Xi m¨ng lß ®øng

Lêi më ®Çu

Trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y ,vÊn ®Ò më cöa héi nhËp _th«ng th¬ng kinh tÕ gi÷a c¸c níc trong khu vùc vµ quèc tÕ ®· ®Æt ra rÊt nhiÒu thö th¸ch cho c¸c ngµnh kinh tÕ trong níc . Sù xuÊt hiÖn cña c¸c s¶n phÈm c«ng nghÖ tiªn tiÕn h¬n lµ ®iÒu lo ng¹i cho viÖc c©n b»ng vµ ph¸t triÓn cña c¸c thµnh phÇn kinh tÕ trong níc ,®Æc biÖt lµ nh÷ng ngµnh kinh tÕ kh«ng ph¶i lµ thÕ m¹nh.ViÖc ®iÒu tiÕt vµ ®Þnh h×nh l¹i nh÷ng chiÕn lîc ph¸t triÓn lµ yªu cÇu cÊp thiÕt cho mäi thµnh phÇn kinh tÕ hiÖn nay. Lµ mét thµnh phÇn kinh tÕ ®ãng gãp 10 ÷12 % GDP cña tæng c¸c ngµnh c«ng nghiÖp ,ngµnh xi m¨ng ViÖt Nam ®· chiÕm mét vai trß quan träng ë mét ®Êt níc ®ang trong giai ®o¹n chuyÓn ®æi .Sù biÕn ®éng cña t×nh h×nh kinh tÕ chÝnh trÞ trong níc vµ héi nhËp AFTA ®· n¶y sinh rÊt nhiÒu vÊn ®Ò míi .ViÖc c¾t gi¶m thuÕ khiÕn thuÕ nhËp khÈu xi m¨ng tõ c¸c níc ASEAN vµo ViÖt Nam chØ cßn 20% ;gi¸ b¸n mét tÊn xi m¨ng nhËp khÈu (xi m¨ng Th¸i Lan ) t¹i Thµnh Phè Hå ChÝ Minh chØ b»ng gi¸ b¸n mét tÊn xi m¨ng trong níc ….ChÝnh v× thÕ mµ vÊn ®Ò vÒ thÞ trêng xi m¨ng lµ t¬ng ®èi dµi .Vµ sù ph¸t triÓn cña nã trong t¬ng lai cßn rÊt l©u bÒn. VÝ nh ®èi víi mét sè tØnh thµnh phè ë níc ta xi m¨ng lµ mét mòi nhän hµng ®Çu trong ph¸t triÓn kinh tÕ ,t¨ng thu nhËp quèc d©n nh Thµnh phè H¶i D¬ng ,……. NghÞ quyÕt ®¹i héi ®¶ng VIII ®· ®Ò ra chiÕn lîc ph¸t triÓn xi m¨ng ViÖt Nam ®Õn n¨m 2000 ph¶i ®¹t 19 ÷ 20 triÖu tÊn vµ ®Õn 2010 ®¹t s¶n lîng 44 triÖu tÊn ®¸p øng nhu cÇu trong níc vµ tiÕn tíi suÊt khÈu. Trong t¬ng lai ch¾c ch¾n xi m¨ng sÏ cã mét tiÒm n¨ng rÊt lín ®Ó ph¸t triÓn .Bªn c¹nh nh÷ng lîi Ých mµ nã mang l¹i th× viÖc s¶n xuÊt xi m¨ng còng ®Æt ra vÊn ®Ò lín vÒ « nhiÔm m«i trêng .ChÝnh v× thÕ mµ chóng t«i ®· lùa chän ®Ò tµi nµy cho bµi viÕt cña m×nh ®Ó lµm râ vÒ c«ng nghÖ vµ v× sao mµ viÖc s¶n xuÊt xi m¨ng l¹i g©y ra « nhiÔm m«i trêng còng nh ®Ò ra mét vµi gi¶i ph¸p cho vÊn ®Ò « nhiÔm mµ nã g©y ra.

Nhãm 1 _Líp c«ng nghÖ m«i trêng

1

Xi m¨ng lß ®øng

Trong bµi viÕt nµy chóng t«i sÏ chia ra 4 phÇn: PhÇn PhÇn PhÇn PhÇn PhÇn I : Lîc sö ph¸t triÓn xi m¨ng trong níc vµ quèc tÕ II : Nguyªn nhiªn liÖu s¶n xuÊt xi m¨ng III : S¬ lîc c«ng nghÖ s¶n xuÊt xi m¨ng IV : VÊn ®Ò « nhiÔm m«i trêng do c«ng nghÖ nµy V : Mét sè gi¶i ph¸p sö lý

PhÇn I. Lîc sö ph¸t triÓn cña xi m¨ng. 1) Lîc sö ph¸t triÓn cña xi m¨ng thÕ giíi Tõ xa loµi ngêi ®· biÕt dïng c¸c lo¹i nguyªn liÖu thiªn nhiªn cã tÝnh kÕt dÝnh ®Ó x©y dùng c¸c c«ng tr×nh, nhng nãi chung c¸c chÊt kÕt dÝnh nµy cã cêng ®é thÊp kh«ng ®¸p øng ®îc nhu cÇu sö dông ngµy cao cña con ngêi. M·i ®Õn n¨m 1812 ÷ 1825 Xi m¨ng Poocl¨ng míi ®îc ph¸t hiÖn, Xi m¨ng Poocl¨ng ®· ®îc ph¸t triÓn qua gÇn hai thÕ kû nªn c«ng nghÖ s¶n xuÊt ngµy cµng cao. Tríc ®©y xi m¨ng ®îc s¶n xuÊt chñ yÕu theo ph¬ng ph¸p b¸n kh«, phèi liÖu ®îc vª viªn trong lß ®øng, ph¬ng ph¸p ít lß quay, ph¬ng ph¸p kh« chØ lµ thø yÕu, s¶n lîng xi m¨ng s¶n xuÊt theo ph¬ng ph¸p ít chiÕm 70 ÷ 80% s¶n lîng xi m¨ng s¶n xuÊt ra. Ngµy nay ®Ó tiÕt kiÖm nhiªn liÖu, nhiÖt lîng, cïng víi sù ph¸t triÓn cña khoa häc c«ng nghÖ th× c«ng nghÖ s¶n xuÊt xi m¨ng theo ph¬ng ph¸p kh« chiÕm vÞ trÝ chñ ®¹o. hiÖn nay c«ng nghÖ s¶n xuÊt xi m¨ng trªn thÕ giíi ®¹t ®Õn tr×nh ®é cao, s¶n lîng t¨ng, chÊt lîng tèt, phong phó vÒ chñng lo¹i. ®øng ®Çu lµ c¸c níc cã nÒn c«ng nghiÖp tiªn tiÕn nh Mü, NhËt vµ c¸c níc T©y ©u. • S¶n lîng xi m¨ng cña mét sè níc ®«ng nam ¸ trong nh÷ng n¨m ®Çu vµ cuèi thËp kû 90 nh sau (triÖu tÊn):
Nhãm 1 _Líp c«ng nghÖ m«i trêng 2

Xi m¨ng lß ®øng

N¨m 1990 1991 1998 1999 2000

Th¸i lan 18,044 18,890 22,829 25,700 26,700

In®«nªxi a 16,298 16,238 22,314 33,212 43,983

Malaixia 6,732 7,738 11,722 15,840 18,050

Philipin 6,632 7,536 12,888 13,394 15,039

NhËn xÐt: S¶n lîng xi m¨ng t¨ng nhanh, sau 10 n¨m s¶n lîng t¨ng gÇn gÊp ba nh Ind«nªxa, Malaixia, Philipin. Riªng th¸i lan do chÞ khñng khoµng tµi chÝnh nh÷ng n¨m cuèi cña thËp kû nªn s¶n lîng t¨ng chËm h¬n. So s¸nh b×nh qu©n xi m¨ng trªn mét ®Çu ngêi cña níc ta vµ mét sè níc trong khu vùc (kg/ngêi/n¨m). N¨m Hµn quèc 1990 772 1997 1205 Malaixi a 321 690 Th¸i lan 330 655 Philipi n 112 235 In®onª xia 87 140 ViÖt Nam 45 125

NhËn xÐt: B×nh qu©n xi m¨ng trªn ®Çu ngêi cña níc ta cßn rÊt thÊp, ®iÒu ®ã chøng tá cïng víi sù ph¸t triÓn cña x· héi th× nhu cÇu xi m¨ng cña níc ta cßn t¨ng cao. 2) Lîc sö ph¸t triÓn cña xi m¨ng ViÖt Nam • Cuèi thÕ kû XIX thùc d©n Ph¸p thÊy nguån nguyªn liÖu ë níc ta phong phó vµ nh©n c«ng rÎ m¹t nªn Ph¸p ®· x©y dùng nhµ m¸y xi m¨ng H¶i phßng vµo n¨m 1899 chñ yÕu ®Ó phôc vô x©y dùng cÇu cèng, c«ng tr×nh qu©n sù. • N¨m 1899 ®Õn 1922 x©y dùng 5 hÖ thèng lß ®øng cã n¨ng suÊt 12 v¹n tÊn, n¨m 1928 ÷ 1939 x©y 5 lß quay cã n¨ng suÊt 30 v¹n tÊn. Sau hoµ b×nh lËp l¹i 1954 c¸c níc x· héi chñ nghÜa gióp ta kh«i phôc vµ c¶i t¹o nhµ m¸y xi m¨ng H¶i phßng ®a tæng c«ng suÊt 70 v¹n tÊn. • N¨m 1960 ÷ 1970 x©y dùng thªm hµng chôc nhµ m¸y xi m¨ng lß ®øng. • N¨m 1963 x©y dùng nhµ m¸y Hµ tiªn I (theo ph¬ng ph¸p ít).

Nhãm 1 _Líp c«ng nghÖ m«i trêng

3

Xi m¨ng lß ®øng

• N¨m 1976 ÷ 1982 x©y dùng nhµ m¸y xi m¨ng BØm s¬n theo ph¬ng ph¸p ít cã n¨ng suÊt 1,2 triÖu tÊn vµ nhµ m¸y xi m¨ng Hoµng th¹ch víi n¨ng suÊt 1,1 triªu tÊn theo ph¬ng ph¸p kh«. • N¨m 1991 ÷ 1992 x©y dùng nhµ m¸y Hµ tiªn II theo ph¬ng ph¸p kh« víi n¨ng suÊt 1,1 ÷ 1,2 triÖu tÊn. • N¨m 1993 ÷ 1996 x©y dùng nhËp h¬n 40 d©y truyÒn xi m¨ng lß ®øng cña Trung quèc: N¨m 1994 ®¹t 914 ngh×n tÊn, n¨m1995 ®¹t 1200000 tÊn, n¨m 1995 ®¹t 2,384 triÖu tÊn. • N¨m 1998 x©y song Hoµng th¹ch II víi n¨ng suÊt 1,2 triÖu tÊn, n¨m 1999 x©y song Bót s¬n víi n¨ng suÊt 1,4 triÖu tÊn. Ngoµi ra cßn x©y dùng thªm 3 c¬ së liªn doanh: Chinh poong n¨ng suÊt 1,4 triÖu tÊn, Sao mai 1,7 triÖu tÊn, Nghi s¬n 2,3 triÖu tÊn. • Thèng kª n¨ng lùc s¶n xuÊt vµ nhu cÇu xi m¨ng cña níc ta trong t¸m n¨m gÇn ®©y (triÖu tÊn):
20 15 10 5 0

Tæng nhu cÇu S¶n l­îng trong n­íc

n¨m tõ 1993 ÷ 2000 c¨n cø vµo møc ®é t¨ng trëng nµy dù b¸o nhu cÇu xi m¨ng nh÷ng n¨m tiÕp theo nh sau (triÖu tÊn): N¨m 2005 Nhu cÇu 22,5 2010 33 2020 54

NhËn 1994 Møc gia t¨ng nhu cÇu xi1998 xÐt: 1995 m¨ng 1999 sØ 22% mçi sÊp 2000 1993 1996 1997

• KÕt luËn: qua viÖc ph©n tÝch t×m hiÓu lÞch sö, xu híng ph¸t triÓn cña xi m¨ng thÕ giíi còng nh ë ViÖt Nam, ta thÊy xi m¨ng cã mét tiÒm n¨ng rÊt lín. PhÇn II : Nguyªn nhiªn liÖu s¶n xuÊt xi m¨ng

Nhãm 1 _Líp c«ng nghÖ m«i trêng

4

Xi m¨ng lß ®øng

I.nguyªn liÖu Clanke lµ nguyªn liÖu chñ yÕu ®Ó s¶n xuÊt xi m¨ng nã bao gåm 4 thµnh phÇn chÝnh : CaO , SiO2 , Al2O3, Fe2O3 . Nh vËy nguyªn liÖu ®Ó s¶n xuÊt xi m¨ng lµ c¸c lo¹i kho¸ng tù nhiªn cã chøa hµm lîng lín c¸c chÊt trªn . 1.CaO Nhãm oxit canxi do nhãm cacbonat canxi cung cÊp hoÆc dïng v«i côc CaO hay v«i bét hydrat d¹ng Ca(OH)2. CaO lµ thµnh phÇn chñ yÕu cña Clanke . Trong qu¸ tr×nh nung luyÖn nã tham gia ph¶n øng ho¸ häc víi c¸c oxit : SiO2,Al2O3,Fe2O3 . ®Ó t¹o thµnh4 kho¸ng chÝnh cña Clanke : C3S,C2S, C3A , vµ C4AF .CaO dîc t¹o thµnh do ph©n huû CaCO3 ë nhiÖt ®é tõ 650 ÷ 9500C. §¸ v«i lµ lo¹i vËt liÖu dÔ ®Ëp ,mÇu tr¾ng ,tû träng dao ®éng tõ 3.08 ÷ 3,3 .Tuú theo tõng lo¹i ®¸ v«i nung luyÖn ë nhiÖt ®é cao mµ nhiÖt ®é nung kh¸c nhau .Ho¹t tÝnh ho¸ häc cña ®¸ kh¸c nhau th× nhiÖt ®é nung còng kh¸c nhau, ®iÓm nãng ch¶y cña ®¸ v«i nguyªn chÊt lµ 24140C . Khi kÕt tinh xong th× kh«ng mµu hoÆc cã mµu vµng tro .Tinh thÓ cã thÓ lËp ph¬ng .Hµm lîng CaO trong Clanke cao ,kho¸ng vËt mang tÝnh phÌn cao . Kho¸ng vËt tÝnh phÌn cao lµm cho tèc ®é ho¸ níc cµng nhanh vµ Clanke chÝn cµng nhanh cêng ®é cµng cao .Nhng nÕu lîng CaO cµng cao lµm cho lîng CaTD t¨ng . Do vËy, hµm lîng CaO trong phèi liÖu ph¶i lu«n ®¹t ®îc tû lÖ hîp lý. 2. SiO2 Lµ mét trong nh÷ng thµnh phÇn chñ yÕu cña Calance, cã tû lÖ ®øng sau CaO, Oxit Silic ®îc ®a vµo phèi liÖu chñ yÕu do nguyªn liÖu ®Êt sÐt cung cÊp. Khi nung luyÖn ë nhiÖt ®é cao SiO2 tham gia ph¶n øng ho¸ häc víi CaO ®Ó t¹o thµnh C3S, C2S. NÕu trong phèi liÖu cã hµm lîng CaO nhÊt ®Þnh, SiO2 cao thi Calanke ®îc t¹o thµnh cã hµm lîng C2S lín. Trong qu¸ tr×nh lµm l¹nh chËm ë kho¶ng nhiÖt ®é trªn díi 500oC th× cã sù biÕn ®æi thï h×nh chuyÓn ho¸ β C2S → δ C2S lµm cho Clanke bÞ t¶ vôn kho¸ng δ C2S kh«ng cã tÝnh kÕt dÝnh vµ lµ thµnh phÇn cã h¹i trong xim¨ng do hiÖn tîng tr¬ng në thÓ tÝch. 3.Al2O3 Cã trong nguyªn liÖu ®Êt sÐt lµ chñ yÕu. Trong qu¸ tr×nh nung luyÖn Al2O3 kÕt hîp víi CaO vµ Fe2O ®Ó t¹o thµnh kho¸ng C3A vµ C4AF, CA vµ C12A. Khi hµm lîng Al2O3 trong Calanke nhiÒu lµm cho C3A t¨ng…

Nhãm 1 _Líp c«ng nghÖ m«i trêng

5

Xi m¨ng lß ®øng

Trong qu¸ tr×nh nung luyÖn Al2O3 tham gia t¹o thµnh pha láng. Trong pha láng Al2O3 cã tÝnh phÌn cao vµ ph©n ly thµnh Al3O4. Trong ®ã mèi liªn kÕt Al-O t¬ng ®èi m¹nh, cã ®é nhít cao, dÎo. Khi ®é nhít t¨ng cao sÏ rßn vµ cã thÓ bÎ ®îc. ChÝnh khi ®é nhít kh¸ cao lµ lóc löa cuèi cña lß trong qu¸ tr×nh nung luyÖn æn ®Þnh. Nh÷ng nguyªn tö cßn trong pha láng lµm t¨ng lùc c¶n bao bäc xung quanh van phèi liÖu lµm cho oxi kh«ng khÝ kh«ng chui s©u ®îc vµo trong viÖn liÖu, qu¸ tr×nh ch¸y gi¶m vµ lµm cho qu¸ tr×nh nung luyÖn trë lªn khã kh¨n, thêng g©y ra hiÖn tîng sèng, lçi. 4.Fe2O3 Oxit s¾t trong phèi liÖu do nguyªn liÖu quÆng s¾t hay Ferit mang vµo. Trong qu¸ tr×nh nung luyÖn Fe2O3 tham gia ph¶n øng ho¸ häc víi CaO vµ Al2O3 ®Ó t¹o thµnh kho¸ng C4AF. Khi C4AF ®îc t¹o thµnh nhiÒu sÏ lµm cho qu¸ tr×nh ®ãng r¾n cña xim¨ng chËm. Sù cã mÆt cña Fe2O3 trong thµnh phÇn phèi liÖu khi nung luyÖn sÏ t¹o ®iÒu kiÖn cho sù h×nh thµnh pha láng sím. Do b¸n kÝnh nguyªn tö nhá nªn trong pha láng Fe2O3 ph©n ly thµnh i«n Fe3+ vµ O2- bao bäc xung quanh cã lùc liªn kÕt yÕu dÔ bÞ chia c¾t lµm cho ®é linh ®éng cña pha láng t¨ng t¹o ®iÒu kiÖn cho phèi liÖu chÝn tèt nhng dÔ kÕt t¶ng, ®ãng côc to ,tÇng löa cuèi dÔ. 5.C¸c nguån cung cÊp a. Nhãm SiO2, Al2O3,Fe2O3 chñ yÕu do nhãm kho¸ng sÐt cung cÊp nh ®Êt sÐt c¸c lo¹i .Trong trêng hîp thiÕu oxit nh«m ngêi ta ph¶i dïng phô gia ®iÒu chØnh lµ quÆng boxit . nªó thiÕu Fe ngßi ta bæ xung thªm quÆng quaczit phong ho¸ ë Hoµ B×nh ,VÜnh Phó hoÆc loai ®Êt ph¸p cæ ë H¶i Phßng . b-Nhãm nguyªn liÖu cung cÊp CaO Cã rÊt nhiÒu nhãm nguyªn liÖu cung cÊp CaO nh nhãm cacbonat canxi ,nhãm v«i côc CaO hay v«i bét hydrat d¹ng Ca(OH)2 .Nhng theo tµi liÖu nghiªn cøu cña But ,Timaxep ®· rót ra kÕt luËn : kh¶ n¨ng t¹o kho¸ng Clanke m¹nh nhÊt lµ Ca(OH) 2 sau ®ã ®Õn CaCO3 tiÕp theo lµ CaO do nung Ca(OH)2 vµ cuèi cïng lµ CaO do nung CaCO3 v«i . Së dÜ nh vËy lµ Ca(OH)2 cã ®é ph©n t¸n cao do ph©n huû ë nhiÖt ®é thÊp t¹o CaO cã cÊu tróc t¬i xèp cã ¸i lùc m¹nh ph¶n øng nhanh chãng trong pha r¾n .CaCO3 ph©n huû m¹nh ë 900 ÷ 10000C lóc ®ã CaO míi sinh cha hoµn chØnh . CaCO3 = CaO + CO2 CaO do nung Ca(OH) 2 th× CaO ph¶i tr¶i qua qu¸ tr×nh nung nãng biÕn ®æi cÊu tróc sÝt chÆt nªn ph¶n øng kÐm.
Nhãm 1 _Líp c«ng nghÖ m«i trêng 6

Xi m¨ng lß ®øng

CßnCaO do nung CaCO3 cña ®¸ v«i th× cã cÊu tróc rÊt chÆt do CaCO3 ®· bÞ nung ë 1000 ÷ 12000C. Trong thùc tÕ ngêi ta thêng dïng CaCO3 hoÆc Ca(OH)2 v× cÊu tö ®¸ v«i cña chóng cã thµnh phÇn t¬ng ®èi æn ®Þnh ,dÔ khèng chÕ qu¸ tr×nh gia c«ng . ¥ níc ta nhµ m¸y xi m¨ng H¶i Phßng ,Hoµng Th¹ch ,Hµ Tiªn vµ 60 c¬ së xi m¨ng lß ®øng ®Òu dïng cÊu tö ®¸ v«i canxit trong phèi liÖu .Khi chän ®¸ v«i lµm xi m¨ng tèt nhÊt chän ®¸ v«i, sÐt cã t¹p chÊt sÐt trªn 20% ph©n t¸n ®Òu .Th«ng thêng dïng ®¸ v«i lo¹i s¹ch cã CaCO3>90% ,t¹p chÊt ph©n t¸n ®Òu vµ MgO<5% .ë miÒn trung vµ miÒn nam ngêi ta dïng ®¸ v«i xß biÓn ,xÝ nghiÖp xi m¨ng thuËn Ch©u S¬n La dïng ®¸ phÊn . c. Nhãm kho¸ng sÐt ®Êt sÐt cung cÊp phèi liÖu oxit Al2O3, Fe2O3, SiO2. Tuú lo¹i ®Êt sÐt cá thÓ thiÕu Al2O3, Fe2O3, hay SiO2 . §Êt sÐt lµ lo¹i ®a kho¸ng .Kho¸ng sÐt chñ yÕu tong ®Êt sÐt lµ Colonit ,Tomorilonit, thuû mica ,®iÖp th¹ch sÐt ,¸ sÐt ,hoµng thæ … trong c«ng nghiÖp xi m¨ng ®Êt sÐt dïng phæ biÕn lµ nhãm caolonit Tomorilonit, thuû mica . Trong ®ã nhãm caolonit ®îc sö dông nhiÒu nhÊt .ë ViÖt Nam hiÖn nay tr÷ lîng nhãm nµy rÊt lín kho¶ng 1,5 tû tÊn . Tuú theo c«ng nghÖ s¶n xuÊt xi m¨ng lß ®øng hay lß quay mµ ngêi ta sö dông nhãm kho¸ng sÐt kh¸c nhau vµ ®èi víi xi m¨ng lß ®øng : Nhµ m¸y xi m¨ng Duyªn Linh dïng chÊt b·i s«ng xÝ nghiÖp X77 dïng phiÕn th¹ch sÐt. d.Nhãm phô gia ®iÒu chØnh NÕu thiÕu SiO 2 trong nhãm kho¸ng sÐt ta bæ sung kho¸ng sÐt ta bæ sung thªm quÆng quaczit phong ho¸ ë VÜnh Phó vµ Hoµ B×nh ®êng ®i tõ Méc Ch©u lªn Yªn Ch©u hoÆc lo¹i ®Êt ph¸p cæ ,phó liÖt cña H¶i Phßng. NÕu thiÕu Fe2O3 th× dïng quÆng Fe ë Thai Nguyªn hay Thanh Ho¸ .HoÆc dïng xØ pirtit cña nhµ m¸y supephotphat L©m Thao. Nªó thiÕu Al2O3 lÊy quÆng boxit ë L¹ng S¬n ,Cao B»ng ,hay H¶i D¬ng .Víi xi m¨ng lß ®øng do cã nhiÖt ®é nung trong lß kh«ng ®¹t yªu cÇu nªn ngêi ta thêng bæ sung thªm mét lo¹i phô gia gäi lµ phô gia kho¸ng ho¸ ,Nh÷ng hîp chÊt kho¸ng ho¸ lµ CaF2 , Na2SiF6 .Nh÷ng phô gia kho¸ng ho¸ nµy cã nhiÖm vô lµm gi¶m nhiªn liÖu ban ®Çu ,®Èy nhanh tèc ®é ho¹t ho¸ t¹o kho¸ng Clanke trong kho¸ng r¾n .§ång thêi khi cã mÆt phô gia kho¸ng ho¸ t¹o ®iÒu kiÖn xuÊt hiÖn pha láng t¨ng tÝnh linh ®éng trong pha láng n©ng cao kh¶ n¨ng thÈm ít cña pha láng
Nhãm 1 _Líp c«ng nghÖ m«i trêng 7

Xi m¨ng lß ®øng

.Ngoµi ra trong c«ng nghiÖp xi m¨ng ngêi ta sö dông thªn CuSO4 .2H2O (th¹ch cao ) lµ phô gia ®iÒu chØnh tuú thuéc yªu cÇu tõng s¶n phÈm . II) Nhiªn liÖu §Ó nung Clanke xi m¨ng ngêi ta dïng 3 lo¹i nhiªn liÖu : KhÝ thiªn nhiªn , dÇu köa lo¹i dÇu ho¶ , mazut , nhiªn liÖu r¾n lµ than ®¸ ,than angtoraxit. ®èi víi lß ®øng dïng nhiªn liÖu r¾n ,Ýt chÊt bèc vµ cµng Ýt tro cµng tèt vÝ dô nh than Crible Qu¶ng Ninh , than don 35 ,than côc Mao Khª. PhÇn III : S¬ lîc c«ng nghÖ s¶n xuÊt xi m¨ng I.S¬ lîc vÒ c¸c c«ng nghÖ Lß ®øng xi m¨ng lµ thiÕt bÞ kiÓu ®øng ,cè ®Þnh cßn vËt liÖu trong lß chuyÓn ®éng .Lß ®îc chia 3 lo¹i :  Lß ®øng tù ®éng ho¸  Lß ®øng c¬ khÝ ho¸  Lß ®øng phæ th«ng §èi víi lß ®øng phæ th«ng .Trong c«ng nghÖ lß ®øng phæ th«ng sö dông c«ng nh©n cÊp liÖu lß vµ thao t¸c Clanke. H×nh thøc lao ®éng phæ th«ng lµ chñ yÕu hoÆc cã mét phÇn c¬ khÝ ho¸ : nh c¬ khÝ kh©u vª viªn ,cÊp liÖu cho lß ;cßn ra lß thao t¸c lµ thñ c«ng . Lß ®øng c¬ khÝ ho¸ bao gåm møc ®é c¬ khÝ ®¬n gi¶n nh bè trÝ viÖc ra lß b»ng thiÕt bÞ c¬ khÝ hoµn chØnh ,hoÆc lß ®øng c¬ khÝ ho¸ theo kÕt cÊu kh«ng ®ång ®Òu. C¸c lo¹i lß ®øng c¬ khÝ ho¸ : • Lß ®øng c¬ khÝ ho¸ kiÕu th¸p. • Lß ®øng c¬ khÝ ho¸ kiÓu m©m . • Lß ®øng c¬ khÝ ho¸ kiÓu khuÊy. • Lß ®øng c¬ khÝ ho¸ kiÓu hçn hîp. Lß ®øng tù ®éng ho¸ bao gåm loai cã m¸y gi¸m s¸t tù ®éng ho¸ b»ng vi tÝnh ®iÒu chØnh qu¸ tr×nh nung luyÖn vµ ra lß .KÕt hîp víi sö dông c«ng nh©n , gi¸m s¸t ,thao t¸c, nh×n löa vµ sö lý trî gióp .HoÆc sö dông møc ®é tù ®éng ho¸ hoµn toµn ,tõ viÖc cÊp liÖu ®Õn ra lß ,viÖc kiÓm tra gi¸m s¸t ,khèng chÕ vµ ®iÒu chØnh . 1. §Æc ®iÓm vµ cÊu t¹o lß ®øng phæ th«nng CÊu t¹o cña lß gåm 5 bé phËn chñ yÕu:  Th©n lß  Chôp lß
Nhãm 1 _Líp c«ng nghÖ m«i trêng 8

Xi m¨ng lß ®øng

 HÖ thèng th¶ khÝ  HÖ thèng n¹p liÖu  HÖ thèng cÊp liÖu VËn hµnh bé phËn n¹p liÖu cña lß ®øng thñ c«ng do c«ng nh©n ®a liÖu lªn chôp lß råi cho ®Òu ®Æn vµo lß . Cßn ë lß ®øng c¬ khÝ sö dông hÖ thèng xe kÝp ngêi c«ng nh©n vËn hµnh chØ viÖc bÊm nót ®iÖn ®Ó xe kÝp ®a liÖu lªn chãp lß råi ®æ xuèng phÔu n¹p liÖu ®Ó cho van liÖu r¬i chû vµo lß. Phèi liÖu ®îc nung luyÖn trong lß ®îc t¹o then Clanke .Giã ®îc qu¹t cao ¸p thæi tõ ®¸y lß cung cÊp oxy cho qu¸ tr×nh ch¸y cña than n»m trong viªn phèi liÖu ,lîng kh«ng khÝ ®îc thæi vµo lß ngoµi nhiÖm vô cung cÊp oxy cho qu¸ tr×nh ch¸y míi chuyÓn liªn tôc tiÕp xóc víi van phèi liÖu Clanke chÝn vµ thùc hiÖn qu¸ tr×nh trao ®æi nhiÖt : NhËn nhiÖt cña Clanke vµ cÊp nhiÖt cho van phèi liÖu . KhÝ th¶i ra khái miÖng lß ®îc chôp lß híng ®i vµo èng khãi ®Ó ®i ra ngoµi .KÕt thóc mét chu k× nung luyÖn ngêi c«ng nh©n ngõng cÊp liÖu ,t¾t qu¹t giã vµ më cöa ®Ó ra lß .ViÖc lÊy Clanke ®îc lµm nguéi ,ra lß ®îc thùc hiÖn nhê ghi quay hoÆc do ngêi c«ng nh©n trùc tiÕp thao t¸c ®Ó ®a Clanke ra ngoµi .ViÖc nung luyÖn Clanke trong lß ®øng thñ c«ng theo mét chu k× gi¸n ®o¹n ,lß ho¹t ®éng kh«ng liªn tôc .ChÕ ®é nhiÖt cña lß kh«ng æn ®Þnh do vËy chÊt lîng Clanke kÐm ,n¨ng xuÊt thÊp ,nhiÖt tiªu hao lín ,®iÒu kiÖn lao ®éng cña ngêi c«ng nh©n vÊt v¶ ,cêng ®é lao ®éng c¬ b¾p cao , ®iÒu kiÖn an toµn kÐm .§Ó kh¾c phôc nhîc ®iÓm trªn trong ®iÒu kiªn vèn vµ kÜ thuËt nhÊt ®Þnh ngêi ta ®· c¶i t¹o lß ®øng thñ c«ng then lß ®øng c¬ khÝ ®¬n gi¶n theo h×nh vÏ trªn. 2. §Æc ®iÓm vµ cÊu t¹o lß ®øng c¬ khÝ Lß ®øng c¬ khÝ bao gåm 7 bé phËn chñ yÕu sau :  Th©n lß  HÖ thèng giã  HÖ thèng n¹p liÖu  HÖ thèng truyÒn ®éng  HÖ thèng ra lß  HÖ thèng th¶i khÝ  HÖ thèng liÖu kÝn Viªn phèi liÖu ®îc m¸y mãc cña hÖ thèng n¹p liÖu r¶i ®Òu ®Æn vµo lß .Clanke chÝn ®îc qu¹t giã thæi kh«ng khÝ l¹nh vµo lµm l¹nh ra khái lß ®îc ®a vµo hÖ thèng liÖu kÝn ®Ó ®Ëp vôn ®a vÒ xi l« chøa. ë mét sè lo¹i lß ®øng c¬ khÝ ngoµi c¸c thiÕt bÞ m¸y mãc trªn ngêi ta cßn l¾p ®ång hå lu lîng giã vµo lß vµ hÖ thèng ®o nhiÖt cña lß ®Ó kiÓm tra vµ kÞp thêi ®iÒu chØnh chÕ ®é nhiÖt cña lß ,gióp xho viÖc vËn hµnh thao t¸c lß æn ®Þnh.
Nhãm 1 _Líp c«ng nghÖ m«i trêng 9

Xi m¨ng lß ®øng

Do vËy kÕt cÊu cña lß t¬ng ®èi phøc t¹p ,yªu cÇu kÜ thuËt vËn hµnh thao t¸c cao. ViÖc c¬ khÝ ho¸ hÖ thèng ra lß ,liÖu kÝn nªn chu kú nung luyÖn ®îc khÐp kÝn ,liª tôc .Ra lß kh«ng ph¶i ®õng qu¹t vµ dõng cÊp liÖu .Clanke ®îc lÊy ra liªn tôc ,®Òu ®Æn .Bëi vËy chÕ ®é nhiÖt cña lß æn ®Þnh ,chÊt lîng cña Clanke chÝn tèt h¬n,n¨ng xuÊt lß t¨ng cao ,®Þnh møc tiªu hao nguyªn , nhiªn liÖu Ýt ,c¶i thiÖn ®îc ®iÒu kiÖn lµm viÖc cña ngêi c«ng nh©n. C«ng nghÖ lß ®øng ®îc c¬ khÝ ho¸ lµ mét bíc nh¶y vät trong kÜ thuËt s¶n xuÊt xi m¨ng lß ®øng .S¶n phÈm cña nã cã kh¶ n¨ng c¹nh tranh víi lß quay ,®¶m b¶o ®îc yªu cÇu kÜ thuËt träng yÕu trong thêi gian dµi .Nhng nã vÉn cßn mét sè nhîc ®iÓm kh«ng thÓ so s¸nh ®îc víi lß quay :S¶n lîng thÊp ,hiÖu qu¶ trao ®æi nhiÖt cßn kÐm ,chÊt lîng cha thËt ®ång ®Òu vµ æn ®Þnh . CÊu t¹o cña lß ®øng c¬ khÝ ho¸ (h×nh vÏ): 1. Th©n lß 6. HÖ thèng truyÒn ®éng 2. M¸ng d¶i liÖu 7. Qu¹t giã 3. Chôp lß vµ èng khãi 8. Bé phËn x¸c ®Þnh 4. Ghi lß nhiÖt lîng 5. Bé phËn liÖu khÝ 9. Bé phËn x¸c ®Þnh khãi 10.HÖ thèng vi tÝnh

3. §Æc ®iÓm cÊu t¹o cña lß ®øng tù ®éng ho¸ Lß ®øng tù ®éng ho¸ øng dông kÜ thuËt vi tÝnh vµo qu¸ tr×nh ®iÒu khiÓn khèng chÕ viÖc n¹p liÖu ,nung luyÖn vµ ra lß .C©ó t¹o cña nã vÒ c¨n b¶n gièng nh lß c¬ khÝ ho¸ nhng ®îc trang bÞ thªm HÖ thèng gi¸m s¸t x¸c ®Þnh chÊt lîng vµ HÖ thèng vi tÝnh ®iÒu khiÓn.

Nhãm 1 _Líp c«ng nghÖ m«i trêng

10

Xi m¨ng lß ®øng

VÒ nguyªn lý ho¹t ®éng t¬ng tù lß ®øng c¬ khÝ ho¸ .Nhng ë lß tù ®éng ho¸ cã kh¶ n¨ng ph©n ®o¸n ,nhËn biÕt cöa lß ,toµn bé tr×nh tù ho¹t ®éng cña lß do m¸y vi tÝnh ®iÒu khiÓn vµ sö lý ®iÒu chØnh theo yªu cÇu cña c«ng nghÖ ®Ò ra .Lß ho¹t ®éng ®Òu ®Æn ,liªn tôc vµ chu kú nung luyÖn ®îc khÐp kÝn . §©y lµ mét bíc nh¶y vät trong c«ng nghÖ s¶n xuÊt xi m¨ng ®¹t tr×nh ®é kÜ thuËt - c«ng nghÖ tiªn tiÕn .Lß ho¹t ®éng víi chÕ ®é nhiÖt æn ,hiÖu suÊt trao ®æi nhiÖt cao .ChÊt lîng Clanke chÝn tèt ,æn ®Þnh ,cho n¨ng xuÊt cao ,nhiÖt tiªu tèn gi¶m ,kÜ thuËt thao t¸c an toµn ,®iÒu kiÖn lao ®éng cña ngêi c«ng nh©n tèt ,gi¸ thµnh h¹ vµ cã hiÖu qu¶ kinh tÕ cao. Vµ ®Æc biÖt chØ cã lß ®øng tù ®éng ho¸ míi ph¸t huy hÕt tÝnh u viÖt cña c«ng nghÖ s¶n xuÊt xi m¨ng lß ®øng. II.Qui tr×nh c«ng nghÖ S¬ ®å tæng qu¸t qui tr×nh c«ng nghÖ s¶n xuÊt xi m¨ng ( s¬ ®å trang 12). 1.Gia c«ng nguyªn nhiªn liÖu vµ ngiÒn nguyªn liÖu ®¸ v«i, ®Êt sÐt, th¹ch cao, than vµ c¸c phô gia xi m¨ng sÏ ®îc ®Ëp, c¸n, sÊy ®¹t tiªu chuÈn yªu cÇu råi cho vµo c¸c sil« chøa. NghiÒn phèi liÖu : nguyªn liÖu sÏ ®îc trén theo nh÷ng ®¬n phèi liÖu sau ®ã ®îc ngiÒn mÞn ®¹t ®é mÞn 10% cßn l¹i trªn sµng 008 ( kÝch thíc lç sµn 0,08mm). 2.Trén Èm vª viªn a.Quy tr×nh c«ng nghÖ hÖ thèng trén Èm tríc khi vª viªn Bét phèi liÖu tõ ®¸y xil« chøa 1 ch¶y vµo vÝt t¶i ®Þnh lîng t¬ng ®èi chuÈn x¸c bét liÖu qua m¸y .Nhê m¸y tÝnh to¸n lu lîng kiÓu ®ét kÝch 3 khèng chÕ chÝnh x¸c bét phèi liÖu theo yªu cÇu æn ®Þnh phèi trén víi lîng níc . Sau ®ã bét phèi liÖu ®îc ®a vao m¸y khuÊy trén hai trôc 4 t¹i ®©y níc ®îc ®iÒ chØnh ®a vµo phèi trén ,®îc phun vao díi d¹ng ho¸ s¬ng lµm cho toµn bé phèi liÖu cã ®é Èm ®Òu trén kÜ, kh«ng kÕt dÝnh ë ®¸y ,thµnh vµ c¸nh vÝt.Ra khái m¸y khuÊy trén hai trôc phèi liÖu ®îc t¹o viªn nhá cã ®êng kÝnh 1-3 mm ®îc ®a vµo m©m vª viªn 5. s¬ ®å c«ng nghÖ 1. kho chøa liÖu 2. vÝt t¶i ®Þnh lîng 3. m¸y tÝnh to¸n lu lîng kiÓu ®ét kÝch 4. m¸y khuÊy trén hai trôc

Nhãm 1 _Líp c«ng nghÖ m«i trêng

11

Xi m¨ng lß ®øng 5. m¸y vª viªn

b.Vª viªn

Nhãm 1 _Líp c«ng nghÖ m«i trêng

12

Xi m¨ng lß ®øng

§êng kÝnh viªn liÖu tõ 5÷12mm lµ hîp lý. Khi ®êng kÝnh viªn to, nhá ®Òu nhau th× hiÖu suÊt khe hë cña t¨ng liÖu íc tÝnh tõ 0,4-0,5 th× ®¶m b¶o cho sù th«ng giã tèt,hîp lý. S¬ ®å c«ng nghÖ t¹o viªn phèi liÖu 1. PhÔu chøa phèi liÖu 2. vÝt t¶i 3. thiÕt bÞ khèng chÕ 4. thiÕt bÞ trén Èm 5. m¸y vª viªn

S¬ ®å m¸y vª viªn

Nhãm 1 _Líp c«ng nghÖ m«i trêng

13

Xi m¨ng lß ®øng

Nhãm 1 _Líp c«ng nghÖ m«i trêng

14

Xi m¨ng lß ®øng

3. Qu¸ tr×nh nung Clanke trong lß ®øng S¬ ®å nung luyÖn Clanke 1. VËn chuyÓn bét phèi 5. ®Ëp chuyÓn Clanke ra liÖu khái lß 2. Lu tr×nh phèi liÖu 6. Qu¹t giã 3. Vª viªn 7. Läc bôi khÝ th¶i 4. Têng lß

Nhãm 1 _Líp c«ng nghÖ m«i trêng

15

Xi m¨ng lß ®øng

Phèi liÖu nung trong lß ®øng gåm: bét ®Êt,®¸, than vµ phô gia ®iÒu chØnh vª viªn cã ®é Èm W= 12-16 %. Theo ph¬ng tr×nh cña Kh« §« Rèp qu¸ tr×nh ho¸ lÝ x¶y ra khi nung Clanke trong lß ®øng x¶y ra theo chiÒu cao lß chia thµnh ba khu vùc : khu vùc sÊy, nung nãng, ph©n huû ®Êt sÐt vµ cacbonat gäi chung lµ khu vùc nung nãng vµ chuÈn bÞ khu tiÕp theo lµ khu nung luyÖn ph¶n øng to¶ nhiÖt vµ kÕt khèi cuèi cïng lµ khu vùc lµm l¹nh. Qu¸ tr×nh diÔn biÕn cßn x¶y ra theo tiÕt diÖn lß,gÇn têng lß trë liÖu thÊp, giã m¹nh dÔ ch¸y n©ng nhanh nhiÖt ®é cao: theo chiÒu tõ têng lß vµo lóc viªn liÖu ®¹t nhiÖt ®é cao bÞ co l¹i vµ theo xu híng vËn chuyÓn r¬i theo chiÒu lßng ch¶o vµo t©m t¹o nªn søc nÐn chÆt tõ têng lß vµo t©m lµm cho c¶n trë lùc giã cµng vµo t©m cµng lín ,giã cµng vµo t©m,tèc ®é cµng yÕu .Do ®ã vïng t©m lß lµ sÊy nung nãng vµ ph©n huû ;tiÕp theo ®ã lµ vµnh liÖu ë khu vùc ph¶n øng to¶ nhiÖt vµ gÇn têng lß lµ khu kÕt khèi .Sau 2 chu kú (t) do khÝ nãng tõ díi lªn nhiªn liÖu ch¸y bÒ mÆt ngoµi van liÖu vµ khu gÇn têng lß khi ®¹t yªu cÇu chuÈn bÞ ,®«i ch¾n vµnh liÖu s¸t têng, lóc ®ã ra lß toµn bé tÇng liÖu r¬i xuèng khu nung sÏ tiÕp tôc ch¸y nèt nhiªn liÖu ,cã giã m¹nh tõ díi lªn tham gia qu¸ tr×nh ch¸y nung chÝn nèt mét phÇn cßn l¹i. Qu¸ tr×nh diÔn biÕn nung Clanke trong lß ®øng cßn x¶y ra ngay trong mét viªn liÖu khi giã nãng tõ díi lªn bao quanh viªn liÖu sÊy kh« bÒ mÆt viªn liÖu .Oxy khuyÕch t¸n vµo bÒ mÆt viªn liÖu lµm h¹t than trªn bÒ mÆt viªn liÖu ch¸y to¶

Nhãm 1 _Líp c«ng nghÖ m«i trêng

16

Xi m¨ng lß ®øng

nhiÖt thùc hiÖn qu¸ tr×nh sÊy ,nung nãng ,ph©n huû .Khi bÒ mÆt phèi liÖu ®¹t nãng ®á 1300 ®é C líp bªn trong ®ang ë nhiÖt ®é díi 1000 ®é C .Thùc hiÖn qu¸ tr×nh phan huû cacbonat cßn t©m h¹t phèi liÖu nhiÖt ®é cßn ®ang ë giai ®o¹n sÊy vµ nung nãng .TiÕp tôc nhiªn liÖu líp bªn trong ch¸y ,líp bªn ngoµi ch¸y hÕt nhiÖt to¶ ra vµ nhiÖt c¸c viªn liÖu to¶ ra lµm líp ngoµi ©ý kÕt khèi ,líp trong cßn ë giai ®o¹n ph¶n øng to¶ nhiÖt , tiÕp theo lµ líp ph©n huû cacbonat ,trong cïng lµ sÊy kh« .V× vËy ph¶i cã thêi gian chuyÓn líp liÖu vµo khu kÕt khèi ®Ó kÕt thóc qu¸ tr×nh t¹o kho¸ng Clanke. Trong thùc tÕ, v× lý do nghiÒn th× tÝnh kh«ng ®ång nhÊt . NhiÖt ®é xung quanh cha ®¶m b¶o 1420o÷14500C vµ cha ®ñ nhiÖt ®é lu nªn Clanke xi m¨ng lß ®øng kh«ng æn ®Þnh chÊt lîng, v«i tù do ph¶n øng cha triÖt ®Ó . BiÖn ph¸p t¨ng nhanh ®é nung clanhke : Dïng kho¸ng chÊt hãa: phô gia kho¸ng chÊt ho¸ la mét lîng v«cïng nhá ®a vµo phèi liÖu nh»m môc ®Ých : gi¶m nhiÖt ®é ph©n huû nguyªn liÖu ban ®Çu thµnh c¸c ièt cã ho¹t tÝnh cao ,¸i lùc ho¸ häc lín t¹o ®iÒu kiÖn t¨ng tèc ®é ph¶n øng t¹o kho¸ng Clanhke trong pha r¾n. Khi cã mÆt phô gia kho¸ng ho¸ t¹o ®iÒu kiÖn xuÊt hiÖn pha láng ph¸ vì hay lµm yÕu cÇu nèi tróc pha láng gi¶m ®é nhít pha láng , t¨ng tÝnh linh ®éng pha láng lµm cho kh¶ n¨ng thÊm ít pha láng cao tõ ®ã n©ng tèc ®é hoµ tan , ph©n t¸n m¹nh C2S vµ CaO trong pha láng ,chóng dÔ tiÕp xóc ®Ó ph¶n øng t¹o C3S. Phô gia kho¸ng ho¸ phæ biÕn cã hiÖu qu¶ nhÊt trongc«ng nghiÖp xi m¨ng hiÖn nay lµ hîp chÊt cua fluorua nh CaF2tinh khiÕt hay kho¸ng thiªn nhiªn Na2SiF6,s¶n phÈm phô gia cña c«ng nghiÖp ho¸ chÊt , fluospstit ,phÕ th¶i c«ng nghiÖp ph©n phèt ph¸t díi dang phospho th¹ch cao ,th¹ch cao thiªn nhiªn hay bao nung phÕ th¶i c«ng nghiÖp sø ....T¸c dông cña phô gia kho¸ng ho¸ gi¶m nhiÖt ®é t¹o pha láng b¶n chÊt phô thuéc lo¹i phô gia . Gi¶m ®é Èm cña bïn:trong ph¬ng ph¸p ít ,®é Èm cña bïn pat cµng lín cµng tèn nhiªn liÖu ®Ó bèc h¬i Èm vµ gi¶m n¨ng suÊt cña lß nung .Cø gi¶m 1% ®é Èm bïn pat sÏ gi¶m nhiÖt ®é nung 1kg Clanhke l¸ 1,5- 2% vµ sÏ t¨ng n¨ng suÊt lß nung 1- 2%. 4.ñ Clanhke NhiÖt ®é sau khi ra khái m¸y lµm l¹nh trong giãi h¹n 50 0 ÷150 Ckh«ng thÓ ®a vµo nghiÒn ngay ®îc v× lóc nghiÒn sù va ®Ëp c¬ n¨ng biÕn thµnh nhiÖt n¨ng lµm cho m¸y nãng gi¶m

Nhãm 1 _Líp c«ng nghÖ m«i trêng

17

Xi m¨ng lß ®øng

kh¼ n¨ng nghiÒn ®Ëp cña m¸y .Khi m¸y nãng kÌm theo lµm yÕu bÒ mÆt bi ®¹n tÊm lãt lµm t¨ng hÖ sè mßn bi ®¹n ,tÊm lãt .ë nhiÖt ®é 50÷1500C cho vµo m¸y luc ®ã nhiÖt ®é t¨ng lªn ,th¹ch cao CaSO40,5H2O g©y hiÖn tîng ninh kÕt gi¶.Trong Clanhke xi m¨ng nhÊt lµ xi m¨ng lß ®øng chøa 1 lîng CaO tù do vµ MgO tù do sÏ g©y t¸c h¹i kh«ng æn ®Þnh thÓ tÝch xi m¨ng hay sinh nøt næ cÊu kiÖn x©y dùng .Do ®ã Clanhke ra lã b¾t buéc ph¶i ñ trong kho tõ 5 ÷ 7 ngµy nh»m môc ®Ých : Lµm nguéi Clanhke tríc khi nghiÒn . §Ó Clanhke hót Èm kh«ng khÝ lµm cho CaO thµnh Ca(OH)2 në thÓ tÝch ph¸t sinh nh÷ng vÕt nøt r¹n trong Clanhke sÏ dÔ nghiÒn ®Ëp . §«i khi Clanhke qu¸ nhiÒu v«i tù do lóc ra lß n¹p kho nguéi ta ph¶i dïng hÖ thèng phun b»ng níc ®Ó gi¶m t¸c h¹i CaO tù do , t¹o nªn nhiÒu vÕt nøt s©u trong h¹t Clanhke. Trong qu¸ tr×nh lµm l¹nh Clanhke trong lß ®øng ,xi m¨ng clanhke ra lß sµng chän xong cho vµo kho ñ chøa ñ l©u sÏ lµm cho clanhke nøt vôn Ca(OH)2 t¹o thµnh lóc nghiÒn sÏ kh«ng sµng läc n÷a .Bét t¶ lóc sµng chän ban ®Çu tèng ra lµ v× kh¶ n¨ng lµm l¹nh clanhke trong lß ®øng kÐm h¬n lß quay , ch¾c ch¾n t¶ nhiÒu h¬n lß quay nhng bét t¶ nÕu tèn c«ng kÜ vÉn thu håi l¹i ®îc lîng Clanhke chÝn vôn nøt ra trén lÉn víi bét t¶ lóc sµng chän . Ngoµi nh÷ng nguyªn nh©n trªn theo nghiªn có ®é cøng , b¶n th©n tõng kho¸ng Clanhke cña XchÐp, V«ncènki , Rè¨c , vµ Lªnin lµm s¸ng tá thªm kh¶ n¨ng nghiÒn mÞn Clanhke phô thuéc thµnh phÇn kho¸ng c¬ b¶n trong Clanhke Khèi lîng thÓ tÝch Clanhke ë d¹ng t«i cßn phô thuéc trùc tiÕp vµo thµnh phÇn kho¸ng ,lîng kho¸ng dÔ ch¸y vµ v«i tù do . ë mçi nhµ m¸y Clanhke còng kh¸c nhau , tuú läai nguyªn liÖu , chÕ ®é nung phô gia kho¸ng ho¸ , chÕ ®é lµm l¹nh ®é cøng cua Clanhke kh¸c nhau , sù thay ®æi thu h×nh trong Clanhke lµm ®é dßn ,®é cøng Clanhke kh¸c nhau . 5.NghiÒn xi m¨ng §Ó nghiÒn xi m¨ng c¸c lo¹i ngêi ta dïng hÖ thèng m¸y nghiÒn bi nhiÒu ng¨n , hiÖn m¸y bi Ýt ng¨n theo chu tr×nh kÝn cã hÖ thèng ph©n li trung gian thu håi s¶n phÈm ®· nghiÒn cña bi ®¹n ,tÊm lãt do bét mÞn vµ b¶n th©n mÆt bi ®¹n .Nõu thùc hiÖn chu tr×nh kÝn tr¸nh tæn thÊt do bôi vµ n¨ng suÊt nghiÒn t¨ng lªn 20 ÷ 25% .N¨ng suÊt m¸y nghiÒn phô thuéc tríc hÕt kÝch thíc m¸y .Kh¶ n¨ng nghiÒn cña vËt lÞªu phô thuéc ®é cøng ,®é dßn ,b¶n th©n cÊu tróc v¹t liÖu tríc khi ®a vµo nghiÒn .

Nhãm 1 _Líp c«ng nghÖ m«i trêng

18

Xi m¨ng lß ®øng

NghiÒn nh»m môc ®Ých : nghiÒn mÞn nhiÒu thµnh phÇn Clanhke cã kh¶ n¨ng tham gia ph¶n øng víi níc t¹o thµnh nh÷ng chÊt míi cã lùc kÕt dÝnh ®ñ m¹nh kh«ng nh÷ng chØ cã nh÷ng h¹t v¹t chÊt riªng biÖt t¹o thµnh .Sau khi ph¶n øng víi níc mµ cßn kh¶ n¨ng kÕt dÝnh trªn bÒ mÆt s¶n phÈm míi c¸c vËt thÓ chøa trong võa tiªp xóc víi chóng lµm cho v¹t thÓ ®«ng cøng toµn khèi . Sau khi ngiÒn mÞn xi m¨ng sÏ ®îc cho vµo trong c¸c xilo chøa .TiÕp ®ã chóng sÏ ®îc cho ®i ®ãng bao vµ mang ra thÞ trêng b¸n. PhÇn IV : VÊn ®Ò « nhiÔm do c«ng nghÖ nµy

PhÇn V : BiÖn ph¸p xö lý « nhiÔm Th«ng thêng cã hai ph¬ng ph¸p xö lý « nhiÔm trong c¸c nhµ m¸y xi m¨ng lß ®øng ®ã lµ: • ph¬ng ph¸p läc bôi b»ng tÜnh ®iÖn • Ph¬ng ph¸p läc bôi kiÓu ít 1.ph¬ng ph¸p läc bôi b»ng tÜnh ®iÖn ThiÕt bÞ läc bôi b»ng tÜnh ®iÖn gåm mét d©y kim lo¹i nh½n tiÕt diÖn bÐ 1 ®îc c¨ng theo trôc èng kim lo¹i 2 nhê ®èi träng 3 .D©y kim lo¹i ®îcc¸ch ®iÖn hoµn toµn víi c¸c bé phËn xung quanh t¹i vÞ trÝ 4 vµ ®îc n¹p ®iÖn mét chiÒu víi ®iÖn thÕ cao kho¶ng 50000 v«n trë lªn.§ã lµ cùc ©m cña thiÕt bÞ .Cùc d¬ng lµ èng kim lo¹i bao bäc xung quanh cùc ©m vµ ®îc nèi ®Êt díi ®iÖn thÕ cao d©y kim lo¹i ®îc n¹p ®iÖn sÏ t¹o ra bªn trong èng cùc d¬ng mét ®iÖn trêng m¹nh dßng khÝ mang bôi ®i qua sÏ bÞ ion ho¸ truyÒn ®iÖn tÝch ©m cho h¹t bôi díi t¸c ®éng va ®Ëp qu¸n tÝnh hoÆc khuyÕch t¸n ion .Nhê thÕ c¸c h¹t bôi mang ®iÖn tÝch ©m sÏ bÞ hót vÒ cùc d¬ng cßn c¸c h¹t bôi mang ®iÖn tÝch d¬ng sÏ bÞ hót vÒ cùc ©m vµ ®äng l¹i trªn bÒ mÆt trong cña èng h×nh trô , mÊt ®iÖn tÝch vµ r¬i xuèng phÔu chøa bôi 5 .§Ó lµm s¹ch nh÷ng bôi nµy ta cã hai ph¬ng

Nhãm 1 _Líp c«ng nghÖ m«i trêng

19

Xi m¨ng lß ®øng

ph¸p : ph¬ng ph¸p läc bôi b»ng ®iÖn lo¹i kh« vµ ph¬ng ph¸p läc bôi b»ng ®iÖn lo¹i ít . a.ph¬ng ph¸p läc bôi b»ng ®iÖn lo¹i kh« bôi b¸m trªn c¸c ®iÖn cùc ®îc lµm s¹ch b»ng ph¬ng ph¸p c¬ khÝ nh rung vµ ®Ëp ®Ó bôi r¬i xuèng phÔu chøa råi b»ng hÖ thèng bµn cµo vµ trôc vÝt bôi ®îc th¶i ra ngoµi . b.ph¬ng ph¸p läc bôi b»ng ®iÖn lo¹i ít . bôi b¸m trªn c¸c ®iÖn cùc ®îc tÈy röa b»ng c¸ch phun níc giéi níc .Níc cã thÓ ®îc phun hoÆc giéi liªn tôc hoÆc gi¸n ®o¹n tõng chu kú .Khi phun níc liªn tôc ngêi ta chó ý t¹o thµnh mµng níc máng ch¶y trªn bÒ mÆt ®iÖn cùc lËp tøc ®îc mµng níc cuèn tr«i xuèng thïng chøa mµ Ýt cã kh¶ n¨ng bÞ dßng khÝ lµm tung ra vµ cuèn theo ra ngoµi. 2.Ph¬ng ph¸p läc bôi kiÓu ít Dùa vµo ph¬ng ph¸p tiÕp xóc gi÷a dßng khÝ mang bôi víi chÊt láng .Bôi trong dßng khÝ bÞ chÊt láng gi÷ l¹i vµ th¶i ra ngoµi díi d¹ng c¾n bïn .Ph¬ng p¸hp nµy ®¬n gi¶n nhng hiÖu qu¶ cao kh«ng nh÷ng läc ®îc bôi mµ cßn läc ®îc c¶ khÝ ®éc h¹i b»ng ph¬ng ph¸p hÊp thô .Tuy nhiªn nã cã thÓ lµm phøc t¹p cho hÖ thèng tho¸t níc vµ xö lý níc th¶i .Trong c¸c nhµ m¸y xi m¨ng do cÊu t¹o cña c¸c h¹t bôi t¬ng ®èi lín nªn thiÕt bÞ sö dông ®Ó läc bôi thêng dïng buång phun – thïng röa khÝ rçng hoÆc c¸c lo¹i m¸y xiclon . S¬ ®å nguyªn lý cña thiÕt bÞ Níc ®îc phun tõ trªn xuèng díi vµ khÝ ®îc dÉn tõ díi lªn trªn .Cã thÓ bè trÝ vßi phun tõ bèn phÝa xung quanh vµ phun theo ph¬ng ngang vµo dßng khÝ . VËn tèc ®ßng khÝ trong thiÕt bÞ vµo kho¶ng 0.6 ÷ 1,2 m/s .Bïn c¾n thu ®îc th¸o ra ngoµi vµ xö lý .

Nhãm 1 _Líp c«ng nghÖ m«i trêng

20

Xi m¨ng lß ®øng

Tµi liÖu tham kh¶o I . Tæng c«ng ty Thµnh An .Hµ Néi 1997. c«ng nghÖ nung luyÖn Clanke xi m¨ng Pooclang trong lß ®øng .(TËp 1 ) Tµi liÖu biªn so¹n theo b¶n dÞch tiÕng Trung Quèc cña trêng ®¹i häc Vò H¸n II. Bïi V¨n ChÐn Kü thuËt s¶n xuÊt xim¨ng pooclang vµ c¸c chÊt kÕt dÝnh. Khoa §¹i häc t¹i chøc xuÊt b¶n .

Nhãm 1 _Líp c«ng nghÖ m«i trêng

21

Xi m¨ng lß ®øng

Nhãm 1 _Líp c«ng nghÖ m«i trêng

22

Xi m¨ng lß ®øng

Nhãm 1 _Líp c«ng nghÖ m«i trêng

23