You are on page 1of 56

Công ty TNHH Máy tính – Mạng – Truyền Thông OSC

www.osc.vn

CÔNG TY TNHH MÁY TÍNH MẠNG TRUYỀN THÔNG OSC GIÁO TRÌNH SỬA MAINBOARD PC Bất kỳ môn học về sửa chữa nào, ta cũng phải nắm chắc sơ đồ khối. Dưới đây là vài sơ đồ được trích từ các tài liệu khác nhau. Tuy nhiên, ta có thể so sánh và thấy rằng nó rất giống nhau.

Máy bộ Dell dùng socket-7 dòng CPU Pentium III.

Phòng Đào tạo OSC

Tel: 043 710 1466/68 Máy lẻ 301

Công ty TNHH Máy tính – Mạng – Truyền Thông OSC

www.osc.vn

Mainboard dùng chipset SIS655/ SIS963 <-- Dòng chip hiện nay ít gặp hơn, chủ yếu để so sánh.

Dạng mainboard dùng chipset INTEL rất thông dụng.

Phòng Đào tạo OSC

Tel: 043 710 1466/68 Máy lẻ 301

Công ty TNHH Máy tính – Mạng – Truyền Thông OSC

www.osc.vn

Phần này được cắt trực tiếp trong datasheet của chipset Bắc 82845G. Theo các sơ đồ khối trên ta thấy: - Socket CPU, CPU liên lạc với tất cả các thành phần còn lại thông qua Chip cầu Bắc. - Chíp cầu Bắc: trực tiếp quản lý VGA (Kể cả onboard hoặc khe cắm rời như AGP, PCIx) và RAM. - Chip cầu Nam: Quản lý hầu hết các thiết bị còn lại như: ATA (giao tiếp ổ cứng), chip LAN, chip Audio, các cổng USB, các khe PCI, chip SIO, chip BIOS... - Chip SIO: quản lý các thiết bị như: Keyboard, mouse, FDD (ổ mềm), LPT (cổng máy in song ong), Serial (cổng nối tiếp)... - Chip BIOS: chứa đoạn chương trình CMOS SETUP, POST... Dưới đây là các mức nguồn có sử dụng trên mainboard.

Phòng Đào tạo OSC

Tel: 043 710 1466/68 Máy lẻ 301

Công ty TNHH Máy tính – Mạng – Truyền Thông OSC

www.osc.vn

1. Power Supply: Nguồn cấp từ bộ nguồn ATX sang. Các áp chính: +12V, 5V, 3V3, 5V STB(tím), -12V 2. Vcore: CPU Core, mạch Vcore lấy ngồn 12V từ dây 12V đôi (4 pin) qua mạch sẽ cấp nguồn CPU Core cho CPU. Lưu ý, nguồn này ngoài cấp cho CPU còn cấp cho cả MCH (Chip bắc) và ICH (chip Nam) nên nếu MCH hoặc ICH chạm vẫn gây tình trạng mất nguồn này. 3. Onboard 2V5 Reg: Lấy 5V chính tạo ra 2V5 cấp nguồn DDR Core cho RAM (chủ yếu) và một phần cấp cho MCH. Nhánh khác của 2V5 này tạo áp 1V25 cấp cho bus RAM(nguồn bus RAM). 4. Onboard 1V5 Reg: Lấy 5V chính tạo ra 1V5 cấp nguồn MCH, ICH và AGP I/O Thường gọi là nguồn chipset. Mất nguồn này thường làm ICH nóng lên để lâu gây chết chip. 5. Onboard 5V Reg: Lấy 12V chính tạo ra 5V cấp nguồn riêng cho mạch Âm thanh (thường dùng IC 7805). 6. Onboard VRegs: Lấy 5V STB (tím) tạo ra 3V3, 2V5, 1V5 cấp nguồn riêng cho chip LAN onboard. 7. Các mức áp khác: Lấy 3V3, 5V STB 5V tạo ra 1V2, 3V3 STB, 1V5 STB, 5V Dual cấp cho một số mạch khác trên main. Đặc biệt là mạch kích nguồn: chủ yếu lấy 5V STB, 3V3 STB, 1V5 STB. 8. IC Clock: Dùng trực tiếp nguồn 3V3 từ bộ nguồn ATX sang. 9. HDD, CD/DVD , FDD: dùng 5V, 12V

Phòng Đào tạo OSC

Tel: 043 710 1466/68 Máy lẻ 301

Công ty TNHH Máy tính – Mạng – Truyền Thông OSC

www.osc.vn

10. Supper I/O: Dùng 3V3, 3V3 STB và VBAT (nguồn từ pin CMOS) 11. Keyboard/mouse PS2: 5V Dual. 12. Serial (Cổng nối tiếp hay gọi cổng COM): 12V, 5V, -12V 13. Parallel (Cổng song song hay gọi cổng máy in): 5V 14. Cổng USB: 5V Dual 15. BIOS/FWH: 3V3 16. FAN các loại: 12V I. Cắm nguồn vào main và đo (chưa kích nguồn đầu nhé):

1. Dây tím phải đủ 5V: thiếu thì phải kiểm tra bộ nguồn rời coi OK chưa, nếu nguồn rời OK mà cắm vào main bị sụt áp thì coi chừng chạm tải đâu đó: thường là Chip NAM, LAN, Sound, SIO... 2. Dây xanh lá phải có 5V (hoặc 2v5 đến ~5v) : chân nào không quan trọng nhưng nếu cắm nguồn vô mà không có 5V thì cũng mệt. Vì nó = 0V thì nguồn phải chạy, mà chưa kích công tắc mà nguồn chạy <-- Lỗi tự kích nguồn. 3. Chân A14 khe PCI phải có 3V3: Đây là chân nguồn cấp trước 3v3 cho chipset Nam, mất 3v3 này thì chip Nam không hoạt động và chắc chắng sẽ không kích được nguồn. Mất 3V3 này thường do chết IC 1117 hoặc chạm, chết chip Nam. 4. Chân kích nguồn ps_on phải có 5V:

Phòng Đào tạo OSC

Tel: 043 710 1466/68 Máy lẻ 301

Công ty TNHH Máy tính – Mạng – Truyền Thông OSC

www.osc.vn

Khi đã có 3v3, thạch anh 32Mhz OK thì chip Nam sẽ cấp trực tiếp (hoặc thông qua SIO) 5V kích cho 1 chân của nút công tắt (câu ra mặt thùng CPU) PS_ON. Mất 5V kích này thường do lỗi SIO hoặc chip Nam. II. Kích nguồn: <-- Kích không được nguồn thì kiểm kỹ lại các bưới trên và tự kết luận main hư gì nhé. III. Kích nguồn, quạt quay, máy không boot, không lên hình, đo tiếp: 1. Đo Nguồn RAM: DDR1: Chân số 7 hoặc chân 143 như hình phải có 2V5:

DDR2: Phải có 1V8

Phòng Đào tạo OSC

Tel: 043 710 1466/68 Máy lẻ 301

Công ty TNHH Máy tính – Mạng – Truyền Thông OSC

www.osc.vn

DDR3: Chân 51 phải có 1V5

Nếu mất nguồn RAM thường do chết FET hoặc chết IC giao động nguồn RAM. 2. Đo nguồn BUS RAM (VTT) phải có 1V25 cho DDR1

Mất nguồn Bus Ram dẫn đến: không cắm RAM thì kêu tit tit, cắm RAM vào im re nhưng cũng không chạy (như dạng lỗi chip Bắc). Thường chạy IC RT9173, W83310... 3. Nguồn chipset (có khi chung nguồn AGP/PCIx): Đo chân S các mosfet công suất khu vực giữa 2 chipset phải có 1V5.

Phòng Đào tạo OSC

Tel: 043 710 1466/68 Máy lẻ 301

Công ty TNHH Máy tính – Mạng – Truyền Thông OSC

www.osc.vn

Nếu mất nguồn này khi kích nguồn chipset lập tức nóng rang (thậm chí nóng đến chết tươi luôn). 4. Nguồn Vcore cấp cho CPU: Đo tại chân các cuộn dây giống nhau xung socket gắn CPU: phải có từ 1v1 ~ 1v8

Phòng Đào tạo OSC

Tel: 043 710 1466/68 Máy lẻ 301

Công ty TNHH Máy tính – Mạng – Truyền Thông OSC

www.osc.vn

Mất nguồn này CPU sẽ lạnh tanh và chắc chắn mainboard không chạy. 1. Kiểm tra mạch kích nguồn: - Đa số main đều không cần CPU (trừ một số main INTEL là bắt buộc phải có CPU mới kích được nguồn). - Nếu kích nguồn không được thử tháo giắc 12V (4pin) ra kích thử nếu được thì vấn đề 100% nằm ở mạch VRM bị chạm chập.

Phòng Đào tạo OSC

Tel: 043 710 1466/68 Máy lẻ 301

Công ty TNHH Máy tính – Mạng – Truyền Thông OSC

www.osc.vn

- Kích ép: nếu lỗi chỉ là mosfet đảo hay gì đó nhẹ, kíc ép sẽ chạy bình thường. Kích ép mà cũng không được thì chạm chập nặng rồi đó. - Đo 5V (hoặc 2v5-->5V) tại pin PS-ON. Nếu mất: Dò Pin PS-ON -> Chip NAM hay SIO. Vào thằng nào đập thằng đó. (Nếu chip NAM thì kiểm nguồn và thay thử thạch anh của chip nữa nhé) - Dò mosfet đảo (hoặc IC đảo): chân xanh -> (qua) cổng đảo (hay trực tiếp)-> SIO ; Đập cổng đảo hoặc SIO. Hư hỏng chính: chết mosfet đảo, lỗi SIO, lỗi chip NAM, ngoài ra các nguyên nhân khác gây không kích nguồn như chạm, chậm ở các khu vực khác như nguồn Vcore (cấp cho CPU) chập nguồn RAM, chập nguồn chipset, chập chíp sound onboard (có thể xả bỏ), chập chip LAN onboard (có thể xả bỏ), hoặc chập chip Bắc. 2. Xung clock: sẽ chạy ngay khi kích được nguồn mà chưa cần cắm CPU, Kiểm tra CLK và sửa ngay bước 2 này. Thường chỉ khò lại, thay thạch anh và thay IC clock là hết bài. Để kiểm tra CLK dùng card test dòng cao như PTi6, PTi8, PTi9 (cả 3 đều phải dùng Phiên bản mới nhất vì PTi6 và PTi8 bản cũ không có CLK) 3. Kiểm tra các mức nguồn: - Vcore; mạch VRM <-- Quan trọng và dài dòng nên không nêu thêm. - Nguồn RAM <-- Quan trọng thứ 2 sau Vcore. - Nguồn chipset NAM, BẮC, AGP <-- Quan trọng thứ 3 nhất là pan nóng chip do nguồn cấp cho chip sai. 4. Xung reset: - Thường thì xong việc kiểm tra nguồn thì phải có reset nếu không chỉ còn chip NAM. Hấp, đá, làm lại chân hoặc thay. Đa số main, nếu đã có xung reset thì đã đủ hết các mức nguồn. Các lý do làm mất xung Reset: mất 1 trong các mức nguồn, jumper clear cmos, mất CLK, lỗi chip Nam... 5. Có reset (Đủ tất cả) mà vẫn không boot, card test chưa nhảy code: - Chỉ còn socket CPU và chip Bắc <-- Lỗi này 10 cao thủ chết hết 10 - Phải đập socket trước (tháo nắp vệ sinh, hấp socket...) - Kế đó đập chip Bắc (Hấp, đá, làm lại chân, thay) <-- Cực và khó nhất (chủ yếu do thiếu tool). 6. BIOS: - Thực ra pan bios chỉ nằm cuối cùng thôi nhưng vì bước 5 thì quá chua nên mọi người hay làm bước 6 này trước "hy vọng" chụp mũ được.

Mainboard: Chip cầu Nam những lỗi thường gặp và cách xử lý
Chip cầu NAM - South Bridge Chip (I/O Control Hub: ICH) Cách nhận dạng: - Lớn thứ nhì trên main (chỉ thua Chip cầu Bắc) - Có 2 chip lớn, chíp thứ nhất là cầu Bắc thì chip còn lại là chip cầu NAM.

Phòng Đào tạo OSC

Tel: 043 710 1466/68 Máy lẻ 301

Công ty TNHH Máy tính – Mạng – Truyền Thông OSC

www.osc.vn

Dạng chip NAM thông dụng
Nhiệm vụ: - Quản lý và giao tiếp với các thành phần như: các khe PCI, giao tiếp USB, chip Sound, chip LAN, BIOS ROM, chip SIO (Riêng SIO sẽ quản lý: Keyboard, mouse, FDD, COM, LPT)

Phòng Đào tạo OSC

Tel: 043 710 1466/68 Máy lẻ 301

Công ty TNHH Máy tính – Mạng – Truyền Thông OSC

www.osc.vn

Lỗi thường gặp: - Không kích được nguồn (thường gặp nhất). Kết hợp với chip SIO sẽ điều khiển mạch ngắt, mở nguồn. - Mất xung reset (rất thường gặp) - Chập chờn, không nhận, hoặc nhận mà không chạy các thiết bị như USB, HDD, CD, khe cắm PCI... Cách xử lý: - Riêng lỗi không kich nguồn sẽ có 1 bài riêng, tuy nhiên sau khi xác định lỗi là do chip NAM thì cách xử lý sẽ tương tự như chip Bắc. Đó là "hấp" lại chíp, "đá" chip, "làm chân lại" hoặc thay chip mới.

BIOS - Basic I/O System - Hệ thống xuất nhập cơ bản Cách nhận biết: - Hình dáng thông thường:

Phòng Đào tạo OSC

Tel: 043 710 1466/68 Máy lẻ 301

Công ty TNHH Máy tính – Mạng – Truyền Thông OSC

www.osc.vn

- Hình chữ nhật có vạt 1 góc gồm 32 chân, gắn trong một sóc két (như hình) hoặc hàn dính vào mainboard.

- Lọai đời mới: dạng flash; chip dán 8 chân

Hoặc chip 8 chân ghim bình thường:

Phòng Đào tạo OSC

Tel: 043 710 1466/68 Máy lẻ 301

Công ty TNHH Máy tính – Mạng – Truyền Thông OSC

www.osc.vn

Nhiệm vụ: - Giao tiếp mức cơ bản nhất với người dùng từ lúc bật công tắt cho đến lúc hệ điều hành bắt đầu được load vào bộ nhớ mà ta gọi là BOOT. - Cho phép thiết lập các cấu hình như: chọn ổ đĩa khởi động, chỉnh ngày giờ hệ thống, đặt mật khẩu bảo vệ... Các lỗi thường gặp: - Chip BIOS lỗi sẽ gây ra lỗi kich nguồn quay, máy không boot được. Lỗi này chỉ xác định khi đã kiểm tra các lỗi về nguồn và CPU xong. - Báo lỗi: Bios check sum error, Cách xử lý: - Nếu lên hình mà báo lỗi là do hết pin nuôi CMOS hoặc đã cài đặt trình CMOS setup sai. - Lỗi không boot (ngòai lỗi nguồn và CPU ra) thì cần nạp lại chip BIOS.

Mainboard: Mạch cấp nguồn CPU
1. Thành phần mạch:      Nguồn cấp 12V đầu 4 pin IC giao động Các IC driver Các Mosfet công suất Các cuộn dây (xung quanh CPU, đặc trưng để nhận biết)

Phòng Đào tạo OSC

Tel: 043 710 1466/68 Máy lẻ 301

Công ty TNHH Máy tính – Mạng – Truyền Thông OSC
  Tụ lọc nguồn vào 16V/1200FF... 3300MF Tụ lọc nguồn Vcore 6.3V/820MF...3300MF

www.osc.vn

2. Cách nhận biết và bố trí mạch trên mainboard: - Các cuộn dây, tụ lọc và mosfet xung quanh CPU. - Mạch này dễ thấy bằng cách bố trí các link kiện bao gồm 2, 3 hay 4 cuộn dây 2 hay 3 mosfet ứng với mỗi cuộn dây và vô số tụ hóa xung quanh socket cắm CPU.

- Ở mạch này, khi ta chưa cắm CPU (Pentium 4 trở lên) vào socket thì sẽ không có nguồn (nếu có là mạch bị lỗi). Khi ta cắm CPU vào thì mạch tự động cấp đúng nguồn mà CPU cần. Để đo kiểm tra nguồn cấp cho CPU ta đo tại chân các cuộc dây. Lưu ý trong các cuộc dây trên có 1 cuộn lọc ngõ vào sẽ có mứa áp 12V các cuộn lọc ngõ ra mới chính là nguồn cấp cho CPU. - Nếu cắm CPU mà main không hổ trợ cũng sẽ không có nguồn Vcore ở ngõ ra. Để khắc phục, dùng CPU tải giả để kiểm tra mạch VRM là tốt nhất.

Phòng Đào tạo OSC

Tel: 043 710 1466/68 Máy lẻ 301

Công ty TNHH Máy tính – Mạng – Truyền Thông OSC
3. Sơ đồ tổng quát:

www.osc.vn

4. Sơ đồ nguyên lý thực tế của mạch:

Phòng Đào tạo OSC

Tel: 043 710 1466/68 Máy lẻ 301

Công ty TNHH Máy tính – Mạng – Truyền Thông OSC

www.osc.vn

Phòng Đào tạo OSC

Tel: 043 710 1466/68 Máy lẻ 301

Công ty TNHH Máy tính – Mạng – Truyền Thông OSC

www.osc.vn

Phòng Đào tạo OSC

Tel: 043 710 1466/68 Máy lẻ 301

Công ty TNHH Máy tính – Mạng – Truyền Thông OSC

www.osc.vn

- Các mạch trên, sử dụng 1 IC một để điều xung và 0, 1, 2 hoặc 3 IC để driver cho các mosfet họat động. Vcore chính là nguồn cấp cho CPU. 5. Phân tích vận hành mạch: - Đối với đa số mainboard, ta chỉ cần cấp nguồn cho mainboard (chưa cắm thêm bất cứ gì kể cả CPU và RAM) là có thể kích nguồn được rồi. Với vài trường hợp riêng (nhất là mainboard của hãng Intel), phải gắng CPU thì mới kích nguồn được. - Khi kích nguồn đã chạy, việc đầu tiên là kiểm tra xem nguồn cấp cho RAM đã có và đủ hay chưa (sẽ có bài viết cụ thể liên quan đến vấn đề này). Kế đó kiểm tra xem nguồn cấp cho CPU đã có hay chưa. - Lưu ý: Khi ta chưa cắm CPU mức nguồn cấp cho CPU sẽ luôn luôn bằng không. Nếu có áp có nghĩa là mạch đã bị lỗi. Khi cắm CPU vào nếu CPU đó yêu cầu áp 1.25V (Cái này thì tùy mỗi loại CPU, tham khảo trang chủ INTEL hoặc tài liệu kèm theo CPU để biết chính xác mức nguồn yêu cầu của mỗi loại CPU) thì mạch phải đáp ứng đúng. Tức phải có 1.25V tại ngõ ra Vcore. 6. Vận hành mạch: - Khi có tính hiệu Power Good (pin 19 IC RT9241 - hình đầu tiên), pin 16, 17 sẽ có tính hiệu điều xung PWM1, PWM2 kích qua IC driver (pin 1,2 IC RT9602) xung lái ở Pin 4, 12, 7, 9 điều khiển sự đóng ngắt của các MOSFET để tạo ra nguồn chính VCORE. - Nguồn chính VCORE này sẽ cấp cho CPU. Kế đó, CPU sẽ hồi đáp về các pin 1, 2, 3, 4, 5 (IC RT9241) để xác

Phòng Đào tạo OSC

Tel: 043 710 1466/68 Máy lẻ 301

Công ty TNHH Máy tính – Mạng – Truyền Thông OSC
xung PWM tức sẽ không có áp VCORE ở ngỏ ra.

www.osc.vn

định mức nguồn yêu cầu. Tương ứng như bảng dưới đây. Nếu không nhận được tín hiệu này lập tức ngừng cấp

7. Datasheet của một số IC điều xung, driver cấp nguồn cho CPU: ADP3110 - ADP3180 - ADP3181 - ADP3188 - ADP3163 - ADP3168 - ADP3198 - ADP3416 - ADP3418 - ADP3421 FAN5019 - FAN5090 ISL6316 - ISL6556 - ISL6561 - ISL6566 RT9241 - RT9245 - RT9600 - RT9603 - RT9602 -

8. Các lỗi thường gặp:

Phòng Đào tạo OSC

Tel: 043 710 1466/68 Máy lẻ 301

Công ty TNHH Máy tính – Mạng – Truyền Thông OSC

www.osc.vn

Chạm các mosfet dẵn đến mất nguồn CPU. Nặng sẽ gây hư cả bộ cấp nguồn. Dễ thấy các mosfet này sẽ nóng rất mau sau khi mở máy chừng vài phút. Hoặc có thể đo nguội bằng cách tháo 2 chân G và S ra khỏi mainboard.   Chết các IC giao động, điều xung, driver. Lỗi này rất thường xảy ra và chỉ có cách thay mà thôi. Các tụ lọc nguồn bị phù hoặc khô gây ra tình trạng kén CPU. Cẩn thận khi thay thế các tụ. Nên thay các

tụ có trị số từ bằng đến lớn hơn và phải giống nhau cho các tụ lọc ngõ ra CPU.  Tháo hết các linh kiện chính trong mạch vẫn còn hiện tượng chập nguồn. Do chập chipset Bắc. Do một

số mainboard, chip Bắc dùng chung nguồn với Vcore cấp cho CPU.

9. Thứ tự kiểm tra:      Nội trở nguồn Vcore. (Thường chạm mosfet hoặc IC giao động) Tháo từng mosfet ra đo để phát hiện chạm chập hoặc rỉ. Liên lạc từ chân G mosfet về IC giao động. (Hay bị hở mạch dẫn đến mất liên lạc) Nguồn Vcc cho IC giao động. (Thường mất nguồn này do đứt trở cầu chì hoặc chạm chết IC) Lệnh mở EN cấp cho IC giao động.

Mainboard: Mạch cấp nguồn cho chipset
    VRM - Mạch cấp nguồn vcore cho CPU Mạch cấp nguồn cho RAM Mạch tạo xung clock Mạch reset

Trên mainboard có 3 mạch ổn áp nguồn chính đó là VRM ổn áp nguồn cho CPU, nguồn RAM và nguồn cấp cho chipset. Nguồn cấp cho CPU và RAM rất dễ xác định vì nguồn CPU có thể đo qua cuộn dây lọc ngỏ ra. Còn RAM thì đo ở các chân tương ứng như chân 143 của DDR... Còn nguồn cấp cho chipset thì chỉ xác định bằng kinh nghiệm là chủ yếu.

Phòng Đào tạo OSC

Tel: 043 710 1466/68 Máy lẻ 301

Công ty TNHH Máy tính – Mạng – Truyền Thông OSC

www.osc.vn

- Theo sơ đồ trên, chip Bắc và chip Nam sử dụng cùng lúc rất nhiều nguồn khác nhau. - Chip Bắc: Dùng nguồn Vcore, Vcc RAM và dùng thêm nguồn 1v5 và 1v8 - Chip Nam: Dùng tr ực tiếp 5V, 3v3 và 5V STB từng nguồn chính và cũng dùng thêm nguồn 1v5 và 1v8. - Vậy khi nói đến nguồn cho chipset tì chủ yếu là nói đến nguồn 1v5 và 1v8 này thôi. Cách xác định mạch: - Như đã nêu trên thì việc xác định mạch nguồn cho chipset chủ yếu dựa vào kinh nghiệm là chính. Sau đây là vài kinh nghiệm: - Mạch ổn áp cho hai Chipset thường nằm trong khu vực giữa hai Chipset. - Khi hoạt động chân S thường có 1v5 đến 1v8 - Mạch thường sử dụng IC 8 chân để điều khiển Mosfet. - Một số Mainboard đời mới sử dụng nguồn xung như mạch VRM của CPU vì vậy mạch có các cuộn dây

Lưu ý:
- Trên các đời Mainboard khác nhau sử dụng nhiều loại mạch ổn áp khác nhau. - Các loại Chipset khác nhau sử dụng nhiều loại điện áp khác nha.

Phòng Đào tạo OSC

Tel: 043 710 1466/68 Máy lẻ 301

Công ty TNHH Máy tính – Mạng – Truyền Thông OSC

www.osc.vn

Sơ đồ nguyên lý các dạng mạch thông dụng:

- Đây là dạng mạch tổng quát thường gặp nhất để hạ áp và ổn áp từ 3v3 xuống 1v5 hoặc 1v8 cấp cho chipset. Theo dạng này thì nếu ta đo chân S có 1v5 hoặc 1v8 thì đó là mosfet nguồn chipset.

Dạng sử dụng IC LT1575

Phòng Đào tạo OSC

Tel: 043 710 1466/68 Máy lẻ 301

Công ty TNHH Máy tính – Mạng – Truyền Thông OSC

www.osc.vn

Dạng dùng IC LM324 (rất thông dụng)

Dạng 2 mạch nối tiếp nhau (IC LM324)

Dạng có cuộn dây và tụ lọc như ở mạch Vrm (IC RT9214)

Lọai dùng ic ổn áp có hồi tiếp (IC LM1117)

Phòng Đào tạo OSC

Tel: 043 710 1466/68 Máy lẻ 301

Công ty TNHH Máy tính – Mạng – Truyền Thông OSC

www.osc.vn

Hình dáng mạch và IC trong thực tế Kinh nghiệm sửa chữa: - Khi kiểm tra các mức nguồn thì chỉ cần đo chân S các mosfet khu vực gần các chipset và giữa 2 chipset. Nếu có 1v5 hoặc 1v8 là OK (Đối với chip INTEL còn chip VIA, SIS, NVidia... sẽ khác chút xíu) - Tùy từng dạng mạch cụ thể mà phải phân tích tìm cách sửa phù hợp. Quan trọng nhất là nó thuộc dạng nào. Xác định ic nào điều khiển mosfet nào và tìm ic tương đương để thay. - IC LM324 và LM1117 rất thông dụng nên khỏi lo không có chip thay. Vẫn dùng cả trong mạch ổn áp nguồn RAM. - IC RT9214 là dạng có lọc C - L nên có thể đo áp ra như mạch Vrm của CPU. Có thể thay tương đương bằngAPW7120. Dạng này thường thấy ở mạch ổn áp nguồn RAM.

Mainboard: Mạch tạo xung clock các lỗi thường gặp và cách xử lý
Cách nhận dạng:   Mạch gồm 1 IC Clock và một Thạch anh 14.3 đi kèm. Chỉ cần tìm được Thạch anh 14.3 thì IC bên cạnh chính là IC clock.

Phòng Đào tạo OSC

Tel: 043 710 1466/68 Máy lẻ 301

Công ty TNHH Máy tính – Mạng – Truyền Thông OSC

www.osc.vn

Nhiệm vụ:  Thạch anh 14,3MHz tạo ra dao động chuẩn là 14,3 MHz, sau đó các mạch tạo xung Clock sẽ lấy dao

động chuẩn từ thạch anh rồi nhân với một tỷ lệ nhất định tạo ra các tần số xung Clock khác nhau cung cấp cho các thành phần của Mainboard.

Lỗi thường gặp:  Mất xung clock dẫn đến mainboard hoàn toàn tê liệt. Khi mất xung clock kich nguồn quạt quay máy

không boot.

Phòng Đào tạo OSC

Tel: 043 710 1466/68 Máy lẻ 301

Công ty TNHH Máy tính – Mạng – Truyền Thông OSC
Cách kiểm tra: 

www.osc.vn

Sau khi kiểm tra các mức nguồn chính trên mainboard như Vcore, nguồn RAM, AGP, chipset Bắc, NAM thì

quan sát đènCLK. Nếu đèn sáng thì mạch xung clock tốt.  Lưu ý: Hiện nay trên thị trường có 3 loại card test mainboard có đèn CLK (báo đúng) đó là PTi6 (bản mới

nhất), PTi8 (bản mới nhất) và PTi9. Cả 3 loại này đều hiển thị lỗi thông qua màn hình LCD. Tuy nhiên, giá của 3 loại card này còn khá cao. Giá tham khảo lần lượt là 300.000vnd, 1.000.000vnd và 500.000vnd. Loại Pti8 thì Test được cho cả laptop qua cả 2 loại ngõ cắm wireless to và nhỏ.  Thêm: 2 loại card PTi6 và PTi8 phiên bản cũ không có đèn CLK.

Cách xử lý:    Hàn, Khò lại IC clock. Thay thử thạch anh 14.3 (phải đúng 14.3) Thay IC clock (phải đúng số hiệu)

Nếu sau khi xử lý, kiểm tra lại thấy đèn CLK sáng là mạch tạo xung clock đã họat động tốt. Lưu ý khi thay IC Clock: Tên IC Clock hình dưới đây là ICS 952603DF (hàng cuối cùng) nhé.

Phòng Đào tạo OSC

Tel: 043 710 1466/68 Máy lẻ 301

Công ty TNHH Máy tính – Mạng – Truyền Thông OSC

www.osc.vn

Lỗi nâng cao: - Trên thực tế, xung clock đã có ở khe PCI (đèn clk sáng) chưa hẳng đã có xung clock đến tòan bộ các bộ phận trên mainboard như: CPU, chipset Bắc, Nam, sound, LAN... - Việc kiểm tra xung clock tại các vị trí khác yêu cầu phải có "máy hiện sóng" và thợ có kinh nghiệm mới kiểm tra được.

Mainboard: Mạch ổn áp nguồn cho RAM và AGP
1. Xác định chân (Vcc) Nguồn RAM ddr 1: 2V5

Trên hình minh họa là các chân có tể đo áp Vcc cho Ram drr1. Nhưng để cho dễ nhớ, tôi xin gợi ý các chân sau: - Chân số 7: tìm chân số 1 (có ghi số 1 trên khe cắm RAM) đếm đến chân số 7. - Chân 184: tìm chân số 184 (có ghi trên khe cắm RAM) - Chân số 143: riêng tôi thì dùng chân 143 này, vị trí thì "từ ngàm chống cắm ngược cách ra 1 khe - khe bên trái (khe RAM dựng đứng) - bên dài là 143". Ưu điểm là tôi khỏi phải nhớ là chân số mấy. Chỉ cần cách ngàm chống ngợc 1 khe là OK. - Các chân nguồn còn lại của DDR1:

Phòng Đào tạo OSC

Tel: 043 710 1466/68 Máy lẻ 301

Công ty TNHH Máy tính – Mạng – Truyền Thông OSC

www.osc.vn

2. Xác định chân (Vcc) nguồn RAM ddr2: 1v8

- Ram DDR2 này thì thì nhắm mắt làm theo cách của tôi (kế ngàm chống ngược đầu dài - bên trái) tức chân 184 là OK. Còn mọi người thích nhớ cách sao thì tùy. - Các chân nguồn khác của RAM DRR2:

3. Xác định chân (Vcc) nguồn RAM ddr3: 1v5

Phòng Đào tạo OSC

Tel: 043 710 1466/68 Máy lẻ 301

Công ty TNHH Máy tính – Mạng – Truyền Thông OSC

www.osc.vn

- Ram DDR3 này thì cách của tôi vẫn đúng (ngàm chống ngược cách về 2 khe - đầu dài - bên trái) tức chân 51 là OK. Còn mọi người thích nhớ cách sao thì tùy. 4. Cách xác định mosfet nguồn RAM: - Nguồn RAM thường có dạng như hình sau:

- Như vậy chân S của mosfet sẽ nối thẳng đến chân Vcc của nguồn RAM. Dùng phép đo thông mạch thì ta có thể xác định được mosfet nào là mosfet nguồn RAM. Như hình minh họa dưới đây:

5. Các mạch nguồn RAM thông dụng: - Sau khi xác định mosfet nguồn RAM thì cần xác định IC nguồn RAM. Các lọai thông dụng sau:

IC nguồn RAM LT1575

Phòng Đào tạo OSC

Tel: 043 710 1466/68 Máy lẻ 301

Công ty TNHH Máy tính – Mạng – Truyền Thông OSC

www.osc.vn

IC nguồn RAM W83310

IC nguồn RAM W83310 (Vẽ đơn giản lại)

IC nguồn RAM LM324

Loại dùng thêm cuộn dây (như nguồn Vcore cho CPU):
Loại này chỉ cần đo nguồn RAM tại cuộn dây và đo thông mạch từ cuộn dây đến chân D mosfet gần đó để xác định mosfet. Hoặc chân S (nếu mạch loại 2 mosfet như hình) .

Phòng Đào tạo OSC

Tel: 043 710 1466/68 Máy lẻ 301

Công ty TNHH Máy tính – Mạng – Truyền Thông OSC

www.osc.vn

IC nguồn RAM ISL6225

IC nguồn RAM: ISL6520

IC nguồn RAM: APW7120

IC nguồn RAM: FP6321

Phòng Đào tạo OSC

Tel: 043 710 1466/68 Máy lẻ 301

Công ty TNHH Máy tính – Mạng – Truyền Thông OSC

www.osc.vn

IC nguồn RAM: RT9214 6. Kinh nghiệm sửa chữa mạch nguồn RAM: - Thực ra các dạng mạch và IC ổn áp cho RAM ta có thể dễ thấy trong các mạch ổn áp cho chipset hay ổn áp cho AGP... Khác nhau ở chổ nó cấp cho cái gì và mức áp cần là bao nhiêu. Và mạch sẽ cân chỉnh và thiết kế để cho ra ức áp đúng yêu cầu. - Vì vậy việc sửa chửa các mạch ổn áp nguồn gần như giống nhau. Đo mosfet, thay thử IC nguồn, thay các tụ lọc nếu bị phù hoặc nghi ngờ bị khô. Do nguồn RAM dòng không cao bằng CPU nên có thể lấy mosfet CPU thay cho RAM nhưng ngược lại thì không được vì dòng của CPU rất cao. 7. Mạch nguồn cho AGP: - Phân tích tương tự như RAM, chỉ khác cách xác định chân (Vcc) nguồn mà thôi. Cách của tôi thì "luôn đúng".

Phòng Đào tạo OSC

Tel: 043 710 1466/68 Máy lẻ 301

Công ty TNHH Máy tính – Mạng – Truyền Thông OSC

www.osc.vn

- Mạch thì cũng dùng như chipset, RAM nên không có gì để nói. Cách xác định mosfet nguồn AGP cũng như RAM. 8. Kết luận và yêu cầu của bài: - Phải biết xác định được chân (Vcc) của RAM hoặc AGP. - Đa số main thì mất nguồn RAM cpu vẫn load và sẽ phát ra tiếng tít dài báo lỗi RAM. Nhưng cắm RAM vào vẫn báo lỗi. - Một phần còn lại thì mất nguồn RAM sẽ gây mất xung Reset. (Không sáng rồi ắt, hoặc sáng hòai). - Nếu báo lỗi màn hình xanh như lỗi RAM mà RAM đem qua máy khác chạy tốt thì kiểm tra lại các tụ lọc nguồn RAM có thể bị phù hoặc khô gây tình trạng tương tự như lỗi RAM. - Phân tích tương tự với nguồn AGP.

Mainboard: Xung reset lỗi thường gặp và cách xử lý
Sau khi kiểm tra các mức nguồn cấp trên main bo đều tốt, xung CLK cũng tốt thì chúng ta sẽ quan tâm đến "xung Reset". Vậy xung reset là gì ?

Phòng Đào tạo OSC

Tel: 043 710 1466/68 Máy lẻ 301

Công ty TNHH Máy tính – Mạng – Truyền Thông OSC
reset" là gì? - Để dễ hình dung tôi có 2 ví dụ: 1.

www.osc.vn

- Rất nhều bạn tắc mắc về điều này, comments hoặc post vào forum thậm chí gởi mail hỏi lqv77 tôi vậy "xung

Nói về nguyên cái máy tính trước nhé: Khi ta bấm nút power ON của máy tính, trước tiên máy tính sẽ

thực hiện quá trình POST (Power ON Salf Test) tạm dịch "các phép kiểm tra cơ bản khi bật nguồn" 1 dạng điểm danh toàn bộ các thiết bị khi gọi đến thiết bị nào thì thiết bị đó phải trả lời "có" nếu không thì nó sẽ gọi mãi và mã tên của nó sẽ hiện hòai trên "card test" hay còn gọi là "post card". Nếu đã "điểm danh" xong thì nó sẽ hiện mã FF trên card test và tiến hành load phần boot trong ổ cứng để khởi động hệ điều hành. Hơi khó hiểu, thôi qua ví dụ 2. 2. Nói vu vơ cái nhé. Bạn vào lớp: lớp trưởng sẽ điểm danh trước giờ học. Lớp trưởng gọi ai người đó trả lời

"có" sau khi tất cả đều "có" thì lớp trưởng mới báo với giáo viên là tất cả đều "đủ" <-- Cái "đủ" này chính là xung reset sau cùng phát lên trên card test. Còn nếu lớp trưởng kêu tên thằng V mà thằng V không trả lời, thế là thằng lớp trưởng cứ kêu V hòai <-- Cái này là dạng đèn "Reset" sáng hòai và ta biết rằng Lớp chưa "đủ" và mạch reset không hoàn hảo hay còn gọi là mất xung reset. Còn nếu thằng lớp trưởng nghĩ học thì rất dễ hiểu đèn reset sẽ không sáng vì không có thằng điểm danh lấy ai trả lời, lấy ai báo cáo <-- Mất xung reset.

- Trở lại với mainboard: khi mạch reset "điểm danh" tất cả các thành phần trên main, nếu có thành phần nào không trả lời thì đèn reset sẽ sáng hòai -> Mạch reset lỗi. Còn tất cả đều đủ thì đèn reset sẽ sáng rồi tắt -> Mạch OK. Còn đèn không sáng thì 100% mạch reset bị hỏng. Cách kiểm tra "xung Reset":

Quan sát đèn Reset trên card test. Nếu đèn sáng rồi tắt là mạch reset tốt. Khi đó ta cần xác định lại bằng cách nấn nút reset nếu đèn cũng sáng rồi tắt khi ta thả nút reset là mạch reset hệ thống tốt. Còn đèn reset không sáng hoặc đèn reset sáng hòai thì cũng đều là mạch reset bị lỗi. Lỗi thường gặp: Vậy lỗi của mạch reset này là "mất tín hiệu reset": cả hai trường hợp đèn reset không sáng hoặc đèn reset sáng hòai đều là "mất tín hiệu reset". Cách xử lý: - Cần nhớ là chúng ta đã kiểm tra tất cả các mức nguồn cấp cho mainboard và xung clock đã tốt rồi mới kiểm tra xung reset này.

Phòng Đào tạo OSC

Tel: 043 710 1466/68 Máy lẻ 301

Công ty TNHH Máy tính – Mạng – Truyền Thông OSC
- Sau đây là các nguyên nhân dẫn đến mất xung reset: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. Jumper CLEAR CMOS không cắm vào Main <- Cái này là lãng nhách nhất Mất nguồn 1,8V cấp cho Chipset Mất nguồn 1,5V cấp cho Chipset Hỏng mạch ổn áp cho RAM hoặc cho Card AGP Hỏng mạch Clock Gen (chưa có xung Clock) Chưa gắn CPU vào Mainboard - mạch VRM không hoạt động Mạch VRM có sự cố (mất áp Vcore) Lỗi chipset NAM.

www.osc.vn

- Rỏ ràng, nguyên nhân thứ nhất thật lãng nhách. Còn các nguyên nhân từ 2 đến 7 là thuộc về các bước kiểm tra nguồn. Chỉ còn lại chipset NAM. Vì vậy nếu mất xung reset thì kiểm tra Jumper Clear Cmos, kiểm kỹ lại các mức áp nguồn, còn lại là chipset NAM. - Kinh nghiệm thực tế thì đa phần là do chipset NAM (vì mình đã phải kiểm nguồn từ bớc trước, còn jumper clr cmos thì phải kiểm tra ngay từ đầu). CHo nên phải "Hấp" lại chip, "đá" chip, "làm lại chân" hoặc thay chip khác.

Mainboard: Kích nguồn không được, quạt không quay
Mạch kích nguồn cho mainboard

Các thành phần của mạch:       Chân Power On (màu xanh lá cây) của giắc cắm 20pin / 24pin của bộ nguồn ATX cắm lên mainboard. Nguồn 5V STB (dây tím cấp trước). Nguồn 3V3 STB được hạ áp từ 5V STB (Đo chân A14 Khe PCI) Công tắc Power On nối với 2 pin Power ON trên panel pin. Chip SIO. Chip cầu NAM, Thạch anh 32M cho chip NAM.

Phòng Đào tạo OSC

Tel: 043 710 1466/68 Máy lẻ 301

Công ty TNHH Máy tính – Mạng – Truyền Thông OSC
 Mosfet đảo hoặc IC đệm (nếu có).

www.osc.vn

Mạch có 3 dạng chính:

Phòng Đào tạo OSC

Tel: 043 710 1466/68 Máy lẻ 301

Công ty TNHH Máy tính – Mạng – Truyền Thông OSC

www.osc.vn

Khi chưa kich nguồn (chưa bấm công tắc):      Chân Xanh là phải có từ 2.5 -> 5V Nguồn 5V STB; dây tím phải có 5V Nguồn 3V3 STB (chân A14 khe PCI) phải có 3V3. 2 Pin kết nối với nút Power On trên thùng máy phải có một chân từ 2.5V -> 5V. Chip SIO và Chip cầu NAM không nóng

Khi kích nguồn (bấm nút công tắc):     Chân xanh lá = 0V. Nguồn 5V STB vẫn đủ 5V Nguồn 3V3 vẫn đủ 3V3 Chip Nam hơi ấm lên tí.

Lỗi thường gặp: Mainboard Kích nguồn không được.

Phòng Đào tạo OSC

Tel: 043 710 1466/68 Máy lẻ 301

Công ty TNHH Máy tính – Mạng – Truyền Thông OSC
Nguyên nhân và cách xử lý:

www.osc.vn

Bước 1: Đo dây tím 5V STB phải có và đủ. Nếu sụt xuống ~4.5V hoặc thấp hơn là có vấn đề. Rút dây nguồn ra khỏi main, kích nguồn rời đo lại thử nếu đủ 5V mà cắm vào Main mà chỉ còn 4V5 hoặc thấp hơn là có chạm mạch. Nếu chạm mạch thì kiểm tra mạch ổn áp 3V3 STB cấp trước (sẽ có bài viết riêng), chip SIO, chip Nam, chip LAN, Sound (nếu có). Một trong các chip vừa nêu mà chạm thì sẽ không kích được nguồn. Nếu chip LAN hoặc Sound chạm (rờ phỏng tay) thì xả bỏ trước (không ảnh hưởng đến hoạt động của main). Bước 2: Kiểm tra nguồn 3V3 cấp trước tại chân A14 khe cắm PCI (hàng trên cột thứ 14 từ trái sang - Xem hình minh họa)

Mạch ổn áp 3V3 này thường dùng 1 IC ổn áp 3v3 họ 1117 hoặc họ 1084, 1085, 1086. Thường thấy nhất vẫn là 1117. Chân 3 vào 5V STB, chân 2 ra đúng 3V3. Các main đời củ thì không dùng IC mà dùng mạch với 1 vài mosfet hoặc transistor để ổn áp.

Nếu mất 3V3 tại chân 2 thì xả ra đo nội trở IC và mạch. Nếu nội trở vị trí chân 2 ~0 ôm thì 99% chạm chip Nam. Bước 3: Đo nguồn kích 5V ps-on (có thể thấp hơn chút xíu không sao) tại chân PS-ON (2 chân cắm nối với công tắc nguồn 1 chân là ps-on 1 chân nối mass - xem hình).

Phòng Đào tạo OSC

Tel: 043 710 1466/68 Máy lẻ 301

Công ty TNHH Máy tính – Mạng – Truyền Thông OSC

www.osc.vn

Nếu mất 5V tại chân ps-on này thì kiểm tra xem chân này đi vào chip nào? SIO hay chip Nam --> chip đó hở mạch hoặc lỗi. - Dò mạch (thang đo ôm x1) chân kích PSON và chip SIO. Nếu có trở kháng ~0 ôm -> Dạng 3: Chân kích PS-ON

do SIO quản lý
- Trường hợp còn lại là: Chân kích PS-ON do chipset NAM quản lý Bước 4: Kiểm tra xem có mosfet đảo hay không? - Dò mạch (thang đo ôm x1) chân Xanh lá và các chân chip SIO. Nếu không có trở kháng ~0 ôm -> có mosfet

đảo hoặc ic đệm
- Ở dạng này: Chân xanh lá không vào trực tiếp chip SIO mà phải qua một mosfet đảo (hoặc IC đệm). Thường thì mosfet này (hoặc IC đệm) chết dẫn đến không kích được nguồn. Tìm ra mosfet đảo này thay là OK. Trường hợp khác mosfet đảo bị chập D-S thì máy cứ luôn trong trạng thái "chạy" bật nguồn tự chạy, hoặc shutdown xong tiếp tục "chạy". <-- Trường hợp này cũng thường gặp. Bước 5: Kiểm tra xem chip NAM có bị nóng không (lúc chưa kích nguồn)

Nếu cấp nguồn vào (chưa kích nguồn) mà chip NAM lập tức nóng rang thì 100% chết chip NAM.

Bước cuối cùng: Còn lại là hở chân chip NAM, lỗi chip NAM hoặc lỗi chip SIO.

Phòng Đào tạo OSC

Tel: 043 710 1466/68 Máy lẻ 301

Công ty TNHH Máy tính – Mạng – Truyền Thông OSC
Vài trường hợp riêng do hỏng thạch anh giao động của chip NAM (thay thử). Hai tụ pi nối từ 2 chân thạch anh bị rỉ --> Xả bỏ thử luôn nhé. Nếu chip SIO lỗi: hở chân thì hàn lại hoặc lỗi thì thay luôn.

www.osc.vn

Nếu chipset Nam lỗi: thì Hấp lại chip, không được thì tháo chipset ra làm chân đóng vô lại, vẫn không được thì thay chipset khác.

Mainboard: Bật công tắc quạt quay 1 - 2 vòng rồi tắt
Nếu kích nguồn quạt nhíc nhẹ hoặc quay vài vòng rồi tắt thì 100% do chập tải các đường nguồn chính trên main như: 12V, 5V, 3v3, 12V (4pin). 1. Chạm mạch VRM: Thường gặp nhất, để lọai trừ, ta thử rút jack cắm 12V (4pin) và kích nguồn lại thử. Nếu quạt quay bình thường thì vấn đề nằm ở mạch VRM tạo áp Vcore cho CPU. Xem thêm bài: VRM mạch cấp vcore cho CPU Thường do chập 1 hoặc nhiều mosfet: Để kiểm tra đo lần lượt các MOSFET khu vực này nếu thấy chạm G-D thì 100% MOSFET đó chết. Nếu không chắc thì phải dùng máy khò nhiệt để xả MOSFET ra khỏi mainboard và đo rời bên ngoài. Do chập IC giao động: Nếu đo MOSFET mà không phát hiện chạm chập, đa phần do chạm IC giao động. Chỉ cần xả IC giao động này ra để loại trừ khả năng chạm chập. Các IC thông dụng như ADP3180, ADP3181, ADP3168, ADP3188, RT9245, RT9248, ISL6312... thì có bán mới ngoài ra đều phải "dớt" từ mainboard "xác" mà thôi. Do chập IC driver: Tương tự như IC giao động, thường thì IC driver chết thì phải có thêm MOSFET chết hoặc IC giao động chết. Nếu đã cày nát mạch Vcore mà vẫn chưa tìm ra "thủ phạm" gây ra chạm chập, hãy kiểm tra kỹ các tụ 6V3/2200MFhoặc các tụ bi lọc nguồn xung quanh mạnh hay nằm chính giữa socket gắn CPU. Nhiều trường hợp do chạm chip Bắc (đo trở kháng các tụ gốm nhí trên lưng chip Bắc để xác định). Nếu chạm chip Bắc thì phải có máy đóng/ xả chip chuyên dùng thì mới thay được. Còn với máy khò thì cao thủ lắm củng phải kết hợp bếp ga mini, bếp điện hay bếp hấp chip chuyên dùng may ra mới "xuất thủ" nổi.

2. Chạm nguồn RAM, nguồn AGP hoặc nguồn chipset: Kiểm tra các mosfet trong khu vực này. Đo trở kháng các đường nguồn này. Hoặc đo trở kháng các tụ gốm nhí trên lưng chip Bắc như trường hợp 1 đã nêu.

Phòng Đào tạo OSC

Tel: 043 710 1466/68 Máy lẻ 301

Công ty TNHH Máy tính – Mạng – Truyền Thông OSC
3. Chạm chip Nam

www.osc.vn

Ít thấy hơn, vì khi kích được nguồn thì 1 phần của chip Nam đã họat động rồi. Xui lắm mới bị thôi. Cách xác định như phần 4 bên dưới.

4. Chạm các thành phần khác: Như chip SIO, chip sound onboard, chip LAN onboard... chỉ có cách kích ép nguồn ATX hoặc cấp nguồn rời (dùng bộ cấp nguồn cho laptop) cho từng đường áp chính rồi rờ tay thử coi chip nào nóng bất thường để xác định. Các trường hợp do chạm chip LAN onboard hoặc sound onboard chỉ cần tháo bỏ là OK.

Mainboard: Kích nguồn quạt quay máy không BOOT

Đây là lỗi thường gặp nhất ở mainboard. Vì một trong các thành phần trên main hư đều dẫn đến tình trạng như trên. Trong trường hợp này trợ thủ đắc lực nhất chính là "Card Test Mainboard". Cần trang bị một card test hổ trợ nhiều đời main, báo lỗi chính xác (một số card bị đơ lỗi C0, C1, D0, D1 và nhất là đơ tại mã 26 trong khi mainboard vẫn chạy bình thường <-- Nếu gặp lọai card này thì khó lòng mà sửa được main cho tốt được). Xem thêm các bài viết về card test main trên http://kythuatphancung.com của lqv77 tôi (Bài 1 - 2 - 3). Bước 1: Kiểm tra nguồn cấp cho CPU (Vcore) - Để kiểm tra, tốt nhất là trang bị 1 CPU tải giả. Khi gắn CPU tải giả vào nếu mạch còn chạy lập tức sẽ có mức nguồn Vcore tại đầu cuộn dây ngay. Một số trường hợp dùng CPU thiệt mạch vẫn không chạy. Nên tôi khuyên là nên dùng CPU tải giả. Thêm vào đó trên lưng CPU tải giả còn có check point của các mức áp chuẩn để đo kiểm tra ngay như Vcore, PG_good, Reset... - Chi tiết về mạch này tôi đã có bài viết: Mạch cấp nguồn cho CPU. Trong bài viết này tôi chỉ hướng dẫn thêm cách kiểm tra và gợi ý cách sửa chữa cho mạch này mà

thôi. - Hình trên là sơ đồ mạch cấp nguồn cho CPU. Mạch gồm 1 IC tạo xung (điều xung) 1 IC đảo pha (có khi 2 IC này nhập thành 1) L1 là cuộn dây ở ngỏ vô. Hai mosfet (có khi là 3 mosfet) kết hợp với 1 cuộn dây (L2 như hình) sẽ tạo ra 1 pha cho áp Vcore cấp cho CPU. Và có bao Phòng Đào tạo OSC Tel: 043 710 1466/68 Máy lẻ 301

Công ty TNHH Máy tính – Mạng – Truyền Thông OSC www.osc.vn nhiêu cuộn dây ở ngỏ ra thì sẽ có bấy nhiêu Pha. Ta chỉ lưu ý: áp ra đo được ngay tại đầu ra của cuộn dây chính là Vcore (khoảng 1V2 -> 1V5 tùy theo CPU).

- Đây là 1 sơ đồ mạch thực tế gồm 3 pha. 1 IC tạo xung, 3 IC đảo pha, 6 mosfet, 3 cuộn dây ở ngõ ra. Như hình thì ta thấy 3 đầu cuộn dây đấu chung nên dễ thấy áp tại đây sẽ bằng nhau.

- Nếu đo tại đầu cuộn dây có 1V2 -> 1V5 thì coi như mạch Vcore đã "chạy" và CPU phải nóng lên. - Nếu mất áp tại đây thì CPU sẽ không chạy và mainboard sẽ hòan tòan không chạy (Đa số mainboard hư chổ này). - Vì vậy: khi mainboard không chạy việc đầu tiên là "Kiểm tra áp Vcore". Nếu mất áp Vcore (rất thường xảy ra) thì: Xem bài viết: Mainboard mất áp nguồn Vcore và cách xử lý Bước 2: Kiểm tra tín hiệu xung clock Phòng Đào tạo OSC

Tel: 043 710 1466/68 Máy lẻ 301

Công ty TNHH Máy tính – Mạng – Truyền Thông OSC Bước 3: Kiểm tra tín hiệu reset. Bước 4: Card test main phải chạy Bước 5: Kiểm tra nguồn cấp cho chipset Bước 6: Kiểm tra nguồn cấp cho RAM và bus RAM. Bước 7: Kiểm tra và nạp thử chip BIOS ROM nếu cần. Bước 8: Màn hình phải hiện lên, phải có tiếng Beep; Bước 9: Kiểm tra kết nối bàn phím chuột

www.osc.vn

Mainboard: Mạch tạo xung clock các lỗi thường gặp và cách xử lý
Cách nhận dạng: Mạch gồm 1 IC Clock và một Thạch anh 14.3 đi kèm. Chỉ cần tìm được Thạch anh 14.3 thì IC bên cạnh chính là IC clock.

Phòng Đào tạo OSC

Tel: 043 710 1466/68 Máy lẻ 301

Công ty TNHH Máy tính – Mạng – Truyền Thông OSC

www.osc.vn

Nhiệm vụ:  Thạch anh 14,3MHz tạo ra dao động chuẩn là 14,3 MHz, sau đó các mạch tạo xung Clock sẽ lấy dao

động chuẩn từ thạch anh rồi nhân với một tỷ lệ nhất định tạo ra các tần số xung Clock khác nhau cung cấp cho các thành phần của Mainboard.

Lỗi thường gặp:  Mất xung clock dẫn đến mainboard hoàn toàn tê liệt. Khi mất xung clock kich nguồn quạt quay máy

không boot.

Phòng Đào tạo OSC

Tel: 043 710 1466/68 Máy lẻ 301

Công ty TNHH Máy tính – Mạng – Truyền Thông OSC
Cách kiểm tra: 

www.osc.vn

Sau khi kiểm tra các mức nguồn chính trên mainboard như Vcore, nguồn RAM, AGP, chipset Bắc, NAM thì

quan sát đènCLK. Nếu đèn sáng thì mạch xung clock tốt.  Lưu ý: Hiện nay trên thị trường có 3 loại card test mainboard có đèn CLK (báo đúng) đó là PTi6 (bản mới

nhất), PTi8 (bản mới nhất) và PTi9. Cả 3 loại này đều hiển thị lỗi thông qua màn hình LCD. Tuy nhiên, giá của 3 loại card này còn khá cao. Giá tham khảo lần lượt là 300.000vnd, 1.000.000vnd và 500.000vnd. Loại Pti8 thì Test được cho cả laptop qua cả 2 loại ngõ cắm wireless to và nhỏ.  Thêm: 2 loại card PTi6 và PTi8 phiên bản cũ không có đèn CLK.

Cách xử lý:    Hàn, Khò lại IC clock. Thay thử thạch anh 14.3 (phải đúng 14.3) Thay IC clock (phải đúng số hiệu)

Nếu sau khi xử lý, kiểm tra lại thấy đèn CLK sáng là mạch tạo xung clock đã họat động tốt. Lưu ý khi thay IC Clock: Tên IC Clock hình dưới đây là ICS 952603DF (hàng cuối cùng) nhé.

Phòng Đào tạo OSC

Tel: 043 710 1466/68 Máy lẻ 301

Công ty TNHH Máy tính – Mạng – Truyền Thông OSC

www.osc.vn

Lỗi nâng cao: - Trên thực tế, xung clock đã có ở khe PCI (đèn clk sáng) chưa hẳng đã có xung clock đến tòan bộ các bộ phận trên mainboard như: CPU, chipset Bắc, Nam, sound, LAN... - Việc kiểm tra xung clock tại các vị trí khác yêu cầu phải có "máy hiện sóng" và thợ có kinh nghiệm mới kiểm tra được. - Phần này các cao thủ tự nghiên cứu nhé.

Mainboard: Có xung clock, có reset, mất OSC và BIOS, không lên hình
Kiểm tra sau đây cho thấy, khi bật công tắc Mainboard không khởi động, có tín hiệu Reset hệ thống nhưng CPU không hoạt động, không có đèn OSC và BIOS.

Phân tích nguyên nhân.Xem lại quá trình khởi động của MainboardPhân tích:
- Sau khi có tín hiệu Reset hệ thống, Chipset bắc hoạt động. - Khi Chipset bắc hoạt động mới tạo ra tín hiệu Reset_CPU để khởi động CPU - CPU hoạt động và phát tín hiệu nạp chương trình BIOS - Nạp được BIOS, chương trình BIOS sẽ duy trì sự hoạt động của CPU. - Chương trình BIOS thực hiện kiểm tra Card Video và bộ nhớ RAM Từ quá trình khởi động trên ta suy ra nguyên nhân mất đèn OSC và BIOS (khi có Reset) là do: - Hỏng hoặc bong chân Chipset bắc - Socket gắn CPU không tiếp xúc - CPU có BUS không được Mainboard hỗ trợ - Chân IC - ROM không tiếp xúc - Lỗi chương trình BIOS

Các bước kiểm tra sửa chữa.Bước 1 - Kiểm tra CPU
- Chắc chắn rằng CPU đang sử dụng để thử vẫn hoạt động tốt. - Khi sử dụng CPU để thử Mainboard, bạn cần chú ý Bus của CPU phải được Mainboard hỗ trợ - Ví dụ: Mainboard mà bạn đang sửa chỉ hỗ trợ tốc độ FSB là 533 và 800MHz, nếu bạn sử dụng CPU có Bus là

Phòng Đào tạo OSC

Tel: 043 710 1466/68 Máy lẻ 301

Công ty TNHH Máy tính – Mạng – Truyền Thông OSC
hoạt động. Xem lại bài học liên quan Bước 2 - Kiểm tra kỹ Socket gắn CPU

www.osc.vn

533 hoặc 800MHz nó sẽ hoạt động bình thường, nhưng nếu bạn sử dụng CPU có Bus là 1066 thì nó sẽ không

Quan sát các chân của Socket gắn CPU xem có chân nào bị bẹp không ?
Bước 3 - Vệ sinh cho chân ROM tiếp xúc tốt

- Tháo IC- ROM ra khỏi đế cắm, vệ sinh sạch sẽ rồi gắn lại, đảm bảo cho các chân được tiếp xúc tốt.
Bước 4 - Nạp lại chương trình BIOS cho ROM Chỉ nên thực hiện bước 4 sau khi bạn đã kiểm tra qua các bước 1, 2, 3 nhưng không được

Xem lại bài - Hướng dẫn nạp chương trình BIOS cho ROM

Bước 5 - Kiểm tra lại - Sau khi sửa chữa qua mỗi bước ở trên, bạn cần kiểm tra lại xem CPU đã hoạt động chưa ? - Nếu bạn kiểm tra bằng Card Test Main mà thấy đèn OSC và đèn BIOS sáng là CPU đã hoạt động và bạn đã sửa xong bệnh.

- Sau khi CPU hoạt động, bạn gắn RAM và Card Video vào Mainboard để thử xem có lên hình không ? - Nếu gắn RAM và Card Video vào mà vần không lên hình thì bạn cần gắn loa trong vào để nghe âm báo sự cố và kiểm tra tiếp,

Máy không nhận bàn phím.
1 - Nguyên nhân hư hỏng.
1. Do mất điện áp 5V cấp ra chân PS/2

Phòng Đào tạo OSC

Tel: 043 710 1466/68 Máy lẻ 301

Công ty TNHH Máy tính – Mạng – Truyền Thông OSC

www.osc.vn

2. 3. 4. 5.

Do chân IC- SIO không tiếp xúc Do hỏng IC- SIO Do bị dò hoặc chập các tụ lọc ở chân dữ liệu Data hoặc Clock Do lỗi chương trình BIOS (chỉ bệnh không nhận bàn phím)

2 - Phân tích nguyên lý mạch
1. IC điều khiển bàn phím, chuột. (Keyboard, Mouse)

Cổng PS/2 (cổng bàn phím & chuột) do IC - SIO điều khiển

IC SIO điều khiển bàn phím và chuột thông qua các đường tín hiệu: - Data - Đường truyền dữ liệu - Clock - Xung Clock Ngoài ra cổng PS/2 có chân Vcc 5V - chân nguồn cung cấp 5V và chân GND là chân Mas PS/2 (Port Serial - cổng truyền dữ liệu tuần tự) - Đường 5V ra cổng PS/2 thường đi qua cầu chì để bảo vệ khi bàn phím hoặc chuột bị chập.

Phòng Đào tạo OSC

Tel: 043 710 1466/68 Máy lẻ 301

Công ty TNHH Máy tính – Mạng – Truyền Thông OSC
- Trình điều khiển bàn phím do BIOS quản lý, còn trình điều khiển của Chuột do Windows quản lý. 2. Cổng PS/2 trên Mainboard Intel

www.osc.vn

- KDAT - Keyboard Data - Dữ liệu ra bàn phím - KCLK - Keyboard - Xung Clock ra bàn phím - MDAT - Mouse Data - Dữ liệu ra chuột - MCLK - Mouse - Xung Clock ra chuột - F2 - Là cầu chì - Các cuộn dây lọc nhiễu L1, L2, L3, L4, L5, L6, L7

3 - Các bước kiểm tra sửa chữa

Phòng Đào tạo OSC

Tel: 043 710 1466/68 Máy lẻ 301

Công ty TNHH Máy tính – Mạng – Truyền Thông OSC
1. Bước 1 - Đo kiểm tra điện áp ở chân PS/2

www.osc.vn

Chân PS/2 ở phía sau mạch in có toạ độ chân như trên
- Chỉnh đồng hồ ở thang 10V DC - Đo vào chân PS/2 như hình trên (đo khi Mainboard đang được cấp nguồn) - Nếu có điện áp 5V là chân PS/2 đã có nguồn cấp - Nếu mất điện áp là chân PS/2 không có nguồn cấp. 2. Bước 2 - Sửa chữa nếu đo thấy chân PS/2 mất nguồn 5V

Phòng Đào tạo OSC

Tel: 043 710 1466/68 Máy lẻ 301

Công ty TNHH Máy tính – Mạng – Truyền Thông OSC

www.osc.vn

- Bạn hãy quan sát kỹ phía sau các cổng xem có các cầu chì (có ký hiệu là chữ F1, F2 ...)- Đo các cầu chì này phải có điện trở bằng 0 Ω - Nếu như linh kiện có ký hiệu F (cầu chì) có trở kháng > 0 Ω thì cầu chì đó bị đứt => Bạn hãy đấu tắt cầu chì F (nếu đứt) bằng một sợi dây đồng nhỏ, sau đó kiểm tra lại điện áp ở cổng PS/2 3. Bước 3 - Hàn lại hoặc thay IC - SIO- Nếu bạn kiểm tra điện áp chân PS/2 mà vẫn có 5V thì bạn hãy

khò lại chân IC- SIO- Khò lại mà không có kết quả thì bạn cần thay thử IC- SIO 4. Bước 4 - Nạp lại chương trình BIOS- Nếu bạn đã thực hiện qua các bước 1, 2, 3 ở trên mà không có

kết quả thì bạn hãy nạp lại chương trình BIOS

Bệnh - Máy không nhận chuột.
Nguyên nhân hư hỏng và các bước kiểm tra sửa chữa hoàn toàn tương tự như bệnh Máy không nhận bàn phím Riêng bước 4 - thay vì bạn nạp lại BIOS thì bạn hãy cài lại Windows, bởi vì chuột là do Windows điều khiển.

Bệnh - Máy không nhận cổng USB.
1 - Nguyên nhân hư hỏng.
1. 2. Do mất điện áp 5V cấp ra chân USB Do bong chân Chipset nam hoặc hỏng Chipset nam

Phòng Đào tạo OSC

Tel: 043 710 1466/68 Máy lẻ 301

Công ty TNHH Máy tính – Mạng – Truyền Thông OSC
3.

www.osc.vn

Do USB không có trình điều khiển.- Hầu hết USB đều được Windows XP tự nhận, nhưng trên các hệ điều

hành phiên bản thấp chúng không tự nhận cổng USB, kho đó bạn cần phải cài đặt Drive cho USB. 4. Do lỗi Windows hoặc Windows bị nhiễm Virus

2 - Phân tích nguyên lý mạch
1. Sơ đồ nguyên lý mạch.

2.

- DAT A - - Data - Dữ liệu ra bàn phím- DATA + - Dữ liệu + Dữ liệu ra bàn phím

-F - Cầu chì bảo vệ

Các cổng USB

Phòng Đào tạo OSC

Tel: 043 710 1466/68 Máy lẻ 301

Công ty TNHH Máy tính – Mạng – Truyền Thông OSC
3. Mạch điều khiển cổng USB trên Mainboard Intel

www.osc.vn

3 - Các bước kiểm tra sửa chữa
1. Bước 1 - Đo kiểm tra điện áp 5V ra chân USB- Cách đo tương tự như đo điện áp ra chân bàn phím

trên cổng PS/2- Nếu mất điện áp trên cổng USB => bạn cần kiểm tra các cầu chì đứng sau các cổng USB (cầu chì có chữ F1, F2...)- Đấu tắt cầu chì nếu đứt 2. được. 3. Cài lại Windows phiên bản cao hơn (Ví dụ Win XP SP2 thì nhận được hầu Cài Drive cho USB nếu như cắm USB vào, thấy Windows có nhận được USB nhưng bạn không sử dụng

hết các USB trong khi Win XP SP1 không nhận được một số USB) 4. Khò lại chân Chipset nam (nếu cắm USB vào nhưng Windows không nhận, trong khi Windows đã tốt và

đã có điện áp cấp ra chân USB)

Mainboard: Các bước kiểm tra quan trọng khi sửa chữa
1. Kiểm tra mạch kích nguồn: - Đa số main đều không cần CPU (trừ một số main INTEL là bắt buộc phải có CPU mới kích được nguồn). - Nếu kích nguồn không được thử tháo giắc 12V (4pin) ra kích thử nếu được thì vấn đề 100% nằm ở mạch VRM bị chạm chập. - Kích ép: nếu lỗi chỉ là mosfet đảo hay gì đó nhẹ, kíc ép sẽ chạy bình thường. Kích ép mà cũng không được thì chạm chập nặng rồi đó.

Phòng Đào tạo OSC

Tel: 043 710 1466/68 Máy lẻ 301

Công ty TNHH Máy tính – Mạng – Truyền Thông OSC
đó. (Nếu chip NAM thì kiểm nguồn và thay thử thạch anh của chip nữa nhé)

www.osc.vn

- Đo 5V (hoặc 2v5-->5V) tại pin PS-ON. Nếu mất: Dò Pin PS-ON -> Chip NAM hay SIO. Vào thằng nào đập thằng - Dò mosfet đảo (hoặc IC đảo): chân xanh -> (qua) cổng đảo (hay trực tiếp)-> SIO ; Đập cổng đảo hoặc SIO.

Hư hỏng chính: chết mosfet đảo, lỗi SIO, lỗi chip NAM.
2. Xung clock: sẽ chạy ngay khi kích được nguồn mà chưa cần cắm CPU, Kiểm tra CLK và sửa ngay bước 2 này. Thường chỉ khò lại, thay thạch anh và thay IC clock là hết bài. 3. Kiểm tra các mức nguồn: - Vcore; mạch VRM <-- Quan trọng và dài dòng nên không nêu thêm. - Nguồn RAM <-- Quan trọng thứ 2 sau Vcore. - Nguồn chipset NAM, BẮC, AGP <-- Quan trọng thứ 3 nhất là pan nóng chip do nguồn cấp cho chip sai. 4. Xung reset: - Thường thì xong việc kiểm tra nguồn thì phải có reset nếu không chỉ còn chip NAM. Hấp, đá, làm lại chân hoặc thay. 5. Đủ tất cả mà vẫn không boot, card test chưa chạy: - Chỉ còn socket CPU và chip Bắc <-- Lỗi này 10 cao thủ chết hết 10 - Phải đập socket trước (tháo nắp vệ sinh, hấp socket...) - Kế đó đập chip Bắc (Hấp, đá, làm lại chân, thay) <-- Cực và khó nhất (chủ yếu do thiếu tool).

6. BIOS: - Thực ra pan bios chỉ nằm cuối cùng thôi nhưng vì bước 5 thì quá chua nên mọi người hay làm bước 6 này trước "hy vọng" chụp mũ được. Kết luận: - Khá nhiều người vướng bước 5. Đành chịu hết bài rồi thì trả thôi. Mình thua đem ra thằng khác cũng thua thôi đừng lo trừ phi chổ nào đủ tool và đủ điều kiện làm. Nói thiệt làm ban bước 5 này chua hơn giấm. Chừng ế hàng thì mới chịu làm chứ không thì . - Trên đây là "bài bản" để xử lý những bệnh "bình thường" của mainboard t hôi. những bệnh lạ dạng "khùng khùng", "chập chờn", "khó hiểu"... thì để dành cho mọi người tự nghiên cứu (mò đó mà).

Phòng Đào tạo OSC

Tel: 043 710 1466/68 Máy lẻ 301

Công ty TNHH Máy tính – Mạng – Truyền Thông OSC
- Trên nguyên tắc là còn biết cách nào thử được thì cứ thử.

www.osc.vn

- Những "chiêu" nhỏ nhặt như tháo pin, clear cmos (đôi khi khách làm mất cái jum CLR CMOS cũng làm main không chạy). Tháo bios ra khỏi socket cạo sạch chân hay "tắm" với "ô mô", thậm chí chỉ đứt mạch môt chút xíu... thì những người thợ "có kinh ngiệm" đều đã làm rồi nên tôi không nhắc làm gì.

Phòng Đào tạo OSC

Tel: 043 710 1466/68 Máy lẻ 301