Internet 2.

0
De opkomst van social software
14 juni 2005 CWIS-NL Themadag
De opmars van de WWW-factor: Weblogs,
Webfeeds en Wiki
Frank Janssen – www.frankwatching.com

1

Agenda

2

Introductie

Key trends in communicatie en samenwerking

Social software: een definitie

Waar het begon: de blogosfeer
– trends en ontwikkelingen
– blogs in soorten & maten: politiek, bedrijven
– blogs in het onderwijs

Social software: meer dan blogs

De toekomst

Mini-enquête

Wie van jullie…

3

… heeft eerder van weblogs gehoord?

… leest regelmatig een blog?

… schrijft op een blog?

… gebruikt er een binnen het onderwijs?

… gebruikt RSS via een RSS-reader of op andere manieren?

Even voorstellen
Zakelijk: consultant

Over mijn werkgever: http://www.tpgpost.nl

4

Over mijzelf: http://www.frankwatching.com

Persoonlijk: blogger

Frankwatching: van hobby naar headlines

5

‘Mainstream media’ pakken ‘social media’ op

6

Bron: Frankwatching, Blogs big news, http://www.frankwatching.com/archive/2005/04/24/blogs_big_news, 24 april 2005

Voorbeeld impact social software: Top 10 nieuwssites
Community portal

Weblog

RSS

Nu.nl nu grootste nieuwssite Telegraaf
weer voor Teletekst Beide zeer actief
met RSS + video

7

Bron: Multiscope Visiscan, NRC Handelsblad, maart 2005

Agenda

8

Introductie

Key trends in communicatie en samenwerking

Social software: een definitie

Waar het begon: de blogosfeer
– trends en ontwikkelingen
– blogs in soorten & maten: politiek, bedrijven
– blogs in het onderwijs

Social software: meer dan blogs

De toekomst

Trend 1:
Online society: altijd toegang tot alle informatie en mensen
What you want, whom you want, when you want, where you want

TV

9

PC

Mobile
& PDA

Geïnspireerd door: Online Oxygen (The 3 screen concept), Trendwatching.com, november 2004

Portable Media
Center

Trend 2:
Er vormen zich kleine communities rondom mensen
De blogosfeer, het netwerk van blogs, als sprekend voorbeeld
Weblogs verspreiden
zich snel en hebben
enorm bereik door:
• netwerkeffecten
• communityeffecten
• zoekmachines
• middelen als:
• pings
• hyperlinks
• trackbacks
• RSS-feeds

10

Bron: Brog, http://www.blogninja.com

Trend 3:
Voor iedereen een medium, voor alles een bron
Passief wordt actief, contact wordt samenwerking, meemaken
wordt mee maken
• videomontage software
• zelf muziek maken
• foto’s maken/bewerken

Naast kijken, luisteren, lezen en spelen, ook
creëren, produceren en participeren
• 10 miljoen actieve internetters (online zoeken, offline kopen) (Nl)
• miljoenen meningen en ervaringen, talloze vergelijkingssites
• 4,5 miljoen Nederlandse MSN-gebruikers, 50 miljoen sessies per dag, 14 uur
per maand, gemiddeld 49 buddies
• 90% kinderen groeit op met mobiele telefoon, MSN en breedband
• USA: 25% van de ‘online kinderen’ heeft eigen website/weblog
11

Geïnspireerd door onder meer TWBA\Brand Experience Company, artikel in Adformatie, 24 maart 2005
Bron: Frankwatching, http://www.frankwatching.com/archive/2005/04/22/reportage_blognomics_1_bloggin, 22 april 2005

Trend 4:
Mond-op-mond ‘reclame’ tegenover traditionele marketing
Fragmentatie van bereik en inzet van meer kanalen,
broadcasting wordt narrowcasting
Eén broadcast tv-station of één grote website
kan miljoenen mensen bereiken
Duizend websites kunnen elk
duizend mensen bereiken

Social media: nieuwe, krachtige media in de marketing- en communicatiemix

12

Bron: An Update from the the Digital World (The Content Curve), Morgan Stanley, 26 oktober 2004

Agenda

13

Introductie

Key trends in communicatie en samenwerking

Social software: een definitie

Waar het begon: de blogosfeer
– trends en ontwikkelingen
– blogs in soorten & maten: politiek, bedrijven
– blogs in het onderwijs

Social software: meer dan blogs

De toekomst

Nieuwe WWW-factor: 2e laag naast klassieke web

functioneel (startpagina,
organogram)

14

samenwerking
(teams, partners)

standaardproces
(waardeketens)

conversaties
(communities)

Klassiek: Website, Webapplicatie, Webmail

Nieuw: Weblog, Wiki, Webfeed















Updates door webmaster/gebruiker
Content lezen
Functionaris/organisatie = soms eigenaar
Formeel, stem van organisatie
Voor massa of voor bedrijfsbreed publiek
Strakke beheerkaders, complex in gebruik
E-mail als content kerkhof
Zoektocht naar relevante content

Updates door iedereen
Content creëren en delen
Persoon = eigenaar
Informeel, stem van groep/individu
Voor communities, teams en groepen
Flexibel, laagdrempelig in gebruik
Content in context en flow
Abonnement op relevante content

Bron: Frankwatching, http://www.frankwatching.com/2004/08/bedrijven-en-de-nieuwe-www-factor.html, 21 augustus 2004
Vrij naar: Social Software for the Enterprise, Cybaea, 6 oktober 2004

Evolutie van webtoepassingen

Degree of information connectivity

Social software: niet de informatie maar de mens en relatie staan centraal

Semantic Web Connects
Knowledge

The Metaweb Connects
Intelligence

The Web
Connects
Information

Degree of social connectivity

15

Bron: Nova Spivack, www.mindingtheplanet.net, The Metaweb, 4 maart 2004

Social Software
Connects People

Social software: people connecting people

16

Waar ligt de kracht van de verschillende tools?
Samenwerking (teams, zakelijke partners):





Marktplaatsen, Veilingen, Vergelijkingssites
Social networking tools
Social bookmarking, Tags
Groupware, Whiteboard, Mindmaps
Wikis
Persoonlijke e-mailgroepen

Conversaties (communities):







17

Community portals
Weblogs, Fotoblogs, Moblogs, Videoblogs
Podcasting, Webcasting, Screencasting
Instant Messaging
Skype/telefoon, Voice-over-IP
E-mail/webmail
Videoconferencing
Discussieforums

Bron: Frankwatching, http://www.frankwatching.com/archive/2005/03/20/virtueel_samenwerken_een_ijzer#body,
20 maart 2005

Agenda

18

Introductie

Key trends in communicatie en samenwerking

Social software: een definitie

Waar het begon: de blogosfeer
– trends en ontwikkelingen
– blogs in soorten & maten: politiek, bedrijven
– blogs in het onderwijs

Social software: meer dan blogs

De toekomst

De blogosfeer: wereldwijd 66 miljoen blogs

Blogosfeer per werelddeel:
• 35.300.000 Amerika & Oceanië
• 24.350.000 Azië
– 15.000.000 Zuid Korea
– 4.000.000 China
– 3.350.000 Japan
– 1.000.000 India & Pakistan
• 6.500.000 Europese blogs
• 100.000 Midden Oosten blogs
• 10.000+ Afrikaanse blogs
Totaal: 66.260.000 blogs
19

Europese blogosfeer:
• 3.000.000 Franse blogs
• 900.000 Britse blogs
• 800.000+ Russische blogs
• 600.000 Nederlandse blogs
• 400.000+ Poolse blogs
• 200.000 Italiaanse blogs
• 200.000 Duitse blogs
• 80.000 Spaanse blogs
• 20.000 Oostenrijkse blogs
• 10.000 Finse blogs
• 9.000 Ierse blogs
• 5.000+ Deense blogs
• 5.000+ Roemeense blogs
• 5.000 Portugese blogs
• 5.000 Zwitserse blogs
• 100 Sloveense blogs

Bronnen: Loïc le Meur Wiki, http://www.socialtext.net/loicwiki/index.cgi?summary_page2005, 11 juni 2005; The Blog Herald,
http://www.blogherald.com/2005/05/25/world-wide-blog-count-for-may-now-over-60-million-blogs/, 25 mei 2005

Weblogs het grote succesnummer (wereldwijd)

20

Bron: Technorati, Sifry’s blog stats, 19 maart 2005

Frankrijk: 3 miljoen weblogs
Frankrijk is Europees koploper, verdubbeling in afgelopen half jaar

21

Nederland: 250.000 blogs + 500.000 MSN Spaces

22

Nederland heeft ± 250.000 bloggers,
waarvan 100.000 op Web-log.nl

Wereldwijd zijn er 10 miljoen Spaces, een
verdubbeling in afgelopen twee maanden

Weblog.nl kent een bereik van 16½%

Weblog.nl heeft 2½ miljoen pageviews per
dag (= verdubbeling in ½ jaar tijd)

MSN kent sinds december 2004 Spaces, afgelopen
april 500.000 Nederlandse Spaces

Wereldwijd groeit dit met 100.000 per dag

Bron: Frankwatching, http://www.frankwatching.com/archive/2005/04/22/reportage_blognomics_1_bloggin, 22 april 2005
en http://www.frankwatching.com/archive/2005/05/17/weblognl_begroet_100000ste_web#body, 17 mei 2005

Agenda

23

Introductie

Key trends in communicatie en samenwerking

Social software: een definitie

Waar het begon: de blogosfeer
– trends en ontwikkelingen
– blogs in soorten & maten: politiek, bedrijven
– blogs in het onderwijs

Social software: meer dan blogs

De toekomst

Blogs in soorten & maten: politiek en blogs

Referendum
Kabinetscrisis

24

Blogs in soorten & maten: bedrijven en externe blogs
• Sun
• Microsoft
• Yahoo!
• Google
• Jupiter
• Forrester
• SAP
• Gen. Motors
• Audi
• Nike
• QuoteNet
• VNU
• Standaard
• Volkskrant
• Lost Boys
• Macaw
• Gouden Gids

>>> niets doen > monitoren > adverteren > sponsoren > zelf starten >>>
25

Blogs in soorten & maten: bedrijven en interne blogs
• TPG Post
• Macaw
• Lost Boys
• BBC
• Sun
• Google
• Cisco
• Disney
• HP
• IBM
• Intel
• Nokia
• Novell
• Yahoo!
• Danish Post
• Cap Gemini
• Cendris

26

Bron: Frankwatching Wiki, http://www.frankwatching.com/wiki/index.php/Bedrijven_die_intern_bloggen
(Actueel overzicht van bedrijven die intern bloggen)

Agenda

27

Introductie

Key trends in communicatie en samenwerking

Social software: een definitie

Waar het begon: de blogosfeer
– trends en ontwikkelingen
– blogs in soorten & maten: politiek, bedrijven
– blogs in het onderwijs

Social software: meer dan blogs

De toekomst

Blogs in het onderwijs: waarom edubloggen?
Henry Farrell, de Amerikaanse onderwijsprofessional, op Crooked Timber:

28

Vervanging bestaande webpagina: gemak in onderhoud leidt tot voorkeur docenten
om op weblog roosters, opdrachten en mededelingen te publiceren

Publiceren aanvullende informatie: docenten bieden hun studenten via weblog
achtergrondinformatie, interessante links en eigen werk aan

Discussie: studenten discussiëren over door docent aangedragen stellingen; docent kan
volgen hoe studenten participeren en zich ontwikkelen

Publiceren werk van studenten: alle studenten van een bepaald vak krijgen toegang
tot 'groepsweblog', hierop uitwisseling van samenvattingen en eigen werk alsmede
mogelijkheid dat studenten elkaar beoordelen

Studenten houden zelf weblog bij: studenten worden gedwongen hun gedachten
duidelijk onder woorden te brengen en kunnen feedback geven

Bronnen: EduSite, http://www.edusite.nl/edusite/specials/14099, 1 februari 2005
Crooked Timber, http://www.crookedtimber.org/, 15 september 2003

Enkele eerste ‘sprekende voorbeelden’

29

Hogeschool INHOLLAND Weblogs

UPEI academische community Canada

http://www.inholland.nl/weblogs

http://weblogs.upei.ca/

Fontys Hogescholen weblog

Algoritmiek voor Biologen 2004-2005

http://www.fontysmediatheek.nl/weblog

http://weblog.leidenuniv.nl/fwn/biol/bsc/ab/0405/

Blogs in het onderwijs: de edublog matrix
studenten als lezer

docenten als lezer

Vakgerichte blogs en RSS-feeds in
kader van opleiding

Mededelingen van docenten of
onderwijsinstelling
Blogs van andere studenten
(onderwijsspecifiek of anders)


internetwide focus

Eigen dagboek/
kennismanagementtool
‘classroom’
focus


Educatieve/pedagogisch blogs (bijhouden professie)
Vakgerichte blogs (bijhouden eigen vakgebied)
Blogs/RSS-feeds van leveranciers educatieve software /
materialen


Studentenblogs als onderdeel opdrachten
Blogs/RSS-feeds van onderwijsinstelling

Persoonlijk dagboek/
kennismanagementtool

personal
focus

Persoonlijk dagboek/
kennismanagementtool


Vakspecifieke blogs die meetellen als •
onderdeel lesprogramma

Blogs als discussietool voor groep



Blogs als portfolio voor publicaties
binnen instelling en op internet
Blogs als PR-kanaal voor instelling

‘classroom’
focus

Persoonlijk dagboek/ kennismanagementtool
Mededelingen blog
Instructieve tips voor studenten
Aanbevolen links voor groep
Vakspecifieke blog als ‘professional practice’,
voor netwerken en voor online publicaties

studenten als auteur
30

internetwide focus

Bron: EdTechPost, 27 januari 2005, http://www.edtechpost.ca/mt/archive/000638.html

docenten als auteur

Een praktisch begin: Weblogs Universiteit Leiden
EduSite, 7 juni 2005: “Universiteit Leiden start eigen weblogs”
Er worden drie soorten weblogs
aangeboden:
Persoonlijk/individueel weblog
Voor individuele medewerkers en
studenten ter ondersteuning van
werk of studie
Groeps-/themaweblog
Rondom thema met meerdere
auteurs, bijvoorbeeld voor
studentenorganisaties
Onderwijsweblog
Voor docenten ter ondersteuning
van een college

31

Bronnen: weblog.leidenuniv.nl, http://weblog.leidenuniv.nl/startpagina/archives/2005/05/30/over_weblogleidenunivnl.html#189,
30 mei 2005, EduSite, http://www.edusite.nl/edusite/nieuws/14547, 7 juni 2005

Agenda

32

Introductie

Key trends in communicatie en samenwerking

Social software: een definitie

Waar het begon: de blogosfeer
– trends en ontwikkelingen
– blogs in soorten & maten: politiek, bedrijven
– blogs in het onderwijs

Social software: meer dan blogs

De toekomst

Wiki: samenwerken, samen schrijven
Intranet TPG Post Wiki

Superblog Retecool Wiki

33

Bron: Frankwatching, http://www.frankwatching.com/archive/2005/04/08/de_week_van_de_wiki, 8 april 2005;
Andere Wiki-experimenten via Frankwatching Wiki http://www.frankwatching.com/wiki/index.php/Andere_wiki_experimenten

Frankwatching Wiki

Edublogs.nl Wiki

Wiki: socialer kan software niet zijn

Bekendste voorbeeld is de Wikipedia, een
openbare, gemeenschappelijke
encyclopedie

1,9 miljoen artikelen in 200 talen

72.000 Nederlandstalige artikelen

Engelstalige versie (600.000 artikelen) is
5x zo groot als grote concurrent
Encyclopaedia Britannica

19.000 mensen schrijven regelmatig mee,
iedereen kan zich daar elk moment bij aan
sluiten
1 april

Paus

Sunami

Grootste uitdaging:
“het doorbreken van de MS Word cultuur”
(onderwijs speelt sleutelrol!)

34

Bronnen: Frankwatching, http://www.frankwatching.com/archive/2005/04/28/de_wikipedia_statistieken, 28 april 2005;
Frankwatching, http://www.frankwatching.com/archive/2005/03/13/wiki_een_wenkend_perspectief, 13 maart 2005

Webfeeds/RSS: signaal bij wijziging favoriete sites
1. Ga op zoek naar
code op een site of weblog

2. Kopieer de code en plak
deze in een RSS-reader

3. Je bent nu geabonneerd en de
berichten komen real time binnen

http://feeds.feedburner.com/MarketingFacts

35

Bron: Frankwatching, http://www.frankwatching.com/2004/11/rss-volop-in-het-nieuws.html, 28 november 2004

Webfeeds/RSS: the next big thing
Explosieve groei weblogs vormt katalysator
voor bekendheid en gebruik Webfeeds
(RSS)

RSS soms forse traffic driver.
Bijv. voor blog Marketingfacts:
• 5% groei per week via RSS
• belangrijkste bron bezoekers
(daarna bookmarks en search)

36

Bronnen: Frankwatching, http://www.frankwatching.com/archive/2005/05/16/blogosphere_3_x_1hellip, 16 mei 2005;
Marketingfacts, http://www.mediafact.nl/comments.php?id=8699_0_1_0_C, 1 juni 2005

Social bookmarking: online opslaan links/pagina’s…
Voorbeeld: Furl
1. Interessante pagina?

2. Online opslaan webpagina

3. Online archief

“Save this page with Furl”

(geen dode links!) “Furl It”

“Item saved”

!
2a.

Eventueel toevoegen extra info:

- rating (score op schaal van 1-5)
- topic = tag (eigen rubrieksindeling)
- status (persoonlijk, gelezen)
- keywords (eigen trefwoorden)
- commentaar
- clipping (tekstfragment)

37

Bronnen: Furl. http://www.furl.net/index.jsp; Frankwatching over Social bookmarking,
http://www.frankwatching.com/archive/2005/04/18/social_bookmarking_1_internet, 18 april 2005

2b.

Eventueel (opslaan en) e-mailen
(Furl onthoudt e-mailadressen)

Social bookmarking: …en vervolgens online delen

" Je eigen openbare archief bij Furl

" Je Furl-links op je eigen weblog

" Je Furl-links bij andere weblog

" Furl’s van anderen in je RSS-reader

“Gedeelde context: kijken door de ogen van een ander”
Frankwatching Furl: http://www.furl.net/members/Frankwatching (6.500 artikelen); bron citaat:

38

Weblog ProvenPartners, http://www.provenpartners.nl/weblog/archives/2005/04/kenniscirkel_so_1.html, 28 april 2005

" RSS-feed per topic

Social networking: mensen met zelfde interesse

39

Bronnen: openBC, http://www.openbc.com/, maart 2005; Hendrik Deckers’weblog, 30 september 2004;
Frankwatching, http://www.frankwatching.com/pivot/entry.php?id=378, 26 mei 2005

Social networking: de actuele ontwikkelingen
Which sites were hot in May 04?

40

Tracking the actual buzz about social networking

Bronnen: TrendIQ, april 2004; Internet Presence, mei 2004; Hendrik Deckers’ weblog, 30 september 2004;
BlogPulse, 12 juni 2005

Flickr: gemak, genot en gewin rond foto’s

41

Bron: Frankwatching, http://www.frankwatching.com/archive/2005/05/02/flickr_flitsend_fotosucces, 2 mei 2005

Flickr: naast content ook context en conversatie
Context: tags = labels, thema’s (gedeelde taal, social bookmarking)

Conversatie: contacts, groups, forums (community, social networking)
42

Bron: Frankwatching, http://www.frankwatching.com/archive/2005/05/04/cnn_ontdekt_tagging, 4 mei 2005

“Social searching”: zoek de conversatie op
Webloggers linken in 397 naar iets wat ik heb
geschreven. Ze zijn het met me eens of oneens,
corrigeren me of vullen me aan. Een echte
conversatie dus.

Via Technorati’s vind je berichten in weblogs, links (social bookmarks) en foto’s. Via
A9 kun je bovendien in websites, boeken, films en yellow pages zoeken.
43

Bronnen: Frankwatching, http://www.frankwatching.com/archive/2005/05/25/wat_moeten_media_en_marketeers, 25 mei 2005;
Frankwatching, http://www.frankwatching.com/archive/2005/04/14/social_software_niet_de_conten , 14 april 2005

“Social searching”: tools voor monitoren blogosfeer

Overname door
Yahoo!

44

Bron: Frankwatching, http://www.frankwatching.com/archive/2005/04/17/top_10_blogosfeer_monitortools , 17 april 2005

Podcasting: “radio-uitzending van radioamateur via mp3”

45

Bron: Frankwatching, http://www.frankwatching.com/2004/10/adam-currys-dagelijkse-audioblog.html , 1 oktober 2004

46
UPEI academische community Canada
http://weblogs.upei.ca/taxonomy/page/or/46

The Education Podcast Network
http://epnweb.org/

Podcasting: natuurlijk ook ‘educasts’

Screencasting: quick win voor e-learning

Screencasting: Google Maps, Wikipedia, Linky, Privacy, Bloglines
En nog veel meer social software…
• Webcasting: Smallzine, L1, Radio 538, Juize.fm, Veronica 192, TPG
• Videoblogging: Timeline, Steve Garfield, Youngest vlogger, Vlog.com
• Voice-over-IP: Skype, Teleo, Tag VoIP, BlogPulse trend
• Etc etc
47

Bron: Frankwatching, http://www.frankwatching.com/archive/2005/03/21/trend_screencasting , 21 maart 2005

Agenda

48

Introductie

Key trends in communicatie en samenwerking

Social software: een definitie

Waar het begon: de blogosfeer
– trends en ontwikkelingen
– blogs in soorten & maten: politiek, bedrijven
– blogs in het onderwijs

Social software: meer dan blogs

De toekomst

De toekomst: hoe lang zal het nog duren?

49

Handige links



ICT en Onderwijs BLOG http://www.gorissen.info/Pierre/
Edublogs.nl http://www.edublogs.nl/blog/
Interdependent Thoughts http://www.zylstra.org/blog/
Kennisinstituut voor Innovatief Onderwijs en Onderzoek
http://www.innovatiefonderwijs.net/


Digitale Didactiek http://www.digitaledidactiek.nl/
HANovatie http://www2.han.nl/insite_new/ovatie_portal/fac_frameset.xml




Weblog-ed (USA) http://www.weblogg-ed.com/
Teaching & Learning (Australië) http://teachingandlearning.blogspot.com/
Bloglines overzicht Educational blogs http://bloglines.com/public/wrichard
RSS: A Quick Start Guide for Educators
http://www.frankwatching.com/archive/2005/04/05/rss_quick_start_guide_voor_doc



50

Educational blogging (artikel) http://www.educause.edu/pub/er/erm04/erm0450.asp
EduSite http://www.edusite.nl/
Edublogs.be http://www.edublogs.be/

Bedankt!

www.frankwatching.com
51

frankwatching@gmail.com