Digitaal portfolio

Inbedding
De inzet van leertechnologie en informatievoorziening zal er op zijn gericht om: • het organiseren van individuele, competentiegerichte leertrajecten te ondersteunen. • het leren effectief en betekenisvol te maken door informatie, leerbronnen en hulpmiddelen beschikbaar te stellen op het moment en de plaats waarop het leren het meest effectief kan plaatsvinden in een leeromgeving die is afgestemd op de persoonlijk kenmerken en leerbehoeften van de individuele deelnemer. • op elk gewenst moment en elke plaats actuele en betrouwbare informatie te bieden die het mogelijk maakt om inzicht te krijgen in de studievoortgang van de deelnemer op basis waarvan het leerproces adequaat kan worden bijgestuurd • een brug te slaan tussen opeenvolgende opleidingen én tussen de school en de praktijk door een goede uitwisseling van informatie en hulpmiddelen tijd- en plaatsonafhankelijk beschikbaar te stellen.

Aandachtspunten
Management
• • • • • • • Draagvlak creëren faciliteren + reëel faseren. Voorwaarde voor succes van digitaal portfolio is competentiegericht onderwijs. Visie duidelijk Invoeringsstrategie: onderwijskundige / fysieke inbedding moet voorop staan Discussie over onderwijsconcept + meerwaarde dpf Duidelijk vastleggen in beleid / per opleiding wie, wat en hoe beoordeeld wordt Onderscheid ontwikkelings- en beoordelingsportfolio is belangrijk en juist.

Externe factoren
Bij externe factoren gaat het om sturing van buitenaf, zoals:de overheid (audits en externe onderzoeken), maatschappelijke druk of beslissingen uit het bedrijfsleven. De externe factoren kunnen van invloed zijn op het management,maar ook op het primaire proces.

Externe factoren Visitatiecommissie. Onderwijsvisie van de onderwijsinstelling, maatschappelijke druk en druk vanuit het bedrijfsleven

BEDrIjfSvOErINgSSyStEMEN Plan & Control Systeem financieel beheer Systeem Personeel beheer Systeem facilitair beheer Systeem Informatie & Communicatie Systeem DAtA wArEHOUSE

ONDErwIjSSyStEMEN (LMS) Marketing Systeem Onderwijsontwikkeling Systeem

Visie: Inbedding van het portfolio in het curriculum Veranderstrategie: Top-down en bottom-up beginnen met een pilot. Management & Ondersteuning Middelen: Tijd, geld, goed werkend portfolio, draagvlak creëren, portfolioinstructie verzorgen Kwaliteitszorg: aanpassen van stucturen of culturen, methodisch veranderen

Primair Proces Docent: Enthousiasmeren van studenten, nu van portfolio overdragen aan student.

Elektronische leeromgeving

DEELNEMEr BASISrEgIStrAtIE SyStEEM

Portfolio Systeem

Management
rOOStEr SyStEEM Pedagogisch Begeleidingssysteem

Student: Begrijpt waarom hij met het portfolio leert werken, krijgt instructie en begeleiding bij gebruik van het portfolio.

relatiebeheer Systeem

Pilot / Implementatie / Evaluatie
Cyclisch proces, lering trekken uit portfolio-evaluatiegegevens.

Doelen Leeractiviteiten
EXtErNE SyStEMEN

portfolio

Leeromgeving
o.a. bron van IBG

Mensen

Infrastructuur

Portfolio en de aandachtgebieden bij onderwijsvernieuwing

Doelen, leeractiviteiten, leeromgeving
• • • Onderwijskundig model als fundament Heldere visie op academische vorming en uitvoering ervan Duidelijke instructie begeleiden bij reflectie scheiden van beoordeling / begeleiding • Beoordelingscriterium: wat beoordeel je? • Beoordeel niet het portfolio maar de competentie van de student • Discussie over onderwijsconcept en meerwaarde portfolio • Scheiding tussen rollen begeleider en beoordelaar • Begeleiden en beoordelen: in veilige situatie; onafhankelijke 2e beoordeling (kwaliteitsborging) • Werkvormen voor non-verbale /verbale reflectie

Mensen
• Meer inspraak van studenten bij de vormgeving / opmaak van het digitaal portfolio motiveert studenten • Op het moment dat opleiders assessoren worden, moet er nadrukkelijke aandacht zijn voor deze mentaliteitsverandering • Motivatie inbedden; procesbegeleiding van docenten; look and feel • Aandachtspunt: motivatie van de student • Docenten: opleiden; zelf laten doen • Training krijgen in reflectie methode van docent en student • Leren reflecteren handvatten aangereikt krijgen, trainen ervan • Goede instructie aan studenten over doelen en werkwijze • Doelen duidelijk begeleiding duidelijk beoordeling duidelijk • Discussie over onderwijsconcept en meerwaarde portfolio

Infrastructuur
• Goede handleiding beschikbaar; voldoende netwerkcapaciteit etc. techniek mag niet falen. Faciliteiten voor gehandicapten; E-portfolio zonder drempels Veiligheid (eigenaarschap); je eigen stukje dpf waar niemand bij kan Uitwisselbaarheid (in- & extern) life long learning communicatie met andere bedrijfssystemen

Niguidula (1997) heeft een zestal aanbevelingen gedaan
voor de invoering van een (digitaal) portfolio, die in de praktijk een goede startindicatie geven. 1 stel de functie van de portfolio vast. Het is belangrijk om duidelijk te hebben wat je precies als opleiding met een portfolio wilt bereiken. 2 stel de doelen van de portfolio vast. De doelen / competenties van een opleiding, gekoppeld aan de SKIF-ontwikkelingslijnen vormen het uitgangspunt voor de structuur van een portfolio. 3 stel vast hoe de portfoliostructuur kan worden ingevuld. Wat vormt de inhoud van de portfolio? Wat zijn de criteria? Vanuit dit soort vragen kan de instructie voor het samenstellen van de portfolio ontwikkeld worden. 4 stel vast welke technologie gebruikt kan worden. Wat zijn de mogelijkheden voor een (digitaal) portfolio? Benodigde apparatuur, configuraties, etc. 5 beantwoord ‘logistieke’ vragen. Deze gaan onder meer over de selectie van producten, die in de portfolio geplaatst gaan worden; de vormen van begeleiding en beoordeling; toegang en beschikbaarheid van de gegevens. 6 voer pilots uit. Hierdoor wordt de portfolio gevisualiseerd voor alle betrokkenen en is er de mogelijkheid de ‘kinderziektes’ op waarde in te schatten.

• • •

Meer informatie over invoering digitaal portfolio en hulpmiddelen: Raadpleeg de CGO-site van het ROC van Twente (cgo.rocvantwente.nl