You are on page 1of 54

ΛΕΜΝ

Για το συνεταιρισμό

Προλετάριοι όλων των χωρών, ενωθείτε!

Για το
συνεταιρισμό

Ε0

Εκδόσεις
ΠΡΟΓΚΡΕΣ
Μόσχα

ΣΗΜΕΙΩΣΗ ΤΟΥ ΕΚΔΟΤΙΚΟΥ
Το πρόγραμμα της σοσιαλιστικής αναδιοργάνωσης της αγροτικής οικονο­
μίας αποτελούσε κύριο συστατικό μέρος του λενινιστικού σχεδίου της οικοδό­
μησης της νέας κοινωνίας. Στη Ρωσία το πέρασμα στην ειρηνική σοσιαλιστική
οικοδόμηση γινόταν μέσα σε πολύπλοκες συνθήκες. Η εσωτερική κατάσταση
του Σοβιετικού κράτους ήταν εξαιρετικά δύσκολη. Σαν αποτέλεσμα του τετρά­
χρονου παγκόσμιου ιμπεριαλιστικού πολέμου (1914 - 1918), του εμφύλιου πολέ­
μου και της στρατιωτικής επέμβασης η λαϊκή οικονομία βρέθηκε σε κατάπτωση:
καταστράφηκαν φάμπρικες και εργοστάσια, αδρανούσε η συγκοινωνία, έλειπαν
τελείως τα καύσιμα, κλπ. Προς τον Ιούλη - Αύγουστο του 1918 η Σοβιετική δη­
μοκρατία αντιμετώπισε επίσης και το οξυ επισιτιστικό πρόβλημα. Η εξαιρετική
υπηρεσία του Λένιν συνίσταται στο ότι καθόρισε συγκεκριμένο τρόπο για τη λύ­
ση του πιο δύσκολου ζητήματος της προλεταριακής επανάστασης, που αντιμε­
τώπισε η εργατική τάξη μετά την κατάκτηση της πολιτικής εξουσίας, δηλ. του
ζητήματος της προσέλκυσης των εκατομμυρίων αγροτών, που ταυτόχρονα είναι
και μικροϊδιοκτήτες, στη σοσιαλιστική οικοδόμηση, στο πέρασμά τους από τα
ατομικά αγροτικά νοικοκυριά σε μεγάλη κολλεκτιβίστικη παραγωγή. Ο Λένιν υ­
πόδειξε ότι ο τρόπος αυτός είναι η συνεταιριστικοποίηση των αγροτικών νοικο­
κυριών. Έ χοντα ς συνοψίσει την πείρα της ανάπτυξης του συνεταιρισμού και
συγκρότησης των πρώτων κολλεκτιβίστικων αγροτικών νοικοκυριών στη
Σοβιετική Ρωσία, επεξεργάστηκε το σχέδιο συνεταιρισμού για την αναδιοργά­
νωση της ζωής των αγροτών πάνω σε σοσιαλιστικές αρχές. Η δημιουργία της
αναγκαίας τεχνικής βάσης, η άνοδος του πολιτιστικού επιπέδου των αγροτών, η
βαθμιαία προσέλκυση των αγροτών στις κολλεκτιβίστικες μορφές οικονομίας
μέσα από την ανάπτυξη διαφόρων μορφών συνεταιρισμού, η αυστηρή τήρηση
της αρχής της εθελοντικότητας στη συνένωση των αγροτών σε κολλεκτιβίστικα
νοικοκυριά, η κρατική καθοδήγηση και η ολόπλευρη βοήθεια στους συνεταιρι­
σμούς, η πιο πλατιά προσέλκυση της εργατικής τάξης στη δραστήρια και άμεση
συμμετοχή στη σοσιαλιστική αναδιοργάνωση του χωριού - αυτές είναι οι κύριες
θέσεις του λενινιστικού σχεδίου συνεταιρισμού
Η συλλογή αυτή συμπεριλαμβάνει μια σειρά έργα του Λένιν που σχετίζονται
άμεσα με τη θεωρία και την πρακτική λύση αυτού του σπουδαίου ζητήματος.

Β.Η. ΠεΗΗΗ
Ο ΚΟΟΠΕΡΑΙΧΗΗ
Ηύ ΖρβΗβεΚΟΜ Λ3Ν Κβ

© Εκδόσεις Προγκρές, 1986

και ιδιαίτερα τον τελευταίο καιρό. οδηγούμενοι συχνά από την τάση να μοιράζονται με τους καπιταλιστές το εμπορικό κέρδος. Μολαταύτα οι συνεταιρισμοί αυτοί έκαναν μια 5 . ξεχνούσαν συχνά το σοσιαλιστικό καθεστώς. Οι συνεταιρισμοί συγκέντρωναν συνήθως τα μικροαστικά κυρίως στοιχεία. Οι συνεταιριστές.ΛΟΓΟΣ ΣΤΗ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΤΩΝ ΠΛΗΡΕΞΟΥΣΙΩΝ ΤΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΟΥ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΥ ΜΟΣΧΑΣ 26 ΤΟΥ ΝΟΕΜΒΡΗ 1918' (Ο σ ύ ν τ ρ ο φ ο ς Λ έ ν ι ν έ γ ι ν ε δ ε κ τ ό ς μ ε θ υ ε λ ­ λ ώ δ η π α ρ α τ ε τ α μ έ ν α χ ε ι ρ ο κ ρ ο τ ή μ α τ α ) . ο ρόλος του συνεταιρισμού. αντιμετωπίζοντας με το δικό τους τρόπο την πρακτική δουλιά της διανομής. Είναι αλήθεια πως οι συνεταιρισμοί. στον καιρό της εξουσίας του καπιταλισμού.τι α­ φορά τη σωστή οργάνωση όλης της δουλιάς του εφοδιασμού. οδηγούμενοι από καθαρά εμπορικά συμφέρο­ ντα. Ε­ πανειλημμένα. που για οδηγό στις επιδιώ­ ξεις της μέσα στο συνεταιριστικό κίνημα είχε τα μικροαστικά της συμφέροντα. υποκαθιστούσαν πολύ συχνά τα συμφέροντα του λαού με το συμφέρον μιας ορισμένης ομάδας προσώπων. που έχει να παίξει τεράστιο ρόλο σε ό. χαιρετίζω στο πρόσωπό σας τους εκπροσώπους του εργατι­ κού συνεταιρισμού. Σχετικά μ ' αυτό είναι απαραίτητο να θυμηθούμε πόσο σπου­ δαίος ήταν πρώτα. τη μεσαία αγροτιά. που τους φαι­ νόταν ότι είναι πολύ-πολύ μακρινό και ανέφικτο. που βασιζόταν στην αρχή της οικονο­ μικής πάλης ενάντια στην τάξη των καπιταλιστών. Σύντρο­ φοι. βρεθήκαμε στην ανάγκη να βάλουμε για συζήτηση στο Συμβούλιο των Λαϊ­ κών Επιτρόπων2 τα προβλήματα που αφορούν το συνεταιρισμό και τη στάση της εργατοαγροτικής εξουσίας απέναντι του.

Οι συνεταιρισμοί. έπρεπε να οργανωθεί ένας μηχανισμός ε­ φοδιασμού. ακόμη και για να ενισχύουν τους Τσεχοσλοβάκους6 με τα μέσα που εί­ χαν συγκεντρώσει οι συνεταιρισμοί. όταν στο Συμβούλιο των Λαϊκών Επιτρόπων εί­ χαμε να αντιμετωπίσουμε το ζήτημα του ρόλου του συνεταιρι­ σμού. και εδώ βρίσκεται η μεγάλη υπηρεσία τους. είχαμε τέτιες πληροφορίες. Και αυτό πρέπει να το θυμόμαστε. Αυτό δεν μπορούσαμε να το ξεχάσουμε όcJ αυτές οι πολιτικές ομάδες. Ο συνεταιρισμός είναι ένα πολύ μεγάλο κληροδότημα πολιτισμού που πρέπει να το εκτι­ μούμε και να το χρησιμοποιούμε. γιατί καταλαβαίνα­ με πολύ καλά πόση σπουδαιότητα έχει η πλήρης χρησιμοποίη­ ση όλου αυτού του καλοοργανωμένου οικονομικού μηχανισμού. χρησιμοποιούσαν τους συνεταιρι­ σμούς εν μέρει για να καλύπτουν τους αντεπαναστάτες. που βρίσκονται ανάμεσα στις Τοο αντιμαχόμενες τάξεις. πραγματικά. αυτό δεν ήταν καθόλου ένα γενικό φαι­ νόμενο. δημιούρ­ γησαν μεγάλες οικονομικές οργανώσεις — και εδώ έπαιξαν. βασιζόμενοι στην αυτενέργεια των μαζών. Σε μερικές περιπτώσεις οι οικονομικές αυτές οργανώσεις ε­ ξελίχθηκαν σε οργανώσεις ικανές να αντικαθιστούν και να συ­ μπληρώνουν τον καπιταλιστικό μηχανισμό — και αυτό πρέπει να το παραδεχτούμε — ενώ από το άλλο μέρος το προλεταριάτο των πόλεων είχε τραβηχτεί τόσο πολύ στην οργάνωση της μεγά­ λης καπιταλιστικής βιομηχανίας. ώστε έγινε αρκετά ισχυρό για να γκρεμίσει την τάξη των τσιφλικάδων και των καπιταλιστών και να μπορέσει να χρησιμοποιεί όλο τον καπιταλιστικό μηχα­ νισμό. και συχνά καλούσαμε τους συνεταιρισμούς να δουλέ­ ψουν μαζί μας. και για το σκοπό αυτό χρησιμοποίησε πρώτα-πρώτα τον μεγάλο καπιταλιστικό μηχανισμό. Μάλιστα. Το προλεταριάτο των πόλεων καταλάβαινε αρκετά καλά ότι. οι δεξιοί εσέροι5 και τα άλλα συμφιλιωτιστικά και μικροαστικά κόμματα. που αναμφίβολα ανάπτυσσε την αυτενέργεια των μαζών. 6 . Ταυτόχρονα δεν μπορούσαμε να ξεχάσουμε ότι τα βασικά στελέχη στον τομέα της συνεταιριστικής οικοδόμησης ήταν οι μενσεβίκοι4. το αντιμετωπίζαμε με μεγάλη σύνεση. δεν μπορεί να το αρνηθεϊ κανείς. αν ήθελαν να δουλέψουν μαζί μας. Ωστόσο.δουλιά. μεγάλο ρόλο. σ ’ αυτή την κατάσταση της ερείπωσης που προκάλεσε ο ιμπε­ ριαλιστικός πόλεμος^. Και γι ’ αυτό.

Ταυ­ τόχρονα ο αγγλογαλλικός καπιταλισμός καταβάλλει όλες του τις προσπάθειες για να συντρΐψει τη ρωσική επανάσταση και να σταματήσει έτσι την παγκόσμια επανάσταση. Πραγματικά διαδραματίστηκαν γεγονότα τεράστιας σημα­ σίας. πολλοί α π ’ αυτούς νόμιζαν τότε ότι οι μπολσεβίκοι έ­ καναν παραχωρήσεις στον γερμανικό ιμπεριαλισμό. όταν είμασταν αναγκασμένοι να συνάψουμε με τους γερμανούς ι­ μπεριαλιστές μια τόσο επαχθή ειρήνη. Αλλοι νόμιζαν ότι οι μπολσεβίκοι είναι πράκτορες του γερμανικού ιμπεριαλισμού. Και στη Γερμανία τα Σοβιέτ τάσσονται κατά της Συντακτικής10. θεωρούν ότι πρέπει να αγωνιστούν ε­ νάντια στον παγκόσμιο ιμπεριαλισμό. παρ’ όλο που έχουν ιδεολογικές διαφω­ νίες με τους κομμουνιστές. δίδαξαν πολλά στους μενσεβίκους και στους δεξιούς εσέρους. λέει ότι. Τέλος. Ωστόσο. που επικεφαλής του βρί­ σκονται τώρα οι αγγλοαμερικανοί καπιταλιστές. που πολλές μικροαστικές ομάδες είδαν κα­ θαρά πόσο μεγάλη σημασία έχει η εργατοαγροτική εξουσία. ' Ο­ ταν η Σοβιετική Ρωσία βρέθηκε στην ανάγκη να συνάψει αυτή την ειρήνη. οι μενσεβίκοι και οι εσέροι διαλαλούσαν παντού ότι οι μπολσεβίκοι σπρώχνουν τη Ρωσία στον όλεθρο. και είναι ενδεχόμενο ύστερα από μερικές βδομάδες η κυβέρνηση του Χάαζε — Σάιντεμαν να πέσει και να αντικατασταθεί με μια κυβέρνηση Λήμπκνεχτ.Τον τελευταίο καιρό και η διεθνής θέση της Σοβιετικής Ρω­ σίας εξελίχτηκε έτσι. Η έκκληση της ΚΕ των μενσεβίκων προς όλους τους εργαζόμενους®. οι μενσεβίκοι και οι δε­ ξιοί εσέροι ύψωναν ιδιαίτερα εναντίον μας τις φωνές τους. Δε θα καθήσω να αραδιάσω εδώ τις πιο μη κολακευτικές εκ­ φράσεις — για να μη πω τίποτε περισσότερο — που εξαπέλυαν τότε οι ομάδες αυτές ενάντια στη Σοβιετική εξουσία. νομίζοντας ότι αυτό είναι συμφωνία με την άρχουσα γερμανική αστική τάξη. τα γεγονότα που διαδραματίζονται τον τελευταίο καιρό σε όλο τον κόσμο. που τρέφουν την αυταπάτη ότι είναι δυνατό να γίνει παγκόσμια επανάσταση. Στη Ρουμανία και στην Αυστροουγγαρία σχηματίστηκαν Σοβιέτ των εργατών βουλευτών9. και χαιρε­ κακούσαν. Τότε που η Σοβιετική Ρωσία βρέθηκε μπροστά στο Μπρεστ7. Τώρα έγινε φανε­ ρό σε όλους ότι οι ορέξεις του συμμαχικού ιμπεριαλισμού είναι 7 . Μερικοί από τους εκπροσώπους αυτούς νόμιζαν ότι οι μπολ­ σεβίκοι είναι ουτοπιστές. που δημοσιεύτηκε πρόσφατα στον Τύπο μας.

μα. Ηταν η μοναδική συνεδρία­ ση όπου. Το καθήκον των κομμουνιστών είναι. να τους δόσουμε τη δυνατότητα να συνεργαστούν μαζί μας. ' Η­ ταν η μοναδική συνεδρίαση. να καταφέρουν να χρησιμοποιήσουν όλους εκείνους που μπορούν να τραβηχτούν στη δουλιά. στηριζόμενοι στο προλεταριάτο των πόλεων. Προσπαθήσαμε να καταλήξουμε σε συμφωνία μαζί τους. κάνοντας ωστόσο πράξη τα ιδανικά του σοσιαλισμού. όλους εκείνους που ακολουθούσαν προηγούμενα τα σοσιαλιστικά συν­ θήματα. έ­ παιρναν μέρος και εκπρόσωποι του ελεύθερου συνεταιρισμού. Πρέπει να πούμε ανοιχτά ότι οι εργάτες και οι φτωχοί αγρό­ τες θα καταβάλλουν όλες τους τις προσπάθειες για να κάνουν πράξη τα ιδανικά του σοσιαλισμού. Πρέπει όμως να χρησιμοποιήσουμε όλους εκείνους που μπορούν πραγματικά να μας βοηθήσουν σ ’ αυτή την πολύ δύ­ σκολη πάλη. Ο Μαρξ είπε ότι το προλεταριά­ το πρέπει να απαλλοτριώσει τους καπιταλιστές και όσο για τις μικροαστικές ομάδες. Και τώρα ε­ μείς δεν πρέπει να τους απωθήσουμε. Οι μενσεβίκοι έδειξαν με την απόφασή τους ότι κατάλαβαν προς τα πού φυσούν οι αγγλικοί άνεμοι. εκτός από τους κομμουνιστές Λαϊκούς Επιτρόπους. Οι κομμουνιστές έδειξαν από τον Απρίλη ακόμη αυτού του χρόνου ότι δεν αποφεύγουν να συνεργαστούν με τους συνεταιρι­ στές. απεναντίας.μεγαλύτερες από τις ορέξεις του γερμανικού: οι όροι που έβαλαν στη Γερμανία είναι ακόμη χειρότεροι από τους όρους της ειρή­ νης του Μπρεστ. αλλά δεν έβρισκαν μέσα τους το θάρρος να παλέψουν γΓ αυτά ως τη νίκη ή την ήττα. Πρέπει να πετύχουμε συμφωνία με τον μεσαίο αγρό­ τη. εμείς θα προχωρήσουμε και χωρίς αυ­ τούς. και αν μερικοί δε συμμερί­ ζονται τα ιδανικά αυτά. κατέληξε ακόμη από τον Απρίλη σε συμφωνία με τους συνεταιριστές13. πρέπει να ξέρει να τις χρησιμοποιεί. να τους δε­ χτούμε. να τον βάλουμε κάτω από τον έλεγχό μας. Και να που το Συμβούλιο των Λαϊκών Επιτρόπων. όπου η απόφαση δεν πάρθηκε από 8 . και όσο για τους κουλάκους11 μονάχα να τους στριμώξουμε και να τους βάλουμε κάτω από τον έλεγχο του μονοπωλίου των σιτηρών12. μελετώ­ ντας τα ζητήματα αυτά. Κι ε­ μείς είπαμε ότι πρέπει να τα πάρουμε όλα από τους καπιταλι­ στές. και εκτός α π ’ αυτό επιδιώκουν γενικά να πνί­ ξουν την επανάσταση και να παίξουν το ρόλο του παγκόσμιου χωροφύλακα.

Είναι αλήθεια ότι το διάταγμα αντιμετωπίζει με μεγάλη σύνε­ ση το ζήτημα των συνεταιρισμών που είχαν κλειστεί επειδή κατάφεραν να τρυπώσουν σ ’ αυτούς αντεπαναστάτες. τους εθνικοποίησαν. Οι συνεταιρισμοί πρέπει να αποεθνικοποιηθούν. Και το Συμβούλιο των Λαϊκών Επιτρόπων έκανε δεκτή την α­ πόφαση αυτή. κι αιτο πρέπει να το καθορίσουμε σαν κύρια αποστολή το» σι νι ταιρισμοί' και συ­ γκεκριμένα του εργατικοί· σι·\τταιρισμοι Η δ ο υ λ ια του α ν εφ ο δ ια σ μ ο ί . βασίζεται στην αυτενέργεια των μαζών. Ξέρετε επίσης ότι πριν από μερικές μέρες ψηφίστηκε διάταγ­ μα14. το σπουδαιότερο. τ η .. θεωρώντας αναγκαίο να χρησιμοποιήσει και την πείρα και τις γνώσεις των συνεταιριστών και το μηχανισμό τους. Και να που. πρέπει να τον χειραγωγήσουμε στην πραγματοποίηση αυτών των καθηκόντων. και μέχρι σήμερα έχουν γίνει πολλά λάθη στον τομέα αυτό. ωστόσο λέμε ότι οι συνε­ ταιρισμοί πρέπει να χρησιμοποιηθούν πέρα για πέρα. πρέπει να επιστραφούν σε όλους τους συνεταιρισμούς όλα όσα τους έχουν αφαιρεθεί. ' Εκλεισαν μερικούς συνεταιρισμούς. Είναι φανερό σε όλους σας ότι ένα από τα βασικά καθήκοντα του προλεταριάτου είναι να προχωρήσει αμέσως στη σωστή ορ­ γάνωση του ανεφοδιασμού και της κατανομής των προϊόντων. Και μια που έχουμε ένα μηχανισμό ποι> διαθέτει τέτια πείρα και. κ α τ α ν ο μ ή . Είναι απαραίτητο να τραβηχτούν στη δουλιά του εφοδιασμού οι ίδιες οι μαζί:. ποι· δημιούργη­ σαν αυτές τις οργανώσεις. ενώ τα Σοβιέτ δεν τα έβγαζαν πέρα με τη διανομή. Γιατί. το \ π ρ ο ιο ν τω ν 9 . χωρίς ένα δίχτυ συνεταιριστικών οργα­ νώσεων δεν είναι δυνατή η οργάνωση της σοσιαλιστικής οικο­ νομίας. αλλά από τη μειοψηφία — τους συνεταιριστές. που δημοσιεύτηκε την Κυριακή στην «Ιζβέστιγια»15 για την οργάνωση του εφοδιασμού και ότι το διάταγμα αυτό επιφυ­ λάσσει σπουδαίο ρόλο στο συνεταιρισμό και τις συνεταιριστι­ κές οργανώσεις. πρέπει να αποκατασταθούν. Το είπαμε ξε­ κάθαρα ότι α π’ αυτή την άποψη η δράση των συνεταιρισμών πρέπει να μπει κάτω από τον έλεγχο. σύμφωνα μ ’ αυτό το διάταγμα. Και ακριβώς προς αυτή την κατεύθυνση αξίζει να χρησιμοποιήσουμε την αυτενέργεια των μαζών. δεν τα έβγα­ ζαν πέρα με την οργάνωση σοβιετικών καταστημάτων.την πλειοψηφία των κομμουνιστών.

5η έκόοση. γιατί στο παρελθόν γινόταν το παν για να στερη­ θούν οι εργάτες και οι καταπιεζόμενες μάζες τη μόρφωση. 201-206 10 . καθήκον του εργατικού συνεταιρισμού είναι να προσελ­ κύει αυτές τις δυνάμεις.είναι τέτιοί. 37ος. Μέσα στις μάζες όμως υπάρχουν πολλές. Η σοσιαλιστική κοινωνία είναι ένας ενιαίος συνε­ ταιρισμός. Απαντα. Την κάνει και έ­ νας που δεν έσκυψε πολύ πάνω στο βιβλίο. ώστε ο εργατικός συνεταιρισμός να δημιουργήσει πραγματικά μια ενιαία κατανα­ λωτική κομμούνα της πόλης Μόσχας. Και στη Ρωσία ένα πολύ μεγάλος μέρος του πληθυσμού είναι ακόμη καθυστερημένο και αμόρφωτο. που μπορούν να δείξουν τεράστιες ικανότητες. Και γΓ αυτό. Και δεν αμφιβάλλω ότι η αυτενέργεια των μαζών στον τομέα του εργατικού συνεταιρισμού θα συντελέσει. σελ. πολύ πιο μεγάλες α π ’ ό. πάρα πολλές ζω­ ντανές δυνάμεις. να τις βρει και να τις χρησιμοποιήσει ά­ μεσα στη δουλιά του ανεφοδιασμού και της κατανομής των προϊόντων. τόμ. που μπορεί να την κάνει ο καθένας.τι μπορεί να φανταστεί κανείς.

Για τους σοσιαλιστές που βάζουν σαν συγκεκρι­ μένο καθήκον τους την πάλη ενάντια στην αστική τάξη και την πάλη ενάντια στο κεφάλαιο. ολέθρια για τη χώρα. που σημαίνει προδοσία. Σύντροφοι. παρά μια και μόνη λύση: η αναγνώριση είτε της εξουσίας του κεφαλαίου. Η πολιτική συμφωνίας. που έδοσε μερικά αποτελέσματα. Εννοώ την πλήρη προδοσία με τη μορφή αυτής της πολιτικής συμφω­ νίας τόσο της ταξικής πάλης. η διαφορά αυτή είναι αυτονόητη. Η πολιτική συμφωνίας. και στην πολιτική συμφωνίας της εργατικής τάξης με την αστι­ κή τάξη. ' Οσο για τα άμεσα καθήκοντα του συνεταιρισμού.ΛΟΓΟΣ ΣΤΟ III ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΥ 9 ΤΟΥ ΔΕΚΕΜΒΡΗ 1918'* ( Θ υ ε λ λ ώ δ ε ι ς ε π ε υ φ η μ ί ε ς ) . για την οποία μιλάμε τώρα. είτε της εξουσίας της εργατι­ κής τάξης. όσο και των βασικών αρχών του σοσιαλισμού. μπροστά στον εργατικό συνεταιρισμό μπαίνουν τώρα εξαιρετικά σπου­ δαία καθήκοντα στον οικονομικό τομέα. Υπάρχει τερά­ στια διαφορά ανάμεσα στην πολιτική συμφωνίας της Σοβιετικής κυβέρνησης με τη Γερμανία17. διαφέρει ουσιαστικά από την έννοια της πολιτικής συμφωνίας με την αστική τάξη. πολιτική πολύ επιζήμια. θέλω να υπογραμμίσω τη σημα­ σία της «πολιτικής συμφωνίας με το συνεταιρισμό». Τα καθήκοντα και του ενός και του άλλου τομέα συνδέονται τώρα στενά και αδιάρρηκτα μεταξύ τους με την έν­ νοια της οικονομικής και πολιτικής πάλης. Ξέρουμε ότι όλες οι απόπειρες των μικροαστικών 11 . που τόσα πολλά έχουν ειπωθεί γΓ αυτή τον τελευ­ ταίο καιρό και στον Τύπο. καθώς επίσης και στον πολιτικό τομέα. είναι πολιτική συμφωνίας εντελώς ιδιόμορφη. Ολοι μας ξέρουμε πολύ καλά ότι για την ταξική μας πάλη δεν μπορεί να υπάρχει.

οι ενδιάμεσες. γιατί τότε είμασταν μόνοι σε όλο τον κόσμο και η παραχώρηση που κάναμε εξηγείται από τις δυσκολίες της δουλιάς μας. Είδαμε ξεκάθαρα. όπου καταργούνται όλες οι τάξεις αλλά. ' Επρεπε να κάνουμε αυτή την παραχώρηση. Βέβαια. δυ­ νάμεις είναι πολλές αλλά σε καμιά περίπτωση δεν μπορεί να έ­ χουν αποφασιστική σημασία στη ζωή της χώρας.κομμάτων να χαράξουν και να εφαρμοσουν δική τους πολίτικη στη χώρα είναι από τα πριν καταδικασμένες σε πλήρη αποτυχία. έπρεπε να ανεχθούμε και να διατηρήσουμε ορισμένες συνήθειες των μικροαστικών στρωμά­ των. που επιδίωκαν να ε­ φαρμόσουν δική τους πολιτική. μπορούν να στρέψουν τα πεπρωμένα της προς τη μια ή την άλλη κατεύθυνση. και το κάναμε με τη μορφή της αναβολής για μερικούς μήνες. Π αρ’ όλα αυτά όμως όλοι μας ξέρουμε ότι η εξουσία δε θα εγκαταλείψει ποτέ τη θέση που κρατά τώρα στη χώρα. θα ενώνονται ο­ 12 . όλο τον κόσμο τον πλάθει ή τον κατευθύνει η μια ή η άλλη από τις δυο αυτές κεντρικές δυνάμεις. Λόγω των οικονομικών καθηκόντων που επωμίσθηκε το προλεταριάτο. και βλέπουμε ότι όλες αυτές οι απόπειρες των ενδιάμεσων δυνάμεων είναι καταδικασμένες να αποιύχουν. μόνο δύο κεντρικές δυνάμεις που βρίσκονται σε διαμετρικά α­ ντίθετους πόλους. καλή οργάνωση και συντονισμό της δράσης όλης της μάζας των εργαζομένων και των εκμεταλλευομένων. ότι οι συνθήκες της στιγμής απαιτούσαν κάποιο συγκρότημα. Στη σημερινή στιγμή μπροστά στη Σοβιετική εξουσία πρέ­ πει να μπει το ζήτημα της συμφωνίας ανάμεσα στο συνεταιρισμό και στη Σοβιετική εξουσία. Η λαϊκή εξουσία πρέπει να παίρνει υπόψη το γεγονός ότι τα διάφορα στρώματα της μικροαστικής τάξης. μπορούν να επιβάλουν την κυριαρχία τους στη Ρωσία. Εδώ πρόκειται κυρίως για τούτο. Χάρη σε ορισμένες εντελώς καθορισμένες συνθήκες. επαναλαμβάνω. χάρη στους άλφα ή βήτα οικονομι­ κούς όρους της ζωής. Πρέπει πάντα να θυμόμαστε τι ζητά από μας το προλετα­ ριάτο. Οι άλλες. ότι πρέπει να πετύχουμε. μόνο η μια από τις δυνάμεις αυτές μπορεί να μπει επικεφαλής του κινήματος. ταξικός συνεταιρισμός δεν πρέπει να υπάρχει σε μια χώρα. μπορούμε να πούμε με σιγουριά ότι. Τον Απρίλη εμείς παρεκκλίναμε από τους σκοπούς που είχαμε τάξει και κάναμε μια παραχώρη­ ση. Εγώ μάλιστα θα πω κάτι περισσότερο. Ό σ ο για τη Ρωσία. αδιάφορο με ποιο τρόπο. ζήσαμε μια σειρά απόπειρες τούτων ή εκείνων των μικροαστικών κομμάτων και ομάδων.

' Ολα εκείνα τα ωραία συνθήματα — λαϊκή θέληση. έγινε σε όλους φανερό ότι η επανάσταση προχωρεί σε όλο τον κόσμο. όταν η ζωή θα τους δείξει τελικά ότι δεν έχουν να διαλέξουν. επιβάλλουν σε έναν ηττημένο λαό τα σύμφωνα της αρεσκείας τους. εξαιτίας της ειρήνης του Μπρεστ. τα συνθήματα των ημί­ μετρων έγιναν στάχτη και κουρνιαχτός. Θέλω να προσδιορίσω τη διαφορά ανάμεσα στην πολιτική συμφωνίας. πολλά κόμματα απομακρύνθηκαν από μας και πέρασαν με το μέ­ ρος της αστικής τάξης. που είναι χειρότερα από τη συνθή­ κη του Μπρεστ που είχε επιβληθεί σε μας. Στο παράδειγμα της γερμανικής επανάστασης βλέπουμε τώρα ότι αυτοί οι εκπρό­ σωποι της δημοκρατίας. Ξέρουμε ότι τότε. πως όλα αυτά τα συνθήματα. που προκάλεσε ένα τόσο φοβερό μίσος σε όλη την εργατική τάξη και στην πολιτική συμφωνίας που ζητάμε τώρα ε­ μείς. το δικό μας δρόμο! Ό τα ν τα μικροαστικά δημοκρατικά στρώματα της χώρας μας ακολουθούσαν τους πάτρωνες τους. Τον καιρό της ειρήνης του Μπρεστ. δηλαδή τη συμφωνία με όλη τη μικρή αγροτιά. ότι κατέρρευσαν οριστικά όλες οι ελπίδες για μια μεσοβέζικη λύση του ζητήματος της κρατικής ζωής της χώρας. με όλη τη μικροαστική τάξη. δεν καταλάβαιναν προς τα πού τα οδηγούν. όταν α­ ποδεχτήκαμε τους επαχθείς όρους αυτής της ειρήνης. ότι δεν υπάρχει μέσος δρόμος. Ό τα ν ξέσπασε η γερμανική επανάσταση18. όταν πήρε το λόγο η πραγματική λαϊκή θέληση. Στη σημερινή στιγμή βλέπουμε ότι αυτό δε συμβαίνει μόνο στη Ρωσία. σαρώθηκαν μονομιάς. Συντακτική Συνέλευση και τα λοι­ πά— που κάλυπταν όλα τα ημίμετρα. μας έλε­ γαν ότι δεν υπάρχει και δεν μπορεί να υπάρχει καμιά ελπίδα για παγκόσμια επανάσταση. Βλέπουμε ξεκάθαρα ότι λόγιο των γεγονότων που ξετυλίχθηκαν στη Δύση. ότι η Αγ­ γλία. αλλά συμβαί­ νει στην κλίμακα όλης της παγκόσμιας επανάστασης. η Γαλλία και η Αμερική βαδίζουν και αυτές τον ίδιο δρό­ μο. δεν καταλάβαιναν ότι τα οδηγούν στο δρόμο του καπιταλισμού. Τη στιγμή εκείνη μας έλαχε να περάσουμε αλλεπάλληλες σκληρότατες δοκιμασίες. αυτοί οι κύριοι Ουίλσων και συντροφιά. λόγιο των αλλαγών της κατάστασης. Μερικούς μήνες ύ­ στερα α π’ αυτό η ζωή έδειξε ότι δεν υπάρχει και δεν μπορεί να υπάρξει εκλογή. αυτοί οι πάτρωνες της. Βλέπετε μόνοι σας τι συνέβηκε.λοένα και πιο σφιχτά με την κυρίαρχη εργατική τάξη. η διεθνής δημαγωγία κατάληξε τώρα 13 . Είμασταν ολομόναχοι σε ολόκληρο τον κόσμο.

Αν δεν το κάνα­ με μέχρι σήμερα. Τώρα οι μάσκες αποσπάστηκαν. είναι φυσικό πως πρέπει η Σοβιετική εξουσία να χρησιμοποιήσει όλο το κύρος και την επιρροή της για να πραγματοποιήσει τα καθήκοντα που βάζουμε τώρα. όπως είναι ο καταπέλτης της παγκόσμιας ιστορίας. Ελέγχοντας κάθε βήμα μας. Τώρα όλη η Ευρώπη βλέπει καθαρά ότι με την ε­ πανάστασή μας δε γίνεται πια κανένα πείραμα. Αρ­ χίσαμε τη συνεννόηση με το συνεταιρισμό από τον Απρίλη. Αρχίσαμε την οργάνωση του ανεφοδιασμού και της κατανομής ειδών σε όλο τον πληθυσμό. τα καθήκοντα με τα οποία υποστηρίζουμε την πο­ λιτική που εγκαινιάσαμε ακόμη από τον Απρίλη. Τώρα πρέπει να συγχωνευθεί ο εργατικός συνεταιρισμός με τις σοβιετικές οργανώσεις.στη χρεοκοπία. Ξέρουμε ότι οι προστριβές. στηρίζεται πάνω στην ίδια βάση. και το διάταγμα το σχετικό με την πλήρη συγχώνευση και οργάνω­ ση του ανεφοδιασμού και της κατανομής. πρέπει κάποτε να αρχίσουμε να το κάνουμε. Βέβαια. Τώρα διαγράφηκε καθαρά η φυσιογνωμία του κάθε έθνους. Κατάλαβαν ότι από την άποψη αυτή εμείς επιτελούμε ένα νέο τεράστιο έργο. Μια που υπάρχουν τέτια ταλαντευόμενα στοιχεία. Εδώ ανέκυψε το ζήτημα: σε ποιο ακριβώς σημείο του δρόμου βρισκόμαστε. Από την άποψη αυτή κάναμε πολλά σοβαρά λάθη. που έθιξε στο λόγο του ο 14 . και αυτοί οι πο­ λιτισμένοι λαοί άλλαξαν στάση απέναντι μας. για να αξιοποιήσουμε το απόθεμα των κοινωνικο-πολιτικών δυνάμεων που διαθέτουμε. επειδή σχε­ δόν όλο το διάστημα είμασταν ολομόναχοι κι εντελώς λησμονη­ μένοι από ολόκληρο το διεθνές προλεταριάτο. έπρεπε να επιδιώκουμε την ενότητα όλου του πλη­ θυσμού και να μη δημιουργούμε καμιά διχόνοια. Τότε αφήσαμε κατά μέρος για ένα χρονικό διάστημα τους σκοπούς που είχαμε τάξει. Από τον Απρίλη αυτού του χρόνου κα­ ταπιαστήκαμε με την οργάνωση αυτής της δουλιάς. που δεν τα κρύβουμε καθό­ λου. Πραγματοποιήσαμε ήδη τη συγχώνευση με πολλές οργανώσεις. και τέτια υπάρχουν πάντα σε μεταβατικές περιόδους. ότι στο έργο αυτό συναντάμε πολύ μεγάλες δυσκολίες. πράγμα εξαιρετικά δύσκολο να εφαρμοστεί στην καθυστερημένη οικονομικά χώρα μας. κατα­ πιαστήκαμε μ ’ αυτή την οργάνωση. για να αρχί­ σουμε να δρούμε με βάση την πείρα μας. τότε συνειδητά και ανοιχτά είχαμε κάνει μια σειρά παρα­ χωρήσεις. όλες οι αυταπάτες σωριάστηκαν από τα χτυπήματα ενός τόσο βαριού καταπέλτη.

όσο και με την έννοια της κατανομής. τη στιγμή που όλοι προσδοκούν μια συγχώνευση όλο και πιο πλήρη. με τον καιρό. Εσείς λέτε: θέλουμε ανεξαρτησία. Το ίδιο κι εσείς πρέπει να καταλάβετε ότι η αντίσταση που πρόβαλλε τόσο καιρό ο εργατι­ κός συνεταιρισμός. Έ ναν τέτιο συνεταιρισμό εννοούσα τώρα που μίλησα για 15 . Ο καπιταλισμός διαιρούσε σκόπιμα τα στρώματα του πληθυσμού. Ξέρουμε ότι οι προστριβές αυτές είναι εντελώς αναπόφευκτες. αν αυτές οι δύο ομάδες παραμείνουν χωρισμένες. για να σχηματίσουν μια. Αν παραπονιέστε για τις προστριβές και θέλε­ τε να γλιτώσετε από αυτές. όταν η προσελκυθείσα ομάδα κερδί­ σει την εμπιστοσύνη της προσελκύουσας. πρέπει πριν α π ’ όλα να εγκαταλείψετε την ιδέα της ανεξαρτησίας. Δεν μπορεί και δεν πρέπει να γίνει λόγος για κανενός είδους ανεξαρτησία ορισμένων ομάδων.προηγούμενος ομιλητής. οι προστριβές αυτές θα αρχίσουν να εξαφανίζονται. υπάρχουν σχεδόν παντού. όλες αυτές οι προ­ στριβές θα εξαφανιστούν βαθμιαία. μολαταύτα όμως ξέρουμε επίσης. Συμμεριζόμαστε όλοι μας την άποψη ότι ο συνε­ ταιρισμός είναι μια από τις σοσιαλιστικές κατακτήσεις. τόσο με την έννοια του ανεφοδιασμού. ότι αυτό είναι αναπόφευ­ κτο. δυσπιστία απόλυτα δικαιολογημένη. και ότι πρέπει να το περάσουμε. ω­ στόσο όμως. Η διαίρεση αυτή πρέπει να εξαφανιστεί οριστικά και αμετάκλητα και όλη η κοινωνία πρέπει να μετατραπεί σε ενιαίο συνεταιρι­ σμό των εργαζομένων. Εδώ βρίσκεται η μεγάλη δυσκολία και το καθήκον της νίκης. τίμιο και απροκάλυπτο με τη Σοβιετική εξουσία. Αφού όλοι μας συμμεριζόμαστε την άποψη ότι όλη η κοινωνία πρέπει να αποτελεί. γιατί ο καθένας που παίρνει αυτή τη θέση. Έ ν α πράγμα δεν καταλαβαίνω: τι θέση έχει εδώ η ανεξαρτησία. στην αρχή παρατηρούνται στη δουλιά ορισμένες ανωμαλίες. όταν αναφέρθηκε στην Πετρούπολη. προκάλεσε τελικά τη δυσπιστία της Σοβιετι­ κής εξουσίας απέναντι του. είναι ήδη αντίπαλος της Σοβιετικής εξουσίας. είναι ενδεχόμενες ανάμεσά τους συνε­ χείς προστριβές. Εδώ βρίσκεται η μεγάλη δυσκολία των σοσιαλιστικών κατακτήσεων. Μόλις ο εργατικός συνεταιρισμός συγχωνευθεί κατά τρόπο από­ λυτα καθαρό. γιατί πλησιάζει η στιγμή της συνάντη­ σης και της συγχώνευσης δύο μηχανισμών εντελώς διαφορετι­ κών. Είναι πολύ φυσικό ότι ο καθένας που προβάλλει ένα τέτιο σύνθημα μπορεί να προκαλέσει τη δυσπιστία. ένα γενικό συνεταιρισμό. Ξέρω πολύ καλά ότι όταν ενώνονται δύο ομάδες. Ενώ.

Για να γίνει αυτό.τι έχει πραγματοποιήσει ως τώρα ο συνεταιρισμός. αλλά με ορισμένα τμήματα του προλε­ ταριάτου και της δημοκρατίας.. Δεν υπάρχει λόγος να φοβόμα­ στε μια τέτια συμφωνία. όπου μπορεΐ ακόμη να υπάρχει ελπίδα για μια κάποια επιστροφή στα παλιά. ' Ολα τα στρώματα του πληθυσμού που παλεύουν για τη λευτεριά τους πρέπει να συνενωθούν σε μια γερή οργάνωση. δεν είναι συμφωνία με την αστική τάξη και με το κεφάλαιο. Αυτή είναι η ουσία του τελευταίου διατάγματος της Σοβιετικής εξουσίας. Πρέπει να συγχωνευθούν ό.. Τώρα χρειάζεται μόνο ένα πράγ­ μα: να υπάρχει ομόθυμη επιδίωξη να μπούμε με ανοιχτή καρδιά σ ’ αυτό τον ενιαίο παγκόσμιο συνεταιρισμό. κι εμείς θα δούμε τι θα βγει απ ’ όλα αυτά.. χρειάζεται να υπαχθούν τα πάντα στη Σοβιετική ε­ ξουσία και να ξεπεραστούν όσο το δυνατό γρηγορότερα όλες οι αυταπάτες σχετικά με κάποια «ανεξαρτησία» τόσο ορισμένων στρωμάτων. Το τεράστιο έργο που πραγματοποίησε ο συνεταιρισμός πρέπει εξάπαντος να συγχωνευτεί με το τεράστιο έργο που πραγματο­ ποίησε η Σοβιετική εξουσία. Να γιατί λέμε ότι. Αλλά από δω κι εμπρός θα φροντίσουμε να υπάρχει ανάμεσα στον πληθυσμό πλήρης ενότητα και πλήρης συμφωνία. χωρίς να αφήσει ίχνος κάθε διχόνοια ανάμεσα σ ' αυτά τα στρώματα. όσο και του εργατικού συνεταιρισμού. Ξέρουμε ότι κάναμε πολλά λάθη. ιδίως στους πρώτους μήνες ύστερα από την Οχτωβριανή Επανάσταση. Αλλόκοτος λαός ο ρωσικός!. γιατί μέσα στη φωτιά της επανάστασης θα εξαφανιστεί ολότελα. Τώρα που άρχισε η επανάσταση στη Γερμανία.τι έχει πραγματοποιήσει η Σοβιετική εξουσία και ό. ' Ελεγαν: α­ στόν να βουρλίζεται ο λαός. δε θα παρεκκλίνουμε ούτε κατά ένα βήμα από τις αρχές του αγώνα μας. όποιες και αν είναι οι διαφωνίες μας πάνω σε μερικά επιμέρους ζητήμα­ τα. όμως. Η συμφωνία που πάμε να κλείσουμε τώρα με μερικά στρώ­ ματα των κοινωνικών τάξεων. όσο και όλο το επαναστατικό κίνημά μας σαν μια παραδοξότητα. Ά λ λοτε οι δυτικοί λαοί θεωρούσαν τόσο εμάς. Αυτή η ελπί­ δα για «ανεξαρτησία» μπορεί να υπάρχει μόνο εκεί.. ( Χ ε ι ρ ο κ ρ ο τ ή μ α τ α ) . ενας απυ 16 . δε θα δεχτούμε καμιά συμφωνία με τον καπιταλισμό.καθήκον της νίκης του σοσιαλισμού. χωρίς να περιμένουν τα διατάγματά μας. ' Ε­ τσι αντιμετώπισαν το ζήτημα σε πολλά μέρη οι εκπρόσωποι της Σοβιετικής εξουσίας. Και να που αυτός ο «αλλοκοτος ρωσικός λαός» έδειξε σε όλο τον κόσμο τι σημαίνει το «βούρλισμά του».

όπου υπάρχουν όλα τα εκλογικά δικαιώματα. Αυτό μπόρεσαν να το επιτρέψουν οι «ουμανιστές». ξέρουμε τι έκαναν με ένα παπά: τον πασάλειψαν με πίσσα και τον ξυλοκοπούσαν. χώρα της ρεπουμπλικανικής δημο­ κρατίας. Το είπε αυτό. σ ’ αυτή τη ρεπουμπλικανική δημοκρατία. θα πρέπει να βρίσκουν σω­ στή λύση όλα τα ζητήματα νομικής φύσης. απ’ όπου αντλούμε το περιεχόμενο των προτάσεων που κάνουν οι κύριοι Ουίλσων στους φίλους τους. Και τι κάνουν τώρα αυ­ τοί οι Ουίλσων με μια ηττημένη χώρα.τους ξένους πρόξενους είπε στον Ζηνόβιεφ: «Δεν είναι ακόμη γνωστό ποιον ωφέλησε περισσότερο η ειρήνη του Μπρεστ. Μέρα με τη μέρα αναπτύσσεται ολοένα και πιο ορμητικά αυ­ τό το κίνημα. σ ’ αυτή τη χώρα. Αυτή η πυρκαγιά αγκάλιασε τη Γερμανία. εσάς ή εμάς». την Ελβετία. με τη Γερμανία. μέρα με τη μέρα η Σοβιετική επαναστατική κυβέρ­ νηση σταθεροποιεί τις θέσεις της και δυναμώνει. Οι Ουίλ­ σων θα μπορούσαν στη στιγμή να αποπερατώσουν το έργο μας. Σε μια καθυστερημένη χώρα έλαχε η τιμή να βαδίσει επικεφα­ λής του μεγάλου παγκόσμιου κινήματος. δεν μπορεί ούτε λόγος να γίνει γΓ ανεξαρτησία ορισμένων κομμάτων. Η Αμερική εί­ ναι μια από τις πιο δημοκρατικές χώρες. Πού αλλού. Ολοι είδαν ότι αυτό είναι μόνο η απαρχή της μεγάλης παγκόσμιας επανάστα­ σης. Πρέπει να πούμε ότι η ιστορία πορεύεται παράξενους δρόμους. Και αυτή την απαρχή της μεγάλης επανάστασης την κάνα­ με εμείς. Και γΓ αυτό η αστική τάξη παίρνει τώρα μια εντελώς διαφορετική στάση απέ­ ναντι στα διάφορα προβλήματα. Το κίνημα αυτό το βλέ­ πει και το καταλαβαίνει η αστική τάξη όλου του κόσμου. Να πώς εμφανίζεται μπροστά μας ο πίνακας των παγκόσμιων σχέσεων! Ο πίνακας. γιατί το λέει όλος ο κόσμος. Αυτοί οι κύριοι —οι ελεύθεροι εκατομμυριούχοι. οι πιο «ουμα17 . οι «φιλάνθρωποι» Ουίλσων-τίγρεις και Σία. είναι ένα εκα­ τομμύριο και ένα τρισεκατομμύριο φορές πιο πειστικός. αν όχι εκεί.. το Βέλγιο. όλα τα δικαιώματα ελεύθερου κράτους. μια τεράστια ρεπουμπλικανική κοινωνική δημοκρατία. Και το γεγονός αυτό συνέ­ βηκε σε μια ελεύθερη χώρα.. την Ολλανδία. ο καθυστερημένος και «αλλόκοτος» ρωσικός λαός. Το πιο παραστατικό παράδειγμα μας το δίνει η Αμερική. Και όμως εκεί. ώσπου μούσκεψε το χώμα από το αίμα του. όταν υψώθηκε το τσε­ κούρι πάνω από τον παγκόσμιο καπιταλισμό. ΓΓ αυτό.

παρά να πραγματοποιήσουν μια ένωση. Από τη στιγμή που. το προλε­ ταριάτο βρήκε το δρόμο του —από τη στιγμή αυτή δεν μπορεί πια να υπάρξει μέσος δρόμος. είτε είσαστε υπέρ των Σοβιέτ. οι Αμερικανοί-Ουίλσων και οι γάλλοι-φίλοι του Κλεμανσώ. Είναι φανερό για όλους ότι οι μικροαστικές θέσεις δεν μπορούν καθόλου να περιφρουρηθούν ή να διατηρηθούν. Είναι απόλυτα φανερό για όλους ότι ο σοσιαλισμός μπήκε στην εποχή της πραγματοποίη­ σής του. είτε να τα πλέξει ακόμη πιο σφιχτά με τη Σοβιετική Δημοκρατία. ( Χ ε ι ρ ο κ ρ ο τ ή ­ ματα). είναι απλώς απόπειρες που δεν μπορεί παρά να τελειώσουν χωρίς καμιά πιθανότητα θετικής λύσης. που η θέση της είναι στο μουσείο. Γι ’ αυτό δεν μπορεί να έχετε καμιά απολύτως ελπίδα ότι μπορεί να διατηρηθεί έστω και η παραμικρή ανεξαρτησία. οι τσέπες τους είναι γεμάτες 18 . αυτοί αποτελούν μια ιστορική σπανιότητα. Αν και αυτό το τελευταίο δεν πρέπει να μας παραξε­ νεύει. διαδίδοντας τέτιες αυταπάτες. ενώ. γιατί οιΟυίλσωνείναι κι αυτοί «δημοκράτες». οι φίλοι σας— οι ' Αγγλοι. ώστε να αγοράσουν με αυτά και όλη τη Ρωσία και όλη την Ινδία και όλο τον κόσμο. μα πασχίζουν. μια παραδοξότητα. αν δο­ θεί εκλογικό δικαίωμα σε όλο τον πληθυσμό. Θα έλεγαν: πρέπει να ενεργήσετε έτσι. Επικεφαλής της κλίκας τους βρίσκεται ο Ουίλσων. Πρέπει να πω ότι οι διαφωνίες που εμφανίστηκαν σε σας από την αρχή-αρχή ακόμη. επειδή σας το λέμε εμείς. μερικοί έβαλαν καθαρά ζήτημα διατήρησης της ιδιοκτησίας τους. Η πάλη αυτή δεν είναι σοβαρή και αντιφάσκει στις αρχές της δη­ μοκρατίας. Αυτό δεν πρόκειται να συμβεί και κάθε τέτιο όνειρο είναι μάταιο. Θα σας έβαζαν καθαρά και ξάστερα μπροστά στο δίλημμα: είτε είσαστε υπέρ του καπιταλιστικού καθεστώτος. από τη μια μεριά.νιστές» σε όλο τον κόσμο— θα μπορούσαν στη στιγμή να ξεμάθουν τους φίλους τους όχι μόνο να μιλούν για κάποια «ανεξαρ­ τησία». σχετικά με τη διατήρηση της «ανεξαρτη­ σίας» του συνεταιρισμού. Λένε ότι δεν τους έμεινε άλλο. γιατί έχουν τόσα πολλά δολάρια. Πρέπει ό­ μως να πω ότι δε θα βρείτε τώρα πολλούς ανθρώπους που θα πι­ στέψουν σε τέτια παραμύθια και αν υπάρχουν ακόμη τέτιοι άν­ θρωποι. ' ίσως οι κύριοι Ουίλσων να τρέφουν τέτιες ελπίδες. να εξωραίσουν τους σκοπούς τους. αλλά ακόμη και να σκέπτονται γΓ αυτή. Η ζωή πρέπει είτε να πλέξει σφι­ χτά τα κλαδιά της με το κεφάλαιο. από την άλλη.

χαρακτηρίζοντας την κατάστασή μας με ένα έξυπνο ρωσικό ρητό: «ας κάνουμε στην άκρη και ας κοιτάξουμε πόσο ωραία καθόμαστε». Ξέρετε ότι γι ’ αυτό το λόγο ο Σάιντεμαν και η παρέα του τον θεωρούν φαντασιόπληκτο και φανατισμένο.ντι-πωση μόνο σε ένα ορισμένο περιβάλλον. ότι οι θέσεις τους μπορούν να κάνουν «. τώρα έχουμε το δικαίωμα να πούμε. μόνο σε ένα ορισμένο στρώμα. και είναι εύκολο να τις δει κανείς..δολάριά. και ολοι το» κόσμου Ξεχνούν όμως ότι σε διεθνή κλίμακα τα βασικα θέματα '/ υνονται εντελώς διαφορετικά. τώρα που όλοι αυτοί είναι υποχρεωμένοι να αρχίσουν τη συζήτηση με τους Χάαζε και τους Κάουτσκι. Και δεν ήταν μόνο οι ρώσοι μενσεβίκοι που έπεσαν στο αμάρτημα αυτό. Αλλά. και που αναμφίβολα θα πάρει ομόφωνα και το συνέδριό μας.τι είναι στην πραγματικότητα. το ίδιο ό­ πως στείλατε και στον Μάκλιν. γιατί στην παρούσα στιγμή δεν υπερασπίζετε μόνο τον εαυτό σας.. όλα αυτά φαίνονται αλ­ λιώτικα α π’ ό. Ξέρετε ότι υπήρχε στιγμή που στα άλλα κόμματα δεν έβρισκες ούτε έναν άνθρωπο που να μη καταδίκαζε τη συμπεριφορά μας και την πολιτική μας. βάλατε φωτιά σε όλα τα καράβια του γυρισμού σας. Ξεχνούν ότι οι απο­ φάσεις που παίρνει καθημερινά η πιο ισχυρή τάξη του κόσμου. 0825 19 . Πολλές φορές έχω ακούσει τους ρώσους μενσεβίκους να καταδικάζουν την πολιτική συμφωνίας. Εκφράζοντας την αλληλεγγύη σας στα ζητήματα αυτά προς τους μεγάλους παγκόσμιους ηγέ­ τες. μόνο τα δικαιώματά μας. Ξέρετε ότι ο Καρλ Λήμπκνεχτ πήρε ξεκάθα­ ρη αντιπολιτευτική θέση όχι μόνο απέναντι στη μικροαστική α­ γροτιά. και μολα­ ταύτα εσείς οι ίδιοι του στείλατε το χαιρετισμό σας. Ψηφίζοντας αυτή την απόφαση. πετώντας μας σκληρά το επί­ θετο «συνθηκολόγοι». αλλά και τα δικαιώματα του Λήμπκνεχτ και του Μάκλιν. Ολος ο κόσμος μας έδειχνε με το δάχτυλο. Πρέπει να κρατήσετε γερά τις θέσεις σας. Ξέρουμε τις ελλείψεις μας. αλλά πήρε αντιπολιτευτική θέση και απέναντι στο συνε­ ταιρισμό. Αλλά. χαι­ ρετίζουν την αποκλειστική δικτατορία του προλεταριάτου σε όλο τον κόσμο. όταν κανείς τα βλέπει απ’ έξω. τώρα που άρχισε η παγκόσμια επα­ νάσταση. να κατακεραυνώνουν εκείνους που δια­ πραγματεύονταν με τους λακέδες του Κάιζερ. όπου δεν έμεινε πια και δεν μπορεί να μείνει καμιά γέφυρα προς την «ανεξαρτησία». και /Γ αιτο μπορούν να μιλούν για αγορά της Ρωσίας και της Ινδία. το συνέδριό μας μπαίνει στο δρόμο. για την οποία σήμερα γίνεται λόγος εδώ.

τομ 37ος. Άπαντα.ενώ τώρα γνωρίζουμε ολόκληρα κόμματα που ήλθαν σε μας. η Αμερική και η Ισπανία μολύνονται από την ίδια πάθηση. η Ισπανία έβλεπαν τις ενέργειες μας σαν πειραματι­ σμούς. Βέβαια. υλική. η Αμερική. Και πιστεύω ότι και το συνέδριό μας θα βρει τη σωστή διέξοδο από την κατάσταση που δημιουργήθηκε. Τότε μας παράτησαν όλοι ανεξαιρέτως. με την ίδια ισχή που ήταν ισχυρή η Γερμανία τη στιγμή της σύναψης της ειρήνης του Μπρεστ. Ενώ τώρα κάθε μήνα που περιφρουρούμε την ισχή της Σοβιετικής Δημοκρατίας. η Γαλλία. Ο τροχός του παγκόσμιου επανασταστικού κινήματος γύρισε τώρα έτσι. Και η διέξοδος αυτή είναι μια: η συγχώνευση του συνεται­ ρισμού με τη Σοβιετική εξουσία. δημοσιονομική άποψη οι χώρες αυτές είναι σημαντικά ισχυρό­ τερες από μας. 5η εκόοση. τυλίγονται μέσα στις φλόγες της ί­ διας πυρκαγιάς που αγκάλιασε και τη Γερμανία — της πυρκα­ γιάς της γενικής και παγκόσμιας πάλης της εργατικής τάξης ε­ νάντια στον ιμπεριαλισμό. αλλά παρ ’ όλη την εξωτερική τους λάμψη. σελ 342-351 20 . ενώ τώρα κοιτάζουν διαφορετικά: κοιτάζουν στα δικά τους κράτη. αν είναι όλα εντάξει. αλλά και το έργο που άρχισαν ο Λήμπκνεχτ και ο Μάκλιν. Και τι βλέπουμε τώρα. ξέρου­ με ότι από μέσα σαπίζουν σήμερα είναι ισχυρότερες από μας μόνο με την ίδια δύναμη. η Γαλλία. από φυσική. που δε μας φοβίζει απολύτως καμιά συμφωνία. που θέλουν να δουλέψουν μαζί μας19. ( Π α ρ α τ ε τ α μ έ ν α χ ε ι ρ ο κ ρ ο τ ή μ ατ α). και βλέπουμε κιόλας πως η Αγγλία. Ξέρετε ότι η Αγγλία. δεν περιφρουρούμε μόνο τον εαυτό μας.

ΜΙΑ ΜΙΚΡΗ ΕΙΚΟΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΣΑΦΗΝΙΣΗ ΜΕΓΑΛΩΝ ΖΗΤΗΜΑΤΩΝ» Ο σύντροφος Σοσνόβσκι. διευθυντής της «Μπεντνοτά»21. τις πιο απλές. ή έστω μερικών δεκάδων από τις πιο καλές. Η έκδοση μερικών εκατοντάδων. Πρέπει να διαδόσουμε όσο το δυνατόν πιο πλατιά αυ­ τό το βιβλίο. που εκδόθηκε στην πολί­ χνη Βεσιεγκόνσκ από την εκεί Νομαρχιακή εκτελεστική επιτροπή22 με την ευκαιρία της επετείου της Οχτωβριανής Επανά­ στασης. τις πιο αληθινές. αν την αφηγούμασταν θα εξασθενίζαμε απλώς την εντύπωση. μου έφερε ένα θαυμάσιο βιβλίο. Α π’ αυτό πρέπει να βγάλουμε σοβαρά διδάγματα για τα πιο σπουδαία ζητήματα της σοσιαλιστικής οικοδόμησης. Το βιβλίο αυτό πρέπει να το γνωρίσουν όσο το δυνατό περισσότεροι εργάτες και αγρότες. τις πιο πλούσιες σε πολύτιμα στοιχεία περιγραφές αυτές. ευχόμενοι να ασχοληθούν με την περιγραφή της πείρας τους όσο το δυνατό πιο πολλά στελέχη που δουλεύουν μέσα στις μάζες και με τις μάζες. την εξέγερση των κουλάκων του νομού και την κα­ ταστολή της. Πρόκειται για το βιβλίο του σύντροφου Αλεξάντρ Τοντόρσκι: «Έ νας χρό­ νος πάλης με το όπλο και το αλέτρι». Ο συγγραφέας περιγράφει την πείρα ενός χρόνου δράσης των καθοδηγητών της δουλιάς για την οικοδόμηση της Σοβιετι­ κής εξουσίας στο νομό του Βεσιεγκόνσκ —στην αρχή τον εμφύ­ λιο πόλεμο. εκεί που σφύζει πραγματικά η ζωντανή ζωή. Ο συγγραφέας κατάφερε να δόσει μια τόσο απλή και ταυτόχρονα τόσο ζωντανή περιγραφή της επανάστασης σ ’ αυτό τον απόμα­ κρο νομό που. ύστερα την «ειρηνική οικοδόμηση της ζωής». που ξεκα­ θαρίζονται εδώ υπέροχα με ζωντανά παραδείγματα. θα ήταν α­ σύγκριτα πιο ωφέλιμη για την υπόθεση του σοσιαλισμού από 2! .

πολύ συχνά αρνούνται επίμονα να το καταλάβουν τα σοβιετικά στελέχη στις πρωτεύουσες. που τις πιο πολλές φορές πίσω από τα χαρτιά δε βλέπουν τη ζωή. ο Α. κάθε ερ­ γοστασίου.πι·. Η εγκατάσταση αυτών των δυο σοβιετικών εργοστασίων από «μη σοβιετικά» χέρια αποτελεί ένα καλό παράδειγμα που δείχνει πώς πρέπει να αντιπαλεύουμε την εχθρική προς εμάς τάξη Αν τα συμφωνήσαμε με τους εκμεταλλευτές. Κ. Γιατί αυτό που κα­ τάλαβαν οι σύντροφοι στο απόμακρο Βεσιεγκόνσκ. Οσο για το βυρσοδεψείο. ο χώρος διαρρυθμίστηκε ήδη. και όταν με εκείνα που θα φτιάχνουν τα χέρια τους θα μπορέσουν να καλυτερέψουμε τη νέα ζωή και να δυναμώσουμε τη Σοβιετική εξουσία» Αυτός ο έξοχος και πολύ σωστός συλλογισμός θα έπρεπε να χαραχτεί σε πινακίδες που να αναρτηθούν στην έδρα κάθε Συμ­ βουλίου λαϊκής οικονομίας. ο Ε. ο Ν Μ Κοζλόφ και με την απειλή ότι θα συλληφθούν και θα κατασχεθεί ολη η περιουσία τους τραβήχτηκαν στη δουλια για την κατασκευή ενός πριονι­ στήριου και ενός βυρσοδεψείου (κατεργασίας δέρματος).χ. Ε.ι. αλλά να παρακινηθεί ν «να καταπιαστούν με τη δουλιά». που η εγκατάστασή τους άρχισε αμέσως. Δεν είναι σπάνια η περίπτωση να συναντάς σοβιε­ 22 . αλλά με πραγματικούς νοικοκύρηδες που πήραν την εξουσία στα στιβαρά τους χέρια. οι βιομήχανοι καταπιάστη­ καν δραστήρια με την εκτελεση των εντολών της Εκτελεστικής επιτροπής. γίνεται η εγκατά­ σταση του κινητήρα. κάθε γεωργικής υπηρεσίας κλπ. Α. των περιοδικών. κάθε οργάνου επισιτισμού. Θα πάρω ένα μικρό παράδειγμα από την αφήγηση του σ.πολλά δημοσιεύματα των εφημερίδων. Για το σκοπό αυτό κλήθηκαν στην Εκτελεστική ι. Η Σοβιετική εξουσία δε λάθεψε στην εκλογή των ειδικών και οι βιομήχανοι. ' Εμπαινε το ζήτημα να μη μένουν «άνεργα» «τα χέ­ ρια των εμπόρων»23. Εφρεμ. δραστήριοι και εξαιρετικά ικανοί βιομήχανοι. ή και πιο πολλά βιβλία γραμμένα από αρτηριοσκληρωμένους γραφιά­ δες. ή αν τους «ξεκάνουμε» θα κάνουμε απλώς τη μισή δουλιά.'οπη τρεις νεαροί. Η δουλιά θα εκπληρω­ θεί με επιτυχία μόνο όταν τους αναγκάσουμε να δουλεύουν. Τοντόρσκι. ·< . προς τιμη τους. των κυλίνδρων και των άλλων μηχανών που προμηθευτή­ καμε από τη Μόσχα. ήταν σχεδόν οι πρώτοι που κατάλαβαν ότι δεν έχουν να κάνουν με «περαστικούς μουσαφίρηδες για καμιά-δυο βδομάδες». και τώρα πια το Βεσιεγκόνσκ έχει πριονιστήριο σε πλήρη λειτουργία και που εξυ­ πηρετεί όλες τις ανάγκες του ντόπιου πληθυσμού και δέχεται παραγγελίες για την κατασκευή μιας νέας σιδηροδρομικής γραμμής. Λογκίνοφ. Καταλαβαίνοντας πολύ καλά αυτή την αλήθεια. και το πολύ σε I ·Λ-2 μήνες το Βεσιεγκόνσκ θα εχει δέρμα δίκης του κατεργασίας. αν τους κάνουμε ακίνδυνους.

Αλ­ λά είναι άσχημο όταν μια αναμφισβήτητη αλήθεια εκχυδαΐζεται. τον τάδε καιρό. ταυτόχρονα όμως και η εγγύηση Τ. ότι να. καλλιεργημένους μέσα σε ειδικά φυτώρια και θερμο­ κήπια. Ο μαρ­ ξισμός διαφέρει από τον παλιό ουτοπικό σοσιαλισμό ακριβώς κατά τούτο. ότι στη Σοσιαλιστική μας Δημοκρατία ο μηχανισμός του εφοδια­ σμού και της κατανομής πρέπει να οικοδομείται από καθαρά σο­ βιετικά χέρια. που διαπαιδαγώγησε καθοδηγητές στο πνεύμα της αστικής πολιτικής και της αστικής κοσμοθεωρίας και που γΓ αυτό το λόγο βγάζει μεγάλο ποσοστό λευκοφρουρίτες ή συ­ νεργάτες των λευκοφρουριτών. εφαρμόζεται χοντροκομμένα και αρχίζουν να βγάζουν α π’ αυτή παράλογα συμπεράσματα. Εδώ βρίσκεται η δυσκολία της οικοδόμησης της κομμουνιστικής κοινωνίας. τους δημιουργημένους από τον αιμοσταγή. μόνο με τον πολιτιστικό μηχανισμό που διαμορ­ φώθηκε μέσα στις αστικές συνθήκες και που γι ’ αυτό — εφόσον γίνεται λόγος για το ανθρώπινο υλικό σαν μέρος του πολιτιστι­ κού μηχανισμού — είναι αναπόφευκτα διαποτισμένος με την α­ στική ψυχολογία. δηλώνοντας με εξαιρετικά μεγάλη σπουδαιοφάνεια —και με άλ­ λη τόση κουταμάρα— ότι εκεί δε δουλεύουν σοβιετικά χέρια. που στραβομουτσου­ νιάζει με περιφρόνηση στο άκουσμα της λέξης συνεταιρισμός. έτσι που προκύπτει μια εξαιρε­ τικά επικίνδυνη διαστρέβλωση των καθηκόντων του κομμουνι­ σμού. αλλά με πολύ ενάρετους αν­ θρώπους. μενσεβίκοι. Μάλιστα ο συνεταιρισμός είναι ένας μηχανισμός της αστι­ κής κοινωνίας. βρωμερό λη­ στρικό. διαμορφωμένος μέσα στην ατμόσφαιρα του «μπακαλισμού». ότι ο τελευταίος ήθελε να οικοδομήσει μια νέα κοι­ νωνία όχι με τους μαζικούς εκπροσώπους του ανθρώπινου υλι­ κού. διαστρέβλωση που προξενεί ανυπολόγιστη ζημιά στην υ­ πόθεσή μας. Δεν μπορούμε να οικοδομήσου­ με τον κομμουνισμό παρά μόνο με τα υλικά που δημιούργησε ο καπιταλισμός. μπακαλίστικο καπιταλισμό.τικό διανοούμενο ή εργάτη. κομμουνιστή. Αυτό είναι αναμφισβήτητο.|ς δυνατότητας και της επιτυχίας της οικοδόμησής της. Αυτή η γελοία σκέψη θεωρείται τώρα καταγέλαστη από 23 . στο τάδε μέρος οι συνεταιριστές κάλυπταν με τις χρηματικές δο­ σοληψίες τους την ενίσχυση προς τους λευκοφρουρίτες25. Ο συλλογισμός αυτός είναι τυπικός με την έννοια ότι εδώ η αλήθεια μπερδεύεται με το ψέμα. μπακάληδες24. αλλά αστοί.

για μια ψηλότερη τιμή του προϊόντος ή της εργασίας. η δουλο­ παροικία. Συνέπεια της πολιτικής δυσπιστίας είναι ότι οι έκτακτες επιτροπές26 παρακολουθούν προσεκτικά τους εκπρο­ σώπους των τάξεων. να εμβαθύνουν πως μπορεί (και πρέ­ πει) να οικοδομηθεί ο κομμουνισμός με το μαζικό ανθρώπινο υ­ λικό που το διέφθειρε αιώνες και χιλιετίες η δουλεία. θα διέπραττε πολύ μεγάλο λάθος. ικανοί να περνούν με το μέρος της αστικής τάξης κάθε φορά που οξύνεται σοβαρά η 24 . το μικρό σκόρπιο νοικοκυριό. Συνέπεια της πολιτικής δυσπιστίας είναι ότι δεν επι­ τρέπεται να αναθέτουμε πολιτικά υπεύθυνες θέσεις σε ανθρώπους μη σοβιετικούς. (Με την ευκαιρία. ας σημειωθεί σε παρένθεση ότι δεν είναι καθόλου υποχρεωτικό να φτάσει κανείς να γράφει ανοησίες σαν κι αυτή που έγραψε στο περιοδικό του «Κράσνι Τερρόρ»27 του Καζάν ο σύντροφος Λάτσις. αλλά αντί γ ι ’ αυτό έγραψε στη 2η σελ. των στρωμάτων ή των ομάδων που κλίνουν προς τους λευκοφρουρίτες. και όλοι την εγκατάλειψαν. Α π’ αυτό βγαί­ νει ότι δεν αξίζει να του έχουμε πολιτική εμπιστοσύνη.) να βρείτε τεκμή­ ρια ενοχής για να δείτε αν ο κατηγορούμενος ξεσηκώθηκε ενά­ ντια στο Σοβιέτ με το όπλο ή με το λόγο»). ένας από τους πιο καλούς και πιο δοκιμασμένους κομμουνιστές που ήθελε να πει ότι κόκκινη τρομοκρατία σημαίνει βίαιη κατάπνιξη των εκμεταλλευτών. αλλά μικροαστοί δημοκράτες. αλλά δε βγαίνει καθόλου ότι μπορούμε να παραιτηθούμε από το καθήκον και να τον χρησιμοποιήσουμε για σκοπούς διεύθυνσης και οικο­ δόμησης. αλλά δε θέλουν όλοι ή δεν μπορούν όλοι να εμβαθύνουν στην αντίθετη διδασκαλία στη δι­ δασκαλία του μαρξισμού. οι οποίοι προσπαθούν να παλινορθώσουν την κυριαρχία τους. ο καπιταλισμός. Η άρνηση να τους χρησιμοποιούμε σε δουλιές διεύθυνσης και οικοδόμησης είναι η πιο μεγάλη κουταμάρα που φέρνει την πιο μεγάλη ζημιά στον κομμουνισμό. του 1ου τεύχους του περιοδικού του: «μην ψάχνετε (!!. Εκείνος που θα ήθελε να συστήσει ένα μεν­ σεβίκο σαν σοσιαλιστή ή σαν πολιτικό καθοδηγητή ή ακόμα και σαν πολιτικό σύμβουλο. ο πό­ λεμος κατά πάντων για μια θεσούλα στην αγορά. Ο συνεταιρισμός είναι αστικός μηχανισμός. ε­ πειδή η ιστορία της επανάστασης στη Ρωσία απόδειξε οριστικά ότι οι μενσεβίκοι (και οι σοσιαλιστές-επαναστάτες) δεν είναι σοσιαλιστές.όλους. Η πολιτική δυσπιστία απέναντι στους εκπροσώπους του α­ στικού μηχανισμού είναι θεμιτή και απαραίτητη.

τόμ 37ος.ταξική πάλη ανάμεσα στο προλεταριάτο και στην αστική τάξη. δεν είναι κάποια εξαίρεση. αλλά αναγκαίο παράγωγο του καπιταλισμού. σελ 407-411 25 . μενσεβίκικη. Ακόμη και στην καθυστερημένη Ρωσία. δίπλα στους Καλουπάγεφ και Ραζουβάγεφ28 εμφανίστηκαν καπι­ ταλιστές που ήξεραν να βάλουν στην υπηρεσία τους την καλλιερ­ γημένη διανόηση. Γράφτηκε στα τ υ ι\ του 1918 η στις αρχές του 1919 Απαντα. προκαπιταλιστική. 5η ίκδοαη. η διανόηση κλπ. Αλλά η μικροαστική δημοκρατία δεν είναι τυχαίο πολιτικό φαι­ νόμενο. Είναι δυνατό εμείς να φανούμε πιο ανόητοι α π’ αυτούς τους καπιταλι­ στές και να μην καταφέρουμε να χρησιμοποιήσουμε αυτό το «οι­ κοδομικό υλικό» για το χτίσιμο της κομμουνιστικής Ρωσίας. αλλά και ο πολιτιστικός-καπιταλιστικός συ­ νεταιρισμός. εσέρικη και ανεξάρτητη. και «προμηθευτής» αυτής της δημοκρατίας δεν είναι μόνο η παλιά. που φυτρώνουν στο έδαφος του μεγάλου καπιταλισμού. οικονομικά αντιδραστι­ κή μεσαία αγροτιά.

ανακάλυψε σ ’ αυτό και μεσοβεζικισμό ακόμη και μισομεσοβεζικισμό. Αν μπούμε στην ουσία του ζητήματος θα δού­ με ότι τα επιχειρήματα ακριβώς του Μιλιούτιν — που προσπά­ θησε να θέσει το ζήτημα από άποψη αρχών — αποκαλύπτουν πως λαθεμένο και ακατάλληλο από άποψη ακριβώς πρακτική. Το λάθος αυτού του σχεδίου απόφασης συνίσταται στο εξής: ο Μιλιούτιν τόνιζε ότι το σχέ­ διο της απόφασής του. Μιλιούτιν επιτέθηκε ενάντια στο σχέδιο αυτό. Νομίζω πως το σχέδιο από­ φασης της μειοψηφίας της επιτροπής είναι πιο σωστό. χρησιμοποιώντας α­ φθονία φοβερών λέξεων. σχέδιο απόφασης της πλειοψηφίας της ε­ πιτροπής. ε­ πιχειρηματική και μαρξιστική είναι το σχέδιο απόφασης που υ­ περάσπισε ο σύντροφος Μιλιούτιν.ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟ 3 ΤΟΥ ΑΠΡΙΛΗ29 Μόλις χτες το βράδυ και σήμερα κατόρθωσα να γνωριστώ κάπως με τα δυο σχέδια αποφάσεων. και σ ’ αυτό βλέπει ευθύτητα και αποφασιστικότητα του δι­ κού του σχεδίου απόφασης σε σύγκρουση με την ανεπαρκή απο­ φασιστικότητα του δικού του σχεδίου απόφασης της μειοψη­ φίας. Νομίζω όμως πως ο διάβολος δεν είναι τόσο τρομερός. Ο σ. το χαρακτήρισε οπορτουνιστικό. Τα σχέδιο απόφασης της μειοψηφίας λέει: στρέψε την προσοχή 26 . Τι λέει το σχέδιο απόφασης της μειοψηφίας της επιτροπής. όταν οι επαναστατικές μας ενέρ­ γειες ήταν προετοιμασμένες. στέφονταν με επιτυχία και όταν ή­ ταν διαποτισμένες μόνο με επαναστατική θέρμη τελείωναν με α­ ποτυχία. για υποταγή στην επαρχιακή εκτελεστική επιτροπή μιλάει για συγχώνευση με την επαρχιακή εκτελεστική επιτρο­ πή. όσο τον παριστάνουν. Στη διάρκεια της μακρόχρονης επαναστατικής μας δράσης έχουμε ήδη παρατηρήσει πως.

Αι>το ακριβώς εφαρμό­ ζεται πέρα για πέρα. που χωρίς αυτό η μετα­ βίβαση είναι αδύνατη. Σύγκρινέ του αυτό με τη γραμμή που εφαρμόζει ο Μι λιούτιν.σου στο δυνάμωμα της κομματικής δουλιάς μέσα στους κατανα­ λωτικούς συνεταιρισμούς και στην απόκτηση της πλειοψηφίας μέσα σ ’ αυτούς. μ ε τον π α ρ α γω γικ ό συνεται­ ρισμό. Το δεύτερο βασικό ζήτημα είναι η σύνδεση με τον κατανα­ λωτικό συνεταιρισμό. όηλ. Στο σημείο αυτό ο σ. Α\ ομω. τό τε πρεπει να τον συγχαρούμε και να α να π τι 1οι μι : η \ π ρ ο τ ο β ο ι / iu toi \ \ ο κα­ 27 . τότε δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι τα μέτρα πίεσης που διαθέτουμε ενάντια στον κουλάκο ισχϊ>οι>ν και ενά­ ντια στον καταναλωτικό συνεταιρισμό. γΓ αυτό μεταβιβάστε τον στις επαρχιακές εκτελεστικές επιτροπές.. συνδεμένο. Αν ο καταναλωτικός συνεταιρι­ σμός δεν εκπληρώνει όλες τις υποχρεώσεις. Πόσες όμως φορές δεν τρίξατε τα δόντια στην αγροτιά! Πόσες φορές το ίδιο το ΑΣΛΟ30 δεν έτριξε τα δό­ ντια στην αγροτιά και στο συνεταιρισμό σχετικά με το ζήτημα της συγκέντρωσης του λιναριού! Ό τα ν θυμηθείτε την πρακτική πείρα της δουλιάς μας στην ύπαιθρο και της δουλιάς του ΣΛΕ. ο κατανα­ λωτικός συνεταιρισμός. αυξήσει έστω και / ί γ ο tu προϊόν tu . προετοίμασε τα όργανα εκείνα στα οποία θέλεις να μεταβιβάσεις και θα μεταβιβάζεις αργότερα τους συνεταιρι­ σμούς. τότε δεν υπάρχει λόγος να το διακηρύσσουμε αυτό στο συ­ νέδριο του Κόμματος. ' Εχε­ τε όμως κομμουνιστική βάση σ ’ αυτόν το συνεταιρισμό που θέ­ λετε να μεταβιβάσετε. Το κυριότερο τώρα είναι να ανεβάσουμε την παραγωγή και την ποσότητα των προϊόντων Αν ο κατανα­ λωτικός συνεταιρισμός δεν κατορθώσει να εκπληρώσει αι·τό το καθήκον. Μιλιούτιν παρου­ σιάζει πολύ μεγάλη ασυνέπεια. Αν αυτή η κομμουνιστική δουλιά έχει γίνει και έχουν δημιουργηθεί τα όργανα που μπορούν να πάρουν στα χέρια τους το συνεταιρι­ σμό και να τον καθοδηγήσουν. όλα εκείνα που δυο χρόνια τώρα καθόριζαν πολλά διατάγματα που στρέφονταν ενάντια στον κουλάκο. δίνεται μόνο το τελευταίο σύνθημα. τότε θα του επιβληθούν κυρώσει. Αυτός λέει: ο συνεταιρισμός είναι άσχημος. τότε θα πείτε ότι αυτή δεν είναι η σωστή αντιμετώπιση του ζητή­ ματος και πως σωστά θέτει το ζήτημα το σχέδιο απόφασης που λέει ότι είναι απαραίτητη η δουλιά της κομμουνιστικής διαπαι­ δαγώγησης και η κατάρτιση στελεχών. Η ουσία του ζητήματος — η προετοιμα­ σία — παρακάμπτεται. τότε η μεταβίβαση είναι κατανο­ ητή.

Ενάντια στην επέμβαση στην πολιτική δουλιά παρέχονται όλα τα μέσα. Τώρα φτάνουμε στο τρίτο ζήτημα. Είναι παράξενο να τα ακούμε αυτά από τον σ. φτάνει μόνο να αυξήσουμε την ποσότητα των προϊόντων στο πιο κοντινό μέλλον. στον αστι­ κό τύπο συνεταιρισμού. Τσούτσιν. Ο σ. θα σε ανταμείψουμε. δεν μπορέσει να πετύχει αύ­ ξηση των προϊόντων. Ρίκοφ θέλησε να προχωρήσει με μεγάλα βή­ ματα και πείστηκε πως δεν μπορεί να κάνει ούτε ένα μικρό βηματάκι. Ολα αυτά τα μέσα τα έχετε στο βαθμό που μπορείτε να ελέγχετε το συνε­ ταιρισμό. Η ιδέα αυτή δεν εμποδίζει καθόλου τα κομματικά και τα σοβιετι­ κά στελέχη στην πάλη τους ενάντια στον κουλάκικο. Πού λοιπόν πνίγηκε η πρωτοβου­ λία του σ. Συγκροτήθηκε επιτροπή. η υποταγή από παραγωγική και οικονομική άποψη εξαρτιέται πέρα για πέρα από το Λαϊκό Επιτροπάτο Γεωργίας. γ ι’ αυτό το πράγμα υπάρχει η Εκτακτη Επιτροπή. σημαίνει ότι δεν εκπλήρωσε το άμεσο καθήκον που του ανάθεσε η Σοβιετική εξουσία. αλλά τους εξοπλίζει με ένα νέο όπλο. Μιλιούτιν δεν έφερε ούτε ένα σοβαρό επιχείρημα ενά­ ντια στη συνένωση των καταναλωτικών συνεταιρισμών. Αυτή όχι μόνο δεν εμποδίζει. Δεν έφερε ούτε ένα παράδειγμα. Αν σ ’ ένα νομό υπάρχουν έστω και δυο-τρεις δραστήριοι σύντροφοι έτοιμοι να παλέψουν ενάντια στους κουλάκους και στην αστική τάξη. θα σε κοπανήσουμε. είπε μόνο πως αυτό του φαίνεται οπορτουνισμός ή ένα πράγμα μεσο­ βέζικο. όπως σωστά δηλώθηκε εδώ: όχι. η Σοβιετική εξουσία και το προλεταριάτο. Αν μπορείς να οργανώσεις κάτι. που μαζί με τον σ.ταναλωτικός συνεταιρισμός. Κρεστίνσκι ήταν σ ’ αυτή 28 . παρά τη στενότερη τοπική ζωντα­ νή σύνδεσή του με την παραγωγή. από το ΑΣΛΟ. στην κρατικοποίηση. Από την πλευρά αυτή η σύνδεση με τον καταναλωτικό συ­ νεταιρισμό είναι ένα πλεονέκτημα. Ο σ. αν όμως δεν εκπληρώσεις το καθήκον. δίνει τη δυνατότητα να κατα­ πιαστούμε αμέσως με την παραγωγή. Μιλιούτιν. Η ιδέα ό­ μως ότι πρέπει να συνδέσουμε τον παραγωγικό συνεταιρισμό με τον καταναλωτικό και να κάνουμε κάθε είδους παραχωρήσεις. που ο Μιλιούτιν την υπεράσπισε τόσο που σε παραξένευε να τον ακούς. τότε η υπόθεση είναι κερδισμένη. θα σε κοπανήσουμε όχι μόνο γιατί είσαι αντεπαναστάτης. η ιδέα αυτή πηγάζει από τη δίχρονη πείρα μας. επειδή δεν εκπληρώνεις τα καθή­ κοντα που βάζει η κρατική εξουσία.

Μιλιούτιν. λοιπόν. πότε αχρηστεύεται από την άθλια κατάσταση των συ­ γκοινωνιών. Μιλιουτιν βγήκε νικητής. Μα τότε. Να γιατί ο σ. τώρα. Πώς μπορού­ με. ακόμη και τις βιομηχανικές επιχειρήσεις δεν τις έχουμε εθνικοποιήσει όλες. Αυτό θα ήταν καλό. δεν έχετε δίκιο να παραιτείστε από την κρατικοποίηση. όμως. τότε βάλ­ τε εκεί έναν κομμουνιστή για να υποδείξει αυτός πού κρύβεται η αντεπανάσταση. δεν είναι λιγότεροι από μισό εκατομμύριο. Εδώ είπαν: αφού εθνικοποιήσαμε τους καπιταλιστές. σ. ΓΓ αυτό δεν είναι δυνατό να μιλάμε σήμερα για εθνικοποίηση των συνεταιρισμών. να τους εθνικοποιήσουμε. Αυτά είναι φαντασιοπλη­ ξίες.τη μειοψηφία. τώ­ ρα λέει: «Συμφωνώ να μη γίνει η κρατικοποίηση αντικείμενο διαμάχης». Αν βλέ­ πετε τα πράγματα έτσι. αλλά δεν είναι δυνατό να γίνει. Η θυμηδία που προκάλεσε το επιχείρημα αυτό ήταν δικαιολογημέη. και αν είναι καλός κομμουνιστής. αποδείχνετε ότι σω­ 29 . Τότε προς τι η διαμάχη μέσα στην επιτροπή. Και πραγματικά. Εμείς. όπως κι αν μετρήσει κανείς τους εύπορους αγρότες που εκμεταλλεύονται ξένη εργασία. και ο καλός κομμουνιστής είναι ταυτόχρονα και καλός τσεκίστας. όταν μιλάει για άμεση κρατικοποίηση. αποδείχνε­ ται τελείως ανίσχυρη: πότε καταποντίζεται στη θάλασσα των χαρτιών. μπαίνο­ ντας σ ’ ένα καταναλωτικό συνεταιρισμό. την έλλειψη τηλεγραφικής επικοινωνίας κλπ. επειδή έχουμε να κάνουμε με μια τάξη που μας είναι λιγότερο προσιτή και δεν προσφέρεται καθόλου για εθνικοποίηση. εσείς κουτσουρεύετε την απόφασή σας. θα πρέπει να αποκαλύψει τουλάχιστο δυο συνεταιριστές-αντεπαναστάτες. Τσούτσιν. Ωσπου να φτάσει μια διαταγή των γενικών διευθύνσεων51 και των κέντρων στα τοπικά όργανα. όπως τα βλέπει ο σ. γιατί δεν μπορούμε να εθνι­ κοποιήσουμε και τους κουλάκους. Τσούτσιν έχει απόλυτα δίκιο. Τσούτσιν δεν έχει δίκιο. Εδώ μίλησαν πολύ σωστά για την ' Εκτα­ κτη Επιτροπή. Ο σ. Αν εξαιτίας της μυωπίας σας δεν μπορείτε να αποκαλύψετε ορισμένους αρχηγούς του συνεταιρισμού. ενώ ο σ. Σήμερα δεν έχουμε τη δύναμη να κάνουμε ένα τέτιο πράγ­ μα. αλλά αυτό είναι άλλη υπόθεση. και ί­ σως μάλιστα να πλησιάζουν το ένα εκατομμύριο. Μιλιούτιν δεν έχει δίκο και κατά βάση: νιώθει τις θέσεις του κλονισμένες και νομίζει ότι μπορεί κανείς απλούστατα να αποσύρει αυτό το σημείο. Ο σ. όταν λέει πως στους συνε­ ταιρισμούς βρίσκονται πάρα πολλοί αντεπαναστάτες.

κατά πρώτο λόγο. τόμ. Πρέπει να ψηφίσουμε την απόφαση της μειοψηφίας που δίνει τη βασική γραμμή. 276-280 30 . και παραπέρα — παραπέρα θα δούμε. υπάρχουν άφθονες. Το άλλο σχέδιο απόφασης λέει ότι πρέ­ πει. να αυξηθεί ο αριθμός των κομμουνιστών. 40ος. πρέπει να προε­ τοιμάσουμε το όργανο. Χρειάζονται λιγότερες φοβέρες. Προτάσεις για έκδοση διαταγμάτων που να ορίζουν ότι τους αντεπαναστάτες πρέπει να τους παραπέμπουμε στην ’ Εκτακτη Επιτροπή και ό­ ταν δεν υπάρχει Έκτακτη Επιτροπή. και στον Τσούτσιν δε θα χρειαστεί να εξηγείς πώς πρέπει να συμπεριφερθούμε στους αντεπαναστάτες. οελ.στό είναι το σχέδιο απόφασης της μειοψηφίας. 5η έκδοση. Οταν όμως κατά τό­ πους υπάρχουν κομμουνιστές. γιατί το πνεύμα του δικού σας σχεδίου απόφασης — να υποτάξουμε τους συνε­ ταιρισμούς στην επαρχιακή εκτελεστική επιτροπή (στο πρώτο σημείο έτσι ακριβώς λέγεται — να παρθούν «μέτρα») — είναι πνεύμα της ' Εκτακτης Επιτροπής που μεταφέρεται λαθεμένα σ ’ ένα οικονομικό ζήτημα. στην Επαναστατική Επι­ τροπή32. Εδώ δεν υπάρχει τίποτε το η­ χηρό. να δυναμώσει η κομμουνιστική προπαγάνδα και διαφώτιση. ότι πρέπει να δημιουργηθεί μια βάση. Άπαντα. δεν τάζονται λαγοί με πετραχήλια. θα προκύψει μόνο του. Αυτό που θα χρειαστεί να γίνει. να ελέγξεις αν αυξάνει η παραγωγή — να τι λέει το σχέδιο απόφασης της μειοψηφίας! Πρώτα α π ’ όλα δη­ μιούργησε τη βάση. Δεύτερο. Να ετοιμάσεις το όργανο και να το ελέ­ γξεις στην πράξη. αυτοί ξέρουν τι πρέπει να κάνουν.

Πρέπει να υποστηρίξουμε και να αναπτύξουμε τον παραγωγικό συνεταιρι­ σμό με όλα τα μέσα. Ο παραγωγικός συνεταιρισμός θα βοηθήσει στην ανάπτυξη της μικρής βιομηχανίας. Και από την καλυτέρευση της ζωής και του νοικοκυ­ ριού των αγροτών εξαρτάται σήμερα πριν απ’ όλα η άνοδος και η ανόρθωση της λαϊκής οικονομίας στο εργατοαγροτικό κρά­ τος. που σκο­ πό έχει την παραγωγή και πούληση διαφόρων προϊόντων τόσο αγροτικών (λόγου χάρη.). σίδερο. Χάρη στην αντικατάσταση του παρακρατήματος με το φόρο σε είδος” . προϊόντα γάλακτος κλπ. δέρμα κλπ. Τα όργανα της Σο­ 31 .ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΟ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟ Καταναλωτικός συνεταιρισμός ονομάζεται η ένωση εργατών και αγροτών. σωστή και φτηνή κατανομή των προϊόντων. Αυτό είναι χρέος των κομματικών και των σοβιετικών στελεχών. Ο καταναλωτικός συνεταιρισμός πρέπει επίσης να υποστηριχθεί και να αναπτυχθεί.). λαχανικά. όσο και μη αγροτικών (κάθε λογής προϊόντα βιομηχανίας. οι αγρότες θα έχουν στη διάθεσή τους πλεονάσματα σιτηρών και θα τα ανταλάσσουν ελεύθερα με διάφορα προϊόντα. είδη από ξύλο. η οποία θα αυξήσει την ποσότητα των απαραίτητων στους αγρότες προϊόντων. που στις περισσότερες περιπτώσεις δεν απαιτούν ούτε μακρινές μεταφορές με το σιδη­ ρόδρομο. να του δόσουμε κάθε βοήθεια. Παραγωγικός συνεταιρι­ σμός ονομάζεται η ένωση μικρογεωργών ή βιοτεχνών. γιατί αυτός θα εξασφαλίσει τη γρήγορη. που σκοπό έχει την προμήθεια και τη διανομή των απαραίτητων σ ’ αυτούς προϊόντων. ούτε μεγάλες εργοστασιακές επιχειρήσεις. γιατί θα α­ νακουφίσει αμέσως την αγροτιά και θα καλυτερεύσει την κατά­ στασή της.

τόμ. Σε καμιά όμως περί­ πτωση δεν πρέπει να πιέζουμε το συνεταιρισμό. 5η έκόοοη. 43ος. να μη γίνονται καταχρήσεις.βιετικής εξουσίας πρέπει απλώς να ελέγχουν τη δράση του συνε­ ταιρισμού. Γράφτηκε σις 25 τον Απρίλη 1921 32 Άπαντα. αλλά να τον βο­ ηθάμε και να τον ενισχύουμε με όλα τα μέσα. να μην υπάρχει απόκρυψη από το κράτος. για να μη γίνονται απάτες. οελ 250-251 .

απ’ αυτή την άποψη πρέπει να πούμε: ακρι­ βώς χάρη στη ΝΕΓΊ). περιφρονητική στάση απέναντι του των ανθρώπων που δικαιολογημένα πί­ στευαν στην ανάγκη της ταξικής πάλης. Μια που στη χώρα μας η κρατική εξουσία βρίσκεται πραγμα­ τικά στα χέρια της εργατικής τάξης. γίνονται τώρα η πιο καθαρή πραγματικότητα. μου φαίνεται. Είναι ζήτημα αν όλοι καταλαβαίνουν ότι τώρα. ή και ρομαντικά. πετυχαίνει από μόνος του το σκοπό του εκείνος ο σοσιαλισμός που πρωτύτερα προκαλούσε δικαιολογημένες ειρωνείες. την απαιτούμενη προσοχή στο συ­ νεταιρισμό.ΓΙΑ ΤΟ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟ34 I Δε δίνουμε. στην πραγματικό­ τητα μας έμεινε μόνο το καθήκον να οργανώσουμε τον πληθυ­ σμό σε συνεταιρισμούς. από τον καιρό της Οχτωβριανής Επανάστασης και ανεξάρτητα από τη ΝΕΓΊ35 (αντίθετα. Στη χώρα μας η ανατροπή αυτή έχει τώρα συντελεστεί και πολλά από εκεί­ να που στα όνειρα των παλαιών συνεταιριστών. ανυπολόγιστη σημασία αποκτά τώρα για 33 . της πάλης για την πολι­ τική εξουσία κλπ. Προκαλούν συχνά το γέλιο με τη φαντασιοκοπία τους. μια που σ ’ αυτή την κρατι­ κή εξουσία ανήκουν όλα τα μέσα παραγωγής. ήταν φανταστι­ κά. Οταν ο πληθυσμός είναι οργανωμένος στον ανώτατο βαθμό σε συνεταιρισμούς. Στα όνειρα των παλιών συνεταιρι­ στών36 υπήρχε πολλή φαντασία. ο συνεταιρισμός αποκτά στη χώρα μας ε­ ντελώς ξεχωριστή σημασία. Στο ότι οι άνθρωποι δεν καταλαβαίνουν τη βασική. Να όμως που δεν αντιλαμβάνονται όλοι οι σύ­ ντροφοι τι τεράστια. τη ζω­ τική σημασία της πολιτικής πάλης που κάνει η εργατική τάξη για την ανατροπή της κυριαρχίας των εκμεταλλευτών. ή ακόμη και φτηνά. χαμόγελα. Σε τι όμως συνίσταται η φαντασιοκοπία τους.

είναι ό. πρώτο.μας στη Ρωσία η οργάνωση του πληθυσμού στους συνεταιρι­ σμούς.τι χρειάζεται για το κτίσιμο της ολοκληρωμένης σοσιαλιστικής κοινωνίας. το να οργανώσουμε σε αρ­ κετό πλάτος και βάθος τον πληθυσμό της Ρωσίας σε συνεταιρι­ σμούς. — όλα αυτά δεν είναι μήπως ό. είναι όμως ό. η συμμαχία αυτού του προ­ λεταριάτου με τα πολλά εκατομμύρια των μικρών και πολύ μι­ κρών αγροτών. μήπως όλα αυτά δεν είναι ό. εύκολο και προσιτό για τον αγρότη. μόνο με το συνεταιρισμό. από άπο­ ψη αρχών (η ιδιοκτησία στα μέσα παραγωγής ανήκει στο κρά­ τος). του ατομικού εμπορικού συμφέροντος με την παρακο­ λούθηση και τον έλεγχό του από το κράτος. δεύτερο. η εξουσία του κράτους πά­ νω σε όλα τα σημαντικά μέσα παραγωγής. Ουσιαστικά. Α π’ αυτό ακριβώς πηγάζει (αντίθετα α π ’ ό.τι μας χρειάζεται. πράγμα που πριν αποτελούσε την πέτρα του σκανδάλου για πάρα πολλούς σοσιαλιστές. Αυτό δεν είναι ακό­ μη οικοδόμηση της σοσιαλιστικής κοινωνίας.τι νομίζουν μερικοί) η τεράστια σημα­ σία του συνεταιρισμού. από την άποψη του περάσματος στο νέο καθεστώς από ένα δρόμο όσο το δυνατό πιο απλό. Με τη ΝΕΠ κάναμε μια παραχώρηση στον αγρότη σαν έ­ μπορο. βρήκαμε το μέτρο υποταγής του ατομικού συμφέροντος στα γενικά συμφέροντα. να τον θεωρούμε σαν τέτιο. όταν ακόμη κυριαρχεί η ΝΕΠ. παραχώρηση στο ιδιωτικό εμπόριο. Γιατί εδώ και πάλι βρίσκεται η ουσία του ζητήματος. 34 . στις συνθήκες της ΝΕΠ.τι χρειάζεται και ό. η εξασφάλιση της καθοδήγησης της αγροτιάς από το προλεταριάτο αυτό κλπ. Το συνεταιρι­ σμό τον βλέπουν περιφρονητικά και δεν καταλαβαίνουν πόσο ε­ ξαιρετική σημασία έχει ο συνεταιρισμός αυτός. που προηγούμενα τον περιφρονούσαμε σαν κερ­ δοσκοπικό και που από μια ορισμένη άποψη έχουμε το δικαίωμα και σήμερα. η εξουσία του κρά­ τους στα χέρια του προλεταριάτου. Αλλο είναι να φαντάζεται κανείς πολλές και διάφορες εργατικές ενώ­ σεις για την οικοδόμηση του σοσιαλισμού και άλλο να μαθαίνει πρακτικά να χτίζει το σοσιαλισμό αυτόν έτσι. γιατί τώρα βρήκαμε το μέτρο του συνδυασμού του ατομικού συμ­ φέροντος. Πραγματικά. Αυτό ακριβώς το περιστατικό δεν εκτιμήθηκε όσο έπρεπε από πολλά στελέχη μας της πρακτικής δράσης.τι είναι αρκετό για την οικοδόμηση αυτή. που ο κάθε μικροαγρότης να μπορεί να παίρνει μέρος σ ’ αυτή την οικοδόμηση.τι μας χρειάζεται για να χτίσουμε με το συνεταιρισμό.

στον οποίο παίρ­ νουν πραγματικά μέρος οι πραγματικές μάζες του πληθυσμού.). όχι με την έννοια ότι παραχωρήσαμε πάρα πολλή θέση στην αρχή της ελεύθερης βιομηχανίας και του ελεύθερου εμπορίου. Το να δίνει κανείς βραβείο σε έναν αγρότη που παίρνει μέρος στο σι·15 . Τώρα πρέπει να συνει­ δητοποιήσουμε και να κάνουμε πράξη τούτο: το κοινωνικό σύ­ στημα που πρέπει σήμερα να υποστηρίξουμε παραπάνω από το συνηθισμένο. δηλ. Πρέπει να οργανώσουμε πολιτικά το συνεταιρισμό έτσι που να μην του παρέχονται μόνο ορισμένες γενικές και συνηθισμέ­ νες διευκολύνσεις. Με τι μέσα μπορεί και πρέπει τώρα κιόλας να αρχίσουμε να αναπτύσσουμε τη «συνεταιριστι­ κή» αυτή αρχή. την υποστήριξη αυτή δεν είναι αρκετό να την εννοούμε σαν μια υποστήριξη ενός οποιουδήποτε συνεταιριστικού κύκλου εργα­ σιών.Σ ’ αυτό ακριβώς το σκαλοπάτι φτάσαμε τώρα. Κάθε κοινωνικό καθεστώς γεννιέται μόνο με την οικονομική υποστήριξη μιας ορισμένης τάξης. είναι το συνεταιριστικό σύστημα. το χρησιμοποιού­ με πάρα πολύ λίγο. την υποστήριξη αυτή πρέπει να την εννοούμε σαν υποστή­ ριξη ενός συνεταιριστικού κύκλου εργασιών. Και είναι αναμφί­ βολο ότι. Πρέπει το κράτος να χορηγήσει στους συνεταιρισμούς δάνεια που να ξεπερνούν έ­ στω και λίγο τα ποσά που χορηγεί στις ιδιωτικές επιχειρήσεις και να φτάνουν έστω και ως τα ποσά που χορηγεί στη βαριά βιομη­ χανία κλπ. Σκοπεύω τώρα να μιλήσω με τον αναγνώστη για το τι μπορεί και πρέπει να κάνουμε πρακτικά τώρα κιόλας. έτσι που για τον καθένα να γίνει ξεκάθαρη η σο­ σιαλιστική της σημασία. αλλά οι διευκολύνσεις αυτές να είναι καθαρά υλικές (ύψος του τραπεζικού επιτοκίου κλπ. Πρέπει όμως να το υποστηρίξουμε με την πραγματική σημασία της λέξης. Περνώντας στη ΝΕΠ το παραξηλώσαμε. αλλά περνώντας στη ΝΕΠ το παραξηλώσαμε με την έννοια ότι ξεχάσαμε να σκεπτό­ μαστε για το συνεταιρισμό. ότι αρχίσαμε να ξεχνάμε κιόλας την τεράστια σημασία του συνεταιρισμού και με τις δυο έννοιες που αναφέραμε παρα­ πάνω. ότι υποτιμούμε σήμερα το συνεται­ ρισμό. ενώ φτάσαμε σ ’ αυτό το σκαλοπάτι. Δεν υπάρχει λόγος να υπεν­ θυμίσουμε τις εκατοντάδες εκατομμύρια ρούβλια που κόστισε η γέννηση του «ελεύθερου» καπιταλισμού. ξεκινώντας από τη «συνεταιριστική» αυτή αρχή.

«Μόνο» αυτό. Από την άποψη αυτή η ΝΕΠ αποτελεί μια πρόοδο. από λιμούς κλπ. δεν παίρνει καθόλου μέρος σ ’ αυτή τη δουλιά. Το ζήτημα αυτό έχει και μια άλλη πλευρά. χωρίς όλα αυτά δεν μπορούμε να πετύχουμε το σκοπό μας. μας μένει να κάνουμε «μόνο» ένα πράγμα: να κάνου­ με τον πληθυσμό μας τόσο «πολιτισμένο». ο πληθυ­ σμός. χωρίς ορισμένη εξασφάλιση. που πολλές φορές τον εκδηλώσαμε ήδη και που στέφθηκε με πλήρη 36 . τον επαναστατικό ενθουσιασμό. Μπορούμε να περάσουμε αυτό το διάστημα στην καλύτερη περίπτωση μέσα σε δέκα-είκοσι χρόνια. Π αρ’ όλα αυτά όμως θα είναι μια ιδιαίτε­ ρη ιστορική εποχή και χωρίς αυτή την ιστορική εποχή. θα βιαστεί να δοκιμάσει να πάρει σ ’ αυτή μέρος. ' Εχουμε να κά­ νουμε ακόμη πολύ λίγα πράγματα από την άποψη του «πολιτι­ σμένου» ευρωπαίου (πριν α π’ όλα του εγγράμματου) για να ανα­ γκάσουμε όλους ανεξαίρετα να πάρουν μέρος και να πάρουν μέ­ ρος όχι παθητικά. χωρίς να μάθει αρκετά ο πληθυ­ σμός να χρησιμοποιεί το βιβλίο και χωρίς την υλική βάση γ ι ’ αυτό. Ομως για να πραγματοποιήσουμε αυτό το «μόνο». χωρίς να μάθει γράμματα όλος ο πληθυσμός. οδηγούμενος από το ατομικό του συμφέ­ ρον. ολόκληρη περίοδος πολιτιστι­ κής ανάπτυξης όλων των λαϊκών μαζών. ΓΓ αυτό κανόνας μας πρέπει να είναι: όσο το δυνατό λιγότερα φιλοσοφήματα και όσο το δυνατό λιγότερα ρητορικά σχήματα.νεταιριστικό κύκλο εργασιών είναι μια μορφή απόλυτα σωστή. με την έννοια ότι προσαρμόζεται στο επίπεδο του πιο συνηθισμένου αγρότη και δεν του ζητάει τί­ ποτε παραπάνω. Οταν ο συνεταιριστής έρχεται στο χωριό και ανοίγει ένα μικρό πρατήριο του συνεταιρισμού. από αφορία.. που να καταλάβει όλα τα οφέλη από μια ολοκληρωτική συμμετοχή στο συνεταιρισμό και να οργανώσει καλά αυτή τη συμμετοχή. αλλά ταυτόχρονα η ουσία του ζητήματος είναι να ελέγχουμε αυ­ τή τη συμμετοχή και να ελέγχουμε τη συνειδητότητα και την καλή ποιότητά της. ο πληθυ­ σμός. ας πούμε. απαιτείται γ ι ’ αυτό ολόκληρη ιστορική εποχή. αλλά ενεργά στις συνεταιριστικές εργασίες. ταυτόχρονα όμως. Για να πετύχουμε όμως μέσω της ΝΕΠ να πάρει μέρος στο συνεταιρισμό ολόκληρος. ουσιαστικά. χωρίς εξαίρεση. Καμιά άλλη σοφία δε μας χρειάζεται τώρα για να περάσουμε στο σο­ σιαλισμό. Ουσιαστικά. χωρίς να δημιουργηθεί έ­ νας επαρκής βαθμός αντίληψης. Το παν τώρα είναι να καταφέρουμε να ενώσουμε την επαναστατική έξαρση. χρειάζεται ολόκληρη ανατροπή.

α π’ αυτό όμως ως την ικανότητα να είναι πολιτισμένος έμπορος υπάρχει πολύ μεγάλη απόσταση. Ας το βάλουν καλά στο μυαλό τους οι Ρώσοι. I. να μπορέσουμε να βρούμε μια τέτια μορφή «βραβείων» (και τέτιους όρους απονομής τους) που θα δίνουμε για τη συνεταιριστικοποίηση. εννοώ να μάθει να είναι πολιτισμένος έμπορος. Σ ’ αυτό πρέπει να συνίσταται η υποστήριξη του σοσιαλιστικού μας κράτους στην και­ νούργια αρχή οργάνωσης του πληθυσμού. Τελειώνω: να δοθούν μια σειρά προνόμια οικονομικά. που έχουν τη γνώμη ότι μια και ένας κάνει εμπόριο. ότι πρέπει δηλ. παράθετα πά­ ντοτε περικοπές από το άρθρο μου του 1918 για τον κρατικό κα­ πιταλισμό*. μια τέτια μορφή βραβείων που μ ’ αυ­ τή θα δημιουργήσουμε πολιτισμένους συνεταιριστές. Λένιν «Για τα αριστερά παιδιαρίσματα και το μικροαστισμό» Η Σύντ 37 . και όταν το προλεταριάτο έχει νικήσει ταξικά την αστική τάξη. σημαίνει πως ξέρει και να εμπορεύεται. Οταν λέω να καταφέρει κανένας να γίνει ικα­ νός έμπορος. Α π’ αυτό το σημείο τον χωρίζει ολόκληρη εποχή. ' Ετσι όμως μπαίνει α­ πλώς το καθήκον σε γενικές γραμμές. Και το σύ­ στημα των πολιτισμένων συνεταιριστών. αυτό ακριβώς και είναι το σύστημα του σοσιαλισμού. όταν υπάρχει κοινωνι­ κή ιδιοκτησία στα μέσα παραγωγής. Αυτό δεν είναι καθόλου σωστό. αλλά για να είναι όμως πραγματικός έμπορος πρέπει να εμπορεύεται με ευρωπαϊκό τρό­ πο. Αυτός τώρα εμπορεύεται με ασιατικό τρόπο. γιατί εδώ παραμένει ακό­ μη απροσδιόριστο και χωρίς να περιγράφει λεπτομερειακά όλο το πρακτικό περιεχόμενο του καθήκοντος. πιστω­ τικά και τραπεζικά στο συνεταιρισμό. πράγμα απολύτως αρκετό για έναν κα­ λό συνεταιριστή. 4 του Γενάρη 1923 II ’Οταν έγραφα για τη νέα οικονομική πολιτική. να καταφέρουμε να τον συνδυάσουμε (εδώ είμαι σχε­ δόν έτοιμος να πω) με την ικανότητά μας να είμαστε έξυπνοι και γραμματισμένοι έμποροι. Αυτό προκαλούσε αρκετές φορές αμφιβολίες σε ο* Βλ Β. ή απλώς οι αγρότες. μια τέτια μορφή βραβείων που μ ’ αυτή θα βοηθούμε ση­ μαντικά το συνεταιρισμό.επιτυχία. Αυτός εμπορεύεται.

Και ο πρακτικός σκοπός της νέας οικονομι­ κής πολιτικής ήταν να πάρουμε εκχωρήσεις. για τον οποίο μίλησα. Δεύτερο. Είναι επίσης αναμφίβολο ότι στις συνθήκες της δικής μας σημε­ ρινής οικονομικής πραγματικότητας. Υπάρχει όμως και ακόμη μια πλευρά της υπόθεσης αυτής που ίσως να μας χρειαστεί ο κρατικός καπιταλισμός. για να δείξω την ιστορική σύνδεση της σημερινής μας θέσης με τη θέση που έ­ παιρνα. από την άποψη αρχών. Νόμιζαν ότι δεν επιτρέπεται να ονομάζουμε κρατικό καπιτα­ λισμό ένα σύστημα. καθώς και ο χώρος που βρίσκε­ ται η επιχείρηση και όλη η επιχείρηση στο σύνολό της). ή τουλάχιστο η σύγκριση μαζί του. γεννιέ­ ται το ζήτημα για μια τρίτη ακόμη μορφή επιχειρήσεων. Για μένα είχε μεγάλη σημασία να καθορίσω τη δια­ δοχική σύνδεση ανάμεσα στο συνηθισμένο κρατικό καπιταλι­ σμό και στον όχι συνηθισμένο και μάλιστα στον εντελώς ασυνή­ θιστο κρατικό καπιταλισμό. οποι> τα μεσα παραγωγής ανήκουν στην ερ­ γατική τάξη και όπου σ ' αυτή την εργατική τάξη ανήκει η κρα­ τική εξουσία. σι>ντροφοΐΜ Οι αμφιβολίες τους όμως αυτές αφορούσαν κυρίως αφηρημενα πολιτικά ζητηματα.Από τότε όμως εγώ απόδειχνα επίσης ότι ο κρατικός καπιταλισμός θα ήταν ανώτερος από τη σημερινή μας οικονομία. Στις συνθήκες του ι­ διωτικού καπιταλισμού οι συνεταιριστικές επιχειρήσεις διαφέ­ 38 . για μένα είχε πάντα μεγάλη σημασία ο πρακτικός σκοπός. Να με ποια έννοια αντιλαμβανό­ μουν τον κρατικό καπιταλισμό. Οι εκχωρήσεις στις συνθήκες τις δικές μας θα ήταν αναμφίβολα μια καθαρή μορφή κρατικού καπιταλισμού.ρισμενους νεαροί·. Είναι αναμφίβολο ότι ο συνεταιρισμός σε ένα κράτος καπι­ ταλιστικό αποτελεί έναν συλλογικό καπιταλιστικό οργανισμό. Ωστόσο. δεν είχαν αυτοτέλεια και συγκεκρι­ μένα: για τις συνεταιριστικές επιχειρήσεις. Είναι το ζήτημα του συνεταιρισμού. όταν κατατό­ πιζα τον αναγνώστη πάνω στο νόημα της νέας οικονομικής πο­ λιτικής. οπωσδήποτε κάτω από τον έ­ λεγχο της κρατικής εξουσίας που ανήκει στην εργατική τάξη — με τις επιχειρήσεις συνεπούς σοσιαλιστικού τύπου (και τα μέσα παραγωγής ανήκουν στο κράτος. όταν έκανα πολεμική ενάντια στους λεγάμενους αριστε­ ρούς κομμουνιστές’7. που πριν. που συνδυάζουμε τις ιδιω­ τικές καπιταλιστικές επιχειρήσεις — οπωσδήποτε πάνω στη βά­ ση της κοινωνικοποιημένης γης. δεν αντιλαμβανονταν ότι εγώ χρησιμο­ ποιώ τον όρο «κρατικός καπιταλισμός»: πρώτο.

αρχίζο­ ντας από τον Ρόμπερτ ' Οουεν. στην εργατική τάξη. ό­ ταν η πολιτική εξουσία των εκμεταλλευτών έχει ανατραπεί και 39 . εφόσον η γη. Είναι αναμφίβολο ότι από την άποψη του βασικού καθήκο­ ντος της σύγχρονης εποχής είχαμε δίκιο. Και γ ι ' αυτό έχουμε δίκιο. συμπίπτει απόλυτα με το σοσιαλισμό. χάρη στην ιδιομορφία του κρατικού μας καθεστώτος αποκτά εντελώς ξεχωριστή σημασία. δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί ο σοσιαλισμός. ' Ομως κοιτάξτε πώς άλλαξαν τώρα τα πράγματα. σχεδόν πάντα. που εδώ που τα λέμε.ρουν από τις καπιταλιστικές. όπου βρίσκονται και τα μέσα παραγωγής. Σήμερα στο δικό μας καθεστώς οι συνεταιριστικές επιχειρήσεις διαφέρουν από τις ιδιωτικές-καπιταλιστικές επιχειρήσεις σαν επιχειρήσεις συλλο­ γικές. κάτι το ρομαντικό. δηλ. όπως είναι το ζή­ τημα της ταξικής πάλης. Αν αφαιρέσουμε ειδικά τις εκχωρήσεις. γιατί χωρίς ταξική πά­ λη για την πολιτική εξουσία μέσα στο κράτος. όταν δια­ πιστώνουμε σ ' αυτόν το «συνεταιριστικό» σοσιαλισμό μια ολο­ κληρωτική φαντασίωση. δε διαφέρουν όμως από τις σοσιαλιστικές επιχειρήσεις. και δεύτερο σαν επιχειρήσεις συλλογικές. σαν επιχειρήσεις ιδιωτικές. δεν πήραν στη χώρα μας μια σημαντική κάπως ανάπτυξη. Στις συνθήκες του κρατικού καπιτα­ λισμού οι συνεταιριστικές επιχειρήσεις διαφέρουν από τις κρατικές-καπιταλιστικές. όταν η κρα­ τική εξουσία βρίσκεται ήδη στα χέρια της εργατικής τάξης. ανήκουν στο κράτος. Στο ότι ονειροπολούσαν μια ει­ ρηνική μεταμόρφωση της κοινωνίας με το σοσιαλισμό. ο συνεταιρισμός στις συνθήκες τις δικές μας. όταν γίνεται συζήτηση για το συνεταιρισμό. Ξεχνάμε ότι ο συ­ νεταιρισμός στη χώρα μας. Αυτό ακριβώς το γεγονός δεν παίρνεται όσο πρέπει υπόψη. χωρίς να παίρνουν υπόψη τους τόσο βασικά ζητήματα. της κατάκτησης της πολιτικής εξου­ σίας από την εργατική τάξη. ακόμη και αγοραίο στα ονειροπολήματα ότι με την απλή οργάνωση του πληθυσμού σε συνεταιρισμούς μπορεί κανείς να μετατρέψει τους ταξικούς ε­ χθρούς σε ταξικούς συνεργάτες και τον ταξικό πόλεμο σε ταξική ειρήνη (τη λεγάμενη κοινωνική ειρήνη). Θα εξηγήσω τη σκέψη μου. πρώτο. όπως διαφέρουν οι συλλογικές επι­ χειρήσεις από τις ιδιωτικές. της ανατροπής της κυριαρχίας της τάξης των εκμεταλλευτών. Σε τι συνίσταται ο φανταστικός χαρακτήρας των σχεδίων των παλιών συνεταιριστών.

Τώρα όμως το κέντρο βάρους αλλάζει και μετατοπίζε­ ται προς την ειρηνική οργανωτική «πολιτιστική» δουλιά. Μπροστά μας προβάλλουν δυο κύρια καθήκονα που αποτελούν μια εποχή. Τώρα έχουμε το δικαίωμα να πούμε ότι η απλή ανάπτυξη του συνεταιρισμού στη χώρα μας είναι ταυτόσημη (με τη «μικρή» ε­ ξαίρεση που τονίσαμε παραπάνω) με την ανάπτυξη του σοσιαλι­ σμού και ταυτόχρονα είμαστε αναγκασμένοι να παραδεχτούμε ότι άλλαξε ριζικά όλη η άποψή μας για το σοσιαλισμό. αποσκοπεί ακριβώς στην οργάνωση σε συνεταιρισμούς. στην πολιτική πάλη. Στη διάρκεια πέντε χρόνων πάλης δεν προφτάσαμε και δεν μπορούσαμε να προφτάσουμε να τον μεταπλάσουμε σοβαρά. σαν σκοπός οικονομικός. Ο όρος ό­ μως αυτός της οργάνωσης όλου του πληθυσμού σε συνεταιρι­ σμούς προϋποθέτει ένα τέτιο πολιτιστικό επίπεδο της αγροτιάς (ακριβώς της αγροτιάς. αν δεν υπήρχαν οι διεθνείς σχέσεις. και είμασταν υποχρεωμένοι να το ρίχνουμε. στην επανάσταση. που είναι εντελώς άχρηστος και που τον πήραμε ολο­ κληρωτικά από την προηγούμενη εποχή. Και η πολιτι­ στική αυτή δουλιά στην αγροτιά. που είναι τεράστια μάζα) που η καθολι­ κή οργάνωση σε συνεταιρισμούς είναι αδύνατο να γίνει χωρίς μιαν ολόκληρη πολιτιστική επανάσταση. στην κατάκτηση της εξου­ σίας κλπ. αν δεν είμα­ στε υποχρεωμένοι να παλεύουμε για τις θέσεις μας σε διεθνή κλίμακα. θα στεκόμαστε πια και με τα δυο μας πόδια σε σοσιαλιστικό έδαφος. τότε πραγ­ ματικά το κέντρο βάρους της δουλιάς μας πέφτει τώρα στην πο­ λιτιστική δουλιά. Είναι το καθήκον της μετάπλασης του μηχανι­ σμού μας. Οι αντίπαλοί μας πολλές φορές μας έλεγαν ότι επιχειρούμε ένα παράλογο έργο: την εμφύτευση του σοσιαλισμού σε μια χώ­ 40 .όταν όλα τα μέσα παραγωγής (εκτός απ ’ αυτά που το εργατικό κράτος παραχωρεί εθελοντικά. Η ριζική αυτή αλλαγή βρίσκεται στο γεγονός ότι πριν το κέντρο βάρους το ρίχναμε. ' Οταν ορ­ γανωθεί όλος ο πληθυσμός σε συνεταιρισμούς. Είμαι έτοιμος να πω ότι το κέντρο βάρους μετατοπίζεται στην πολιτι­ στική δουλιά. Αν όμως αφήσουμε αυτό το ζήτημα κατά μέρος και περιοριστούμε στις εσωτερικές οικονομικές σχέσεις. προσωρινά και με όρους στους εκμεταλλευτές με τη μορφή εκχωρήσεων) βρίσκονται στα χέρια της εργατικής τάξης. Το δεύτερο καθήκον μας α­ φορά την πολιτιστική δουλιά μέσα στην αγροτιά.

όμως η πολιτιστική αυτή επανάσταση παρουσιάζει για μας απίστευτες δυσκολίες και καθαρά πολιτιστικού χαρακτήρα (γιατί είμαστε αγράμματοι) και υλικού χαρακτήρα (γιατί.ρα πολιτιστικά καθυστερημένη. τόμ. αυτής της πολιτιστι­ κής επανάστασης. ' Ομως έπεσαν έξω σε τούτο: ότι εμείς δεν αρχίσαμε από κει που θα έπρεπε να αρχίσουμε σύμφω­ να με τη θεωρία (των κάθε λογής σοφολογιότατων) και ότι στη χώρα μας η πολιτική και κοινωνική επανάσταση αποδείχτηκε ο πρόδρομος της πολιτιστικής επανάστασης. 6 του Γενάρη 1923 Απαντα. Τώρα μας φτάνει η πολιτιστική αυτή επανάσταση για να γί­ νουμε πέρα για πέρα σοσιαλιστική χώρα. για να είναι κανείς πολιτισμένος χρειάζεται μια ορισμένη ανάπτυξη των υλικών μέσων παραγω­ γής. σελ 369-377 41 . χρειάζεται μια ορισμένη υλική βάση). που παρ’ όλα αυτά τη βλέπουμε σήμερα μπρο­ στά μας. 5η έκόοση. 45ος.

Λένιν μίλησε για το ρόλο των συνεταιριστικών οργανώσεων στο σύστημα της σοσιαλιστικής οικονομίας.που έγινε το Νοέμβρη του 1918. 3. Πρόκειται για τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο 1914 . τον Αύγουστο του 1903. -5. -5. Στη συγκέ­ ντρωση ο Β. συζήτησε την εισήγηση για τη διανομή τροφίμων στη Μ όσχα και εξέλεξε επίσης τη νέα διοίκηση του συνεταιρισμού σύμφωνα με τον κατάλογο που πρότεινε η κομμουνιστική φράξια. οπορτουνιστικού ρεύματος της ρωσι­ κής σοσιαλδημοκρατίας. Η συγκέντρωση των πληρεξουσίων του κεντρικού εργατικού συνεταιρισμού Μό­ σχας . οι μενσεβίκοι μπήκαν στην Προσωρινή αστική κυβέρνηση. που ακο­ λούθησαν μετά την ήττα της επανάστασης του 1905 . 2.1907. έπρεπε να παραχωρηθεί ο καθοδηγητικός ρόλος στην επανάσταση. στις εκλογές των κεντρικών οργάνων του κόμματος οι επαναστάτες σοσιαλδημο­ κράτες με επικεφαλής τον Β. υποστήριζαν την ιμπεριαλιστική της πολιτική και αγωνίζονταν ενάντια στην ανάπτυξη της σοσιαλιστικής επανά­ στασης 42 .1918. I. οι μενσεβίκοι τάχθηκαν ενά­ ντια στην ηγεμονία της εργατικής τάξης στην επανάσταση.1907. Συμβούλιο Λαϊκών Επιτρόπων (ΤΛΕ) . απαιτούσαν συνεργασία με τη φιλε­ λεύθερη αστική τάξη στην οποία. 4 Μενσεβίκοι . Μετά την αστικοδημοκρατική επανάσταση (Φλεβάρης 1917). των ενωσιακών και των αυτόνομων δημοκρατιών στα 1917 .η ονομασία των ανώτατων εκτελεστι­ κών και διοικητικών οργάνων της κρατικής εξουσίας της ΕΣΣΔ. -6.οπαδοί μικροαστικού. η πλειοψηφία των μενσεβίκων έγιναν λικβινταριστές (λικβινταρισμός .1946. Λένιν πήραν την πλειοψηφία (από όπου προέρχε­ ται η ονομασία «μπολσεβίκοι»). απαιτούσαν τη διάλυση του επαναστατικού παράνομου κόμματος του προλεταριάτου και την ίδρυση νόμιμου ρεφορμιστικού κόμματος). Το Μάρτη του 1926 τα Συμβούλια των Λαϊκών Επιτρόπων μετασχηματίστηκαν σε Υπουργικά Συμβούλια. ενώ οι οπορτουνιστές τη μειοψηφία (απο όπου προέρχεται η ονομασία «μενσεβίκοι»). Στην περίοδο της επανάστασης του 1905 . Στα χρόνια της αντίδρασης. Στο II συνέδριο του ΣΔΕΚΡ.ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ 1. I.ακροδεξιό οπορτουνιστικό ρεύμα των μενσεβίκων. κατά τη γνώμη τους. ενάντια στη συμμαχία της εργατικής τάξης και της αγροτιάς.

της Σιβηρίας. Μετά τον εμφύλιο πόλεμο το κόμμα των εσέρων διαλύθηκε. το οποίο έγινε οργανωτής και μέλος συνωμοσιών και εξεγέρσεων που στρέφονταν ενάντια στη Σοβιετική εξουσία.1920). Οι Λευκοτσέχοι κατέλαβαν σημαντικό μέρος των Ουραλίων. Το τσεχοσλοβάκικο σώμα σχηματίστηκε πριν ακό­ μα τη Μεγάλη Οχτωβριανή σοσιαλιστική επανάσταση από αιχμαλώτους πολέ­ μου και το καλοκαίρι του 1918 το σώμα αυτό αριθμούσε πάνω από 60 χιλιάδες άνδρες. α­ ποκάλυπτε ότι η τακτική της ατομικής τρομοκρατίας. Σοσιαλιστές . οι εσέροι υποστήριζαν την αντεπαναστατική αστικοτσιφλικάδικη Προσωρινή κυβέρνηση Στα τέλη του Νοέμβρη Ι9Ι7στο κομμά των εσέρων ξεχώρισε η αριστερή και η δεξιά πτέρυγα Η αριστερή πτέρυγα των εσέρων σχημάτισε αυτοτελές κόμμα α­ ριστερών εσέρων Επιδιώκοντας να διατηρήσουν την επιρροή τους πάνω στις α­ γροτικές μάζες.Επαναστάτες (εσέροι) . Οι μπολσεβίκοι όμως.Μετά την Οχτωβριανή σοσιαλιστική επανάσταση. οι εσέροι έκαναν αντεπαναστατική υπονομευτική δράση. Πολλοί στρατιώτες. Η αντεπαναστατική όμως διοίκηση του σώματος παραβίασε ύπου­ λα τη συμφωνία αυτή και στα τέλη του Μάη προκάλεσε ένοπλη εξέγερση Οι κυ­ βερνήσεις των ΗΠΑ. Με βάση τη συμφωνία για την εκκένωση. -6. κάτω από ορισμένες συνθήκες. Μετά τη νίκη της αστικοδημοκρατικής επανάστασης του Φλεβάρη του 1917. εμφα­ νίστηκε στα τέλη του 1901 . Πρόκειται για την αντεπαναστατική ένοπλη εξέγερση του τσεχοσλοβάκι­ κου στρατιωτικού σώματος. έκλειναν προσωρινές συμφωνίες με τους εσέρους στην πάλη κατά του τσαρισμού. αρνούνταν να πολεμήσουν ενάντια στη Σοβιετική Ρωσία. Στα χρόνια της ξένης στρατιωτικής επέμβασης και του εμφύλιου πολέμου (1918 . όμως ο σοσιαλισμός τους ήταν μικροαστικός. Στα χρόνια του πρώτου παγκόσμιου πόλεμου η πλειοψηφία των εσέ­ ρων υποστήριζε τις θέσεις του σοσιαλσωβινισμού.συνθήκη ειρήνης ανάμεσα στη Σοβιετική Ρωσία και στα κράτη της Τετραπλής συμμαχίας (Γερμανία. αποκαθιστώντας παντού την εξουσία της αστικής τάξης. της Αγγλίας και της Γαλλίας υποστήριξαν ανοιχτά και ο­ λόπλευρα την εξέγερση. που ακολουθούσαν. Το κόμμα των μπολσεβίκων ξεσκέπαζε τις προ­ σπάθειες των εσέρων να εμφανίζονται με τη μάσκα των σοσιαλιστών. Η περιοχή του Βόλγα απελευθερώθηκε από τον Κόκκινο Στρατό το φθινόπω­ ρο του 1918. καταλαβαίνοντας την απάτη. οι αριστεροί εσέροι αναγνώρισαν τυπικά τη Σοβιετική εξουσία και ήρθαν σε συμφωνία με τους μπολσεβίκους.μικροαστικό κόμμα της Ρωσίας. Βουλγαρία. οι μενσεβίκοι μετατράπηκαν σε ανοικτά αντεπαναστατικό κόμμα. που υπογράφτηκε στις 3 του Μάρτη 1918 στο Μπρεστ . της περιοχής του Βόλγα. 5. Περίπου 12 χιλιάδες Τσέχοι και Σλοβάκοι πέρασαν στις γραμμές του Κόκκινου Στρατού. σύντομα όμως πήραν το δρόμο της πάλης ενάντια στη Σοβιετική εξουσία. Τουρκία). ουτοπικός. ήταν επιζήμια για το εργατικό κίνημα. Οι εσέροι ονόμαζαν τους εαυτούς τους σοσιαλιστές. εγκατέλειπαν το σώμα.αρχές του 1902. Οι δεξιοί εσέροι ήταν ανοιχτοί εχθροί της Σοβιετικής εξουσίας. δόθηκε η δυνατότητα στο σώ­ μα να φύγει από τη Ρωσία μέσω Βλαδιβοστόκ με τον όρο της παράδοσης του ο­ πλισμού του.Λιτόβσκ και επικυρώθηκε στις 15 του Μάρτη από το Δ ' Εκτακτο Πανρωσικό συνέδριο των 43 . Ειρήνη του Μπρεοτ . 7. Τελειωτικά οι Λευκοτσέχοι συντρίφτηκαν το 1919. Αυστροουγγαρία. -6 6. -6. πάλευε ε­ πίμονα ενάντια στους εσέρους για εξασφάλιση επιρροής πάνω στην αγροτιά.

η αντεπαναστατική της πλειοψηφία τάχθηκε ανοι­ χτά ενάντια στην αναγνώριση της Σοβιετικής εξουσίας και των διαταγμάτων της για τη γη και την ειρήνη. Πρόκειται για την έκκληση της ΚΕ των μενσεβίκων που δημοσιεύτηκε τον Νοέμβρη του 1918 στην εφημερίδα «Πράβντα». -7 11.1907 στη Ρωσία σαν καθοδηγητικά όργανα του απεργιακού αγώνα. Στις 7 (20) του Γενάρη η Πανρωσική Κεντρική Εκτε­ λεστική Επιτροπή (ΠΚΕΕ) ψήφισε διάταγμα για τη διάλυση της Συντακτικής Συνέλευσης. 8. να αναπτύξει τη σοσιαλιστική οικοδόμη­ ση και να συγκεντρώσει δυνάμεις για την πάλη ενάντια στην εσωτερική αντεπα­ νάσταση και τους ξένους εισβολείς. Εμφανιζόμενα κατά τη διάρκεια της επανάστασης του 1905 .τον Κόκκινο Στρατό. υποστηρίζοντας στην πράξη στις διάφορες περιοχές της χώρας (Καύκα­ σο. πολλά από τα Σοβιέτ γίνονταν όργανα γενικού επαναστατικού κινή­ ματος. Ουκρανία. Επειδή το σύνθημα της Συ­ ντακτικής Συνέλευσης ήταν δημοφιλές. Τα Σοβιέτ του 1905 ήταν η πρώτη μορφή της νέας. όμως. που σύστημα- . Κουλάκοι . Οι μενσεβίκοι. Στην πραγματικότητα οι μενσεβίκοι εξακο­ λουθούσαν να παραμένουν ανειρήνευτοι εχθροί της δικτατορίας του προλετα­ ριάτου. με το σύνθημα ν ' αρχίσει καμπάνια ενάντια στην ανάμιξη των ξένων στις υποθέσεις της ρωσικής επανάστα­ σης. Σοβιέτ Εργατών βουλευτών .α. επα­ ναστατικής εξουσίας. Στη συνεδρίαση της Συντακτικής Συνέλευσης που έγινε στην Πετρούπολη στις 5 (18) του Γενάρη 1918. Συντακτική Συνέλευση . Οι όροι της ειρηνης ήταν εξαιρετικά σκληροί για τη Σοβιετική Ρωσία Η ειρήνη του Μπρεστ ήταν παράδειγμα σοφίας και ευλυγισίας της λενινιστικής τακτικής. -7. τα Σοβιέτ των εργατών βουλευτών έπαψαν να υπάρχουν. Η «στροφή» των ηγετών των μενσεβί­ κων στην εκτίμηση της ανοιχτής ένοπλης επέμβασης των ιμπεριαλιστικών κρα­ τών έγινε από αυτούς μόνο με λόγια. και γΓ αυτό κατά την ψηφοφορία το κόμμα των εσέρων πήρε την πλειοψηφία. του έδοσε τη δυνατότητα να αποστρατεύσει τον παλιό στρατό και να δη­ μιουργήσει νέο . οι εκλογές στη Συντακτική Συνέλευση έγιναν στις 12 (25) του Νοέμβρη 1917 σύμφωνα με τους παλιούς καταλόγους που πρότειναν διάφορα πολιτικά κόμματα πριν ακόμα την Οχτωβριανή Επανάστα­ ση.1907. Τις περισσότερες έδρες άρπαξαν οι δε­ ξιοί εσέροι . Ξαναεμφανίστηκαν κατά τη διάρκεια της αστικοδημοκρατικής επανάστασης του Φλεβάρη 1917 σαν Σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών βουλευτών. -7 10. Υστερα από την επανάσταση του Νοέμβρη του 1918 στη Γερμανία.ρωσική ονομασία της αγροτικής αστικής τάξης. που ανάτρεψε το μοναρχικό καθεστώς.Σοβιέτ. η ληστρική συν­ θήκη του Μπρεστ ακυρώθηκε.ανοιχτοί εχθροί της Σοβιετικής εξουσίας. Σημαντικό μέρος του πληθυσμού δεν μπορούσε ακόμα να κατανοήσει όλη τη σημασία της Οχτωβριανής Επανάστασης. τάσσονταν υπέρ της ανάμιξης της 11 Διεθνούς στις υποθέσεις της ρωσικής επανάστασης. -7. Σιβηρία κ. Μετά την ήττα της επανάστασης του 1905 .) την πολιτική των ξένων ιμπεριαλιστών και των ρώσων λευκοφρουριτών στην πάλη τους ενάντια στη Σοβιετική δημοκρατία.πρώτες στην παγκόσμια ιστορία μαζικές πολι­ τικές οργανώσεις του εργατικού κινήματος.κοινοβουλευτικό όργανο της Ρωσίας που εμφανί­ στηκε μετά την επανάσταση του Φλεβάρη του 1917. 9. κάνοντας υποχρεωτική «στροφή» στην εκτίμηση της επέμβασης των ιμπεριαλιστών στη Σοβιετική Ρωσία. στροφή που επιβλήθηκε από τις επιτυχίες της Σοβιετικής εξουσίας και την ανάπτυξη του επαναστατικού κινήματος στη Δυτική Ευρώπη. Η συνθήκη του Μπρεστ έδοσε στο Σοβιετικό κράτος ειρηνική ανά­ παυλα.

παρά την αντίδρασή τους. Στην ΕΣΣΔ οι κουλάκοι σαν τάξη στα­ μάτησαν να υπάρχουν στις αρχές της δεκαετίας του 30. το οποίο και συζητήθηκε στις συνεδριάσεις του Συμβου­ λίου των Λαϊκών Επιτρόπων. δημοσιεύτηκε στον Τύπο το 1918. 15. Λένιν έπαιρνε άμεσα μέρος στον καταρτισμό του διατάγ­ ματος. στη βραδινή συνεδρίαση. Μετά το II Πανρωσικό συνέδριο των Σοβιέτ (Οχτώβρης του 1917). έκρινε ότι μπορεί να κάνει ορισμένες υποχωρήσεις στους συνεταιριστές. I. Το σχέδιο αυτό ψηφίστηκε από το Συμβούλιο των Λαϊκών Επιτρόπων με τις προσθήκες και τις τροποποιήσεις του Λένιν.Μονοπώλιο των σιτηρών . Το III συνίόριο του εργατικού συνεταιρισμού έγινε στις 6 . Το διάταγμα δημοσιεύτηκε στην «Ιζβέστιγια της ΠΚΕΕ». καταρτίστηκε το σχέδιο διατάγματος. που γρά­ φτηκε από τον Λένιν. Στη σοβιετική δημοκρατία το μονοπώλιο σιτηρών εισάχθηκε στις συνθήκες του εμφύλιου πόλεμου και της οικονομικής καταστροφής του 1918 .αποκλειστικό δικαίωμα του κράτους για την πώληση σιταριού και αλευριού.τικά χρησιμοποιούσε μισθωτή εργασία. που έγιναν το Μάρτη και στις αρχές του Απρίλη 1918. η εφημερίδα έγινε όργανο της Σοβιετικής εξουσίας: Στην εφημερίδα αυτή δημοσιεύτηκαν σπουδαία ντοκουμέντα της Σοβιετικής κυβέρνη­ σης.1920: Καταργήθηκε το 1921. Το Συμβούλιο των Λαϊκών Επιτρόπων.καθημερινή εφημερίδα. I. θεωρώντας ότι είναι απα­ ραίτητο να χρησιμοποιηθεί ο μηχανισμός των συνεταιρισμών για τη ρύθμιση του εμπορίου και της κατανομής των προϊόντων ανάμεσα στον πληθυσμό. πριν την Οχτωβριανή σο­ σιαλιστική επανάσταση ονομαζόταν «Ειδήσεις του Σοβιέτ των Εργατών και Στρατιωτών Επιτρόπων Πετρούπολης». Λένιν μίλησε για τα καθήκοντα του εργατικού συνεταιρισμού. Ο Β. 13. -9. Την περίοδο αυτή η εφημερίδα βρι­ σκόταν στα χέρια των μενσεβίκων και των εσέρων και έκανε λυσσαλέο αγώνα ε­ νάντια στο μπολσεβίκικο κόμμα. Ο Λένιν έκανε εκτίμηση του διατάγματος αυτού στην εργασία του «Τα άμεσα καθήκοντα της Σοβιετικής εξουσίας». Λένιν εννοεί τη συζήτηση που έγινε στη συνεδρίαση του Συμβου­ λίου των Λαϊκών Επιτρόπων σχετικά με το σχέδιο διατάγματος για τις κατανα­ λωτικές συνεταιριστικές οργανώσεις. ο Β. Το σχέδιο προκάλεσε λυσσαλέα αντίδραση από πλευράς των αστικών συνεταιρισμών. Στις 11 του Απρίλη το διάταγμα επικυρώθηκε στη συνεδρίαση της ΠΚΕΕ και στις 13 του Απρίλη δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Πράβντα». -Α 14. που υποστήρι­ ζαν το αίτημα της ανεξαρτησίας των συνεταιρισμών από τα όργανα της Σοβιετι­ κής εξουσίας. Το αρχικό σχέδιο διατάγματος. Ο Β. κάνοντας στο σχέδιο διατάγματος μια σειρά διορθώσεις και προσθήκες.11 του Δεκέμβρη 1918 στη Μ όσχα Στις 9 του Δεκέμβρη. Πρόκειται για το διάταγμα «Σχετικά με την οργάνωση του εφοδιασμού». Ύ στερα από τις συνομιλίες των εκπροσώπων των συνεταιρισμών και των οργανώσεων επισι­ τισμού. ·Ιζβέσιιγια της ΠΚΕΕ· . καταδίκασε τις αντισοβιετικές επιδιώξεις για «ανεξαρτησία» του συνεταιρισμού και θεώρησε απα­ ραίτητο να κατευθυνθούν όλες οι δυνάμεις του εργατικού συνεταιρισμού στην 45 . Στο συνέδριο οι μενσε­ βίκοι και οι εσέροι υπεράσπιζαν την «ανεξαρτησία» του συνεταιρισμού από τη Σοβιετική εξουσία. -Λ. Το σχέδιο του διατάγματος αυτού συζητήθηκε στη συνεδρίαση του ΣΛΕ στις αρ­ χές του Ν οέμβρη και επικυρώθηκε οριστικά από το Συμβούλιο των Λαϊκών Επι­ τρόπων στα τέλη του Νοέμβρη 1918. I. Το συνέδριο. -Λ. 16. \2. ■9.

Η επανάσταση του Νοέμβρη στη Γερμανία βοήθησε σημαντικά τη Σοβιετική Ρωσία. -21 46 . Λένιν το άρθρο ·Μ ιαμικρή εικόνα για την αποσαφήνιση μεγάλων ζητημάτων» ήταν το βιβλίο του Α. Στη Γερμανια ανατράπηκε η μοναρχία και δημιουργήθηκε αστικοδημοκρατικο πολίτευμα.κατώτερες α­ γροτικές διοικητικο . Στο I Πανγερμανικό συνέδριο των Σοβιέτ. -II. στη σύνθεση των οποίων περιλαμβάνονταν οι επαρχίες . που αργότερα βγήκαν από την κυβέρνηση. -II.εδαφικές μονάδες. Νομός . που εκδόθηκε το 1918. που έγινε στις 16 . -13. -21 22.κομμουνιστών» και των «επα­ ναστατικών κομμουνιστών». 19. 18. 17. 21. έβγαινε στη Μό­ σχα στα 1918 .εδαφική μονάδα ήταν το κυβερνείο που χωριζόταν σε νομούς.καθημερινή εφημερίδα για τους αγρότες.21 του Δεκέμβρη 1918 στο Βερολίνο. Λένιν έκανε χρήση του βιβλίου του Α. Η κυριώτερη διοικητικο . για την οργάνωση και συσπείρω­ ση των φτωχομεσαίων μαζών του χωριού γύρω από το Κομμουνιστικό Κόμμα και τη Σοβιετική εξουσία. «Μκεντνοτά» . ' Αμεση αφορμή για να γράψει ο Β. οι ηγέτες των δεξιών σοσιαλδημοκρατών πέτυχαν να περάσουν απόφαση για την παραχώ­ ρηση της νομοθετικής και εκτελεστικής εξουσίας στην κυβέρνηση και τη διεξα­ γωγή εκλογών της Συντακτικής Συνέλευσης Στην ουσία αυτό σήμαινε τη διάλυ­ ση των Σοβιέτ. Τ οντόρσκι«’ Ενας χρόνος πάλης με το όπλο και το αλέτρι». Το πρόγραμμα της κυβέρνησης δεν έβγαινε από τα όρια των κοινωνικών μεταρυθμίσεων στα πλαίσια του αστικού καθεστώτος. που αποσπάστηκαν από το κόμμα των αριστερών εσέρων το 1918. Η αστικοδημοκρατική επανάσταση του Νοέμβρη είχε μεγάλη προοδευτική σημασία. Στο βιβλίο αυτό με απλά λόγια και με ζωντανά παραδείγματα απεικονιζόταν η πάλη ενάντια στον ταξικό εχθρό. τα πρώτα βήματα της σοσιαλιστικής οικοδόμησης στο νομό. I. I.εδαφική μονάδα στην προεπαναστατική Ρωσία. Ταυτόχρονα το βιβλίο αυτό ήταν μια έκθεση του Σοβιέτ Βεσιεγκόνσκ και προς τους εργαζομένους του νομού. καθώς επίσης και στις Συντακτικές επιτροπές των κεντρικών εφημερίδων και των εφημερίδων των γειτονικών κυβερνείων για ανταλλαγή έ­ ντυπου υλικού και πείρας. Πρόκειται για το κόμμα των «ναρόντνικων. Πρόκειται για την επανάσταση του Νοέμβρη του 1918 στη Γερμανία. Το βιβλίο αυτό είχε γραφτεί από τον συντάκτη της νομαρχιακής εφημερίδας Α. Ο Β. Η προσωρινή κυβέρνηση που σχηματίστηκε στις 10 του Νοέμβρη στην ολομέ­ λεια του Σοβιέτ Βερολίνου αποτελούνταν από δεξιούς σοσιαλδημοκράτες και •ανεξάρτητους» σοσιαλδημοκράτες. Σαν α­ ποτέλεσμα της λαϊκής εξέγερσης ανατράπηκε η μοναρχία των γιούνγκερ και των αστών του Γουλιέλμου Β και ο Ιδιος αναγκάστηκε να παραιτηθεί από το θρόνο. Τοντόρσκι και αργότερα. 20. δίνοντάς της τη δυνατότητα να ακυρώσει τη λη­ στρική συνθήκη ειρήνης του Μπρεστ. -20. I Τοντόρσκι σαν έκθεση προς την επιτροπή του κόμματος του Τβερ με την ευκαιρία της επε­ τείου Οχτωβριανής επανάστασης και αφορούσε τη δουλιά της Σοβιετικής εξου­ σίας στο νομό για ένα χρόνο. I.1931 Η εφημερίδα πάλευε δραστήρια για το δυνάμωμα της συμμαχίας της εργατικής τάξης και της αγροτιάς. I. Πρόκειται για την ειρήνη του Μπρεστ. -21.διοικητικο .οργάνωση του εφοδιασμού του πληθυσμού μαζί με τα σοβιετικά όργανα επισιτι­ σμού. Το βιβλίο τυπώθηκε σε 1000 αντίτυπα και στάλθηκε σε όλα τα κεφαλοχώρια και τα χωριά του νομού.

25.». για το οποίο γίνεται λόγος. -27. -29 32. I.23. Επαναστατικές επιτροπές . 29. 34 Οι λενινιστικές ιδέες για τους συνεταιρισμούς των αγροτών πάρθηκαν σαν βάση των αποφάσεων του X II1 συνεδρίου του ΚΚΡ (μπϊ ΓΜάης 1924) «Για το συ­ νεταιρισμό» και «Για τη δουλιά στο χωριό». Λευκοφρουρό. 27.ανώτατο κεντρικό όργανο για τη διοίκηση της βιομηχανίας στο Σοβιετικό κράτος στα 1917 . λευκοφρουρίτα. 31. στην κερδοσκοπία και στα σαμποτάζ. χαράχτηκε στο τελευταίο άρ­ θρο του Λένιν «Για το συνεταιρισμό». Μπακάληόες . η ονομασία λευκοφρουρά. 24. -24. -33. σαν τον κύριο τρόπο που οδηγεί προς το σοσιαλισμό μέσα στην αγροτική χώρα. ’Υστερα από την ομιλία του Λένιν κατά των θέσεων του Μ ιλιούτιν. -30. -22. 30. για τους αστούς ειδικούς.1920 αγωνίζονταν για την αποκατάσταση του αστικοτσιφλικάδικου καθεστώτος.(από εδώ .Στσεντρίν. -23. εκδόθηκε το Νοέμβρη του 1918 στο Καζάν από την έκτακτη επιτροπή πάλης ενά­ ντια στην αντεπανάσταση στο Ανατολικό μέτωπο. 35 Νέα οικονομική πολιτική (ΝΕΠ) . 33. Στην σοβιετική λογοτεχνία και στη δημοσιολογία.τύποι καπιταλιστικών αρπακτικών. —υπόδειχνε το συνέδριο—. Έκτακτες επιτροπές . Για το ζήτημα των συνεταιρισμών το IX συνέδριο του ΚΚΡ (μπ) σχημάτι­ σε ένα ειδικό συνεταιριστικό τμήμα.οικονομική πολιτική του Σοβιετικού κρά­ τους στην περίοδο του περάσματος από τον καπιταλισμό στον σοσιαλισμό Τις 47 . το συνέδριο ψήφισε με συντριπτική πλειοψηφία την απόφαση που υποστήριζε ο Β. Στην συγκεκριμένη περίπτωση πρόκειται για τους καπιταλιστές επιχειρημα­ τίες.Οι έκτακτες επιτροπές. Εμποροι . 28 Καλουπάγεβ και Ραζουβάγεβ . Το παρακράτημα και ο φόρος επισιτισμού. «Η κύρια γραμμή του κόμματος πά­ νω στο ζήτημα αυτό. λευκοφρουρίτες χρησιμοποιόταν για την αντεπανάσταση γενικά. Οι επαναστατικές επιτροπές συγκέντρωναν στα χέρια τους το απόλυτο της πολιτικής και στρατιω­ τικής εξουσίας. Μ ιλιούτιν που πρότεινε την κρατικο­ ποίηση των συνεταιρισμών. αρ. Ο Λένιν στο άρθρο αυτό διατύπωσε το πρόγραμμα ανάπτυξης του συνεταιρισμού του αγροτικού πληθυσμού. που υπο­ βλήθηκαν για συζήτηση στο συνέδριο. -33.. που στη συνεδρίαση του στις 2 του Απρίλη 1920 εξέτασε κάμποσες παραλλαγές θέσεων για τους συνεταιρισμούς.διαρθρωτική υποδιαίρεση των υπουργείων και των άλ­ λων κεντρικών και τοπικών κρατικών οργάνων. Το τεύχος του περιοδικού «Κράσνι Τερρόρ». ΑΣΛΟ (Ανώτατο Σοβιέτ Λαϊκής Οικονομίας) . σημ.μικρό έμποροι στην προεπανα­ στατική Ρωσία. -25.1932. Ε.κοινωνικό στρώμα των εμπόρων στην προεπαναστατική Ρω­ σία. . -23. Π. 35. Βλ. πρόσωπα Ίων έργων του ρώσου σατιρικού συγγραφέα Μ. Γενική διεύθυνση .. Λένιν. Το στρώμα αυτό ήταν μια από τις πηγές της δημιουργίας της αστικής τάξης στη Ρωσία.ανεπίσημη ονομασία των ένοπλων σχημα­ τισμών. που δημιουργήθηκαν στην Ρωσία μετά την Μεγάλη Οχτωβριανή σοσιαλιστική επανάσταση για τον αγώνα ενάντια στην αντεπανάσταση.«μπακαλισμός») . που τον καιρό του εμφύλιου πολέμου και της στρατιωτικής επέμβασης του 1918 .προσωρινά έκτακτα όργανα της Σοβιετικής ε­ ξουσίας στην περίοδο του εμφύλιου πολέμου του 1918 . Σαλτικόφ . -26.1920. Στη συνεδρίαση του τμήματος στην αρ­ χή πάρθηκαν σαν βάση οι θέσεις του Β. -24. 26. όπως επίσης στην καθημε­ ρινή γλώσσα.

είχε σκοπό την ανάπτυξη των παραγωγικών δυνάμεων της Σοβιετικής χώρας. -38. 33. Μετά το τέλος της ξένης στρατιωτικής επέμβασης και του εμφύλιου πολέμου το παρακράτημα των προϊόντων καταργήθηκε και αντικαταστάθηκε από τον φό­ ρο επισιτισμού.1920. την άνοδο της αγροτικής οι­ κονομίας. Η πολιτική αυτή ονομάστηκε •νέα» σε αντίθεση με την οικονομική πολιτική που ακολουθούνταν στην περίο­ δο του πολέμου και που πέρασε στην ιστορία με την ονομασία πολιτική του «πο­ λεμικού κομμουνισμού». την πραγματοποίηση όμως της πολιτικής αυτής εμπόδισε η στρατιωτική επέμ­ βαση και ο εμφύλιος πόλεμος του 1918 . Κρυμμένη πίσω από την αρι­ στερή φρασεολογία για επαναστατικό πόλεμο. που επέτρεπε για ένα χρονικό διάστημα. Λένιν την άνοιξη του 1918. Το κόμμα κάτω από την καθοδή­ γηση του Λένιν απόκρουσε αποφασιστικά την πολιτική των «αριστερών κομ­ μουνιστών». Εμφα­ νίστηκε στις αρχές του 1918 σε σχέση με το ζήτημα για τη σύναψη ειρηνικής συμφωνίας με την Γερμανία (ειρήνη του Μπρεστ).βάσεις της πολιτικής αυτής τις επεξεργάστηκε ο Β. Οι «αριστεροί κομμουνιστές» έπαιρναν λανθασμένες θέσεις σε μια σειρά ζη­ τήματα δόμησης της λαϊκής οικονομίας. Τάσσονταν ενάντια στην εισαγωγή της μονοπρόσωπης διεύθυνσης και της εργατικής πειθαρχίας.ά. Η αναγκαστική πολιτική του «πολεμικού κομμουνι­ σμού» χαρακτηριζόταν από υπερβολική κεντρικοποίηση της παραγωγής και της κατανομής των προϊόντων. να τα πουλούν στην αγορά και μέσω της αγοράς να αποκτούν απαραίτητα βιομηχανικά προϊόντα. ενάντια στην χρη­ σιμοποίηση αστών ειδικών στην βιομηχανία. Πρόκειται για τους σοσιαλιστές ουτοπιστές Ρόμπερτ Ό ο υεν (Owen). 37. η ομάδα των «αριστερών κομμου­ νιστών» υπεράσπιζε την τυχοδιωκτική πολιτική της προσέλκυσης του ανύπαρ­ κτου ακόμα στρατού της Σοβιετικής δημοκρατίας στον πόλεμο ενάντια στην ι­ μπεριαλιστική Γερμανία και με τον τρόπο αυτό έθετε την Σοβιετική εξουσία κά­ τω από τον κίνδυνο καταστροφής. I. σε πε­ ριορισμένο αριθμό. Σύμφωνα με την πολιτική αυτή. Οι αγρότες απόκτησαν την δυνατότητα να χρησιμοποιούν ελεύ­ θερα τα περισσεύματα των παραγόμενων προϊόντων. Η νέα οικονομική πολιτική.οπορτουνιστική ομάδα στο ΡΚΚ (μπ). την ύπαρξη καπιταλιστικών στοιχείων με την διατήρηση από το κράτος των κυριώτερων οικονομικών θέσεων. οι αγρό­ τες έδιναν στο κράτος όλα τα περισσεύματα των αγροτικών προϊόντων. 36. τη δημιουργία οικονομικής βάσης για το πέρασμα στο σοσιαλισμό. «Αριστεροί κομμουνιστές» . 48 . Σαρλ Φουριέ (Fourier) κ. 33. απαγόρευση του ελεύθερου εμπορίου και κράτημα περισσευμάτων αγροτικών προϊόντων.

Καρλ (1854 .1909 και 1917 .του κεντρισμού (καουτσκισμού). Χάαζε (Ή ω se) Ούγκο (1863 . Νικολάι Νικολάγιεβιτς (1883 . -13.ένας από τους ηγέτες της γερμανικής σο­ σιαλδημοκρατίας.ένας από τους ηγέτες και τους θεωρη­ τικούς της γερμανικής σοσιαλδημοκρατίας και της II Διεθνούς.1936) . Στην περίοδο της προετοιμασίας και της διεξαγωγής της Οχτωβριανής σοσιαλιστικής επανάστασης παρουσίαζε ταλαντεύσεις. Το 1918 μαζί με τους «αριστερούς κομμουνιστές» τασσό­ ταν ενάντια στην σύναψη της ειρήνης του Μπρεστ. τάχθηκε ενάντια στην ένοπλη εξέγερση.1924) . κατά του κόμματος των μπολσεβίκων και του Σοβιετικού κρά­ τους. Εφάρμοζε πολιτική σκληρής καταπίεσης κατά της εργατικής τάξης. -28 Λάτσις.ήταν μέλος του κόμματος των μπολσεβίκων από το 1901. ιδεολόγος μιας από τις πιο επικίν­ δυνες. Mapxiv Ιβάνοβης (Σούνχραμπς. -18 ΚρεστΙνσκι. Επανηλειμμένα τασσόταν κατά της λενινιστικής πολιτικής του κόμματος.1938) . Συνέβαλε στην κατάπνιξη της επανάστασης του Νοέμβρη του 1918 στη Γερμανία. Στην αρχή μαρ­ ξιστής. Στα 1906 .σοβιετικος κομματικός και κρατικός παράγοντας. Γιαν Φρίντριχοβιτς) (1888 . 19. Μετά την Οχτωβριανή σοσιαλιστική επανάσταση τασσόταν α­ νοιχτά κατά της προλεταριακής επανάστασης και της δικτατορίας της εργατι­ κής τάξης. αργότερα αποστάτης του μαρξισμού. Κάοοτσκι (TCautskyj. Κλεμανσώ (Clemenceau. -19.πρόεδρος των ΗΠΑ στα 1913 1921.18. για το εργατικό κίνημα. Από το 1921 βρισκόταν σε διπλωματική υπηρεσία. Ζωρζ Μκενζαμέν ( 1841 .πολιτικός και κρατι­ κός παράγοντας της Γαλλίας. Το 1934 για την φρα­ ξιονιστική του δράση διαγράφτηκε από το κόμμα.1920 ήταν πρόεδρος της γαλλικής κυβέρνη­ σης. -17. 17 .. Υπήρ­ ξε ένας από τους οργανωτές και εμπνευστές του αποκλεισμού και της ένοπλης ε­ πέμβασης κατά της Σοβιετικής Ρωσίας.1938) . Γκριγκόρι Εβσέγιεβιτς (1883 .1929) . Τον Απρίλη του 1917 ένας από τους ιδρυτές του «Ανεξάρτητου σοσιαλδημοκρατικού κόμματος της Γερμανίας*. ένας από τους οργανωτές της στρατιωτικής επέμβασης των ιμπεριαλιστι­ κών κρατών ενάντια στη Σοβιετική Ρωσία.1919) . οπορτουνιστής.ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ ΟΝΟΜΑΤΩΝ ΟΜσων ^Wilson) Τόμος Γούντρο{ 1856 . Μετά την Οχτωβριανή σο­ σιαλιστική επανάσταση κατείχε μια σειρά υπεύθυνες θέσεις.μέ- 49 . -7. επί πολλά χρόνια ηγέτης του κόμματος των ριζο­ σπαστών. παραλλαγές του οπορτουνισμού .1938). Ζηνόβιεφ (ΡαντομΙσλσκι).

Αλεξάντρ Ιβάνοβιτς (1894 . Στα 1918. πολεμική και σοβιετική υπηρε­ σία.22. μετά εργαζόταν σε άλλη υπεύθυνη σοβιετική και οικονομική υπηρεσία.επιφανής παραγοντας του αγγλικού ερ­ γατικού κινήματος.1883). Τσούτσιν.1965) . -7. 28. -22. -28 Σαιντεμαν (Scheidemann/ Φίλιπκ (1865 . από το 1910 μπολσεβίκος. Αεφ Συμεόνοβιτς (1886 .1942) .μεγάλος άγγλος σοσιαλιστής. ηγέτης της αριστερής πτέρυγας του Βρετανικού σοσιαλιστι­ κού κόμματος στη Σκωτία.1821 ήταν αντιπρόεδρος του ΑΣΛΟ. δηλώνοντας ότι διαφωνεί με την πολιτική του κόμματός. -19 . Μετά την Οχτωβριανή σοσιαλι­ στική επανάσταση.παράγοντας του ρωσικού επαναστικού κινήματος.ρώσος σοσιαλδημοκράτης. Επανηλειμμενα τασσόταν ενάντια στην λενινιστική πο­ λιτική του κόμματος Το 1928 ήταν ένας από τους ηγέτες της δεξιάς οπορτουνιστικής παρέκκλισης.ουτοπιστής.1924 ήταν συντάκτης της εφημερίδας «Μπεντνοτά». Στο II Πανρωσικό συνέδριο των Σοβιέτ (1917). 29. που η δράση του καθοριζόταν από τα συμφέροντα της αστικής τάξης. -24.μέλος του ρωσικού σοσιαλδημοκρατι­ κού κινήματος από το 1899.επιφανής παράγοντας του γερμα­ νικού και του διεθνούς εργατικού κινήματος. Μαρξ (Marx).1939) .1938) .ενας από τους ηγέτες της α­ κροδεξιάς. -28. 30.). μπολσεβίκος. Φεόντορ Γκριγκόριεβιτς (1883 .1919 ήταν πρόεδρος της Έ κτακτης Επιτροπής του νο­ μού Βεσιεγκόνσκ Στα επόμενα χρόνια κατείχε ανώτατες διοικητικές θέσεις σέ μια σειρά στρατιωτικά ιδρύματα.μέλος του Κομμουνιστικού Κόμ­ ματος από το 1918. Μετά την κατάπνιξη της εξέγερσης δολοφονηθηκε άγρια από τους αντεπαναστατες. Το Νοέμβρη του 1917 ήταν οπαδος της δημιουργίας κυβέρνησης συνασπισμού με τη συμμέτοχη των μενσεβίκων και των εσέρων και. Σοσνόβσκι. ηταν διοικητής του Κόκκι­ νου Στρατού Στα 1918 . Αλεξά Ιβάνοβιτς (1881 . Τον καιρό της επανάστασης του Νοέμβρη 1918 στη Γερμανία ήταν μέλος του λεγά­ μενου Συμβουλίου των λαϊκών πληρεξουσίων. σε υπεύθυνη κομματική. ήταν μέλος του Πολι­ τικού Γ ραφείου της ΚΕ. Για την αντικομματι­ κή του δράση διαγράφτηκε από το κόμμα. S0 .1923) . Λήμπκνεχτ (Liebknecht. Ρόμπερτ ( 1771 . -21 Τοντόρσκι. μετά την Οχτωβριανή σοσιαλιστική επανάσταση κατείχε υπεύθυνη κομματική θέση. -8. Μετά την Οχτωβριανή σοσιαλιστική επανάσταση κατείχε μια σειρά υπεύθυνες κρατικές θέσεις. μπήκε στο Συμβουλιο των Λαϊκών Επιτρόπων σαν Λαϊκός επίτροπος Γεωργίας.1937) . Οουεν (Owen). πήρε μέρος στον εμφύλιο πολεμο. Στα 1918 . ' Ηταν ένας από τους οργανωτές της αιματη­ ρής κατάπνιξης του γερμανικού εργατικού κινήματος στα 1918 . Καρλ( 1871 .20.1858) . ένας απο τους καθοδηγητές της α­ ριστερής πτέρυγας της γερμανικής σοσιαλδημοκρατίας ' Ηταν ένας από τους ι­ δρυτές του Κομμουνιστικού Κόμματος της Γερμανίας και από τους καθοδηγητές της εξέγερσης των εργατών του Βερολίνου το Γενάρη του 1919. Το 1937 για την αντικομματική του δράση διαγραφτηκε από το κόμμα. -21 . 27. οπορτουνιστικής πτέρυγας της γερμανικής σοσιαλδημοκρατίας. 19.λος του μπολσεβίκικου κόμματος από το 1905. ΡΙκοφ. 29. αποχώρησε από την ΚΕ και από την κυβέρνηση. Καρλ (1818 .1919) .1937) . -7.1921. -39. 19 . Μιλούτιν. Βλαντίμφ Πάβλοβιτς (1884 . Ασχολούνταν με φιλολογική εργασία.ρώσος σοσιαλδημοκράτης.20 Μάκλιν (Maclean/ Τζων (1879 . στην αρχή ανήκε στους μενσεβίκους.

9 του Δεκέμ­ βρη 1918 Μια μικρή εικόνα για την αποσαφήνιση μεγάλων ζητημάτων Λόγος για το συνεταιρισμό.ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Λόγος στη συγκέντρωση των πληρεξουσίων του κεντρικού εργατι­ κού συνεταιρισμού Μόσχας. 26 του Νοέμβρη 1918 Λόγος στο III συνέδριο του εργατικού συνεταιρισμού. 3 του Απρίλη Για τον καταναλωτικό και παραγωγικό συνεταιρισμό Για το συνεταιρισμό Σημειώσεις Ευρετήριο ονομάτων 5 II 21 26 31 33 42 49 .

ρμύ τους αναγνώστες που θα ήθελαν να εκφράσουν τη γνώμη τους για τη μετάφραση kui την καλλιτεχνική επιμέλεια του θιθλϊου αυ­ τού. να μας στεΐλουν τις παρατηρήσεις τους στη διεύθυνση: Izlatelstvo PROGRES Zoubovsky Boulevard. 17 Moskva USSR .ΣΤΟΥΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΕΣ Οι εκδόσεις ΠΡΟΓΚΡΕΣ παρακαλοϋν Οι.

Η σειρά αυτή περιλαμβάνει τα πιο σπουδαία έργα.της κοινωνίας και της ανθρώπινς σκέψης.στα οποία οι κλασσικοί του μαρξισμούλενινισμού αναπτύσσουν τη διδασκαλία τους για την εξέλιξη της φύσης. εξετάζουν τις κοινωνικοοικονομικές σχεσεις τού καπιταλισμού και τις βασικές ΕΞ νομοτέλειες του σοσιαλισμού. τουΈνγκελς . I ΛΕΝΙΝ Για το συνεταιρισμό -ΜΑΡΞ .ΠΡΟΓΚΡΕΣ Οι εκδόσεις ΠΡΟΓΚΡΕΣ μεταφράζουν τα έργα του Μαρξ.του Λένιν σε παραπάνω από *50 γλώσσες.