You are on page 1of 5

Ημερίδα για τη Διαφοροποίηςη ςτη διδαςκαλία

Έλενα Χανιώτη, M.Sc., Ειδική Παιδαγωγόσ του 5ου Δ.Σ. Κηφιςιάσ,
ehanioti@hotmail.com, http://mathdif.blogspot.gr/

ΘΕΜΑ: Κατάκτθςθ τθσ ζννοιασ και του αλγόρικμου τθσ αφαίρεςθσ ςε παιδί με
ςφνδρομο Down ςτα πλαίςια τθσ διαφοροποιθμζνθσ διδαςκαλίασ
Περίλθψθ
Η αφαίρεςη ςαν ζννοια και ςαν πράξη δυςκολεφει...... To ςυγκεκριμζνο θζμα ειςήγηςησ
άπτεται ενόσ αντικειμζνου που αποτελεί πρόκληςη για τη διδακτική των μαθηματικών, μια και η
αφαίρεςη ωσ πράξη που απαιτεί αντίςτροφεσ νοητικζσ ενζργειεσ είναι δφςκολο να διδαχθεί και να
κατανοηθεί, πόςο μάλλον από ζνα παιδί με ςφνδρομο Down!
Είναι όμωσ λογικό για ζνα παιδί που από τη φφςη του είναι διαφοροποιημζνο, να
κατανοήςει ζννοιεσ με τον αναμενόμενο τρόπο, αυτόν δηλαδή που χρηςιμοποιείται ςτα πλαίςια
τησ γενικήσ τάξησ ή ζςτω τον πιο αναλυτικό και επαναληπτικό τρόπο που χρηςιμοποιείται ςτην
ειδική αγωγή; Από την άλλη μπορεί το καταςκευαςτικό μοντζλο διδαςκαλίασ το οποίο θεωρείται
προηγμζνο μαθηςιακό μοντζλο διδαςκαλίασ να εφαρμοςτεί ςε παιδί με περιοριςμζνεσ νοητικζσ
δυνατότητεσ; Πώσ είναι εφικτό ζνα τζτοιο παιδί να καταςκευάςει τη γνώςη του;
Στα πλαίςια τησ διαφοροποιημζνησ διδαςκαλίασ προτείνονται τεχνικζσ και υλικά για τη
διδαςκαλία τησ αφαίρεςησ που μποροφν να χρηςιμοποιηθοφν από το δάςκαλο τησ «κανονικήσ»
τάξησ και να ωφελήςουν όλουσ τουσ μαθητζσ. Στη ςυγκεκριμζνη περίπτωςη η τάξη αποτελοφνταν
από 29 μαθητζσ Β’ τάξησ δημοτικοφ ενόσ ςχολείου τησ Αττικήσ. Ειδικότερα, ςτοιχεία του
καταςκευαςτικοφ μοντζλου μάθηςησ όπωσ είναι η ανάπτυξη μεταγνωςτικών ςτρατηγικών μζςω
τησ τεχνικήσ ' think aloud' (ςκζφτομαι φωναχτά), η χρήςη κατάλληλου και πρωτότυπου εποπτικοφ
υλικοφ, το παιχνίδι ρόλων ςυντζλεςαν ςτη διαφοροποίηςη.

Γενικά
Η διαφοροποιθμζνθ διδαςκαλία ωφελεί τουσ μακθτζσ με διαφορετικζσ ικανότθτεσ, διαφορετικά
μακθςιακά ςτυλ και διαφορετικό πολιτιςμικό /γλωςςικό υπόβακρο (Neber, Finsterwald & Urban,
2001).
Η διαφοροποίθςθ υλοποιείται μζςα
από διαδικαςίεσ που ζχουν να κάνουν με τθν
ευαιςκθτοποίθςθ ςε κζματα που αφοροφν τθ διαφορετικότθτα προκειμζνου να δθμιουργθκεί
ζνα ηεςτό και υποςτθρικτικό κλίμα ςτθν τάξθ, τθ δθμιουργία ανομοιογενών ομάδων ζτςι ώςτε ο
μακθτισ με τθ δυςκολία –όςο γίνεται εφικτό - να ζχει και κζςθ βοθκοφ, όχι μόνο βοθκοφμενου.
(A. Broderick, H. Mehta-Parekh, D. Kim Reid 2005), τθ διαφοροποίθςθ των αςκιςεων και τθ
χριςθ εποπτικοφ υλικοφ από
μακθτζσ που χρειάηονται να δθμιουργιςουν νοθτικζσ
αναπαραςτάςεισ προκειμζνου να κατανοιςουν ζννοιεσ και διαδικαςίεσ. Στθν προκειμζνθ
περίπτωςθ θ χριςθ εποπτικοφ υλικοφ (όπωσ π.χ. αρικμογραμμζσ, καλαμάκια για τθν απεικόνιςθ
των δεκάδων-μονάδων, κυβικι παλάμθ, ειδικζσ καρτζλεσ με αναπαράςταςθ των πράξεων, κλπ)
κρίκθκε απαραίτθτθ όχι μόνο για το μακθτι με το Σφνδρομο Down αλλά και για αρκετοφσ άλλουσ
μακθτζσ τθσ γενικισ τάξθσ με δυςκολίεσ ςτα μακθματικά.

1

Ημερίδα για τη Διαφοροποίηςη ςτη διδαςκαλία
Έλενα Χανιώτη, M.Sc., Ειδική Παιδαγωγόσ του 5ου Δ.Σ. Κηφιςιάσ,
ehanioti@hotmail.com, http://mathdif.blogspot.gr/

Γνωςτικό προφίλ του μακθτι με το Σφνδρομο Down τθσ περίπτωςισ μασ

ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ

 Μακαίνει εφκολα όταν του
δίνεται κάτι οπτικά
 Απολαμβάνει τθν αλλθλεπίδραςθ
με τουσ ςυμμακθτζσ του και
ςυχνά μιμείται τθ ςυμπεριφορά
τουσ
 Επικοινωνεί με γκριμάτςεσ
 Γενικά ιςχφει ο κανόνασ ότι τα
παιδιά με Σφνδρομο Down
περνοφν τα ίδια αναπτυξιακά
ςτάδια με τα τυπικά παιδιά.

ΑΔΥΝΑΜΙΕΣ





Βραχυπρόκεςμθ μνιμθ
Μνιμθ εργαςίασ
Λεπτι κινθτικότθτα του χεριοφ
Συντονιςμόσ ματιοφ-χεριοφ
Στο να εκφράςει τισ ςκζψεισ τουσ
ςτον προφορικό αλλά και ςτο
γραπτό λόγο
 Στον προοςλθπτικό λόγο
(ιδιαίτερα ςτα ςυνϊνυμα π.χ
αφαίρεςε, βγάλε, πάρε από,
μίκρυνε, ελάττωςε κλπ.
 Στθν επεξεργαςία πλθροφοριϊν
που δίνονται προφορικά
 Χρειάηεται περιςςότερο χρόνο
ςτα διάφορα ςτάδια ανάπτυξθσ
κατά Piaget

Αρχζσ που ακολουκικθκαν για να επιτευχκεί θ διαφοροποίθςθ τθσ
διδαςκαλίασ
1. Αναγνϊριςθ του υπάρχοντοσ επιπζδου ςτα μακθματικά του μακθτι με το

ςφνδρομο Down με πολφ καλι αξιολόγθςθ των δυνατοτιτων του και των
αδυναμιϊν του. Ακολοφκθςε θ καταςκευι του εξατομικευμζνου
προγράμματοσ του μακθτι με το ςκοπό και τουσ επιμζρουσ ςτόχουσ.
2. Εφρεςθ ουςιαςτικϊν τρόπων για να ςυμμετζχει ςτο μάκθμα
Π.χ. όταν οι υπόλοιποι μακθτζσ κάνουν αφαιρζςεισ με κρατοφμενο ο μακθτισ μασ
φτιάχνει αρικμοφσ μζχρι το 20 με το υλικό τθσ κυβικισ παλάμθσ και αφαιρεί χωρίσ
κρατοφμενο.
3. Συνεργαςία μεταξφ δαςκάλου γενικισ τάξθσ - υπεφκυνου παράλλθλθσ
2

Ημερίδα για τη Διαφοροποίηςη ςτη διδαςκαλία
Έλενα Χανιώτη, M.Sc., Ειδική Παιδαγωγόσ του 5ου Δ.Σ. Κηφιςιάσ,
ehanioti@hotmail.com, http://mathdif.blogspot.gr/

ςτιριξθσ του μακθτι και δαςκάλου Τμιματοσ Ζνταξθσ.
4. Δόκθκε ςθμαςία ςτο πιο ςθμαντικό που ζπρεπε να διδαχκεί. Σίγουρα ζνασ
μακθτισ με Σφνδρομο Down ζχει πολλζσ ελλείψεισ αλλά από κάπου πρζπει
να αρχίςει. Πολφ ςθμαντικι ςε αυτό το ςθμείο θ ςυνεργαςία μεταξφ
δαςκάλου γενικισ και ειδικισ τάξθσ (D. Brown 2004).
5. Εφαρμόςτθκε θ χριςθ κατάλλθλου εποπτικοφ υλικοφ το οποίο
χρθςιμοποιικθκε ςτθν αρχι με τθ βοικεια τoυ δαςκάλου τθσ γενικισ τάξθσ
και τθσ παράλλθλθσ ςτιριξθσ και αργότερα ανεξάρτθτα.
6. Στθν τάξθ χρθςιμοποιικθκαν οπτικά βοθκιματα.
7. Δόκθκε ςθμαςία επίςθσ ςτουσ χαριςματικοφσ μακθτζσ με τθν παροχι
επιπρόςκετου υλικοφ αποτελοφμενου από δραςτθριότθτεσ ανοικτοφ τφπου
όςο και ςτουσ μακθτζσ με ειδικζσ εκπαιδευτικζσ ανάγκεσ οι οποίοι μπορεί
να είναι μζλθ τθσ ίδιασ ετερογενοφσ μακθτικισ κοινότθτασ (Vaughn, Bos &
Schuum, 2000).

3

Ημερίδα για τη Διαφοροποίηςη ςτη διδαςκαλία
Έλενα Χανιώτη, M.Sc., Ειδική Παιδαγωγόσ του 5ου Δ.Σ. Κηφιςιάσ,
ehanioti@hotmail.com, http://mathdif.blogspot.gr/

Παράδειγμα μιασ από τισ τεχνικζσ που χρθςιμοποιικθκαν για τθν εκμάκθςθ του
αλγόρικμου τθσ αφαίρεςθσ.

4

Ημερίδα για τη Διαφοροποίηςη ςτη διδαςκαλία
Έλενα Χανιώτη, M.Sc., Ειδική Παιδαγωγόσ του 5ου Δ.Σ. Κηφιςιάσ,
ehanioti@hotmail.com, http://mathdif.blogspot.gr/

Ενδεικτικι Βιβλιογραφία
1. Alicia Broderick, Heeral Mehbta-Parekh, D. Kim Reid (2005 ).Differentiating Instruction for
Disabled Students in Inclusive Classrooms. Theory into Practice, Vol. 44, No. 3, pp.194-202,
Published by: Taylor & Francis, Ltd.
2. Anna Bower, Alan Hayes (1994).Short-term memory deficits and Down’s syndrome: a
comparative study. Down Syndrome Research & Practice vol.2, no.2 pp. 47-50.
3. Annick Comblain (1994). Working Memory in Down’s syndrome: Training the rehearsal
strategy. Down Syndrome Research & Practice 2(3) pp. 123-126.
4. Carol J. Sears (1986). Mathematics for the Learning Disabled Child in the Regular Classroom. The
Arithmetic Teacher, Vol. 33, No. 5. National Council of Teachers of Mathematics.

5. DeAnna Horstmeier (2004).Teaching math to people with Down syndrome and other hands
–on learners (Book 1, 2).Woodbine House.
6. Diana Lawrence-Brown (2004).Differentiated Instruction: Inclusive Strategies For StandardsBased Learning That Benefit The Whole Class. American Secondary Education 32(3) pp.3462.
7. Education Support pack for schools: mainstream and secondary. Down’s Syndrome
Association.Registered Charity No.1061474.
8. Francis A. Conners, Celia J. Rosenquist & Lori A. Taylor (2001). Memory training for children
with Down Syndrome. Down Syndrome Research & Practice 7 (1) pp.25-33.
9. Jill Porter (1999). Learning to count: a difficult task? Down Syndrome Research & Practice
vol.6, no.2 pp. 85-94.
10. Melissa Kobelin (2009). Multi‐Age Made Me Do It: A Teacher Tackles Differentiation in Math
Instruction. Studies in Education, Vol. 6, No. 1, pp. 10-22. Published by: The University of
Chicago Press in association with the Francis W. Parker School
11. Sue Buckley and Gillian Bird (2002). Meeting the educational needs of children with Down
Syndrome: keys to successful inclusion. Readership, issue 28.

5