You are on page 1of 2

typ świątyni greckiej wzniesionej na planie prostokąta, z płaskim stropem podpartym kolumnami i wyznaczonym w środku pomieszczeniem na posąg bóstwa

(=naos). taka budowla nie miała okien, a światło zapewniały szczeliny między podniesieniem stropu. takie świątynie budowano głównie na wzgórzach, naturalnych podniesieniach, często dodatkowo podwyższone krepidomą i stylobatem. charakterystycznym elementem greckich świątyń był perystyl, czyli kolumnowy portyk otaczający wewnętrzny dziedziniec świątyni. templum in antis, najstarsza i najprostsza forma świątyni greckiej wywodząca się z megaronu, później częsty typ skarbców; naos poprzedzony przedsionkiem powstałym przez przedłużenie bocznych ścian budowli zakończonych pilastrami tworzącymi anty, między którymi umieszczano 2 kolumny. świątynia o podwójnych antach – anty z tyłu świątyni; amfidistylos in antis Amfiprostylos – mała świątynia grecka na planie prostokata. Posiadała kolumnadę złożoną na ogół z czterech kolumn tylko w elewacji frontowej i tylnej. Przykładem takiego rozwiązania jest świątynia Ateny Nike na Akropolu w Atenach. Perypter, perypteros (gr. perípteros) – świątynia (czasami inny budynek), którą otacza pojedyncza kolumnada pseudoperipteros [gr.], w starożytnej Grecji typ świątyni z rzędem półkolumn przylegających do muru naosu Dipteros (Dypteros) – świątynia, którą otacza podwójna kolumnada. Szczególnie popularna w architekturze jońskiej. Także budynek otoczony podwójną kolumnadą. W zależności od liczby kolumn w elewacji frontowej świątynie typu dipteros i peripteros określano jako: pentastylos – pięć kolumn • • • • • • heksastylos – sześć kolumn heptastylos – siedem kolumn oktastylos – osiem kolumn ennastylos – dziewięć kolumn dekastylos – dziesięć kolumn dodekastylos – dwanaście kolumn

pseudodipteros [gr.], w starożytnej Grecji typ świątyni, w której naos był otoczony rzędem kolumn ustawionym w takiej odległości jak zewnętrzna kolumnada w typie dipteros hypetralna świątynia, w architekturze staroż. budowla sakralna bez przykrycia (dachu), związana z kultem solarnym.; wznoszone gł. w staroż. Egipcie Przykładem takiej świątyni jest Olimpejon w Atenach, świątynia Apollina w Didim koło Miletu Tolos - w starożytnej architekturze greckiej okrągła budowla, zwykle otoczona kolumnadą (np. świątynia Ateny Pronai w Delfach) Monopter, monopteros – typ świątyni greckiej lub rzymskiej zbudowany na ogół na planie koła, otoczony kolumnadą, przykryty dachem. Wewnątrz nie budowano celli. Ten typ budowli rozpowszechnił się szczególnie w rzymskiej architekturze sakralnej. Świątynie tego typu należą do najrzadziej spotykanych (w Grecji); bez ścian Ołtarz – punkt wyjściowy kultu; istniało dużo sanktuariów bez światyń, ale nigdy bez ołtarzy (często z dołem ofiarnym); początek w czasach geometrycznych – duże, kamienne, zorientowane

poł II w. siedziba wyroczni Zeusa. w 1. założona według tradycji jeszcze przez Pelazgów. monumentalne ołtarze hellenistyczne (z dziedzińcem ołtarzowym otoczonym murem) – 1. który obejmował po bokach szerokie. drucianym biczykiem posążek chłopca stojący w pobliżu na drugim słupie. w Illiadzie Achilles modli sie do Zeusa z Dodony. bosonodzy kapłani Selloi.2 wznosił się otaczający wewnetrzny dziedziniec portyk ze skrzydłami.44x34. pod koniec IV w. dzięki powiewom wiatru. Znajdowała się w górach Epiru. za szmeru źródełka u jego podnóża i z dźwięku brązowej misy ustawionej na słupie. Dodona. Kapłani dawali odpowiedzi na podstawie szumów świętych dębów lub dźwięku brązowych mis poruszanych wiatrem. Kapłani Zeusa wróżyli pytającym o radę z szelestu liści świętego dębu. poświęcony Zeusowi (na ozdobionym reliefem ckole 36. wykonany w różnorodnych formach. Uważa się że jedna z najstarszych w Grecji (najstarsze inskrypcje VI w). utworzona jeszcze w okresie mykeńskim.Teodozjusz kazał ściąć świety dąb bo zakazał kultów pogańskich Winniczuk: „ Za najstarszą w świecie greckim uchodziła wyrocznia Zeusa w Dodonie w Epirze. w Syrakuzach – stół ofiarny stał na stopniach i czesto był chroniony przez niskie ogrodzenie (punktem kulminacyjnym rozwoju był ołtarz Hierona w Syrakuzach. ołtarze tryglifowe (z niską ścianą zewnetrzną utworzoną z tryglifów i metop) na Korfu. ok 240 pne z cokołem ze stopniami wielkości 21x195cm). odsloniete schody.na wschód stoły ołtarzowe (np. np. o którą uderzał. np. pierwszy ołtarz Artemizjonu w efezie. w jonii często w naroznymi wolutami. pierwsze wieksze budowle. ołtarz pergamoński. w Sparcie i na Samos). poł VI w. punkt centralny – stół ofiarny.” .