Να παραγοντοποιήσετε τα πολυώνυμα: α) β) γ) δ) ε) α + αβ – β – 1 x2 + xy – x – y 3α3 – 6α2 + 5α – 10 α3 – α2β – αβ2 + β3 8xy3 – 24y2 – 7αxy + 21α 2 στ) 2x + x – 2xy – y ζ) αβx – αβy – αγx + αγy 3 2 η) x – 5x + 3x – 15 6. Απάντηση: Η διαδικασία να μετατρέπουμε μια παράσταση από άθροισμα σε γινόμενο.9. Να παραγοντοποιήσετε τα πολυώνυμα: α) β) γ) δ) ε) (α+β)(λ+μ) – γλ – γμ κx – 2κy – λx + 2λy + μx – 2μy αx – βx + βy + γy – γx – αy α2β – α2 + α + β – αβ –1 x2y + xyω + xyφ + yφω + x2 – ω2 6. Διαφορά τετραγώνων 6.ΕΝΟΤΗΤΑ 6Η: Παραγοντοποίηση Αλγεβρικών Παραστάσεων ΕΝΟΤΗΤΑ 17 6. Να μετατρέψετε σε γινόμενα τις αλγεβρικές παρα- στάσεις α) αx + 2ay + 3x + 6y β) 5y – 5ω – λω + λy γ) 4αy – 2βy + 2αω – βω δ) 15xα + 6xβ – 20yα – 8yβ 2 ε) xy – 2x + 3y – 6y 3 2 στ) x + x + x + 1 5 4 3 2 ζ) α + α + α + α + α + 1 6. Να γίνουν οι παραγοντοποιήσεις: α) β) γ) δ) 2αβ – 4αγ 6x3 + 3x2 12x2y + 6xy2 – 3xy 15α2β – 25αβγ + 30αβ2γ 6.2.3. Να γίνουν οι παραγοντοποιήσεις: α) β) γ) α(x–1) – x +1 κ(α–2) + 6 – 3α α(2x+3y) – 7β(2x+3y) – (3y+2x) 6. λέγεται παραγοντοποίηση. Να κάνετε τις παραγοντοποιήσεις: α) β) γ) δ) 81α2 – 49β2 3xy3 – 27x3y 45x2y4 – 80ω2 20κ2 – 15 ε) x2 y2 9 – 1 4 2 στ) 1 – 4x 8 ζ) 1 – x 6 8 ζ) 16α – 49β . Να αποδείξετε ότι ο αριθμός: 3ν+3 – 3ν+2 + 3ν είναι πολλαπλάσιο του 19. Αν x 2 + 1 = x τότε να δείξετε ότι οι y y +1 x.10.11. Οι αριθμοί x . y είναι αντίστροφοι. ΠΑΡΑΓΟΝΤΟΠΟΙΗΣΗ ΑΛΓΕΒΡΙΚΩΝ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ 6. _______________________________________________________________________________ΑΣΚΗΣΕΙΣ_____________ Κοινός παράγοντας 6. Να γίνουν οι παραγοντοποιήσεις: α) β) (α–β)2 + (α+β)2(α–β) – 2β(α2+β2) (5α–2β)(4x–3y) + (3y–4x)α 6.1.7.6. Τι ονομάζουμε παραγοντοποίηση.8.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1Ο: Αλγεβρικές Παραστάσεις 18 6. Αν ο κ είναι ακέραιος τότε δείξτε ότι ο κ3 – κ γράφεται σαν γινόμενο τριών διαδοχικών ακεραίων. Να μετατρέψετε σε γινόμενα τις αλγεβρικές πα- 2 i) (5x–6) – 9 2 2 ii) (μ–3ν) – 16ν 2 2 iii) (3α–2β) – (3β–2α) 2 2 iv) (x–5y) – 9(x+2y) 2 2 v) 9(α–2β) – 16(α+2β) 3 2 vi) x – x(y – z) ραστάσεις 2αx2 – 12αx + 18α x2 – 4x3 + 4x4 x3 + 2x2 + x + xy + y α) β) γ) 6.25. τότε η παράσταση (x2+3x+1)2 – 1 είναι γινόμενο τεσσάρων διαδοχικών φυσικών αριθμών.16. Να παραγοντοποιήσετε τις παραστάσεις 6 3 6 i) 64x y + 27 ii) κ 3 – 1 8 μ Να παραγοντοποιήσετε τον Α. x>0 2 2 δ) y – 2 3 xy + 3x α) β) γ) 6.27. 2 4 2 1001 – 1 α) 6 2. Έστω ν θετικός ακέραιος και Α = ν3 – ν2 + ν – 1. για κάθε x > 3.69 2 2 4 .17. Να βρείτε τις τιμές του ν. Να μετατρέψετε σε γινόμενα τις αλγεβρικές πα- ραστάσεις 6. για τις οποίες ο Α είναι πρώτος αριθμός.20.13.24.18. Να παραγοντοποιήσετε τα τριώνυμα 2 α) x – 10x + 24 2 β) α + 12α + 27 2 γ) y + 3y – 10 2 δ) α + 2α – 15 2 ε) 3x – 6x – 24 2 στ) 2x – 2x – 40 2 ζ) 14 – 5x – x 2 η) –x + 2x + 15 2 θ) x – 17x – 84 2 ι) βx + 6βx + 5β 6. Να παραγοντοποιήσετε τα τριώνυμα α) β) γ) x2 + 9αx + 14α2 α2 – 4αβ + 3β2 μ2 + 4μν – 5ν2 Διαφορά & άθροισμα κύβων 6.6 2 γ) 20 0 42 − 1 83 42 1 92 42 − 1 9 142 ε) 2 α) α β – α + α 4 4 β) 81x – 16y 8 γ) x – 1 3 δ) 27x – 3x 3 ε) 20x – 5x + β – αβ –1 1 – 2x + x2 κ2 – 4κy + 4y2 9x2 + 48xy + 64y2 δ) 9 x2 16 – 3 xy + 4 y2 5 ε) x – x + 1 4 xy y2 στ) + 3 9 2 25 2 + x 4 6. Να υπολογίσετε τις αριθμητικές παραστάσεις: 2 2 β) 1540 − 463 1077 22 5. Να γίνουν οι παραγοντοποιήσεις: (4x2–3x–18)2 – (4x2+3x)2 5(4–x2) – (x–2)2 (5–3x)(x+4) + (3x–5)(2x–3) +9x2 – 25 6. Να παραγοντοποιήσετε τα πολυώνυμα: α) x2 – α2 + 6α – 9 .1 22 δ) 2 97 . 6. Να κάνετε τις παραγοντοποιήσεις: 3 iii) Ανάπτυγμα τετραγώνου 6.15. 6.23. ii)ν=2] Τριώνυμο 6.14. i) ii) α) β) γ) 2 α) α – 5α – 4α + 20 2 2 β) 2x y – 18y + 3x – 27 2 2 2 2 γ) α x – 4α – x + 4 5 4 δ) α – 1 + α – α 2 2 2 2 ε) αx + βx – αy – βy 3 3 2 στ) αx – α x(y + z) 2 2 2 2 2 2 ζ) 9α x – 4α – 9β x + 4β α) β) γ) α6 + 64β3 6. [Απ. Να αποδείξετε ότι η παράσταση Α = x2 – 5x + 6 παίρνει θετικές τιμές.19. Να παραγοντοποιήσετε τα πολυώνυμα: 6.28. Να παραγοντοποιήσετε τις παραστάσεις i) iv) α3 – 125 216ω3 – 1 ii) v) 8κ3 + 27 x4 – 64x iii) 27α3 + 64β3 Ανάπτυγμα τετραγώνου και διαφορά τετραγώνων 6.122 − 7 2.26.21. Αν ο x είναι φυσικός αριθμός. Να κάνετε τις παραγοντοποιήσεις: 2 6.12. 6.3 12 − 3 7.22. Να μετατρέψετε σε γινόμενα τις αλγεβρικές πα- ραστάσεις α(α+2) + 1 9(x+y)2 – 6y(x+y) + y2 x+1+2 x .

Να παραγοντοποιηθούν οι παραστάσεις i) ii) iii) iv) α3 + β3 – α – β – α2β – αβ2 αβ2 – α2β + βγ2 – β2γ + α2γ – αγ2 αβ2 + α2β + βγ2 + β2γ + α2γ + αγ2 + 2αβγ α3β2 – α2β3 + β3γ2 – β2γ3 + γ3α2 – γ2α3 Θέματα με παραγοντοποίηση 6. [Απ. Να παραγοντοποιήσετε τα πολυώνυμα: α) β) γ) x3 + 12x2 + 48x + 64 8α3 – 12α2 + 6α – 1 α3x + 6α2x + 12αx + 8x 6. β για τις οποίες ο κ είναι πρώτος. β με α > β ο αριθμός κ= (2α + 1) 2 − (2 β + 1) 2 4 είναι θετικός ακέραιος.39. να βρεθεί η τιμή του ν. Να παραγοντοποιήσετε τις παραστάσεις (x+y)3 – 3(x+y)2. [Απ.34.(κ–λ) α) Όλες οι περιπτώσεις 6.44.41. δηλαδή είναι κ > 1 και οι μοναδικοί θετικοί διαιρέτες του είναι οι αριθμοί 1 και κ.y2 – y3 3 3 2 2 β) (κ+λ) + (κ–λ) + 3(κ+λ) .36. Να παραγοντοποιηθούν οι παραστάσεις α) β) γ) δ) κ4 – λ4 – (κ+λ)(κ–λ)3 (α2 + 1)2 – 4α2 α6 – 1 (α2 + β2 – γ2)2 – 4α2β2 6.38.ν(ν+1)(ν+2)(ν+3)] 6. Αν ισχύει (105 + 25)2 – (105 – 25)2 = 10ν .(κ–λ) + 3(κ+λ). [Απ.33.43.30. ii)α=1.32. Να παραγοντοποιηθούν οι παραστάσεις α) β) 4α2 – 4α +1 – 2α(2α–1) + 18α3 – 9α2 κ5 + 2κ4 + κ3 – κ2 –2κ –1 6.31. β=0] 6. Να παραγοντοποιήσετε τα πολυώνυμα: 4 2 i) α + α + 1 4 2 2 4 ii) α + α β + β 4 2 2 4 iii) α – 11α β + β 4 2 iv) x + 3x + 4 4 2 v) y – 2y + 1 4 2 2 4 vi) 25α + 31α β + 16β 6.29.35. ii) Να προσδιορίσετε τις τιμές των α.y + 3(x+y). Να παραγοντοποιηθούν οι παραστάσεις i) α2 + 2αβ + β2 – x2 + 4x – 4 .42. Να παραγοντοποιήσετε τα πολυώνυμα: 4 4 2 2 i) κ + 4λ + 3κ λ 4 2 2 2 ii) x + 9y + 5x y 4 2 iii) κ – 13κ + 36 Ανάπτυγμα κύβου 6. Να παραγοντοποιήσετε τις παραστάσεις: 2 2 i) κ + λ – κ + λ – 2κλ 2 2 ii) x + (2α+1)x + α + α 2 2 2 iii) γ + 9(β –α ) + 6βγ 2 2 2 2 iv) α + β – γ – δ – 2αβ + 2γδ 2 2 v) α + α(β+1) +β(α+1) + β 6. όπου ν φυσικός αριθμός.ΕΝΟΤΗΤΑ 6Η: Παραγοντοποίηση Αλγεβρικών Παραστάσεων 2 2 β) x – 4y + 4y – 1 2 2 γ) 9 – 9α – β + 6αβ 2 2 δ) 9α – 12α + 4 – 4β 2 2 ε) 1 + α +2βγ – 2α – β 2 2 στ) 9y – 4x + 4x – 1 2 2 2 ζ) 4x – 36x + 81 – y 2 2 η) 16y – 9x + 12x – 4 19 ii) iii) iv) v) vi) vii) – γ2 9x2 – 4y2 – 4y – 1 x2 – y2 – ω2 +2x – 2yω + 1 x4 + 5x2y2 + 9y4 9(x + y)2 – 6y(x + y) + y2 (α3 – 1) – 2(α2 – 1) – (α – 1)2 (ω – 1)3 (ω2 – 4) + (4 – ω2) 6.40. Να παραγοντοποιηθούν οι παραστάσεις: i) ii) iii) iv) 1 – x3 (2+x+x2)2 – 1 (2+x+x2)2 – x2 x3 + 2x2 – 3 6. Να γίνει γινόμενο η παράσταση: (ν2 + 3ν + 1)2 – 1. i) Να αποδείξετε ότι για κάθε τιμή των μη αρνητι- κών ακεραίων α. ν=7] 6. Να παραγοντοποιηθούν οι παραστάσεις: (2x–1)(x+3) + 1 – 2x (α+β)(2β–α) + (α–2β)2 – (α2–4β2) (x2–9)2 – (x+3)2 (2x2–5x+2)2 – 4x2 + 4x – 1 3 ε) 5κ – 9 κ α) β) γ) δ) 5 στ) y2 + 4x – 16x2 – y 6.37. Να παραγοντοποιήσετε τα πολυώνυμα: 6. Να παραγοντοποιήσετε τις παραστάσεις: 2 2 i) α + β + 2(αβ – 8) 2 2 2 2 2 2 ii) κ λ – x y + β – γ – 2κλβ – 2 2 2 iii) y – 4yω + 3ω – 2xω – x 2γxy 2 2 i) (x –5x+6)(x–1) – (x–3)(x –1) 2 2 2 2 2 2 ii) 4(αδ + βγ) – (α – β – γ + δ ) 2 2 2 2 iii) (5α +2α – 3) – (α – 2α – 3) 2 2 iv) (3x – 6)(x –1) – (5x – 10)(x – 1) 2 2 2 v) (ω – 9) – (ω + 3) 6.

Δίνεται το άθροισμα S = 1002 – 992 + 982 – 972 + … + 22 – 12 .. Να γίνει γινόμενο η παράσταση Π = α3 + β3 – α – β – α2β – αβ2.48.) [Απ. β) Να υπολογίσετε το S χρησιμοποιώντας τη μέθοδο που εφάρμοσε ο Gauss όταν ήταν μικρός. y είναι θετικοί ακέραιοι και y ≥ 2.. Να παραγοντοποιήσετε την παράσταση: Α = (2 + x + x2) – x3 (Υπόδειξη: Προσθέστε και αφαιρέστε τον 1. β)S=5050] . [Απ. να αποδείξετε ότι ο αριθμός x4 + 4y4 είναι σύνθετος.46. + 3003 [Απ. 6. Να απλοποιηθεί το κλάσμα: Κ = 2 + 4 + 6 + 8 + . Κ= 2 ] 3 6.ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1Ο: Αλγεβρικές Παραστάσεις 20 6. 6. α) Να παραγοντοποιηθεί η παράσταση: x4 + 4y4. 2 2 α) Να αποδείξετε ότι 100 – 99 = 100 + 99 και έπειτα ότι S = 100 + 99 + 98 + 97 + … + 2 + 1.. 3 + 6 + 9 + 12 + . Α=(1+x+x2)(4+x2)] 6. β) Αν οι αριθμοί x..47.45. + 2002 .49.

6. το οποίο πολλαπλασια- ζόμενο με το x2 – x + 1 να δίνει γινόμενο το x4 – x2 + 2x – 1. 7.4.5.3.2.7.1. Να εκτελέσετε τις διαιρέσεις: 3 2 2 i) (x + 4x – 18x + 2) : (x + 1) 3 2 2 ii) (ω + 4ω – 11ω – 30) : (ω – ω – 6) 4 3 2 iii) (–2y + 8y – 16y + 8) : (2y – 4) 5 6 2 3 iv) (2x + 4x + x – 6 + 5x – 3x ) : (x – 3 + x2 + 2x3) 7. ΔΙΑΙΡΕΣΗ ΠΟΛΥΩΝΥΜΩΝ _______________________________________________________________________________ΑΣΚΗΣΕΙΣ_____________ 7. Αν είναι φ(x) = x3 – 2x2 + 3x – 1. Να κάνετε τις διαιρέσεις: 3 2 i) (x – x – 21x + 45) : (x + 5) 3 2 ii) (18x + 9x – 50x – 25) : (3x – 5) 3 2 iii) (2x – 3x – 17x – 12) : (2x + 3) 3 2 iv) (15α – 14α + 7α + 6) : (5α + 2) 7. Να βρεθεί το πολυώνυμο.ΕΝΟΤΗΤΑ 7Η: Διαίρεση Πολυωνύμων ΕΝΟΤΗΤΑ 21 7. να γίνει η διαίρε- ση: [φ(x+1) + φ(x–1) – φ(x)] : (x – 2) . 7. Αν είναι φ(x) = 2x2 – 5x + 3. Να γίνουν οι διαιρέσεις: 2 i) [(3x+5) 2 2 ii) [(x –9) iii) + (2x+3)2 – 3x(2x+4) – (x+1)2] : (3x – 2) – (x+5)(x–3)2] : (x2 + x – 12) 7. το οποίο πολλαπλασια- ζόμενο με το x + 3 γίνεται x3 – 5x2 + 7x + 95. Να βρεθεί το πολυώνυμο. να εκτελεστεί η διαί- ρεση: [φ(x) + φ(x–2) – φ(x–1)] : (x – 3) 7.

Π. α – 2α + 1 . 12 α x 2 2 2 2 γ) 3α (α – β) .Κ. των παρα- στάσεων: 3 2 2 3 4 3 α) 12α β γ . και το Μ. α – 2α 2 2 3 2 δ) α – 3α + 2 . 4α x .Κ. 6α β 2 3 3 5 3 3 β) 8α x .2. & Μ. 6α β(α – β) (α + β) 8. 3(x – y) 2 2 2 3 3 β) α – β . και το Μ. Να βρείτε το Ε.Π. 15α β γ . α + 3α – 4 . των παρα- στάσεων: 2 2 2 2 α) 4(x – y ) .Κ.Δ.Κ.ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1Ο: Αλγεβρικές Παραστάσεις 22 ΕΝΟΤΗΤΑ 8.Δ. Ε. (α – β) . Να βρείτε το Ε.Κ.Κ. α – α .Π.Δ. α – 4 . α – β 3 2 2 2 γ) α – 6α + 12α – 8 .1. ΑΚΕΡΑΙΩΝ ΑΛΓΕΒΡΙΚΩΝ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ _______________________________________________________________________________ΑΣΚΗΣΕΙΣ_____________ 8. 6(x + y) .

Να απλοποιηθoύν τα κλάσματα 3α − 3β 4 x 2 − xy i) ii) 4 β − 4α 12 xy − 3 y 2 x −x x2 + x 3 iii) 9. Να απλοποιηθoύν οι παραστάσεις 9x2 − 4 y2 xy 2 − 7 y 2 + x − 7 i) ii) x 2 −14 x + 49 9 x 2 −12 xy + 4 y 2 49 x 2 −16 y 2 iii) 49 x 2 − 56 xy + 16 y 2 9.1. λέγεται κλασματική αλγεβρική παράσταση.12. Να δείξετε ότι Α > 1 . Απάντηση: Μια αλγεβρική παράσταση που περιέχει μεταβλητή στον παρονομαστή. i)x ≠ 1 και 3 iii)x=-4] 9.6.10.8. x _______________________________________________________________________________ΑΣΚΗΣΕΙΣ_____________ 9.4. Δίνεται το κλάσμα Α = i) ii) ( x − 2) 2 + 2 x 2 − 4 x 9 x2 − 4 Ποιες τιμές δεν μπορεί να πάρει το x. Να απλοποιηθoύν τα κλάσματα α 2 − 4αβ + 4 β 2 x 2 −1 i) ii) 2 (1 − x ) α2 − 4 β 2 iii) aλ − αμ + λx − μx αβ − αγ + βx − γx α +β α − αβ + β 2 3 iv) 3 3αβ 3 + 3α 3 β − 6α 2 β 2 iv) 6αβ 3 − 6α 3 β 9. Να απλοποιηθεί η παράσταση: x 5 − x 4 y − xy 4 + y 5 x 4 − yx 3 − y 2 x 2 + y 3 x 9. ii) Να απλοποιήσετε το κλάσμα.2.5. Να απλοποιηθoύν οι παραστάσεις ( α + β ) 2 − αβ x3 + 2 x2 − 2 − x i) ii) 2 α3 β − β 4 x + 3x + 2 iii) α4 x − β 4 x 2a + 2a 2 β + 2αβ 2 + 2 β 3 3 iv) α2 − β 2 α − a − β − β2 2 9. 2 2α . x − 5 y είναι κλασματικές αλγεβρικές παραστάσεις. κ 2 −14κ + 49 κ 2 − 49 x −9 x2 − 4x + 3 2 iv) [Απ. iii) Για ποιες τιμές του x παίρνει την τιμή μηδέν. ΡΗΤΕΣ ΑΛΓΕΒΡΙΚΕΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ 9. [Απ. 2 2 9.3.9. Να απλοποιήσετε τα κλάσματα ω4 − 81 x2 − 6x + 9 i) ii) 2 ω −9 x2 − 4x + 3 ( αβ −1) 2 − ( α +1) 2 ( x 2 − 4) 2 − ( x + 2) 2 iii) iv) αβ + α + β + 1 x2 − 4 x + 3 (3α − 2 β ) 2 − (2α − 3 β ) 2 (5α − 4 β ) 2 − (4α − 5 β ) 2 και οι αριθμοί α.11. καμμία] 9. Να απλοποιήσετε το κλάσμα. β +3 xy − 3 y 4 Για παράδειγμα: Οι παραστάσεις 1 . Να απλοποιηθoύν τα κλάσματα 33α 2 λμ α 2 − 3α i) ii) 22αλ 6α 3 −18α 2 2 a2 − 4 β 2 a −4 iii) iv) 2 α 2 − 2αβ 3α − 6α 2 9. Δίνεται η παράσταση Α = 9. β δεν είναι ίσοι ούτε αντίθετοι.ΕΝΟΤΗΤΑ 9Η: Ρητές Αλγεβρικές Παραστάσεις ΕΝΟΤΗΤΑ 23 9. Τι ονομάζουμε κλασματική αλγεβρική παράσταση.7. 2 x − 8x + 6 i) Για ποιες τιμές του x ορίζεται το κλάσμα. . Για ποιες τιμές του κ το παρακάτω κλάσμα παίρ- νει την τιμή μηδέν. Δίνεται το κλάσμα Κ = 4 x 2+ 4 x − 48 .

Δίνονται οι παραστάσεις Α = x −2 7 x + 6 .14. ii) Να απλοποιήσετε τις παραστάσεις Α και Β. [Απ.ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1Ο: Αλγεβρικές Παραστάσεις 24 iii) Να λυθεί η εξίσωση Α = 1.13. Να δείξετε ότι: x 7 − 2 x 4 y 3 + xy 6 = x2 + xy + y2 x 5 − x 2 y 3 − x 4 y + xy 4 . 2 2 iii) Να αποδείξετε ότι: (Α+Β) – (Α–Β) = 4. i) 9. x − 36 2 x + 7 x + 6 Β= . iii)x=-2] 2 9. x 2 −1 Για ποιες τιμές του x ορίζονται οι δύο παραστάσεις.

3.9. Να γίνουν οι πράξεις: x+ y 4xy i) – 2 2 x− y x −y ii) 3 2 10. Αν οι αριθμοί x . i) 2 3 ii) α-3 iii) 2κ ] 5α α-4 10. ΠΡΑΞΕΙΣ ΡΗΤΩΝ ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ _______________________________________________________________________________ΑΣΚΗΣΕΙΣ_____________ Πολλαπλασιασμός – Διαίρεση ρητών παραστάσεων 10.10. Να γίνουν οι πράξεις: 12 β α2 − 3 ⋅ α 2 −16 : 3α + 12 i) ii) 6αβ 5α 4 −15α 2 α 2 − 8α + 16 3α − 9 2 2 3κ − 6κ : 12 − 3κ iii) 1− 2κ + κ 2 2κ 2 + 2κ − 4 [Απ. i). i) 10. Δίνεται το κλάσμα Α = x 2 − x − 4 x − 5x + 6 i) ii) 3 x +1 Για ποιες τιμές του x ορίζεται το κλάσμα.4. 1] 10. y.1 x−y x+y ii) ii) 1 ] 4 iii) 1 α2 − β 2 + 1 α 2 + αβ – 1 2α 2 − 2αβ 2β + α – 24αβ 2 α − 2β 2β + α a −4β β α iv)1 v). A=1] 10. iii) α2 + β 2 α 2 + β 2 + 2αβ + 2 α − αβ α2 − β 2 2 α2 + β 2 α2 – + 2α 2 αβ αβ + β a + αβ 2 2 α 2 + (α + x ) – (α + y ) xy x 2 − xy xy − y 2 1− α – α − 3 – 4 v) α−2 α+2 4 − a2 iv) 10.8. z είναι διαφορετικοί ανά δύο. Να αποδείξετε ότι η παράσταση: x2 y2 − y4 xy 2 + y 3 A= 3 3 : 2 είναι σταθερή.2. Να δείξετε ότι: (4α + 5)( α + 2 ) α 2 + 2α 2 + 2 : α2 − 2 = . 3 3 2 x −y x + xy + y 2 xy − y 2 [Απ.7. Να αποδείξετε ότι η παράσταση: 4 x2 y 8x3 : : 2x είναι σταθερή. Να γίνουν οι πράξεις: 3 i) – 2 + 5α2+ 3 2α + 2 3a − 3 6a − 6 Πρόσθεση – Αφαίρεση ρητών παραστάσεων [Απ. i) ii) 2 x+y iii) 2 α+2 iv) 2 α +3 v)2] 10.11. Να απλοποιήσετε το κλάσμα.ΕΝΟΤΗΤΑ 10Η: Πράξεις Ρητών Παραστάσεων ΕΝΟΤΗΤΑ 25 10. Να εκτελέσετε τις πράξεις: β+4 3 – 5 + 9α i) ii) – 1 15α 4β 5 β 3α ii)- β α iii)- 10. Να γίνουν οι πράξεις: 1 + 2 – 4 i) x +1 x −1 x 2 −1 2 + 4y ii) x− y y2 − x2 1 + 1 – 4 iii) α−2 α+2 α2 − 4 1 + 1 – 6 iv) α+3 α −3 α2 − 9 2 x−β v) x − α + – (α − β ) ( x − α )( x − β ) x− β x−α 1-κ 10.1. 2 5 + 4α 16α + 25 + 40α α− 2 [Απ. x −y x + xy + y 2 [Απ. ( x − y )( x − z ) ( y − z )( y − x ) ( z − x )( z − y ) [Απ.5.2α ] α+2 . να δείξετε ότι: 1 1 1 + + = 0. Να γίνουν οι πράξεις: 3x + 2 ⋅ 2 x ⋅ 3x − 2 i) 4 5x 2 9x2 − 4 ii) x 2 −1 : x + 1 α + β α2 − β 2 10.6.

να αποδείξετε ότι: α+γ α+ β y = 2 xz . β) Να γράψετε την παράσταση σε απλούστερη μορφή. i) 3α + β 3α − β ii) x 3(x − 2) 10. [Απ.16.14.20. α] ] 10.-3 και 3 β)Π= 2(x +1) x 1 2 2α − 1 ii)6] 10. i)β-α ii)-β] 10. i) β ii) 1 ] ] ] 10. ii) Να εκτελέσετε τις πράξεις που σημειώνονται στην παράσταση. Δίνεται η παράσταση Α = 1 – iii) 2(κ − 2) 3−κ 6x + 3 .25.17. β +γ α+γ β γ και z = . α)x ≠ 0.22. Αν α = 10. Να εκτελεστούν οι πράξεις: 1 − 12 1 − x x i) ii) 1 1− 1 1+ x x α + βx β − αx 10.18. x −3 x2 − 9 i) Για ποιες τιμές του x έχει έννοια η παράσταση. x+z 10. Να γίνουν οι πράξεις: 6αβ β i) + 3α + 3α + β 3α − β 9α 2 − β 2 [Απ. Να εκτελεστούν οι πράξεις: α2 + β 2 α+ β α − −2 αβ 1+ αβ i) ii) 1−1 α 2 + αβ 1− α β 1+ αβ 10.13. [Απ. Να εκτελεστούν οι πράξεις στην παράσταση: 1 : x+4 − 1 − 2 x2 + x − 6 4 − x2 x2 + 2 x x3 − 4 x ) [Απ. 10. Να εκτελεστούν οι πράξεις: α+ β α− β β −1 + α− β β α+ β i) ii) α+ β β2 +1 α β − + α− β α+ β 2 x + x – 2x x−2 3x + 3 x − x−2 κ κ iii) – + 2 4 3− κ 1+ κ κ − 2κ − 3 ii) [Απ.21. x= α . α) Να αποδείξετε ότι: 2 = (1 – 1 )–( 1 – 1 ) ν ( ν + 1)(ν + 2) ν ν +1 ν +1 ν+2 β) 10. Να γίνουν οι πράξεις: x2 y2 1 1 i) ⎛⎜ − ⎞⎟ ⋅ 2 y ⎠ x − y2 ⎝x 1 . Αν υποθέσουμε ότι: β = 10. Δίνεται η παράσταση 2 2 Π = x −2 x − 6 + 2 x +1 – x 2+ x − 3 x x −9 x + 3x 10. Να γίνουν οι πράξεις: α + 1− a 1 α a + i) α − 1− a a 1+ α 3 3 3 ii) + + α β γ 1+ 1+ 1+ β+γ α+γ a+ β [Απ. β = 1 . i)x ≠ -3 και 3 ii)Α= x x +3 [Απ. 2 α+ β α− β α − β2 ( β α 3 ] x+3 Να αποδείξετε ότι: 1 + 1 + 1 +…+ 1 1⋅ 2 ⋅ 3 2 ⋅ 3⋅ 4 3⋅ 4 ⋅ 5 1999 ⋅ 2000 ⋅ 2001 = 1 – 1 + 1 4 4000 4002 .ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1Ο: Αλγεβρικές Παραστάσεις 26 1 + 2 1 + 21 x 2 − 3x + 2 x + x−2 x −4 2 x − 1 2 x + 1 v) – 2 + 22 x + 4 x2 − x − 2 x + x −6 x − 4x + 4 iv) 10. Να δείξετε ότι η παράσταση: 4α 2 – α − β – α + β είναι σταθερή. αφού εκτελέσετε τις πράξεις.23.24. Να κάνετε τις πράξεις: ⎛ α2 + β 2 ⎞ α2 − β 2 ⎛ 1 1⎞ − α ⎜ β ⎟ ⋅ α 3 + β 3 : ⎜⎝ β − α ⎟⎠ ⎝ ⎠ [Απ.12.19.15. να βρείτε την τιμή 1− x 1+ x της παράστασης Τ= α+ β α− β ⎞ ⎛ ii) ⎛⎜ + ⎟:⎜ 1 1 ⎞ + α + β ⎠ ⎝ (α + β )2 ( α − β ) 2 ⎟⎠ α+ β α − β ⎞ ⎛ α2 + β 2 αβ ⎞ iii) ⎛⎜ + ⎟ ⋅ ⎜ 2αβ + 1⎟ ⋅ 2 α β α β − + α + β2 ⎝ ⎠ ⎝ ⎠ 4 y2 ⎞ ⎛ ⎛ 4 x 2 ⎞ : ⎛ 1 + 2 x + 2 y + 4 xy ⎞ ⋅ β − iv) ⎜ α − ⎜ α ⎟⎠ ⎝ β ⎟⎠ ⎜⎝ β α αβ ⎟⎠ ⎝ ⎝ α− β y= 2αγ . i) α) Για ποιες τιμές του x έχει έννοια η παράσταση.

26. y. να δείξετε ότι: y2 x2 ω2 + + = 1.27. [Απ. ( x − y )( x − ω) ( y − ω)( y − x ) (ω − x )(ω − y ) . ω είναι διαφορετικοί ανά δύο. Αν οι αριθμοί x . 5] 10.ΕΝΟΤΗΤΑ 10Η: Πράξεις Ρητών Παραστάσεων 27 10. Να αποδείξετε ότι η παράσταση: 4αβ 4αβ ⎞ ⎛ 4αβ + 2α 2β + ⎜ α+ β α+ β ⎟ α2 − β 2 − : ⎜ 4αβ 4αβ ⎟ α + β α − β − 2α − 2β − ⎜ ⎟ α+ β ⎠ α− β α+ β ⎝ α+ β είναι σταθερή.

.

29 ¾ Η εξίσωση αx + β = 0 ¾ Εξισώσεις δευτέρου βαθμού ¾ Προβλήματα εξισώσεων δευτέρου βαθμού ¾ Κλασματικές εξισώσεις ¾ Ανισότητες .Ανισώσεις με έναν άγνωστο .

.

+ . Να λύσετε τις εξισώσεις: Να βρεθεί η τιμή του α ώστε η εξίσωση να έχει λύση x = 3. Απάντηση: Μια εξίσωση της μορφής αx + βy = γ λέγεται γραμμική εξίσωση. Τι γνωρίζετε για τις λύσεις μιας γραμμικής εξίσωσης. x=60] 1.5. α)-1.1.1. 2 + 1 2 2 1 3 2 [Απ. Ποιος είναι ο ίδιος αριθμός.1 β)α=5] (3 – x).8] 1. . Να λύσετε τις εξισώσεις: α) x⋅ 3 – 3 = 3 (1–x) β) 2 x −1 = 2 x + 1 5 −1 5 +1 [Απ. Η ΕΞΙΣΩΣΗ αx + β = 0 1. [Απ.2–1 = x –1 –2 β) 10 .2.4. ______________________________________________________________________________ΑΣΚΗΣΕΙΣ_____________ β) 1.7. x −1 x +1 x −1 α) Ποιοι αριθμοί δεν μπορούν να είναι λύση της εξίσωσης αυτής.5] 1. Να λύσετε την εξίσωση: 33 + 2 x + 1 – 2( x + 3) = 3x + 2 – 2 x −1 10 3 6 10 5 [Απ.6. . ώστε να ισχύει η ισότητα. 6 30 [Απ. x=-1] 1.3. α) [Απ. = .ΕΝΟΤΗΤΑ 1Η: Η εξίσωση αx + β = 0 ΕΝΟΤΗΤΑ 31 1. α)1 β)3. Να βρεθούν δύο διαδοχικοί φυσικοί αριθμοί που τα τετράγωνά τους να διαφέρουν κατά 15. Δίνεται η εξίσωση αx − 2 – x + 1 = 22 α . 5] 1. που πρέπει να τοποθε- τήσουμε σε κάθε ένα από τα παρακάτω τετραγωνάκια.(x – 3) = 5. [Απ. Να λύσετε την εξίσωση: 3x + 1 x+ 1 x – 3 + 15 = 0 . Οι λύσεις της γραμμικής εξίσωσης βρίσκονται στην ίδια ευθεία.. 7. . Τι ονομάζουμε γραμμική εξίσωση. α)1 β) 5 ] 2 1.10 .

Έχουμε διαδοχικά αx2 + βx + γ = 0 [πολλαπλασιάζουμε όλους τους όρους με 4α] 4α.2αx.ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2Ο: Εξισώσεις .2αx. Συμπέρασμα: Η εξίσωση αx2 + βx + γ = 0 με α ≠ 0 −β ± Δ 2α β • Αν Δ = 0 έχει μία διπλή λύση την x = – 2α • Αν Δ > 0 έχει δύο άνισες λύσεις τις x = • Αν Δ < 0 δεν έχει λύση (αδύνατη). Απάντηση: Μια δευτεροβάθμια εξίσωση έχει τη γενική μορφή αx2 + βx + γ = 0 με α ≠ 0. ΕΞΙΣΩΣΕΙΣ 2ου ΒΑΘΜΟΥ 2.1.β = –4αγ [στο 1ο μέλος προσθέτουμε το β2 για να γίνει συμπλήρωση τετραγώνου] (2αx)2 + 2.Ανισώσεις 32 ΕΝΟΤΗΤΑ 2. β 2α Αν Δ < 0 τότε η εξίσωση δεν έχει λύση (αδύνατη).β + β2 = β2 – 4αγ 2 2 (2αx + β) = β – 4αγ Αν συμβολίσουμε την παράσταση β2 – 4αγ με Δ (διακρίνουσα) τότε η εξίσωση γράφεται: (2αx + β)2 = Δ και διακρίνουμε τις περιπτώσεις: • Αν Δ > 0 τότε έχουμε: 2αx + β = ± Δ 2αx = –β ± Δ x = • −β ± Δ 2α Αν Δ = 0 τότε έχουμε: 2αx + β = 0 2αx = –β x = – • 2. .1.αx2 + 4α. Να αποδείξετε τον τύπο που δίνει τις λύσεις μιας εξίσωσης 2ου βαθμού.βx + 4α.γ = 0 4α2x2 + 4αβx = –4αγ [μεταφέρουμε το σταθερό όρο στο 2ο μέλος] (2αx)2 + 2.1.

2 iv)2.x + 2 = 0 i) ii) iv) [Απ.. 1] 2 2. [Απ. Β. να υπολογίσετε το γινόμενο: x1. α)A=3x2-5x+2 β)1.. x 2 3 2 ( x − 3)( x − 9) Β= και Γ = x − 4 x + 4 x x+3 x + 2)2 [Απ.5 . 10 iii) 3 . i)-1. 5 ] 4 4 2. Γ=(x-2)2 iii)x=-1. 2 vi). Β Α.10] 2 2 ii) 4x(x + 6) = 0 2 iv) (2x + 1)(8 – x ) 147) = 0 β) =0 [Απ. 2 iii) Να λύσετε την εξίσωση Α – Β = Γ. Να λυθούν οι εξισώσεις: i) 300x2 – 600.1 . Να λυθούν οι εξισώσεις: 1000x2 + 4000 = 4000x 400x2 + 300x = 1000 10 2 10 12 iii) 3.-9 iv)0. i)A=(x-3)2(x+1)(x+4) B=(x+1)(x-3) ii)x ≠ -1.0.-4 3 γ) 3 . Β και Γ.10.2 .2 2 .16. 2 ] 3 2. i)-1. -1. i)-4. 1 . 5 iii)αδύνατη] 4 Να λυθεί ως προς x η εξίσωση Α = x – 3. Δίνονται οι παραστάσεις Α = x − 4 x . i) . x2 είναι οι ρίζες της προηγούμενης εξίσωσης.3.13. Να λύσετε την εξίσωση: (x2–5x+4)2 + (2x2–6x+4)2 = 0. Να λυθούν οι εξισώσεις: i) x(x – 4) = 0 2 iii) (x – 5)(3x – 2 ii) iv) 2 x – 12x +20 = 0 3x2 – 5x – 2 = 0 [Απ.5.9.-1 v).-2 ii)0.x – 5. ii) Να απλοποιήσετε τις παραστάσεις Κ και Λ.2 3 v).8 ii)0.1 ii)-3.1 ] 4 3 3 Α = (x2–9)2 – (x+5)(x–3)2 και Β = (x–1)2 – 4 i) Να παραγοντοποιήσετε τα Α.7 iv)-2 2 .x ≠ 3 iii)(x-3)(x+4) iv)x=2 v)x=-5/2] 2. 0. Να λύσετε τις εξισώσεις: 2.14.1 ] 5 ) = 5.-2 iii)3.3 . 2 Β = 1– 4x2 και K = A . -2 ii)-2.ΕΝΟΤΗΤΑ 2Η: Εξισώσεις 2ου βαθμού 33 ______________________________________________________________________________ΑΣΚΗΣΕΙΣ_____________ 2. Αν x1 . 1. 6Β Α = 3B. 2. i)-8. 3 iii)αδύνατη iv)-2 3 .7. Να λυθούν οι εξισώσεις: i) iii) 2 x – 9x +14 = 0 12x2 – x – 6 = 0 2 2.12.-4 iv)3. iii) Να απλοποιήσετε το κλάσμα Β 2. B=(x-3)2. Να λυθούν οι εξισώσεις: 2 i) (x + 2) = x + 2 2 2 ii) (x + 2) + x – 4 = 0 2 2 iii) (x – 1) + (x + 2) = 29 2 2 2 iv) x + (x+1) = (x + 2) 2 2 v) (2x + 1) + (3x + 1) = (5x 2 2.6. i) [Απ.1 ] 3 2 2. i)Η Α και η Γ όταν x ≠ 0. -8. v) Να λυθεί ως προς x η εξίσωση x2 − 9 [Απ. iii) Να λύσετε την εξίσωση Κ = Λ. Δίνονται τα πολυώνυμα 2.. α)1. Να λυθούν οι εξισώσεις: 2 i) x – x = 0 2 iii) 4x + 36x = 2 ii) 2x – 7x = 2 iv) 3x = 5x 0 0 [Απ. Να λυθούν οι εξισώσεις: 2 i) x – 1 = 0 2 iii) 6x + 12 = v) 2 ii) 3x 2 iv) x 0 5x2 – 10 = 0 vi) – 27 = 0 – 12 = 0 2. 2 β) 3 . x=3] [Απ. β)-5] 2 2.17.. Λ = x3 + 1 +2 2 x B 4 x + 8x + 4 x Για ποιες τιμές του x ορίζεται οι παραστάσεις Κ και Λ. [Απ. ii) Για ποιες τιμές του x ορίζεται το κλάσμα Α . 5 ] 3 2 i) ii) iii) iv) (x + 1)(x2 + 2x – 8) = 0 (2x – 1)(x2 + 3)(x2 + x – 2) = 0 x3 – 2x2 – 9x + 18 = 0 2x3 + x2 – 3x = 0 [Απ. 7 iii)0.15.8..2.2 . i)2 ii)-2.1 ] 2 2.5. α) Να απλοποιήσετε την παρακάτω παράσταση: Α = (2x – 3)2 – 8x2 – 7(1 – x – x2) β) Να λύσετε την εξίσωση Α = 0.7 ii)2. ii) Να απλοποιήσετε τις παραστάσεις Α. Για ποιες τιμές του x ορίζεται κάθε μία από τις τρεις παραστάσεις.4.11. i)2. α) Να λύσετε την εξίσωση: x(x – 2.2 . η Β όταν x ≠ -3 ii)A=x-4 . Να λύσετε την εξίσωση: 25(x + 2)2 – 9(x – 2)2 = 0.2 ii)0 iii)-7. i)0.1 ] 2 [Απ. Δίνονται οι παραστάσεις Α = 2x + 4x2 . 1] 8x2 – 25 = 0 2 [Απ. Να λύσετε τις εξισώσεις: x2 + ( 2 –1)x – 2 = 0 2 β) x + 3 3 x – 12 = 0 3 2 γ) 4x – 4 3 x – x + 3 = 0 α) [Απ. i)-2.1 ii)0..25 = 0 2 ii) 200x = 2000x 2. 1 iii).x2. [Απ.

α. [Απ. -7 . Να λύσετε την επόμενη εξίσωση με άγνωστο το x.3α] 2.-1.23. i) Να παραγοντοποιήσετε τις παραστάσεις: Α = x3 – 3x + 2 και Β = x5 – x3 – x + 1. ii) Να λύσετε την εξίσωση: Β = Α.21. α α2 i) ii) Να βρείτε τον α. Α = (x-2)(x+2) ii)x=-16. να λύσετε την 2 εξίσωση: α x− x = 1 . 4 [Απ. B=(x-1)2(x+1)(x2+x+1) ii)x=1] . i)x ≠ ± 1 και 5. Να λυθεί η εξίσωση: 5( x 2 +3 x+1) 2 = 5.18. Να απλοποιήσετε το κλάσμα Α και να βρείτε τις Β τιμές που μπορεί να παίρνει το x ώστε αυτό ορίζεται.19. x +1 [Απ. Για την τιμή του α που θα βρείτε.-2. Να λυθεί η εξίσωση: (x + 1)3 – 3(x – 1)2 – 2(x – 1)(x + 1) = (x – 1)3 + 8 [Απ.22. 1. i)α=2 ii)-1. 2] 2. x=4] Β x-5 2. 1] 2. Να λυθεί η εξίσωση: (x2 – 4)(x – 1) = (x2 – 1)(x – 2) [Απ.24. -3. Για τον θετικό αριθμό α ισχύει η ισότητα: 2 + 3 = 2.ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2Ο: Εξισώσεις .20. Δίνονται οι παραστάσεις: Α = x3 – x2 – 4x + 4 και i) Β = (x–3)2 – 4.Ανισώσεις 34 [Απ.0] 2. Β [Απ. η Λ όταν x ≠ 0 και -1 2 iii)x= 1 ] 4 2. (x – α)2 + (x + α)2 = (x – α)(x + α) + 4αx .2] 2. ii) Να λύσετε την εξίσωση Α = –12. i)Α=(x-1)2(x+2). i)Η Κ όταν x ≠ ± 1 . [Απ.

ΕΝΟΤΗΤΑ 3Η: Προβλήματα εξισώσεων 2ου βαθμού

ΕΝΟΤΗΤΑ

35

3.

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΕΞΙΣΩΣΕΩΝ 2ου ΒΑΘΜΟΥ

______________________________________________________________________________ΑΣΚΗΣΕΙΣ_____________
3.1. Δίνεται ένα ορθογώνιο ΑΒΓΔ με διαστάσεις x + 3

και x – 3. Το εμβαδόν του είναι 40 cm2.
i) Να δείξετε ότι η αλγεβρική παράσταση που εκφράζει την περίμετρο του ορθογώνιου είναι μονώνυμο
και να βρείτε το συντελεστή και το κύριο μέρος
του.
ii) Να βρείτε το x.
iii) Να υπολογίσετε την περίμετρό του.

[Απ. i)4x ii)x=7 iii)28cm]

3.2. Οι κάθετες πλευρές ενός ορθογώνιου τριγώνου έχουν μήκη 2x m , 3 (x+1) m ενώ η υποτείνουσα

έχει μήκος 4 m. Να υπολογίσετε την περίμετρο του
τριγώνου.
[Απ. 6+2 3 m]

3.3. Το μήκος της υποτείνουσας ενός ορθογωνίου τρι-

γώνου είναι 5cm και η περίμετρός του ισούται με
12cm. Να υπολογίσετε τα μήκη των κάθετων πλευρών του.
[Απ. 3cm, 4cm]

3.4. Να βρεθούν οι κάθετες πλευρές ενός ορθογωνίου

τριγώνου, αν διαφέρουν κατά 2cm και η υποτείνουσά του είναι 10cm.
[Απ. 6cm , 8cm]

3.5. Σε ένα ορθογώνιο τρίγωνο η μια κάθετη πλευρά εί-

ναι κατά 1cm μεγαλύτερη από την άλλη, ενώ η υποτείνουσα είναι κατά 2cm μεγαλύτερη από τη μικρότερη κάθετη πλευρά.
Να βρεθούν οι πλευρές του τριγώνου, η περίμετρος
του και το εμβαδόν του.
[Απ. 3cm

4cm

5cm , 12cm , 6cm2]

3.6. Να υπολογίσετε τις κάθετες πλευρές ενός ορθογώ-

νιου τριγώνου με υποτείνουσα 10m , αν η μια κάθετη
πλευρά είναι ίση με το ημιάθροισμα της υποτείνουσας και της άλλης κάθετης πλευράς.
[Απ. 6m, 8m]

ˆ = 900 έχουμε:
3.7. Σε ορθογώνιο τρίγωνο ΑΒΓ με Α
2
2
α = ω + 1 και β = ω + 1 και ω > 1. Να βρεθεί η
ω
ω
περίμετρος του τριγώνου ΑΒΓ.
[Απ. 2ω+2]

3.8. Σε ένα ορθογώνιο η μια πλευρά του είναι κατά

2cm πιο μεγάλη απ’ το διπλάσιο της άλλης. Αν το
εμβαδόν του ορθογωνίου είναι 60cm2, να βρεθεί η
περίμετρος του και η διαγώνιος του.
[Απ. 34cm , 13cm]

3.9. Οι πλευρές ενός ορθογωνίου τριγώνου είναι διαδο-

χικοί ακέραιοι αριθμοί. Να υπολογίσετε τις πλευρές
του και το εμβαδόν του.
[Απ. 3, 4, 5]

3.10. Το τετράγωνο της ηλικίας ενός μαθητή είναι ίσο

με το εννεαπλάσιο της ηλικίας που θα έχει μετά από
10 χρόνια. Ποια είναι η ηλικία του;
[Απ. 15]

3.11. Το άθροισμα των τετραγώνων δύο διαδοχικών άρ-

τιων φυσικών αριθμών είναι ίσο με 100. Να βρείτε
τους αριθμούς αυτούς.
[Απ. 6,8]

3.12. Σε ένα ορθογώνιο ΑΒΓΔ δίνονται ΑΒ = 2x–7

cm , ΒΔ = x–5 cm και το εμβαδόν του ισούται με
27 cm2. Να υπολογίσετε τις διαστάσεις του.
[Απ. 9cm, 3cm]

ˆ = Δˆ =
3.13. Ένα τραπέζιο ΑΒΓΔ με ΑΒ//ΓΔ έχει Α

900. Αν ΑΒ = ΑΔ = x–2 cm , ΓΔ = x+10 cm και εμβαδόν 112 cm2 , να υπολογίσετε τις βάσεις του και
το ύψος του.
[Απ. β=υ=8cm, B=20cm]

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2Ο: Εξισώσεις - Ανισώσεις

36

ΕΝΟΤΗΤΑ

4.

ΚΛΑΣΜΑΤΙΚΕΣ ΕΞΙΣΩΣΕΙΣ

4.1. Ποια εξίσωση ονομάζουμε κλασματική;.
Απάντηση:

Μια εξίσωση που περιέχει άγνωστο στον παρονομαστή, λέγεται κλασματική εξίσωση.
______________________________________________________________________________ΑΣΚΗΣΕΙΣ_____________
2x +
x+2
x −1 +
β)
x
2x −3 –
γ)
x
1
δ)

x−2
α)

4.2. Να λύσετε τις εξισώσεις:
4
α)
+ 1 = 2x
x+2
x−2
x −4
2

1
β)
= 2
x2 + 2 x
x + 5x + 6
13
1
γ)

= 5 x2 − 3
1− x
x +1
x −1
[Απ. α)3/2 β)αδύνατη γ)αδύνατη]

x+2 = 2
2x
x
– 21
= 0
x−2
x − 2x
5x − 3 = 2 x 2 + x − 8 + 2
x3
x2
2 =
3
x +1
x2 − x − 2
[Απ. α)2 β)1, - 1 γ)1, -0,8 δ)αδύνατη]
2

4.3. Να εξετάσετε αν έχουν τις ίδιες λύσεις οι εξισώ8 = x
σεις:
και x −10 = 10 − x
10 − x
x
x −10
8
[Απ. όχι]

4.4. Να λυθούν οι εξισώσεις:
2
α)
– 21
= 42 − x
x −2x
x + 2x
x2 − 4
5
1
2
x
β)

= 2 +1
x+2
x +3
x + 5x + 6
2
+
x

2
x
4
γ)
= 2
x
x − 2x
2( x 2 + 6)
δ) x + 2 + x − 2 =
x −3
x+3
x2 − 9
[Απ. α)3 β)αδύνατη γ)αδύνατη δ)Όλοι εκτός των -3,3]

4.5. Δίνονται οι κλασματικές παραστάσεις
Α = 22 x , Β = 3
και Γ = x −2 14 .
2x − 4
2( x − 4)
x + 2x

Να βρείτε τις τιμές του x για τις οποίες ορίζονται
οι παραστάσεις.
β) Να λυθεί η εξίσωση Α – Β = Γ.
α)

[Απ. α)Η Α όταν x ≠ 0 και -2. Η Β όταν x ≠ 2, η Γ όταν x ≠ ± 2 β)Όλοι οι αριθμοί εκτός των 0,-2,2]

4.6. Να λυθούν οι εξισώσεις:

4.7. Να λυθούν οι εξισώσεις:
4 – 4x −3 = 2
α)
x +1
x 2 −1
1
β) 1 –
– 1 = 22 x
x+2
2− x
x −4
12
8
2

33
x
γ)

=
3x − 2
3x + 2
4 − 9x2
[Απ. α)-

4.8. Το άθροισμα των κλασμάτων

2
2

,

2
2

β)0 γ)2]

3
2
και
2x + 4
x2 + 2 x

με ποιόν αριθμό πρέπει να είναι ίσο, ώστε η εξίσωση
που θα προκύψει να έχει λύση x = 1;
Ποια είναι η άλλη λύση της εξίσωσης;
[Απ. 7 , η άλλη λύση είναι - 12 ]
6

7

4.9. Δίνονται οι παραστάσεις

Α=

x + 2x
x −2
1+ 24
x −4

,

Β = x +1 –
x −1

x3 .
x −x
3

Να μετασχηματιστούν οι Α και Β στην πιο απλή
τους μορφή και να βρεθούν οι τιμές του x για τις
οποίες ορίζονται.
2 ⋅ Α – (x+1).Β = 0.
β) Να λύσετε η εξίσωση
α)

x

ΕΝΟΤΗΤΑ 4Η: Κλασματικές εξισώσεις

37

[Απ. α)Η Α όταν x ≠ 0, 2 και -2. Η Β όταν x ≠ 0, 1
και -1 β)4]

4.10. Για ποιες τιμές του λ η εξίσωση:
2
x2 – λ + 1 ⋅ x + 2λ + 2 = 0
λ −1

έχει ρίζα τον αριθμό –1.
[Απ. -1, 2 ]
3

4.11. Να λυθούν οι εξισώσεις:
x −1 – x − 2 =
1
α)
x−2
x −1
x 2 − 3x + 2
x −1 + 1 = x 2 − 3 x + 4
β)
x −3
x 2 − 5x + 6
x −1 – x − 2 = x 2 + 3
γ)
x +3
x −3
x2 − 9
[Απ. α)αδύνατη β)1,4 γ)1,-6]

4.12. Να λυθούν οι εξισώσεις:
5x − 4
5
α)
– 102x + 1 =
3x − 9
x2 + 5x + 6
3x − 27
4
β)
+ x +5 = 2x
2x + 2
3x − 6
x2 − x − 2
4
γ) x + 2 – x + 1 =
x+3
x −1
x2 + 2x − 3
2
δ) 32 x
– 2x −1 = x + 2 + 2
x−2
x −4
x + 2x
[Απ. α) 4

103

β)3 γ)αδύνατη δ)1,

2
5

]

4.13. Να λυθούν οι εξισώσεις:
2 x + x + 1 = 3x 2 − 5
α)
x +1
1− x
x 2 −1
2 x +1 + 4 x = 4 – 2
β)
3+ x
3− x
x 2 + 3x
x2 − 9
2

7
x
3
2
γ)
+
=
x +1
x −1
x 2 −1
x−2 + 4
δ)
= 28
x
x−2
x −2x
[Απ. α)-4 β)αδύνατη γ)2 δ)-1]

4.14. Να λυθούν οι εξισώσεις:
2
3 x 2 −1 –
2
i)
= x − 3x + 2
2
x −1
x
x −x
ii)
[Απ. i)-3 ii)]

Πως συγκρίνουμε δύο αριθμούς α και β. γ < β . 5. Απάντηση: Έχουμε: α . Άρα α . γ > β . βρίσκουμε τη διαφορά τους α – β και: • Αν α – β > 0 τότε α > β • Αν α – β < 0 τότε α < β • Αν α – β = 0 τότε α = β 5.5. γ = γ.(α – β) > 0 . προκύπτει ανισότητα με την ίδια φορά. Απάντηση: Έχουμε: (α + γ ) – (β + δ) = α + γ – β – δ = (α – β) + (γ – δ) > 0 . Απάντηση: Για να συγκρίνουμε δύο αριθμούς α και β. γ.Ανισώσεις 38 ΕΝΟΤΗΤΑ 5. 5. αφού α – β > 0 και γ – δ > 0. (Μεταβατική ιδιότητα) Απάντηση: Επειδή α > β τότε α – β > 0 (1). γ – β .2. γ. επειδή β > γ τότε β – γ > 0 (2). Δηλαδή αν α > β και γ < 0 τότε α . Προσθέτουμε κατά μέλη τις (1) και (2) .. αφού γ < 0 και α – β > 0. τότε προκύπτει ανισότητα με την ίδια φορά. Να εξηγήσετε ότι αν πολλαπλασιάσουμε τα μέλη μιας ανισότητας με αρνητικό αριθμό.1. γ > β . Άρα α + γ > β + γ. τότε προκύπτει ανισότητα αντίθετης φοράς. Άρα α + γ > β + δ. Να εξηγήσετε ότι αν πολλαπλασιάσουμε τα μέλη μιας ανισότητας με θετικό αριθμό.ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2Ο: Εξισώσεις . Δηλαδή αν α > β και γ > 0 τότε α . Βασικές εφαρμογές 5.(α – β) < 0 . Να αποδείξετε ότι αν α > β τότε –α < –β.4. Να εξηγήσετε ότι αν προσθέσουμε κατά μέλη δύο ή περισσότερες ανισότητες της ίδιας φοράς.3. 5. γ = γ. 5. Όμοια. Δηλαδή αν α > β τότε α + γ > β + γ. γ > β . δ. αφού γ > 0 και α – β > 0. δ. Απάντηση: Έχουμε: α . γ – β . Να εξηγήσετε ότι αν και στα δύο μέλη μιας ανισότητας προσθέσουμε τον ίδιο αριθμό. ΑΝΙΣΟΤΗΤΕΣ . τότε προκύπτει ανισότητα με την ίδια φορά. οπότε έχουμε: α–β+β–γ>0 α–γ>0 α>γ. Άρα α . Απάντηση: Έχουμε: (α + γ ) – (β + γ) = α + γ – β – γ = α – β > 0 .6.ΑΝΙΣΩΣΕΙΣ ΜΕ ΕΝΑΝ ΑΓΝΩΣΤΟ 5.7. Να αποδείξετε ότι αν α > β και β > γ τότε α > γ. Απάντηση: . αφού α > β. Δηλαδή αν α > β και γ > δ τότε α + γ > β + δ.

να συγκρίνετε τους αριθμούς 3 x – 5z και 3 y – 5z.14. Αν x > y . 2 3 3 [Aπ.16. i)0<A<14 ii)-5<B<13] 5.β –α < –γ .13.12. Α<Β] 5. Να αποδείξετε ότι αν α > β και α.Ανισώσεις με έναν άγνωστο Έχουμε διαδοχικά: 39 α>β (–1). Να βρείτε τις κοινές λύσεις των ανισώσεων: 2( x − 3) 1 ⋅ x + 2 – 3x + 1 > x και – x < 0.3μ – 6λ. 5. 3 2 5. Αν είναι 2α < β. Αν x > 3 να συγκρίνετε τους αριθμούς Α= ( x − 3)2 και Β = 2x. αβ α>β 1 ⋅α > αβ 1 > β 1 ⋅β αβ 1 . [Aπ. Αν x < z και 0 < y < ω να δικαιολογήσετε ότι: x– 1 <z– 1 . Αν –1 < x < 3 και 2 < y < 3 να βρείτε μεταξύ ποιών αριθμών περιέχονται οι τιμές των παραστάσεων: i) Α = 3x + 2y – 1 ii) Β = 4x – 2y + 5 [Aπ.3μ – 6κ και 8.9. 4 4 5. Αν κ > λ .8.10.11.ΕΝΟΤΗΤΑ 5Η: Ανισότητες . -6<x< 10 ] 9 . α ______________________________________________________________________________ΑΣΚΗΣΕΙΣ_____________ 5. τότε 1 < 1 . Αν β > 0 να δείξετε ότι: α + β > α – β. να συγκρίνετε τους αριθμούς 8.15. y ω 5. 5. 5. τότε αβ > 0 οπότε και Έχουμε διαδοχικά: 1 > 0.α < (–1). β ομόσημοι αριθμοί. να αποδείξετε ότι: α+ β β α< < . α β Απάντηση: Αφού οι αριθμοί είναι ομόσημοι.

.

41 ¾ Η έννοια της γραμμικής εξίσωσης ¾ Η έννοια του γραμμικού συστήματος και η γραφική επίλυσή του ¾ Αλγεβρική επίλυση γραμμικού συστήματος .

.

4.Να βρείτε την τιμή του λ.Δίνονται οι ευθείες ε1 . ε2 με εξισώσεις y = (λ2+4)x + 5 και y = 4λx – 3λ αντίστοιχα.2λ+1) να ανήκει στη γραφική παράσταση της συνάρτησης y = –x+6.0) B(0.ΕΝΟΤΗΤΑ 1Η: Η έννοια της γραμμικής εξίσωσης ΕΝΟΤΗΤΑ 43 1. ______________________________________________________________________________ΑΣΚΗΣΕΙΣ_____________ 1.Δίνονται οι ευθείες ε1 . Απάντηση: Κάθε εξίσωση της μορφής αx + β = γ παριστάνει μια ευθεία ε. Τι γνωρίζετε για τη γραφική παράσταση της συνάρτησης y = αx + β. ii) Τα σημεία τομής Α και Β της ευθείας με τους άξονες. Τι παριστάνει η εξίσωση αx + β = γ. Να υπολογίσετε την περίμετρο και το εμβαδόν του τριγώνου ΟΑΒ.-4) iii)E=12] 1. κ=-1 ή κ=4/3] 1. [Απ..4) iii)Π=12. Απάντηση: Η γραφική παράσταση της συνάρτησης y = αx + β είναι ευθεία παράλληλη προς την ευθεία y = αx.Δίνεται η ευθεία 2 − α x + (α–1)y = 12 η οποία 2 διέρχεται από το σημείο Μ(3.1.0) B(0.2.i)κ=λ=1] .7. λ=2] 1.6). i) Να σχεδιάσετε την ευθεία ε.ii)A(3. 1. Να βρείτε: i) Την τιμή του α.Δίνεται η ευθεία ε με εξίσωση 4x + 3y = 12. λ=1] 1. ώστε οι δύο ευθείες να είναι παράλληλες.Δίνεται η ευθεία ε1 : y = (3λ–4)x + 2λ – 6. ώστε το σημείο [Απ. Να βρείτε τις τιμές του λ. και Β της ευθείας [Απ.Για ποιες τιμές του κ οι ευθείες y = 3κ2x + 1 και 2 y = (κ+4)x – 5κ είναι παράλληλες.2. ii) Να βρείτε τα σημεία τομής Α ε με τους άξονες.2) β) Είναι παράλληλη στον άξονα x΄x γ) Διέρχεται από την αρχή των αξόνων δ) Είναι παράλληλη στην ευθεία ε2 : y = 8x + 7 ε) Τέμνει τον άξονα x΄x στο σημείο με τετμημένη 3 στ) Τέμνει τον άξονα y΄y στο σημείο με τεταγμένη 4 ζ) Είναι παράλληλη στην ευθεία ε3 : y = (3λ −1) x + 2 λ −1 2 [Απ.E=6] 1.3. όπου κ.i)α=-2 ii)A(6.1. [Απ.5. i) Να βρείτε τις τιμές των κ. iii) Τo εμβαδόν του τριγώνου ΟΑΒ. Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΓΡΑΜΜΙΚΗΣ ΕΞΙΣΩΣΗΣ 1. Για ποια τιμή του λ η ευθεία ε1 : α) Περνά από το σημείο Α(2. ε2 με εξισώσεις y = 2κ2x + 3λ + 1 και y = (5κ–3)x + 9 αντίστοιχα. λ ακέραιοι αριθμοί. Δίνεται ακόμα ότι η ε1 διέρχεται από το σημείο Α(1. ii) Να παραστήσετε γραφικά στο ίδιο σύστημα αξόνων τις δύο ευθείες. α)λ=2 β)λ= 4 γ)λ=3 δ)λ=4 ε)λ= 18 στ)λ=5 ζ)λ= 7 ] 3 11 3 1. iii) Α(5λ–2. λ. [Απ. [Απ.–2).6.

3) γ)(x. Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας.1.y)=(2. .3.Να λύσετε γραφικά τα συστήματα: ⎧x + y = 4 ⎧ x=2 ⎧ y=x α) ⎨ β) ⎨ γ) ⎨ ⎩ y =1 ⎩x + y =5 ⎩2 x + y = 6 [Απ.Να λύσετε γραφικά τα συστήματα: ⎧ y=x ⎧ y = x+2 α) ⎨ β) ⎨ ⎩ y = 2x −3 ⎩2 x + y = 5 [Απ.y)=(3. α)(x.1) β)(x.y)=(3.ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3Ο: Γραμμικά Συστήματα 44 ΕΝΟΤΗΤΑ 2. α)(x.y)=(2.2)] 2.3) β)(x.Να βρείτε ποια από τα παρακάτω συστήματα έχουν λύση. ⎧2 x + y = 4 ⎩ y = x+3 i) ⎨ ⎧ 3x − 2 y = 5 ⎩4 y = 6 x + 7 iii) ⎨ ⎧ 3x − y = 2 ⎩x + y −2 = 0 ⎧⎪ 1 x − 2 y = 3 iv) ⎨ 2 ⎪⎩ 2 x − 8 y −12 = 0 ii) ⎨ ⎧ 2( x + y ) − 4 = 0 2.2.4. ποια είναι αδύνατα και ποια είναι αόριστα. Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ ΓΡΑΜΜΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ Η ΓΡΑΦΙΚΗ ΕΠΙΛΥΣΗ ΤΟΥ ______________________________________________________________________________ΑΣΚΗΣΕΙΣ_____________ 2.Το σύστημα ⎨ είναι αδύνατο ή αό⎩5( x + y ) − 10 = 0 ριστο.y)=(2.4)] 2.

ώστε το σύστημα να έχει λύση το ζεύγος (–1. Να βρείτε ⎩ 2x − 5y = 1 την τιμή του λ ώστε το σύστημα να είναι αόριστο.y)=(-5. Να λυθούν τα συστήματα: ⎧ 2( x + 2 y ) − 3( x − 3 y ) = − 83 i) ⎨ ⎩ 2( y − 2 x ) − ( x − 2 y ) = − 49 3x + 2 y = 7 ⎧ ii) ⎨ ⎩ 2(3x + 2 y ) + 4(2 y + 3x ) = 42 [Απ. Να λυθούν τα συστήματα: ⎧⎪ 4 x − y = 1 − x 4 i) ⎨ 6 ⎪⎩ x + y = 7 ⎧⎪ 1 x + 4 y = 1 ii) ⎨ 2 ⎪⎩ x − 2 y + 3 = 0 [Απ. α=-1/2. Να λυθούν τα συστήματα: ⎧ x −2y =2 i) ⎨ ⎩ x − 7 y + 13 = 0 ⎧ 5 x + y = 45 ⎩ 2 y − 3x = 25 ii) ⎨ [Απ. 3x −1. 2 ⎪ 3 ⋅ x − 2 ⋅ y = 19 ⎩2 3 2 [Απ. y.1. β .-2)] 2. y=-6 ii)αόριστο] 2.0)] ⎧(2α −1) x + (4 β + 1) y = 3 2. y=5 ii)x=-2. i)(x.9.1)] 2.13.3.y=3 ii)] 2. (x. Δίνεται το σύστημα ⎨ . ΑΛΓΕΒΡΙΚΗ ΕΠΙΛΥΣΗ ΓΡΑΜΜΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ______________________________________________________________________________ΑΣΚΗΣΕΙΣ_____________ 2.11. ⎧ x = 3 y +1 ⎩3x − 2 y = − 11 ⎧x −2 y = 4 ⎩ x + y = 31 i) ⎨ ii) ⎨ [Απ.12. i)(x. i)(x.y)=(-2.14. Να λύσετε το σύστημα: ⎨ . . i)(x.7.-4) ii)(-1.y)=(5.y)=(4.-2) ii) (x. i)(2. Να λυθούν τα συστήματα: ⎧⎪ 2 x − 3 y = 6 i) ⎨ x y ⎪⎩ 3 = 4 ⎧ 3x − 2 y +1 = x − 3 y − 2 ⎪ 2 3 ii) ⎨ x + 2 y 2 x + y +1 ⎪ = ⎩ 5 3 [Απ.1). i)(6.9)] 2. Να λύσετε τα συστήματα και έπειτα να κάνετε την επαλήθευση. i)x=-8.20)] ⎧ x −2y = 1 2. Να λυθούν τα συστήματα: ⎧ 2x − y − x + y = − 1 ⎪ 3 6 2 i) ⎨ ii) x ⎪ + y =7 ⎩ 2 2x + y + 4 = 0 ⎧⎪ ⎨ 3x + y 2 y − x 2 ⎪⎩ 3 + 5 = x + 5 [Απ. 3x = − 0.3)] ⎧ 2 x − 5 y = λ2 − 3 2.2)] 2.y)=(5. Να λυθούν τα συστήματα: ⎧ 2x + 2 + y = 3 ⎪ 3 i) ⎨ ⎪ x + 2 −1 = y + 2 ⎩ 2 3 ⎧ x + 3 + ( y + 1) 2 = y 2 ⎩ 3( x + 2 y ) = 2 ii) ⎨ [Απ.2. i)x=2. i)x=2. ⎩3x = 5( y + 1) [Απ. y=2 ii)x= 52 .y)=(8.y)=(22.-3) ii)(x. i)x=5. Να λυθούν τα συστήματα: ⎧ 3x − y + x + y = x + y + 2 +1 ⎪ 2 5 3 i) ⎨ + x y x ⎪ x− −1 = y − + 6 ⎩ 2 3 ⎧ 3x − 2 y + 2 x = 4 ⎪ 2 3 3 ii) ⎨ + x y ⎪2 x − 3 y + = −4 ⎩ 5 [Απ. Να λυθούν τα συστήματα: ⎧ 1 ⋅x+ y = − 1 ⎪ 2 ⎧0.4.y=1] 2. Να βρείτε τις τιμές των α.10. Δίνεται το σύστημα ⎨ με ⎩ ( α + 1) x + ( β − 2) y = 2 αγνώστους τα x.3 = 0 2 i) ⎨ ii) ⎨ ⎩ y − 0.3) ii) (x.5) ii)(x.y= 12 ] 2.8. Να λυθούν τα συστήματα: ⎧ 2[ x − (4 − y )] + 20 = 0 ⎧ 2(2 x + 3 y ) = 3(2 x − 3 y ) + 10 i) ⎨ ii) ⎨ x + 4 y = 0 ⎩ ⎩ 4 x − 3 y = 4(6 y − 2 x ) + 3 [Απ. Να λυθούν τα συστήματα: ⎧ x −2 + y −3 = x − 1 ⎪ 4 8 2 i) ⎨ ii) − 5 y 9 + x 4 1 ⎪ − = x +1 ⎩ 4 6 2 [Απ. i)(-3. [Απ.5 y + 0.ΕΝΟΤΗΤΑ 3Η: Αλγεβρική επίλυση γραμμικού συστήματος ΕΝΟΤΗΤΑ 45 3.5. β=9/2)] 2.6.1) ii)αδύνατο] 2.4) ii)(2.y)=(4.y)=(5.

αν η ευθεία με εξίσωση β διέρχεται από το σημείο Α(0. Ένας φυσικός αριθμός.18.3).34.38 )] 6 2. [Απ. α=-1. Να λυθεί το σύστημα: ⎨ x y ⎪⎩ 2 + 3 = 2 [Απ.β=.13 ii)(3. 20] 2. x= 2 . Το άθροισμα των ψηφίων ενός διψήφιου αριθμού είναι 9. Αν ισχύει f (1) = 2 και ο 2 είναι ρίζα της εξίσωσης f (x) = 0 να βρείτε τα α.7 ] 4 4 2.17. β καθώς και το είδος του ακροτάτου που παρουσιάζει η συνάρτηση. Ποιος είναι ο αριθμός αυτός. [Απ.1). Σε ποά ηλικία πέθανε και επί πόσο χρόνο βασίλεψε. Να υπολογίσετε τις ίσες πλευρές του τριγώνου. [Απ. Σε ένα ισόπλευρο τρίγωνο ΑΒΓ δίνεται ότι: ΑΒ = x + 4 .. Αν ο Μέγας Αλέξανδρος πέθενε 9 χρόνια ενωρί- τερα.-16)] [Απ. που να έχει μια λύση. 2.-1)] ⎧ x + 3y = 5 2 ⎩5 x − y = 9 2.ομως πέθενε 9 χρόνια αργότερα. Να βρείτε μια άλ- λη εξίσωση που να σχηματίζει με αυτή α) ένα σύστημα.28. Αν η εξίσωση x2 + αx + β = 0 έχει διακρίνουσα 16 και κοινή λύση με την εξίσωση 3+ x = 2α + 1 . Ένα ισοσκελές τρίγωνο ΑΒΓ με κορυφή το Α έχει ΑΒ = x2 .1).2). Γ είναι ΒΔ = x + y και ΓΕ = 1 αντίστοιχα. i) Να βρείτε τον β. ΑΓ = 4x – y και ΒΓ = y + 2. y=-3x+11] 2.33. i)x=3. Για την τιμή του μ που θα βρείτε να λύσετε το σύστημα. Πέθανε 33 χρόνων και βασίλεψε 12 χρόνια] ii) ⎨ 11 ) ii)(2.11 . i)(. [Απ.31. ώστε η εξίσωση Για τις τιμές του β που θα βρείτε να λύσετε το ⎧⎪ y = 2 x + β 3 σύστημα: ⎨ 2 ⎩⎪ y + xy = 12 2.β=.22. Να λυθούν τα συστήματα: ⎧ 1 − 1 =3 ⎧ 4 + 12 = −1 ⎪ 2 x +1 y − 2 ⎪ x− y x+ y i) ⎨ ii) ⎨ 3 2 1 ⎪ ⎪ 1 + + =4 =0 ⎩ 2 x +1 y − 2 ⎩ x − y 2x + 2 y [Απ.-15)] 2. λ=2 ή λ=-2] ⎧ 3x − 3 y = 3 2.0). Να βρεθούν τα α. που να είναι αόριστο. 3cm 4cm] 2. να βρείτε τα α. β. ΑΓ = 5 – y2 και τα ύψη του από το Β. Να βρείτε την εξίσωση της ευθείας y = αx + β αν αυτή διέρχεται από τα σημεία (α. ( 58 . [Απ. θα βασίλευε κατά το μισό της ζωής του.32. [Απ.24.30. Μέγιστο] ⎩⎪ x + y = 7 [Απ.y)=(1. Δίνεται το σύστημα ⎨ .16.14 . [Απ.3)] 2.ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3Ο: Γραμμικά Συστήματα 46 [Απ. β.19. Να βρεθούν τα μήκη των πλευρών ενός ισοσκε- λούς τριγώνου. 2. 7] 2. (4. β=2.15.3) ii)(2.y= 3 ] [Απ. [Απ. Αν ο αριθμός αυξηθεί κατά 27 προκύπτει διψήφιος αριθμός με εναλλαγή των ψηφίων του αρχικού αριθμού.–1). y=-x-2] ⎧ 2x + y = 5 2 2 ⎩ x + y + xy = 7 ii) ⎨ [Απ. [Απ. Να λυθούν τα συστήματα: ⎧1 + 1 = 7 ⎪ y 12 ⎧ x2 − 9 y2 = 5 ⎩ x +3y = 2 ii) ⎨ x i) ⎨ x2 + αx + β = 0 να αληθεύει για x = 3 και x = –7. Να λυθούν τα συστήματα: ⎧ y − x =1 i) ⎨ 2 2 ⎩ x + xy − y = 1 2. όταν διαιρείται με το 5 ή το 3 αφήνει υπόλοιπο 2 και πηλίκα που δίνουν άθροισμα 8.1) ii)(5.29. i)β=3 ii)(x. Να βρείτε την 2 ⎩ μx − μy = μ τιμή του μη μηδενικού αριθμού μ ώστε το σύστημα να έχει άπειρες λύσεις. μ=1] ⎧ 2x + 3y = 5 ⎪ 2.–1) και (1. που να είναι αδύνατο.21. [Απ. i)(-1. β) ένα σύστημα. 10 2. i)(1. ΒΓ = x2 . Ποιος είναι ο αριθμός.20.26.1). Να λυθούν τα συστήματα: ⎧ 3x + 2 y = 7 i) ⎨ 2 ⎩ x − xy + 2 y = 3 2. 36] . θα βασίλευε κατά το της ζωής του.5) και Β(4. Να βρεθούν τα μήκη των πλευρών του. Δίνεται η συνάρτηση f (x) = αx2 + x + β. y = 2x + 3 ii) 2. Να βρείτε την περίμετρο του ορθογώνιου. (53.15 ή α=-3. (. ΓΔ = 5y+4 και ΔΑ = y όπου x θετικός ακέραιος.y=. α=1. Δίνεται η εξίσωση 5x – 4y = 7. (2. ΑΒ=ΑΓ=1 ή ΑΒ=ΑΓ=4] [Απ. [Απ. Αν . x −1 x −1 [Απ. Να βρεθεί η εξίσωση της ευθείας y = αx + β που διέρχεται από τα σημεία Α(2. γ) ένα σύστημα. Σε ένα ορθογώνιο ΑΒΓΔ είναι ΑΒ = 3x+6 .4).23. 17] 2.3α).27. β=-21] 2. α=4. το οποίο έχει περίμετρο 10 cm και η βάση του είναι μεγαλύτερη κατά 1 cm κάθε μιας από τις ίσες πλευρές του. (3.25.

α ≠ 0 2 .47 2 ¾ Η συνάρτηση y = αx ¾ Η συνάρτηση y = αx + βx + γ .

.

Για ποιες τιμές του α η παραβολή y = 3 − 5α ⋅ x2 7 βρίσκεται κάτω από τον άξονα x΄x.3. [Απ.2. [Απ. Να βρείτε τα σημεία τομής της παραβολής y = x2 και της ευθείας y = x + 6. (3. (-2.ΕΝΟΤΗΤΑ 1Η: Η συνάρτησης y = αx2 ΕΝΟΤΗΤΑ 49 1. Να αποδείξετε ότι: f (α) + f ( β ) = 20. Για ποιες τιμές του α η παραβολή y = (2α–6)x2 έχει ελάχιστο. α2 + β 2 f (α + β ) + f (α − β ) β) = 2. Η ΣΥΝΑΡΤΗΣΗ y = αx2 ______________________________________________________________________________ΑΣΚΗΣΕΙΣ_____________ 1.1. f (α) + f ( β ) α) 1.4. [Απ.9)] 1. Δίνεται η συνάρτηση f (x) = 20x2. α> 3 ] 5 .4) . α>3] 1.

i) [Απ. i)λ=-1] 2. τις τιμές της μεταβλητής x οι οποίες να αντιστοιχούνται στο 11. i) Να βρείτε τις συντεταγμένες των κοινών τους σημείων. β=υ=6cm] 2. Το άθροισμα μιας βάσης και του αντίστοιχου ύ- ψους ενός τριγώνου είναι 12 cm. β αν γνωρίζετε ότι η γραφική της παράσταση διέρχεται από την αρχή του συστήματος των αξόνων και από το σημείο Α(1. i) [Απ. Να σχεδιάσετε τη γραφική παράσταση της συνάρ- τησης y = αx2 + x + β. το τρίγωνο ΑΒΓ είναι ορθο- γώνιο και ισοσκελές.10. β) Για την τιμή του λ που θα βρείτε να σχεδιάσετε τη γραφική παράσταση της συνάρτησης όταν –1 ≤ x ≤ 4. Στο επόμενο σχήμα. Η ΣΥΝΑΡΤΗΣΗ y = αx2 + βx + γ _______________________________________________________________________________ΑΣΚΗΣΕΙΣ_____________ 2. x=5] 2. iii) Να σχεδιάσετε τη γραφική παράσταση της συνάρτησης του εμβαδού για 0 ≤ x ≤ 6. Να βρείτε τα α. Α x ∆ Γ Να βρείτε την τιμή που πρέπει να πάρει το x ώστε το ορθογώνιο ΑΔΕΖ να έχει μέγιστο εμβαδόν. αν υπάρχουν.8).6)] 2. [Απ. 5cm] 2. i)x=3.3). Να βρείτε τις τιμές του λ.2.0)] 2. ii) Να βρεθεί το άλλο κοινό σημείο των γραφικών τους παραστάσεων. (0. Δίνεται η συνάρτηση f (x) = 3x2 – (λ+1)x – 2. x=6 iii)x=0 iv)x=4] 2. [Απ. i) [Απ. αν η γραφική της παράσταση διέρχεται από το σημείο Α(–1. Οι κάθετες πλευρές του έχουν μήκος 10cm. β=0] 2. β.3) και (3. β=-1 ii)B(-1. Δίνεται η ευθεία y = x + 3 και η παραβολή y = x2 – 2x + 3. Αν η βάση είναι 2x cm. x=-2. i)α=1. [Απ. iii) Να βρείτε τα σημεία στα οποία η γραφική παράσταση της συνάρτησης τέμνει τους άξονες. [Απ.5. η γραφική της παράσταση της συνάρτησης διέρχεται από το σημείο Α(1.8.5). B Για ποια τιμή του λ. αν διέρχεται από την αρχή των αξόνων και το σημείο A(1. ii) Να την παραστήσετε γραφικά. Δίνεται η συνάρτηση f (x) = λx2 – 4x + 5. Αν το σημείο Α(1. Δίνεται η συνάρτηση f (x) = x2 – 9x + 12. iv) Από τη γραφική παράσταση της συνάρτησης του εμβαδού να βρείτε το μήκος που πρέπει να έχουν η βάση και το ύψος για να είναι το εμβαδόν μέγιστο. ii) Να σχεδιάσετε τις γραφικές παραστάσεις τους στο ίδιο σύστημα αξόνων. Δίνονται οι συναρτήσεις y = 2x2 + αx + β και y = αx – β. ii) Να εκφράσετε το εμβαδόν του τριγώνου ως συνάρτηση του x. Για ποιές τιμές του x είναι: i) f (x) = –6 iii) f (x) = f (–x) ii) iv) f (x) = –x f (x) = f (x+1) [Απ.4. .2) είναι κοινό σημείο των γραφικών τους παραστάσεων τότε: i) Να βρεθούν τα α.1.7. Δίνεται η συνάρτηση f (x) = x2 – 3x + 1. Να βρείτε. α)λ=5] 2. ii) Να εξετάσετε αν η συνάρτηση έχει μέγιστο ή ελάχιστο.ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4Ο: Συναρτήσεις 50 ΕΝΟΤΗΤΑ 2.6.3. i)υ=12-2x ii)E(x)=-2x2+12x iv)x=3.–5). i)α=2. x=6 ii)x=2. α) E Ζ [Απ. Δίνεται η παραβολή y = x2 + 2αx + β.9. να εκφράσετε το ύψος ως συνάρτηση του x.

Ίσα τρίγωνα ¾ Ίσα τμήματα μεταξύ παραλλήλων ¾ Θεώρημα του Θαλή ¾ Όμοια πολύγωνα ¾ Όμοια τρίγωνα ¾ Εμβαδά όμοιων σχημάτων ¾ Όγκοι όμοιων σχημάτων .51 ¾ Τρίγωνα .

.

Απάντηση: Τα τρία κριτήρια ισότητας τριγώνων είναι: 1) Όταν δύο πλευρές ενός τριγώνου είναι ίσες μια προς μια με δύο πλευρές ενός άλλου τριγώνου και οι περιεχόμενες στις πλευρές αυτές γωνίες είναι ίσες. β. τότε τα δυο τρίγωνα είναι ίσα. τότε τα δυο τρίγωνα είναι ίσα. τότε τα δυο τρίγωνα είναι ίσα. Να κατασκευάσετε ένα σχήμα και να γράψετε τη σχέση. Απάντηση: Κάθε πλευρά τριγώνου είναι μικρότερη από το άθροισμα των άλλων δύο. Β Γ Ε Ζ . ΑΓ και ΑΒ αντίστοιχα. Η ιδιότητα αυτή των πλευρών ενός τριγώνου ονομάζεται τριγωνική ιδιότητα.1. ∆ Α Αν ΑΒ = ΔΕ ΑΓ = ΔΖ ˆ = Δˆ Α Τότε τα τρίγωνα ΑΒΓ και ΔΕΖ είναι ίσα. ∆ Α Αν ΑΒ = ΔΕ ΑΓ = ΔΖ ΒΓ = ΕΖ Τότε τα τρίγωνα ΑΒΓ και ΔΕΖ είναι ίσα. Όταν οι πλευρές ενός τριγώνου είναι ίσες μια προς μια με τις πλευρές ενός άλλου τριγώνου. Για κάθε κριτήριο να κατασκευάσετε ένα σχήμα και να γράψετε τις σχέσεις. Να αναφέρετε τα κριτήρια ισότητας των τριγώνων.ΕΝΟΤΗΤΑ 1Η: Ίσα τρίγωνα ΕΝΟΤΗΤΑ 53 1. Α γ Στο διπλανό τρίγωνα συμβολίζουμε α. β Β Γ α 1. γ τις πλευρές ΒΓ. Β 2) Γ Όταν μια πλευρά ενός τριγώνου είναι ίση με μια πλευρά ενός άλλου τριγώνου και οι προσκείμενες γωνίες των πλευρών αυτών γωνίες είναι μια προς μια ίσες. Τι αναφέρει η τριγωνική ιδιότητα.2. ΙΣΑ ΤΡΙΓΩΝΑ 1. ∆ Α Β 3) Ζ Ε Γ Ε Αν ΒΓ = ΕΖ ˆ = Εˆ Β Γˆ = Ζˆ Ζ Τότε τα τρίγωνα ΑΒΓ και ΔΕΖ είναι ίσα. Η σχέση της τριγωνικής ανισότητας είναι: α<β+γ β<α+γ γ<α+β.

14. 1. Στις πλευρές της Οx και 1. Πάνω στις πλευρές ενός τετραπλεύρου ΑΒΓΔ. γ) Το τμήμα ΟΜ διχοτομεί τη γωνία x Ο . Απάντηση: Τα δυο κριτήρια ισότητας των ορθογωνίων τριγώνων είναι: 1) Όταν μια πλευρά και μια οξεία γωνία ενός ορθογωνίου τριγώνου είναι ίσες με μια αντίστοιχη πλευρά και οξεία γωνία ενός άλλου. 1. Να αποδείξετε ότι:  = ΟΔΒ l . Ζ. 1. ώστε ΟΑ = ΟΒ . Να αποδείξετε ότι: α) ΒΓ = ΑΔ β) ΜΓ = ΜΔ ly . Να αποδείξετε ότι τα μέσα των πλευρών ενός ισο- σκελούς τριγώνου σχηματίζουν ισοσκελές τρίγωνο. β) Να συγκρίνετε τα τμήματα ΚΜ και ΚΛ.10. ΒΓ και ΓΑ παίρνουμε αντίστοιχα τα σημεία Κ . 2 1. Δίνεται γωνία x Ο Οy παίρνουμε τμήματα ΟΑ. Στο εσωτερικό ενός τριγώνου ΑΒΓ παίρνουμε σημείο Ο. 1.18. l y . Μ έτσι ώστε ΑΚ = ΒΛ = ΓΜ.ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1Ο: Γεωμετρία 54 1. Δίνεται κύκλος κεντρου Ο και χορδή του ΑΒ. Να αποδείξετε ότι σε κάθε τρίγωνο ΑΒΓ ισχύει: β +γ α) υα < . 1. 2 φέρνουμε τη διάμεσό του ΑΜ. Να αποδείξετε ότι η περίμετρος του τριγώνου ΔΕΖ είναι μικρότερη από την περίμετρο του τριγώνου ΑΒΓ.7. έτσι ώστε ΑΔ = ΑΒ και ΑΕ = ΑΓ. Δίνεται ισοσκελές τρίγωνο ΑΒΓ με ΑΒ = ΑΓ. κατά ίσα τμήματα ΑΓ και ΒΔ αντίστοιχα. Η και Θ.12. Σε ένα ισοσκελές τρίγωνο ΑΒΓ με ΑΒ = ΑΓ 1. Κατασκευάζουμε ένα σκαληνό τρίγωνο ΑΒΓ. Να αποδείξετε ότι: ΟΑ + ΟΒ + ΟΓ > α+ β +γ .16. Αν Μ είναι το μέσο της πλευράς ΒΓ . Προεκτείνουμε τις πλευρές του ΑΒ και ΑΓ και πλευρές του ΑΒ . Αν Κ είναι το σημείο τομής της ΒΕ με την ΓΖ και Δ το σημείο τομής της ΑΚ με την ΒΓ. ΟΓ = ΟΔ. 3 3 Αν Μ είναι το μέσο της πλευράς ΒΓ . Να αποδείξετε ότι η περίμετρος του τετραπλεύρου ΕΖΗΘ είναι μικρότερη από την περίμετρο του τετραπλεύρου ΑΒΓΔ. α) Να συγκρίνετε τα τρίγωνα ΑΚΜ και ΒΚΛ. Να αναφέρετε τα κριτήρια ισότητας των ορθογωνίων τριγώνων. Στις πλευρές ενός τριγώνου ΑΒΓ παίρνουμε από ένα σημείο Δ. Παίρνουμε ένα τυχαίο σημείο Δ πάνω στην ΑΜ. τότε τα δυο ορθογώνια τρίγωνα είναι ίσα. 1. να αποδείξετε ότι: α+ β +γ ΑΔ + ΒΕ + ΓΖ > . Ε και Ζ. παίρνουμε σε αυτές αντίστοιχα τα τμήματα ΒΔ . 1. Να αποδείξετε ότι ΒΕ = ΓΔ.17.4. να αποδείξετε ότι το τρίγωνο ΔΕΜ είναι ισοσκελές.13. Να αποδείξετε ότι ΓΔ = ΒΕ. Δίνεται ισόπλευρο τρίγωνο ΑΒΓ και πάνω στις 1.11. να αποδείξετε ότι το τρίγωνο ΔΕΜ είναι ισοσκελές. ΟΔ αντίστοιχα τέτοια.6. Δίνεται ισοσκελές τρίγωνο ΑΒΓ με ΑΒ = ΑΓ. ΓΕ ώστε ΒΔ = ΓΕ. Να αποδείξετε ότι το τρίγωνο ΔΒΓ είναι ισοσκελές. ______________________________________________________________________________ΑΣΚΗΣΕΙΣ_____________ 1. 1.3. Πάνω στις πλευρές του ΑΒ και ΑΓ παίρνουμε αντίστοιχα τα τμήματα ΑΔ = 1 ΑΒ και ΑΕ = 1 ΑΓ.15. Προεκτείνουμε τις πλευρές του ΑΒ και ΑΓ και παίρνουμε σε αυτές αντίστοιχα τα τμήματα ΒΔ . Φέρνουμε τη διχοτόμο της γωνίας Αˆ και πάνω σ’ αυτήν παίρνουμε τα σημεία Δ και Ε . 1. Να αποδείξετε ότι το άθροισμα των διαγωνίων ενός τετραπλεύρου είναι μεγαλύτερο από το άθροισμα δύο απέναντι πλευρών του. παίρνουμε από ένα σημείο Ε. ΟΓ και ΟΒ. τότε τα δυο τρίγωνα είναι ίσα.8. Λ .5.9. Στις πλευρές ΑΒ και ΑΓ ενός τριγώνου ΑΒΓ παίρνουμε αντίστοιχα τα σημεία Ζ και Ε. 2 β) υα + υβ + υγ < α+ β + γ. Δίνεται ισοσκελές τρίγωνο ΑΒΓ με ΑΒ = ΑΓ. ΓΕ ώστε ΒΔ = ΓΕ. α) ΟΓΑ β) Το τρίγωνο ΟΓΔ είναι ισοσκελές. γ) Να αποδείξετε ότι το τρίγωνο ΚΛΜ είναι ισόπλευρο. 2) Όταν δύο πλευρές ενός τριγώνου είναι ίσες με δυο αντίστοιχες πλευρές του άλλου. 1. Προεκτείνουμε την ΑΒ προς τα δύο άκρα της.

Από τις κορυφές Β και Γ φέρνουμε καθέτους ΒΔ . Παίρνουμε ένα σημείο Μ πάνω στην Οδ και φέρνουμε τις καθέτους ΜΑ και ΜΒ πάνω στις πλευρές Οx και Οy της γωνίας. Θεωρούμε ένα παραλληλόγραμμο ΑΒΓΔ. Φέρνουμε τη διάμεσο ΑΜ.21. 1. 1. 1.22. Κατασκευάζουμε ένα ευθύγραμμο τμήμα ΑΒ και παίρνουμε το μέσο του Μ.19. 55 . Να α- ποδείξετε ότι οι αποστάσεις των κορυφών του Α και Γ από τη διαγώνιο ΒΔ είναι ίσες. β) Το τμήμα ΟΜ είναι διχοτόμος της γωνίας AMB γ) Το τμήμα ΟΜ είναι κάθετο στο ΑΒ.ΕΝΟΤΗΤΑ 1Η: Ίσα τρίγωνα 1. 1. l y και φέρνουμε 1. Κατασκευάζουμε μια γωνία xO τη διχοτόμο της Οδ. Να αποδείξετε ότι ΒΗ = ΓΕ. Δίνεται ένα τρίγωνο ΑΒΓ και εξωτερικά αυτού κατασκευάζουμε τα τετράγωνα ΑΒΔΕ και ΑΓΖΗ. Θεωρούμε ένα σκαληνό τρίγωνο ΑΒΓ. ΓΕ στη διάμεσο ΑΜ. Φέρνουμε μια ευθεία ε που να διέρχεται από το Μ και να μην είναι κάθετη στο ΑΒ.20. Να αποδείξετε ότι οι διαγώνιες ενός ορθογωνίου ΑΒΓΔ είναι ίσες. Να αποδείξετε ότι οι αποστάσεις των Α .24. Να αποδείξετε ότι: α) Το τρίγωνο ΑΜΒ είναι ισοσκελές. Να αποδείξετε ότι ΒΔ = ΓΕ. Β από την ευθεία ε είναι ίσες.23. l .

Σε ένα τρίγωνο ΑΒΓ παίρνουμε τυχαίο σημείο Δ της πλευράς του ΒΓ. Να αποδείξετε ότι α) το τμήμα ΚΛ προεκτεινόμενο διέρχεται από τα μέσα των ΑΓ και ΒΓ. Μ . 2. 2 ΔΓ γ) ΚΜ = ΛΝ = . 2. Να αποδείξετε 2 2 1 ότι ΚΛ = ΒΓ. Παίρνουμε τα μέσα των Κ . Πάνω στις πλευρές ΑΒ και ΑΓ σημειώνουμε τα σημεία Κ . Λ . 4 2. ΓΔ (ΑΒ < ΓΔ) και φέρνουμε τις διαγώνιές του ΑΓ και ΒΔ. Μ των πλευρών του. τότε αυτή διέρχεται από το μέσο της τρίτης πλευράς του. Απάντηση: Μ Β Από το μέσο Μ της πλευράς ΑΒ του τριγώνου ΑΒΓ φέρνουμε ΜΝ//ΒΓ. τότε οι παράλληλες ε.1. Να αποδείξετε ότι η περίμετρος του τριγώνου ΚΛΜ είναι η μισή της περιμέτρου του τριγώνου ΑΒΓ. Παίρνουμε τα μέσα Μ . Λ έτσι ώστε ΑΚ = 1 ΑΜ και ΑΛ = 1 ΑΝ. Ν των πλευρών του ΑΒ και ΑΓ αντίστοιχα. Λ των τμημάτων ΑΒ και ΑΔ. Να αποδείξετε ότι η ΑΚ είναι διάμεσος του τριγώνου ΑΕΖ. . ΙΣΑ ΤΜΗΜΑΤΑ ΜΕΤΑΞΥ ΠΑΡΑΛΛΗΛΩΝ 2. Σχηματίζουμε τη διαγώνιο ΑΓ. ΜΝ και ΒΓ θα ορίζουν ίσα τμήματα και στην ΑΓ.3. Σε ένα τρίγωνο ΑΒΓ φέρνουμε τη διάμεσο ΑΔ και παίρνουμε τα μέσα Ε .7. 2.4. Να αποδείξετε ότι αν από το μέσο πλευράς τριγώνου φέρουμε την παράλληλη προς μια πλευρά του. Δηλαδή το Ν θα είναι μέσο της ΑΓ. Σε ένα τρίγωνο ΑΒΓ παίρνουμε τα μέσα Μ .8. Σε ένα τρίγωνο ΑΒΓ παίρνουμε τα μέσα Κ . Ζ των πλευρών του ΑΒ και ΑΓ.2. Κατασκευάζουμε ένα τετράπλευρο ΑΒΓΔ και παίρνουμε τα μέσα Κ . 2 2. Σημειώνουμε τα μέσα Κ . Ν των πλευρών του ΑΒ και ΑΓ. Λ .6. Κατασκευάζουμε ένα τραπέζιο ΑΒΓΔ με βάσεις ΑΒ.5. 2. 2 ΑΒ + ΔΓ δ) ΚΝ = . β) ΚΛ = ΜΝ = ΑΒ . Να αποδείξετε ότι το τετράπλευρο ΚΛΜΝ είναι παραλληλόγραμμο. Το τμήμα ΕΖ τέμνει την ΑΔ στο σημείο Κ.ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1Ο: Γεωμετρία 56 ΕΝΟΤΗΤΑ 2. Να αποδείξετε ότι το τμήμα ΚΛ προεκτεινόμενο διέρχεται από το μέσο της πλευράς ΑΓ. ε Α Ν Γ ______________________________________________________________________________ΑΣΚΗΣΕΙΣ_____________ 2. Λ των ΑΔ και ΒΔ. Να αποδείξετε ότι η περίμετρος του τριγώνου ΔΜΝ είναι η μισή της περιμέτρου του τριγώνου ΑΒΓ. Κατασκευάζουμε ένα οξυγώνιο τρίγωνο ΑΒΓ και φέρνουμε το ύψος του ΑΔ. ΓΔ και ΔΑ αντίστοιχα. ΒΓ . Αν φέρουμε την ευθεία ε // ΒΓ η οποία διέρχεται από το Α. Ν των πλευρών του ΑΒ . 2 ε) ΛΜ = ΔΓ − ΑΒ .

9.10. Αν το ευθύγραμμο τμήμα που ενώνει τα μέσα των πλευρών ΑΓ και ΒΓ αντίστοιχα είναι 2x–1 cm. Σε ένα οξυγώνιο και σκαληνό τρίγωνο ΑΒΓ φέρ- νουμε το ύψος του ΑΔ και παίρνουμε τα μέσα Μ . ΑΓ και ΒΓ αντίστοιχα. Ν . Να αποδείξετε ότι το τετράπλευρο ΜΝΡΔ είναι τραπέζιο. Σε ορθογώνιο τρίγωνο ΑΒΓ με Α ΒΓ = 12 cm και η ΑΒ = 2x+2 cm. 57 . ˆ = 900.ΕΝΟΤΗΤΑ 2Η: Ίσα τμήματα μεταξύ παραλλήλων 2. να βρείτε πόσες μοίρες είναι η γωνία Γˆ . η 2. Ρ των πλευρών του ΑΒ .

3. [Απ. 2 x +2 2x+1 E Ε ∆ 4x2+ x x Γ B [Απ. Στο τρίγωνο ΑΒΓ του δι- πλανού σχήματος η ΔΕ//ΒΓ. 2cm] 3. Δίνονται δύο παράλληλες ευθείες ε1 και ε2.6. Τι αναφέρει το θεώρημα του Θαλή. Φέρνουμε ΔΕ//ΒΓ ώστε η ΑΕ = 4cm.1. Α Να αποδείξετε ότι: i) ΔΕ//ΑΒ Α 3. τότε τα τμήματα που ορίζονται στη μία είναι ανάλογα προς τα αντίστοιχα τμήματα της άλλης. [Απ. Στο επόμενο σχήμα δίνεται τρίγωνο ΑΒΓ και πά- νω στην πλευρά ΒΓ παίρνουμε σημείο Δ ώστε ΒΔ = ΑΒ = γ. να βρεθεί το μήκος του τμήματος ΑΓ. ε2 . . Να κατασκευάσετε ένα σχήμα και να γράψετε τη σχέση. με Α ΒΓ = 6cm. x= 1 ] 7 ˆ = 90 και ΑΒ = 8cm . ΘΕΩΡΗΜΑ ΤΟΥ ΘΑΛΗ 3. Δίνεται ότι ΑΔ = 2x+1.5.4.ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1Ο: Γεωμετρία 58 ΕΝΟΤΗΤΑ 3. ε΄ ε Οι ευθείες ε και ε΄ τέμνονται από τις παράλληλες ευθείες ε1 . A Α΄ B Γ ∆ Είναι: ΑΒ = ΒΓ = ΓΔ .2.2cm] ii) ∆ ∆ Γ ΒΔ = ΔΕ ΔΓ ΓΕ Ε Β 3. Στο παρακάτω σχήμα η ΑΔ είναι διχοτόμος της ˆ και ΑΕ = ΕΔ. ΔΒ = x. Να υπολογίσετε το τμήμα ΑΔ. ΑΔ=3. Το τρίγωνο ΑΒΓ είναι ορθογώνιο B 3. ΑΓ = x cm . ΔΑ = x+1 cm και AE = 3cm. Α′Β′ Β΄ Β′ Γ′ Γ ′Δ ′ Γ΄ ∆΄ ______________________________________________________________________________ΑΣΚΗΣΕΙΣ_____________ A Α 3. ε3 και ε4. Να βρείτε το x. Απάντηση: Όταν παράλληλες ευθείες τέμνουν δύο άλλες ευθείες. Αν Γ από σημείο Α εντός των παραλλήλων αυτών ευθειών φέρουμε τις τέμνουσες ΒΑΓ και ΔΑΕ ώστε ΑΒ = 2cm. ΑΕ = x2+2 και ΕΓ = 4x2+x.

ΕΝΟΤΗΤΑ 3Η: Θεώρημα Θαλή 59 Α E γ Β ∆ Γ Από το σημείο Δ φέρνουμε την ΔΕ παράλληλη προς την ΑΓ.5 m και ΒΕ = 8 m να βρεθεί το μήκος γ της πλευράς ΑΒ. Αν είναι ΓΔ = 2. [Απ. γ=10m] .

Στο επόμενο σχήμα τα διαδοχικά τετράγωνα ΑΒΓΔ . ΓΔΕΖ και ΕΖΗΘ έχουν πλευρά α. Για δύο τρίγωνα ΑΒΓ και ΔΕΖ δίνονται τα ε- ξής: ˆ = Εˆ .4. Στο παρακάτω τετράπλευρο είναι Α Δˆ 1 = Δˆ 2 . Να εξετάσετε αν είναι όμοια.2. να υπολογίσετε τα τμήματα ΑΕ. Γˆ = Ζˆ . δηλαδή είναι όμοια. χουν ΑΒ = 7.11.3. ΒΓ=15cm] l . Σε ένα τρίγωνο ΑΒΓ δίνεται ΑΒ = 12 cm και ΑΓ = 18 cm. [Απ.10. Ένα ορθογώνιο έχει διαστάσεις 5cm .8. . ΟΜΟΙΟΤΗΤΑ 5. δηλαδή είναι όμοια. ΔΖ = 4x+8 cm. όταν έχουν τις πλευρές τους ανάλογες και τις αντίστοιχες γωνίες τους ίσες. ΕΓ=6cm.7. iii) Να αποδείξετε ότι ο λόγος ομοιότητας των δύο τριγώνων είναι λ = 1 . ΒΓ = x+6 cm . Πότε δύο πολύγωνα είναι όμοια. Α Α΄Β΄ = 72cm . [Απ. ΑΒ = 4cm . Β 4 cm 5. Αν ΑΒ = 4cm . Από ένα σημείο Δ της ΑΒ τέτοιο ώστε ΑΔ = 8 cm φέρνουμε παράλληλη προς την ΒΓ που τέμνει την ΑΓ στο σημείο Ε. 9cm. 5. Α Α΄Β΄ = 10cm . ΑΔ = 4 cm και ΔΓ = 9 cm. ΕΓ και ΒΓ. Να εξετάσετε αν είναι όμοια. ´ô = 4dm. 6cm] 5.ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1Ο: Γεωμετρία 60 ΕΝΟΤΗΤΑ 5. ΑΓ = 5cm 4 να υπολογίσετε τις πλευρές των δύο ορθογωνίων. Δύο παραλληλόγραμμα ΑΒΓΔ και Α΄Β΄Γ΄Δ΄ έ- ˆ =Α ˆ ′ = 700 . χουν ΑΒ = 8cm . Α ΔΕ = x+2 cm . 2 ∆ 9 cm Γ Να υπολογίσετε το μήκος της διαγωνίου ΒΔ. i) Να αποδείξετε ότι τα δύο τρίγωνα είναι όμοια. [Απ. 1) ______________________________________________________________________________ΑΣΚΗΣΕΙΣ_____________ Α 5.6. Απάντηση: Όταν δύο τρίγωνα έχουν τις γωνίες τους ίσες. 5.2dm . Αν η ΕΒ τέμνει την προέκταση της ΔΑ στο σημείο Ζ. 5. 1 0 5. ˆ = ΔΒΓ 5. τότε έχουν και τις αντίστοιχες τις γωνίες τους ίσες. τότε έχουν και τις αντίστοιχες πλευρές τους ανάλογες. Δύο ορθογώνια ΑΒΓΔ και Α΄Β΄Γ΄Δ΄ είναι όμοια με λόγο ομοιότητας 1 . Αν ΔΕ = 10 cm. ii) Να υπολογίσετε το x. 3cm ενώ ένα άλλο έχει διαστάσεις 15cm . 2) Όταν δύο τρίγωνα έχουν τις πλευρές τους ανάλογες. ΑΖ=18cm] 5. Απάντηση: Δύο πολύγωνα είναι όμοια. ΑΕ=12cm. ´ô = 4cm. Να εξετάσετε αν είναι όμοια. Δύο παραλληλόγραμμα ΑΒΓΔ και Α΄Β΄Γ΄Δ΄ έ- ˆ =Α ˆ ′ = 65 . ΒΓ = 40cm .1. Να αναφέρεται τα κριτήρια ομοιότητας δύο τριγώνων.9. να βρεθεί το μήκος του τμήματος ΑΖ. Σε τετράγωνο ΑΒΓΔ με πλευρά 6 cm προεκτεί- νουμε την πλευρά ΔΓ κατά τμήμα ΓΕ = 2 cm.5. 3 5. ΒΓ = 2cm .

2cm] 5. i)ΜΔ=2. iii) Να αποδείξετε ότι ΔΒΕ i) ˆ = 900. α)Όχι β)x=1 γ)10cm. να βρείτε τις πλευρές τριγώνου το οποίο είναι όμοιο με το ΑΒΓ με λόγο ομοιότητας λ = 2. ΓΔ=3. β) Να βρεθεί το x αν η περίμετρος του τριγώνου είναι 15 cm. i) Να υπολογίσετε τα μήκη των τμημάτων ΜΔ και ΓΔ. [Απ.13. 8cm. Από το μέσο Μ της πλευράς ΑΓ φέρνουμε την κάθετη ΜΔ προς την ΒΓ.4cm . ΑΓ = x(x+3) και ΒΓ = x2 + 5x. ii) Να αποδείξετε ότι τα τρίγωνα ΒΔΕ και ΒΖΘ είναι όμοια.12. εί5. Σε ένα ορθογώνιο τρίγωνο ΑΒΓ με Α ναι ΑΓ = 8 cm και ΒΓ = 10 cm. l = ΘΒΗ l .ΕΝΟΤΗΤΑ 5Η: Όμοιότητα Α 61 ∆ Ε Θ Γ Ζ Η α Β Να υπολογίσετε τα τμήματα ΒΔ . γ) Για την τιμή του x που βρήκατε στο προηγούμενο ερώτημα. [Απ. Σε τρίγωνο ΑΒΓ είναι ΑΒ = 6 – x . α) Είναι δυνατόν το x να ισούται με 2. ii) Να επαληθεύσετε τα αποτελέσματα που βρήκατε. χρησιμοποιώντας το Πυθαγόρειο θεώρημα στο τρίγωνο ΓΔΜ. 12cm] . ΒΕ . ΒΘ και ΖΘ ως συνάρτηση του α.

η οποία τέμνει την πλευρά ΑΓ στο σημείο Ε.Πως συνδέονται τα εμβαδά δύο όμοιων σχημάτων.1. i) Να αποδείξετε ότι τα τρίγωνα ΑΔΕ.2. Στην πλευρά του ΑΒ παίρνουμε ένα σημείο Δ τέτοιο ώστε ΑΔ = 2 . i)40cm2 ii)250cm2 iii)200cm2] . ii) Να υπολογίσετε το εμβαδόν των τριγώνων ΑΔΕ και ΓΕΖ.ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1Ο: Γεωμετρία 62 ΕΝΟΤΗΤΑ 6. ΓΕΖ και ΑΒΓ είναι όμοια. [Απ. Από το Ε φέρνουμε ευθεία παράλληλη προς την ΑΒ που τέμνει την ΒΓ στο Ζ. Από το Δ φέρνουμε ευθεία παράλΔΒ 5 ληλη προς την πλευρά ΒΓ. iii) Να υπολογίσετε το εμβαδόν του παραλληλογράμμου ΔΕΖΒ. Απάντηση: Ο λόγος των εμβαδών δύο όμοιων σχημάτων είναι ίσος με το τετράγωνο του λόγου ομοιότητας.Ένα τρίγωνο ΑΒΓ έχει εμβαδόν 490cm2. ΛΟΓΟΣ ΕΜΒΑΔΩΝ ΟΜΟΙΩΝ ΣΧΗΜΑΤΩΝ 6. ______________________________________________________________________________ΑΣΚΗΣΕΙΣ_____________ 6.

63 ¾ Τριγωνομετρικοί αριθμοί οξείας γωνίας ¾ Τριγωνομετρικοί αριθμοί οποιασδήποτε γωνίας ¾ Τριγωνομετρικοί αριθμοί παραπληρωματικών γωνιών ¾ Σχέσεις μεταξύ των τριγωνομετρικών αριθμών μιας γωνίας ¾ Νόμος των ημιτόνων ¾ Νόμος των συνημιτόνων .

.

συνω = ΑΒ =  υποτεινουσα ΒΓ α υσ νο τεί ο υπ απέναντι κάθετη πλευρά ω B προσκείμενη κάθετη πλευρά Α Εφαπτομένη μιας οξείας γωνίας ενός ορθογωνίου τριγώνου. Να αποδείξετε ότι για τους τριγωνομετρικούς αριθμούς των συμπληρωματικών γωνιών ισχύει: ημ(900 – ω) = συνω και συν(900 – ω) = ημω. ημω = ΑΓ = .   απεναντι καθετη πλευρα Δηλαδή.ΕΝΟΤΗΤΑ 1Η: Τριγωνομετρικοί αριθμοί γωνίας ω με 00 ≤ ωˆ ≤ 1800 ΕΝΟΤΗΤΑ 65 1. ΤΡΙΓΩΝΟΜΕΤΡΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΟΞΕΙΑΣ ΓΩΝΙΑΣ 1. Απάντηση: Γ Στο ορθογώνιο τρίγωνο ΑΒΓ παρατηρούμε ότι: ημΒ = ΑΓ ΒΓ και συνΓ = ΑΓ .   προσκειμενη καθετη πλευρα ΑΒ 1. ˆ και Γˆ είναι συμπληρωματικές. ˆ + Γˆ = 900 ή Β ˆ = 900 – Γˆ .   απεναντι καθετη πλευρα Δηλαδή.2. ως οξείες γωνίες ορθογωνίου τριΌμως οι γωνίες Β γώνου. 1. συνω και εφω λέγονται τριγωνομετρικοί αριθμοί της γωνίας ω. Τι ονομάζουμε ημίτονο. ονομάζουμε το πηλίκο της προσκείμενης κάθετης πλευράς προς την υποτείνουσα. ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Οι τρεις αριθμοί ημω. 1. δηλαδή Β 0 Επομένως ημ(90 – Γ) = συνΓ. Όμοια βρίσκουμε ότι συν(900 – ω) = ημω.1. Δηλαδή.   προσκειμενη καθετη πλευρα . συνημίτονο και εφαπτομένη μιας οξείας γωνίας ενός ορθογωνίου τριγώνου.1. Για παράδειγμα: ημ540 = ημ(900 – 360) = συν360. ονομάζουμε το πηλίκο της απέναντι κάθετης πλευράς προς την υποτείνουσα. εφω = ΑΓ = . Όμοια βρίσκουμε ότι συν(900 – Γ) = ημΓ. ΒΓ δηλαδή ημΒ = συνΒ.  ΒΓ υποτεινουσα Συνημίτονο μιας οξείας γωνίας ενός ορθογωνίου τριγώνου.1. Απάντηση: Γ Ημίτονο μιας οξείας γωνίας ενός ορθογωνίου τριγώνου. συν730 = συν(900 – 170) = ημ170. B Α .2. Γενικά. για τις συμπληρωματικές γωνίες ω και 900 – ω ισχύει: ημ(900 – ω) = συνω.1. ονομάζουμε το πηλίκο της απέναντι κάθετης πλευράς προς την προσκείμενη κάθετη πλευρά.

εφω = y (x ≠ 0). 1ο 2ο 3ο 4ο ημx συνx εφx + + + + – – – – + – + – _______________________________________________________________________________ΑΣΚΗΣΕΙΣ_____________ 1. παίρνουν τιμές από το –1 έως το 1.Ελάχιστη -1. Να βρεθεί η μέγιστη και η ελάχιστη τιμή της πα- ράστασης y = 4ημ2x – 1. Να ορίσετε τους τριγωνομετρικούς αριθμούς μιας γωνίας ω.9.y) y ρ ω x x΄ O x l = ωˆ . συνω = x ρ .5. τότε ορίζουμε να είναι: ημω = y ρ . Σε ένα ορθοκανονικό σύστημα αξόνων παίρνουμε τα σημεία Α(–3.7. Να εξηγήσετε ότι το ημω και το συνω.4. Απάντηση: y M(x. Σε ένα ορθογώνιο σύστημα αξόνων παίρνουμε ένα σημείο Μ(x. Β(2. x 1.Ελάχιστη 1. Α=0. Να βρεθεί η μέγιστη και η ελάχιστη τιμή της παρά- στασης y = 2συν2x + 1.6. 1 και 0.8. Αρ. Μέγιστη 3] . x ΟΓ l και x ΟΔ l . για οποιαδήποτε γωνία ω ισχύουν: –1 ≤ ημω ≤ 1 και –1 ≤ συνω ≤ 1.3.10. ώστε x OM Αν θέσουμε ΟΜ = ρ. Να γράψετε τον πίνακα με τα πρόσημα των τριγωνομετρικών αριθμών. [Απ. Μέγιστη 3] 1. Επομένως. γωνιών x ΟΑ 1. Να υπολογίσετε τους τριγωνομετρικούς αριθμούς των l . Β=0. Να υπολογίσετε τη μέγιστη και την ελάχιστη τιμή των επόμενων παραστάσεων: i) Α = 3ημx – 5 iii) Γ = 7ημx + 6συνx ii) Β = 4 – 2συνx iv) Δ = 2ημx – 3συνx 1. Γ(–6. Δ(0.–2) . x ΟΒ l . Απάντηση: Τεταρτημόριο Τριγ. y) τέτοιο. Τα ημω και συνω μπορούν ακόμα να πάρουν και τις τιμές –1 .ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7Ο: Τριγωνομετρία 66 1.–5).0) .8) . Να υπολογίσετε την τιμή των παραστάσεων: Α = ημ250 – συν350 + ημ550 – συν650 Β = 2συνx + 3ημ(900–x) – 5συνx εφ 2 450 + 4ημ 2 300 − 2007 Γ= 2006 ⋅εφ100 450 − 2συν600 [Απ. 1. [Απ. Απάντηση: Οι αριθμοί x και y εκφράζουν τις κάθετες πλευρές ορθογωνίου τριγώνου στο οποίο η υποτείνουσα είναι ρ > x και ρ > y . Γ=-1] 1.

ΕΝΟΤΗΤΑ 1Η: Τριγωνομετρικοί αριθμοί γωνίας ω με 00 ≤ ωˆ ≤ 1800 ΕΝΟΤΗΤΑ 67 2.25 .3 . 90 < x < 180 0 0 δ) εφx = –1 . 900 ≤ x ≤ 1800 ημ2x – 2ημx + 1 = 0 .συνω=.3. Να υπολογίσετε τη γωνία x.819 β)-0. ω=1200] 2 2 . 90 < x < 180 β) 2.5. α)0. 2] 2. [Απ.819] 2. Β.423 εφ980 = εφ(1800–820) = –εφ820  –7. 00 ≤ x ≤ 1800 4συν2x = 3 .2. 00 ≤ x ≤ 1800 0 0 ε) (2ημx – 2 )(συνx–1) = 0 .6.766 (ii) (iii) συν1150 = συν(1800–650) = –συν650  –0. 0 ≤ x ≤ 180 α) β) γ) δ) να υπολογίσετε τους τριγωνομετρικούς αριθμούς της γωνίας ω καθώς και την γωνία. _______________________________________________________________________________ΑΣΚΗΣΕΙΣ_____________ 2. Αν συν350 = 0. Να υπολογίσετε τη γωνία x. 900 < x < 1800 0 0 γ) 3εφx + 3 = 0 .εφω=. ΤΡΙΓΩΝΟΜΕΤΡΙΚΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΠΑΡΑΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΩΝ ΓΩΝΙΩΝ Για δύο παραπληρωματικές γωνίες ωˆ και 1800 – ωˆ ισχύει: ημ(1800–ω) = ημω συν(1800–ω) = –συνω εφ(1800–ω) = –εφω ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ: (i) ημ1300 = ημ(1800–500) = ημ500  0. Αν Α. Να γραφεί σε απλούστερη μορφή η παράσταση: ημ(900 − θ ) ⋅ συν(900 − θ ) ⋅ εφ(1800 − θ ) ⋅ εφ450 Α= εφ θ ⋅ ημ(1800 − θ ) ⋅ συν(1800 − θ ) ⋅ ημ1500 [Απ.115. ημω= 3 .1 . να δείξετε ότι: α) ημ(Α+Β) = ημΓ γ) εφ(Γ+Α) = –εφB β) συν(Β+Γ) = –συνΑ 2. 0 < x < 180 2συνx = 1 .4. αν: ημ2x = 0. αν: 0 0 α) 2ημx – 3 = 0 .1. Αν 900 < ω < 1800 και 2(1 – ημω) + 4 + 3 = 3( 3 – 2ημω) + 6 0 ημ55 συν1450 [Απ. Γ είναι οι γωνίες ενός τριγώνου ΑΒΓ. 00 ≤ x ≤ 1800 2ημ2x + ημx – 1 = 0 .819 να υπολογίσετε: α) β) 2.

συν ω Απάντηση: y M(x. Να αποδείξετε ότι: εφω = ημ ω .ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7Ο: Τριγωνομετρία 68 ΕΝΟΤΗΤΑ 3. i)α=3. ημ2ω + συν2ω = 1. _______________________________________________________________________________ΑΣΚΗΣΕΙΣ_____________ [Απ. εφω = ημ2ω + συν2ω = 1. Να αποδείξετε ότι: Δηλαδή . x 3.y) l = ωˆ . δηλαδή όταν ωˆ ≠ 900 και ωˆ ≠ 2700. i) Να βρείτε τους αριθμούς: α = 13 − 13 + 7 + 4 και β = 41− 29 − 19 − 9 ο ii) Αν η γωνία ω ανήκει στο 2 τεταρτημόριο και είναι ημω = α .β=6 ii)Π= 3 ] 4 3. ώστε συνω ≠ 0.4. Tην αριθμητική τιμή της παράστασης: A= 3ημ 2 x + 5ημ x ⋅ συν x . έχουμε Για τη γωνία x OM y ημω = y ρ συνω = x και ρ y y⋅ ρ ημ ω y Επομένως = ρ = = = εφω. εφ 2 x . x x⋅ ρ συν ω x ρ ω ρ x΄ x O ημ ω . εφ 2 ω 3. να υπολογίσετε: 5 i) ii) Tο συνx και την εφx.y) x2 + y2 = ρ2 2 2 x2 + y = ρ ρ2 ρ2 ρ2 2 ρ ω x΄ A O 2 ⎛ x⎞ + ⎛ y⎞ =1 ⎜ ρ⎟ ⎜ ρ⎟ ⎝ ⎠ ⎝ ⎠ x (συνω)2 + (ημω)2 = 1. Απάντηση: Έχουμε: y M(x.1. Αν ημx = 3 και 00 < x < 900. συν ω Ο τύπος ισχύει με την προϋπόθεση ότι η γωνία ωˆ είναι τέτοια.2. να βρεθεί η αριθμητική τιμή της β παράστασης: Π = 2ημ ω − συν 2 ω . Δηλαδή .3. ΣΧΕΣΕΙΣ ΜΕΤΑΞΥ ΤΡΙΓΩΝΟΜΕΤΡΙΚΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ ΜΙΑΣ ΓΩΝΙΑΣ 3.

1+εφ 2 x 3. συν 2 α 3. Να αποδείξετε ότι: ημ α – 1 = 1 . Να αποδείξετε ότι: 1 – συν ω = ημω. 3. γ = 3συνω 3.14. Π= 1 ] 11 [Απ. ημα=. Να απλοποιήσετε τις παραστάσεις: συν 4 ω − ημ 4ω 2συν 2 ω −1 i) ii) 2 συν 4 ω − ημ 4ω 1 − εφ ω [Απ.συνx.x + συν2α = 0 έχει μοναδική λύση.6. Αν ημω = 3λ και συνω = 4λ με 0 < λ < 1 .13. ημ α ημ α 1 − συν α 3. 1 − ημ ω 1 + ημ ω συν ω 3. Αν συνx = – 5 και 900 ≤ x ≤ 1800.y)=(1. Να αποδείξετε ότι: εφ 2 ω −1 = ημ2ω –συν2ω. κ +λ να βρείτε: το συνφ β) την εφφ [Απ. ημ α − συν α εφ α −1 3. [Απ. [Απ.συνφ .19. i)συν2ω ii)1] Αν (x. Αν εφx και 00 < x < 900.10.29.22. Tην αριθμητική τιμή της παράστασης: 5εφ x + 3ημ 2 x + συν x . Να αποδείξετε ότι: ημx. Να αποδείξετε ότι: 2 3.εφx + i) ii) A= 3.20.30. εφx= 4 ] 5 5 3 . ημ ω συν ω ημ ω 3. εφ α ημ α 1 − συν α 3.15.8. κ > λ > 0 και 900 < x < 1800. α)συνφ=. ημx= 4 . εφ 2 ω + 1 3. i)(x. να υπολογίσετε την α- ριθμητική τιμή της παράστασης: Π= ημ 2 x − 2ημ x ⋅ συν x . 3. να υπολογί13 σετε: Tο ημx και την εφx.ημω+2x. Να αποδείξετε ότι: εφ2α – ημ2α = εφ2α .12.33. εφ α ημ α 1+συν α 3. αν η γωνία ανήκει στο 4ο τεταρτημόριο. Να αποδείξετε ότι: συν2ω (1 + εφ2ω) = 1. συνx= 3 .16.2 5 . i) Να λύσετε το σύστημα: ⎧⎪ 2 x − y + 1 + 4 x − 3 y = x + 2 3 2 ⎨ 2 y = 3( x −1) ⎩⎪ ii) [Απ.28. Να αποδείξετε ότι: (ημα + συνα)2 – (ημα – συνα)2 = 4ημα. 3.27. ημ2α.ημω+2006y.5.17.23.συνω)2 = 4. 2 3.32. Να βρείτε τους τριγωνομετρικούς αριθμούς της γωνίας α.y) είναι η λύση του παραπάνω συστήματος να αποδείξετε ότι: 4(x. Αν 00 < x < 900 και συνx = 2ημx – 1 να βρείτε τους τριγωνομετρικούς αριθμούς της γωνίας x.ημφ .συνα. 3. Να αποδείξετε ότι: (1 – 3. Έστω ότι η εξίσωση x2 + ημα. υπολογίσετε την τιμή της παράστασης: Α = 25λ2 + (5λ – 1)3. Να αποδείξετε ότι: 1 + εφ2α = 1 )(1 – 1 ) = 1.21. 3. Να αποδείξετε ότι: εφα (συνα – συν3α) = ημ3α. 5 1 = 1. Αν α = 3ημω.0)] 1 . Να αποδείξετε ότι: (εφω + συν ω )( 1 – συνω)( 1 – ημω) = 1. ημ x − συν x 1 − εφ x 3. Να αποδείξετε ότι: ημ α + συν α εφ α + 1 = . εφ α 3. 3. Να αποδείξετε ότι: ημ α + 1 − συν α = 2 .2κλ 2 2 κ +λ 2 2 β)εφφ= λ -κ ] 2κλ 3. Α=1] 3.31.26. συν 2 ω ημ 2 ω να δείξετε ότι: α2 + β2 + γ2 = 9. Να αποδείξετε ότι: ημ α + 1 = 1 . 4ημ 2 x − 3συν 2 x [Απ. Να αποδείξετε ότι: ημ 2 x συν x + = ημx + συνx.ΕΝΟΤΗΤΑ 3Η: Τριγωνομετρικοί αριθμοί παραπληρωματικών γωνιών 3.9.11.24.συνω)2 + (2006y.25. Να αποδείξετε ότι: ημ4α – ημ2α = συν4α – συν2α. εφα=-2] 5 2 2 3. Να αποδείξετε ότι: 1 1 + = 22 . Αν ημφ = κ 2 − λ 2 .7. Να αποδείξετε ότι: 69 2 (3ημω + 4συνω) + (4ημω – 3συνω) = 25. 1+ ημ ω 3. συνα= 5 . να 4 α) ημ α + εφ α = 1 + συνα. β = 3ημω.18. 3. 2ημ x + 3 3. Να αποδείξετε ότι: ημ4x – συν4x = 2ημ2x – 1.

⎩ ( −εφ θ ) ⋅ x − y = 1 Να λυθεί το σύστημα: ⎨ [Απ. αν είναι 3ημx + 4συνx = 5.34. εφθ=. ημθ= 3 . ii) ⎧(ημ θ ) ⋅ x − (συν θ ) ⋅ y = 1 . i) Αν συνθ = – 12 και 900 ≤ θ ≤ 1800 να υπολογι13 στούν τα ημθ και εφθ.5 13 12 ii)( 5 . i)ημθ= 5 . 1 )] 2 24 3.ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7Ο: Τριγωνομετρία 70 3. [Απ. συνθ= 4 .35. εφθ= 3 ] 5 5 4 . Να υπολογίσετε τους τριγωνομετρικούς αριθμούς της γωνίας x.

. ημΒ ημΓ Επομένως. ημΑ ημΒ ημΓ 4. ΝΟΜΟΣ ΤΩΝ ΗΜΙΤΟΝΩΝ & ΣΥΝΗΜΙΤΟΝΩΝ 4. γ και γωνίες Α 2 2 2 α = β + γ – 2βγ. Στο ορθογώνιο τρίγωνο ΔΑΓ είναι ημΑ = ΓΔ ή ΓΔ = ΑΓ. Να γράψετε και να εξηγήσετε το νόμο των ημιτόνων.ημΑ)2 + (γ – β.συνΑ (3) Από τις (1) .συνΒ και γ2 = α2 + β2 – 2αβ.1.συνΓ. β.ΕΝΟΤΗΤΑ 6Η: Νόμος των ημιτόνων & συνημιτόνων ΕΝΟΤΗΤΑ 71 4.ημ2Α + γ2 – 2βγ. Να γράψετε και να εξηγήσετε το νόμο των συνημιτόνων.συνΑ β2 = γ2 + α2 – 2γα.ημΒ (2) ΒΓ Από τις (1) και (2) έχουμε ΒΓ.συν2Α = β2.ημΑ ή α.2. Στο ορθογώνιο τρίγωνο ΓΔΒ έχουμε α2 = ΓΔ2 + ΔΒ2 (1) Στο ορθογώνιο τρίγωνο ΑΔΓ είναι ημΑ = ΓΔ ΑΓ Ακόμα συνΑ = ΑΔ ΑΓ ή ΓΔ = β. β.ημΒ = ΑΓ. 2 2 2 Όμοια αποδεικνύεται ότι ισχύουν β = γ + α – 2γα.ημΒ = β. Β ˆ και Γˆ ισχύει: Σε ένα τρίγωνο ΑΒΓ με πλευρές α.συνΑ)2 = β2.ημΑ ή Όμοια αποδεικνύεται ότι ισχύει α = β . Στο οξυγώνιο τρίγωνο ΑΒΓ φέρνουμε το ύψος ΓΔ.συνΑ + β2. σε κάθε τρίγωνο ΑΒΓ ισχύει α = β = γ . Β ˆ και Γˆ ισχύει: Σε ένα τρίγωνο ΑΒΓ με πλευρές α.συνΑ.συνΓ.ημΑ (1) ΑΓ Στο ορθογώνιο τρίγωνο ΔΒΓ είναι ημΒ = ΓΔ ή ΓΔ = ΒΓ. (2) και (3) έχουμε α2 = (β.συνΑ. Είναι ΔΒ = ΑΒ – ΑΔ = γ – β. ημΑ ημΒ β γ = .συνΑ = β2 + γ2 – 2βγ.συνΒ γ2 = α2 + β2 – 2αβ.(ημ2Α+συν2Α) + γ2 – 2βγ. γ και γωνίες Α α = β = γ . Απάντηση: ˆ.ημΑ (2) ή ΑΔ = β. Απάντηση: ˆ. ημΑ ημΒ ημΓ Σχεδιάζουμε ένα οξυγώνιο τρίγωνο ΑΒΓ και φέρνουμε το ύψος ΓΔ.

ˆ.ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7Ο: Τριγωνομετρία 72 4. Να αποδείξετε ότι Γˆ = 1200. γ όταν α = 10cm. 4. γ = x + 2 και Α = 60 . Σε ένα τρίγωνο ΑΒΓ ισχύει η σχέση: ημ2Α = ημ2Β + ημ2Γ.5. i)α=1 ii)1200] 4.8. 4. β=5. i) Αˆ =900.4. Βˆ =300 iii)β=5cm. γ ημ y ημΓ 4. Σε ένα τρίγωνο ΑΒΓ είναι β = ˆ = 300 . Για ένα τρίγωνο ΑΒΓ δίνεται ότι: α = 3. ημΒ καθώς και τις γωˆ και Β ˆ. γ=6] [Απ. [Απ.13. i) Να υπολογίσετε τα ημΑ . [Απ. να δείξετε ότι το τρίγωνο είναι ισοσκελές.συνΑ = β2 + γ2 – α2 συνΑ = Όμοια συνΒ = β 2 + γ2 − α2 . Δίνεται τρίγωνο ΑΒΓ με α = 2β . Να αποδείξετε ότι το τρίγωνο είναι ισοσκελές. Αν α. Να αποδείξετε ότι Α βσυνΓ + γσυνΒ = α . ii) η Β 4. γ = 2 cm 0 ˆ και Α = 45 . i)α=7 ii)ημΒ= 3 3 iii)Ε= 15 3 ] 14 4. Δίνεται τρίγωνο ΑΒΓ με β = α–4 . β = 5 και γ = 7. β = 2γσυνΑ . 1200] 4. Α i) Να βρεθεί η πλευρά α. Να βρείτε τις πλευρές β και γ.12.14. β. ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Από το νόμο των συνημιτόνων έχουμε: α2 = β2 + γ2 – 2βγ.11. ii) Να βρεθεί το ημB. γ = α–4 και ˆ = 1200. 1200] 4.9. Αˆ =1050] γ 4.7. Θεωρούμε τρίγωνο ΑΒΓ και την διάμεσο του ΑΔ.15.10. 4. [Απ.6. Σε κάθε τρίγωνο ΑΒΓ να δείξετε ότι: αβσυνΓ – αγσυνΒ = β2 – γ2 . 3 cm . γ είναι οι πλευρές ενός τριγώνου ΑΒΓ και ισχύει η ισότητα: β = ˆ. την Β α 2 + γ 2 + αγ . Βˆ =300. Για ένα τρίγωνο ΑΒΓ δίνεται ότι α = 31 . γ=5 3 cm iv)Ε= 25 3 cm2] 2 4. γ = 1 cm [Απ. iii) Να υπολογιστούν τα μήκη των πλευρών β. νίες Α ii) Τι είδους είναι το τρίγωνο ΑΒΓ.3.συνΑ 2βγ. Να βρείτε τις άλλες γωνίες του τριγώνου. Σε ένα τρίγωνο ΑΒΓ είναι β = 2cm . β = και 3 Γˆ = 600. [Απ. Σε κάθε τρίγωνο ΑΒΓ να δείξετε ότι: ˆ > 900 είναι Γˆ = 450 . 2 βγ γ2 + α2 − β 2 2γα και συνΓ = α2 + β 2 − γ2 . iv) Να υπολογίσετε το εμβαδόν του τριγώνου ΑΒΓ. ˆ = 900. l = x και ΔΑΓ l = y να δείξετε ότι: Αν ΔΑΒ ημ x ημΒ β = = . να βρεθούν: και Α i) η πλευρά α.2. να βρείτε [Απ. 4. Σε τρίγωνο ΑΒΓ με Α ΑΒ = 10 cm και ΑΓ = 5 2 cm. iii) Να βρεθεί το εμβαδόν του τριγώνου. 0 ˆ β = x + 1 . Αν σε ένα τρίγωνο ΑΒΓ ισχύει η ισότητα 4 . 2αβ _______________________________________________________________________________ΑΣΚΗΣΕΙΣ____________ 4.1.

.

με το 1 στην κορυφή. 13. Το διαγώνιο άθροισμα των αριθμών ξεκινώντας από μία μονάδα. 2. Το τρίγωνο έχει πολλές ενδιαφέρουσες αριθμητικές ιδιότητες. 3. 8. ο οποίος δεν βρίσκεται στη διαγώνιο. στην οποία κάθε αριθμός προκύπτει από το άθροισμα του ζεύγους των αριθμών που βρίσκονται πάνω από αυτόν. … η οποία ορίζεται συναρτησιακά ως εξής α1 = 1 . είναι γνωστή ως τρίγωνο του Pascal (1623-1662) . 1+9 = 10 1+5+15 = 21 1+6+21+56 = 84 . ισούται με τον αριθμό κάτω από τον τελευταίο. 21. 1. 55. 1. Δηλαδή. 5. α2 = 1 και αn+2 = αn+1 + αn. 1 1+1 1+2+1 1+3+3+1 1+4+6+4+1 = 20 = 21 = 22 = 23 = 24 Το άθροισμα των αριθμών όπως φαίνεται στο σχήμα δημιουργούν τους όρους της ακολουθίας Fibonacci. 34. ο οποίος το χρησιμοποίησε στη μελέτη των πιθανοτήτων το 1653.Η τριγωνική διάταξη των αριθμών.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful