ៃថងទី១៥ ែខកកកដ ឆនំ២០១៣

េដយ កឹម សុខ
អនុរបធនគណបកសសេរងគះជតិ
អនកតំណងររសតមណឌលកំពង់ចម

ទសសនទន
សតព
ី ី

“ ករេលកកមពសគ
់ ុណភពអប់រ ំ េដមប ីេឆលយតបទីផសរករងរ ”
េត សលេរៀនរដឋបចចុបបននអចបណុត ះសិសស និងនិសិសតសំរប់ទីផសរពលកមមបចចុបបនន និ ងសំរប់

២០ឆនំេរកយបនឬេទ?

ករេលកជសំនួរែបបេនះ គឺ េយងចង់ បងហញឲយេឃញថ គណបកសសេរងគះជតិ បនគិតគូ រ និង
យកចិតតទុកដក់

េទេលករេលកកមពស់គុណភពអប់រ ំ េដយេធវកំែណទរមង់របព័ នអ
ធ ប់ រ ំសុីជេរមមួយ

ែដលឈនេទកន់ សង
ត ់ដរមួ យសរមប់ ជតិ និ ងអចេឆលយតបេទនឹងទី ផសរករងរនេពលបចចុបបនន និង

េពលអនគត ែដលកមពុជរតូវេធវសមហរណកមមចូលសហគមអស៊នឆនំ២០១៥ ។
ករចូលេរៀនេកនេឡងេនបឋមសិកស

ែតភគេរចនអនករកីរក

និងជនបទមិនបនេរៀនសូរតខពស់

េឡយ េហយកនុងរយ:េពល៣០ឆនំកនលងមក រដឋភិបលបនពរងីកសលេរៀន និងបេងកនករចូ លេរៀន

របស់កុមរបនេរចនេនបឋមសិកស ែតភគេរច នៃនកុ មរទំងេនះមិនបនបនតេទេរៀនេនសលមធយម
សិកស និងឧតតមសិកសេឡយ (កុ មរបញចប់ ករសិកសេនបឋមសិកសមនែត៨៧,៣៥
៨៧,៣៥%
៨៧,៣៥% អនុ វ ិទយល័យមន
ែត៤០,៦២
៤០,៦២%
២៧%
៤០,៦២% និ ងវ ិទយល័យមនែត២៧
២៧% ) េហយមួ យចំនួនធំ ែដលេទះជបនបនតករសិកសក៍ េគមិ ន
បនេរៀនេចះេនអវីែដលរតូវេរៀនសរមប់ ទីផសរករងរបចចុបបនន និងសរមប់អនគតេឡយ។ កុ មរែដល
មិ នបនបនតករសិកសេនមធយមសិកស និងឧតតមសិកសភគេរចន សុទែធ តជកុមរៃនរគួសររកី រក និងរស់
េនទី ជនបទ ។
ករងរែដលមនេនបចចុបបននេនះ គឺពុំដូចគននឹ ងករងរែដលមនេនឆនំ១៩៩០េនះេឡយ ។ រកុម
ហ៊ុនជេរច នបនចូ លកនុងរសុករតូវករនូ វអនកេធវករ ែដលមនសមតថភពទំងែផនកបេចចកេទស ដឹកនំ

រគប់ រគងថនក់ ខពស់ៗ និងជំ នញេដះរសយបញ
ហ ែដលជករងរកលពី ២០ឆនំមុនមិ នរតូវករេឡយ ។

1

ចុ ះទំររំ យ:េពល២០ឆនំេទមុ ខ េត របេភទករងរថមីអី វេទៀត ែដលនឹងមកដល់ េហយេត សលេរៀននេពល
បចចុបបននេនះ អចបណុត ះបណ
ត លសិសស និ ងនិ សសិតេទតមតំ រវូ ករេនះបនេទ? កុ មរេនកនុងេពលសិកស
រតូវកសងេអយបនមូ លដឋនរគឹ ះសរមប់អភិវឌឍខលួនជេរៀងរហូត គឺ មនសរ:សំខន់ ណស់ េហយេត

គុ ណភពសលេរៀនបចចុបបនន អចផតល់េសវអប់ រ ំចំបច់ ទំងអស់ ែដលកុមររតូវករេដ មបីកសងនូ វមូ ល

ដឋនរគឹ ះេនះបនេទ?

ដូ ចេរៀបរប់ ខងេដមអនករកី រកមិនអចបនតេរៀនេទសលខពស់បនេឡយ េដយសរសលឆងយ
ពី ផទះ េនះបងហញឲយេឃញថសរមប់ ែផនកបរ ិមណ គឺ សលេរៀនបចចុបបននមិនអចផតល់អី វែដលកុ មរ និង
យុវជនទំងអស់រតូវករេទេហយ

ចុ ះទំរគ
ំ ុ ណភពៃនករសិកសវ ិញេនះេតយ៉ងណ

អតថបទខង

េរកមនឹ ងេរៀបរប់ពីសថនភពៃនគុ ណភពេនះ ។
កងវះអហរូបតថមភ ពិេសសសំ
េសសសំរប់កុមរអយុេរកម២
រកម២ឆនំ បនរំងសទះករអភិវឌឍកុមរអស់មួយជីវ ិត
េហយកុមរតូចេរកមអយុ៣ឆនំ េសទរទំងអស់មិនបនទទួលេសវអប់រ ំ និងករែថទំរតឹមរតូវេឡយ ៖
កនុងចំ ណមកុ មរអយុេរកម៥
៥ឆនំ ចំនួន២នក់ មនកុមរខវះអហរូបតថម១
ភ នក់ េហយករខវះ
អហរូបតថមេភ នះ ជះឥទធិលអវ ិជជមនដល់ករសិកសនិ ងករអភិ វឌឍរបស់កុមរ ។
កុ មររកិនមនចំនួន
៤២,៧%
៤២,៧%េនឆនំ២០០៥ និង៣៩,៩%
៣៩,៩% េនឆនំ២០១០ ។ រ ីឯកុ មរសគមមនចំ នួន២៨,១%
២៨,១%េនឆនំ២០០៥ និង
២៨,៣%
២៨,៣%េនឆនំ២០១០ ។ េបកុមរមនអហរូបតថមភេពញេលញ ជពិ េសសតំងពី មនកំេណតរហូត២ឆនំ
និ ងករែដលកុ មរទទួ លបននូ វករែថទំរតឹមរតូវេនឆនំដំបូងៗៃនជី វ ិត គឺ មនតួ នទី សំខន់ណស់កុងករ

អភិវឌឍខួ រកបល ប៉ុែនតកុមរតូ ចៗអយុ ០ឆនំ ដល់៣ឆនំ បនទទួ លេសវអប់រ ំមនែត៣,១៩
៣,១៩%
៣,១៩%ប៉ុេណណះ។

កុ មរអយុ៥ឆនំទទួ លេសវអប់ រ ំបន៥២
៥២%
៥២% ។ េរកយអយុ២៤ែខ ករខូ ចខតមកពីកងវះអហរូបតថមភ ឬ
រកិនគឺមិនអចែកែរបបនេទ េហយវនឹងជះឥទិ ធពលដល់ករអភិ វឌឍភសបញញ និងចិតតសងគមអស់មួយ
ជី វ ិតរបស់កុមរ ។ សរុបមកវ ិញ សថនភពអហរូបតថមក
ភ ុ មរអយុេរកយ៥ឆនំ ពុំ មនករែរបរបួលេនកនុង

រយ:កលចេនលះឆនំ២០០៥ មក២០១០ ។ ករសិកសមួ យបនចងអុលបងហញថមតយ ែដលជអនកមន និង

បនេរៀនមធយមសិកសបនផតល់អហរបែនថមដល់កុមរតមសតង់ដរ

បែនថមេលករបំ េបេដយទឹកេដះ

មតយ ដូចេនះគំ លតរវង(១)អនកមន និងអនករក (២)អនកែដលបនេរៀនដល់មធយមសិកស និងបឋមសិកស
ឬមិនបនេរៀនេសះ

ជមូ លេហតុ នំឲយសថនភពអហរូបតថមរភ បស់កុមរមនភពខុ សគន

ចេនលះៃនេសវសុខភិ បល

និ ងអប់ រ ំសរមប់ ជួយកុ មរអយុេរកម៣ឆនំេនះ

ភពខវះ

បនសល់ទុកនូ វវ ិបតតិសំរប់

កុ មរអស់មួយជី វ ិតរបស់ពួកេគ ។
សិសសជេរចនេឡងថនក់ែមនែតមិនបនេរៀននូវចំេណះដឹង
បនេឡយ ៖
េនឆនំសិកស២០០៩-២០១០

និងជំនញែដលទីផសរបចចុបបននរតូវករ

សិសសបឋមសិកសេឡងថនក់ មនចំនួន៩១%
៩១%

ែតសិសសថនក់ ទី៣

ែដលអចេឆលយនឹ ងសំនួរេតសតថនក់ ជតិ សរមប់ ភសែខមរមនែតចំ នួន៥៤%
៤៨%
៥៤% និ ងគណិតវ ិទយ៤៨
៤៨% សិសស
ថនក់ ទី៦

ែដលអចេឆលយនឹ ងសំនួរេតសតថនក់ ជតិ សរមប់ ភសែខមរមនែតចំនួន៦៨%
៦៨%

និងគណិតវ ិទយ

៥៩%
៩៦,៧% ែតសិសសថនក់ ទី៩ ែដលអចេឆលយនឹ ងសំនួរេតសត
៥៩% ។ សំរប់អនុវ ិទយល័យសិសសេឡងថនក់៩៦,៧%
៩៦,៧
ថនក់ ជតិ សំរប់ ភសែខមរមនែត៦៨
៦៨%
៤៣%
៦៨% និងគណិតវ ិទយមនែត៤៣
៤៣%ប៉ុេណណះ ។ េនះមនន័ យថសិសស
ចំ នួនពី២០%
២០% េទ៤០
៤០%
២០
៤០%េឡងថនក់ េដយពុំ បនេរៀនេចះនូ វអវីែដលបនេរៀនេឡយ ។ សិសសែដលមិនបន
េរៀនចប់ បឋមសិកស េពលេបះបង់េចលសលេរៀន នំឲយេគេភលចភសែខមរ និងចំ េណទេទវ ិញ េហយ
េគមិ នអចរបកបរបររកសុីបនេឡយ ដូចេនះេគរតូវបនតេធវែរសតមទំ លប់ របស់ឪពុកមតយេគ ។

2

សិសសែដលឈប់ េរៀន

េទះជបនេរៀនចប់ សលបឋមសិកសក៏ េដយ

ក៏ េគមិនបនទទួ លនូ វ

ជំ នញសមញញៗេដ មបីចិញចឹមជី វ ីតេឡយ ។ របជពលរដឋេនជនបទេរចនេលសលប់ មិនអចឲយកូ នរបស់
ខលួនបនេរៀនដល់មធយមសិកស ឬឩតតមសិកសេទ េហយេបកូនេចរបស់េគេរៀនរតឹ មបឋមសិកសេនះទី
បញចប់កូនេចរបស់េគេនែតមកេធវែរសតមទំលប់ដែដល ។ សិសសេរៀនចប់មធយមសិកសស ពិ េសសេន
សលជនបទ មិនេចះភសបរេទស ឬអង់ េគលស មិនេចះជំ នញកុំ ពយូទ័ រ េខសយគណិតវ ិទយ និងមិ នមន

ជំ នញវ ិទយសរសត ដូ ចេនះេពលេទេរៀនេនសកលវ ិទយល័យ េគមិ នបនេរៀនេចះនូ វចំ េណះដឹង និង

ជំ នញរតូវករបនេឡយ ។ ចំ េពះសិសសែដលអចមកេរៀនេនឧតតមសិកស គឺ េនែតមិ នបនទទួ លនូ វ
ជំ នញែដលេគគបបីទទួ លេនសលេនះេឡយ

មូ លេហតុ េដយេគមិនមនមូ លដឋនរគឹ ះ

សំរប់ េរៀន

េហយសលសកលវ ិទយល័យេសទរទំងអស់ ពុំ មនករទទួ លសគល់គុណភព និងករបេរងៀន កមមវ ិធីជ
េរចនពុំ មនកររសវរជវ េហយេប េទះបី ជមនក៏កររសវរជវទំងេនះមិនមនគុ ណភពេឡយ ។
សរឥឡ
េបជំនញទទួលបននបចចុបបននមិនអចេឆលយតបនឹងទីផសរ
ឥឡូវវផង
ផង
ជំនញែដលទី
ញែដលទីផសររតូវករេនរយ:
ករេនរយ:៥េទ២០
េទ២០ឆ
២០ឆនំេរកយបនេទ ៖
េនរយៈេពល២០ឆនំេទមុខ

សថនភពេសដធកិចចៃនរបេទស

េតអចេឆលយតបេទនឹង

នឹ ងផលស់បូដរពី ករេធវកសិកមមែបប

បចចុបបនន និ ងឧសសហកមមែបបធមមត េទជឧសសហកមមែបបសមុរគសមញ េហយរបេទសនឹងរតូវចូ លរួម
កនុងសហគមអស៊ន ែដលនំឲយមនលំហូរេដយេសរ ីៃនកំ លង
ំ ពលកមម េពលេនះរបេទសកមពុជនឹង

រតូវករនូ វរបជពលរដឋ ែដលមនជំ នញតមរបេភទករងរទំងេនះ និ ងជមួ យគនផងែដរទទួ លរងនូ វ
កររបកួ តរបែជងកនុងករងរពលកមម ។ មកដល់េពលេនះ កររ ីកចំ េរ នែផនកឧសសហកមម ែដលភគេរច ន
មិ នទមទរកមមករមនជំនញសមុរគសមញ

េហយកមពុជអចទក់ ទញវ ិនិ េយគែបបេនះបនេដយសរ

របេទសអចផដល់នូវកមមករែដលពុំ មនជំ នញ ។ ែតសរមប់ ២០ឆនំេទមុខ ផលូវៃនករអភិ វឧឈេសដុក
ធ ិ ចច និ ង
ឧសសរហកមមទមទរឲយអនកវ ិនិ េយគេធវជំនួញ
ែដលទក់ទងនឹងករផលិតេដយេរគឿងចរកែដលមន
ភពសមុគសមញ ែបបេនះមនន័ យថអនកវ ិនិ េយគរតូវករអនកែដលមនជំ នញេដ មបីេធវករងរទំងេនះ ។
េដមបីធនថពុំ មនករខវះខតអនកមនជំ នញតមទីផសររតូវករនេពលអនគត គឺ របេទសកមពុជ

រតូវែកលំអរករអប់រ ំតំងពីថនក់ មេតតយយសិកសដល់ឧតដមសិកសជបនទន់ និ ងបណុត ះបណ
ត លអនកែដលមន
ជំ នញែដលទីផសរទំងេនះរតូវករ ែតេលបឿនៃនកររ ីកចំ េរ នវ ិស័យអប់ រ ំនបចចុបបនន មិ នអចេឆលយតបនឹង

តំ រវូ ករបនេឡយ ។ ែផអកេលកររសវរជវ គឺថរបេទសកមពុជកំពុងែតរបឈមរួចេរសចេទេហយនូវ
កងវះខតអនកមនជំ នញសំរប់ទីផសរបចចុបបនន េហយអវីែដលសិសស ឬនិ សសិតបនេរៀនគឺមិនសុីគននឹងតំ រវូ

ករទី ផសរេឡយ ។ អនកវ ិនិ េយគរបប់ ថ េគពិ បករកអនកែដលមនជំ នញដឹកនំ និងរគប់ រគងថនក់ខស
ព ់

អនកែដលមនសមតថភពវ ិភគ េដះរសយបញ
ហ េចះទំ នក់ ទំនងជំ នញេធវករសំេរចចិតត និងអនកែដល
មនអកបបកិរ ិយេធវករងរជរកុម ។
េរកពី
េរកពីជំនញបេចចកេទស ទីផសររតូវករយុ
ករយុវជន ែដលមនករទទួលខុសរតូវ និងមនចរ ិតេរៀន
សូរត ។ េតយុវជនបចចុបបននមនអតតចរ ិតទំងេនះឬេន
េនះឬេន?
េន?
សលេរៀនមនចំ ែណកទទួ លខុ សរតូវបែនថមេលឪពុកមដយ

កនុងករជួ យកុមរ និងយុវជនឲយ
បណុដ ះបននូ វចរ ិតទទួ លខុសរតូវ និងេរៀនសូរតេពញមួ យជី វ ិតេគ េដមបីទប់ទល់នឹងករែរបរបួលករងរ
កនុងរបេទស តំ បន់ និងសកលេលក ។ សរមប់ រគួសរែដលកុ មរ និ ងយុវជនរស់េនជមួ យឪពុ កមដយ
ែដលរកចំណូលបនមកពីអំេព មិនរតឹ មរតូវ េប េទះជរគួសរេនះមនសមបតតិហូរេហៀរ ក៏ កុមរនិងយុវ
ជនភគេរចនៃនរគួសរទំងេនះបនទទួ លនូ វវបបធម៌ ៃនកររស់េនតមែបបេនះ េហយជវបបធម៌ ែដល

3

មិ នរបកដជៃថលថូនរសំរប់សងគម ឬជវបបធម៌ ែដលនំឲយកុ មរ និងយុវជនទទួ លខុ សរតូវកនុងសងគម និង
មនចរ ិតេរៀនសូរតេនះេឡយ ។ េដយែឡកសំរប់ រគួសររកី រក ឪពុ កមដយចំ ណយេពលសឹងទំងអស់

សរមប់ រកសុីចិញចឹមកូន ។ េហយមនេពលតិចណស់កុងករជួ

បមុ ខ និងែថទំកូន ដូ ចេនះេហយេប

សលេរៀនមិ នបនជួ យបំេពញនូវករខវះខតរបស់ឪពុ កមដយកនុងករែថទំកុមរ

ឬយុវជនទំងេនះេទ

េតអនគតរបស់កុមរ ឬយុវជនទំងេនះេទជយ៉ ងណ? សរមប់ រគួសរមធយមែដលរបកបរបរសុចរ ិត
និ ងខិ តខំអប់រ ំ និងបេរងៀនកូនរបស់ខួន

កុ មរនិងយុវជនភគេរចនៃនរគួសរទំងេនះេហយ ែដលមន

ចរ ិតទទួ លខុ សរតួវ និងេរៀនសួរត ។ ចរ ិតទំងពីរេនះ គឺ បនមកពីគំរល
ូ ែអ ដលអនកេនជុំវ ិញកុ មរនិងយុវជន
ផដល់ឲយេគ េហយេត សថនភពខងេរកមៃនដំ េណរករសលេរៀន បនបំ េពញនូ វអវីែដលរគួសរខងេល
មនករខវះខតកនុងករែថទំកូនឬេទ ។
សូមឆលុះបញ
ច ង
ំ េម លសរមប់ សលេរៀន

ែដលេនកនុងភូ មិអក

ពិ េសសសរមប់ សលេរៀនេន
ជនបទសលេរៀនបិទមុនេពល និងេប កេឡងវ ិញេរកយេពលកំណត់ របស់រដធ រគូបេរងៀនអវតតមន និ ង
មកបេរងៀនយឺត និងឈប់បេរងៀនមុនកំ ណត់ ែដលនំឲយបត់េម៉ ងបេរងៀន ។ ជទូ េទសលេនជនបទ
បត់ ចំនួនេម៉ ងបេរងៀន េសទរែត១
១ភគ៣
ភគ៣កនុងមួយឆនំ (ែតរគូបេរងៀនថនក់េរកមមិ នអចនិយយរតង់ េឡយ
េដយខលចករសដីបេនទស) ។ បែនថមេលបញ
ហ បត់ចំនួនេម៉ ងបេរងៀន រគូបេរងៀនមិ នបនជួ យដល់សិសស
េខសយឲយេរៀនទន់េគេទ េប ឲយសិសសធលក់ តមពិនព
ទ ីករេធវេតសតេនះចំ នួនសិសសធលក់ នឹងមនេរច នេហយ
សលនិងថនក់េរកមនឹងទទួ លករសតីបេនទសពី ថនក់ េល

ដូចេនះសលេរៀនរតូវបងខំចិតតឲយសិសសេឡង

ថនក់ េដយមិ នេចះ (មនភរយដូ ចបនេរៀបរប់ ខងេល) ។ សលេនទីរកុងចំ នួនរបែហល៤០
៤០%
៤០% និ ង
៦.៧%
៦.៧% េនជនបទ គឺ រគូបេរងៀនយកលុយពី សិសសខុ សពីចបប់ (លុយបេរងៀនគួរ) ែតតមពិ តពុំ មនករ
បេរងៀនគួរេទ គឺរគូតំរវូ ឲយសិសសបង់ របក់ េនះជរបចំែតមដង កយវ ិករេនះមិ នមនចំេណទេទសរមប់
អនកមន ែតវជបញ
ហ ចំបងសរមប់អក
ន រក ។ រគូបេរងៀនមិនបនជូនពត៌ មនពី ករសិកសរបស់សិសសដល់
មតបិ ត និ ងមិនែដលជួបមតបិ តពិ ភកសពីបញ
ហ របស់សិសសេឡយ ។ េពលសិសសមនបញ
ហ សិសសពុំ
ទទួ លបននូវករជួ យផតល់របឹកសេយបល់េទ ែតជជំនួសវ ិញពួកេគទទួ លនូ វករសតីបេនទស ។
េត កយវ ិករខងេលទំងេនះ

មិនបនផតល់ជគំ រល
ូ ដ
អ ល់សិសសឲយទទួ លខុសរតូវសំរប់ជីវ ិតនិង

ករងររបស់ខួន
ល និ ងទំលប់ េធវអីែវ ដលលអសរមប់ខួលនឯង សរមប់ មិតភ
ត កតិ សរមប់ រគួសរ និងសរមប់

សងគមេឡយ ដូ ចជមិ នេគរពវ ិន័ យ េចញពី ផទះែតមិនចូ លសលេរៀន មកសលេរៀនែតមិនេរៀន និ ងមិន

ទំងដឹងថខលួនេធវឲយប៉ ះពល់សងគមេទៀតផង(េរប របស់ថនំេញៀន េរប ហឹងសេលសិសសដៃទ េប កបរយន
ជំ និះខុ សចបប់ ) ។ េត េនះបណ
ត លមកពីកុមរ និងយុវជនខលួនឯង? ឬមួ យបណ
ត លមកពីមនុ សសធំេនជុំ
វ ិញែដលមនតួ នទី អប់ រ ំេគ

ែតមិនបនេធវនូវអវីែដលេគគបបីេធវ?

សរុបមកវ ិញ

សលេរៀនមនតួ នទី

ផសះផសនូ វសថនភពខងេល របសិនេបកុមរ និ ងយុវជននបចចុបបននេនះ ទទួ លករបណុត ះបណ
ត លបន

រតឹមរតូវ េនះេគនឹ ងកលយេទជឪពុកមតយ ែដលមនសមតថភពអប់រ ំកូនបនតរស់េនរបកបេដយចរ ិយ
ែដលសងគមរតូវករ ែតសលេរៀនបចចុបបននេនះមិនបនបំេពញនូ វតួ នទី េឡយ ។
េតេហតុអីប
វ នជករសិកសរបស់កុមរមិនអចេឆលយតបេទនឹងតំរវូ ករទីផសរបចចុបបនន និង២០ឆ
េទ
២០ឆនំេទ

មុខបន?

រគូបេរងៀនមនតួ នទី សំខន់ បំផុតកនុងករជួ យឲយសិសសេរៀនេចះនូវចំ េណះដឹ ង

និងជំ នញែដល

សិសសរតូវករ េប េទះជសលេរៀនមនធនធនរគប់ យ៉ងទំងអស់យ៉ងណក៏ េដយ ែតេប រគូបេរងៀន
មិ នមនទឹកចិ តេត ធវករងរ េនះរបសិទិ ធភពៃនករបេរងៀននឹងរតូវទទួ លរងនូ វករប៉ ះទងគិចជអវ ិជជមន។

4

រគូបេរងៀនពុំមនទឹកចិតក
ត ុងករបេរងៀន

េដយសរ ៖
1. បរ ិមណរបក់ ែខមិនអចឲយរគូបេរងៀនរស់បនេហយរតូវបងខំចិតតេធវករងរទីពីរ(២ភគ៣ៃន
រគូបឋមសិកស និ ងពក់ កណ
ត លៃនរគូអនុ វទយល័យមនកិ ចក
ច រពីរ) ដូចេនះេតរគូមនេពលឯ
ណេដ មបីេរៀនសូរតបែនថម េរៀបចំបេរងៀន ដក់ លំហត់ ឲយសិសសេធវ ែកលំហត់សិសស និងផតល់
ករែណនំដល់សិសសវ ិញ ។
2. របក់ ែខតិចេហយ

េនកត់ យកេរចនេទៀត ជពិ េសសរបក់ ែខបេរងៀន២េពល និ ងរបក់ ែខ

រគូជប់កិចចសនយ ។ ករេប ករបក់ ែខយឺត ពិ េសសសរមប់ របក់ ែខបេរងៀន២េពល និងរបក់
ែខរគូជប់កិចចសនយ គឺ េបកេនរយ:េពល៦ែខឬ១ឆនំេរកយ ។
3. េធវជរគូបេរងៀនផង និងេធវជនយកសលផង ែដលនំឲយទំ ហំករងរេរចនេលសពី សមតថ
ភពបំ េពញករងរឲយបនរតឹមរតូវ ។
4. រគូមួយចំនួនបេរងៀន៣ថនក់ ែតមនក់ឯង

មួ យេពលបេរងៀនថនក់គួប២ថនក់

េហយមួ យេពល

េទៀត បេរងៀនថនក់ មួយេផសងេទៀត ។ ដូចេនះចំនួនសិសសេកនដល់៨០ឬជង១០០នក់ែដល
នំឲយហួសសមតថភពនឹងបេរងៀនឲយលអបន ។
5. ពុំ មនរគូបេរងៀនែដលមនគុ ណភពេនទី រកុងយល់រពមេទបេរងៀនេនជនបទ

េដយសរ

របក់ ែខតិច គមនកែនលងសនក់ េនសមរមយ គមនករផតល់រងវន់េលកទឹ កចិតត ដូចជករផតល់គុណ
សមបតតិ តំេឡងឋនៈវ ិជជជីវៈ និងករអភិ វឌឍន៍ វ ិជជជី វៈជេដ ម ។
6. រគូបេរងៀនកុំ ពយួទ័ រ ពុំ មនកុំពយួទ័ រសំរប់ បេរងៀន ដូ ចគននឹ ងរគូបេរងៀនវ ិទយសរសត ពុំ មនសំភរ:
វ ិទយសរសតឬសរមប់ឲយសិសសអនុវតត ។ ដូ ចេនះរគូបេរងៀនេចះែតបេរងៀនេទ ។

7. រគូជំនញភសែខមរ ឬរបវតតិសរសតតរមូវឲយបេរងៀនគណិតវ ិទយ ឬវ ិទយសរសតែដលមិនែមន
ជជំ នញរបស់ខួលន ដូចេនះរគូបេរងៀនក៏េចះែតបេរងៀនេទែដរ ។

8. រគូបេរងៀនបឋមសិកស ឬមធយមសិកស ែដលេទះជេធវករ២០ឬ៣០ឆនំក៏េនែតជរគូបេរងៀន
បឋមសិកស ឬមធយមសិកស េដយសររគូបេរងៀនគឺមិនមនឋនៈែដលរតូវតំ េឡងេនះេឡយ
េលកែលងែតគត់ រតូវចត់តំងជនយកសលរង ឬនយកសល។ េនរបេទសេផសងេគ
មនឋន:៣ឬ៤ ែដលរគូអចេឡងឋន:បន េនេពលេឡងឋន: គឺ របក់ ែខេឡងតមេនះ
ដូ ចេនះនំេអយរគូបេរងៀនរបឹ ងែរបងេធវករងរ ។
9. េប េទះបី ករតំ េឡងរបក់ែខបចចុបបននមនចំ នួន១៥%
១៥%ែមនពិ ត ែតេដយសររបក់ ែខមូ លដឋន
មនកំ រ ិតទបេពកេនះចំនួនសច់របក់ែដលតំ េឡងគឺ តិចតួចណស់

មិ នអចេធៀបជមួ យ

នឹ ងករេឡងៃនតៃមលទំនិញទី ផសរបនេឡយ ។
10. រគូបេរងៀន ែដលបនខិតខំ របឹ ងែរបងេធវករងរ មិនបនទទួ លរបេយជន៍ពីករខិ តខំ របឹង
ែរបងេនះេឡយ ដូចេនះកររបឹងែរបងរប់ ឆនំ ែដលេក តមកពីទឹកចិតតរបស់ខួលនពិ បកនឹងអច

េនសថិតេសថរណស់ េរពះថអនកែដលេគមិ នរបឹងក៏េនែតអចបនតករបេរងៀនជធមមត ។

11. រគូបេរងៀនែដលេធវករផតល់េសវសធរណ: េនកំរ ិតភូ មិ-ឃុំ ដូ ចគននឹងមរនតីេពទយឃុំ េតេហតុ
អវីេពទយឃុំបនទទួ លកំ ៃរលភករ: េរចនជងរគូបេរងៀនឆងយេមលះ ។ េពទយឃុំបនរបក់ ែខ
េហយទទួ លរបក់ េផសងេទៀត ដូចជរបក់ពីករបង់លុយរបស់អក
ន ជំ ងឺ របក់មូលនិធិសមធម៌
ែដលបង់ជំនួសឲយអនករក របក់ ពីករបេងកតកូនមនក់ របក់ផតល់េសវសធរណ: េហយកនុង

មួ យែខៗបនែថមរប់រយដុ លល ចំែណករគូបេរងៀនហ៊នយកលុយសិសស គឺ រតូវបនេចទថ
ខុ សចបប់

េហតុ អីក
វ ៏ មនភពអយុតិ តធម៌ យ៉ងេនះេបេធវករេនកនុងរជករែតមួយ

និងេធវករ

េនកំ រ ិតភូមិឃុំដូចគនេសះ ។

5

រដឋភិ បលបេងកតសលេរៀនបនេរច នែមនេនរយ:កល៣០ឆនំេនះ ែតសលេរៀនេនជនបទេន
ែតសលេរៀនេនជនបទេន
បនតខវ
ខះវ រគូបេរងៀន ខវះេសៀវេភសិកស ខចះបណណល័យ ខចះអគរសិកស និងខវះសំភរ:
រ:បេរងៀន និងេរៀន ។ េន
សនិ នបតអប់រ ំេរៀងរល់ឆនំ ពកយថ
ពកយថខវះេនះ រតូវបនេរប ជេរៀងរហូត េហយសួរថចុ ះេពលណេទ បភពខវះ
ខតេនះែលងមន ។ សលេរៀនពិេសសេនទីរកុង គឺ េលសរគូបេរងៀនេហយេនបនតករេលសេដយពុំ
មនករេដះរសយ ។ សលអនុ វ ិទយល័យ និ ងវ ិទយល័យពុំ មនបនទប់វ ិទយសរសត និ ងសំភរៈវ ិទយសរសត
ពុំ មនបនទប់ឲយសិសសសតប់ និងេរៀនភសបរេទស ពុំ មនបនទប់និងកុំពយូទ័ រឲយសិសសេរៀន េហយសល

វ ិទយល័យបនទទួ លរបក់ដំេណរករសលេរៀនេរចនពីរដឋ ែតេហតុេម៉ចមិ នចំណយេដមបីបំេពញករខវះ
ខតទំងេនះ ។ រគូបេរងៀនកុំពយូទ័ រ បនចត់ តំងឲយេទបេរងៀនេនសលទំងេនះ ែតេទបេរងៀនកុំពយូទ័រ
យ៉ ងេម៉ ចេបអត់ កុំពយូទ័ រ ។ សិសសែដលេរៀនចប់សលគរុេកសលយមនសមតថភពបេរងៀនទប េហយ

មិ នបនទទួ លករអនុវតតឲយមនសមតថភពពិ េសធន៍រគប់ រគន់េទ ែតរតូវចត់តំងឲយេទឈរបេរងៀន ។

កររបលងថនក់ទី៩ និងទី១២
១២ បនរបរពឹតិេត ទេដយមិនរបរកតីជេរចឆនក
ំ នលងមក ។ េនេពលេរៀន
សូរត ដូចបនេរៀបរប់ ខងេល គឺ សិសសភគេរចនពុំបនរបឹងែរបងេរៀនឲយេចះេទ ដូចេនះសិសសរតូវខិ តខំ
រកលបិចរគប់យ៉ង េដ មបីចមលងចេមលយេនេពលរបលង ឯរគូបេរងៀនដឹងថសិសសភគេរចនមិនអចេឆលយ
នឹ ងសំនួររបលងបន ដូចេនះរគូេបកឱកសឲយសិសសចមលងចេមលយជថនូរនឹ ងករឲយលុយពី សិសស ។ សិសស

ែដលអចបនតេរៀនមកពី ថនក់ ទី៩និងទី ១២ គឺ ភគេរចនជសិសសៃនរគួសររគន់េប េប េទះជរកក៏េនកនុង
ចំ េណមរគួសរ ែដលរគន់ េប ជងេគកនុងភូ មិ ដូចេនះសិសសមនលទធភពេរបទូរស័ពទទំេនបកនុងករបញូជ ន
សំនួររបលងេចញេរក និងទទួ លចេមលយពី េរកមកវ ិញ ។ រគូរបចំថនក់ េដយសរបនទទួ លលុយពី

សិសសបនកលយេទជអនកយមឲយសិសសពី អនុ រកស ែដលជអនកចុ ះឃលំេម លពី េលេដយទុ កឲយសិសសចមលង
ចេមលយេនេពលរបលង។ សរុបមក មុខងរៃនកររបឡងេដមបីកំណត់ ថសិសសអចេឡងថនក់ និងមន
សមតថភពេរៀនេនកំ រ ិតៃនករសិកសបនទប់ គឺ មិនអចបំេពញនូ វមុ ខងររបស់ខួនេឡ

យ េដយសរគុ ណ
ភពៃនកររបឡងគឺ ែបបេនះ ។ មយ៉ ងេទៀតកររបលងបនយកមុខវ ិជជទំងអស់យកមករបឡង ែដលនំ

ឲយសិសសមិ នបនយកចិតទ
ត ុ កដក់ េរៀនឲយបនេរចន េលមុខវ ិជជសំខន់ៗដូចជភស គណិតវ ិទយ ឬវ ិទយ
សរសតជេដមសរមប់ យកជរគឹ ះេទេរៀនេនកំ រ ិតថនក់ េល ។
ករដឹកនំនិងរគប់រគងែដលភ័យខលច

និងខំេជៀសវងពីករពិត

រជរដឋភិ បលបចចុបបននមន

របតិ កមមតបភលមរបសិនេបបនទទួ លពត៌ មនមួ យពីករពិ តដូចជពត៌ មនករខវះរគូបេរងៀន របក់ េបៀវតស

ទប ករបេរងៀនេនសលេរៀនឬសកលវ ិទយល័យមនគុ ណភពទប េដយេពលថពត៌ មនទំងេនះ
មិ នពិ ត េប ថករអប់រ ំមិនមនគុ ណភព េហតុអី វមនចំនួនសិសសជេរច នបនទទួ លេមដយតំ បន់ និង
អនតរជតិ និ ងបនេទេរៀន និងបញចប់ ករសិកសពីបរេទស េហយែដលបនេចញមកេធវករលអៗជេរចន
េនកនុងរសុក ។ ជករពិតេហយថកិ ចចករមួ យចំនួនបនេធវ ែតកិ ចចករលអទំងេនះ និងេលបឿនៃនកររ ីក
ចេរម នកនុងវ ិស័យអប់ រ ំបចចុបបននមិនអចេឆលយតបនឹងអវី ែដលរតូវករនបចចុបបនន និងសរមប់េទអនគត

េនះេឡយ េហយេប ករដឹកនំ និ ងរគប់ រគងេនែតបនតមិនទទួ លសគល់នូវករពិតទំងេនះ េនះករដឹ កនំ
ែបបេនះវនឹ ងមិនបនេរៀនពី ភពបរជ័ យេនះេឡយ ។ វជករលំបកណស់េហយ ែដលភគេរចនគឺ
មិ នអចែកែរបបនេប ករដឹ កនំនបចចុបបនន មិ នមនអនកដឹកនំថី មមកជំនួសេនះ ។ េតអនកដឹ កនំបចចុបបនន

អចបេរងៀនអនកេរកមបងគប់

ឲយមនអភិ បលកិចចលអ

សអតសអំ

និ ងេធវករងរកនុងភពផលស់បូតរបនេទ

េបកូនេចរបស់ខួលនបនដឹងថខលួនពុំ មនអភិ បលកិចចលអ ពុំ សអតសអំ និ ងមិនមនឬេសទរែតមិនមនករផលស់

បតូរេទេនះ។ អភិ បលកិចល
ច អ ភពសអតសអំ និងករផលស់បូតរវអចេក តេឡងបន េហយេនសថិតេសថរជ

6

េរៀងរហូត េប សលេរៀនបណុដ ះបននូ វយុវជន ែដលមនភពសអតសអំ ចូ លចិ តតភពរតឹ មរតូវ និងេរៀន
សូរតមិនេចះចប់េនះ

សលេរៀន

ែដលផតល់កុមរនូ វលកខ័ណឌែបបេនះមិនអចេកតមនបនេទ

របសិនេបពុំមនករផលស់បូតរករដឹ កនំ ។

យុទធសរសតរបស់គណបកសសេរងគះជតិ ែដលរតូវេធវេដមបីឱយករបេរងៀនអចផលិតបននូ វសិសស

និ ងនិ សសិត ែដលមនសមតថភពសរមប់ េឆលយតបេទនឹ ងទីផសរពលកមមនេពលបចចុបបនន និងរយៈេពល
២០ឆនំេរកយ មនដូចខងេរកម ៖

ក.ករេធវវ
 ិនិេយគេដមប ីបេងកនគុណភពអប់រ ំ 

ដំ េឡងរបក់េបៀវតសរគូយ៉ងតិច១លនេរៀលកនុង១
ង១ែខ

សរមប់ កររស់េន

និងេធវករបន

េពញេលញ បញឈប់ ករយកលុយពី សិសស មិនកត់ របក់ែខរគូបេរងៀន េបករបក់ឱយទន់
េពលេនេរៀងរល់ែខតមរយៈធនគរ ។ 

ផតល់ជូនរបក់ ឧបតថមប
ភ ែនថម

និងរងវន់ េលកទឹកចិតេត ផសងេទៀតចំេពះរគូបេរងៀនែដលសម័រគ

ចិ តេត ទបេរងៀនេនជនបទដច់ រសយល និងមនផតល់មូលនិធិសរមប់ ករសិកសរសវរជវ
េដមបីពរងឹងសមតថភព និងបំ ពក់ បំប៉នចំេណះដឹងជរបចំជូនេលករគូ អនករគូ ។ 

េរៀបចំឱយរគូបេរងៀនមនឋនៈយ៉ ងតិច៤ថនក់ បេងកតរបព័ នវ
ធ យតៃមលករងរជេរៀងរល់ឆនំ
ចំ េពះរគូបេរងៀន ែដលខិ តខំ របឹ ងែរបងបំ េពញករងរេនកនុងរយៈ៤-៥ឆនំនឹងទទួ លបននូវ

ករតំ េឡងឋនៈ និងរបក់ែខចំ េពះរគូបេរងៀន ែដលមនសមតថភពខវះខត នឹងរតូវទទួ ល
ករបំ ប៉នបែនថមេដមបីអចបំ េពញករងរបនតមសតង់ដរ ។ 

េលកកំពស់គុណភពៃនករេធវែផនករវ ិស័យអប់រ ំ ករពិនិតយតមដន
អប់រ ំ និងបេងកនថវ ិកេលកមមវ ិធី វ ិនិ េយគ

វយតំ ៃលករងរ

ែដលចំបច់ សរមប់ ភពរ ីកចេរមនៃនគុ ណភព

អប់រ ំតំងពី មេតតយយសិកសរដឋ ឬសហគមន៍ រហូតដល់សលបឋមសិកស និងមធយមសិកស
និ ងសកលវ ិទយល័យ ពិ េសសករអប់រ ំមតបិ ត អំពីករែថរកសកូនេរកមអយុ២ឆនំ ។ 

ពរងី កកមមវ ិធីបេរងៀនពលករជំ នញ ែដលទី ផសរបចចុបបននរតូវករសរមប់ យុវជន ែដលបន

េរៀនដល់មធយមសិកសចប់ពីអនុ វ ិទយល័យ េដយបេងកតមជឈមណឌលបណុត ះបណ
ត លវ ិជជជីវៈ

ឲយមនេនកនុង២៤េខតត-រជធនី
និងពរងីកកមមវ ិធីអប់រ ំេរករបព័ នធ
ែដលផតល់នូវជំ នញ
សរមប់ យុវជនេនេរកសលែដលេរៀនចប់បឋមសិកស ។ ពិ េសសេលកទឹ កចិ តរត កុមហ៊ុន
និ ងសហរគសឯកជន ឲយបេងកតមជឈមណឌលបណុត ះបណ
ត លវ ិជជជី វៈផទល់ខួលន េដយទទួ ល 

បនករបនធូបនថយពនធ ។
ពរងី កសលមេតតយយសិកស

និងេសវែថទំកុមរតូច

និងពរងីកសលមធយមសិកសេន

ជនបទ រពមទំងផតល់អហរូបករណ៍ដល់សិសសរកីរក និងេរៀនពូ ែកឱយបនេរៀនដល់មធយម
សិកស ។ សរមប់និសសិតរកី រក ែដលមនបណងចង់ បនតករសិកសេនឧតតមសិកស គឺ មន
កមមវ ិធីផតល់របក់ កមចី យ៉ ងតិ ច៥មុឺននក់ កុងមួ

យឆនំ និ ងបេងកនចំនួនអហរូបករណ៍ទំងកនុង

និ ងេរករបេទស ឲយបន១
១មុឺននក់កុងមួ

យឆនំ សរមប់ សិសស និ សសិតែដលេរៀនពូ ែក ។ 

បណុត ះនូវវបបធម៌េធវករេដយទុ កចិ តតគនរវងថនក់េរកម
តមរយៈករេលកទឺកចិតតឱយថនក់
េរកមនិ យយពី ករពិត ថនក់ េលបញឈប់ ករសតីបេនទសដល់ថនក់ េរកម ែតជំ នួសវ ិញេដយ
ករជួ យដល់អក
ន េរកមឱយមនលទធភព

និងសមតថភពេធវករងររបកបេដយករទទួ ល

ខុ សរតូវផតល់លទធភពឱយរគូបេរងៀន បនអនុវតតកិចក

រេដយយកចិ តទ
ត ុកដក់ របកបេដយ
ភពៃថលថូនរ ។

7

ខ.ផតលឱ
់ យសលេរៀនទ ំងអស់នូវអវីែដលរតូវករ 
ផតល់ជូនរគូបេរងៀន េសៀវេភសិកស សំភរៈបេរងៀន និងេរៀនតមសតង់ដរដល់សលេរៀន
បចចុបបនន និងសលេរៀនេទ បបេងកតថមី េនតមភូមិថីែម ដលេទ បបេងកតេឡង និងេនតំ បន់ ដច់
រសយល ។ 
េរៀបចំ របព័ នរធ តួតពិនិតយ តមដន និងវយតៃមល និងរបព័នធអធិ ករកិ ចច ែដលធនជួ យសល
េរៀនមនដំ េណរករតមសតង់ដរ (សលេរៀនមនគុ ណភព) ។ 
ពរងឹ ងករេរៀនសូរតមុខវ ិជជភសែខមរ និងគណិតវ ិទយេនសលបឋមសិកស និ ងគណិតវ ិទយ
វ ិទយសរសត

កុំ ពយូទរ ័ និងករេរៀនភសអង់ េគលសេនសលអនុ វ ិទយល័យ

េដយេរៀបចំឱយមនរគូបេរងៀនតមរគប់ មុខវ ិជជទំងេនះ

និ ងវ ិទយល័យ

និងមនបនទប់េរៀនភសអង់េគលស

កុំ ពយូទរ ័ និងវ ិទយសរសត និ ងបេងកតឱយមនករេរៀនសូរតតមរបព័នធអុីេឡនីង (E-Learning))

ដល់សិសសនុ សិសស ។ 

ពរងឹ ងរបព័ នេធ ធវេតសតថនក់ជតិ និងេរតៀមចូ លរួមកនុងករេធវេតសតអនតរជតិ រពមទំងអនុ វតតករ

េធវេតសតអនតរជតិ េនអណតតិេរកយ េដមបីបេងកនគុ ណភពសិកសឱយរបហក់ របែហល និង
មនសមតថភពរបកួ តរបែជងេនកនុងតំបន់ ។

គ.ែកទរមង់របព័នធេធវេតសតរបច ំថនក់ និងរបព័នធរបឡង 
េលកកំពស់គុណភពេតសតរបចំថនក់ ធនករេធវេតសតរបចំែខេទៀងទត់ រគូបេរងៀនយក
លទធផលពី ករេធវេតសតេដមបីេរតៀមេមេរៀនបេរងៀនជួយសិសសេរៀនយឺតឱយេរៀនទន់ េគ

និង

ធនជួ យសិសសឱយេរៀន និងទទួ លបនចំ េណះដឹង និងជំ នញែដលទី ផសររតូវករ ។ 
ជួ បមតបិ ត និងសហគមន៍ជូនពត៌ មនពី ករសិកសរបស់សិសស និងពិ ភកសគនេដមបីជួយ
សិសស និងកុ មរេនកនុងភូ មិ ។ 

បញឈប់ ករយកលុយពី សិសសេនេពលរបឡង េរពះវជករឱយគំរអ
ូ ំេពទុចរច ិត ពុ ករលួយដល់
យុវជន និងែកទរមង់ របព័នធរបលងថនក់ ទី៩និងទី ១២ គមនករលួចចមលងឯកសរ េហយសិសស
របលងេដយេរប សមតថភពរបស់ខួលន និ ងេផតតែតេលមុខវ ិជជសំខន់ េរៀន េនថនក់ ខពស់បនទប់ ។

ឃ.ពរងឹងករអនុវតតរបព័នធវយតំៃលសលេរៀន និងសកលវិទយល័យ 

បេងកត និងអនុ វតតរបព័ នធ
ធ នគុ ណភពសលេរៀនចំេណះទូេទពីមេតយយសិកសរហូតដល់
វ ិទយល័យេដមបីេធវឱយសលេរៀនចំេណះទូ េទទំងអស់ មនសតង់ដរគុ ណភពរតឹ មរតូវ ។ 
ែកលំអរ និ ងអនុ វតតរបព័នធ
ធ នគុ ណភពសថប័នឧតតមសិកស(សកលវ ិទយល័យ)នីមួយៗជ
សធរណៈេដ មបីសិសស និងមតបិ តអចេធវករសេរមចចិតតកុងករបញ

ូជ នកូនេទសិកស ។ 

អនុវតតរបព័ នធធនគុ ណភពេនឧតតមសិកសថនក់តំបន់ េទេលកមមវ ិធី សិកសអទិភព

និងេធវ

វ ិនិ េយគេលកមមវ ិធីវ ិទយសរសតបេចចកេទស វ ិសវករ គណិតវ ិទយ សិលបៈ អប់ រ ំ និ ងសុខភិ បល ។
ង.សរមបសរមួលដល់វស
ិ យ
័ ឯកជន និងៃដគូអភិវឌឍឱយចូលរ ួមជួយរបជពលរដឋ 
សរមួលដល់វ ិស័យឯកជនបេងកតកមមវ ិធី សិកសចំ េណះទូ េទ និងឧតតមសិកស ែដលមនសតង់
ដរតំ បន់ និងអនតរជតិ រពមជមួ យនូ វករអនុវតតរបព័នធធនគុ ណភពអប់ រ ំ ដល់សលឯក
ជនែដលអនុវតតកមមវ ិធី សិកសជតិ ។ 
សហករវ ិនិ េយគជមួ យៃដគូអភិវឌឍេលកមមវ ិធី

ែដលបេងកនគុ ណភពអប់ រ ំសលចំ េណះ

ទូ េទ និ ងកមមវ ិធី សិកសេនឧតតមសិកសែដលជអទិ ភពអភិ វឌឍេសដធកិចច ។

8

ដូ ចអវីែដលបនបងហញតមទសសនទនខងេល ខញំុសងឃឹមថេពលដ៏ ខី លខងមុខេនះ យុវជន សិសស
និ សសិតនឹងទទួ លបនឳកសេសនគនកនុងករសិកសជមួ យរបព័នធអប់ រ ំមួ យ ែដលមនគុ ណភព េហយនឹ ង
មនទំងចំ េណះ និ ងជំ នញពិ តរបកដ េដ មបីរបែជងកនុងវ ិស័យករងរ ជពិ េសសរគូបេរងៀន នឹងទទួល
បនរបក់១លនេរៀល សរមប់ កររស់េនកនុងជី វភពសមរមយ ។

ដូ ចេនះ កនុងនមគណបកសសេរងគះជតិ និ ងកនុងនមខលួនខញំុផទល់ ខញំុសូមអំ ពវនវដល់បងបអូនជនរួម
ជតិ ទំងអស់ េមតតចូ លរួមគំរទទសសនទនេនះ និងផតល់េសចកតីទុកចិ តដ
ត ល់េយងខញំុ េដយេបះេឆ
េបះេឆនតជូន

គណបកសសេរងគះជតិ
ះជតិឲយបនរគប់
យបនរគប់ៗគន
មនសតង់ដរ

េដមបីរម
ួ ចំ ែណកេធវឲយរបេសរេឡងនូ វគុ ណភពអប់ រ ំមួ យ

ែដល

េហយកូនេចរបស់េយងទំងអស់គនមនសមតថភពពិ តរបកដ េដ មបីទទួ លបនករងរេធវ

សមរមយ ៕
ឳកសសរមប់ករផលស់បូតរ បនមកដល់េហយ !

ៃថងរះេហយ ែខមរេរកកេឡង រ ួមគនសេរងគះជតិេយង !

9

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful