You are on page 1of 280

Plik jest zabezpieczony znakiem wodnym

Chris Kyle wsppraca Scott McEwen, Jim DeFelice

CEL SNAJPERA
Historia najniebezpieczniejszego snajpera w dziejach amerykaskiej armii
tumaczenie Micha Romanek

Wydawnictwo Znak

===LUIgTCVLIA5tAm9PeUlwQXFRJkkjQClML0c0UTVZOFMTZBQ6SiY=

Bracia

Ten po prawej to Chris Kyle. A ten po lewej to ja Kisiel (Pudding jak przetumaczy Amerykacom to przezwisko ktry z moich yczliwych kolegw). Zdjcie zrobilimy pod koniec naszej zmiany. Bylimy ju wtedy naprawd zyci. Obaj chcielimy mie takie zdjcie na pamitk. Poznalimy si podczas mojej drugiej zmiany w Iraku. By 2004 rok. Dziaalimy w ramach Grupy Zadaniowej (Task Force), ktrej celem byo przeciwdziaanie atakom terrorystycznym na siy koalicji i nowe wadze Iraku. Tak jak pisze Chris, brakowao nam wwczas nawigatorw. Przydzielono nam wic kogo z Navy SEAL. Podobno snajpera. Pierwsze spotkanie byo raczej pene rezerwy. Patrzylimy na siebie, taksujc tego drugiego. Co on potrafi? Nie nawali? Rozmowa si nie kleia. Nikt nie lubi, jak przyjeda kto z zewntrz i zaczyna opowiada o swoich najlepszych na wiecie jego zdaniem technikach. A my w 2004 ju wiele umielimy... Zamieszkalimy razem w wydzielonej czci Campu Pozzi. Wszystkiego kilka namiotw i trzy domki po ochronie paacowej Saddama. Kady mia do dyspozycji jakie 2 metry na 2 metry przestrzeni. W takiej ciasnocie albo si szybko kogo znienawidzi, albo polubi. A Chrisa nie sposb byo nie lubi. Zawsze umiechnity, gotw do pomocy, chtny do nauki czego nowego. Szybko nabralimy do siebie zaufania. Jedna, dwie akcje i wiedzielimy ju o sobie wszystko. Jak ten drugi si zachowuje, jak szybko reaguje, gdy plan bierze w eb, czy pcha si do przodu, czy te potrafi utrzyma swe miejsce w szyku. Chrisowi nie w smak byo siedzenie w humvee, gdy my wywalalimy drzwi i wracalimy z kolejnym HVT w worku na gowie. W kocu to by operator taki jak my. Ale nie narzeka. To by w stu procentach profesjonalista. Nawet pniej, gdy przydzielano mu bardzo trudne zadania, nie syszelimy z jego ust sowa skargi. Nie chwali si rwnie swoimi osigniciami. By troch zaprzeczeniem naszych wyobrae o Jankesach.

Pomidzy operatorami si specjalnych wywizuje si szczeglna wi. Trudno j wytumaczy osobom z zewntrz. Zostajemy brami, ze wszystkimi konsekwencjami z tego pyncymi. Nasi koledzy z zespou staj si nasz rodzin. Spdzamy ze sob wicej czasu ni z prawdziwymi bliskimi. I nie zajmujemy si bezpiecznymi zajciami. To niesamowicie zblia. A wojna? To nie my decydujemy, gdzie jedziemy i z kim bdziemy walczy. Jestemy onierzami i mamy obowizek wykonywa rozkazy. Nie dyskutujemy o susznoci tej czy innej wojny. A gdy ju jestemy na wojnie, liczy si zadanie. I to, by twj brat bezpiecznie wrci z akcji. To jest najwaniejsze. Tam tylko to si liczy. Chris sta si naszym bratem. A zapomniabym o ubrwce. Mocno musiaa Chrisowi zapa w pami. Czasem gdy stary pozwoli (a rzadko tak bywao, oj, rzadko), siadalimy wszyscy wieczorem razem przy drinkach z soku jabkowego i ubrwki. Amerykanie lubili do nas przychodzi u nich obowizywa cakowity zakaz picia alkoholu. Gadalimy o wszystkim. O akcjach, o naszych dziewczynach i dzieciach. Lubilimy te chwile, oni te. I lubili nasze drinki. Bardzo si ciesz, e Chris zdecydowa si na spisanie swoich wspomnie. I jestem mu bardzo wdziczny, e nie zapomnia o nas. Zreszt czego si spodziewaem? Nie zapomina si o braciach.
starszy chory sztabowy Andrzej K. Kisiel onierz Wodnego Zespou Bojowego Jednostki Wojskowej GROM, obecnie w stanie spoczynku

*** W czasie kilku lat, kiedy GROM suy w Iraku, bardzo czsto cieki przecinay nam si z SEALsami. To oczywiste, bo zarwno oni, jak i my przygotowywalimy si do wykonywania podobnych zada. Pierwszy raz wsplne operacje z SEALsami wykonywaem w Zatoce Perskiej. Byy to nocne akcje zwizane z ograniczeniem przemytu irackiej ropy. Wsiadalimy z Amerykanami do tych samych odzi i ruszalimy. Gdy trafialimy na mniejsze jednostki, to raz abordau dokonywali Amerykanie, innym razem my. Gdy trafia si dua jednostka pywajca, dziaania byy prowadzone wsplnie. Amerykanie wykonywali te operacje od duszego czasu, wic na pocztku z kolegami korzystalimy z ich dowiadczenia oraz wsparcia. Dlatego w pierwszych tygodniach w migowcach, ktre zabezpieczay nas z powietrza, siedzieli snajperzy SEALsw. Ale dosy szybko ich miejsca zajli zmiennicy z GROMu. Kilka tygodni przed rozpoczciem wojny zacienilimy wspprac. SEALsi mieli zdobywa terminal przeadunkowy ropy MAAOT, a my bliniaczy KAAOT. Wtedy chyba pierwszy raz doszedem do wniosku, e oni przychodz podpatrywa, jak my si przygotowujemy do roboty. Z kamieni i takich zwykych tam, jakich do wygradzania miejsca uywa na przykad policja, zbudowalimy model platformy. Ta konstrukcja zajmowaa powierzchni kilkuset metrw kwadratowych! Obserwowaem, jak

oni pocztkowo z pewnego rodzaju politowaniem patrzyli na nasze treningi na sucho. Bo w penym oporzdzeniu trenowalimy najrniejsze scenariusze dziaania. Niekiedy podstawowe, jak przejcie z karabinka na pistolet. Gdy nastpi dysfunkcja broni gwnej albo trzeba dokona sprawdzenia maego ciasnego pomieszczenia, operator byskawicznie powinien odrzuci bro gwn i automatycznie wydoby z kabury pistolet uprzednio przygotowany do strzau. Wszystko to trenowalimy, eby podtrzymywa wyrobione nawyki oraz wiczy pami miniow. SEALsi najpierw uwaali, e to jest podstawowy trening, ktry oni maj ju za sob. Umiaem si wic, gdy po jakim czasie zauwayem, e oni zaczli trenowa w identyczny sposb. W Kuwejcie pokazywalimy im zaawansowane techniki ochrony VIP-w. Dla nich to bya nowo. A my w tej robocie mielimy dowiadczenia z misji na Haiti i na Bakanach. Stacjonujc w Kuwejcie, sporo razem strzelalimy. Na nich wraenie robili nasi strzelcy wyborowi. U nas standardem byo to, e z karabinu wyborowego Remington kalibru 7,62 mm trzeba zneutralizowa cel znajdujcy si w odlegoci 500600 metrw. No i przy takim strzelaniu mielimy 80 procent trafie! To dla sojusznikw byy wietne wyniki. Nasi snajperzy byli ju wtedy po misji w grzystym Afganistanie, gdzie przetrenowali strzelanie pod ktem. To trudna sztuka. SEALsi uwanie obserwowali te sposb, w jaki nasi snajperzy obsugiwali swoje karabiny: jak konserwowali czci metalowe i optyk, prowadzili dzienniki strzelania. Karabin snajperski to konstrukcja niezawodna jak szwajcarski zegarek. Trzeba jednak o niego dba jak o niemowl. Od 2003 roku nasi najlepsi snajperzy uywaj amerykaskich karabinw wyborowych dalekiego zasigu CheyTac, wyposaonych midzy innymi w komputery balistyczne. Taki sprzt umoliwia likwidacj celw z odlegoci 2 kilometrw. Wspominam o tym, bo ta bro jest marzeniem wielu snajperw z najbardziej elitarnych jednostek specjalnych USA. Najwiksze wraenie robiy na SEALsach nasze umiejtnoci strzelania przez szyb, do celw ruchomych, do celw ukazujcych si oraz sposoby maskowania w ukryciach snajperskich. Tego ostatniego ju w poowie lat dziewidziesitych uczyli nas strzelcy z brytyjskiego SAS-u. A po latach operowania w Irlandii Pnocnej to byli profesjonalici z niezwykym dowiadczeniem z walk w miecie. Generalna zasada jest taka: snajper musi si wtopi w pomieszczenie, z ktrego strzela. I jeszcze przed oddaniem pierwszego strzau powinien zadba o kilka stanowisk zapasowych. Tak, eby po kadym strzale mc zmieni pozycj. W Iraku dziaalimy z SEALsami w An-Nasirijji, Al-Falludy, a przede wszystkim w Bagdadzie. Spotykalimy si take na wiczeniach w rnych miejscach na wiecie. Teraz moi koledzy rami w rami operuj z nimi w Afganistanie. Z perspektywy tych lat widz, e bez wzgldu na to, skd s, profesjonalici w mundurach szybko znajd ze sob wsplny jzyk. I byskawicznie w razie potrzeby mog ze sob wsppracowa w czasie najtrudniejszych operacji. Dlatego jeszcze nieraz usyszycie o wsppracy polskich i amerykaskich komandosw.

podpukownik rezerwy Andrzej Kruczyski byy dowdca Zespou Bojowego Jednostki Wojskowej GROM, w czasie wojny w Iraku dowodzi midzy innymi operacj zdobycia platformy w Umm Kasr, uczestniczy w misjach GROM-u na Haiti, we Wschodniej Slawonii, Kosowie i Macedonii
===LUIgTCVLIA5tAm9PeUlwQXFRJkkjQClML0c0UTVZOFMTZBQ6SiY=

Przedmowa do polskiego wydania


We wsplnych operacjach z polskim GROM-em po raz pierwszy uczestniczyem we wrzeniu 2004 roku, kiedy zostaem im przydzielony do pomocy w Bagdadzie. Kilku komandosw z GROM-u spotkaem ju wczeniej, jaki czas przed swoj pierwsz zmian, wic wiedziaem, co potrafi. Mimo to kiedy wreszcie miaem okazj dziaa z nimi rami w rami, byem pod ogromnym wraeniem ich profesjonalizmu i umiejtnoci. Ci gocie to nieprzecitni twardziele, wojownicy z prawdziwego zdarzenia, niezrwnani pod wzgldem wyszkolenia i efektywnoci dziaania. Wszystko, co robili od planowania poprzez sam operacj po meldunek po akcji wykonywali niezwykle sprawnie i skutecznie. Najpierw dostaem przydzia na nawigatora i pomagaem im odnajdywa domy podejrzanych bojownikw oraz inne cele na terenie miasta. Nie mwiem po polsku, a moja nosowa teksaska wymowa angielskiego nie bya atwa do zrozumienia, dlatego byem zaskoczony, e tak szybko pokonalimy barier jzykow. Od chwili naszego pierwszego wsplnego wyjazdu na akcj czuem, e jestem aktywnym czonkiem zespou. Ale nie bybym SEALsem, gdyby wystarczao mi pilnowanie mapy czy planowanie tras dotarcia do miejsca operacji i z powrotem. Zdecydowanie chciaem robi co wicej. Do szybko dowdca jednostki poprosi mnie, ebym przyczy si do kolejki w grupie szturmowcw podczas wywaania drzwi i wchodzenia do budynkw. Przystosowanie si do nowej grupy nie byo trudne. Mamy wprawdzie odrobin rne procedury, ale caociowe podejcie do dziaa panujce w tej jednostce i stosowane w niej rozsdne zasady taktyczne sprawiay, e poczuem si wrd nich zupenie swojsko. A poszczeglni operatorzy naprawd dokadali stara, by pomc mi si dopasowa. Byli to ludzie powanie podchodzcy do wykonywania powierzonej im misji, ale te potraficy po caym dniu pracy dobrze si zabawi. To kolejna cecha, ktr jako SEALs bardzo ceni. Myl, e rwnie w tym zakresie paru rzeczy si od nich nauczyem. Przekonali mnie na przykad ponad wszelk wtpliwo, e najlepsza wdka na wiecie pochodzi z Polski. Bardzo si ciesz, e moja ksika zostanie wydana w Polsce. Mam nadziej, e to, co w niej opisaem, pokazuje cho drobn cz tej znakomitej roboty, jak wykonuj GROM i wszystkie polskie jednostki wojskowe. I jedno chciabym na koniec doda: jestem dumny, e suyem z GROM-em.
Chris Kyle
===LUIgTCVLIA5tAm9PeUlwQXFRJkkjQClML0c0UTVZOFMTZBQ6SiY=

Ksik t dedykuj mojej onie Tai i naszym dzieciom za to, e ze mn wytrzymali. Dzikuj, e bylicie tu nadal, kiedy wrciem do kraju. Chciabym take zadedykowa j pamici Marca i Ryana, moich braci SEALsw za ich pen odwagi sub krajowi i dozgonn przyja dla mnie. Ich mier bdzie dla mnie do koca ycia krwawic ran.
===LUIgTCVLIA5tAm9PeUlwQXFRJkkjQClML0c0UTVZOFMTZBQ6SiY=

Nota od autora
Wydarzenia stanowice tre tej ksiki s prawdziwe, opisane jak najdokadniej z moich wspomnie. Przytoczone wypowiedzi rekonstruowalimy na podstawie tego, jak je pamitam, dlatego nie zawsze musi to by ich dosowny zapis. Jednak sens dialogw zosta oddany wiernie. W cigu swojej wojskowej kariery uczestniczyem w wielu operacjach, ktre ze wzgldu na bezpieczestwo pastwa nadal pozostaj tajne. Mj udzia w nich nie zosta opisany w tej ksice. Podczas pracy nad ni nie wykorzystano adnych tajnych informacji. Wielu z tych, z ktrymi suyem, wci jest SEALsami w subie czynnej. Inni pracuj w rozmaitym charakterze dla amerykaskiego rzdu, dbajc o bezpieczestwo pastwa. Wrogowie naszego kraju mog uwaa ich wszystkich podobnie jak mnie za swoich wrogw. Z tego powodu nie podaj w tej ksice prawdziwych nazwisk swoich kolegw. Kady z nich domyli si, e to o nim pisz, i mam nadziej, e wszyscy wiedz, jak bardzo im jestem wdziczny.
C.K.
===LUIgTCVLIA5tAm9PeUlwQXFRJkkjQClML0c0UTVZOFMTZBQ6SiY=

Prolog

Zo w celowniku
Koniec marca 2003 roku, okolice An-Nasirijji
Patrzyem przez celownik karabinu snajperskiego, lustrujc drog biegnc przez niewielkie irackie miasteczko. Niespena 50 metrw ode mnie otworzyy si drzwi maego domu. Wysza z nich jaka kobieta z dzieckiem. Poza tym ulica bya pusta. Miejscowi Irakijczycy, w wikszoci przeraeni, pochowali si do domw. Kilku ciekawskich wygldao zza zasonek i czekao. Syszeli pomruk zbliajcego si oddziau Amerykanw. Ulic zaczynali wypenia marines, prcy na pnoc, by wyzwoli kraj spod wadzy Saddama Husajna. Moim zadaniem byo zapewnienie im ochrony. Nasz pluton zaj budynek ju wczeniej, podkradszy si na pozycje umoliwiajce zabezpieczenie marines. Chodzio o to, by zapobiec ich wpadniciu w nieprzyjacielsk zasadzk podczas przemarszu przez miasteczko. Nie wydawao si to zbyt trudne a nawet gdyby co miao si dzia, na szczcie miaem po swojej stronie marines. Widziaem, jak potna jest ich bro, i za nic w wiecie nie chciabym musie walczy przeciwko nim. Iracka armia bya bez szans. Wydawao si zreszt, e faktycznie ju opucia ten teren. Wojna zacza si niecae dwa tygodnie wczeniej. W jej rozpoczciu 20 marca we wczesnych godzinach porannych pomaga mj pluton Charlie (pniej Cadillac) nalecy do SEAL Team Three. Wyldowalimy na pwyspie Al-Fau i zabezpieczylimy tamtejsze instalacje odbiorcze ropy, eby Husajn nie mg ich podpali, jak to zrobi podczas pierwszej wojny w Zatoce. Teraz dostalimy zadanie pomagania marines w czasie ich marszu na pnoc, w stron Bagdadu. Byem SEALsem, wyszkolonym w operacjach specjalnych komandosem marynarki wojennej. SEAL jest akronimem pochodzcym od sw: SEa, Air, Land, czyli: morze, powietrze, ld, i cakiem dobrze opisuje szeroki zakres miejsc, w ktrych prowadzimy dziaania. W tym wypadku bylimy ju daleko w gbi ldu, duo dalej, ni SEALsi prowadzili dziaania w dawniejszych czasach, chocia odkd toczy si wojna z terroryzmem, stao si to czst praktyk. Prawie trzy lata zajo mi szkolenie i uczenie si na wojownika; byem gotw do tej walki a przynajmniej na tyle gotw, na ile mona by gotowym. Trzymaem w rkach nalecy do szefa mojego plutonu .300 win mag, powtarzalny precyzyjny karabin snajperski. Dowdca ju od duszego czasu zapewnia oson ulicy i potrzebowa chwili odpoczynku. Okaza mi wielkie zaufanie, wybierajc mnie na zmiennika i dajc wasn bro. Byem

nadal nowy w teamach wci jeszcze nowicjusz, debiutant. Zgodnie ze standardami SEALsw musiaem najpierw zosta poddany wszechstronnemu testowi. W tamtym czasie nie przeszedem jeszcze szkolenia na snajpera SEAL. Strasznie chciaem nim zosta, ale droga do tego bya duga. Dajc mi tego ranka karabin, szef chcia mnie w ten sposb sprawdzi, chcia si przekona, czy ma do czynienia z odpowiednim materiaem na snajpera. Znajdowalimy si na dachu starego podniszczonego budynku stojcego na skraju miasteczka, przez ktre mieli przej marines. Pod nami wiatr rozmiata po zniszczonej drodze py i papiery. mierdziao jak w kanale ciekowym ten typowy dla Iraku odr by czym, do czego nigdy nie udao mi si przywykn. Nadchodz marines powiedzia dowdca, kiedy budynek zacz dre. Obserwuj. Spojrzaem przez celownik. W pobliu nie byo nikogo poza t kobiet i jednym czy dwojgiem dzieci. Patrzyem, jak zblia si oddzia naszych. Dziesiciu modych dumnych marines w mundurach wyskoczyo z pojazdw i sformowao si w szyku patrolowym. Kiedy Amerykanie si ustawiali, kobieta wyja co spod ubrania i pocigna za to. Odbezpieczya granat. W pierwszej chwili nie zdaem sobie z tego sprawy. Zdaje si, e to co tego powiedziaem do szefa, opisujc, co widz, podczas gdy on te obserwowa. te i ma... Ona trzyma granat powiedzia dowdca. To chiski granat. Cholera. Strzelaj. Ale... Strzelaj. Zdejmij ten granat. Marines... Zawahaem si. Kto prbowa poczy si z marines przez radio, ale nie moglimy ich wywoa. Szli wzdu ulicy, kierujc si w stron kobiety. Strzelaj! pad rozkaz. Pocignem za spust. Kula wyleciaa w lufy strzeliem. Granat upad. Kiedy wystrzeliem po raz drugi, granat wybuch. To by pierwszy raz, kiedy zabiem kogo z karabinu snajperskiego. A take pierwszy raz w Iraku i jedyny kiedy zabiem kogo innego ni biorcego udzia w walce mczyzn. Miaem obowizek strzeli i nie auj tego. Ta kobieta i tak by zgina. Ja tylko zadbaem o to, eby nie zabraa ze sob adnego z marines. Byo jasne, e chce ich zabi, ale to nie wszystko: nie zwracaa najmniejszej uwagi na nikogo w pobliu, kogo mg rozerwa granat albo kto mg zgin w wyniku otwarcia ognia. Nie obchodziy j ani dzieci na ulicy, ani ludzie w domach, moe nawet jej wasne dziecko...

Bya za bardzo zalepiona przez zo, eby zwraca na nich uwag. Chciaa po prostu ze wszelk cen zabi Amerykanw. Moje strzay ocaliy kilku rodakw, ktrych ycie byo w oczywisty sposb warte wicej ni wynaturzona dusza tej kobiety. Mog stan przed Bogiem z czystym sumieniem i odpowiedzie za to, co zrobiem. Ale szczerze i gboko znienawidziem zo, ktre optao t kobiet. Nienawidz go po dzi dzie. Dzikie, nikczemne zo. To z nim walczylimy w Iraku. To dlatego mnstwo ludzi, take ja, nazywao wrogw dzikusami. Naprawd nie dao si inaczej opisa tego, z czym si tam stykalimy. Cigle kto mnie pyta: Ilu ludzi zabie?. Standardowo odpowiadam: Czy od tego, co powiem, bdzie zaleao, czy jestem w mniejszym lub wikszym stopniu czowiekiem?. Liczba moich ofiar nie ma dla mnie znaczenia. auj, e nie zabiem wicej wrogw. Nie po to, eby mie si czym przechwala, lecz dlatego, e uwaam, e wiat jest lepszy bez tych dzikusw, ktrzy pozbawiali ycia moich rodakw. Kady, kogo zastrzeliem w Iraku, prbowa wyrzdzi jak krzywd Amerykanom albo Irakijczykom wiernym nowym wadzom. Jako SEALs miaem zadanie do wykonania. Zabijaem wroga wroga, ktrego widziaem dzie w dzie, jak spiskuje, eby zabija moich braci. Drcz mnie wspomnienia sukcesw nieprzyjaciela. Nie byo ich wiele, ale nawet ycie jednego Amerykanina jest t jedn strat za duo. Nie przejmuj si, co myl o mnie inni. To jedna z tych rzeczy, za ktre najbardziej podziwiaem ojca, kiedy byem mody. Mia w nosie, co myleli inni. By tym, kim by. Taka postawa to jedna z cech, dziki ktrym ani troch nie zwariowaem. Oddajc t ksik do druku, wci czuj si troch nieswojo na myl, e publikuj histori swojego ycia. Przede wszystkim zawsze uwaaem, e jeli kto chce dowiedzie si, jak wyglda ycie SEALsa, powinien sam zdoby trident: zasuy na nasz medal, symbol tego, kim jestemy. Przej nasze szkolenie, zdoby si na fizyczne i psychiczne powicenie. Tylko tak mona si tego dowiedzie. Poza tym co nawet waniejsze kogo obchodzi moje ycie? Niczym si nie rni od innych ludzi. Zdarzyo mi si uczestniczy w paru do popieprzonych historiach. Syszaem od wielu osb, e to co ciekawego. Nie bardzo to rozumiem. Dowiedziaem si, e kto chce napisa ksik o moim yciu albo o tym, co robiem. Z jednej strony wydaje mi si to dziwne, ale z drugiej uwaam, e to moje ycie i moja historia, wic chyba lepiej bdzie, jeli to ja przelej je na papier tak, jak rzeczywicie si potoczyy. Poza tym jest mnstwo ludzi, ktrzy zasuguj na uznanie, i gdybym nie opisa tej historii, mogliby zosta pominici. A to wcale by mi si nie podobao. Moi koledzy zasuguj na wiksze pochway ni ja. Marynarka Wojenna przypisuje mi wicej zalicze snajperskich (miertelnych trafie) ni jakiemukolwiek innemu czonkowi amerykaskich si zbrojnych w przeszoci i obecnie. Przypuszczam, e to prawda. Marynarka prbuje dokadnie ustali, ile tych trafie byo. Bywa, e liczba ta wynosi 160

(w chwili gdy pisz te sowa, taka jest liczba oficjalna cokolwiek to znaczy), innym razem skacze duo wyej, a jeszcze kiedy indziej pozostaje na poziomie porednim midzy tymi wartociami. Jeli kogo interesuje dokadna liczba, niech pyta Marynark moe nawet uda mu si uzyska prawdziw warto, jeli zapyta w odpowiednim dniu. Ludzi zawsze interesuj liczby. Nawet gdyby Marynarka mnie do tego upowania, i tak sam nie podabym adnej. Nie jestem osob skupiajc si na liczbach. SEALsi to wojownicy dziaajcy w ciszy, a ja jestem SEALsem do szpiku koci. Kto chce pozna ca histori, niech zdobdzie trident. Kto chce mnie sprawdzi, niech zapyta jakiego SEALsa. A kto chce dowiedzie si, co uznaem za warte tego, by si tym podzieli, niech czyta dalej (pozna te nawet troch tego, co ujawniam z pewn niechci). Zawsze mwi, e nie jestem najlepszym strzelcem ani najlepszym snajperem w dziejach. Nie pomniejszam swoich umiejtnoci. Ciko pracowaem, by je doprowadzi do perfekcji. Miaem to szczcie, e uczyem si pod okiem kilku znakomitych instruktorw, ktrzy zasuguj na ogromne uznanie. Poza tym decydujcym skadnikiem mojego powodzenia byli wszyscy moi koledzy ci z SEALsw, z marines i z wojsk ldowych, ktrzy walczyli razem ze mn i pomagali mi wykonywa zadania. Jednak moja wysoka suma zalicze i tak zwana legenda w znacznym stopniu wi si z faktem, e mnstwo czasu spdziem w gwnie. Innymi sowy, miaem po prostu duo okazji. Suyem podczas wszystkich kolejnych tur od momentu tu przed rozpoczciem wojny w Iraku a do chwili, kiedy si wycofaem w roku 2009. I miaem tyle szczcia, e wysyano mnie w sam rodek dziaa. Jest co jeszcze, o co czsto ludzie mnie pytaj: Nie dokucza ci myl, e w Iraku zabie tylu ludzi?. Odpowiadam: Nie. I naprawd tak jest. Za pierwszym razem, kiedy si do kogo strzela, czowiek robi si troch spity. Myli: Czy naprawd wolno mi go zastrzeli? Czy to rzeczywicie jest w porzdku?. Ale kiedy ju zabije swojego wroga, przekonuje si, e to jest w porzdku. I mwi: wietnie. Robi to znowu. I znowu. Robi to po to, eby wrg nie zabi jego ani jego rodakw. Robi to tak dugo, a nie ma ju nikogo, kto chce go zabi. Na tym polega wojna. Uwielbiaem to, co robiem. I nadal uwielbiam. W innych okolicznociach gdybym nie mia rodziny, ktra mnie potrzebuje w najbliszym czasie bym do tego wrci. Nie zmylam ani nie przesadzam: to bya zabawa. Najlepszy okres mojego ycia to czas, kiedy byem SEALsem. Ludzie prbuj szufladkowa mnie jako twardziela, rwnego gocia, dupka, snajpera, SEALsa, a s pewnie i inne kategorie, ktrych okrelenia nie nadaj si do druku. Kada z nich moga by prawdziwa jakiego konkretnego dnia. W sumie jednak moja historia, ta z Iraku i pniejsza, jest histori o czym wicej ni tylko o zabijaniu czy nawet o walce za kraj.

Jest histori o byciu mczyzn. I histori zarwno o mioci, jak i o nienawici.


===LUIgTCVLIA5tAm9PeUlwQXFRJkkjQClML0c0UTVZOFMTZBQ6SiY=

Rozdzia 1

Ujedanie koni i inne zabawy


W gbi serca zwyky kowboj
Kada historia ma swj pocztek. Moja zaczyna si w pnocno-rodkowym Teksasie. Dorastaem, mieszkajc kolejno w kilku niewielkich miastach. To tam uczyem si, jak wana jest rodzina i tradycyjne wartoci, takie jak patriotyzm, samodzielno oraz dbanie o rodzin i ssiadw. Z dum mog powiedzie, e nadal prbuj y zgodnie z tymi wartociami. Mam silne poczucie sprawiedliwoci: do jednoznaczne i czarnobiae nie ma u mnie zbyt wiele miejsca na odcienie szaroci. Uwaam, e warto broni innych. Nie boj si cikiej pracy, a rwnoczenie lubi si bawi ycie jest zbyt krtkie, by tego nie robi. Zostaem wychowany w wierze chrzecijaskiej i nadal j wyznaj. Gdybym mia wskaza swoje priorytety, to byyby nimi: Bg, ojczyzna, rodzina. Mona by si nieco spiera, w jakiej kolejnoci ustawi ostatnie dwa niedawno doszedem do przekonania, e rodzina moe w pewnych okolicznociach by waniejsza od ojczyzny. Ale w zasadzie id eb w eb. Zawsze uwielbiaem bro, zawsze lubiem polowa i w pewnym sensie mona by chyba powiedzie, e zawsze byem kowbojem. Jedziem konno od czasu, kiedy nauczyem si chodzi. Dzi nie powiedziabym o sobie, e jestem prawdziwym kowbojem, bo upyno mnstwo czasu, od kiedy pracowaem na ranczu, i pewnie zapomniaem sporo z tego, co umiaem. Jednak w gbi serca czuj, e skoro nie jestem ju SEALsem, to jestem kowbojem, a przynajmniej chciabym nim by. Problem polega na tym, e trudno tak y, kiedy ma si rodzin. Nie pamitam, kiedy zaczem polowa, ale musiaem by jeszcze bardzo mody. Moja rodzina miaa niedaleko od domu dzierawiony teren owiecki, wic polowalimy kadej zimy. (Wyjanienie dla tych, ktrzy nie mieszkaj w poudniowych stanach USA: dzierawiony teren owiecki to prywatna nieruchomo gruntowa, na ktrej jej waciciel udziela innym prawa do polowania przez pewien czas; paci si okrelon sum i uzyskuje si dzierawione prawo do wejcia na ten teren i do polowania na nim. W pnocnych stanach istniej zapewne inne uregulowania, ale to, o ktrym pisz, jest do powszechne na Poudniu). Polowalimy na jelenie, indyki, gobie, przepirki na to, na co akurat by sezon. W polowaniach brali udzia: moja mama, tata i cztery lata modszy ode mnie brat. Weekendy spdzalimy w starej przyczepie kempingowej. Nie oferowaa zbyt duo przestrzeni, ale bylimy niewielk, a do tego zwart rodzin i wietnie si bawilimy. Mj ojciec pracowa w firmach Southwestern Bell i AT&T. W trakcie jego kariery firmy te si

rozdzieliy, po czym ponownie si poczyy. By dyrektorem, a wraz z jego kolejnymi awansami co par lat musielimy przenosi si z miasta do miasta. W pewnym sensie zatem wychowaem si w caym Teksasie. Mimo e ojciec odnosi sukcesy, nie znosi swojej pracy. Tak naprawd nie chodzio o sam prac, ale o to, co si z ni wizao. O biurokracj. O to, e musia pracowa w biurze. Szczerze nienawidzi obowizku noszenia garnituru i codziennego wizania krawata. Niewane, ile zarabiasz mawia do mnie. Robota nie jest warta adnych pienidzy, jeli nie daje ci szczcia. To najcenniejsza rada, jakiej kiedykolwiek mi udzieli: w yciu rb to, co chcesz. Po dzi dzie prbuj postpowa zgodnie z t filozofi. Kiedy dorastaem, tata by pod wieloma wzgldami moim najlepszym przyjacielem, ale potrafi czy to ze spor dawk ojcowskiej dyscypliny. Miaem wyznaczon lini i wcale nie chciaem jej przekracza. Kiedy zasuyem, zdarzao mi si obrywa, ale nigdy nie bya to kara niewspmierna do przewinienia i ojciec nigdy nie robi tego w gniewie. Jeli si wcieka, odczekiwa par chwil, eby si uspokoi, i dopiero wtedy dostawaem od niego spokojnie wymierzone lanie po ktrym nastpowao przytulenie. Jeli wierzy mojemu bratu, to przez wikszo czasu skakalimy sobie do garde. Nie wiem, czy rzeczywicie tak byo fakt, e bilimy si czsto. On by modszy i mniejszy, ale potrafi odwin si rwnie mocno, jak sam dosta, i nigdy si nie poddawa. Ma mocny charakter i po dzi dzie jest jednym z moich najbliszych przyjaci. Potrafilimy sobie nawzajem da w ko, ale te niele si razem bawilimy i zawsze wiedzielimy, e moemy na siebie liczy. W naszej szkole redniej w holu gwnym sta posg pumy. Mielimy zwyczaj, e co roku uczniowie starszych klas sadzali nowo przyjtych na pumie taki rodzaj otrzsin. Pierwszoklasici oczywicie si przed tym bronili. Kiedy mj brat szed do pierwszej klasy, ja ju skoczyem szko, ale mimo to przyszedem na rozpoczcie roku i zaproponowaem, e dam sto dolarw temu, komu uda si posadzi go na tym posgu. Do dzi mam t setk. Wprawdzie braem udzia w wielu bjkach, jednak to nie ja je na og wszczynaem. Tata nie pozostawia mi zudze: zlaby mnie, gdyby si dowiedzia, e wdaem si w jak awantur. Mielimy zajmowa si waniejszymi rzeczami ni bjki. Ale samoobrona to byo co innego. A jeszcze waniejsze byo bronienie brata jeli kto prbowa si go czepia, ja ich rozdzielaem. Tylko mnie wolno byo spuszcza mu cigi. Przy okazji zaczem stawa po stronie modszych dzieci, ktre zaczepiali starsi chopcy. Czuem, e powinienem si nimi zaopiekowa. Z czasem weszo mi to w krew i traktowaem to jako obowizek. Moe pocztki takiej postawy wizay si z tym, e szukaem wymwki, eby mc si bi, nie

wpadajc jednoczenie w tarapaty. Ale chyba u rde mojego bronienia sabszych byo co wicej: myl, e poczucie sprawiedliwoci i uczciwoci, ktre widziaem u ojca, wpyno na mnie silniej, ni sobie wtedy uwiadamiaem, silniej nawet, ni potrafi to oceni jako dorosy. Jednak bez wzgldu na to, jakie byy przyczyny mojego stawania po stronie modszych, na pewno miaem dziki temu mnstwo okazji do pakowania si w kopoty. W mojej rodzinie bya pielgnowana gboka wiara w Boga. Tata by diakonem, a mama uczya w szkce niedzielnej. Pamitam taki czas z modoci, kiedy tydzie w tydzie chodzilimy do kocioa w niedziel rano, w niedziel wieczorem i w rod pnym popoudniem. Mimo to nie uwaalimy si za przesadnie religijnych bylimy po prostu dobrymi ludmi, ktrzy wierz w Boga i angauj si w ycie swojego Kocioa. Faktem jest, e wtedy niezbyt lubiem cigle tam chodzi. Tata by bardzo pracowity. Mia to chyba we krwi jego ojciec by farmerem z Kansas, a ci ludzie przywykli do cikiej pracy. Tacie nigdy nie wystarczao jedno zajcie kiedy byem may, przez jaki czas prowadzi sklep z produktami dla farmerw, mielimy te niedue ranczo, przy ktrego utrzymaniu wszyscy pracowalimy. Teraz ojciec jest formalnie na emeryturze, ale nadal mona go spotka w pracy u miejscowego weterynarza, o ile nie zajmuje si swoim maym ranczem. Mama te bya naprawd pracowita. Kiedy obaj z bratem bylimy ju na tyle duzi, by radzi sobie w miar samodzielnie, podja si obowizkw psychologa w zakadzie poprawczym. Byo to wymagajce zajcie: przez cay dzie mama miaa do czynienia z trudnymi dziemi. W kocu zmienia prac. Teraz ona te jest na emeryturze, ale nadal pracuje w niepenym wymiarze godzin i zajmuje si wnukami. Praca na ranczu pomagaa wypenia czas w moich latach szkolnych. Razem z bratem mielimy wyznaczone rne obowizki do spenienia po szkole i w weekendy: karmienie koni i dbanie o nie, jedenie do byda, sprawdzanie ogrodze. Z bydem zawsze s problemy. Dostaem par razy kopytem w nog, w klatk piersiow, a nawet tam, gdzie soce nie dochodzi. Nigdy nie dostaem jednak w gow. Moe wtedy nabrabym rozumu? Kiedy dorastaem, hodowaem woy i jawki dla FFA, Future Farmers of America. (Oficjalna nazwa tej modzieowej organizacji rolniczej brzmi dzi The National FFA Organization). Uwielbiaem FFA i mnstwo czasu powicaem na oporzdzanie i pokazywanie byda, mimo e praca ze zwierztami bywa irytujca. Wkurzaem si na nie, bo byem przekonany, e musz mnie sucha. Kiedy wszystko inne zawodzio, potrafiem grzmotn krow w czubek wielkiego twardego ba, eby co jej do niego wbi. Dwa razy zamaem sobie rk. Jak wspomniaem, gdybym dosta w czaszk, moe nabrabym rozumu. Jeli chodzi o bro, to byem jej pasjonatem, cho nie straciem zupenie gowy dla strzelania. Podobnie jak w wypadku wielu chopcw moj pierwsz broni bya wiatrwka Daisy z wielokrotnych spreniem im bardziej si j napompowao, tym silniejszy by strza. Pniej miaem

rewolwer na naboje z CO2 przypominajcy starego peacemakera colta model 1860. Zawsze miaem sabo do broni palnej z okresu Dzikiego Zachodu, a kiedy odszedem z marynarki, zaczem kolekcjonowa doskonale prezentujce si repliki tego typu broni. Moja ulubiona to wyprodukowana na dawnych tokarkach replika rewolweru Colt Navy model 1861. Pierwsz prawdziw bro dostaem, kiedy miaem siedem lub osiem lat. By to powtarzalny sztucer na naboje .30-06. To solidna bro tak bardzo dla dorosych, e najpierw baem si z niej strzela. W kocu bardzo j polubiem, ale pamitam, e tak naprawd chciaem mie marlina .30-30 mojego brata. By to sztucer przeadowywany za pomoc dwigni, kowbojski. Tak, ta bro miaa co w sobie.

Ujedanie koni
Nie mona zosta kowbojem, dopki nie umie si ujeda koni. Zaczem si tego uczy, kiedy byem w szkole redniej. Na pocztku nie potrafiem za wiele. Robiem tak: wskakiwaem na konia i staraem si jedzi tak dugo, a przestanie prbowa mnie zrzuci. I robiem, co si dao, eby utrzyma si na jego grzbiecie. W miar jak dorastaem, nauczyem si duo wicej, ale wikszo pocztkowej edukacji zdobywaem na gruncie praktyki albo na grzbiecie konia, mwic cile. Ko robi swoje, a ja swoje. Wsplnie dochodzilimy do jakiego porozumienia. Pewnie najwaniejsz lekcj byo nauczenie si cierpliwoci. Nie byem cierpliwy z natury. Musiaem rozwin w sobie t cech, pracujc z komi. Okazaa si ona w kocu niezwykle cenna, kiedy zostaem snajperem a nawet kiedy zalecaem si do swojej obecnej ony. Inaczej ni to byo w wypadku byda, nigdy nie miaem powodu, by bi konie. Zajeda je do wyczerpania tak. Siedzie im na grzbiecie, dopki nie uznaj, kto tu rzdzi absolutnie tak. Ale eby uderzy konia? Nigdy nie byo wystarczajcego powodu, by to zrobi. Konie s mdrzejszymi stworzeniami ni bydo. Mona nauczy konia wsppracy, jeli powici mu si wystarczajco duo czasu i cierpliwoci. Nie wiem, czy naprawd miaem talent do ujedania koni, ale zajmowanie si nimi podsycao moje zamiowanie do wszystkiego, co kowbojskie. Kiedy patrz z perspektywy czasu, nie dziwi mnie wic za bardzo, e jeszcze w okresie szkolnym zaczem bra udzia w zawodach rodeo. W szkole redniej uprawiaem sport graem w bejsbol i futbol amerykaski nic jednak nie potrafio dorwna podnieceniu towarzyszcemu rodeo. W kadej szkole redniej tworz si rne grupy modziey: sportowcw, maniakw komputerowych i tak dalej. Ja trzymaem si razem z lassowcami. Nosilimy buty kowbojki i jeansy w ogle wygldalimy i zachowywalimy si jak kowboje. Nie byem prawdziwym lassowcem w tamtym czasie

nie potrafiem schwyta na lasso nawet cielaka ale nie powstrzymao mnie to od wzicia udziau w rodeo w wieku jakich szesnastu lat. Zaczem od ujedania bykw i koni w jednym z miejsc w okolicy, gdzie pacio si 20 dolcw i mona byo jedzi tak dugo, jak dugo udao si utrzyma na grzbiecie zwierzaka. Trzeba byo mie wasny sprzt ostrogi, skrzane ochraniacze na spodnie, elementy uprzy. Nie byo to nic specjalnego: wsiadao si i spadao, i znowu wsiadao. Stopniowo udawao mi si utrzymywa na grzbiecie zwierzcia coraz duej, a doszedem do etapu, na ktrym poczuem si na tyle pewny siebie, by wzi udzia w paru lokalnych zawodach rodeo. Ujedanie byka troch rni si od zmuszania do ulegoci konia. Byki szarpi jedcem w przd, a maj przy tym tak lun skr, e kiedy rzucaj si do przodu, jedziec leci nie tylko prosto przed siebie, ale zjeda te na boki. I naprawd potrafi si krci. Powiem tak: nie jest atwo utrzyma si na grzbiecie byka. Ujedaem byki przez jaki rok, ale bez wikszych sukcesw. Po jakim czasie zrozumiaem, e to nie dla mnie, i przesiadem si na konie. Ostatecznie zajem si ujedaniem koni w siodle. To klasyczna konkurencja, podczas ktrej nie wystarczy si stara pozosta w siodle przez osiem sekund, ale trzeba to jeszcze zrobi stylowo i finezyjnie. Jako tak wyszo, e w byem w tym duo lepszy od innych, wic przez pewien czas trzymaem si tej konkurencji, zdobywajc cakiem sporo pamitkowych klamer do pasa i niejedno fantazyjnie wykonane siodo. Nie ebym by jakim mistrzem, ale powodzio mi si na tyle dobrze, e z wygranych pienidzy mogem czasem postawi kolejk w barze. Przycigaem te uwag krliczkw na rodeo. Byo wietnie. Bawiem si, podrujc od miasta do miasta, imprezujc i ujedajc konie. Moemy si umwi, e yem jak prawdziwy kowboj. Po ukoczeniu szkoy w roku 1992 nadal zajmowaem si ujedaniem i zaczem nauk w collegeu na Tarleton State University w Stephenville w Teksasie. Na wszelki wypadek wyjaniam, e uniwersytet Tarleton zosta zaoony w 1899 roku, a w roku 1917 zosta wczony do struktury Texas A&M University. Jest to trzeci co do wielkoci uniwersytet rolniczy w kraju niepowstay na mocy ustaw Morrilla. Uczelnia cieszy si doskona opini jako orodek ksztaccy znakomitych zarzdcw rancz, jak rwnie wykadowcw kierunkw rolniczych. W tamtym czasie chciaem zosta zarzdc rancza. Jednak przed pjciem na uniwersytet mylaem przez chwil o karierze wojskowej. Mj dziadek ze strony matki by pilotem si powietrznych armii Stanw Zjednoczonych i przez jaki czas chciaem zosta lotnikiem. Potem zastanawiaem si, czy nie pj do marines marzyem, by wzi udzia w prawdziwej akcji. Lubiem myl o walce. Syszaem te co nieco o operacjach specjalnych i mylaem, czy nie wstpi do Marine Recon, czyli elitarnej jednostki Korpusu Piechoty Morskiej przeznaczonej do dziaa specjalnych. Jednak moja rodzina, a zwaszcza mama, chciaa, ebym poszed do collegeu. W kocu daem si przekona: postanowiem, e najpierw

pjd na studia, a potem wstpi do wojska. Wydawao mi si, e dziki temu bd mg jeszcze przez jaki czas si bawi, zanim wezm si do roboty. Nadal braem udzia w rodeo i szo mi to cakiem niele. Jednak moja kariera skoczya si gwatownie pod koniec pierwszego roku studiw, kiedy jeden z koni przewrci si na mnie na torze podczas zawodw w Rendon. wiadkowie wypadku nie byli w stanie otworzy bandy wok toru, poniewa blokowa j przewrcony ko, wic musieli go odepchn, tak e przygnit mnie jeszcze raz. Jedn stop miaem cay czas w strzemieniu, w zwizku z czym ko przez cay ten czas cign mnie za sob i kopa, a straciem przytomno. Odzyskaem j w migowcu ratunkowym, ktry przewozi mnie do szpitala. Skoczyo si na metalowych prtach w nadgarstkach, zwichnitym barku, zamanych ebrach i odbitych pucach i nerce. Najgorsz cz rekonwalescencji stanowiy chyba te cholerne prty. Byy to prawdziwe ruby z gwintem o rednicy z p centymetra. Ich kocwki wystaway po par centymetrw z obu stron nadgarstkw, jakbym by potworem stworzonym przez Frankensteina. Rce swdziay i wyglday strasznie, no ale dziki tym kawakom metalu mogy mi si pozrasta koci. Par tygodni po tym wypadku postanowiem, e zadzwoni do jednej dziewczyny, z ktr chciaem gdzie si wybra. Nie zamierzaem pozwala, by te ruby przeszkadzay mi si zabawi. Kiedy jechalimy samochodem, jeden z dugich metalowych kocw ruby cigle zawadza o kierunkowskaz. Tak mnie to wkurzao, e w kocu odamaem rub tu przy skrze. Na dziewczynie chyba nie zrobio to dobrego wraenia. Nasza randka wkrtce si skoczya. Moja kariera na rodeo si urwaa, ale ja cigle si bawiem, jakbym by w trasie. Do szybko skoczyy mi si pienidze, wic zaczem si rozglda za jak robot po zajciach na uczelni. Znalazem prac w skadzie drzewnym: zajmowaem si dostawami do klientw, rozwoziem drewno i inne materiay. Byem porzdnym pracownikiem i chyba byo to wida. Pewnego dnia podszed do mnie jeden go i zagadn: Znam kogo, kto ma ranczo i szuka osoby do pracy. Byby zainteresowany? Jasne odpowiedziaem. Ju tam jad. I w ten sposb zostaem pracownikiem na ranczu prawdziwym kowbojem mimo e nadal studiowaem w trybie dziennym.

ycie kowboja
Najem si do pracy u Davida Landruma w Hood County i szybko przekonaem si, e do bycia kowbojem brakuje mi duo wicej, ni mylaem. David postara si, ebym nadrobi te braki. Nauczy

mnie wszystkiego na temat prowadzenia rancza, a nawet wicej. By szorstkim mczyzn. Potrafi kompletnie zmiesza czowieka z botem. Jeli wszystko robiem bez zarzutu, nigdy mnie nie chwali ani mi nie dzikowa. Ale w kocu naprawd polubiem tego faceta. Praca na ranczu to raj. Takie ycie jest trudne i wie si z mnstwem cikiej pracy, ale rwnoczenie jest to ycie atwe. Cay czas jest si na powietrzu. Wikszo dni spdza si sam na sam ze zwierztami. Nie ma si do czynienia z ludmi, z urzdami ani innymi bzdurami. Po prostu wykonuje si swoj prac. Teren Davida mia powierzchni 4000 hektarw. Byo to prawdziwe ranczo, w bardzo dawnym stylu w czasie wiosennego zbierania stad mielimy nawet kuchni polow. Musz tu doda, e byo to pikne miejsce, pooone wrd agodnych wzniesie, z paroma strumieniami i mnstwem otwartej przestrzeni, ktra sprawia, e ilekro czowiek si rozejrzy, czuje, e yje. W centrum rancza sta stary dom, ktry w XIX wieku by przypuszczalnie przydron gospod. By to majestatyczny budynek z oszklonymi werandami z przodu i z tyu, przytulnymi pomieszczeniami i wielkim kominkiem, ktry rozgrzewa rwnie dobrze ciao, jak serce. Oczywicie poniewa byem tylko pracownikiem rancza, moja kwatera bya troch bardziej prymitywna. Do dyspozycji miaem budyneczek, ktry nazywalimy barakiem. By tak may, e mieci w zasadzie tylko ko. Mia niespena 2 na 4 metry, a wikszo tej powierzchni zajmowao ko. Nie byo ju miejsca na szuflady musiaem wiesza wszystkie ubrania, z bielizn wcznie, na drgu. ciany nie byy ocieplane. W rodkowym Teksasie zim potrafi by cakiem chodno, wic nawet mimo ustawionej na pen moc kuchenki gazowej i stojcego tu przy ku grzejnika elektrycznego spaem w ubraniu. Najgorsze jednak byo to, e pod podog nie byo adnego fundamentu. Toczyem cige walki z szopami i pancernikami, ktre kopay sobie nory dokadnie pod moim kiem. Szopy byy zawzite i zuchwae; zastrzeliem ich chyba ze dwadziecia, zanim w kocu do nich dotaro, e nie s mile widzianymi gomi pod moim domkiem. Zaczem zim od jedenia traktorem i siania pszenicy dla byda. Potem zajmowaem si dostarczaniem paszy dla byda. W kocu David uzna, e chyba popracuj u niego duej, i zacz powierza mi bardziej odpowiedzialne obowizki. Podnis mi pensj do 400 dolarw miesicznie. Kiedy okoo pierwszej czy drugiej po poudniu koczyem zajcia na uczelni, jechaem na ranczo. Tam pracowaem a do zachodu soca, troch si uczyem, po czym zasypiaem. Rano musiaem najpierw nakarmi wszystkie konie, a dopiero potem jechaem na wykady. Najlepiej byo latem. Od pitej rano do dziewitej wieczorem siedziaem na koskim grzbiecie. W kocu zostaem dowiadczonym pracownikiem, szkolcym konie cuttingowe i przygotowujcym je do aukcji. (Konie cuttingowe szkoli si do pomagania kowbojom w oddzielaniu pojedynczych krw od stada. Tego typu konie s bardzo wane dla prowadzania rancza, a dobry ko cuttingowy moe by wart gry pienidzy).

Tak naprawd to wtedy nauczyem si postpowa z komi i staem si jeszcze bardziej cierpliwy. Jeli straci si panowanie nad sob podczas pracy z koniem, mona na zawsze go zmarnowa. Sam si nauczyem, e nie mog si spieszy i musz by agodny dla tych zwierzt. Konie s wyjtkowo mdre. Szybko si ucz, jeli uczy si je waciwie. Najpierw trzeba pokaza im co cakiem drobnego, na tym poprzesta i zrobi to samo jeszcze raz. Ko oblizuje wargi, kiedy si czego uczy. Na to zawsze czekaem. Lekcj przerywa si, kiedy mona konia pochwali, a dalsz nauk podejmuje si nastpnego dnia. Oczywicie troch trwao, zanim si tego wszystkiego nauczyem. Za kadym razem kiedy co schrzaniem, szef dawa mi to wyranie odczu: momentalnie miesza mnie z botem i dowiadywaem si, jaka to ze mnie kupa ajna. Ale ja nigdy nie wkurzyem si na Davida. Mylaem sobie tak: Jestem ponad to i potrafi to udowodni. Tak si zoyo, e wanie takiego nastawienia trzeba, by zosta SEALsem.

Marynarka mwi nie


Jedc po pastwiskach, miaem mnstwo czasu i miejsca na przemylenia, dokd zmierza moje ycie. Doszedem do wniosku, e studia i wykady to nie dla mnie. Kiedy skoczya si moja kariera na rodeo, postanowiem, e rzuc college, przestan pracowa na ranczo i wrc do swojego pierwotnego planu: pjd do wojska i bd onierzem. Skoro to wanie naprawd chciaem robi, nie byo sensu czeka. Tote pewnego dnia w 1996 roku wybraem si do punktu rekrutacyjnego, zdecydowany si zacign. Komenda rekrutacyjna przypominaa mae centrum handlowe. Gabinety oficerw wojsk ldowych, marynarki, piechoty morskiej i si powietrznych znajdoway si w rzdzie jeden obok drugiego. Kiedy czowiek wchodzi do budynku, wszyscy na niego patrzyli. Oficerowie z poszczeglnych rodzajw si zbrojnych rywalizowali midzy sob o kandydatw, a w tym wspzawodnictwie niekoniecznie panowaa yczliwa atmosfera. Najpierw podszedem do drzwi gabinetu marines, ale akurat ich oficer mia przerw na lunch. Kiedy odwrciem si, by wyj, zawoa mnie z gbi korytarza go z wojsk ldowych: Hej tam, moe zajrzysz do nas? Dlaczego nie? pomylaem. I zajrzaem. Co by chcia robi w wojsku? zapyta oficer. Powiedziaem mu, e podobaj mi si operacje specjalne, a na podstawie tego, co syszaem o US Army Special Forces, myl, e chciabym tam suy oczywicie gdybym mia wstpi do wojsk ldowych. (Special Forces, w skrcie SF, to elitarna jednostka US Army, ktra wykonuje wiele misji

zwizanych z operacjami specjalnymi. Samo okrelenie: special forces, czyli siy specjalne, bywa czasem uywane niepoprawnie jako oglna nazwa oddziaw wykonujcych operacje specjalne, jednak ja przez Special Forces rozumiem t konkretn jednostk amerykaskich wojsk ldowych). W tamtym czasie trzeba byo mie zaszeregowanie pacowe E-5 czyli stopie sieranta eby mc by branym pod uwag przy naborze do SF. Nie umiechao mi si czeka tak dugo, a pozwol mi zakosztowa tego, co dobre. Mgby by rangerem podpowiedzia oficer. Wczeniej nie wiedziaem za wiele o rangersach, ale to, co wtedy usyszaem, brzmiao cakiem kuszco: skakanie z samolotw, szturmowanie obiektw, specjalistyczna wiedza z zakresu broni palnej. Oficer US Army pokaza mi nowe moliwoci, ale nie dobi ze mn targu. Pomyl o tym powiedziaem, zbierajc si do wyjcia. Po drodze z drugiego koca korytarza zawoa do mnie go z marynarki wojennej. Suchaj powiedzia chod no tu. Podszedem do niego. O czym tam rozmawialicie? zapyta. Mylaem, e moe wstpi do SF powiedziaem. Ale trzeba mie E-5. Wic rozmawialimy o rangersach. Aha. A syszae o SEALsach? W tamtym czasie SEALsi byli jeszcze stosunkowo mao znani. Co tam o nich syszaem, ale nie byo to wiele. O ile pamitam, wzruszyem ramionami. To co, zajrzysz do mnie? spyta oficer marynarki. Opowiem ci wszystko dokadnie. I zacz mwi: o BUD/S, czyli Basic Underwater Demolition/SEAL, podstawowym kursie niszczenia podwodnego, ktry musz przej wszyscy SEALsi. Obecnie dostpne s setki ksiek i filmw o SEALsach i o szkoleniu BUD/S; jest nawet cakiem dugi artyku w Wikipedii na temat naszego szkolenia. Ale wtedy BUD/S by jeszcze czym tajemniczym przynajmniej dla mnie. Kiedy usyszaem, jaki si tam dostaje wycisk, jak instruktorzy zajedaj uczestnikw i e zaledwie niecaym 10 procentom chtnych udaje si wytrwa do koca tego szkolenia, byem pod wraeniem. Ju do samego przejcia tego kursu trzeba byo by cholernym twardzielem. Podobay mi si takie wyzwania. Potem oficer rekrutujcy zacz opowiada o misjach, jakie wykonywali SEALsi i ich poprzednicy, UDT. (UDT, czyli Underwater Demolition Teams, Podwodne Zespoy Niszczycielskie, frogmeni, inaczej ludzie aby, byli to petwonurkowie, ktrzy przeprowadzali zwiad na wybrzeu wroga i wykonywali inne zadania z zakresu dziaa specjalnych, poczynajc od czasw drugiej wojny wiatowej). Usyszaem mnstwo historii o tym, jak przepywali midzy rozmaitymi przeszkodami na bronionych przez Japoczykw wybrzeach, i wiele budzcych przeraenie opisw walk za lini frontu w Wietnamie. To

byo ycie dla twardzieli, wic kiedy wyszedem z pokoju, najbardziej na wiecie chciaem zosta SEALsem. Wielu ludzi zajmujcych si rekrutowaniem innych, zwaszcza jeli s w tym dobrzy, to nieli zodziejaszkowie i ten oficer do takich wanie nalea. Kiedy do niego wrciem i podpisywaem ju dokumenty, powiedzia mi, ebym zrezygnowa z premii rekrutacyjnej, jeli chc mie pewno, e dostan przydzia do SEALsw. Posuchaem go. Oczywicie zrobi mnie w konia. Na pewno wietnie wyszed na tym, e przekona mnie do zrezygnowania z premii. I czekaa go zapewne wietna kariera dealera w komisie samochodowym. Marynarka nie obiecaa mi wcale, e zostan SEALsem; na ten przywilej musiaem zasuy. Zapewnia mi jednak moliwo podjcia takiej prby. I tyle mi wystarczao, bo nie zamierzaem nawali. Kopot polega jedynie na tym, e ostatecznie nie dano mi nawet szansy nawali. Marynarka zdyskwalifikowaa mnie, kiedy podczas badania lekarskiego wyszy na jaw moje ruby w rce po wypadku na rodeo. Prbowaem ich przekonywa, baga wszystko na nic. Zaproponowaem nawet, e podpisz owiadczenie, w ktrym zrzekn si wszelkich roszcze wobec marynarki w zakresie ewentualnych uszkodze rki. Odrzucili mnie bez dalszych ceregieli. Doszedem do wniosku, e to koniec mojej kariery w wojsku.

Wezwanie
Z chwil wykluczenia opcji wojskowej skupiem si na tym, by swoj karier zawodow zwiza z zajmowaniem si ranczem i byciem kowbojem. Poniewa miaem ju dobr posad, uznaem, e naprawd nie ma sensu dalej studiowa. Rzuciem studia, mimo e do ich ukoczenia brakowao mi tylko szedziesiciu punktw. David podwoi mi wynagrodzenie i powierzy wicej obowizkw. Po jakim czasie z innych rancz zaczy nadchodzi kuszce lepsze oferty, ale z rozmaitych powodw wci trzymaem si rancza Davida. W kocu tu przed zim 1997/1998 wyrwaem si stamtd do Colorado. Wziem t robot w ciemno, co okazao si wielkim bdem. Mylaem, e skoro cae dotychczasowe ycie spdziem na teksaskich rwninach, to przeniesienie si w gry da mi upragnion zmian krajobrazu. Jak na zo, znalazem robot na ranczo pooonym akurat w jedynej czci Colorado, ktra jest

bardziej paska ni Teksas. I sporo chodniejsza. Nie mino wiele czasu, kiedy zadzwoniem do Davida z pytaniem, czy nie potrzebuje pomocy. Jasne, wracaj odpowiedzia. Wziem si do pakowania, ale zanim jeszcze skoczyem przygotowania do wyjazdu, dostaem telefon od oficera rekrutacyjnego z marynarki. Nadal chciaby zosta SEALsem? zapyta. A dlaczego pan pyta? Przydaby si powiedzia oficer. Nawet z tymi rubami w rce? Z tym nie bdzie problemu. Jak nie bdzie, to nie bdzie. Od razu zaczem si przygotowywa.
===LUIgTCVLIA5tAm9PeUlwQXFRJkkjQClML0c0UTVZOFMTZBQ6SiY=

Rozdzia 2

Jak moty pneumatyczne


Witajcie w BUD/S
Padnij! Sto pompek! JU! Dwiecie dwadziecia par cia pado na asfalt i zaczo robi pompki. Wszyscy mielimy na sobie camis mundury polowe w kamuflaowych barwach i wieo pomalowane zielone hemy. Zaczyna si kurs BUD/S. Rozpieraa nas odwaga, bylimy cholernie podnieceni i spici. Za chwil mielimy dosta solidny wycisk i strasznie nam si ta myl podobaa. Instruktor nie zada sobie nawet trudu, by wyj z biura znajdujcego si w pooonym nieopodal budynku. Jego niski, nieco sadystyczny gos bez trudu dociera przez korytarz na dziedziniec, na ktrym bylimy zgromadzeni. Kolejna porcja pompek! Wycisn mi czterdzieci! CZTER-DZIE-CI! Minie ramion nie zaczy mnie jeszcze porzdnie piec, kiedy usyszaem dziwne syczenie. Rzuciem okiem w gr, eby zobaczy, co to takiego. W nagrod dostaem chlunicie wod prosto w twarz. Pojawili si inni instruktorzy i zaczli polewa nas wami straackimi. Kady, kto by na tyle gupi, eby podnie gow, dostawa wod z wa. Witajcie w BUD/S. Noyce! JAZDA! BUD/S to skrt od Basic Underwater Demolition/SEAL, nazwy wstpnego kursu, ktry musz przej wszyscy kandydaci na SEALsw. Obecnie szkolenie to przeprowadza si w Naval Special Warfare Center w Coronado w Kalifornii. Zaczyna si od indoc, czyli indoctrination, indoktrynacji rodzaju zaprawy, ktrej celem jest przedstawienie kandydatom tego, czego bdzie si od nich wymaga. Nastpnie kurs jest prowadzony w trzech fazach: trening fizyczny, nurkowanie i dziaania na ldzie. W minionych latach powstao mnstwo opowieci i programw dokumentalnych na temat BUD/S, ktre pokazuj, jak ciki to kurs. W zasadzie wszystko, czego mona si z nich w tym wzgldzie dowiedzie, to prawda. (A przynajmniej w wikszoci prawda. Marynarka wojenna i instruktorzy nieco agodz te opisy i obrazy, eby byy strawne dla masowego odbiorcy, ktry bdzie je oglda w telewizyjnych reality show i innych programach. Ale nawet taka wyretuszowana wersja jest do prawdziwa). Caa rzecz sprowadza si do tego: najpierw instruktorzy daj uczestnikom solidny wycisk,

a potem daj wycisk jeszcze solidniejszy. Kiedy ten etap ma si za sob, kopi czowieka porzdnie w dup i jeli po tym wszystkim delikwent ma jeszcze ochot si rusza, to dostaje wycisk na nowo. No wic chyba moecie to sobie mniej wicej wyobrazi. Ten kurs to by raj. Nie znosiem go, nienawidziem, przeklinaem go... ale to by prawdziwy raj.

Ndza i rozpacz
Zanim dotarem do tego punktu, mino ponad p roku. Zacignem si do marynarki i zameldowaem si na podstawowe szkolenie w lutym 1999 roku. Obz dla rekrutw stanowi obraz ndzy i rozpaczy. Pamitam, e rozmawiajc pewnego razu przez telefon z tat, mwiem, e te podstawy to atwizna w porwnaniu z prac na ranczu. Zupenie bezwartociowe szkolenie. Zacignem si do marynarki, eby by SEALsem i robi co wymagajcego, a zamiast tego rosa moja waga i malaa forma. Po prostu obz dla rekrutw wymylono, aby przygotowa marynarzy do siedzenia na okrcie. Rekruci ucz si tam wiele o marynarce to zrozumiae, ale ja oczekiwaem czego przypominajcego raczej podstawowe szkolenie marines czego bdcego wyzwaniem dla mojej sprawnoci fizycznej. Mj brat zacign si do marines i po obozie dla rekrutw by zaprawiony i w szczytowej formie. Ja, gdybym prosto po swoim obozie poszed na kurs BUD/S, prawdopodobnie bym go nie przeszed. Od tamtych czasw zmieniono procedury. Teraz dla rekrutw wybierajcych si na BUD/S organizuje si oddzielny obz, podczas ktrego wikszy nacisk kadzie si na wyrobienie kondycji fizycznej. Szkolenie BUD/S trwa p roku i jest wyjtkowo wymagajce pod wzgldem fizycznym i psychicznym; jak ju wspomniaem, odsetek tych, ktrzy odpadaj, siga nawet 90 procent. Najbardziej znan czci kursu BUD/S jest hell week (piekielny tydzie), sto trzydzieci dwie godziny cigych wicze i wysiku fizycznego. Przez lata niektre elementy tego tygodnia si zmieniay i podlegay testowaniu, a mog si domyla, e ta ewolucja bdzie trwaa nadal. W swej istocie hell week pozosta jednak niezwykle wymagajcym testem fizycznym i przypuszczalnie zawsze bdzie jednym z najwspanialszych momentw kursu albo jednym z najgorszych: rnie mona na to patrze. Kiedy ja braem w nim udzia, hell week urzdzano na kocu pierwszej fazy. Ale wicej o tym napisz nieco pniej. Na szczcie nie poszedem na BUD/S zaraz po obozie dla rekrutw. Najpierw miaem inne szkolenie do przejcia, a niewystarczajca liczba instruktorw w grupach BUD/S sprawia, e jeszcze przez jaki czas mnie i wielu innym chopakom oszczdzono tych katuszy. Zgodnie z zasadami obowizujcymi w marynarce musiaem wybra sobie jak specjalizacj (zwan Military Occupation Specialty, w skrcie MOS, czyli specjalizacj wojskow) na wypadek, gdybym nie przeszed kursu BUD/S i nie zakwalifikowa si do SEALsw. Wybraem wywiad w swojej naiwnoci

wyobraaem sobie, e bd jak James Bond. miejcie si, miejcie. Ale to wanie podczas tego szkolenia zaczem powanie wiczy. Przez trzy miesice poznawaem podstawy wywiadowczej specjalizacji marynarki i co waniejsze poprawiaem sylwetk. Tak si zoyo, e w bazie widywaem sporo prawdziwych SEALsw i ich widok by dla mnie motywacj do treningu. Chodziem na siowni i wiczyem wszystkie najwaniejsze czci ciaa: nogi, klatk piersiow, minie trjgowe, dwugowe itd. Zaczem te biega trzy razy w tygodniu po trzy biegi dziennie: od ponad 6 do prawie 13 kilometrw, za kadym razem o jakie 3 kilometry duej. Nie znosiem biegania, ale zaczynaem ksztatowa w sobie waciwe nastawienie: rb, co trzeba. To rwnie wtedy nauczyem si pywa, a w kadym razie poprawiem pywanie. Cz Teksasu, z ktrej pochodz, jest pooona z dala od wody. Wrd wielu rzeczy, ktre musiaem opanowa, byo pywanie stylem bocznym decydujcym stylem dla SEALsa. Kiedy skoczy si kurs wywiadu, zaczem nabiera waciwej sylwetki, ale pewnie nadal nie byem cakiem gotowy na BUD/S. Wprawdzie wtedy tak nie uwaaem, jednak niedostateczna liczba instruktorw BUD/S okazaa si szczliw dla mnie okolicznoci, bo spowodowaa, e kolejka oczekujcych na kurs bya bardzo duga. Marynarka postanowia przydzieli mnie na par tygodni do pomocy kadrowcom SEALsw, zanim mia si dokona nowy nabr. (Kadrowcy w wojsku zajmuj si rnymi sprawami zwizanymi z personelem. Ich zadania s zblione do zada specjalistw od zasobw ludzkich w wielkich korporacjach). Pracowaem u nich mniej wicej na p etatu: albo od smej do dwunastej, albo od dwunastej do czwartej po poudniu. Kiedy nie pracowaem, wiczyem razem z innymi kandydatami na SEALsw. Robilimy dwugodzinny PT (physical training, czyli trening fizyczny ktry instruktorzy starej daty nazywaj gimnastyk). Powszechnie znane wiczenia: aweczka do brzuszkw, pompki, przysiady. Odpuszczalimy sobie tylko podnoszenie ciarw. Chodzio o to, eby nie wyrobi sobie niepotrzebnej masy miniowej; chcielimy nabra siy, zachowujc jednoczenie maksymaln elastyczno. We wtorki i czwartki pywalimy do wyczerpania chodzio zasadniczo o to, eby pywa tak dugo, a zacznie si ton. W pitki mielimy dugie biegi na 16 i 19 kilometrw. Ciko byo, ale na BUD/S mielimy biega pmaraton. Moi rodzice wspominaj jedn z rozmw ze mn z tamtego okresu. Staraem si przygotowa ich na to, co moe by pniej. Nie wiedzieli za wiele o SEALsach i pewnie dobrze, e tak byo. Kto mi powiedzia, e moje dane osobowe mog zosta wymazane z oficjalnych akt. Kiedy wspomniaem o tym rodzicom, poczuem, e nie przypado im to do gustu. Zapytaem, czy nie maj nic przeciw temu chocia pewnie i tak nie kierowabym si ich zdaniem. Mnie to nie przeszkadza zapewnia tata. Mama przyja to bez sowa. Oboje byli mocno zaniepokojeni, ale starali si to ukry i nigdy nie

powiedzieli niczego, co mogoby mnie zniechci. W kocu po jakich szeciu miesicach czekania, treningw i ponownego czekania dotar rozkaz: Zamelduj si na BUD/S.

Dostaj w dup
Wysiadem z takswki i wygadziem mundur galowy. Wycigajc worek z samochodu, wziem gboki wdech, po czym poszedem alejk prowadzc na pokad rufowy, jak nazywano budynek, w ktrym trzeba byo si zameldowa. Miaem dwadziecia cztery lata i wanie miay si speni moje marzenia. A przy okazji miaem porzdnie dosta w dup. Byo ciemno, mimo e nie byo jeszcze bardzo pno po pitej, moe szstej wieczorem. Podejrzewaem troch, e jak tylko wejd, kto na mnie naskoczy. Syszaem najrozmaitsze plotki o BUD/S, jaki to ciki kurs ale nikt nigdy nie opowie czowiekowi wszystkiego do najdrobniejszych szczegw. Niecierpliwe wyczekiwanie wszystko wyolbrzymiao. Zobaczyem jakiego gocia za biurkiem. Podszedem i przedstawiem si. Zarejestrowa mnie i zaj si wszystkimi formalnociami zwizanymi z pokojem i innymi administracyjnymi bzdetami, ktre trzeba byo odfajkowa. Przez cay ten czas mylaem sobie: To nic takiego. Oraz: W kadej chwili mog mnie zaatakowa. Oczywicie nie byem w stanie zasn. Nie mogem odpdzi od siebie myli, e do pokoju wpadn instruktorzy i spuszcz mi omot. Byem podekscytowany, a rwnoczenie troch zaniepokojony. Do rana nie wydarzyo si nic nadzwyczajnego. Dopiero wtedy dowiedziaem si, e to jeszcze nie BUD/S, przynajmniej nie oficjalnie. Teraz trwa tak zwany indoc czyli indoctrination, indoktrynacja. Celem indoc jest przygotowanie do BUD/S. To co w rodzaju suchej zaprawy do BUD/S jakby jazda na rowerze z bocznymi kkami. O ile SEALsi uznaj boczne kka. Indoc trwa przez miesic. Troch na nas w tym czasie krzyczano, ale to byo nic w porwnaniu z BUD/S. Jaki czas zajo nam uczenie si podstaw tego, co bdziemy mieli robi, na przykad jak pokonywa tor przeszkd. Chodzio o to, bymy w trakcie prawdziwego szkolenia potrafili zadba o wasne bezpieczestwo. Mnstwo czasu zajmowao nam te pomaganie przy rnych drobiazgach podczas prawdziwych wicze innych grup bdcych ju w trakcie kursu. Indoc by fajny. Uwielbiaem te wszystkie elementy siowe, zmuszanie ciaa do wysiku i doskonalenie umiejtnoci fizycznych. Rwnoczenie widziaem, jak s traktowani kandydaci odbywajcy ju BUD/S, i mylaem sobie: Cholera, lepiej wzi si solidnie do roboty i wicej wiczy.

Po czym, nim si spostrzegem, zacza si pierwsza faza. wiczenia odbyway si ju naprawd i zaczem dostawa w tyek. Regularnie i mocno: czuo si, e instruktorzy wkadaj w to serce. Tym samym dochodzimy do momentu, od ktrego rozpoczem ten rozdzia: kiedy podczas wykonywania pompek chlusna mi prosto w twarz woda z wa straackiego. Od caych miesicy robiem PT, jednak teraz byo duo trudniej. To zabawne, ale mimo e wiedziaem mniej wicej, co mnie czeka, w najmniejszym stopniu nie uwiadamiaem sobie, jak cikie to bdzie. Dopki si czego naprawd nie dowiadczy, po prostu si tego nie wie. W pewnym momencie tego przedpoudnia pomylaem: Do jasnej cholery, ci gocie mnie zabij. Rce mi nie wytrzymaj i rozlec si zaraz na kawaki na tym asfalcie. Jakim sposobem jeszcze wytrzymywaem. Kiedy woda uderzya we mnie po raz pierwszy, odwrciem twarz. cignem tym na siebie baczn uwag i nie bya to uwaga yczliwa. Nie odwracaj si! wrzasn instruktor, dodajc do tego stosown wizank opisujc mj brak charakteru i zdolnoci. Wyprostuj gow i bierz to na twarz. Wic tak zrobiem. Nie mam pojcia, ile setek pompek czy innych wicze wykonalimy. Wiem tylko, e czuem, e lada chwila padn. I to mnie nioso bo nie chciaem pa. Nieustannie stawiaem czoa temu lkowi, dochodzc do tego samego wniosku. Tak byo codziennie, a czasami wiele razy w cigu jednego dnia. Ludzie pytaj, jak trudne s takie wiczenia, ile pompek musielimy robi, ile brzuszkw. Odpowied na to pytanie brzmi: serie wynosiy sto powtrze, ale same liczby w zasadzie nie s takie wane. O ile pamitam, wszyscy potrafilimy zrobi sto pompek czy innych wicze. Tym, co sprawia, e BUD/S jest tak trudny, jest powtarzanie i cige napicie oraz towarzyszce wiczeniom zncanie si. Chyba ciko to wytumaczy komu, kto przez to nie przeszed. Panuje powszechne bdne wyobraenie, e wszyscy SEALsi to potni mczyni w doskonaej kondycji fizycznej. Ostatnia cz tej charakterystyki jest oglnie prawdziwa kady SEALs w teamach jest w wymienitej formie. Jeli jednak chodzi o budow ciaa, to s SEALsi i mniejsi, i wiksi. Ja miaem jakie 188 centymetrw i wayem 79 kilogramw; inni, z ktrymi suyem, mieli od 170 do 198 centymetrw. Tym, co nas czyo, nie byy minie; bya to ch zrobienia wszystkiego, co trzeba. Przejcie przez kurs BUD/S i bycie SEALsem to bardziej ni cokolwiek innego kwestia odpornoci psychicznej. Kluczem do sukcesu jest upr i niezgoda na poddanie si. Jakim cudem udao mi si wpa na to, jaka jest recepta na wygran w tych zawodach.

Nie rzuca si w oczy

Przez ten pierwszy tydzie staraem si jak najmniej rzuca si w oczy. Niedobrze byo zwraca na siebie uwag. Podczas PT albo na musztrze, a nawet kiedy si stao w szeregu, najdrobniejsz rzecz mona byo cign na siebie zainteresowanie. Kto sta w szeregu, przyjmujc niedba postaw, od razu skupia na sobie uwag instruktorw. Kiedy dostawalimy jakie polecenie, staraem si wykona je pierwszy. Jeli wykonaem je poprawnie a staraem si bardzo ignorowali mnie i zajmowali si kim innym. Nie udao mi si cakowicie unikn uwagi. Mimo nieustannego wiczenia, wszystkich tych godzin spdzonych na PT i ogromnych stara nadal olbrzymi problem sprawiao mi podciganie si na drku. Wiadomo, jak si to robi: chwyta si wysoko zawieszonego drka i podciga si. Potem si opuszcza. Powtrzenie. Powtrzenie. Powtrzenie. W czasie BUD/S musielimy zawisn na drku i czeka, a instruktor kae nam zaczyna. No i za pierwszym razem, kiedy grupa przygotowywaa si do tego wiczenia, zoyo si akurat tak, e instruktor sta tu obok mnie. Jazda! powiedzia. Yyyyy jknem, podcigajc si w gr. Wielki bd. Z miejsca dostaem etykietk sabeusza. Nie potrafiem wykona kompletu podcigni na pocztek, chyba jakich szeciu (taki by w rzeczywistoci wymg). Teraz jednak, skupiwszy na sobie ca uwag instruktora, nie mogem po prostu si przelizn. Musiaem wykona idealne podciganie si. I to wiele razy. Instruktorzy wybrali mnie sobie na cel szczeglnej pracy, by nauczy mnie wicej, i kazali mi wykonywa mnstwo dodatkowych wicze. Przynioso to skutek. Podciganie si stao si jednym z najlepiej przeze mnie wykonywanych wicze. Potrafiem bez trudu zrobi trzydzieci powtrze. Na koniec nie byem moe najlepszy w grupie, ale te nie musiaem si wstydzi. A jak byo z pywaniem? Opaci si cay wysiek, jaki w nie woyem przed dostaniem si na BUD/S. Pywanie naprawd stao si moim najlepszym wiczeniem. Byem jednym z najszybszych pywakw w grupie, a moe nawet najszybszym. I tu rwnie minimalne wymagane odlegoci nic nie mwi o tym, czym byo to pywanie. eby dosta si na BUD/S, trzeba wypyn na blisko kilometr od brzegu oceanu. Kiedy kurs si koczy, kilometr to pestka. Pywa si non stop. Standardowy dystans wynosi ponad 3 kilometry. A w pewnym momencie wywieziono nas odziami 7 mil morskich (13 kilometrw) od brzegu i wrzucono do wody. Macie tylko jedn moliwo powrotu, chopcy powiedzieli instruktorzy. Pycie.

Od posiku do posiku
Chyba kady, kto sysza o SEALsach, sysza te o hell weeku. To pi i p dnia cigego wycisku, ktrego celem jest przekonanie si, czy kandydat ma wytrzymao i wol niezbdne do tego, by zosta najdoskonalszym wojownikiem. Kady SEALs w inny sposb przey wasny hell week. Moja historia zacza si naprawd jaki dzie czy dwa przed hell weekiem wrd fal przybojowych na kupie gazw. Bylimy ca grup w IBSie inflatable boat, small, czyli maym gumowym pontonie, podstawowej odzi dla szecioosobowej zaogi i mielimy zawlec j na brzeg przez te gazy. Byem na szpicy, to znaczy miaem za zadanie wdrapywa si jako pierwszy, wcigajc trzymany mocno IBS, podczas gdy reszta chopakw po wyjciu z niego pchaa go w gr. Wanie kiedy si do tego szykowaem, uderzya olbrzymia fala, ktra uniosa d w gr i grzmotna ni prosto w moj stop. Bl by nie do opisania, a stopa momentalnie odrtwiaa. Staraem si nie zwraca na to uwagi i ostatecznie nie zgosiem tego obraenia. Pniej, kiedy skoczylimy zajcia na ten dzie, wybraem si z jednym kumplem do jego ojca, ktry by lekarzem, i poprosiem go o zbadanie stopy. Zrobi mi przewietlenie i stwierdzi zamanie. Oczywicie chcia zaoy mi gips, ale mu nie pozwoliem. Gdybym wrci na BUD/S z nog w gipsie, znaczyoby to, e musiabym przerwa szkolenie. W dodatku gdybym zrobi to przed hell weekiem, musiabym pniej wraca na sam pocztek a w adnym wypadku nie zamierzaem przechodzi jeszcze raz tego wszystkiego, co wanie udao mi si pokona. (Nawet podczas BUD/S mona w czasie wolnym opuszcza baz pod warunkiem uzyskania na to zgody. A ja oczywicie nie poszedem do lekarza marynarki, eby mi zbada stop, bo z miejsca by mnie odesa z kursu mwi si o tym przeniesienie). Wieczorem tego dnia, kiedy mia si zacz hell week, zebrano nas w wielkiej sali, nakarmiono pizz i urzdzono nam maraton filmowy: Helikopter w ogniu, Bylimy onierzami, Braveheart. Bylimy wszyscy rozlunieni w specyficzny, pozbawiony luzu sposb bo wiedzielimy, e niebawem ma si zacz hell week. Przypominao to przyjcie na pokadzie Titanica. Filmy przygotoway nas wszystkich psychicznie, ale drczya nas wiadomo, e gdzie tam w ciemnoci czai si gra lodowa. I znowu wyobrania sprawia, e czuem si spity. Wiedziaem, e w pewnym momencie do sali wpadnie instruktor z karabinem maszynowym M60 i bdzie strzela lepakami, po czym bd musia wybiec na dwr i zaj miejsce w szyku na mynku (tak nazywalimy asfaltowy plac treningowy). Ale kiedy? Kada mijajca minuta sprawiaa, e odek podchodzi mi coraz wyej do garda. Siedziaem i mwiem w duchu: Boe. I tak powtarzaem bez przerwy. Bardzo wymownie i powanie. Prbowaem si zdrzemn, ale nie byem w stanie spa. W kocu kto wpad do rodka i zacz

strzela. Dziki ci, Boe! Chyba nigdy w yciu nie byem tak szczliwy na myl o zbliajcym si maltretowaniu. Wybiegem na dwr. Instruktorzy rzucali granaty hukowo-byskowe i polewali nas z wy straackich wod pod penym cinieniem. (Granaty hukowo-byskowe wybuchaj z wielkim byskiem i gonym hukiem, ale ich eksplozja nie jest w stanie wyrzdzi adnej szkody). Byem podniecony, gotowy na test uznawany przez niektrych za ostateczny sprawdzian kandydatw na SEALsw. Ale mylaem rwnoczenie: Co to jest, do cholery?. Bo mimo e wiedziaem o hell weeku wszystko a przynajmniej tak mi si wydawao to jednak nigdy wczeniej tego nie dowiadczywszy, tak naprawd nie czuem go jeszcze w sobie. Podzielono nas na grupy, rozesano na rne pozycje i zaczlimy robi pompki, noyce, star jumpers (pajacyki poczone z przysiadem)... Potem wszystko zaczo si dzia naraz. A stopa? To by najlejszy bl ze wszystkich. Pywalimy, robilimy PT, nosilimy pontony. Przewanie cay czas bylimy po prostu w ruchu. Jeden chopak w pewnym momencie by tak wyczerpany, e kiedy siedzielimy w pontonach, wzi podpywajcy do nas kajak za rekina i zacz si drze, eby wszystkich ostrzec. (Kajakiem pyn nie kto inny, tylko chccy nas sprawdzi dowdca. Niekoniecznie potraktowa to jako komplement). Jeszcze przed rozpoczciem BUD/S kto poradzi mi, e najatwiej jest potraktowa go jako odcinki od posiku do posiku. Trzeba dawa z siebie, ile si da, i czeka na por karmienia (w czasie kursu karmi co sze godzin jak w zegarku). Uznaem, e to dobra metoda: mylaem o tym, e ocalenie jest zawsze nie dalej ni za pi godzin i pidziesit pi minut. Jednak kilka razy miaem wraenie, e mi si nie uda. Odczuwaem przemon pokus, by wsta, podbiec do dzwonu i pooy w ten sposb kres torturom kto uderzy w dzwon, dostaje zaproszenie na kaw z pczkiem. A zaraz potem syszy do widzenia, bo uderzenie w dzwon (a nawet samo wstanie i powiedzenie: Rezygnuj) oznacza dla takiego delikwenta koniec programu. Moecie mi nie wierzy, ale wraz z upywem kolejnych dni tego tygodnia z moj zaman stop stopniowo zaczo by lepiej. Moe po prostu tak bardzo przyzwyczaiem si do uczucia blu, e stao si normalne. Nie potrafiem natomiast wytrzyma zimna. Najgorzej byo lee na brzegu w morskiej pianie, bez ubrania, i mrozi dup. Chwytalimy si za rce z chopakami po bokach i trzlimy si jak moty pneumatyczne: naszymi ciaami wstrzsay potworne dreszcze. Modliem si, eby kto si na mnie wysika. Pewnie wszyscy si o to modlili. Mocz by w takim momencie chyba jedyn dostpn ciep rzecz. Jeli kto popatrywa na fale w czasie, gdy leaa w nich grupa z BUD/S, i widzia, e garstka chopakw zbija si w gromadk, to wanie dlatego, e ktry z nich akurat sika i wszyscy korzystali z tej rzadkiej okazji, by si zagrza.

Gdyby do tego dzwonu byo odrobin bliej, mgbym wsta, podej, uderzy w niego i dosta gorc kaw z pczkiem. Ale nie zrobiem tego. Albo byem zbyt uparty, by zrezygnowa, albo zbyt leniwy, eby wsta. Sam nie wiem. Miaem najrozmaitsze powody, by si nie poddawa. Przypominaem sobie tych wszystkich, ktrzy mi mwili, e wylec z BUD/S. Wytrwanie byo rwnoznaczne z pokazaniem im, e si myl. Dodatkowym bodcem byo patrzenie na wszystkie te statki oddalajce si od brzegu: zadawaem sobie wtedy pytanie, czy chc tak samo std odpyn. Jasne, e nie. Hell week zacz si w niedziel w nocy. Mniej wicej w rod zaczem czu, e mi si uda. Na tym etapie moim gwnym celem byo przewanie to, eby nie spa. (Przez cay ten czas udao mi si przespa jakie dwie godziny, i to nie w jednym kawaku). Mielimy ju za sob wiksz cz katorgi i w przewaajcej mierze byo to wyzwanie dla psychiki. Wielu instruktorw mwi, e hell week to w 90 procentach kwestia psychiczna; i maj racj. Trzeba udowodni, e ma si odporno psychiczn potrzebn do kontynuowania misji, nawet kiedy jest si wyczerpanym. Tak naprawd taka wanie myl przywieca tej prbie. To bardzo skuteczny sposb odsiewania kandydatw. Szczerze mwic, wtedy jeszcze tego nie rozumiaem. Ale dotaro to do mnie podczas walki. Kiedy do czowieka strzelaj, nie mona podej sobie po prostu do dzwonu i uderzy, eby wrci do domu. Nie mona powiedzie: To ja poprosz kubek kawy i pczka, jak obiecalicie. Jeli si wtedy zrezygnuje, zginie si. I zgin niektrzy koledzy. Moi instruktorzy w czasie BUD/S zawsze mwili: To ci si wydaje okropne? Bdzie jeszcze gorzej, jak si dostaniesz do teamw. Tam bdzie ci jeszcze zimniej i bdziesz jeszcze bardziej zmczony. Lec w morskiej pianie, sdziem, e zmylaj. Nie wiedziaem, e za par lat bd wspomina hell week jako dziecinne igraszki. Zimno stao si moim koszmarem. I to dosownie. Po hell weeku przez cay czas budziem si w nocy z dreszczami. Przykrywaem si mnstwem kocw, a mimo wszystko byo mi zimno, bo to wspomnienie cigle wracao na nowo w mojej gowie. Na temat hell weeku powstao tyle ksiek i filmw, e nie bd traci czasu na jego opisywanie. Mog powiedzie jedno: przejcie przez to jest duo gorsze ni czytanie o tym.

Przeniesienie
Tydzie, ktry nastpuje po hell weeku, jest krtkim okresem przeznaczonym na dochodzenie do siebie.

Nazywa si go walk weekiem tygodniem spacerku. Przez ten czas poobijane ciao sprawia, e czowiek czuje si stale posiniaczony i spuchnity. Nosi si teniswki i nigdzie si nie biega wszdzie si tylko szybko chodzi. Ten ulgowy okres nie trwa zbyt dugo; po paru dniach instruktorzy znowu zaczynaj spuszcza uczestnikom solidny omot. Okej, zacisn poladki wrzeszcz. Ju nic wam nie jest. To oni decyduj, czy kogo co boli, czy nie. Skoro przeyem hell week mylaem dalej ju bdzie z grki. Zamieniem biay podkoszulek na brzowy i zaczem drug cz BUD/S, faz nurkowania. Niestety przy okazji przytrafia mi si infekcja. Wkrtce po rozpoczciu drugiej fazy znajdowaem si w wiey do nurkowania, specjalnym urzdzeniu treningowym, ktre pozwala symulowa warunki nurkowania. Podczas tego konkretnego elementu szkolenia, ktry wtedy wykonywaem, miaem wiczy z dzwonem nurkowym: byo to tak zwane wynurzenie z dodatni pywalnoci, podczas ktrego naleao dba jednoczenie o wyrwnywanie cinienia w uchu rodkowym i zewntrznym. Istnieje kilka metod, by to osign; jedna z czciej stosowanych polega na tym, by zamkn usta, zacisn nozdrza i usiowa delikatnie dmucha przez nos. Jeli nie wyrwna si cinienia, mona mie kopoty... Wszystko to wiedziaem, ale najwyraniej z powodu infekcji mi si to nie udao. Poniewa byem w trakcie BUD/S, a rwnoczenie brakowao mi dowiadczenia, postanowiem po prostu zacisn poladki i sprbowa. Nie powinienem by tego robi: poszedem na dno i doprowadziem do przebicia bony bbenkowej. Kiedy si wynurzyem, krew cieka mi z uszu, nosa i oczu. Na miejscu udzielono mi pierwszej pomocy, po czym wysano mnie na leczenie uszu. Z powodu tych problemw ze zdrowiem zostaem przesunity przydzielony do kolejnej grupy po wyzdrowieniu. Takie przesunicie oznacza dla kandydata pobyt w swego rodzaju stanie zawieszenia. Poniewa przeszedem ju hell week, nie musiaem wraca na sam pocztek kursu dziki Bogu zaliczonego hell weeku si nie powtarza. Ale nie mogem siedzie tak sobie bezczynnie do chwili, gdy przyjdzie czas doczy do kolejnej grupy. Kiedy tylko poczuem si dobrze, zaczem pomaga instruktorom, prowadzi codzienny PT i biega z grup w biaych podkoszulkach (z pierwszej fazy), ktra wanie dostawaa w dup. Jedno o mnie trzeba wiedzie: uwielbiam u tyto. Zaczem ju jako nastolatek. Kiedy byem w szkole redniej, ojciec przyapa mnie na uciu. By temu przeciwny i postanowi raz na zawsze wyrwa mnie z tego naogu. Dlatego kaza mi zje ca puszk tytoniu o smaku mitowym. Po dzi dzie nie mog uywa nawet mitowej pasty do zbw. Ale inne gatunki tytoniu do ucia to ju cakiem co innego. Dzisiaj moj ulubion odmian jest Copenhagen. Kandydatom w trakcie BUD/S nie wolno mie tytoniu. Ale skoro zostaem przeniesiony, musiaem najwyraniej uzna, e jako mi to ujdzie. Pewnego dnia woyem sobie do ust szczypt Copenhagen

i doczyem do grupy wybierajcej si na bieganie. Byem na tyle gboko w stawce, e nikt nie powinien na mnie zwrci uwagi. Tak mi si przynajmniej wydawao. Jak na zo, jeden z instruktorw zosta odrobin z tyu i zacz ze mn rozmawia. Jak tylko otworzyem usta, eby co odpowiedzie, zobaczy, e mam tam tyto. Padnij! Odczyem si od grupy i przyjem pozycj do pompek. Gdzie masz puszk? spyta. W skarpecie. Wyjmuj. Oczywicie, wykonujc to polecenie, musiaem pozosta w pozycji do pompek, wic signem rk w ty i wyjem puszk. Instruktor otworzy j i postawi przede mn. Jedz. Przy kadym obnieniu ciaa podczas robienia pompek musiaem chwyta w zby kawa tytoniu i poyka go. uem od pitnastego roku ycia i miaem zwyczaj poyka zuyty tyto, wic nie byo to a takie trudne. A na pewno nie byo tak trudne, jak by chcia instruktor. Moe gdyby to by tyto mitowy, byoby inaczej. Instruktor wkurzy si, e nie wymiotuj. Wobec tego katowa mnie jeszcze przez par godzin tego typu wiczeniami. Prawie si wyrzygaem ale nie z powodu tytoniu, tylko z wyczerpania. W kocu da mi spokj. Pniej nawet si zaprzyjanilimy. Okazao si, e on te uje. Pod koniec BUD/S miaem dwch takich instruktorw, ktrzy mnie lubili: jego i jeszcze jednego z Teksasu. W trakcie kursu mnstwo si od nich obu nauczyem. Dla wielu ludzi jest czym zaskakujcym, e odniesione urazy niekoniecznie pozbawiaj kandydata szans na to, by zosta SEALsem (chyba e s na tyle powane, e przesdzaj o zakoczeniu jego kariery w marynarce). Tymczasem takie postawienie sprawy jest suszne, poniewa bycie SEALsem to bardziej kwestia odpornoci psychicznej ni sprawnoci fizycznej jeli kto ma wystarczajcy hart ducha, by podnie si po urazie i ukoczy program, to ma te spore szanse, e bdzie dobrym SEALsem. Znam jednego SEALsa, ktry podczas szkolenia zama nog w stawie biodrowym, a obraenia byy na tyle powane, e staw musia zosta zastpiony protez. Musia przesiedzie bezczynnie przez ptora roku, ale potem skoczy BUD/S. Mona czasem usysze opowieci, jak to kogo wyrzucono z BUD/S, bo wda si w bjk z instruktorem i spuci mu omot. Takie historie to czyste brednie. Nikt nie wdaje si w bjki z instruktorami. Po prostu nie. Moecie mi wierzy, e gdyby kto sprbowa, instruktorzy natychmiast wziliby go wsplnie w obroty i tak by mu wymaglowali dup, e nie stanby wicej na nogi.

Marcus
Chopaki zywaj si w trakcie BUD/S, ale nie trzeba si za bardzo zywa przed ukoczeniem hell weeku. To tam odbywa si najcisze nkanie. Z naszej grupy szkolenie ukoczyo dwudziestu czterech mniej ni 10 procent tych, ktrzy zaczynali. Naleaem do tej dwudziestki czwrki. Zaczynaem w grupie o numerze 231, ale z powodu przesunicia ukoczyem razem z grup 233. Po kursie BUD/S SEALsi s wysyani na zaawansowane szkolenie znane oficjalnie jako SQT, czyli SEAL Qualifying Training, szkolenie kwalifikacyjne SEAL. Kiedy w nim uczestniczyem, spotkaem si ponownie z jednym z przyjaci poznanych podczas BUD/S Marcusem Luttrellem. Od razu zaprzyjanilimy si z Marcusem. To byo czym naturalnym: obaj bylimy z Teksasu. Jeli nie jestecie z Teksasu, to raczej tego nie zrozumiecie. Midzy ludmi z tego stanu istnieje szczeglny rodzaj wizi. Nie mam pojcia, czy chodzi o wsplne dowiadczenia, czy moe o co, co zawiera tamtejsza woda a moe piwo. Teksaczycy na og s ze sob w bardzo dobrych stosunkach, a ja i Marcus natychmiast si zaprzyjanilimy. Moe nie jest to nic a tak tajemniczego; mielimy w kocu mnstwo podobnych dowiadcze, poczynajc od wyniesionego z dziecistwa zamiowania do polowa, przez zacignicie si do marynarki, po pomylne przejcie przez BUD/S. Marcus ukoczy BUD/S wczeniej ode mnie, potem wyjecha odby specjalne zaawansowane szkolenie, po czym wrci na SQT. Poniewa mia przeszkolenie na sanitariusza, akurat on mnie bada, kiedy pierwszy raz zdarzyo mi si dosta szoku tlenowego podczas nurkowania. (Uywajc terminologii niefachowej, szok tlenowy nastpuje wwczas, gdy podczas nurkowania zbyt wiele tlenu dostaje si do krwiobiegu. Moe go wywoa wiele rnych czynnikw i moe on mie wyjtkowo powane skutki. Mj przypadek by zupenie niegrony). Znw to nurkowanie. Zawsze mwiem, e z liter skadajcych si na SEAL do mnie pasuje tylko L: jestem osobnikiem ldowym. Powietrze i morze niech sobie bior inni. W dniu, kiedy doszo do tego wypadku, pywaem razem z jednym oficerem w stopniu kapitana marynarki. Postanowilimy zdoby nagrod zotej petwy, przyznawan codziennie za najbardziej odlotowe nurkowanie w danym dniu. Nasze wiczenie polegao na wpyniciu pod okrt i podoeniu min magnetycznych. (Mina magnetyczna to specjalny adunek wybuchowy przyczepiany do kaduba statku. Zasadniczo tego typu miny s wyposaone w zapalnik czasowy). Szo nam wyjtkowo dobrze, do chwili gdy nagle, znajdujc si pod spodem kaduba, poczuem zawroty gowy, po czym mzg mi si jakby wyczy. Staraem si chwyci wspornik i przytrzyma si go. Kapitan prbowa poda mi min, a potem dawa mi sygnay, kiedy jej nie odbieraem. Otpiay wpatrywaem si w wod. W kocu w gowie mi si rozjanio, mogem si ruszy i kontynuowa wiczenie.

Tego dnia zota petwa powdrowaa do kogo innego. Kiedy wynurzyem si na powierzchni, czuem si ju dobrze i Marcus razem z instruktorami potwierdzili, e nic mi nie jest. Chocia w kocu znalelimy si w rnych teamach, w kolejnych latach pozostawalimy z Marcusem w kontakcie. Wygldao to tak, jakby za kadym razem, kiedy ja wracaem z misji bojowej, on przyjeda mnie zmieni. Jadalimy razem lunch i wymienialimy midzy sob nieformalne informacje wywiadowcze. Przed kocem SQT dostalimy rozkazy przydziau do poszczeglnych teamw SEAL. Mimo e ukoczylimy BUD/S, nie uwaalimy si jeszcze za prawdziwych SEALsw; dopiero z chwil przydzielenia do ktrego teamu kady dostawa swj trident i nawet wtedy musielimy najpierw si sprawdzi. (Trident SEALsw znany take jako budweiser to rodzaj metalowego goda, odznaka noszona przez SEALsw. Oprcz trjzbu Neptuna symbol ten przedstawia ora, kotwic i pistolet). W tamtym czasie byo sze teamw, co znaczyo, e mona byo wybiera spord trzech na Wschodnim i trzech na Zachodnim Wybrzeu; numer jeden na mojej licie zajmowa SEAL Team Three, ktry mia siedzib w Coronado w Kalifornii. Wybraem ten team, poniewa bra ju udzia w akcji na Bliskim Wschodzie i byo due prawdopodobiestwo, e znw tam wrci. Chciaem dosta si w rodek walki, jeli to bdzie moliwe. Chyba wszyscy tego chcielimy. Kolejne miejsca na mojej licie zajmoway teamy majce siedzib na Wschodnim Wybrzeu, bo byem kiedy w Wirginii, gdzie maj kwater gwn. Nie jestem wielkim fanem Wirginii, ale podoba mi si tam duo bardziej ni w Kalifornii. W San Diego miecie pooonym w pobliu Coronado jest pikna pogoda, ale w poudniowej Kalifornii s same wiry. Chciaem zamieszka gdzie, gdzie zdrowie psychiczne ma si w wikszym powaaniu. Kadrowy, ktrego byem podwadnym, powiedzia mi, e zadba, ebym dosta swj numer jeden. Nie byem na 100 procent pewien, czy tak bdzie, ale w tamtym momencie przyjbym kady przydzia, jaki bym dosta co byo oczywiste, bo i tak nie miaem w tej sprawie nic do powiedzenia. O momencie otrzymania faktycznych przydziaw mona powiedzie wszystko, tylko nie to, e jest to jakie spektakularne wydarzenie. Zebrano nas w duej sali i wrczono kartki z rozkazami. Dostaem swj numer jeden: Team Three.

Mio
Tej wiosny przydarzyo mi si co jeszcze, co miao ogromny wpyw nie tylko na moj karier w wojsku, lecz take na cae moje ycie. Zakochaem si.

Moe nie wierzycie w mio od pierwszego wejrzenia; ja chyba te nie wierzyem a do tego kwietniowego wieczora w 2001 roku, kiedy w pewnym klubie w San Diego zobaczyem Tay, jak stoi przy barze i rozmawia z jednym z moich znajomych. Miaa na sobie czarne skrzane spodnie umiaa je nosi tak, e wygldaa superseksownie, a do tego z klas. To poczenie bardzo mi odpowiadao. Dopiero co zaczem by w Teamie Three. Jeszcze nie rozpoczlimy szkolenia i cieszyem si raptem tygodniowymi wakacjami, po ktrych miaem zabra si powanie do roboty: zosta SEALsem i zasuy sobie na miejsce w teamie. Kiedy j poznaem, Taya pracowaa jako przedstawicielka handlowa jakiej firmy farmaceutycznej. Pochodzia z Oregonu, uczya si w collegeu w Wisconsin, a na wybrzee przeprowadzia si par lat przed naszym spotkaniem. Moje pierwsze wraenie byo takie, e jest pikna, mimo e wygldaa na wkurzon z jakiego powodu. Kiedy zaczlimy rozmawia, zauwayem te, e jest bystra i ma wietne poczucie humoru. Od razu wyczuem, e ten kontakt moe si utrzyma. Ale moe niech ona o tym opowie; jej wersja brzmi lepiej ni moja... Taya Pamitam wieczr, kiedy si poznalimy a przynajmniej cz tego wieczoru. Nie zamierzaam nigdzie wychodzi. Byam wtedy w doku. Dni wypeniaa mi praca, ktrej nie lubiam. Byam cakiem nowa w miecie i nie zdyam jeszcze znale sobie grupy przyjaciek. Od czasu do czasu spotykaam si z facetami, ale bez sukcesw. Miaam za sob troch sympatycznych zwizkw i par nieudanych, przeplatanych kilkoma randkami. Pamitam, e zanim poznaam Chrisa, modliam si dosownie eby Bg zesa mi po prostu jakiego miego faceta. Mylaam sobie, e reszta jest niewana. Modliam si po prostu o kogo, kto by by z natury dobry i miy. Zadzwonia do mnie koleanka, ktra chciaa si wybra wieczorem do San Diego. Mieszkaam wtedy w Long Beach: to byo prawie 150 kilometrw. Nie miaam zamiaru tam jecha, ale jako udao jej si mnie do tego namwi. Tego wieczora wczyymy si po miecie i mijaymy knajp o nazwie Maloneys. Z gonikw sycha byo akurat Land Down Under zespou Men at Work. Koleanka chciaa tam wej, ale mieli skandalicznie wysokie opaty za wstp, chyba z 10 czy 15 dolcw. Nie ma mowy powiedziaam. Nie dam tyle za wejcie do knajpy, gdzie puszczaj Men at Work. Daj spokj odpowiedziaa. Zapacia za wstp i weszymy. Staymy przy barze. Piam i byam rozdraniona. I wtedy podszed ten wysoki, przystojny facet, i zacz ze mn rozmawia. Gadaam z jednym z jego kolegw, ktry wyglda na drania. Wci byam w do paskudnym nastroju, ale wyczuam, e ten nowy ma

w sobie co. Powiedzia, e ma na imi Chris. Taya odpowiedziaam i zapytaam: Czym si zajmujesz? Rozwo lody. Chrzanisz powiedziaam. Wida, e jeste onierzem. Nie, nie protestowa. Naopowiada mi mas innych historii. SEALsi prawie nigdy nie mwi w obecnoci nieznajomych, co naprawd robi, a Chris mia na takie okazje par najlepszych bajeczek, jakie syszaam. Jedn z ciekawszych bya wersja ze specjalist od woskowania delfinw: twierdzi, e delfiny trzymane w niewoli trzeba woskowa, eby nie pokruszya im si skra. To cakiem przekonujca historia o ile si jest mod, naiwn, a do tego wstawion dziewczyn. Na szczcie wtedy nie sprbowa tej wanie zagrywki wiedzia chyba, e bym si na to nie nabraa. Inna jego opowie wciskana dziewczynom to historyjka o tym, e obsuguje bankomat, siedzc w rodku i wydzielajc pienidze, kiedy ludzie wkadaj kart. Nie byam a tak naiwna ani pijana, eby omieli si wyprbowa na mnie t bajeczk. Wystarczyo mi jedno spojrzenie, eby odgadn, e jest wojskowym. Mia wyranie zarysowane minie i krtkie wosy, a po akcencie mona byo zorientowa si, e nie pochodzi z tych stron. W kocu przyzna, e suy w wojsku. No to co tam robisz? zapytaam. Opowiada mas rzeczy nie na temat, a wreszcie udao mi si usysze prawd: Wanie skoczyem BUD/S. No dobra, czyli jeste SEALsem. Tak. Znam ja was bardzo dobrze powiedziaam. Tak si zoyo, e moja siostra wanie si rozwioda. Szwagier chcia zosta SEALsem przeszed cz szkolenia wic cakiem dobrze (tak mi si przynajmniej zdawao) wiedziaam, kto to s SEALsi. Dlatego powiedziaam Chrisowi: Jestecie bezczelnymi egocentrykami, ktrzy wszystkim wkoo chwal si, jacy to s wietni. Kamiecie na okrgo i wydaje si wam, e moecie robi, co si wam podoba. Wiem, wzniosam si na absolutne wyyny: byam powalajco czarujca. Zaintrygowaa mnie jego reakcja. Nie umiechn si ani nie prbowa si mdrzy, ani nawet nie poczu si uraony. Wydawa si naprawd... zdziwiony. Dlaczego tak mwisz? zapyta, zupenie niewinnie i szczerze. Opowiedziaam mu o szwagrze.

Oddabym ycie za Stany odpowiedzia. To ma by egocentryczne? Przecie to zupene przeciwiestwo. By tak idealistycznie i romantycznie nastawiony do takich spraw jak patriotyzm i suba ojczynie, e nie mogam mu nie uwierzy. Rozmawialimy jeszcze chwil, a potem podesza moja koleanka i zajam si ni. Chris powiedzia, e bdzie si zbiera czy co w tym rodzaju. Czemu? zapytaam. No przecie mwia, e nie umwiaby si z SEALsem ani nie wybraaby si nigdzie z kim takim. Nie: powiedziaem, e nigdy bym nie wysza za SEALsa. Nie mwiam, e nigdzie bym si nie wybraa. Twarz mu si rozpromienia. W takim razie powiedzia z tym swoim chytrym umieszkiem chyba poprosz ci o numer telefonu. Zosta i krci si w pobliu mnie. A ja w pobliu niego. I tak a do zamknicia lokalu. Kiedy zbieraam si do wyjcia, tum popchn mnie na Chrisa. By taki uminiony i tak adnie pachnia, e pocaowaam go delikatnie w szyj. Wyszlimy na zewntrz i Chris odprowadzi nas na parking... gdzie zwymiotowaam ca szkock z lodem, ktr piam przez cay wieczr. Jak mogem nie pokocha dziewczyny, ktra zwymiotowaa na mj widok? Od razu wiedziaem, e chc z ni spdza mnstwo czasu. Ale na pocztku okazao si to niemoliwe. Zadzwoniem do niej nastpnego dnia przed poudniem, eby si upewni, czy nic jej nie jest. Chwil porozmawialimy i pomialimy si. Pniej dzwoniem par razy i nagrywaem jej wiadomoci. Nie oddzwaniaa. Chopaki w teamie zaczy si ze mnie nabija. Robiono zakady, czy kiedykolwiek sama do mnie zadzwoni. Bo par razy jeszcze rozmawialimy, kiedy zdarzao jej si w kocu odebra moe mylaa, e dzwoni kto inny. Po jakim czasie nawet dla mnie stao si oczywiste, e ona sama do mnie nigdy nie zadzwoni. Ale w pewnym momencie to si zmienio. Pamitam ten pierwszy raz, kiedy zadzwonia. Bylimy na wiczeniach na Wschodnim Wybrzeu. Kiedy skoczylimy rozmow, wbiegem do pokoju i zaczem skaka po kach. Jej telefon by dla mnie znakiem, e naprawd jej zaley na tej znajomoci. Z radoci podzieliem si tym faktem ze wszystkimi czarnowidzami. Taya Chris zawsze wiedzia, co czuj. W ogle jest niezwykle spostrzegawczy dotyczy to

take jego wraliwoci na moje uczucia. Nawet nie musi wiele mwi. Wystarczy, e po prostu zapyta albo powie o czym wprost. Dla mnie to sygna, e Chris na sto procent wie, co czuj. Moe niekoniecznie chtnie mwi o uczuciach, ale ma wyczucie, kiedy warto albo trzeba otwarcie porozmawia o czym, czym w innym wypadku mogabym nie mie zamiaru si z nim dzieli. Zwrciam na to uwag na wczesnym etapie tworzenia si naszego zwizku. Rozmawialimy duo przez telefon i Chris by bardzo troskliwy. Pod wieloma wzgldami stanowimy przeciwiestwa. A mimo to wydaje si, e przypadlimy sobie do gustu. Pewnego dnia Chris spyta przez telefon, co moim zdaniem sprawia, e do siebie pasujemy. Pomylaam, e powiem mu o kilku rzeczach, ktre mnie u niego pocigaj. Uwaam, e jeste naprawd dobrym facetem powiedziaam naprawd miym. I wraliwym. Wraliwym?!? spyta zaszokowany, a brzmiao to, jakby si obrazi. Co masz na myli? Nie wiesz, co to znaczy wraliwy? e pacz podczas ogldania filmw i takie tam? Rozemiaam si. Wyjaniam mu, co mam na myli: e widz, jak wczuwa si w to, co ja czuj, a czasem nawet uprzedza moje uczucia. I e pozwala mi wyraa te odczucia, i co wane w adnym stopniu mnie nie ogranicza. Nie podejrzewam, eby takie wanie wyobraenie na temat SEALsw miaa wikszo ludzi, ale tak to dokadnie wygldao i wyglda przynajmniej jeli chodzi o tego konkretnego SEALsa.

11 wrzenia 2001 roku


Kiedy nasz zwizek stawa si coraz silniejszy, zaczlimy spdza razem coraz wicej czasu. W kocu rwnie nocami bywalimy ze sob: albo u niej, albo u mnie, w Long Beach albo w San Diego. Pewnego dnia obudzio mnie woanie Tai: Chris! Chris! Wstawaj! Musisz to zobaczy! Zaspany wszedem do salonu. Taya wczya telewizor i zwikszya gono. Zobaczyem dym wydobywajcy si z World Trade Center w Nowym Jorku. Nie bardzo rozumiaem, co si dzieje. W rodku jeszcze spaem. Po czym, kiedy patrzylimy w ekran, samolot wlecia prosto w bok drugiej wiey.

Oe jego ma! wymamrotaem. Gapiem si w telewizor, peen gniewu i zdezorientowany, nie do koca wierzc, e to si dzieje naprawd. Nagle przypomniaem sobie, e wyczyem komrk. Chwyciem j i po uruchomieniu zobaczyem, e mam mnstwo nieodebranych wiadomoci. Mona je streci krtkim komunikatem: Kyle, zabieraj dup i wracaj do bazy. Ale ju!. Wziem SUV-a Tai mia peny bak, a w swoim samochodzie nie miaem za wiele paliwa i wyrwaem do bazy. Nie wiem, z jak dokadnie prdkoci jechaem mogo to by jakie 160 kilometrw na godzin albo i wicej ale na pewno szybko. Gdzie w okolicy San Juan Capistrano zerknem w lusterko wsteczne i zobaczyem rzd mrugajcych czerwonych wiate. Zjechaem na bok. Policjant, ktry podszed do mnie, by wkurzony. Ma pan jaki powd, eby si tak spieszy? spyta. Tak, prosz pana odpowiedziaem. Przepraszam. Jestem onierzem i wanie zostaem wezwany z przepustki do bazy. Rozumiem, e musi pan wypisa mi mandat. Wiem, e popeniem wykroczenie, ale z caym szacunkiem, czy mgby pan da mi szybko ten mandat, ebym mg wrci do bazy? W jakich siach pan suy? Sukinsynu pomylaem. Przecie mwi, e musz si zameldowa. Nie moesz po prostu da mi tego cholernego mandatu? Ale zachowaem zimn krew. W marynarce odpowiedziaem. A gdzie dokadniej? zapyta. Teraz byem ju cakiem poirytowany. W SEALsach. Schowa bloczek. Odprowadz pana do granicy miasta powiedzia. Spucie im omot, do cholery. Wczy koguta i wyjecha przede mnie. Jechalimy troch wolniej, ni pdziem, kiedy mnie zatrzyma, ale i tak znacznie przekraczalimy dopuszczaln prdko. Eskortowa mnie do granic swojego rewiru, a moe nawet odrobin dalej, po czym pomacha mi i pojechaem dalej.

Szkolenie
Natychmiast postawiono nas w stan gotowoci, ale jak si miao okaza, na razie nie bylimy potrzebni

ani w Afganistanie, ani nigdzie indziej. Mj pluton mia oczekiwa mniej wicej przez rok, zanim wysano nas do akcji, a kiedy si to stao, byy to dziaania przeciwko Saddamowi Husajnowi, a nie Osamie Bin Ladenowi. W wiecie cywili panuje sporo nieporozumie dotyczcych SEALsw i naszej misji. Wikszo ludzi myli, e jestemy komandosami dziaajcymi w wsko pojtym rodowisku morskim, e zawsze wyruszamy na akcj z okrtw i atakujemy cele zlokalizowanie na morzu albo w bezporedniej bliskoci linii brzegowej. Rzeczywicie, znaczna cz naszych dziaa wie si z morzem: w kocu naleymy do marynarki wojennej. A ujmujc rzecz od strony historycznej o czym krtko ju wspomniaem SEALsi sigaj korzeniami do utworzonych w czasie drugiej wojny wiatowej jednostek marynarki zwanych Underwater Demolition Teams, UDT. Frogmeni z UDT byli odpowiedzialni za prowadzenie poprzedzajcego atak desantowy zwiadu na brzegu i szkolili si w wykonywaniu rnych innych zada prowadzonych z morza, na przykad w infiltracji do portw i podkadaniu min magnetycznych pod okrty nieprzyjaciela. Byli to doskonali i twardzi nurkowie bojowi, ktrzy dziaali w czasie drugiej wojny wiatowej oraz w okresie powojennym. SEALsi s dumni, e kontynuuj ich tradycje. Jednak gdy zacz si rozszerza zakres misji powierzanych UDT, marynarka zdaa sobie spraw, e istnieje konieczno prowadzenia operacji specjalnych, ktre nie kocz si na linii brzegu. Z chwil utworzenia nowych jednostek o nazwie SEAL, ktre byy szkolone do tego rodzaju misji o rozszerzonym zakresie, zastpiy one starsze jednostki UDT. Wprawdzie ld jest ostatnim sowem zawartym w akronimie SEAL, bynajmniej jednak nie jest to ostatnie rodowisko, w ktrym dziaamy. Kada jednostka operacji specjalnych w amerykaskim wojsku ma wasn specjalizacj. W ich szkoleniu wiele rzeczy si pokrywa, a i zakres misji pod wieloma wzgldami jest podobny. Jednak kady rodzaj si zbrojnych jest ekspertem we wasnej dziedzinie. Special Forces wojsk ldowych (znane te jako SF) wykonuj wietn robot polegajc na szkoleniu obcych si zbrojnych w zakresie prowadzenia zarwno konwencjonalnych, jak i niekonwencjonalnych dziaa wojennych. Nalecy rwnie do wojsk ldowych rangersi stanowi wielki oddzia szturmowy jeli chce si zaj jaki wielki cel, na przykad lotnisko wojskowe, to oni s w tym najlepsi. Operatorzy specjalni z si powietrznych parajumpers, paramedycy celuj w wyciganiu ludzi z najwikszego gwna. Do naszych specjalnoci naley DA. DA to skrt od direct action, akcja bezporednia. Misja bdca akcj bezporedni jest bardzo krtkim, szybkim uderzeniem na may, lecz niezwykle wartociowy cel. Mona j nazwa chirurgicznym atakiem na nieprzyjaciela. Ujmujc to w kategoriach praktycznych, moe to by co w rodzaju szturmu na kluczowy most za lini wojsk nieprzyjacielskich albo rajd na kryjwk terrorystw, aby pojma ludzi produkujcych bomby czasem nazywa si to chwytamy i spadamy. Mimo e s to zupenie inne misje, zasada jest ta sama: uderzenie ma by na tyle silne i szybkie, by wrg nie zdy si zorientowa, co si

dzieje. Po 11 wrzenia SEALsi zaczli si szkoli pod ktem radzenia sobie na terenach, na ktrych istniao najwiksze prawdopodobiestwo napotkania islamistycznych terrorystw w pierwszej kolejnoci by to Afganistan, a nastpnie Bliski Wschd i Afryka. Dalej robilimy wszystko to, co maj robi SEALsi nurkowanie, skakanie z samolotw, zajmowanie statkw itd. Ale podczas zaj szkoleniowych wikszy ni wczeniej nacisk kadziono na dziaania prowadzone na ldzie. Mdrzejsi ode mnie spierali si na temat tej zmiany. Niektrzy chcieli, eby ograniczy zasig SEALsw do jakich 15 kilometrw w gb ldu. Mnie nie pytano o zdanie, ale gdybym mia je wyrazi, to uwaam, e nie powinno by adnych ogranicze. Mnie osobicie bardziej odpowiada praca poza rodowiskiem morskim, ale nawet nie o to chodzi. To, do czego jestem wyszkolony, powinienem mc robi wszdzie, gdzie tylko zachodzi taka potrzeba. Zasadniczo na szkoleniu byo fajnie, nawet kiedy dostawao si w ko. Nurkowalimy, jedzilimy po pustyni, wiczylimy w grach. Bylimy nawet poddawani waterboardingowi (rodzajowi podtapiania) i podtruwaniu gazem. Podczas szkolenia wszyscy przechodz waterboarding. Chodzi o to, by przygotowa operatora na wypadek torturowania go po pojmaniu. Instruktorzy zncali si nad nami tak brutalnie, jak tylko mogli: zwizywali nas i bili, starajc si jedynie nie wyrzdzi nam trwaej szkody. Mwili, e kady z nas ma granic wytrzymaoci i e winiowie w kocu zawsze si poddaj. Ale ja ze wszystkich si staraem si zmusi ich do tego, eby mnie zabili, zanim wyjawi skrywane tajemnice. Szkolenie z gazem dawao w ko z innego powodu. wiczenie polegao na tym, e traktowao si delikwenta gazem CS i trzeba byo walczy w takich warunkach. Gaz CS to jedna z odmian gazu zawicego jego aktywny skadnik to o-chlorobenzylidenomalononitryl (podaj jego nazw dla czytelnikw studiujcych chemi). My rozumielimy skrtowiec CS jako cough and spit, czyli kaszl i pluj, bo jest to najlepszy sposb, eby sobie z tym gazem poradzi. Podczas wicze uczylimy si pozwala oczom paka; najgorsz rzecz jest zacz je trze. Z nosa moe ciec, czowiek moe kaszle i paka, ale nadal bdzie w stanie strzela i walczy. O to chodzi w tym wiczeniu. Pojechalimy na wysp Kodiak na Alasce, gdzie mielimy kurs orientacji w terenie. Nie by to sam rodek zimy, ale byo tyle niegu, e musielimy chodzi w rakietach nienych. Zaczlimy od podstawowych zasad dotyczcych zachowania ciepa ubieranie si na cebul itd. i uczylimy si o takich rzeczach jak kryjwki w niegu. Jednym z wanych elementw tego szkolenia, majcym zastosowanie w kadych warunkach, byo uczenie si, jak oszczdza wag w terenie. Trzeba umie oceni, czy waniejsze jest by lejszym i bardziej mobilnym, czy mie wicej amunicji i elementw kuloodpornych. Ja wol by lekki i szybki. Kiedy ruszamy do akcji, licz wag w uncjach, a nie w funtach. Im czowiek jest lejszy, tym si robi mobilniejszy. Te mae sukinsyny w miejscach, gdzie si nas wysya, s

piekielnie szybkie; trzeba wykorzysta kady element, ktry pozwoli ich dopa. Szkolenie zmusza do rywalizacji. W pewnym momencie dowiedzielimy si, e najlepszy pluton w teamie zostanie wysany do Afganistanu. Od tej chwili szkolenie nabrao tempa. Stao si zacit rywalizacj, i to nie tylko w czasie wiczonych konkurencji. Oficerowie stosowali wobec siebie nawzajem nieczyste zagrywki. Chodzili na przykad do dowdcy i donosili: Widziae, co oni tam robi? To kompletne ofermy... W kocu rozgrywka toczya si midzy nami a jeszcze jednym plutonem. Ostatecznie zajlimy drugie miejsce. Oni pojechali na wojn, a my zostalimy w kraju. To jedna z najgorszych rzeczy, jakie mog przytrafi si SEALsom. Kiedy na horyzoncie pojawia si moliwo konfliktu zbrojnego w Iraku, gwny akcent w szkoleniu pad na pewne konkretne umiejtnoci: wiczylimy walk na pustyni; wiczylimy walk w miastach. Bya to cika praca, ale zawsze zdarzay si lejsze chwile. Pamitam, jak pewnego razu bylimy na RUT (real urban training, szkoleniu w prawdziwych warunkach miejskich). Dowdztwo znalazo wadze miejskie, ktre zgodziy si, bymy przyjechali tam i zajli jaki wybrany prawdziwy obiekt mg to by pusty magazyn albo jaki inny budynek co, co byo bardziej autentyczne ni makiety znajdujce si na terenie bazy. Podczas tego konkretnego wiczenia dziaalimy w jakim budynku. Wszystko zostao starannie ustalone z miejscow policj. Zatrudniono paru aktorw, ktrzy mieli odegra odpowiednie role podczas wiczenia. Mnie przydzielono zabezpieczenie terenu z zewntrz. Blokowaem ruch, kierujc pojazdy tras objazdow, a paru miejscowych policjantw przypatrywao si temu z boku. Kiedy staem tam z karabinem, nie wygldajc szczeglnie przyjanie, od strony kolejnej przecznicy zacz i w moj stron jaki go. Zaczem dziaa zgodnie z przewiczonym schematem. Najpierw pomachaem na niego, eby si wycofa; szed nadal. Potem bysnem w jego stron latark; szed nadal. Wycelowaem w niego wskanikiem laserowym; szed nadal. Oczywicie im by bliej, tym mocniej utwierdzaem si w przekonaniu, e odgrywa wyznaczon mu rol, e zosta wysany, eby sprawdzi moj reakcj. Przejrzaem w mylach obowizujce mnie ROE (rules of engagement, zasady uycia siy). Co ty za jeden? Popo? zapyta, gapic si prosto na mnie. Czego takiego jak popo (tym sowem ulica nazywa policjantw) nie byo w ROE, ale pomylaem, e go improwizuje. Kolejny punkt na mojej licie nakazywa mi powali go na ziemi. I tak zrobiem. Zacz stawia opr i sign pod kurtk, chcc co stamtd wyj zakadaem, e bro, bo tak wanie zrobiby SEALs odgrywajcy rol bandyty. Wobec tego zareagowaem odpowiednio do sytuacji: typowa odpowied SEALsa na takie zachowanie polega na dociniciu napastnika do ziemi i przywaleniu mu. Nie wiem, co mia pod kurtk, ale cokolwiek to byo, potuko si, a zawarto porozlewaa si

dookoa. Kl i szarpa si nadal, ale na razie nie miaem czasu zajmowa si tym, co si stuko. Kiedy przesta mie ochot na walk, skuem go i rozejrzaem si wok. Siedzcy niedaleko w radiowozie gliniarze zwijali si ze miechu. Podszedem do nich dowiedzie si, co ich tak rozbawio. To taki a taki powiedzieli. Jeden z najwikszych dealerw narkotykw w miecie. Szkoda, e nam nie udao si spuci mu takiego omotu. Jak wida, pan Popo zignorowa wszystkie znaki i zabka si na teren wicze, mylc sobie, e bdzie prowadzi swoje ciemne interesy jak zwykle. Idiotw nie brakuje ale wanie to, e by idiot, wyjania chyba najlepiej, dlaczego wzi si do tego rodzaju roboty.

Otrzsiny i zalubiny
Caymi miesicami Rada Bezpieczestwa Organizacji Narodw Zjednoczonych naciskaa na Irak, by zastosowa si w peni do rezolucji ONZ, zwaszcza tych wymagajcych przeprowadzenia inspekcji obiektw, w ktrych podejrzewano istnienie broni masowego raenia, i innych, powizanych z nimi. Wojna nie bya z gry przesdzona Saddam Husajn mg zastosowa si do tych rezolucji i pokaza inspektorom wszystko, co chcieli zobaczy. Ale wikszo z nas wiedziaa, e tak nie zrobi. Kiedy wic usyszelimy, e wysyaj nas do Kuwejtu, ogarn nas entuzjazm. Mylelimy, e jedziemy na wojn. Mimo e wojny jeszcze nie byo, mielimy tam mnstwo do roboty. Oprcz pilnowania granicy z Irakiem i chronienia mniejszoci kurdyjskiej, ktr Husajn wczeniej tru gazem i masakrowa, amerykaskie oddziay egzekwoway przestrzeganie stref zakazu lotw na pnocy i poudniu. Husajn przemyca rop i inne towary w obu kierunkach: z Iraku i do Iraku, amic sankcje naoone przez ONZ. Stany Zjednoczone i kraje sprzymierzone nasiliy dziaania majce temu przeciwdziaa. Zanim SEALsi zostali wysani do Iraku, razem z Tay postanowilimy, e si pobierzemy. Ta decyzja zaskoczya nas oboje. Pewnego dnia zaczlimy rozmawia w samochodzie i oboje doszlimy do wniosku, e powinnimy si pobra. Czuem si oszoomiony, mimo e przecie sam t decyzj podjem. Zgodziem si na to. To byo cakowicie logiczne. Nie miaem wtpliwoci, e si kochamy. Wiedziaem, e Taya to kobieta, z ktr chc spdzi ycie. A mimo to jako nie wydawao mi si, e to maestwo przetrwa. Oboje wiedzielimy, e wrd maestw SEALsw jest niezwykle wysoki odsetek rozwodw. Prawd mwic, poradnie maeskie twierdz, e ten odsetek siga 95 procent, i wierz, e tak jest. Moe wic wanie to mnie niepokoio. Moe nie byem te do koca gotowy podj zobowizania na cae ycie. I oczywicie miaem wiadomo, ile bdzie nas kosztowa moja praca, kiedy pojad na wojn. Nie potrafi wyjani tych sprzecznoci.

Wiem jednak, e zdecydowanie kochaem Tay i e ona kochaa mnie. Wobec tego, na dobre i ze, na pokj i wojn, naszym nastpnym wsplnym krokiem byo maestwo. Szczliwie wszystko przetrzymalimy. Musicie wiedzie o jednej sprawie dotyczcej SEALsw: kiedy jest si nowym w teamach, przechodzi si co w rodzaju otrzsin. Plutony to bardzo zintegrowane grupy. Nowi czonkowie zawsze nazywani nowymi s traktowani strasznie, dopki nie udowodni, e nale do zespou. Udaje im si to zwykle dopiero w trakcie pierwszej misji. Daje si im najgorsze zadania. S cigle wystawiani na prb. Zawsze dostaj baty. Jest to rodzaj wyduonych otrzsin, ktre przyjmuj wiele form. Na przykad: ciko pracujemy podczas wicze w ramach szkolenia. Przez cay dzie instruktorzy daj nam solidny wycisk. Potem, kiedy jest ju po wszystkim, pluton jedzie si zabawi. Kiedy jestemy na misji szkoleniowej poza baz, zazwyczaj jedzimy duymi vanami dla dwunastu pasaerw. Za kierownic siedzi zawsze nowy. To oczywicie znaczy, e kiedy zajedamy do knajpy, on nie moe pi, a przynajmniej nie jest to picie w rozumieniu SEALsw. Ale to najagodniejsza forma otrzsin. Tak naprawd jest tak agodna, e w rzeczywistoci to nie adne otrzsiny. Duszenie nowego, podczas gdy prowadzi samochd to ju prawdziwe otrzsiny. Pewnej nocy wkrtce po doczeniu przeze mnie do plutonu pojechalimy si zabawi po misji szkoleniowej. Kiedy wychodzilimy z knajpy, wszyscy starsi zwalili si z tyu. Nie prowadziem, ale nie przeszkadzao mi, e jestem z przodu lubi tam siedzie. Pdzilimy przez jaki czas, po czym nagle usyszaem: No to od nowa: pierwsza wojna vanowa. Zanim si obejrzaem, zaczli mnie okada piciami. Wojna vanowa oznaczaa sezon owiecki na nowych. Po swojej wojnie vanowej miaem potuczone ebra i podbite oko, a moe i oboje oczu. Nim skoczyy si moje otrzsiny, gb miaem poobijan chyba ponad dziesi razy. Musz wyjani, e wojny vanowe to nie to samo co walki w knajpach, inna podstawowa rozrywka SEALsw. SEALsi s do znani z tego, e wdaj si w bjki w barach, a ja nie byem pod tym wzgldem wyjtkiem. Przez wszystkie te lata nieraz byem aresztowany, ale z zasady albo nikt nigdy nie wnosi zarzutw, albo szybko byy oddalane. Dlaczego SEALsi tak duo si bij? Nie przeprowadziem bada naukowych nad tym zagadnieniem, ale myl, e w duym stopniu wynika to z tumionej agresji. Jestemy szkoleni do misji polegajcych na zabijaniu. Rwnoczenie uczy si nas, ebymy myleli o sobie jako o niezwycionych twardzielach. To do wybuchowa mieszanka. Kiedy wchodzi si do knajpy, zawsze znajdzie si kto, kto potrci czowieka barkiem albo w inny sposb da mu do zrozumienia, e ma spada. To si zdarza we wszystkich takich miejscach na caym wiecie. Wikszo ludzi po prostu ignoruje tego rodzaju zaczepki.

Ale jeli kto zrobi co takiego SEALsowi, SEALs si odwrci i wykopie gocia z lokalu. Rwnoczenie musz jednak powiedzie, e wprawdzie SEALsi czsto wdaj si w bjki, jednak zwykle ich nie prowokuj. W bardzo wielu wypadkach wynikaj one z pewnego rodzaju gupiej zazdroci albo z tego, e jaki kretyn czuje potrzeb sprawdzenia wasnej mskoci i chce mc si chwali, e pobi SEALsa. Kiedy wchodzimy do knajpy, nie siadamy po prostu potulnie w kcie ani nie kadziemy uszu po sobie. Wchodzimy z ogromn pewnoci siebie. Potrafimy zachowywa si gono. A poniewa jestemy na og modzi i wysportowani, rzucamy si w oczy. Grupa SEALsw przyciga dziewczta i moe to jest powodem, dla ktrego ich faceci robi si zazdroni. Albo moe chopcy chc z jakiego innego powodu co sobie udowodni. Tak czy owak, atmosfera robi si napita i zdarza si, e dochodzi do bjek. Ale nie mwiem o bjkach w knajpach; mwiem o otrzsinach. I o lubie. Bylimy w grach w Nevadzie; byo zimno na tyle, e pada nieg. Z okazji lubu dostaem par dni przepustki; miaem wylecie nastpnego dnia rano. Reszta plutonu miaa jeszcze co do zrobienia. Wieczorem wrcilimy do tymczasowej bazy i weszlimy do sali planowania. Dowdca powiedzia, e teraz sobie odpoczniemy i napijemy si piwa, opracowujc plan operacji na nastpny dzie. Po czym zwrci si do mnie: Hej, nowy powiedzia. Skocz do vana po piwo i gorza. No to skoczyem. Kiedy wrciem, wszyscy siedzieli na krzesach. Zostao tylko jedno puste: stao jakby porodku krgu utworzonego przez pozostae. Siadajc na nim, nie zaprztaem sobie myli tym, jak jest ustawione. No dobra, to zrobimy tak powiedzia dowdca, stajc przed bia tablic przy wejciu do sali. Operacja bdzie polegaa na zasadzce. Cel bdzie w rodku. Otoczymy go ze wszystkich stron. Pomylaem, e niezbyt mdrze to brzmi. Jeli bdziemy podchodzi ze wszystkich stron, bdziemy strzela do siebie nawzajem. Zwykle, by tego unikn, planujemy zasadzki z podejciem w szyku w ksztacie litery L. Spojrzaem na dowdc. On spojrza na mnie. Nagle powany dotychczas wyraz jego twarzy ustpi miejsca przebiegemu umieszkowi. W tym momencie reszta plutonu rzucia si na mnie. Sekund pniej leaem na pododze. Przykuli mnie do krzesa i wtedy zacz si mj sd kapturowy. Wytoczono przeciwko mnie mnstwo oskare. Pierwszym byo to, e powiedziaem, e chc zosta snajperem. Ten nowy jest niewdziczny! grzmia oskaryciel. Nie chce robi, co do niego naley. Myli, e jest lepszy ni reszta z nas. Prbowaem protestowa, ale sdzia (ktrym by sam dowdca) szybko odebra mi gos.

Odwrciem si do swojego obrocy. A czego si po nim mona spodziewa? powiedzia. Przecie nawet nie skoczy podstawwki. Winny! ogosi sdzia. Kolejny zarzut! Wysoki sdzie, oskarony nie okazuje nalenego szacunku cign oskaryciel. Powiedzia dowdcy, eby spada. Sprzeciw! odpar mj adwokat. Tak, oskarony powiedzia dowdcy, eby spada, ale to by tylko dowdca druyny. Dowdca najczciej oznacza dowodzcego caym teamem; czasem jednak rwnie dowdc pojedynczego plutonu czy druyny. To cakiem spora rnica, ale nie w tym wypadku. Winny! Kolejny zarzut! Za kade zarzucane i udowodnione mi wykroczenie to znaczy za wszystko, co tylko udao im si wymyli musiaem wypi drinka z jacka danielsa i coli, po czym przepi tak sam objtoci samego jacka. Zanim doszlimy do cikich przestpstw, byem ju cakiem urnity. W pewnym momencie rozebrali mnie i woyli mi ld do kalesonw. W kocu straciem przytomno. Wtedy pomalowali mnie farb w sprayu, a na dokadk wymalowali mi flamastrem krliczki Playboya na klatce piersiowej i plecach. Trudno wymyli lepszy body art na miesic miodowy. W pewnym momencie koledzy najwyraniej zaniepokoili si o stan mojego zdrowia. Dlatego przypili mnie pasami kompletnie nagiego do deski ortopedycznej, wynieli na dwr i postawili na niegu. Tak zostawili mnie na jaki czas, a odzyskaem odrobin wiadomoci. Kiedy zaczem si trz jak mot pneumatyczny, tak e mgbym wybi dziur w elbetowym schronie, podali mi kroplwk (sl fizjologiczna pomaga zmniejszy stenie alkoholu we krwi), a w kocu zabrali mnie wci przypitego pasami do noszy z powrotem do hotelu. Z reszty tej nocy pamitam tylko tyle, e nieli mnie po jakich schodach, pewnie do pokoju hotelowego. Kto musia si temu przypatrywa, bo wnoszc mnie do rodka, chopcy krzyczeli: Nie ma tu nic do ogldania, nie ma co patrze! Nastpnego dnia spotkaem si z Tay, ktra zmya ze mnie wikszo farby i krliczki. Ale kiedy woyem koszul, pozostaoci malunkw cigle byo wida. Podczas uroczystoci musiaem mie dokadnie pozapinane ubranie. Do tego czasu obrzk na twarzy prawie cakiem znik. Szwy na brwi (po stoczonej przed paru tygodniami przyjacielskiej bjce z kolegami z teamu) goiy si adnie. Rozcicie wargi (przydarzyo mi si podczas jednego z wicze w ramach szkolenia) te cakiem dobrze si zabliniao. By moe nie kada narzeczona marzy o tym, by pan mody stajcy na lubnym kobiercu by wymalowany farb w sprayu i potuczony, ale Taya wygldaa na cakiem szczliw.

Draliwym tematem bya natomiast kwestia czasu, jaki dano nam na miesic miodowy. Mj team askawie udzieli mi trzech dni urlopu na lub i podr polubn. Poniewa byem nowy, z wdzicznoci przyjem tych par dni wolnego. Moja wieo upieczona ona nie bya rwnie wyrozumiaa i nie pozostawiaa co do tego wtpliwoci. Niemniej jednak pobralimy si i odbylimy skrcony miesic miodowy. Potem wrciem do pracy.
===LUIgTCVLIA5tAm9PeUlwQXFRJkkjQClML0c0UTVZOFMTZBQ6SiY=

Rozdzia 3

Zajmowanie celw
Z broni gotow do strzau
Wstawaj. Mamy tankowiec. Obudziem si na gumowanym nadburciu odzi, gdzie mimo zimnego wiatru i wzburzonego morza prbowaem troch odpocz. Cay zmokem od wodnej mgieki. Chocia byem nowy i by to mj pierwszy wyjazd na misj, opanowaem ju sztuk zasypiania w najrniejszych warunkach niekoniecznie reklamowan, ale decydujc umiejtno SEALsa. Przed nami majaczy tankowiec. Piloci jednego z helikopterw wypatrzyli go, kiedy prbowa ukradkiem wypyn z Zatoki po nielegalnym nabraniu ropy w Iraku. Nasze zadanie polegao na dostaniu si na pokad, przeprowadzeniu inspekcji dokumentw, a jeli jak podejrzewalimy tankowiec narusza sankcje ONZ, przekazaniu go Marines lub jakim innym wadzom, by podjy dalsze dziaania. Zerwaem si, eby si przyszykowa. Nasz RHIB (rigid hulled inflatable boat, nadmuchiwana d ze sztywnym kadubem, wykorzystywana przez SEALsw do wielu rnych zada) wyglda jak skrzyowanie gumowego pontonu i otwartej motorwki z dwoma gigantycznymi silnikami z tyu. Mia 11 metrw dugoci, zabiera omiu SEALsw i rozwija prdko ponad 45 wzw przy spokojnym morzu. Nad odzi rozszed si zapach spalin z dwch silnikw, a kiedy nabralimy szybkoci, zmiesza si z wodn mgiek. Prujc pod wiatr z niez prdkoci, pynlimy ladem tankowca, bo tylko znajdujc si na kilwaterze, moglimy unikn wykrycia przez radar. Zabraem si do dziea: wziem z pokadu odzi dugi drg. Docierajc do tankowca, RHIB zmniejsza prdko, a zrwna si z nim prawie zupenie. Silniki iraskiego statku pracoway tak gono, e haas naszych by kompletnie zaguszony. Kiedy zetknlimy si z tankowcem, wycignem drg w gr, starajc si zaczepi tkwicy na nim hak o reling statku. Kiedy go zahaczyem, pocignem drg w d. Siedzi. Hak by przymocowany do drga za pomoc elastycznej liny. Z kolei do haka bya przymocowana zwijana stalowa drabinka. Jeden z chopakw chwyci dolny szczebel i przytrzymywa go, podczas gdy prowadzcy ju zacz wspina si w gr burty statku. Peny tankowiec potrafi do mocno zanurzy si w wodzie, nawet na tyle gboko, e mona czasami po prostu dosign rk relingu i przeskoczy przez niego. Tym razem tak nie byo reling znajdowa si duo powyej naszej maej dki. Nie przepadam za pracami na wysokoci, ale dopki nie mylaem

za wiele o tym, co robi, nie przeszkadzao mi to. Drabinka bujaa si wraz z koysaniem statku i powiewami wiatru; wcigaem si w gr tak szybko, jak tylko mogem, majc w pamici miniowej cae to podciganie w trakcie BUD/S. Kiedy dotarem na pokad, prowadzcy kierowali si ju w stron sterwki i mostka statku. Pobiegem, by ich dogoni. Nagle tankowiec zacz przyspiesza. Kapitan, zdawszy sobie poniewczasie spraw, e wchodzimy mu na pokad, prbowa skierowa tankowiec na iraskie wody. Gdyby tam dotar, musielibymy wyskoczy mielimy rozkazy, ktre surowo zabraniay zajmowania jakichkolwiek statkw poza wodami midzynarodowymi. Doczyem do czoa teamu dokadnie w chwili, gdy chopcy dotarli do drzwi prowadzcych na mostek. Jeden z czonkw zaogi dosta si tam mniej wicej w tym samym czasie i prbowa zamkn drzwi. Ale zabrako mu albo szybkoci, albo siy jeden z naszych rzuci si na drzwi i wepchn je do rodka. Wbiegem przez nie z broni gotow do strzau. Przez kilka ostatnich dni wykonalimy dziesitki takich operacji i rzadko kiedy cokolwiek wskazywao na to, e kto chciaby stawia opr. Ale kapitan tego statku mia w sobie ducha walki i mimo e by nieuzbrojony, nie zamierza si podda. Ruszy na mnie. Nie wykaza si rozsdkiem. Nie tylko byem wikszy od niego, ale te miaem na sobie peny pancerz osobisty. Nie mwic o tym, e trzymaem w rku pistolet maszynowy. Chwyciem bro za luf i przyoyem temu idiocie pistoletem w klatk piersiow. Run na ziemi. Przypadkiem akurat w tym momencie si poliznem. Wysunem okie, ktry wyldowa prosto na jego twarzy. W sumie par razy. Po tym przesza mu ochota do walki. Odwrciem go i skuem. Aborda i przeszukiwanie statkw oficjalnie znane jako VBSS, czyli visit, board, search, seize, a wic wizyta, wejcie na pokad, przeszukanie, przechwycenie to typowa misja SEALsw. Podczas gdy regularna marynarka ma marynarzy specjalnie wyszkolonych do wykonywania tych zada w czasie pokoju, my jestemy szkoleni do przeszukiwania statkw w miejscach, w ktrych istnieje ryzyko napotkania oporu. A w czasie stanowicym preludium wojny zim 2002 i 2003 roku takim miejscem bya Zatoka Perska u wybrzey Iraku. ONZ oszacowaa pniej, e mimo naoonych na Irak midzynarodowych sankcji wywieziono z tego kraju nielegalnie rop i inne towary o wartoci sigajcej miliardw dolarw, a zyski z przemytu zasiliy reim Husajna. Przemyt odbywa si w najrozmaitszy sposb. Znajdowalimy rop ukryt w barykach na masowcach przewocych zboe. Powszechniejsz praktyk byo zabieranie przez tankowce wielu tysicy galonw ropy ponad ilo dopuszczon przez oenzetowski program Ropa za ywno.

I nie bya to tylko ropa. Jednym z najwikszych przemycanych transportw, jakie przechwycilimy zim, byy daktyle. Najwyraniej stay wysoko na wiatowych rynkach. To wanie w cigu tych pierwszych miesicy mojego pierwszego pobytu na misji poznaem polsk Wojskow Formacj Specjaln GROM imienia Cichociemnych Spadochroniarzy Armii Krajowej, znan w skrcie jako GROM. Jest to polska wersja Special Forces, ktra cieszy si znakomit reputacj w rodowisku operacji specjalnych. Jej operatorzy prowadzili razem z nami zajmowanie wyznaczonych celw. Na og dziaalimy przy wykorzystaniu bazy na jakim wielkim okrcie traktowalimy go jak swego rodzaju pywajc przysta dla RHIB-w, ktrymi si poruszalimy. Poowa plutonu wypywaa na dwadziecia cztery godziny na wody Zatoki. Pynlimy do wyznaczonego punktu i dryfowalimy przez noc, wyczekujc. Przy odrobinie szczcia dostawalimy od ktrego z helikopterw albo okrtw komunikat radiowy, e z Iraku wypywa mocno zanurzony statek. Na kad jednostk przewoc jaki adunek trzeba byo wej i przeprowadzi inspekcj. Ruszalimy i zajmowalimy cel. Czasem pracowalimy na jednostkach pywajcych Mk V . Mk V jest niewielkim okrtem operacji specjalnych, porwnywanym przez niektrych do kutrw typu PT (patrol torpedo, patrolowe kutry torpedowe) z czasw drugiej wojny wiatowej. Jednostka wyglda jak motorowa d pancerna, a jej zadaniem jest jak najszybsze dostarczenie SEALsw do strefy akcji. Wykonana jest z aluminium i potrafi pru naprawd szybko podobno te odzie osigaj prdko 65 wzw. Ale nam najbardziej podobao si to, e maj paski kawaek pokadu za nadbudwk. Zazwyczaj pakowalimy tam dwie niedue odzie Zodiac. Ale kiedy nie potrzebowalimy zodiacw, cae towarzystwo opuszczao RHIB-y i wycigao si na paskim pokadzie, eby si troch przespa, dopki nie wykryto adnych statkw do zajcia. By to o niebo lepszy sposb na wypoczynek ni przewieszanie si przez siedzenie czy okrcanie si wok gumowanego nadburcia pontonu. Zajmowanie statkw w Zatoce szybko weszo nam w krew. Jednej nocy potrafilimy zaj ich dziesitki. Ale najwikszy cel, jaki mielimy zaj, nie wypyn z Iraku, lecz z pooonego w odlegoci jakich 2500 kilometrw od niego portu na wybrzeu Afryki.

Scudy
Pn jesieni pluton SEALsw na Filipinach zakrad si na frachtowiec So San. Poczwszy od tego momentu, w pnocnokoreaski statek sta si dosownie napitnowany. Mogcy zabra adunek 3500 ton frachtowiec mia za sob ciekaw histori: przewozi najrozmaitsze towary szlakami morskimi wiodcymi z Korei Pnocnej i do niej. Wedug jednej z pogosek

transportowa substancje chemiczne, ktre mogy zosta wykorzystane do produkcji rodkw bojowych oddziaujcych na ukad nerwowy. Jednake w wypadku, ktry opisuj, z dokumentw wystawionych dla So San wynikao, e statek przewozi cement. A naprawd przewozi rakiety Scud. Statek ledzono podczas rejsu wok Rogu Afryki, podczas gdy administracja Busha podejmowaa decyzj, co z nim zrobi. W kocu prezydent zarzdzi jego aborda i przeszukanie: wanie w tego rodzaju zadaniach celuj SEALsi. Jeden z naszych plutonw stacjonowa w Dibuti i mia w zwizku z tym zdecydowanie bliej do obserwowanego statku ni my. Jednak z powodu sposobu funkcjonowania acucha dowodzenia i wyznaczania zada (tak si zoyo, e SEALsi w Dibuti podlegali dowdztwu marines, podczas gdy my bezporednio dowdztwu marynarki) misja zajcia frachtowca zostaa powierzona nam. atwo sobie wyobrazi, z jak radoci powita nas bratni pluton, kiedy wyldowalimy w Dibuti. Nie tylko ukradlimy im zadanie, ktre uwaali za swoje, ale musieli znie ponienie, jakim byo pomaganie nam w rozadunku i przygotowaniu si do akcji. Kiedy wysiadem z samolotu, od razu zauwayem jednego z kolegw. Hej! zawoaem. Odwal si odpowiedzia. Co jest? Wal si. Tyle mia mi do powiedzenia na powitanie. Nie mog mie do niego pretensji; na jego miejscu sam bym si wkurzy. W kocu jednak i on, i pozostali zmienili kurs nie wciekali si na nas; byli wciekli na sytuacj. Wprawdzie niechtnie, ale pomogli nam przygotowa si do misji, po czym wsadzili nas na pokad przewocego poczt i zaopatrzenie helikoptera, ktry przylecia z USS Nassau, okrtu desantowego pywajcego po Oceanie Indyjskim. Okrty desantowe to wielkie jednostki transportowe do przewozu wojska i helikopterw, a od czasu do czasu take samolotw szturmowych Harrier bdcych na przykad w posiadaniu Korpusu Piechoty Morskiej. Wygldem przypominaj lotniskowce starszego typu z pasem startowym biegncym prosto przez pokad (a nie skonie, jak w nowszych konstrukcjach). S do due i maj na pokadzie pomieszczenia dowodzenia i kierowania, ktre mona wykorzystywa jako wysunite placwki planowania i dowodzenia w czasie operacji szturmowych. Istniej rne metody zajmowania statkw, a stosuje si je w zalenoci od panujcych warunkw i charakteru atakowanego celu. Aby dosta si na So San, moglimy wprawdzie uy helikopterw, jednak ogldajc zdjcia statku, zauwaylimy, e nad pokadem biegnie duo przewodw. Najpierw naleaoby te kable usun, ebymy mogli wyldowa, a to wyduyoby ca operacj. Poniewa gdybymy wybrali transport migowcowy, stracilibymy element zaskoczenia,

zdecydowalimy si na RHIB-y. Zacz-limy wiczy szturm przy burtach Nassau, majc do dyspozycji odzie, ktre dostarczy tam Special Boat Unit. (Special Boat Units, czyli jednostki odzi specjalnych, to wyspecjalizowane takswki wodne SEALsw. Pywaj RHIB-ami, Mk V i innymi odziami, ktrych uywaj teamy. Jednostki te dziki swojemu wyposaeniu i wyszkoleniu s przeznaczone midzy innymi do przerzucania SEALsw w rejon objty walk oraz do zapewniania osony ogniowej zarwno podczas dostarczania operatorw na miejsce akcji, jak i podczas wycigania ich z kopotw). Tymczasem So San nadal zmierza ku nam. Kiedy statek znalaz si w naszym zasigu, przygotowalimy wszystko, szykujc si do szturmu. Ale zanim zdylimy wsi do odzi, otrzymalimy rozkaz powrotu w stan gotowoci: do akcji wkroczyli Hiszpanie. Jak to: Hiszpanie? Ot na statek So San natrafia hiszpaska fregata Navarra nie bardzo wiadomo, kogo Koreaczycy prbowali oszuka, pync bez bandery i z zasonit nazw statku. Wedug pniejszych doniesie hiszpaskie oddziay spec-op wkroczyy po tym, jak frachtowiec nie zastosowa si do wydanych przez fregat rozkazw i si nie zatrzyma. Oczywicie Hiszpanie uyli helikopterw i dokadnie tak, jak mylelimy, opnio to ich akcj, bo musieli poprzecina przewody. Z tego, co syszaem, zwoka bya na tyle dua, e moga pozwoli kapitanowi atakowanej jednostki pozby si obciajcych go dokumentw i innych dowodw. I myl, e wanie tak si stao. Oczywicie byo mnstwo zakulisowych dziaa, o ktrych nie mielimy pojcia. Niewane. Nasza misja szybko zmienia charakter zamiast zajmowa statek, mielimy wej na pokad i zabezpieczy go oraz znale pociski Scud. Kto by si spodziewa, e trudno bdzie je znale? A jednak nigdzie nie byo ich wida. adownia bya wypeniona workami cementu trzydziestopiciokilogramowymi. Musiay by ich setki tysicy. Tylko tam mogy by ukryte scudy. Zaczlimy przerzuca cement. Worek po worku. Pracowalimy dwadziecia cztery godziny. Ani chwili na sen: non stop przenosilimy cement. Myl, e sam przerzuciem tysice workw. Wygldalimy aonie. Cali w pyle. Bg jeden wie, jak wyglday moje puca. W kocu znalelimy pod spodem kontenery. Poszy w ruch latarki i piy. Obsugiwaem jedn z przecinarek. Urzdzenie to wyglda jak pia acuchowa, ale z przodu ma obrotow tarcz tnc. Potrafi przeci prawie wszystko, rwnie kontenery ze scudami. Pod cementem leao pitnacie rakiet Scud. Nigdy wczeniej nie widziaem scuda z bliska i szczerze powiem: byo na co popatrze. Porobilimy zdjcia, po czym wezwalimy chopakw z EOD (explosive ordnance disposal), specjalistw od unieszkodliwiania i niszczenia materiaw i adunkw wybuchowych albo od rozbrajania bomb, eby upewnili si, czy gowice nie s uzbrojone. Wtedy ju cay pluton by kompletnie pokryty cementowym pyem. Paru chopakw wskoczyo do wody, eby si opuka. Ja nie. Pamitaem swoje przygody z nurkowaniem i wolaem nie ryzykowa.

Tyle miaem na sobie tego cholernego cementu kto wie, co by si mogo sta, gdyby zetkn si z wod? Przekazalimy So San w rce marines i wrcilimy na pokad Nassau. Dowdztwo przesao wiadomo, e zostaniemy stamtd cignici i wrcimy do Kuwejtu rwnie wygodnym rodkiem transportu jak w t stron. Oczywicie skoczyo si na gadaniu. Zostalimy na Nassau przez dwa tygodnie. Z jakiego powodu marynarka nie potrafia znale sposobu, by zwolni jeden z wielu helikopterw stojcych na pokadzie startowym, eby odwiz nas do Dibuti. Wic czekalimy, grajc w gry komputerowe i pakujc na siowni. I pic. Niestety jedyn gr komputerow, jak mielimy, by Madden Football. Byem w tym cakiem dobry. Wtedy jeszcze nie przepadaem za grami komputerowymi. Teraz jestem wytrawnym graczem zwaszcza w Madden. To przypuszczalnie tam si uzaleniem. ona chyba do dzi przeklina tamte dwa tygodnie spdzone przeze mnie na pokadzie Nassau. Mae uzupenienie na temat scudw: rakiety zmierzay do Jemenu. A przynajmniej tak twierdziy wadze tego kraju. Podobno bya to cz jakiej umowy z Libi zwizanej z zapat za wywiezienie Saddama Husajna na emigracj, ale nie mam pojcia, ile w tym prawdy. W kadym razie scudy uwolniono i popyny do Jemenu, Husajn zosta w Iraku, a my wrcilimy do Kuwejtu szykowa si na wojn.

wita
Byem troch przygnbiony nadeszo pierwsze Boe Narodzenie, ktrego nie spdzaem z rodzin. witeczny dzie min bez adnych szczeglnych obchodw. Pamitam jednak, jakie prezenty przysali mi wtedy rodzice Tai: zdalnie sterowane hummery. Byy to mae zabawki z pilotem, ale sterowanie nimi byo wietn zabaw. Niektrzy Irakijczycy pracujcy na terenie bazy najwyraniej nigdy wczeniej nie widzieli czego podobnego. Kiedy podjedaem do nich samochodzikiem, wrzeszczeli i uciekali w popochu. Nie mam pojcia, czy myleli, e to jaki rodzaj pocisku kierowanego czy co innego. Kiedy syszaem ich piskliwe wrzaski i patrzyem, jak rozbiegaj si na wszystkie strony, skrcaem si ze miechu. Tanie rozrywki byy w Iraku bezcenne. Nie wszyscy pracujcy dla nas ludzie byli najlepszymi z najlepszych ani te niekoniecznie wszyscy jako szczeglnie lubili Amerykanw. Kiedy przyapano jednego Irakijczyka, jak spuszcza si do naszego jedzenia. Natychmiast wyprowadzono go pod eskort z bazy. Nasi dowdcy wiedzieli, e jak tylko ludzie si dowiedz, co zrobi, kto prawdopodobnie sprbuje go zabi.

W Kuwejcie stacjonowalimy w dwch obozach: Ali as-Salem i Doha. Wyposaenie naszych obiektw w obydwu obozach byo stosunkowo nieskomplikowane. Doha bya du baz US Army i odgrywaa znaczn rol zarwno w pierwszej, jak i w drugiej wojnie w Zatoce. Dano nam tu do dyspozycji magazyn i wydzielone pomieszczenia mieszkalne dzieo kilku seabeesw, wojskowych inynierw marynarki. W przyszoci mielimy wielokrotnie polega na pomocy seabeesw w podobnych sytuacjach. Ali as-Salem byo miejscem jeszcze bardziej prymitywnym, przynajmniej dla nas. Mielimy tam namiot, w ktrym stao kilka pek i to wszystko. Chyba wierchuszka uznaa, e SEALsom wiele nie potrzeba. W Kuwejcie widziaem pierwszy raz burz piaskow. Dzie nagle zamieni si w noc. Piasek zacz wirowa wszdzie. Najpierw w pewnej odlegoci mona byo dostrzec zbliajc si olbrzymi pomaraczowobrzow chmur. Potem nagle zrobio si ciemno i poczulimy, jakbymy znaleli si wewntrz jakiego wirujcego szybu albo moe jakbymy trafili na cykl pukania w jakiej przedziwnej pralce, ktra zamiast wody uywa piasku. Pamitam, e byem w hangarze i e mimo zamknitych drzwi ilo pyu fruwajcego w powietrzu bya niewiarygodna. Piasek by drobniutki i dbalimy, eby nie dosta si nam do oczu, bo za nic w wiecie nie dao si go wypuka. Szybko nauczylimy si nosi gogle dla ochrony; okulary przeciwsoneczne nie wystarczay.

Operator szedziesitki
Poniewa byem nowy, zostaem strzelcem obsugujcym szedziesitk. Jak pewnie wielu czytelnikw si orientuje, szedziesitka oznacza uniwersalny karabin maszynowy M60, zasilan tamowo bro uywan w amerykaskim wojsku w wielu odmianach przez kilka dziesicioleci. Karabin M60 zosta opracowany w latach pidziesitych. Strzela nabojami kalibru 7,62 mm; jest to na tyle wszechstronny model, e mona go wykorzystywa jako podstawowy karabin maszynowy w pojazdach opancerzonych i helikopterach oraz jako lekk zespoow bro przenon. By w powszechnym uyciu podczas wojny w Wietnamie: to wtedy onierze nazwali go pig (winia) i nieraz przeklinali jego rozgrzewajc si luf po wystrzeleniu paruset pociskw trzeba byo j wymienia, uywajc azbestowych rkawic, co nie byo szczeglnie wygodne w trakcie walki. Z biegiem lat marynarka wprowadzia znaczne ulepszenia w tej konstrukcji i M60 do dzi pozostaje jednym z potniejszych karabinw. Najnowsza jej wersja jest ulepszona do tego stopnia, e otrzymaa

nawet odrbne oznaczenie: w US Navy okrela si j jako Mk 43 Mod 0. (Niektrzy uwaaj, e to cakowicie odrbna bro; nie chc tu zagbia si w t dyskusj). Jest stosunkowo lekka jakie 10,5 kilograma i ma wzgldnie krtk luf. Zostaa take wyposaona w system szyn, ktry pozwala na mocowanie celownikw i innych podobnych elementw. Obecnie w uytku s rwnie karabiny M240, M249 i Mk 46 (wariant M249). Ogln zasad w moich plutonach byo to, e karabiny maszynowe noszone przez strzelcw zawsze nazywano szedziesitkami, nawet jeli w rzeczywistoci bya to inna bro, na przykad Mk 48. Kiedy suyem w Iraku, z upywem czasu uywalimy coraz wikszej liczby Mk 48, ale jeli podanie dokadnej odmiany nie jest w danym momencie istotne, bd nazywa kady karabin maszynowy druyny szedziesitk a inni niech si bawi w subtelne rozrnienia. Nadal funkcjonuje dawna nazwa szedziesitki, czyli pig, w zwizku z czym wielu operatorw tej broni nosi rwnie przezwisko Pig albo podobne, bdce jakim jego pomysowym przetworzeniem; w naszym plutonie nazywano tak jednego z moich kolegw, Boba. Mnie nigdy tak nie nazywano. Nosiem ksywk Tex i byo to jedno z bardziej akceptowalnych spoecznie okrele, ktrych ludzie w stosunku do mnie uywali. Kiedy byo ju wida, e wojna staje si nieunikniona, zaczlimy prowadzi patrole wzdu kuwejckiej granicy, zabezpieczajc si przed przeprowadzeniem przez Irakijczykw zdradzieckiego uderzenia uprzedzajcego. Zaczlimy te szkoli si do roli przydzielonej nam w zbliajcej si walce. Oznaczao to, e sporo czasu spdzalimy w DPV, znanych te jako wydmowe aziki SEALsw. DPV (desert patrol vehicle, pustynny pojazd patrolowy) wyglda z daleka niezwykle efektownie. Pojazdy te s duo lepiej wyposaone ni przecitne quady. Z przodu maj karabin maszynowy kalibru .50 cala i granatnik Mk 19, a z tyu karabin M60. Poza tym na ich wyposaeniu s rakiety LAW, jednostrzaowa bro przeciwpancerna bdca nastpczyni bazooki i pancerfausta z czasw drugiej wojny wiatowej. Rakiety te s umieszczone w specjalnych uchwytach umocowanych do rury w grnej czci ramy. Dodatkowo radiowa antena satelitarna zamontowana u gry pojazdu sprawia, e pojazd wyglda naprawd zjawiskowo. Prawie wszystkie zdjcia DPV , ktre si widuje, pokazuj jakiego frajera przelatujcego z koami w grze nad wydm. Odlotowy obrazek. Niestety to tylko obrazek, a nie rzeczywisto. Jeli dobrze rozumiem, konstrukcj DPV oparto na projekcie wykorzystywanym w pojazdach biorcych udzia w wycigach organizowanych na pustynnych terenach Pwyspu Kalifornijskiego. Takie odchudzone szkielety to niewtpliwie wietne maszyny. Sk w tym, e my nie jedzilimy nimi w wersji odchudzonej. Woone przez nas uzbrojenie dodawao im sporo wagi. Poza tym zabieralimy plecaki, wod i ywno potrzebne do przetrwania na pustyni przez par dni. Do tego zapas paliwa, nie wspominajc o wadze trzech SEALsw z kompletnym wyposaeniem kierowcy, nawigatora i operatora wini.

A w naszym wypadku dodatkowo zabieralimy jeszcze flag Teksasu, ktra powiewaa z tyu. Byo nas dwch Teksaczykw: ja i dowdca mojego plutonu, wic tego rodzaju dodatkowe wyposaenie byo obowizkowe. adunku szybko przybywao. W DPV uyto maego silnika volkswagena, ktry na podstawie wasnego dowiadczenia oceniam jako kup zomu. Na napd samochodu albo azika, ktry nie mia bra udziau w boju, prawdopodobnie cakiem dobrze si nadawa. Ale kiedy bralimy taki pojazd na dwa czy trzy dni w tras, prawie zawsze koczyo si tym, e tyle samo czasu przy nim majstrowalimy po powrocie. Zawsze co musiao nawali: a to jaka panewka, a to tuleja. Sami musielimy go serwisowa. Na szczcie mielimy w plutonie mechanika z uprawnieniami, wic dba o to, eby pojazdy byy na chodzie. Ale ich najwiksz wad byo to, e miay napd na jedn o. To by olbrzymi problem, kiedy pojazd porusza si po choby odrobin mikkim gruncie. Dopki jechalimy, wszystko zwykle byo w porzdku, ale kiedy si zatrzymywalimy, zaczynay si kopoty. W Kuwejcie cigle musielimy si wykopywa z piachu. No, ale kiedy DPV dziaa, jazda nim bya poezj. Jako strzelec siedziaem na podwyszeniu za kierowc i nawigatorem, ktrych fotele byy umieszczone obok siebie. Na gowie miaem hem podobny do tego, ktrego uywaj piloci migowcw, a na oczach taktyczne gogle balistyczne. Byem przypity piciopunktowymi pasami bezpieczestwa, a podczas jazdy po pustyni trzymaem si ramy. Pdzilimy z prdkoci przekraczajc 110 kilometrw na godzin. W ramach wicze puszczaem do przodu par serii z kalibru .50 cala, a podczas oddalania si od celu podnosiem dwigni umieszczon z boku siedzenia, dziki czemu obracaem si w ty. Wtedy chwytaem M60 i strzelaem jeszcze troch do tyu. Jeli symulowalimy obron przed atakiem z boku w czasie jazdy, do strzelania w tym kierunku posugiwaem si noszonym na ramieniu karabinkiem M4. Strzelanie z wielkiego karabinu maszynowego to bya nieza zabawa! Celowanie z tego cholerstwa, kiedy pojazd skacze w gr i w d, jadc po pustyni, to zupenie inna bajka. Mona unosi i opuszcza luf, eby trzyma cel, ale nie da si osign jakiej oszaamiajcej precyzyjnoci w najlepszym razie kadzie si na tyle silny ogie zaporowy, eby dao si uciec. Oprcz czterech trzyosobowych modeli DPV mielimy jeszcze dwa szecioosobowe. Ta druga odmiana bya wersj najprostsz trzy rzdy po dwa siedzenia, a za bro pokadow suya tylko jedna szedziesitka z przodu. Tych pojazdw uywalimy jako wozw dowodzenia i kierowania. Przejadka nimi bya bardzo nudna. Przypominaa jazd kombiakiem z mam, podczas gdy tata pomyka sportowym wozem. wiczylimy przez par tygodni. Mielimy duo zaj z orientacji w terenie, urzdzalimy kryjwki obserwacyjne i prowadzilimy SR (surveillance and reconnaissance, obserwacj i zwiad) wzdu granicy. Okopywalimy si, przykrywalimy pojazdy siatk i staralimy si uczyni je niewidzialnymi na rodku pustyni. Z DPV nie byo to atwe: zazwyczaj koczyo si na tym, e wygldao to jak DPV

starajcy si ukry na rodku pustyni. wiczylimy te rozmieszczanie DPV przy uyciu helikopterw z chwil zetknicia si migowca z ziemi pojazdy zjeday z tylnej rampy: byo to jak rodeo na koach. Kiedy stycze zblia si do koca, zaczlimy si martwi nie o to, e wybuchnie wojna, lecz o to, e zacznie si bez nas. Zazwyczaj SEALsi s wysyani na misj trwajc sze miesicy. Nas przysano tu we wrzeniu i za par tygodni mielimy wraca do Stanw. Chciaem walczy. Chciaem robi to, do czego zostaem przygotowany. Amerykascy podatnicy wyoyli sporo dolarw na wyszkolenie mnie na SEALsa. Chciaem broni kraju, spenia swj obowizek, wykonywa zadanie. Bardziej ni czegokolwiek innego chciaem dowiadczy dreszczu emocji podczas bitwy. Taya patrzya na to cakiem inaczej. Taya Przez cay ten czas, kiedy toczyy si przygotowania do wojny, byam przeraona. Mimo e wojna jeszcze si oficjalnie nie zacza, wiedziaam, e SEALsi bior udzia w niebezpiecznych operacjach. Kiedy oni wkraczaj do akcji, zawsze jest tam jakie ryzyko. Gdy Chris ze mn rozmawia, stara si to bagatelizowa, ebym si nie martwia, ale nie byam naiwna i umiaam czyta midzy wierszami. Niepokj przejawia si u mnie na wiele sposobw. Byam nerwowa. Wydawao mi si, e ktem oka widz rzeczy, ktrych naprawd tam nie byo. Mogam spa tylko przy wczonym wietle; wieczorami czytaam tak dugo, a oczy same mi si zamykay. Robiam, co tylko mogam, eby nie zostawa sama i nie mie za duo czasu na mylenie. Dwa razy dzwoni Chris, opowiadajc o wypadkach z udziaem helikoptera, w ktrych uczestniczy. Oba byy wyjtkowo mao grone, ale Chris martwi si, e bd o tym donosiy media i e kiedy o nich usysz, bd si niepokoi. Mwi tylko, eby wiedziaa, zanim usyszysz o tym w wiadomociach mwi. Helikopter mia ma stuczk, ale mnie nic si nie stao. Pewnego dnia powiedzia mi, e musi rusza na kolejne wiczenia z udziaem helikoptera. Kiedy nastpnego ranka ogldaam wiadomoci, dowiedziaam si, e w pobliu granicy helikopter spad na ziemi i wszyscy zginli. Prezenter powiedzia, e w migowcu znajdowali si onierze special forces. W wojsku nazwa Special Forces odnosi si do jednostek operacji specjalnych wojsk ldowych, ale prezenterzy na og uywaj tego okrelenia w odniesieniu do SEALsw. Nie trzeba mi byo wiele, eby wycign pochopne wnioski. Przez cay dzie Chris nie dzwoni, chocia obiecywa, e to zrobi. Mwiam sobie: Tylko bez paniki. To nie on.

Zatopiam si w pracy. Wieczorem, kiedy wci nie miaam adnej wiadomoci od Chrisa, zacz mnie ogarnia coraz wikszy niepokj... A potem te troch zo. Nie mogam zasn, mimo e byam wyczerpana prac i cigym powstrzymywaniem si od paczu, ktry w kadej chwili mg zburzy mj udawany spokj. W kocu okoo pierwszej w nocy poczuam, e przestaj to wytrzymywa. Zadzwoni telefon. Zerwaam si, eby odebra. Cze, kochanie! powiedzia wesoy jak zwykle Chris. Zaczam rycze. Chris prbowa pyta, co si dzieje. Nie byam w stanie wykrztusi sowa, eby mu cokolwiek wytumaczy. Strach i ulga wydobyway si ze mnie w postaci niezrozumiaego szlochu. Po tym wszystkim poprzysigam sobie, e nie bd oglda wiadomoci.
===LUIgTCVLIA5tAm9PeUlwQXFRJkkjQClML0c0UTVZOFMTZBQ6SiY=

Rozdzia 4

Ostatnie pi minut ycia


aziki nie lubi bota
20 marca 2003 roku krtko po zmroku siedziaem w penej gotowoci przypity do fotela strzelca w DPV . Czuem drenie pojazdu, kiedy helikopter si powietrznych MH-53 odrywa si od pasa startowego lotniska w Kuwejcie. By to migowiec wyposaony w system Pave Low. Naszego azika zaadowano z tyu, a wybieralimy si nim na misj, na ktrej wiczeniu spdzilimy kilka ostatnich miesicy. Wanie mia nastpi kres czekania; zaczynaa si operacja Iraqi Freedom (Iracka Wolno). Miaem w kocu swoj wojn. Byem spocony, i to nie tylko z emocji. Poniewa nie byo wiadomo, co dokadnie moe szykowa Husajn, dostalimy rozkaz woenia penego wyposaenia ochronnego MOPP (mission oriented protective posture, indywidualne rodki ochrony przed skaeniami albo skafandry kosmiczne, jak je niektrzy nazywali). Skafandry te chroni przed atakiem chemicznym, ale jeli chodzi o wygod, to mona je porwna do gumowej piamy, a doczona do nich maska przeciwgazowa jest jeszcze gorsza. Morze! usyszelimy przez radio. Sprawdziem karabiny. Wszystkie byy gotowe, take pidziesitka. Wystarczyo odcign rczk zamkow i zaadowa. Bylimy zwrceni w stron tyu helikoptera. Tylna rampa nie bya do koca podniesiona, wic mogem spoglda na nocne niebo. Nagle czarny pasek, ktry obserwowaem nad krawdzi rampy, upstrzyy czerwone plamki: Irakijczykom wczyy si radary i dziaka ochrony przeciwlotniczej ktrych wedug naszego wywiadu nie byo wic piloci migowcw zaczli dla ich zmylenia wystrzeliwa flary i dipole zakcajce. Potem pojawiy si smugowce: strumienie pociskw iskrzyy si na tle wskiego prostokta czerni. Cholera pomylaem. Zestrzel nas, zanim w ogle bdzie mi dane do kogokolwiek wypali. Jakim cudem Irakijczykom udao si nas nie trafi. Helikopter lecia dalej, nurkujc w stron ziemi. Ld! usyszelimy przez radio. Prawdziwe pieko miao rozpta si dopiero teraz. Stanowilimy cz zespou, ktrego zadaniem byo zaatakowanie irackich zasobw ropy, zanim Irakijczycy je wysadz albo podpal, jak to zrobili podczas operacji Desert Storm (Pustynna Burza) w 1991 roku. SEALsi i GROM-owcy atakowali platformy wiertnicze wydobywajce gaz i rop (GOPLAT) w Zatoce oraz rafinerie pooone na ldzie

i porty. Nasza dwunastka miaa za zadanie przeprowadzi atak w gbi ldu, na terenie rafinerii Al-Fau. Tych par dodatkowych minut, ktre upyno, przeoyo si na potworn kanonad, a kiedy helikopter przyziemia, siadalimy prosto w gwno. Rampa opada i nasz kierowca wcisn gaz. Zaadowaem, gotw do otwarcia ognia z chwil zjechania z rampy. DPV wjecha z rozpdem na mikki grunt... i momentalnie ugrzz. Kurwa ma! Kierowca zacz zwiksza obroty silnika i szarpa biegami w przd i w ty, prbujc ruszy pojazd z miejsca. Nam przynajmniej udao si wyjecha z helikoptera, ale jeden z pozostaych DPV utkn w poowie zjazdu, tylnymi koami pozostajc wci na rampie. Jego helikopter szarpa si w gr i w d, rozpaczliwie prbujc go strzsn piloci okropnie nienawidz by pod ostrzaem i chcieli jak najszybciej si stamtd wydosta. Syszaem, jak poszczeglne zaogi DPV melduj si przez radio. Prawie wszyscy utknli w nasiknitym rop bocie. Dostarczajca nam informacji specjalistka od wywiadu twierdzia, e w miejscu naszego ldowania ziemia bdzie ubita. Oczywicie i ona, i jej koledzy twierdzili take, e Irakijczycy nie maj osony przeciwlotniczej. Jak to mwi, wywiad wojskowy to oksymoron. Ugrzlimy! powiedzia nasz dowdca. My te zgosi kapitan. Ugrzlimy powiedzia kto jeszcze. Kurwa, musimy si std wydosta. No dobra, wszyscy z samochodw i na pozycje powiedzia dowdca. Odpiem piciopunktowe pasy bezpieczestwa, zabraem szedziesitk z tyu i zaczem zapieprza w stron ogrodzenia otaczajcego obiekty rafinerii. Mielimy zabezpieczy bram, a sam fakt, e nie moglimy dojecha wygodnie na miejsce, nie znaczy jeszcze, e rezygnujemy z wykonania zadania. Znalazem jak kup gruzu z widokiem na bram i ustawiem tam szedziesitk. Obok mnie pojawi si go z granatnikiem Carl Gustav. Formalnie rzecz biorc, jest to dziao bezodrzutowe, bro strzelajca diabelnie silnymi pociskami, ktre potrafi zniszczy czog albo wybi dziur w budynku. Bez naszej zgody przez t bram nie przeliznaby si nawet mysz. Irakijczycy mieli stanowiska obrony na zewntrz rafinerii. Nie przewidzieli tylko tego, e wyldowalimy wewntrz ich obwodu. Bylimy teraz midzy nimi a rafineri innymi sowy, na ich tyach. Ani troch im si to nie spodobao. Odwrcili si i zaczli do nas strzela. Jak tylko zorientowaem si, e nie uyto przeciwko nam gazu, zrzuciem mask przeciwgazow. Miaem mnstwo celw dla swojej szedziesitki tak naprawd to a za duo. Siy przeciwnika byy znacznie liczniejsze ni nasze. Ale to nie by problem. Wezwalimy wsparcie lotnicze. W cigu paru

minut nadleciay najrozmaitsze maszyny: byy tam F/A-18, F-16, A-10A, a nawet samolot wsparcia ogniowego AC-130. Znajdujce si na wyposaeniu wojsk lotniczych samoloty A-10, lepiej znane jako warthogs (guce), s niesamowite. Powolno tych odrzutowcw jest zamierzona s zaprojektowane do prowadzenia niskich i wolnych oblotw, tak by mogy kierowa jak najwiksz ilo ognia na cele naziemne. Oprcz bomb i pociskw rakietowych s wyposaone w dziaka systemu Gatlinga kalibru 30 mm. Zmieliy nimi tamtej nocy mas wrogw. Irakijczycy wysali z miasta wojska pancerne, eby si z nami rozprawiy, ale nie udao im si do nas zbliy. W pewnym momencie zdali sobie spraw, e dostaj w dup, i prbowali ucieka. To by wielki bd. Dziki temu jedynie atwiej byo nam ich dostrzec. Samoloty nadlatyway bez przerwy i dziurawiy ich jak sito. Celoway w nich i po kolei ich likwidoway. Sycha byo kule przecinajce powietrze trrrrrrrrrr po czym ich echo tyrtyrtyrtyrtyr a zaraz potem pochodne detonacje i inne odgosy spustoszenia dokonywanego przez pociski. Cholera mylaem sobie. Rewelacja. Uwielbiam to, do cholery. Jestem do granic podekscytowany, czuj, e mnie to wykacza nerwowo, ale uwielbiam to, do cholery.

Zagazowany
Rankiem nadlecia oddzia Brytyjczykw. Do tego czasu walka si skoczya. Oczywicie nie moglimy si powstrzyma od wbicia im szpili. No, miao. Ju po bitwie mwilimy. Moecie si czu bezpiecznie. Chyba nie uznali tego za zabawne, chocia trudno powiedzie. Brytyjczycy miesznie mwi po angielsku. Wyczerpani cofnlimy si za bram i weszlimy do jakiego budynku, prawie cakowicie zniszczonego w czasie wymiany ognia. Znalelimy sobie wrd gruzu jakie miejsca w ruinach i zasnlimy. Wstaem po paru godzinach. Wikszo chopakw te ju si krztaa. Opucilimy zajmowany teren i zaczlimy sprawdza obrzea pl naftowych. Na zewntrz wypatrzylimy kilka stanowisk obrony przeciwlotniczej, ktrych Irakijczycy podobno nie mieli. Ale nie byo potrzeby aktualizowania doniesie wywiadu stanowiska te byy teraz w takim stanie, e nie mogy nikomu zaszkodzi. Wszdzie leay ludzkie ciaa. Widzielimy zwoki gocia, ktremu dosownie urwao dup. Wykrwawi si na mier, ale zdy jeszcze odczoga si z miejsca ostrzeliwanego przez samoloty. Na ziemi wida byo jego szlak zbroczony krwi. Kiedy planowalimy dalsze dziaania, zauwayem w pewnej odlegoci toyot pick-upa. Jechaa w naszym kierunku i zatrzymaa si niecae 2 kilometry od nas.

Irakijczycy przez ca wojn wykorzystywali biae cywilne pick-upy jako pojazdy wojskowe. Zazwyczaj bya to jaka wersja toyoty hilux, pick-upa typu compact produkowanego w wielu odmianach. (W Stanach hiluxa czsto nazywano SR5; ten model wyszed tam w kocu ze sprzeday, jednak w wielu innych krajach jest nadal sprzedawany). Nie majc pewnoci, co to za pojazd, przez chwil wpatrywalimy si w niego, kiedy nagle usyszelimy huk wystrzau. Par metrw od nas co plasno: Irakijczycy wystrzelili z tylnej platformy pocisk modzierzowy. Wbi si w oleiste boto, nie wyrzdzajc adnych szkd. Dziki Bogu nie wybuch odezwa si kto bo byoby po nas. W tym momencie z dziury po pocisku zacz wydobywa si biay dym. Gaz! wrzasn kto. Rzucilimy si biegiem w stron bramy. Ale zanim do niej dotarlimy, brytyjskie strae zatrzasny j i nie chciay otworzy. Nie wpuszcz was! krzycza jeden. Wanie zostalicie zatruci gazem. Podczas gdy nad naszymi gowami przelatyway nalece do piechoty morskiej migowce Cobra, eby zrobi porzdek z modzierzami na pick-upach, my zastanawialimy si, czy umrzemy. Kiedy po paru minutach nadal oddychalimy, dotaro do nas, e ten dym to by po prostu dym. A moe para z bota. Niewane. Poskwierczao, nic nie wybucho nie byo gazu. Co za ulga.

Szatt al-Arab
Kiedy zabezpieczylimy Al-Fau, zebralimy do kupy dwa z naszych DPV i pojechalimy na pnoc w stron Szatt al-Arab, rzeki oddzielajcej Iran od Iraku przy ujciu do Zatoki. Mielimy wypatrywa odzi samobjczych i stawiaczy min, ktre mogyby chcie wypyn na wody Zatoki. Znalelimy dawny posterunek graniczny opuszczony przez Irakijczykw i urzdzilimy tam sobie stanowisko obserwacyjne. Z chwil rozpoczcia wojny nasze zasady uycia siy byy cakiem proste: jeli widzisz mczyzn, ktrego wiek oceniasz na od szesnastu do szedziesiciu piciu lat, strzelaj. Zabijaj wszystkich mczyzn, jakich zobaczysz. Nie tak to brzmiao w oficjalnym jzyku, ale do tego si to sprowadzao. Jednak teraz, poniewa obserwowalimy terytorium Iranu, mielimy wyrane rozkazy, by nie strzela a przynajmniej nie w stron Iranu. Po drugiej stronie rzeki co noc zjawia si kto i do nas strzela. Stosownie do rozkazw meldowalimy o tym dowdztwu i prosilimy o zezwolenie na otwarcie ognia. W odpowiedzi zawsze syszelimy zdecydowane: NIE!. Bardzo gono i wyranie.

Kiedy teraz o tym myl, wydaje mi si to absolutnie rozsdne. Najcisz broni, jak mielimy, by granatnik Carl Gustav i dwie szedziesitki. Iraczycy dysponowali mnstwem artylerii i mieli nasz pozycj dokadnie namierzon. Niewiele im byo trzeba, eby nas zaatakowa. I w rzeczywistoci chodzio im prawdopodobnie wanie o to, eby wcign nas do walki eby mc nas zabi. Byo to jednak wkurzajce. Kiedy jest si ostrzeliwanym, chce si odpowiedzie ogniem. Po euforii towarzyszcej rozpoczciu wojny nasze morale osabo. Siedzielimy na tykach, nic nie robic. Ktry z chopakw mia kamer i krcilimy zabawne filmiki. Wiele wicej nie byo do roboty. Znalelimy troch irackiej broni i uoylimy j na kupie, eby j wysadzi. Ale to byo tyle. Irakijczycy nie podsyali nam odzi, a Iraczycy oddawali do nas pojedyncze strzay, po czym chowali si i czekali, czy zareagujemy. W zasadzie nasz najlepsz rozrywk byo taplanie si w wodzie i sikanie w ich stron. Przez jaki tydzie zmienialimy si na posterunku (dwch penio stra, czterech miao wolne), pilnowalimy radia i obserwowalimy wod. W kocu zmieni nas nastpny zesp SEALsw i wrcilimy do Kuwejtu.

Wycig do Bagdadu
Tymczasem zaczo si ju natarcie nazwane wycigiem do Bagdadu. Z dnia na dzie z rnych kierunkw coraz liczniej napyway do Iraku oddziay amerykaskie i sprzymierzone, posuwajc si szybko naprzd. Par dni spdzilimy w poprzednim obozie w Kuwejcie, czekajc na jakie zadanie. Pobyt na posterunku granicznym by frustrujcy, ale to nowe oczekiwanie byo jeszcze gorsze. Chcielimy bra udzia w akcji. Byo mnstwo misji, ktre moglimy realizowa na przykad eliminowa w gbi Iraku te nieistniejce stanowiska osony przeciwlotniczej tymczasem dowdztwo najwyraniej nie zamierzao nas wykorzysta. Nasz pobyt na misji w Kuwejcie przeduono, dziki czemu moglimy wzi udzia w rozpoczciu wojny. Teraz jednak zaczo si mwi, e zostaniemy poddani rotacji: mielimy wrci do Stanw, a na nasze miejsce mia przyjecha Team Five. Nikt nie chcia wyjeda z Iraku, kiedy wreszcie zaczynao si robi gorco. Morale signo dna. Wszyscy bylimy wkurzeni na maksa. Jakby tego byo mao, tu przed rozpoczciem wojny Irakijczycy wystrzelili kilka scudw. Wikszo zostaa przechwycona przez rakiety Patriot, ale jeden im si wymkn. Kto by przypuszcza, e trafi w kawiarni Starbucks, w ktrej bywalimy podczas wicze w okresie poprzedzajcym wojn? To pode: zaatakowa kawiarni. No, ale mogo by gorzej. Mogli trafi w bar Dunkin Donuts. Kry dowcip, e prezydent Bush wypowiedzia wojn dopiero wtedy, gdy zaatakowano Starbucksa.

Mona sobie do woli pogrywa z ONZ, ale jeli kto targnie si na wite prawo do nawalenia si kofein, musi za to zapaci. Zostalimy w obozie jakie trzy albo cztery dni, rozzoszczeni i w ponurym nastroju. W kocu wczono nas w ofensyw marines w okolicy An-Nasirijji. Wrcilimy na wojn.

W pobliu An-Nasirijji
An-Nasirijja to miasto pooone nad Eufratem na poudniu Iraku, jakie 200 kilometrw na pnocny zachd od Kuwejtu. Samo miasto zostao zdobyte przez marines 31 marca, ale jeszcze przez pewien czas toczyy si walki w jego okolicach, poniewa niewielkie grupy irackich onierzy i fedainw nadal stawiay opr i atakoway Amerykanw. To w pobliu An-Nasirijji w pierwszych dniach wojny zostaa wzita do niewoli i bya wiziona Jessica Lynch. Cz historykw uwaa, e walki na tym terenie byy najciszym bojem, jaki stoczyli marines w czasie tej wojny. Porwnuje si je z najbardziej zaartymi wypadkami wymiany ognia w Wietnamie oraz pniejszymi w Al-Falludy. Oprcz samego miasta marines zdobyli lotnisko w Dalibie, kilka mostw na Eufracie oraz drogi i miasteczka, ktrych zajcie zapewniao w pocztkowej fazie wojny bezpieczny przejazd w kierunku Bagdadu. Podczas ich zdobywania zaczli napotyka ten rodzaj oporu fanatycznych powstacw, ktry mia cechowa wojn w okresie po upadku Bagdadu. W starciach na tym terenie odegralimy zupenie nieznaczn rol. Uczestniczylimy w kilku bardzo cikich bitwach, ale gros dziaa wojennych prowadzili marines. Rzecz jasna, nie mog pisa o wikszoci tych akcji; wycinek caoci walk, ktry widziaem, mona porwna do tego, co mona zobaczy, kiedy patrzy si przez cienk somk na olbrzymi obraz przedstawiajcy pejza. Kiedy wsppracuje si z wojskami ldowymi i z oddziaami Korpusu Piechoty Morskiej, natychmiast dostrzega si rnic midzy jednymi a drugimi. Wprawdzie wojska ldowe to ogromna potga, ale wyniki ich dziaa zale od poszczeglnych oddziaw. Cz z nich to wietne jednostki, zoone z pierwszorzdnych, przepenionych duchem walki onierzy. Zdarzaj si niektre absolutnie okropne; wikszo mona zaklasyfikowa gdzie pomidzy tymi skrajnociami. Natomiast jak sam si nieraz przekonaem marines zawsze maj w sobie ducha bojowego. Wszyscy walcz do mierci. Kady z nich nie pragnie niczego innego, jak po prostu zabija. To pieprzeni twardziele, ktrzy id na cao. Pewnego razu w samym rodku nocy zostalimy przerzuceni na pustyni w dwch trzyosobowych DPV . Zjechalimy z tylnej rampy MH-53: teren by na tyle ubity, e nie ugrzlimy.

Znajdowalimy si za szpic posuwajcych si do przodu amerykaskich oddziaw i okolica bya wolna od wojsk nieprzyjaciela. Pojechalimy w gb pustyni, by dotrze do bazy wojsk ldowych. Zabawilimy tam par godzin, po czym wyjechalimy, by przeprowadzi zwiad dla marines przed ich natarciem. Pustynia nie bya cakiem pusta. Zdarzay si wprawdzie cae poacie pustkowi, ale wida te byo porozsiewane w pewnych odlegociach od siebie miasteczka i malutkie osady. Miasteczka na og okralimy, ograniczajc si do ich obserwacji z daleka. Nasze zadanie polegao na ustaleniu, gdzie znajduj si pozycje umocnione nieprzyjaciela, i przekazaniu ich wsprzdnych przez radio, eby marines mogli podj decyzj, czy je atakuj, czy omijaj. Od czasu do czasu docieralimy do jakiego wzniesienia, zatrzymywalimy si tam na chwil i lustrowalimy okolic. Tego dnia mielimy tylko jedn znaczc potyczk. Okralimy jakie miasto. Najwyraniej za bardzo si zbliylimy, bo Irakijczycy zaczli do nas strzela. Odpowiedziaem ogniem z karabinu kalibru .50 cala, po czym kiedy ju zaczlimy wia, odwrciem si do szedziesitki. Przez cay dzie musielimy przejecha w sumie setki kilometrw. Pnym popoudniem odstawilimy na chwil pojazdy, troch odpoczlimy, po czym po zapadniciu zmroku znowu wyjechalimy. Kiedy tego wieczora zaczlimy by ostrzeliwani, dowdztwo zmienio nam rozkazy. Wezwano nas z powrotem i przysano helikoptery, eby nas zabray. Na zdrowy rozum nasze zadanie miao polega na ciganiu na siebie ognia nieprzyjaciela, bo przecie dziki temu moglimy ustali, gdzie s jego pozycje. Dotarcie wystarczajco blisko, by cign ogie nieprzyjaciela, oznaczao odkrycie duych si, o ktrych wczeniej nie wiedziano. A skoro tak, to dobrze wykonywalimy swoje zadanie. Na zdrowy rozum mogoby si tak wydawa. Ale zdaniem naszego dowdcy wcale nie o to chodzio. On nie chcia, ebymy angaowali si w jakiekolwiek potyczki. Nie chcia adnych ofiar po naszej stronie, nawet jeli niepodejmowanie takiego ryzyka oznaczao, e nie moemy wykona swojego zadania jak naley. (A musz tu doda, e mimo wymiany ognia i wczesnego kontaktu nie odnielimy adnych strat). Bylimy wkurzeni. Kiedy wyjedalimy, spodziewalimy si, e nasz zwiad potrwa z tydzie. Mielimy mnstwo zapasw paliwa, wody i ywnoci, ustalilimy te, w jaki sposb bdziemy mogli je uzupenia, gdyby si nam skoczyy. Do cholery, moglimy dojecha a do Bagdadu, ktry w tamtym czasie nadal znajdowa si w rkach irackich. Przybici zameldowalimy si z powrotem w bazie. To nie by dla nas koniec wojny, ale co takiego le wryo na przyszo. Wyjanijmy jedn rzecz: aden SEALs nie chce umiera. Jak to uj genera Patton, na wojnie chodzi o to, eby umieray te inne durne sukinsyny. Ale kady SEALs chce walczy. Po czci wynika to z uwarunkowa osobistych. Podobnie jest ze sportowcami: sportowiec chce bra

udzia w wielkiej rozgrywce, chce rywalizowa z innymi na boisku albo na ringu. Po czci jednak i wydaje mi si, e jest to wiksza cz takie nastawienie onierzy wynika z patriotyzmu. To jedna z tych rzeczy, ktrych nie da si wyjani, bo jeli trzeba je komu wyjania, to znaczy, e nie ma szans, by je zrozumia. Ale moe dobr ilustracj bdzie pewne wspomnienie. Jaki czas pniej toczylimy wyczerpujc walk. Bya noc, a nasza dziesitka miaa ju za sob mniej wicej dwie doby strzelaniny spdzone w penym pancerzu (za dnia upa siga 40 stopni) na pitrze starego, opuszczonego budynku z cegy. Kule wpaday do rodka, praktycznie nieustannie wybijajc dziury w cianach wok nas. Przerwy robilimy tylko na adowanie magazynkw. W kocu wraz ze wschodem soca odgosy wymiany ognia i pociskw prujcych cegy zamilky. Walka si zakoczya. Zalega niesamowita cisza. Marines, ktrzy przyszli nam z pomoc, zobaczyli nas porozkadanych na pododze albo siedzcych, opierajcych si o ciany, opatrujcych rany albo po prostu pozwalajcych wybrzmie w sobie ostatnim przeyciom. Jeden z marines na zewntrz budynku wzi amerykask flag i wcign j na maszt nad naszym stanowiskiem. Kto odtworzy hymn pastwowy nie mam pojcia, skd pyna muzyka, ale jej symbolika i to, jak przemawiaa do serca, byo przejmujce; to wspomnienie jest do dzi jednym z najsilniejszych przey, jakie pamitam. Mimo e onierze byli umczeni walk, wszyscy wstali, podeszli do okna i zasalutowali. Sowa hymnu rozbrzmieway echem w kadym z nas, kiedy patrzylimy, jak gwiazdy i pasy flagi powiewaj w pierwszym wietle witu dokadnie tak, jak mwi hymn. Przypomnienie, za co walczymy, sprawio, e oprcz krwi i potu kademu z nas zaczy teraz pyn rwnie zy. Dowiadczyem dosownego znaczenia sw hymnu: kraj wolnych i ojczyzna dzielnych ludzi. Dla mnie to nie oklepany bana. Czuj te sowa w sercu. Czuj je w klatce piersiowej. Nawet podczas meczu bejsbolowego, kiedy kto w trakcie hymnu gada albo nie zdejmuje czapki, wkurza mnie to. I wcale tego nie kryj. Zarwno dla mnie, jak i dla SEALsw, z ktrymi suyem, patriotyzm by cile zwizany z pragnieniem dostania si w centrum walki. Jednak to, jak duo moe walczy taki oddzia jak nasz, w znacznym stopniu zaley od dowdztwa. Jest to przede wszystkim kwestia tego, kim s dowdcy, czyli konkretni dowodzcy nami oficerowie. A oficerowie SEALsw to prawdziwa mieszanina. Cz jest dobra, cz kiepska. A cz to zwyke cykory. Moe i s twardzi jako jednostki, ale eby by dobrym przywdc, nie wystarczy by tward jednostk. Twardoci musz towarzyszy odpowiednie metody i cele. Nasze naczelne dowdztwo chciao, ebymy byli stuprocentowo skuteczni, a przy tym ebymy nie ponosili adnych strat. To brzmi nawet szlachetnie, bo kto nie chce by skuteczny, a jednoczenie kto chce, eby jego ludziom dziaa si krzywda? Ale podczas wojny nie da si pogodzi tych dwch rzeczy

to mrzonka. Jeli za cel obierze si stuprocentow skuteczno przy zerowych stratach, to przeprowadzi si bardzo niewiele operacji. Nigdy nie podejmie si ryzyka obojtnie, czy to ryzyko jest realne, czy nie. Najlepiej by byo, gdybymy mogli urzdza snajperskie punkty obserwacyjne i prowadzi misje zwiadowcze dla marines na caym obszarze wok An-Nasirijji. Moglimy w duo wikszym stopniu przyczyni si do prowadzonej przez marines ofensywy. Moglimy ocali cz z tych, ktrzy zginli. Chcielimy wyrusza noc i atakowa kolejne due miasta lub miasteczka, przez ktre mieli przechodzi onierze Korpusu Piechoty Morskiej. Uatwialibymy im szturmowanie celw, zabijajc tylu wrogw, ilu by nam si udao. Przeprowadzilimy kilka tego typu misji, ale z pewnoci o wiele mniej, ni moglimy.

Zo
Nigdy nie wiedziaem za wiele o islamie. Zostaem wychowany jako chrzecijanin, wic oczywicie syszaem o tym, e przez cae stulecia trway konflikty religijne. Wiedziaem o krucjatach, wiedziaem, e wiecznie trway walki i rzezie. Wiedziaem te jednak, e chrzecijastwo od czasw redniowiecza ewoluowao. Nie zabijamy nikogo z tego powodu, e wyznaje inn religi. Ludzie, z ktrymi walczylimy w Iraku, kiedy wojsko Husajna si rozpierzcho albo zostao pokonane, byli fanatykami. Nienawidzili nas, bo nie bylimy muzumanami. Chcieli nas zabi, mimo e wanie uwolnilimy ich od dyktatora zabi, bo wyznawalimy inn religi ni oni. Czy religia nie powinna uczy tolerancji? Mwi si, e eby zabi wroga, trzeba si od niego zdystansowa. Jeli to prawda, to w Iraku powstacy bardzo nam to uatwiali. Opisana przeze mnie wczeniej historia matki, ktra zabia wasne dziecko, wycignwszy zawleczk granatu, to tylko jeden makabryczny przykad. Dla fanatykw, z ktrymi walczylimy, nic nie miao wartoci poza ich wynaturzon interpretacj religii. A w co drugim wypadku ich twierdzenia, e tak ceni sobie religi, byy goosowne wikszo nawet si nie modlia. Cakiem sporo szprycowao si narkotykami, eby by w stanie z nami walczy. Wielu powstacw byo tchrzami. Stale uywali narkotykw, by doda sobie odwagi. Sami, bez dopingu, byli niczym. Mam tam z nagraniem pokazujcym jaki budynek w trakcie przeszukiwania go. Na parterze by ojciec z crk; w pewnym momencie na pitrze wybuch granat hukowo-byskowy. Na wideo wida, jak ojciec chowa si za dziewczyn, bojc si, e zginie gotw by powici crk dla ratowania siebie.

Ukryte zwoki
Moe i byli tchrzami, ale na pewno potrafili zabija. Powstacy nie musieli si przejmowa zasadami uycia siy ani sdem polowym. Gdyby mieli przewag, zabiliby kadego przybysza z Zachodu, ktrego by znaleli obojtnie, czy byby onierzem, czy nie. Pewnego dnia wysano nas do domu, o ktrym syszelimy, e mogli by w nim trzymani amerykascy jecy. W budynku nikogo nie znalelimy. Ale w piwnicy wida byo wyranie, e niedawno co tam zakopano. Wobec tego ustawilimy lampy i zaczlimy kopa. Po krtkim czasie zobaczyem w wykopanym dole nogawki spodni, a potem wieo pochowane zwoki. To by amerykaski onierz. Z wojsk ldowych. I nastpny. I jeszcze jeden, tym razem z mundurze polowym marines. Mj brat wstpi do marines na krtko przed 11 wrzenia. Nie miaem od niego wiadomoci, a przypuszczaem, e zosta wysany do Iraku. Nie wiem czemu, ale kiedy razem z innymi wycigalimy te zwoki z dou, byem pewien, e to mj brat. Ale to nie by on. Odmwiem cicho modlitw i kopalimy dalej. Kolejne zwoki, kolejny onierz marines. Pochyliem si i zmusiem si, by spojrze. To nie on. Przy kadym nastpnym onierzu, ktrego wydobywalimy z tego grobu a byo ich mnstwo byem coraz bardziej przekonany, e za chwil zobacz brata. odek zacisn mi si w supe. Nie przerywaem kopania. Chciao mi si wymiotowa. Wreszcie skoczylimy. Mojego brata nie byo wrd zabitych. Przez chwil poczuem ulg, a nawet rado. A potem ogarn mnie potworny smutek z powodu tych pomordowanych modych onierzy, ktrych zwoki wycignlimy. Kiedy w kocu skontaktowaem si z bratem, okazao si, e wprawdzie jest w Iraku, ale nie by nigdzie w pobliu domu, w ktrym widziaem te zwoki. Jemu te nie byo lekko, ale kiedy usyszaem jego gos, poczuem si duo lepiej. Cigle byem jego starszym bratem i chciaem go jako chroni. Ale przecie on nie potrzebowa ju mojej troski, do cholery by onierzem marines, i to twardym onierzem. Trudno jednak do koca pozby si dawnych nawykw. W innym miejscu znalelimy beczki z jak substancj chemiczn, ktra miaa zosta wykorzystana jako bro chemiczna. Kiedy si syszy, e w Iraku nie byo broni masowego raenia, to mwicy te sowa maj najwyraniej na myli gotowe bomby jdrowe, a nie zgromadzone przez Husajna wielkie zapasy

mierciononej broni chemicznej i jej prototypw. Moe o broni chemicznej nie mwi si dlatego, e napisy na beczkach wiadczyy o francuskim lub niemieckim pochodzeniu tych substancji a przecie Francja i Niemcy to podobno nasi zachodni sojusznicy. Nigdy nie przestao mnie drczy pytanie, ile tej broni udao si ukry Husajnowi przed faktyczn inwazj. Zanim wkroczylimy do Iraku, dalimy mu tyle ostrzee, e na pewno zdy przewie i zakopa cae tony takich materiaw. Dokd je przewieziono, gdzie si ujawni, co ska i zatruj to chyba jedno z tych celnych pyta, na ktre nigdy nie odpowiedziano. Pewnego dnia zauwaylimy co na pustyni: mylelimy, e to zakopane ajdiki (aj-i-di, IED, improvised explosive device, improwizowany adunek wybuchowy). Wezwalimy specw od rozbrajania bomb i oni podeszli bliej. Podeszli i znaleli tam nie bomb, lecz... samolot. Husajn zakopa na pustyni cae mnstwo swoich myliwcw. Kaza je poowija foli i prbowa je ukry pod ziemi. Pewnie myla, e przemkniemy przez jego kraj jak podczas Pustynnej Burzy: przeprowadzimy szybkie uderzenie i si wycofamy. I tu si pomyli.

Zaraz zginiemy
Wsppracowalimy nadal z marines podczas ich marszu na pnoc. Nasze misje prowadziy na og przed czoo ich oddziaw i polegay na rozpoznaniu ognisk oporu. Wprawdzie dane wywiadowcze wskazyway na obecno onierzy nieprzyjaciela na tym terenie, nie przypuszczano jednak, by miay to by due oddziay. Wtedy dziaalimy ju w sile penego plutonu, ca szesnastk. W pewnym momencie zblialimy si do niewielkiego zespou budynkw na skraju jakiego miasteczka. Kiedy dotarlimy do zabudowa, zaczto nas ostrzeliwa. Ogie szybko si wzmaga, a po paru minutach zdalimy sobie spraw, e zostalimy otoczeni, bo drog odwrotu odciy nam kilkusetosobowe siy irackie. Zaczem zabija mnstwo Irakijczykw podobnie jak my wszyscy ale wydawao si, e na miejscu kadego, ktrego zastrzelilimy, wyrastao czterech albo piciu nowych. Trwao to caymi godzinami, przy czym strzelanina raz si nasilaa, a raz saba. Wikszo wypadkw wymiany ognia w Iraku cechowaa sporadyczno. Przez jaki czas (nawet do godziny albo duej) strzelanina moga by bardzo intensywna, w kocu jednak Irakijczycy si wycofywali. Albo my.

Tym razem tak si nie dziao. Walka trwaa falami a do wieczora. onierze Saddama wiedzieli, e maj przewag liczebn i e jestemy otoczeni, wic nie odpuszczali. Pomau zaczynali si przyblia, a stao si jasne, e ich nie odeprzemy. Dotaro do mnie, e ju po nas. Zaraz mielimy zgin. Albo gorzej: mielimy zosta schwytani w niewol. Pomylaem o rodzinie i o tym, jakie to wszystko bdzie straszne. Postanowiem, e umr pierwszy. Wystrzeliem jeszcze troch pociskw i w tym momencie dotar do nas komunikat radiowy: Zbliamy si od szstej. Do naszej pozycji docieray posiki. Zmotoryzowane. Dokadnie: marines. mier nie bya nam pisana. A w kadym razie nie w cigu najbliszych piciu minut. Dziki Bogu!

Wyczeni z walki
Ta akcja okazaa si nasz ostatni znaczc potyczk podczas tej zmiany. Dowdca cign nas z powrotem do bazy. Trzymanie takich ludzi jak my w bazie byo czystym marnotrawstwem. Marines co wieczr wyprawiali si do An-Nasirijji, starajc si oczyszcza miasto w miar wzrastania oporu. Mona byo wyznaczy nam jaki teren do patrolowania. Moglimy tam jedzi i likwidowa buntownikw ale dowdca si temu sprzeciwi. O tym, co si dzieje wok, dowiadywalimy si w wysunitych bazach i obozach, gdzie przesiadywalimy, czekajc na jak prawdziw robot. GROM-owcy polscy operatorzy specjalni wyjedali i realizowali wyznaczane im misje. Mwiono nam, e jestemy lwami prowadzonymi przez psy. Marines nie uciekali si do metafor. Kiedy wracali z nocnych akcji, dowalali nam: Ilu dzi dorwalicie? A, racja, przecie w ogle nie wyjedalicie. To byo wkurzajce. Ale nie mam do nich pretensji. Uwaam, e nasi dowdcy byli band cykorw. Zaczlimy przygotowywa si do zajcia zapory Mukarajin pooonej na pnocny wschd od Bagdadu. Bya ona wana nie tylko dlatego, e stanowia spitrzenie dla elektrowni wodnej, ale te dlatego, e gdyby spuci z niej wod, zalanie terenw poniej niej mogoby spowolni postpy naszych wojsk na tym obszarze. Jednak nasza misja wci si opniaa, a w kocu powierzono j SEAL Team Five, kiedy pod koniec naszego pobytu w rejonie Zatoki Perskiej team ten przyby, eby nas zmieni.

(Operacj przeprowadzono zgodnie z naszym podstawowym planem i zakoczya si powodzeniem). Moglimy zrobi duo rzeczy. Nie mam pojcia, jaki wpyw miaoby to na przebieg wojny. Na pewno moglimy ocali paru ludzi tu czy tam, by moe te o dzie albo dwa skrci starcia w tym czy innym miejscu. Ale zamiast tego kazano nam szykowa si do powrotu do kraju. Nasza zmiana dobiega koca. Kolejne dwa tygodnie przesiedziaem znw w bazie, nie majc nic do roboty. Czuem si maym pieprzonym tchrzem: graem w gry komputerowe i czekaem, kiedy wyjad. Byem wkurzony. Byem tak wcieky, e mylaem o wystpieniu z marynarki i nie chciaem ju by SEALsem.
===LUIgTCVLIA5tAm9PeUlwQXFRJkkjQClML0c0UTVZOFMTZBQ6SiY=

Rozdzia 5

Snajper
Taya Kiedy Chris po raz pierwszy wrci do kraju, mia naprawd ogromne poczucie wstrtu. Do wszystkiego. A zwaszcza do Ameryki. Wracajc do domu samochodem, suchalimy radia. Nikt nie mwi o wojnie; ycie toczyo si, jakby w Iraku nic si nie dziao. Gadaj o jakich bzdurach powiedzia Chris. My tam walczymy za ojczyzn, a tu wszyscy maj to w dupie. Kiedy wojna si zacza, by naprawd rozczarowany tym, co mwiono w kraju. Kiedy by jeszcze w Kuwejcie, pewnego dnia obejrza w telewizji jaki powicony wojsku materia o negatywnym wydwiku. Zadzwoni do mnie i powiedzia: Wiesz co? Pieprz ich, jeli oni tak to widz. Przyjechaem tu gotw odda ycie na tej wojnie, a oni wciskaj takie brednie. Musiaam go przekonywa, e jest mnstwo ludzi, ktrym zaley nawet nie na wojsku w ogle, ale na nim samym. e ma mnie, e ma przyjaci w San Diego i w Teksasie, e ma rodzin. Ale przystosowanie si do ycia po powrocie do kraju byo trudne. Chris budzi si w nocy i wali na olep piciami. Zawsze by nerwowy, ale teraz, kiedy wstawaam w nocy, musiaam na chwil siada obok niego i wypowiada jego imi, zanim kadam si razem z nim do ka. W ten sposb delikatnie go budziam, eby mie pewno, e nie stan si ofiar jego odruchu. Pewnego razu obudziam si, bo poczuam, e ciska mi rk. Jedn doni chwyci mnie za przedrami, a drug trzyma tu powyej okcia. Spa gboko i miaam wraenie, e za chwil zamie mi rk na p. Staraam si trwa w absolutnym bezruchu i tylko powtarzaam jego imi, za kadym razem troch goniej: nie chciaam go wystraszy, ale te nie mogam dopuci do tego, by zama mi rk. W kocu Chris si obudzi i mnie puci. Powoli nabieralimy nowych nawykw i na nowo si do siebie dopasowywalimy.

Lki
Nie odszedem z SEALsw. Moe bym to zrobi, gdybym mia przed sob krtszy okres zakontraktowanej suby. Moe

powinienem by zacign si do marines. Ale nie byo takiej moliwoci. Miaem pewne powody do nadziei. Kiedy wraca si do kraju i team przyjeda ze zmiany, na szczycie dokonuj si przetasowania i dostaje si nowych dowdcw. Zawsze jest szansa, e nowi bd lepsi. Rozmawiaem z Tay i mwiem jej, jak strasznie jestem wkurzony. Oczywicie z jej punktu widzenia wygldao to inaczej: bya po prostu szczliwa, e yj i e wrciem do kraju w jednym kawaku. Tymczasem wysi oficerowie dostawali awansy i gratulacje za udzia w wojnie. Chwaa spywaa na nich. Gwniana chwaa. Gwniana chwaa za udzia w wojnie, w ktrej nie walczyli, i za ich tchrzliw postaw. Ich tchrzostwo kosztowao ycie tych, ktrych moglimy ocali, gdyby pozwolili nam robi to, co umiemy. Ale tak mamy polityk: banda fotelowych komandosw, ktrzy w bezpiecznym zaciszu rozsiadaj si wygodnie w kku wzajemnej adoracji i pogrywaj prawdziwym ludzkim yciem. Poczwszy od tego powrotu, za kadym razem, kiedy cigali mnie ze zmiany do kraju, przez jaki tydzie nigdzie nie wychodziem. Po prostu siedziaem w domu. Na og po rozadowaniu i uporzdkowaniu sprztu dostawalimy mniej wicej miesic wolnego. Przez pierwszy tydzie zawsze zostawaem w domu z Tay i rezerwowaem ten czas dla siebie. Dopiero pniej zaczynaem spotyka si z rodzin i znajomymi. Nie chodzio o jakie wspomnienia z bitwy czy inne rwnie dramatyczne przeycia; po prostu chciaem poby sam. Chocia pamitam, e raz miaem co w rodzaju takiego przebysku, ale trwao to tylko par chwil. To byo po mojej pierwszej zmianie: siedziaem w pokoju, ktry suy nam za gabinet w naszym domu w Alpine w pobliu San Diego. Mielimy zainstalowany alarm przeciwwamaniowy i jakim cudem Taya niechccy go uruchomia, wracajc do domu. Dwik alarmu przestraszy mnie tak bardzo, e niewiele brakowao, a wystrzelibym sobie dziur w gaciach wasnym gwnem. W jednej chwili znalazem si z powrotem w Kuwejcie. Zanurkowaem pod biurko. Mylaem, e nadlatuje scud. Teraz si z tego miejemy ale przez tych par chwil byem naprawd przeraony, bardziej nawet ni wtedy, kiedy w Kuwejcie scudy rzeczywicie przelatyway nam nad gowami. Z alarmem przeciwwamaniowym miaem duo wicej takich zabawnych przygd, ale nie wszystkie uda mi si tu opisa. Pewnego dnia wstaem dopiero po wyjciu Tai do pracy. Jak tylko wyszedem z ka, wczy si alarm. System by ustawiony na tryb gosowy, wic powiadomi mnie komputerowym komunikatem: Alarm! Intruz w domu! Alarm!

Chwyciem pistolet i poszedem szuka przestpcy. Sukinsyn, ktry si do mnie wamuje, nie ma prawa chodzi po wiecie i si tym przechwala. Intruz: salon! Ostronie wszedem do salonu i sprawdziem pomieszczenie, wykorzystujc wszystkie swoje SEALsowskie umiejtnoci. Pusto. Sprytny zodziej. Przeszedem w gb korytarza. Intruz: kuchnia! Kuchnia te bya czysta. Sukinkot mi si wymyka. Intruz: korytarz! Gdzie jeste, sukinsynu?! Nie potrafi oceni, po jakim czasie dotaro do mnie, e to ja jestem intruzem: system wykrywa i ledzi mnie. Taya zostawia alarm ustawiony na pusty dom, przez co wczyy si czujniki ruchu. miejcie si, ile tylko chcecie. Ale ze mn, a nie ze mnie, jasne? Zawsze miaem wraenie, e w kraju jestem bardziej podatny na obraenia. Po kadej zmianie co mi si przytrafiao, zazwyczaj podczas szkolenia. A to zamaem palec u nogi, a to u rki przydarzay mi si najrozmaitsze drobne urazy. Za granic, podczas misji, na wojnie, byem najwyraniej niezwyciony. Za kadym razem kiedy wracasz ze zmiany, zdejmujesz swoj pelerynk superbohatera artowaa Taya. Po pewnym czasie zaczem myle, e naprawd tak jest. Moi rodzice bardzo si niepokoili przez cay czas, kiedy mnie nie byo. Chcieli si ze mn zobaczy natychmiast, jak tylko wrciem do kraju, wic moja potrzeba odizolowania si na pierwszych kilka dni musiaa ich bole prawdopodobnie bardziej, ni dawali mi odczu. Kiedy jednak w kocu si spotykalimy, by to bardzo szczliwy dzie. Ojciec przeywa moje wyjazdy na misje wyjtkowo ciko, okazujc na zewntrz duo wikszy niepokj ni matka. To zabawne: czasami osoby najsilniejsze najgorzej znosz sytuacj, kiedy musz pogodzi si z tym, e nie maj wpywu na wydarzenia i nie mog tak naprawd by przy tych, ktrych kochaj. Sam tego dowiadczyem. Rodzice przyjmowali podobn postaw za kadym razem, kiedy wyjedaem za granic. Mama trzymaa si dzielnie i zachowywaa stoicki spokj; stoicki zazwyczaj tata stawa si natomiast najbardziej martwic si osob w rodzinie.

Szkolenie
Zrezygnowaem z czci wolnego i wrciem z urlopu tydzie wczeniej, eby pj do szkoy dla snajperw. Dla takiej szansy zrezygnowabym z duo wikszych rzeczy. Przez cae lata snajperzy Korpusu Piechoty Morskiej nie bez powodu cieszyli si znakomit opini, a ich program szkolenia nadal jest uwaany za jeden z najlepszych na wiecie. Dawniej zreszt strzelcy wyborowi SEALsw te szkolili si w szkole prowadzonej przez marines. Jednak poszlimy krok dalej i stworzylimy wasny orodek szkoleniowy, przystosowujc do wasnych potrzeb mnstwo elementw z programu marines. Dodalimy jednak do nich sporo nowoci, by mc przygotowywa swoich snajperw do misji typowych dla SEALsw. Z tego powodu ukoczenie szkoy snajperskiej SEALsw zajmuje jakie dwa razy wicej czasu, ni trwa podobne szkolenie u marines. Zaraz po kursie BUD/S szkolenie snajperskie byo najtrudniejszym kursem, jaki kiedykolwiek przechodziem. Instruktorzy bez ustanku nas nkali. wiczylimy, przesiadujc do pna w noc i zrywajc si o bladym wicie. Cigle nas gdzie ganiali albo gnbili w inny sposb. Na tym polega kluczowy element tej nauki. Poniewa instruktorzy nie mogli do nas strzela, robili, co tylko przyszo im do gowy, eby nas jak najbardziej zestresowa. Z tego, co syszaem, kurs ten koczy zaledwie 50 procent rozpoczynajcych go ludzi. Jestem gotw w to uwierzy. Na zajciach SEALsi ucz si najpierw obsugi komputerw, aparatw i kamer, co stanowi cz naszej pracy. Nasi snajperzy to nie tylko strzelcy. Tak naprawd strzelanie jest jedynie niewielkim wycinkiem tego, co jest naszym zadaniem. Jest to wycinek wany, niezbdny, ale nie jest to adn miar cao pracy snajpera. SEALsa, ktry ma by snajperem, szkoli si w umiejtnoci obserwacji. Jest to absolutna podstawa. Snajper moe czasem znale si na wysunitej pozycji przed gwnymi siami z zadaniem zdobycia jak najwikszej iloci informacji na temat nieprzyjaciela. Ale nawet wwczas, kiedy jego zadanie jest cile okrelone i polega po prostu na przedostaniu si na pozycj umoliwiajc zdjcie jakiego bardzo wartociowego celu, pierwsz niezbdn rzecz, ktr musi zrobi, jest obserwacja terenu. Musi sprawnie obsugiwa i wykorzystywa nowoczesne narzdzia nawigacyjne, takie jak GPS, a rwnoczenie klarownie przedstawia gromadzone informacje. Dlatego od tego wanie zaczynamy. Kolejn czci kursu, pod wieloma wzgldami najtrudniejsz, jest szkolenie umiejtnoci podchodzenia. To na tym etapie odpada wikszo uczestnikw. Podchody oznaczaj takie podkradanie si na pozycj, by unikn wykrycia: atwiej to powiedzie, ni zrobi. Trzeba porusza si powoli i ostronie, a osignie si wyznaczony dla danej misji precyzyjny punkt docelowy. W opanowaniu tej umiejtnoci nie chodzi o cierpliwo, a przynajmniej nie tylko o ni. Chodzi o zawodow dyscyplin. Nie nale do osb cierpliwych, jednak nauczyem si, e aby podchody si uday, nie wolno si spieszy. Wiedzc, e mam kogo zabi, mog czeka cay dzie, cay tydzie, dwa tygodnie.

I wyobracie sobie, e czekaem. Wiedziaem, e zrobi wszystko, co bdzie trzeba. Dodam tu na wszelki wypadek, e nie mielimy te przerw na wyjcie do toalety. Podczas jednego z wicze mielimy przekra si przez skoszone pole. Cae godziny zajo mi wplatanie siana i trawy w mj ghillie suit. Ghillie suit to strj maskujcy wykonany z pciennych paskw wykorzystywany jako podstawa kamuflau dla snajpera podczas misji wicej si z podchodzeniem do celu. Robi si go w ten sposb, eby mona byo wplata midzy pcienne paski siano, traw czy inne elementy podoa lub otoczenia, dziki czemu strzelec wtapia si w to. Pcienne paski optycznie pogrubiaj zamaskowany ksztat, dlatego skradajcy si przez pole strzelec nie wyglda jak chocho ze som wetknit w tyek. Wyglda raczej jak pocy si krzew. Jednak w ghillie suit jest gorco i czowiek si poci. I strj ten wcale nie jest czapk niewidk. Kiedy teren si zmienia, trzeba si zatrzyma i odpowiednio dostosowa kamufla. Cay czas trzeba wyglda jak otoczenie, przez ktre czowiek si skrada. Pamitam, jak pewnego razu po-wo-li posuwaem si po polu, kiedy usyszaem w pobliu charakterystyczny odgos grzechotnika. W najwyraniej upodoba sobie wanie ten kawaek ziemi, ktry miaem pokona. Zaklinanie nie dziaao. Wobec tego, nie chcc zdradzi swojej pozycji oceniajcemu mnie instruktorowi, powoli odczogaem si w inn stron i zmieniem zaplanowan ciek podejcia. Z niektrymi wrogami nie warto walczy. Podczas fazy szkolenia powiconej podchodom kursanci nie s oceniani po oddaniu pierwszego strzau, lecz dopiero po oddaniu drugiego. Innymi sowy, chodzi o to, czy pierwszym strzaem strzelec nie zdradzi swojej pozycji. Naley mie nadziej, e nie. Bo chodzi nie tylko o to, e z duym prawdopodobiestwem bdzie musia odda wicej strzaw ni jeden, ale te o to, e bdzie musia jako wycofa si ze swojej kryjwki. No a duo atwiej to zrobi, jeli pozostanie si przy yciu. Warto pamita, e w przyrodzie nie spotyka si idealnych ksztatw figur geometrycznych, a to znaczy, e trzeba zrobi wszystko, co si da, eby zamaskowa celownik i luf karabinu. Ja zwykle owijaem luf tam, ktr dla uzyskania lepszego kamuflau dodatkowo malowaem farb w sprayu. Przed celownikiem i wylotem lufy zostawiaem troch rolinnoci nie trzeba przecie widzie wszystkiego, wystarczy sam cel. Podchody byy dla mnie najtrudniejsz czci tego kursu. Niewiele brakowao, a odpadbym z powodu braku cierpliwoci. Dopiero kiedy opanowalimy sztuk podchodzenia do celu, przechodzilimy do strzelania.

Karabiny
Ludzie czsto pytaj mnie o bro: chc wiedzie, jakiej uywaem jako snajper, na jakiej si uczyem, jaka jest moja ulubiona. Kiedy byem w terenie, dobieraem bro do zadania i sytuacji. W szkole snajperskiej uczyem si podstaw strzelania na wielu rnych odmianach broni, ebym nie tylko potrafi kad z nich obsugiwa, ale te umia wybra odpowiedni do konkretnej misji. Podczas szkolenia korzystaem z czterech podstawowych modeli. Dwa z nich bya to bro pautomatyczna z amunicj podawan z magazynka: Mk 12, karabin snajperski (inaczej wyborowy) kalibru 5,56 mm, oraz Mk 11, karabin snajperski kalibru 7,62 mm. (Kiedy mwi o broni, czsto podaj tylko kaliber: na przykad, kiedy pisz 5,56 mm, mam na myli Mk 12. A kiedy podaj kaliber w milimetrach, uywam przecinka, nie kropki; kropka dotyczy kalibrw podawanych w calach). Oprcz tych dwch miaem jeszcze .300 win mag. Rwnie ten karabin jest zasilany z magazynka, ale jest to bro powtarzalna. Podobnie jak dwa karabiny wspomniane wyej mj win mag mia tumik pomieni rodzaj urzdzenia mocowanego na kocu lufy, ktrego zadaniem jest tumienie bysku pomieni wychodzcych z jej koca. Tumik wycisza te dwik wydawany przez pocisk wylatujcy z karabinu w podobny sposb, w jaki dziaaj tumiki samochodowe. (cile rzecz biorc, tumik pomieni nie jest tumikiem dwiku, chocia niektrzy nie rozrniaj tych poj. Nie wchodzc zbyt daleko w rozwaania techniczne, powiedzmy tylko, e dziaanie tumika pomieni polega na uatwieniu gazom, ktre powstaj po spaleniu prochu, by si rozpryy i jak najmniej rozgrzane opuciy luf po wystrzeleniu pocisku. Ujmujc rzecz oglnie, istniej dwa typy tych tumikw: pierwszy mocuje si do lufy, drugi jest z ni trwale poczony. Jedn z praktycznych korzyci stosowania tumika na karabinie snajperskim jest to, e na og zmniejsza on si kopnicia, ktrego doznaje strzelec. Pomaga to w oddawaniu precyzyjniejszych strzaw). Miaem ponadto karabin kalibru .50 cala, ktry nie mia tumika. Omwi teraz kady z tych karabinw po kolei.
Mk 12

Jego oficjalna nazwa to United States Navy Mk 12 Special Purpose Rifle, czyli karabin specjalnego przeznaczenia Marynarki Wojennej Stanw Zjednoczonych, model 12. Ma luf dugoci 16 cali (okoo 40 centymetrw), ale poza tym jego konstrukcja opiera si na rozwizaniach znanych z M4. Uywa nabojw 5,56 45 mm podawanych z magazynka wyposaonego w trzydzieci sztuk amunicji. (Mona te korzysta z magazynka z dwudziestoma nabojami). Nabj 5,56 mm powsta na bazie prototypu oznaczonego jako amunicja .223 cala, by zatem mniejszy i lejszy ni wikszo wczeniejszych nabojw. Jeli chce si zabi czowieka, lepiej wybra inny pocisk ni 5,56. O ile nie trafi si kogo prosto w gow, moe si okaza, e do jego umiercenia trzeba bdzie odda kilka strzaw, zwaszcza kiedy si strzela do nawalonych szalecw, a z takimi mielimy

do czynienia w Iraku. Bo wbrew powszechnemu prawdopodobnie przekonaniu nie wszystkie strzay snajperskie a ju na pewno nie wszystkie moje to trafienia prosto w gow. Zwykle celowaem w okolice rodka cikoci w wyranie szerok cz korpusu w pobliu jego rodka, dajc mi znaczn pewno trafienia w cel. Karabin Mk 12 jest wyjtkowo prosty w obsudze i praktycznie wymienny z modelem M4, ktry nie jest wprawdzie broni snajpersk, ale nadal stanowi nieoceniony or. Kiedy po kursie wrciem do plutonu, wyjem nawet ze swojego M4 komor spustow i umocowaem j w komorze zamkowej Mk 12. Dziki temu zyskaem skadan kolb, a mogem strzela ogniem cigym. (Obecnie spotyka si ju cz Mk 12 wyposaon w skadane kolby). Podczas patrolu wol mie krtsz kolb. Szybciej mona podnie bro do barku i wzi kogo na muszk. Krtsza kolba jest te lepsza do dziaa wewntrz budynkw i w bliskim kontakcie. Jeszcze jedna uwaga na temat moich osobistych ustawie: nigdy nie uywaem w karabinie automatycznego ognia cigego. Strzelanie seri potrzebne jest tak naprawd tylko wtedy, kiedy chce si zmusi przeciwnika do ukrycia si plucie kulami nie sprzyja dokadnemu prowadzeniu ognia. Ale poniewa moe si tak zoy, e opcja ta si przyda, j te wolaem mie w zanadrzu.
Mk 11

Oficjalnie nazywa si Mk 11 Mod X Special Purpose Rifle, czyli karabin specjalnego przeznaczenia, model 11, odmiana X, a znany te jest jako SR-25. Jest to bro niezwykle wszechstronna. Pomys modelu Mk 11 wydaje mi si szczeglnie dobry, poniewa mogem go uywa podczas patroli (zamiast M4), a jednoczenie wykorzystywa go jako karabin snajperski. Nie ma skadanej kolby, ale to jego jedyna wada. Wyruszajc na patrol, zdejmowaem tumik i doczaem go do ekwipunku. Jeli zachodzia potrzeba oddania strzau snajperskiego, mocowaem tumik na lufie. Ale jeli byem na ulicy albo poruszaem si pieszo, mogem od razu odpowiedzie ogniem na atak. Mk 11 to bro pautomatyczna, wic dawaa mi moliwo ostrzelania celu mnstwem pociskw, a strzelaa amunicj 7,62 51 mm podawan z magazynku z dwudziestoma nabojami. Te kule maj wiksz moc obalajc ni mniejsze pociski 5,56 mm NATO. Wystarczyo, e trafiem gocia raz, i ju pada martwy. Uywalimy specjalnych nabojw typu match grade (do strzelania precyzyjnego), dostarczanych przez firm Black Hills, ktra produkuje prawdopodobnie najlepsz amunicj snajpersk na wiecie. Mk 11 zyska sobie z reputacj w polu, poniewa czsto si zacina. U nas w czasie szkolenia nie mielimy wielu takich wypadkw, ale na misjach zagranicznych byo ju inaczej. W kocu doszlimy do wniosku, e do podwjnego zaadowywania dochodzio w wyniku jakiego zacicia w okolicach osony zamka; w duym stopniu wyeliminowalimy ten problem przez pozostawienie osony otwartej. Byy jednak jeszcze inne kopoty z t broni, a jeli o mnie chodzi, to nie naleaa ona nigdy do moich ulubionych.

.300 Win Mag

Karabin kalibru .300 cala to zupenie inna klasa broni. Jak z pewnoci wielu czytelnikw si orientuje, nazwa .300 Win Mag (ktr wymawia si po prostu three hundred win mag, czyli trzysta win mag) odnosi si do pociskw, ktrymi strzela ten karabin, mianowicie .300 winchester magnum (7,62 67 mm). To doskonay, wszechstronny pocisk, ktrego parametry pozwalaj uzyskiwa znakomit celno, a jednoczenie cechuje go znaczna moc obalajca. Kady rodzaj amerykaskich si zbrojnych uywa innych (w mniejszym lub wikszym stopniu si rnicych) karabinw strzelajcych t amunicj; zapewne najsynniejszy jest uywany przez US Army M24 Sniper Weapon System, ktrego konstrukcja opiera si na budowie karabinu Remington 700. (Tak, to ten sam karabin, ktry mog kupowa cywile do polowania). Jeli chodzi o nas, to za punkt wyjcia wzito kolb macmillana, przystosowano luf i wykorzystano mechanizm zamka z remingtona 700. Byy to cakiem udane karabiny. W moim trzecim plutonie tym, z ktrym pojechaem do Ar-Ramadi mielimy cakiem nowe trzysetki. Zastosowano w nich kolby Accuracy International, do ktrych doczono zupenie nowe lufy i mechanizmy. Odmiana AI miaa krtsz luf i skadan kolb. To dopiero byy wymiatacze! Karabin kalibru .300 cala jest zaprojektowany jako nieco cisza bro. Strzela jak po promieniu lasera. Mona z niego przygwodzi praktycznie kady cel w promieniu kilometra, a nawet wikszym. Jeli natomiast chodzi o blisze cele, nie trzeba zbytnio si martwi o poprawki celownika. Wystarczy ustawi odlego na 500 jardw (okoo 450 metrw), a i tak bdzie si trafiao w cele pooone w zakresie od 100 do 700 jardw (niespena 100 do ponad 600 metrw) bez potrzeby korygowania co chwila celownika. Wikszo zalicze w mojej karierze to byy strzay oddane wanie z karabinu .300 Win Mag.
Kaliber .50 cala

Pidziesitka jest potna i wyjtkowo cika po prostu jej nie lubi. Nigdy nie uywaem jej w Iraku. Ten rodzaj broni, wykorzystujcy amunicj 12,7 99 mm, jest do mocno rozreklamowany, a nawet mona powiedzie, e otacza go pewna aura romantycznoci. Istnieje kilka rnych modeli tych karabinw i ich odmian uywanych przez siy zbrojne USA i innych krajw na caym wiecie. Czytelnicy syszeli prawdopodobnie o karabinie Barrett M82 albo M107, opracowanych przez firm Barrett Firearms Manufacturing. Maj one olbrzymi zasig i uyte do waciwych celw, stanowi z pewnoci dobr bro. Ja po prostu ich zbytnio nie lubi. (Jedyny karabin kalibru .50 cala, ktry lubi, to model Accuracy International, ktry ma zgrabniejsz, skadan kolb i jest nieco celniejszy; jednak w czasie moich misji nim nie dysponowalimy). Mwi si powszechnie, e pidziesitka to doskonaa bro do skutecznego zatrzymania pojazdu. Tymczasem jeli przestrzeli si blok silnika z broni kalibru .50 cala, to samochd wcale si nie zatrzyma. A przynajmniej nie od razu. Oczywicie pyny bd wycieka i w kocu silnik przestanie pracowa, ale

nie dzieje si to absolutnie w jednej chwili. Mona strzela z kalibru .338 czy .300 cala efekt bdzie ten sam. Najlepszym sposobem zatrzymania pojazdu jest zastrzelenie kierowcy. A to mona zrobi przy uyciu najrozmaitszego typu broni.
.338

Podczas szkolenia nie mielimy kalibru .338 cala; zaczlimy go dostawa pniej, ju na wojnie. I tu znowu nazwa broni pochodzi od pocisku; jest kilku producentw karabinw strzelajcych tak amunicj, midzy innymi MacMillan i Accuracy International. Pocisk leci dalej i ma bardziej paski tor lotu ni kula kalibru .50 cala, way mniej, jest taszy, a potrafi wyrzdzi rwnie wielkie szkody. Te karabiny to fantastyczna bro. Uywaem broni kalibru .338 cala podczas swojej ostatniej zmiany. Uywabym jej wicej razy, gdybym mia j wczeniej. Jedyn jej wad z mojego punktu widzenia byo to, e w moim modelu nie byo tumika. Kiedy si strzela wewntrz budynku, huk wystrzaw jest oguszajcy, a boli dosownie. Ju po kilku wystrzaach pkay mi uszy. Skoro mowa o broni, warto wspomnie, e obecnie do moich ulubionych nale produkty firmy GA Precision, cakiem maej wytwrni zaoonej w roku 1999 przez Georgea Gardnera. Zarwno on sam, jak i jego pracownicy przykadaj ogromn wag do kadego szczegu, a produkowana przez nich bro jest po prostu fantastyczna. Nie miaem okazji wyprbowa adnego z tych modeli przed odejciem z marynarki, ale teraz uywam wanie ich. Wanym elementem broni s celowniki. Na misjach zagranicznych uywaem celownika z trzydziestodwukrotnym powikszeniem. (Wielko powikszenia podana na celowniku dotyczy powikszenia wynikajcego z jego odlegoci ogniskowej. Nie wchodzc zbytnio w szczegy techniczne, mona przyj, e im silniejsze powikszenie, tym lepiej strzelec widzi z duej odlegoci. Jednak w zalenoci od konkretnej sytuacji i celownika co si zyskuje, a co traci. Celowniki naley dobiera pod ktem konkretnej sytuacji, w ktrej maj by uyte; by poda oczywisty przykad, powiem, e celownik z trzydziestodwukrotnym powikszeniem byby zdecydowanie nie na miejscu, gdyby go uy do shotguna). Poza tym, stosownie do okolicznoci, do celownika doczaem laser w podczerwieni albo laser w czerwonym pamie widzialnym oraz noktowizor. Jako SEALs uywaem celownikw firmy Nightforce. Maj bardzo przejrzyste szka i okazuj si niezwykle wytrzymae w skrajnych warunkach. W moim wypadku celownik ten nigdy nie wymaga regulacji. Podczas misji uywaem dalmierza firmy Leica, dziki ktremu okrelaem odlego do celu. Wikszo kolb moich karabinw miaa regulowane poduszki podpoliczkowe. Ten dodatkowy element pozwala mi utrzymywa oko w staym pooeniu podczas patrzenia przez celownik. Do starszych modeli broni wykonywalimy z twardej pianki odpowiednie pogrubienie kolby, dziki czemu miaa waciw wysoko. (Rwnolegle z powstawaniem coraz wikszych i coraz bardziej

zrnicowanych wielkociowo obejm celownikw coraz waniejsza stawaa si moliwo zmieniania wysokoci kolby). W karabinach, ktrych uywaem, miaem spust o sile 2 funtw (900 gramw). Cignie si go cakiem lekko. Spust w mojej broni powinien dziaa gadko za kadym razem; nie chc szarpa karabinu, kiedy strzelam. Nie chc czu oporu. Ma by tak: celuj, przygotowuj si do strzau, kad palec na spucie, delikatnie zaczynam cign i spust zwalnia iglic. Jako myliwy potrafiem strzela: umiaem sprawi, eby kula przeleciaa z punktu A do punktu B. Szkoa snajperska daa mi wiedz, ktra za tym wszystkim stoi. Jedn z ciekawszych rzeczy jest to, e lufa karabinu nie moe styka si z adn czci kolby: te dwa elementy musz by wzgldem siebie samonone, by zwikszy celno. (To, e lufa unosi si wewntrz oa, wynika ze sposobu jego wykonania. Lufa czy si jedynie z komor zamkow). Kiedy wystrzeliwuje si pocisk, lufa zostaje wprawiona w drgania. Cokolwiek stykaoby si z luf, przekazywaoby te drgania, co z kolei wpywaoby na celno. Poza tym w szkole snajperskiej ucz o takich zjawiskach jak efekt Coriolisa, ktry jest zwizany z ruchem obrotowym Ziemi wok wasnej osi i wpywa na tor lotu wystrzelonego pocisku. (Efekt ten ma znaczenie jedynie dla strzaw na wyjtkowo due odlegoci). W szkole dla snajperw wszystkie te techniczne dane poznaje si dowiadczalnie. Uczestnicy kursu ucz si wyprzedzenia, z jakim naley prowadzi poruszajcy si cel w zalenoci od tego, czy czowiek, do ktrego si celuje, idzie, czy biegnie, oraz w zalenoci od dystansu dzielcego snajpera od niego. Umiejtno t wiczy si tak dugo, a nie tyle zrozumie si te prawidowoci umysem, ile wejd one w krew: wdrukuj si w minie ramion, doni i palcw. W wikszoci sytuacji strzeleckich wprowadzam poprawk na opad pocisku, nie bior natomiast poprawki na wiatr. (Ujmujc rzecz w prosty sposb, poprawka na opadanie pocisku oznacza przesunicie punktu, w ktry celuj, tak by zrwnoway opadanie pocisku wraz z pokonywanym dystansem; poprawka na wiatr oznacza zrwnowaenie wpywu wiatru). Wiatr stale si zmienia. W zwizku z tym zmienia si rwnie w czasie, kiedy wprowadzam poprawk uwzgldniajc jego dotychczasowy kierunek. Z opadem jest zupenie inaczej chocia jeli jest si w sytuacji bojowej, bardzo czsto nie mona pozwoli sobie na luksus wprowadzania precyzyjnych poprawek. Trzeba strzela albo samemu zostanie si zastrzelonym.

Sprawdzian
Nie byem najlepszym snajperem w grupie. Tak naprawd oblaem sprawdzian praktyczny. Mogo to dla mnie oznacza odejcie z kursu.

W odrnieniu od marines, kiedy jestemy w terenie, nie pracujemy w parze z obserwatorem. Zasadniczo filozofia SEALsw polega na tym, e jeli masz obok siebie partnera, to on ma strzela, a nie si przyglda. Mimo to podczas szkolenia pracowalimy z obserwatorami. Kiedy oblaem ten sprawdzian, instruktor przeledzi po kolei wszystko razem ze mn i z moim obserwatorem, prbujc ustali, gdzie popeniem bd. Celownik miaem idealny, wszystko ustawiem jak naley, karabinem te by absolutnie w porzdku... Nagle instruktor popatrzy mi w twarz. Tyto? powiedzia bardziej w formie komunikatu ni pytania. Aaaa... W czasie sprawdzianu nie miaem w ustach ani szczypty tytoniu do ucia. To bya jedyna rzecz, ktr zrobiem inaczej ni zwykle... i okazao si, e to jest wyjanienie niepowodzenia. Wtedy ju z porcyjk tytoniu pod warg zaliczyem sprawdzian piewajco. Snajperzy s na og przesdni. Przypominamy sportowcw, ktrym zdarza si by przywizanymi do pewnych drobnych rytuaw i koniecznych zachowa. Kiedy oglda si mecz bejsbolu, uderzajcy zawsze wykonuje te same czynnoci, gdy staje na bazie: egna si, kopie w ziemi, wymachuje kijem. Snajperzy s ulepieni z tej samej gliny. Podczas szkolenia, a take pniej, zawsze trzymaem karabin w ten sam sposb, identycznie si ubieraem, wszystko miaem zaplanowane dokadnie tak samo. W tym wszystkim chodzi o to, by panowa nad kadym szczegem sucym wyznaczonemu zadaniu. Wiem, e karabin si spisze. Musz mie pewno, e ja rwnie. Bycie snajperem w SEALsach to duo wicej ni samo strzelanie. W dalszej czci szkolenia uczono mnie uwanej obserwacji terenu i okolicy. Uczyem si patrze na wszystko okiem snajpera: Gdybym to ja mia zasadzi si na przychodzcego tu snajpera, to gdzie bym si ukry? O, na tym dachu. Stamtd mgbym wystrzela cay oddzia. Z chwil ustalenia tego rodzaju punktw przygldaem im si przez duszy czas. Wybierajc si na ten kurs, miaem doskonay wzrok, ale snajperowi potrzebne jest nie tyle samo patrzenie, ile nauczenie si zauwaania chodzi o to, by wiedzia, jakiego rodzaju ruch powinien zwraca jego uwag, by rozpoznawa nieznaczne lady mogce naprowadzi go na trop przygotowanej zasadzki. Musiaem wiczy zachowywanie czujnoci. Obserwacja to trudna praca. Wybieraem si w teren i po prostu uczyem si obserwowa rne rzeczy z duej odlegoci. Zawsze nawet podczas urlopu staraem si doskonali t sztuk. Kiedy si jest na ranczu w Teksasie, mona tam zobaczy rne zwierzta, ptaki czowiek uczy si patrze z oddali i dostrzega ruch, rozpoznawa ksztaty albo drobne elementy krajobrazu, ktre mog by niepokojce. Przez pewien czas miaem wraenie, e wszystko pomaga mi szkoli si w tej umiejtnoci, nawet gry

komputerowe. Miaem ma kieszonkow gr w madong, ktr dostalimy w prezencie lubnym od jednego z moich znajomych. Nie wiem, czy by to na pewno stosowny prezent lubny w kocu to gra kieszonkowa, dla jednej osoby ale jako narzdzie do wiczenia spostrzegawczoci bya nieoceniona. W madongu chodzi o to, by nieustannie lustrowa rne kamienie, szukajc par. Rozgrywaem partie na czas przeciwko komputerowi, starajc si wyostrzy umiejtno obserwacji. Powiedziaem to ju wczeniej i bd powtarza nadal: nie jestem najlepszym strzelcem na wiecie. Nawet w mojej grupie na kursie byo mnstwo goci lepszych ode mnie. Kurs ukoczyem sklasyfikowany mniej wicej w rodku stawki. Tak si akurat zoyo, e chopak, ktremu przyznano tytu honor man, czyli najlepszego w grupie, nalea do mojego plutonu. Jednak nie mia tylu zalicze, ile udao si zdoby mnie: przynajmniej czciowym tego wyjanieniem jest fakt, e na par miesicy zosta wysany na Filipiny, podczas gdy ja byem w Iraku. Do bycia skutecznym snajperem potrzeba umiejtnoci, ale te okazji. I szczcia.

Bity przez delfiny, zjadany przez rekiny


Cae lato spdziem w szkole dla snajperw. Kiedy wrciem do plutonu i do naszego podstawowego szkolenia, w cigu roku przechodziem rne fazy wicze przygotowujcych nas do wysania na misj. Jak zwykle najtrudniejsze dowiadczenia spotykay mnie w wodzie. Zwierzta yjce w morzu kojarz si na og z czym miym i agodnym, ale moje spotkania z nimi takich akurat wspomnie mi nie zostawiy. Marynarka Wojenna prowadzia pewien program badawczy, w ktrym prbowano wykorzystywa delfiny do obrony portw. W ramach tego programu nas wykorzystywano jako cele bywao, e bez wczeniejszego ostrzeenia. W pewnym momencie pojawiay si delfiny i daway nam porzdnie w ko. Szkolono je, by waliy intruzw po bokach, a ich uderzenia potrafiy poama ebra. Jeli czowiek nie zosta wczeniej ostrzeony, e bdzie bra udzia w takich wiczeniach, nie wiedzia, co si dzieje, a pierwsz reakcj, przynajmniej moj, bya myl, e to atak rekinw. Pewnego razu wypynlimy na otwarte morze i zaatakoway nas delfiny. Mocno mnie potuky i wiaem do brzegu, eby umkn skurczybykom. Zobaczyem jaki pomost i ukryem si pod nim wiedziaem, e tam za mn nie popyn. Ufff. I nagle co zacisno mi si mocno na nodze. Naprawd mocno. To by lew morski. Je z kolei szkolono do pilnowania pomostw. Wypynem z powrotem na otwarte wody. Wolaem zosta poobijany przez delfina ni zjedzony

przez lwa morskiego. Ale zdecydowanie najgorsze byy rekiny. Pewnej nocy mielimy w ciemnoci przepyn przez zatok, wypywajc z San Diego, i umieci min magnetyczn pod jakim statkiem. Prosta, standardowa operacja SEALsw. Nie wszyscy SEALsi tak nie znosz wody jak ja. Wielu lubi j wrcz tak bardzo, e potrafi na przykad podpyn do kolegi od tyu i spata mu figla podczas wicze. Moe si zdarzy, e ktry podczepi min, po czym zanurkuje gbiej w stron dna i bdzie czeka na kolejnego wiczcego, ktry przypynie z nastpn min. Zwykle wiato dochodzce z gry jest wystarczajce, by dowcipni zobaczy sylwetk drugiego nurka. Kiedy wic ofiara to znaczy nurek podpywa, by umieci min pod kadubem, pierwszy SEALs zblia si do niego, chwyta go za petw i szarpie. Drugi nurek zazwyczaj myli wtedy, e napad go rekin, wic robi ze strachu w gacie i partaczy reszt wiczenia. A jeli po wyjciu z wody okazuje si, e metafora dotyczca strachu nie bya tylko metafor, pechowiec musi dodatkowo lepiej ni zwykle wyczyci sprzt. Tego konkretnego dnia, o ktrym chc napisa, byem ju pod kadubem i wanie przymocowaem min, kiedy co chwycio mnie za petw. REKIN!!! Zaraz po tej pierwszej myli serce, ktre wyskoczyo mi z piersi, wrcio na miejsce, bo przypomniaem sobie wszystkie te opowieci i przestrogi o dowcipach moich braci SEALsw. Pomylaem: To po prostu ktry z nich postanowi zrobi mi kawa. Odwrciem si, eby pokaza mu znany gest. I zastygem ze rodkowym palcem zwrconym w stron rekina, ktry wyjtkowo upodoba sobie moj petw. Wanie trzyma j w szczkach. Nie by szczeglnie wielki, ale braki w tym wzgldzie rekompensowa absolutnie wrednym charakterem. Wycignem n i odciem petw kompletnie pogryziona nie bya mi ju raczej potrzebna. Kiedy rekin przeuwa jeszcze to, co z niej zostao, popynem ku powierzchni i zatrzymaem przepywajc d zabezpieczajc wiczenia. Chwyciem si burty i powiedziaem, eby mnie wycignli natychmiast! bo w wodzie jest reeekin! i to cholernie godny. Podczas innego wiczenia byo to jeszcze przed moim pierwszym wyjazdem na misj zostalimy przerzuceni na wybrzee Kalifornii na pokadzie okrtu podwodnego. Dopynlimy do brzegu w dwch zodiacach, zbudowalimy kryjwk i przeprowadzilimy rozpoznanie terenu. Kiedy nadszed czas powrotu, zaadowalimy si znowu do zodiacw i wyruszylimy na spotkanie naszego okrtu podwodnego, by wrci do bazy. Niestety nasz oficer poda okrtowi niewaciwe wsprzdne miejsca spotkania na morzu. Okazao

si, e okrt popyn tak daleko, e oddzielaa go od nas wyspa. Oczywicie wtedy tego nie wiedzielimy. Krylimy po prostu w pobliu ustalonego miejsca, prbujc skontaktowa si przez radio z okrtem, ktry by za daleko, by mc odebra nasz sygna. W pewnym momencie albo radio nam zamoko, albo wyczerpay si akumulatory, w kadym razie stracilimy wszelk nadziej na poczenie. Prawie ca noc spdzilimy na wodzie w zodiacach. W kocu, kiedy nadszed wit, zaczo nam brakowa paliwa. Z mojej odzi powoli uchodzio powietrze. Postanowilimy, e wszyscy popyniemy z powrotem na ld i tam poczekamy. Przynajmniej si zdrzemniemy. Kiedy bylimy w drodze do brzegu, podpyn lew morski, najwidoczniej przyjanie nastawiony. Pochodzc z Teksasu, tak naprawd nigdy nie miaem szansy przyglda si lwom morskim, wic oczywicie z zainteresowaniem mu si przypatrywaem. Byo to cakiem ciekawe, cho niezbyt urodziwe stworzenie. I nagle chlup znik pod powierzchni. Zanim si obejrzaem, otoczyy go i nas ogromne wystajce spiczaste petwy. Najwyraniej par rekinw postanowio zje go na niadanie. Lwy morskie s due, ale rekinw byo zbyt wiele i ta jedna ofiara im nie wystarczya. Zaczy kry coraz bliej burt mojej odzi, ktra robia si coraz ciesza, a my zblialimy si niebezpiecznie do powierzchni wody. Spojrzaem w stron brzegu. Byo jeszcze bardzo daleko. Pomylaem: Do cikiej cholery, zjedz mnie. Mj towarzysz na zodiacu by do okrglutki, przynajmniej jak na SEALsa. Jeli zaczniemy ton ostrzegem go zastrzel ci. Rzuc ci na poarcie rekinom, a sam popyn wpaw do brzegu. Skwitowa to zwyk wizk przeklestw. Chyba myla, e artuj. Ale ja mwiem powanie.

Tatuae
W kocu jako udao nam si dobi do brzegu, zanim zostalimy zjedzeni. Tymczasem jednak szukaa nas ju caa marynarka. W mediach zaczto podawa wiadomo: cztery foki zaginy na morzu. Niekoniecznie by to ten rodzaj sawy, na ktrym by nam zaleao. Troch to trwao, ale wreszcie wypatrzy nas samolot patrolowy i wysano d Mk V , eby nas zabraa. Jej dowdca zaopiekowa si nami i zawiz nas do bazy.

To by jeden z nielicznych wypadkw, kiedy byem naprawd szczliwy, mogc wej na pokad odzi czy okrtu. Zwykle kiedy wypywaem na otwarte morze, na og mi si nudzio. Niepokj, e mog dosta przydzia do suby na okrcie, by dla mnie siln motywacj, by ukoczy BUD/S. Najgorsze s okrty podwodne. Nawet w najwikszym z nich czowiek czuje, e mu ciasno. Ostatnim razem, kiedy byem na pokadzie okrtu podwodnego, nie wolno nam byo nawet chodzi na siowni. Znajdowaa si ona po drugiej stronie reaktora atomowego w stosunku do naszych kajut i eby tam si dosta, musielibymy przechodzi przez cz z reaktorem, a nie mielimy takich uprawnie. Mimo e lotniskowce s duo, duo wiksze, i tak na nich te mona si wynudzi. Ale przynajmniej maj sale z grami komputerowymi i nie ma tam adnych ogranicze w dostpie do siowni, wic mona si wyadowa. Zdarzya si nawet jedna taka sytuacja, kiedy zostalimy wrcz poproszeni przez dowdc o pjcie na siowni. Bylimy na pokadzie lotniskowca Kitty Hawk, kiedy akurat mieli tam problem z gangami. Podobno paru marynarzy punkw, ktrzy naleeli do gangw, stwarzao powane problemy z dyscyplin na pokadzie. Dowdca okrtu wzi nas na bok i powiedzia, kiedy gang chodzi do siowni. Zeszlimy wic tam, eby powiczy, zamknlimy za sob drzwi i zlikwidowalimy problem z gangiem. W czasie tej przerwy midzy kolejnymi misjami nie zaliczyem sesji nurkowania, bo zachorowaem. Czuem si, jakby w gowie zgaso mi wiato. Poczwszy od tego momentu, prawie za kadym razem, kiedy w programie naszych wicze pojawiao si nurkowanie, byem ciko chory. Albo znajdowaem sobie jakie szkolenie snajperskie, ktre akurat wtedy trzeba byo odby. Reszta chopakw artowaa, e mam najlepsz wymwk na wiecie. Miaem si spiera, e nie? Mniej wicej w tym czasie zrobiem te sobie pierwszy tatua. Chciaem uczci nim SEALsw, ale nie czuem, ebym ju zasuy na tatua z tridentem. (Ten oficjalny symbol SEALsw przedstawia ora siedzcego niczym stranik na trjzbie, ktry stanowi poprzeczn belk kotwicy; orze wspiera si rwnie na umieszczonym z przodu odznaki pistolecie skakowym. Emblemat ten znany jest jako trident, czyli trjzb, lub nieoficjalnie jako budweiser, co nawizuje do kursu BUD/S... albo do marki piwa zaley, kogo spyta). Wobec tego zamiast tridentu poprosiem o zrobienie mi tatuau wedug rysunku szkieletu aby. To rwnie tradycyjny symbol SEAL i UDT w tym wypadku jest to uczczenie naszych polegych towarzyszy. Mam ten tatua na plecach, a czciowo siga mi on na bark jakby ci, ktrzy byli przede mn, pokazywali, e troszcz si o mnie i otaczaj mnie opiek.

Narodziny
Oprcz tego, e byem SEALsem, byem te mem. A kiedy wrciem do kraju, razem z Tay postanowilimy przej do fazy rodziny. Sprawy potoczyy si do gadko. Taya zasza w ci prawie za pierwszym razem, kiedy pocaowalimy si bez zabezpiecze. Cia przebiega niemal idealnie. Komplikacje zaczy si przy porodzie. Moja ona miaa niedobr pytek krwi, ale niestety problem ten wykryto za pno, eby mona mu byo zaradzi, i kiedy zacza rodzi, nie moga dosta znieczulenia zewntrzoponowego ani innych rodkw przeciwblowych. Dlatego musiaa urodzi siami natury, bez wczeniejszych wicze ani przygotowa. Nasz syn way 3,6 kilograma nie by szczeglnie may. Wiele mona si dowiedzie o kobiecie, kiedy robi ona co pod presj. Taya nakla si wtedy na mnie za wszystkie czasy. (Ona twierdzi, e nic takiego nie miao miejsca, ale ja swoje wiem. Komu wierzycie: SEALsowi czy onie SEALsa?) Pord Tai trwa szesnacie godzin. Pod koniec lekarze postanowili poda jej gaz rozweselajcy, eby zagodzi bl. Ale zanim to zrobili, ostrzegli mnie o wszelkich niepodanych skutkach, jakie moe to wywoa u dziecka, chocia prawdopodobiestwo byo znikome. Waciwie nie miaem wielkiego wyboru. Taya straszliwie cierpiaa. Trzeba jej byo jako uly. Powiedziaem lekarzom, eby podali ten gaz, chocia myl, e mojemu synowi moe grozi jakie niebezpieczestwo, nie dawaa mi spokoju. Potem lekarz powiedzia mi, e dziecku jest za ciasno i nie chce si przecisn przez kana rodny. Chcieli zaoy mu prniocig na gwk, eby go wycign. Tymczasem Taya ju omdlewaa midzy skurczami. Okej powiedziaem, nie do koca rozumiejc. Lekarz spojrza na mnie. Moe mie lekko spiczast gwk. No to piknie pomylaem. Moje dziecko moe nie tylko mie jakie nastpstwa powika po podaniu Tai gazu, ale i wyglda jak jajogowy. Do cholery, po prostu go wycignijcie powiedziaem. Za chwil zabijecie mi on. No, jazda! Syn urodzi si cakiem zdrowy. Ja jednak swoje przeyem. To byo najbardziej beznadziejne uczucie na wiecie: widzie, jak moja ona wije si ze straszliwego blu, i nie mc nic zrobi. Patrzenie na ni podczas porodu byo dla mnie duo bardziej traumatycznym dowiadczeniem ni cokolwiek, co przydarzyo mi si na polu bitwy.

Taya To by okres peen emocji, z chwilami niesamowitej euforii, ale i przygnbienia. Na czas porodu przyjechay do nas obie nasze rodziny. Wszyscy bylimy bardzo szczliwi, ale rwnoczenie wiedzielimy, e Chris wkrtce bdzie wyjeda do Iraku. To byo nasze zmartwienie. Na pocztku Chris ciko znosi pacz dziecka i rwnie to mnie martwio: znosisz wojn, a ju po paru dniach nie moesz znie paczcego dziecka? Wikszo ludzi ma z tym kopoty. Chris na pewno nie nalea do wyjtkw. Wiedziaam, e przez kilka nastpnych miesicy, kiedy on wyjedzie, caa opieka nad naszym synem spadnie na mnie. A co waniejsze, wiedziaam, e cay urok nowoci naszego rodzinnego ycia rwnie bdzie tylko moim udziaem. Martwiam si, jak bd to znosi, i byo mi smutno, e wszystkie chwile spdzone z naszym licznym synkiem pozostan wycznie w mojej pamici zupenie inaczej ni nasze wsplne wspomnienia, do ktrych moemy wraca razem. Byam rwnoczenie za, e Chris wyjeda, i przeraona na myl, e moe nie wrci. I kochaam go jak wariatka.

Szkoa nawigacji
Oprcz szkoy dla snajperw dowdca zgosi mnie na ochotnika do szkoy nawigacji. Pojechaem tam bez wikszego entuzjazmu. Umiejtnoci nawigacyjne s wanym elementem podczas walki bez nawigatora nie wiadomo, jak si dosta na miejsce bitwy, nie mwic ju o tym, e nie wiadomo, jak si z niego wydosta, kiedy jest po wszystkim. Jeli realizujemy scenariusz DA (direct action, akcji bezporedniej), nawigator opracowuje najlepszy sposb dotarcia do celu, wymyla drogi alternatywne i kieruje zespoem szturmowym podczas ewakuacji po wykonaniu misji. Problem polega na tym, e w trakcie DA, podczas ktrej nawigatorzy SEALsw kieruj kolegami, sami czsto nie maj nawet szansy bra faktycznie udziau w walce. Zwykle ustala si to w ten sposb, e nawigator ma za zadanie zosta w pojedzie, podczas gdy reszta oddziau rozbiega si po budynku czy szturmowanym terenie. Dziki temu przez cay czas jest gotowy do odjazdu, jeli zachodzi potrzeba szybkiej ewakuacji. Siedzenie obok fotela kierowcy i wprowadzanie liczb do komputera to nie by szczyt moich marze. Ale dowdca potrzebowa kogo, na kim mgby polega w zakresie planowania tras, a kiedy dowdca o co prosi, to si to robi.

Cay pierwszy tydzie w szkole nawigacji spdziem naburmuszony przy biurku przed toughbookiem, laptopem odpornym na ekstremalne warunki. Uczyem si go obsugiwa, czy si z GPS-em i korzysta ze zdj oraz map z satelitw. wiczyem te umieszczanie tych zdj w prezentacjach przygotowywanych w PowerPoincie na potrzeby odpraw, a take inne podobne umie-jtnoci. Tak, nawet SEALsi korzystaj z PowerPointa. Drugi tydzie by nieco ciekawszy. Jedzilimy po miecie bylimy w San Diego opracowujc i pokonujc rne trasy. Nie bd jednak udawa, e to byo co wspaniaego. To wane, ale niespecjalnie fascynujce. Tak si jednak zdarzyo, e to wanie moje umiejtnoci nawigatora sprawiy, e w Iraku znalazem si na najbardziej wysunitych pozycjach.
===LUIgTCVLIA5tAm9PeUlwQXFRJkkjQClML0c0UTVZOFMTZBQ6SiY=

Rozdzia 6

Siejc mier
Z powrotem na wojnie
Pod koniec naszych wicze dowiedzielimy si, e w Bagdadzie tworz now jednostk majc prowadzi akcje bezporednie wymierzone przeciwko osobom podejrzanym o terroryzm i organizowanie ruchu oporu. Mieli ni kierowa operatorzy GROM-u. Polacy brali na siebie wikszo najciszej roboty, ale potrzebowali pewnych uzupenie kadrowych a mianowicie snajperw i nawigatorw. Dlatego we wrzeniu 2004 roku zostaem oddelegowany ze swojego plutonu i wysany do Iraku, by pomaga GROM-owi jako nawigator. Reszcie plutonu wyznaczono termin wyjazdu na misj w kolejnym miesicu; mielimy spotka si ju na miejscu. Czuem si podle, zostawiajc Tay sam. Nie dosza jeszcze do siebie po porodzie. Uwaaem jednak, e moja suba w oddziaach specjalnych marynarki jest waniejsza. Chciaem wrci do akcji. Chciaem i na wojn. Oczywicie kochaem swojego syna, ale na tamtym etapie nie zdyem jeszcze wytworzy wizi, ktra by mnie z nim czya. Nigdy nie naleaem do tatusiw, ktrzy lubi przytula si do brzucha ony i rozczula si nad kopicym dzieckiem. Wol raczej najpierw dobrze kogo pozna (dotyczy to take rodziny), zanim powstanie we mnie nowa przestrze dla tej osoby. Z czasem to si zmienio, ale na tamtym etapie nie dowiadczyem jeszcze prawdziwej gbi tego, o co chodzi w byciu ojcem. Kiedy SEALsi wyjedaj na misj albo kiedy wracaj, na og robi to bardzo dyskretnie taka jest natura operacji specjalnych. Kiedy wyjedamy, nie towarzyszy nam wiele osb poza najbliszymi rodzinami, a czasami nawet ich przy nas nie ma. Tym razem, kiedy mnie wysyano wczeniej ni innych, zdarzyo mi si mija grupk demonstrantw protestujcych przeciwko wojnie. Nieli tablice z hasami mwicymi o mordercach dzieci i tym podobnymi, demonstrujc przed naszymi onierzami swj sprzeciw wobec wysyania ich na wojn. Ale ich protesty byy skierowane w stron niewaciwych osb. My nie gosowalimy w Kongresie; nie gosowalimy za tym, eby i na wojn. Zacignem si do wojska, by broni ojczyzny. Nie wybieram sobie wojen. Owszem, uwielbiam walczy. Ale nie ja decyduj, w jakich bitwach bd bra udzia. To wy wszyscy mnie na nie wysyacie. Nie mogem si nadziwi, dlaczego ci ludzie nie id protestowa do gabinetw swoich

kongresmenw ani do Waszyngtonu. Demonstrowanie swojego sprzeciwu przed ludmi, ktrym kazano ich broni, budzi powiem ogldnie mj niesmak. Wiem, e nie wszyscy myleli tak jak ci demonstranci. Widywaem wywieszone na domach hasa poparcia dla naszych wojsk: Kochamy was i temu podobne. Byo te mnstwo wzruszajcych i penych szacunku poegna i powita czasem pokazywano je nawet w telewizji. Ale ja na cae lata zapamitaem wanie tych protestujcych ignorantw. Nawiasem mwic, to, e SEALsi nie s egnani z fanfarami ani witani z pomp, wcale mi nie przeszkadza. Jestemy cichymi profesjonalistami, tajnymi operatorami i zapraszanie mediw na lotnisko nie naley do programu naszych misji. Cho oczywicie mio jest, kiedy tak czsto spotykam si z wdzicznoci za to, co robimy.

Irak
Duo si wydarzyo w Iraku, odkd stamtd wyjechaem wiosn 2003 roku. 9 kwietnia wraz z upadkiem Bagdadu kraj zosta wyzwolony spod wadzy Saddama Husajna i jego wojska. Jednak po obaleniu dyktatora najrozmaitsze oddziay terrorystw albo nadal si biy, albo wanie zaczynay. Walczyy zarwno z innymi Irakijczykami, jak i z wojskami amerykaskimi, ktre staray si pomaga w stabilizacji kraju. Cz terrorystw stanowili dawni onierze armii Husajna i czonkowie partii Baas, ktrej Husajn przewodzi. Byli te fedaini, czonkowie paramilitarnej grupy oporu, ktr stworzy przed wojn iracki dyktator. Byy mae, sabo zorganizowane grupy irackich partyzantw, ktrych rwnie nazywano fedainami, mimo e formalnie rzecz biorc, nie mieli powiza z organizacj Husajna. Chocia prawie wszyscy wyznawali islam, na og gwny motyw ich dziaania i zasad jednoczc stanowi raczej nacjonalizm ni religia. Poza tym byy grupy organizowane przede wszystkim na bazie przekona religijnych. One same nazyway siebie mudahedinami, co zasadniczo znaczy ludzie na dihadzie czyli mordujcy w imi Boga. Zajmoway si zabijaniem Amerykanw i muzumanw, ktrzy nie wierz w wyznawan przez mudahedinw odmian islamu. Bya rwnie w Iraku Al-Kaida, grupa zoona w wikszoci z obcokrajowcw, dla ktrej ta wojna stanowia okazj do zabijania Amerykanw. Byli to radykalni wyznawcy sunnickiego odamu religii islamskiej, lojalni wobec Osamy Bin Ladena, przywdcy terrorystw, ktrego nie trzeba przedstawia a ktrego w 2011 roku SEALsi dopadli i zgotowali mu stosowne poegnanie. Byli te Iraczycy ze swoimi Stranikami Rewolucji, ktrzy walczyli czasami osobicie, chocia zazwyczaj przez najemnikw by zabija Amerykanw, a zarazem zyska wpywy w polityce irackiej. Wrd tych, ktrych media nazyway rebeliantami, byo na pewno mnstwo przedstawicieli innych

ugrupowa. Wszyscy oni byli naszymi wrogami. Kiedy kto kierowa w moj stron bro albo podkada ajdika, nie przejmowaem si zbytnio tym, kto to dokadnie jest. Wystarczyo mi wiedzie, e chce mnie zabi. Husajn zosta pojmany w grudniu 2003 roku. W roku 2004 Stany Zjednoczone przekazay oficjalnie wadz w Iraku rzdowi tymczasowemu, zwracajc Irakijczykom ich kraj przynajmniej teoretycznie. Jednak w tym samym roku nastpio niezwyke nasilenie oporu rebeliantw. Niektre potyczki toczone wiosn byy rwnie zaarte jak walki na pocztku inwazji. W Bagdadzie bezkompromisowy duchowny szyicki Muktada as-Sadr stworzy armi fanatykw i zachca j do atakowania Amerykanw. Najsilniejszym punktem as-Sadra bya cz Bagdadu znana jako Miasto as-Sadra, dzielnica ndzy nazwana od imienia jego ojca, Mohammada Mohammada Sadeka as-Sadra, ajatollaha i przeciwnika reimu Husajna z lat dziewidziesitych. T wyjtkowo ubog nawet jak na irackie standardy dzielnic licznie zamieszkiwali radykalni szyici. Mwiono, e teren Miasta asSadra jest rwny poowie powierzchni Manhattanu, a miecio si ono na pnocny wschd od bagdadzkiej zielonej strefy, po drugiej stronie kanau Al-Dajsz i ulicy Imama Alego. Wiele miejsc, w ktrych mieszkaj zwykli Irakijczycy, nawet jeli uwaani s za przedstawicieli klasy redniej, w oczach Amerykanina wyglda jak slumsy. Tereny, ktre mogy wietnie prosperowa dziki zasobom ropy, dziesiciolecia rzdw Husajna zamieniy w bardzo biedny kraj. Nawet w lepszych czciach miast mnstwo ulic nie ma nawierzchni, a budynki zwyczajnie si sypi. Miasto as-Sadra to prawdziwa dzielnica ndzy, nawet jak na Irak. Jego pocztki wi si z powstaniem na tym terenie budownictwa komunalnego, a ju przed wojn stao si schronieniem szyitw, ktrzy byli dyskryminowani przez zdominowany przez sunnitw rzd Husajna. Po rozpoczciu wojny na ten teren napyno jeszcze wicej szyitw. Widziaem opracowania szacujce, e na obszarze jakich 20 kilometrw kwadratowych yj tu ponad dwa miliony ludzi. Przecinajce si pod ktem prostym co kilkadziesit lub sto metrw ulice tworz na planie gst siatk. Na wikszoci obszaru dzielnicy ciasno poupychane s jedno- lub dwupitrowe budynki. Z tego, co widziaem, jako pracy ich budowniczych bya tragiczna; nawet na najbardziej wymylnych elewacjach motywy ozdobne na ssiednich cianach budynku nie pasoway do siebie. Wiele tamtejszych ulic stanowio otwarte kanay ciekowe, ktrymi nieprzerwanie pyny odchody. Muktada as-Sadr rozpocz ofensyw przeciwko siom amerykaskim wiosn 2004 roku. Jego oddziaom nie udao si zabi zbyt wielu amerykaskich onierzy, za to duo wicej Irakijczykw. W czerwcu fanatyczny duchowny ogosi zawieszenie broni. W kategoriach militarnych jego ofensywa si nie powioda, jednak rebelianci utrzymali silne pozycje w Miecie as-Sadra. Tymczasem rebelianci (w wikszoci sunniccy) zajli prowincj Al-Anbar, olbrzymi poa kraju na zachd do Bagdadu. Szczeglnie silne punkty oporu mieli w tamtejszych miastach, midzy innymi w Ar-

Ramadi i Al-Falludy. Wiosna tego roku to okres, kiedy wstrznici Amerykanie ogldali obrazy zamordowanych czterech pracownikw prywatnej firmy wiadczcej usugi dla wojska: ich zbezczeszczone ciaa powieszono na mocie w Al-Falludy. By to znak, e naley si spodziewa czego jeszcze gorszego. Wkrtce potem do miasta wkroczyli marines, ale po cikich walkach wycofano ich stamtd. Szacowano, e w tamtym momencie pod ich kontrol znajdowao si jakie 25 procent miasta. Rwnolegle z wycofywaniem si Amerykanw do miasta wkroczyy oddziay irackie, ktre may przej wadz. Zakadano, e nie wpuszcz rebeliantw na kontrolowane obszary. Rzeczywisto okazaa si cakiem inna. Jesieni w Al-Falludy mieszkali praktycznie sami rebelianci. Miasto stao si jeszcze bardziej niebezpieczne dla Amerykanw, ni byo wiosn. Kiedy wylatywaem do Iraku we wrzeniu 2004 roku, mj zesp zacz szkolenie majce go przygotowa do wczenia si w now operacj jej celem byo przywrcenie raz na zawsze bezpieczestwa w Al-Falludy. Ja jednak pojechaem pracowa z Polakami w Bagdadzie.

Z GROM-em
Kyle, pjdziesz. Prowadzcy odpraw polski podoficer, wskazujc na mnie, przecign doni po gstej brodzie. Nie rozumiaem za wiele po polsku, a on nie mwi zbyt dobrze po angielsku, ale to, co powiedzia, wydawao si cakiem jasne chcieli, ebym wszed razem z nimi do domu podczas operacji. Fuck yeah powiedziaem. Umiechn si. Niektre wyraenia s uniwersalne. Po tygodniu pracy zostaem awansowany z nawigatora na czonka zespou szturmowego. Byem przeszczliwy. Nie przestaem odpowiada za nawigacj. Moim zadaniem byo znale bezpieczn drog do domu, ktry by naszym celem, i z powrotem. Dziaalno rebeliantw na terenie Bagdadu nadal si utrzymywaa, jednak walki osaby, a nie byo jeszcze tak wielkiego zagroenia ze strony ajdikw i zasadzek, ktre zdarzay si czsto w innych miejscach. To jednak mogo si zmieni w kadej chwili, dlatego starannie planowaem trasy. Wsiedlimy do samochodw humvee i ruszylimy. Siedziaem z przodu, obok kierowcy. Nauczyem si polskiego na tyle, e umiaem podawa kierunki, na przykad: W prawo i mogem pilotowa kierowc w labiryncie uliczek. Na kolanach trzymaem laptop; z prawej strony miaem ruchome rami na karabin maszynowy. Wymontowalimy z humvee drzwi, eby atwiej byo wsiada, wysiada i strzela. Oprcz stanowiska ogniowego po mojej stronie i na tylnym siedzeniu mielimy z tyu wieyczk

z karabinem kalibru .50 cala. Dotarlimy do celu i wyskoczylimy z humvee. Nastawiem si, e w kocu znw znajd si w ogniu walki. Polacy ustawili mnie jako szstego czy sidmego w pocigu, czyli kolejce szturmujcych. Nie byo to najlepsze miejsce tak daleko w tyle nie ma si wielkich szans zasmakowa prawdziwej akcji. Ale nie miaem zamiaru psioczy. GROM szturmuje obiekty zasadniczo tak samo jak SEALsi. S niewielkie rnice w paru szczegach: maj na przykad inny sposb wychodzenia zza rogu i inny sposb osaniania partnerw podczas operacji. Jednak zasadniczo wszystko polega na gwatownoci dziaania. Zaskoczy cel, uderzy mocno i szybko, przej kontrol. Jedno szczeglnie mi si u nich podoba: maj inny rodzaj granatw hukowo-byskowych. Amerykaskie granaty hukowe eksploduj z byskiem i potnym hukiem. Natomiast polskie wywouj seri eksplozji: mwilimy na nie wielokrotne. Ich odgos przypomina bardzo gone wystrzay. Kiedy opuszczaem GROM-owcw, staraem si zabra od nich jak najwicej tych granatw. Ruszylimy w chwili pierwszego huku. Wpadem przez drzwi i zobaczyem podoficera kierujcego zespoem. Bez sowa wskaza mi drog i pobiegem wyczyci i zabezpieczy wyznaczony mi pokj. By pusty. Wszdzie czysto. Wrciem na parter. Reszta zespou znalaza gocia, po ktrego przyjechalimy, i pakowaa go ju do jednego z humvee. Pozostali mieszkajcy w domu Irakijczycy stali z boku. Wygldali na miertelnie przeraonych. Kiedy wyszlimy, wskoczyem do humvee i zaczem kierowa kolumn z powrotem do bazy. Sama misja bya nieciekawa, ale ja zaliczyem swj pierwszy raz z GROM-em od tej chwili byem penoprawnym czonkiem zespou.

Wdka pdzona na moczu ubrw


Przez kolejne dwa i p tygodnia jedzilimy na akcje bezporednie (DA), ale tylko raz mielimy sytuacj, z ktrej mogy wynikn jakie powane kopoty. Kiedy szturmowalimy budynek, jakiemu gociowi zachciao si z nami walczy. Mia pecha, bo mg nam przeciwstawi jedynie goe pici. A rzuci si na oddzia onierzy, z ktrych kady by uzbrojony po zby i nosi pancerz osobisty. Irakijczyk musia by albo wyjtkowo gupi, albo odwany a moe jedno i drugie. GROM szybko sobie z nim poradzi. Jednego dupka mniej na licie poszukiwanych. Zbieralimy najprzerniejszych podejrzanych ludzi finansujcych dziaania Al-Kaidy,

wytwarzajcych bomby, rebeliantw, rebeliantw z innych krajw pewnego razu zapakowalimy nimi ca ciarwk. Jednostka GROM bardzo przypominaa SEALsw: niezwykle profesjonalni operatorzy w dziaaniu i bardzo twardzi imprezowicze po godzinach. Wszyscy pili polsk wdk, a szczeglnie uwielbiali jej odmian zwan ubrwk. ubrwka jest znana od stuleci, ale nigdy nie widziaem jej w Stanach. W kadej butelce tkwi dbo trawy ubrwki; kade dbo pochodzi z tych samych terenw w Polsce. ubrwka (trawa) ma podobno waciwoci lecznicze, ale to, co opowiadali mi na ten temat koledzy z GROM-u, byo duo barwniejsze albo raczej duo bardziej pikantne. Twierdzili, e na tych wanie terenach pas si ubry, czyli europejska odmiana bizona, i rosnca tam trawa zawiera ich mocz. Producenci wdki wkadaj dba trawy, eby doda alkoholowi kopa. (W rzeczywistoci w trakcie produkcji poszczeglne skadniki trawy zostaj cakowicie zneutralizowane, tak e pozostaje sam smak. Jednak moi koledzy mi tego nie powiedzieli moe za trudno byo to przetumaczy). Zaczynaem pi t wdk z lekk podejrzliwoci, ale okazaa si rwnie gadka, jak mocna. Jest bardzo przekonujcym argumentem na rzecz twierdzenia moich polskich kolegw, e Rosjanie nie znaj si na wdce, a Polacy robi lepsz. Jako Amerykaninowi oficjalnie nie wolno mi byo pi. (I oficjalnie nie piem). Ta gupia zasada obowizywaa jedynie wojsko Stanw Zjednoczonych. Nie moglimy kupowa sobie nawet piwa. onierze wszystkich innych pastw koalicji, Polacy i inni, mogli. Na szczcie GROM-owcy chtnie si dzielili. Jedzili te do sklepu wolnocowego na lotnisku w Bagdadzie i kupowali piwo, whisky czy cokolwiek, o co tylko prosili ich pracujcy z nimi Amerykanie. Zaprzyjaniem si z jednym z ich snajperw, na ktrego mwili Matthew (wszyscy uywali faszywych imion takie mieli oglne zasady bezpieczestwa). Duo rozmawialimy o rnych karabinach i scenariuszach dziaa snajperskich. Dzielilimy si uwagami na temat tego, jak GROM-owcy wykonuj swoje zadania, na temat uywanej przez nich broni. Pniej umwiem si z nimi na wiczenia i zapoznaem ich troch z tym, jak dziaaj SEALsi. Opowiadaem im, jak my konstruujemy sobie kryjwki wewntrz budynkw, i pokazywaem rne nasze techniki, ktre mogli wykorzysta po powrocie do kraju w czasie szkole. Duo pracowalimy na przykad z celami, ktre pojawiaj si na chwil i znikaj, oraz z takimi, ktre poruszaj si z lewa na prawo i odwrotnie. Nigdy nie mogem si nadziwi, jak doskonale rozumiemy si bez sw, nawet podczas operacji. Wystarczyo, e ktry si odwrci i przywoa mnie gestem do siebie albo wysa na tyy. Wrd zawodowcw nikt nie musi nikomu mwi, co ma robi. Odczytujemy nawzajem swoje intencje i reagujemy.

Wyposaenie
Ludzie czsto pytaj mnie, jaki sprzt miaem na sobie w Iraku. Odpowiadam: to zaley kiedy. Po kadym kolejnym okresie suby nieco go modyfikowaem. Ale zazwyczaj rzecz przedstawiaa si nastpujco:
Pistolety

Standardowym pistoletem na wyposaeniu SEALsw by SIG Sauer P226 z komor na amunicj kalibru 9 mm. Jest to wprawdzie doskonaa bro, jednak czuem, e potrzebna mi wiksza sia obalajca ni ta, ktr moe zapewni pocisk o rednicy 9 milimetrw, dlatego pniej zamiast P226 zaczem nosi swj wasny pistolet. Spjrzmy prawdzie w oczy: jeli podczas walki kto uywa pistoletu, to znaczy, e sytuacja ju si posraa. Moe nie by czasu na idealne celowanie. Wprawdzie moe si zdarzy, e nawet majc wiksze kule, i tak nie uda si zabi wroga, ale przynajmniej jest wiksza szansa, e kiedy si go trafi, pocisk zwali go na ziemi. W 2004 roku przywiozem ze sob pistolet Springfield TRP Operator, ktry strzela pociskami kalibru .45 cala. Mia szkielet jak 1911, robione na zamwienie okadki na kolb i system szyn, dziki ktremu mogem dopi do broni latark poczon z laserem. By czarny, mia pogrubion luf i by wymienit broni a trafi go przeznaczony dla mnie odamek granatu w Al-Falludy. Udao mi si go potem naprawi te springfieldy s naprawd wytrzymae. Nie chcc jednak kusi losu, nastpnym razem wziem model SIG P220. Wyglda prawie dokadnie jak P226, ale mia komor do kalibru .45 cala.
Noszenie pistoletu

W czasie pierwszych dwch zmian miaem kabur na udzie. (Umieszcza si j na grnej czci uda, tak by znajdowaa si w zasigu rki, ktr si strzela). Problem z tego typu kabur polega na tym, e razem z pistoletem lubi si przesuwa. W czasie walki, a nawet przy zwykych podskokach paski kabury lizgaj si po udzie. Dlatego po pierwszych dwch zmianach w Iraku zaczem uywa kabury biodrowej. Dziki temu bro bya zawsze we waciwym miejscu.
Sprzt medyczny

Kady mia ze sob zawsze wasny zestaw naprawczy, czyli ma apteczk osobist. Wszdzie zabiera si absolutny niezbdnik do opatrywania ran postrzaowych bandae przeznaczone do rnego typu ran, wenflon, rodki zwikszajce krzepliwo krwi. Apteczka musiaa by atwo dostpna kolega pomagajcy rannemu nie moe traci czasu na jej szukanie. Ja trzymaem swj zestaw w prawej kieszeni cargo na udzie, pod kabur. Gdybym zosta postrzelony, koledzy mogli odci doln cz kieszeni cargo i wycign zestaw. Wikszo chopakw tak wanie go nosia. Kiedy opatruje si partnera na polu walki, zanim na miejsce dotrze sanitariusz czy lekarz, zawsze

uywa si apteczki rannego. Gdyby uyo si wasnej, mogoby si okaza, e zabraknie czego dla kolejnego rannego albo dla samego udzielajcego pomocy jeli zajdzie taka potrzeba.
Pancerz osobisty i oporzdzenie

Podczas pierwszej misji w Iraku mj pancerz osobisty SEALsa mia dopity system MOLLE. (MOLLE to nazwa powstaa na bazie akronimu od Modular Lightweight Load-carrying Equipment, systemu oporzdzenia, do ktrego mona doczepia rozmaite kieszenie i sprzt, co pozwala na dostosowanie wyposaenia do wasnych potrzeb. Sama nazwa MOLLE jest zastrzeona dla systemu opracowanego i produkowanego przez Natick Labs. Jednake bardzo wiele osb uywa tego sowa na okrelenie innych podobnych systemw). Podczas kolejnych pobytw w Iraku miaem osobny pancerz osobisty i osobn kamizelk rodezyjsk (czyli taki rodzaj kamizelki, ktry pozwala nosi jednoczenie oporzdzenie MOLLE albo podobne do MOLLE. I tu take chodzi w sumie o to, eby mona byo dostosowa sposb noszenia ekwipunku do wasnych potrzeb). Posiadanie osobnej kamizelki pozwalao mi na odpicie noszonych elementw wyposaenia i odoenie ich na bok bez koniecznoci zdejmowania pancerza. W ten sposb mona byo wygodniej lee na ziemi, a jednoczenie siga po wszystko, czego si potrzebowao. Kiedy wiedziaem, e bd pracowa z karabinem snajperskim, e bd lea przy nim i patrzy przez celownik, odpinaem pasek i rozkadaem kamizelk. Dziki temu atwiej mi byo siga do amunicji, ktr miaem w kieszeniach. Rwnoczenie kamizelk wci miaem przymocowan do ramion; kiedy wstawaem, rozpite poy opaday na miejsce. (Tu jedna uwaga na temat pancerza osobistego: pancerze znajdujce si na wyposaeniu US Navy byy znane z tego, e si rozpadaj. Wiedzc o tym, moi hojni teciowie kupili mi po trzeciej zmianie pancerz Dragon Skin. Jest on niezwykle ciki, ale i niezwykle dobry: najlepszy, jaki mona znale). Na nadgarstku nosiem odbiornik GPS, w kamizelce miaem drugi zapasowy, a nawet stary, poczciwy kompas. W cigu kadej zmiany zuywaem kilka par gogli; w rodku miay miniaturowe wiatraczki zapewniajce obieg powietrza, eby szka nie zachodziy mg. I oczywicie miaem skadany n firmy Microtech, ktry dostaem po ukoczeniu BUD/S, oraz noe o staej klindze Emersona i Benchmadea uywaem rnych podczas kolejnych zmian w Iraku. Wrd innych rzeczy, ktre nosilimy, bya zoona kwadratowa pachta sygnalizacyjna VS17, wykorzystywana do wskazywania pilotom naszych pozycji, eby nie ostrzeliwali swoich. Przynajmniej teoretycznie tak to miao wyglda. Pocztkowo staraem si nie dopina niczego do pasa posunem si nawet do tego, e zapasowe magazynki do pistoletu nosiem w dodatkowej kaburze na drugim udzie. (Upinaem j na takiej wysokoci, eby nie przeszkadzaa w dostpie do lewej kieszeni).

W Iraku nigdy nie nosiem ochronnikw suchu. Te, ktrymi dysponowalimy, miay elektroniczne tumienie dwiku. Dao si wprawdzie sysze odgos strzaw nieprzyjaciela, ale zbierajcy je mikrofon by wielokierunkowy. Z tego powodu nie dao si okreli, z ktrej strony dochodz strzay. Za to wbrew temu, co uwaa moja ona, od czasu do czasu nosiem hem niezbyt czsto, fakt. By to standardowy hem znajdujcy si na wyposaeniu wojsk amerykaskich, niewygodny i dajcy minimalne szanse ochrony przed czymkolwiek z wyjtkiem najsabszych strzaw czy odamkw. eby nie taczy mi na gowie, uywaem wkadek firmy Pro-Tec, ale i tak przy duszym noszeniu by uciliwy. Znaczco obcia mi gow, kiedy celowaem z karabinu, przez co trudniej byo zachowa czujno podczas obserwacji. Widziaem, e kule nawet z pistoletu z atwoci przebijay hemy, wic niezbyt mnie to zachcao do noszenia takiego balastu. Wyjtek od tej reguy robiem podczas akcji nocnych. Wtedy nosiem hem, eby mie do czego przyczepi noktowizor. W innych wypadkach nosiem zazwyczaj bejsbolwk: czapk plutonu z symbolem Cadillaca przerobionym na logo oddziau. (Wprawdzie oficjalnie bylimy plutonem Charlie, jednak zwykle nadawalimy sobie inne nazwy zaczynajce si na t sam liter albo gosk: Charlie stawa si Cadillakiem itp.). Dlaczego bejsbolwk? Bo dobre samopoczucie w 90 procentach zaley od dobrego wygldu. A czowiek wyglda duo lepiej, kiedy na ma gowie bejsbolwk. Oprcz czapki z logo Cadillaca miaem jeszcze jedn ulubion czapk pochodzc z nowojorskiej stray poarnej, ktrej wielu czonkw zgino 11 wrzenia. Czapk t przywiz mi ojciec, ktry po atakach z 2001 roku odwiedzi Lions Den, historyczn miejsk remiz straack. Spotka tam czonkw zespou Engine 23; kiedy straacy usyszeli, e jego syn wybiera si na wojn, nalegali, eby wzi od nich czapk. Niech mu pan tylko powie, eby im wystawi rachunek powiedzieli. Jeli ktry z nich czyta te sowa, to mam nadziej, e uzna tamt prob za spenion. Na nadgarstku miaem te zegarek G-Shock. Jego czarna koperta i gumowy pasek zastpiy zegarek Rolex Submariner uywany wczeniej jako standardowe wyposaenie SEALsw. (Jeden z moich znajomych, ktry uwaa, e szkoda, by umieraa ta tradycja, podarowa mi ostatnio takiego rolexa. Czuj si wprawdzie nieco dziwnie, noszc zegarek tej marki, ale traktuj to jako symboliczny powrt do frogmenw, ktrzy mnie poprzedzali). Kiedy byo zimno, zabieraem wasn kurtk (North Facea), poniewa wierzcie albo nie nie byem w stanie przekona mafii zaopatrzeniowej, eby wydaa mi wyposaenie zimowe. Ale to opowie na inn okazj. Do przedniego panelu oporzdzenia zwykle mocowaem karabin M4 i dziesi magazynkw (trzysta

nabojw). Miaem tam te radio, jaki rodzaj owietlenia i lamp stroboskopow. (Tej ostatniej mona uywa noc do oznaczenia miejsca spotkania z innymi oddziaami albo samolotami, okrtami, odziami w tego typu celach. Mona j te stosowa do odrniania swoich od obcych). Jeli zabieraem ze sob ktry z karabinw snajperskich, braem te do plecaka mniej wicej dwiecie naboi. Kiedy zamiast win maga czy kalibru .338 braem Mk 11, nie nosiem ju dodatkowo M4. Wwczas naboje snajperskie wkadaem do kieszeni oporzdzenia, eby mie je bliej. Uzupenieniem amunicji byy trzy magazynki do pistoletu. Na nogi wkadaem pene buty grskie Merrell. Byy wygodne i wytrzymyway trudne warunki misji.

Wstawaj, Kyle!
Jaki miesic po rozpoczciu mojej wsppracy z GROM-em kto obudzi mnie, potrzsajc za rami. Skoczyem na rwne nogi, gotw powali tego, kto zakrad si do mojej kwatery. Dobra, dobra, spokojnie powiedzia budzcy mnie komandor podporucznik. By SEALsem, a do tego moim dowdc. Ubierz si i zajd do mnie. Tak jest wymamrotaem. Wcignem spodenki, woyem klapki i poszedem w gb korytarza. Mylaem, e bd mia jakie kopoty, chocia nie bardzo wiedziaem, o co moe chodzi. Pracujc z Polakami, zachowywaem si cakiem przyzwoicie, nie byo adnych bjek godnych wzmianki. Idc do gabinetu dowdcy, przeczesywaem pami, prbujc przygotowa jak lini obrony. Ale kiedy wszedem do pokoju, w gowie wci miaem pustk. Kyle, wemiesz zaraz karabin snajperski i spakujesz cay sprzt powiedzia komandor podporucznik. Jedziesz do Falludy. Potem opowiedzia mi troch o podjtych decyzjach i poda kilka szczegw dotyczcych operacji. Marines planowali wielk ofensyw i potrzebowali wsparcia ze strony snajperw. O rany, to wspaniale pomylaem. Wytuczemy cae masy bandziorw. A ja bd w samym rodku akcji.

Miasto forteca
Z perspektywy czasu mozna mwi o dwch bitwach o Al-Fallud. Pierwsza zostaa stoczona wiosn, o czym ju wspomniaem. Wzgldy natury politycznej, wynikajce gwnie z niezwykle przekamanych doniesie medialnych i masowej arabskiej propagandy, sprawiy, e marines wstrzymali ofensyw

wkrtce po jej rozpoczciu i na dugo przed tym, nim osigna swj cel wypchnicie rebeliantw z miasta. Zamiast marines kontrol nad miastem i rzdy w nim mieli przej Irakijczycy wierni rzdowi tymczasowemu. To rozwizanie nie zdao jednak egzaminu. Niemal rwnoczenie z wycofaniem si marines rebelianci cakowicie opanowali Al-Fallud. Ludno cywilna niewspierajca rebeliantw zostaa wymordowana albo zbiega z miasta. Kady, kto chcia pokoju i mia odrobin rozsdku, ucieka, gdzie pieprz ronie, w przeciwnym razie grozia mu mier. Prowincja Al-Anabar, terytorium, na ktrym znajduje si Al-Falluda, roia si od najrozmaitszych rebeliantw. Byo wrd nich bardzo duo irackich mudahedinw, ale te mnstwo nacjonalistw z innych krajw, ktrzy naleeli do Al-Kaidy w Iraku albo innych radykalnych grup. Przywdca irackiej Al-Kaidy szejk Abdullah al-Danabi mia w tym miecie kwater gwn. By to Jordaczyk, ktry walczy razem z Osam Bin Ladenem w Afganistanie i z ogromnym powiceniem oddawa si zabijaniu Amerykanw. (Z tego, co ustalono, wbrew wielu przeczcym temu doniesieniom szejk wymkn si z AlFalludy i nadal przebywa na wolnoci). Rebelianci byli po czci terrorystami, a po czci czonkami gangw przestpczych. Podkadali adunki IED, porywali wysokich urzdnikw i czonkw ich rodzin, atakowali amerykaskie konwoje, zabijali Irakijczykw, ktrzy nie podzielali ich wiary albo strategii politycznych robili wszystko, co tylko przyszo im do gowy. Al-Falluda staa si dla nich azylem, antystolic Iraku, w ktrej robiono wszystko, by obali rzd tymczasowy i uniemoliwi przeprowadzenie wolnych wyborw. Prowincja Al-Anabar, a konkretnie: teren w okolicy Al-Falludy, dziki mediom staa si znana jako trjkt sunnicki. Jest to ogromne uproszczenie w odniesieniu zarwno do samego terytorium (lecego midzy Bagdadem, Ar-Ramadi i Bakub), jak i do jego struktury etnicznej. (Tu warto doda dwa sowa o sytuacji islamu w Iraku. W kraju tym istniej dwie gwne grupy muzumanw: sunnici i szyici. Przed wojn szyici zamieszkiwali gwnie na poudniu i wschodzie, mniej wicej od Bagdadu do granicy, a sunnici przewaali w pobliu Bagdadu i dalej w kierunku pnocnozachodnim. Te dwie grupy wspistniay, ale na og wzajemnie si nienawidziy. Szyici stanowili wprawdzie wikszo, jednak za czasw Husajna byli dyskryminowani i nie mogli piastowa adnych wanych stanowisk. Tereny pooone dalej na pnoc byy zdominowane przez Kurdw, ktrzy chocia w wikszoci s sunnitami, maj odmienne tradycje i czsto traktuj siebie i zamieszkiwane przez siebie tereny jako nienalece do Iraku. Husajn uwaa ich za podludzi; wyda rozkaz uycia przeciwko nim broni chemicznej i prowadzi nikczemn kampani czystek etnicznych). Korzystajc z Al-Falludy jako bazy do prowadzenia atakw na otaczajce miasto tereny i na Bagdad, rebelianci powicali jednoczenie wiele czasu na jej fortyfikowanie, by mc odeprze kolejny szturm. Gromadzili wielkie zapasy amunicji i broni, przygotowywali adunki IED i umacniali budynki. Wiele miejsc zaminowywano, a drogi zamykano, by mc urzdza zasadzki. W murach oddzielajcych posesje

wybijano otwory, by rebelianci mogli si przemieszcza midzy budynkami bez koniecznoci wychodzenia na ulice. Wiele z dwustu meczetw w miecie (a moe i wszystkie) stao si umocnionymi bunkrami, poniewa rebelianci wiedzieli, e Amerykanie szanuj wity charakter miejsc kultu i nie chc ich atakowa. Jeden ze szpitali rebelianci przeksztacili w swoj kwater gwn i uywali go jako bazy wypadowej dla prowadzonych przez siebie operacji propagandowych. Oglnie rzecz biorc, latem 2004 roku miasto stao si fortec terrorystw. Buntownicy byli nawet tak pewni siebie, e prowadzili regularne ataki rakietowe na okoliczne amerykaskie bazy i urzdzali zasadzki na poruszajce si gwnymi drogami konwoje. W kocu amerykaskie dowdztwo uznao, e duej nie moe tego tolerowa Al-Fallud trzeba odbi. Opracowano plan ofensywy nazwanej Phantom Fury (Upiorna Furia). Miasto miao zosta cakowicie odcite, by uniemoliwi nieprzyjacielowi dalsze dostarczanie zaopatrzenia i posikw. Rebelianci w Al-Falludy mieli zosta wyszukani i rozgromieni. Trzon natarcia stanowili marines z 1st Marine Division, ale ich niezwykle istotnym uzupenieniem byli przedstawiciele wszystkich pozostaych rodzajw si zbrojnych. Snajperzy SEALsw zostali wczeni do niewielkich grup szturmowych marines, zapewniajc im zabezpieczenie i wykonujc tradycyjne misje snajperskie. Marines spdzili kilka tygodni na przygotowaniach do ofensywy, przeprowadzajc rozmaite operacje majce zaniepokoi rebeliantw. Bandyci wiedzieli, e co si szykuje; nie wiedzieli tylko, skd i kiedy nastpi. Wschodnia strona miasta bya silnie ufortyfikowana nieprzyjaciel prawdopodobnie sdzi, e tamtdy zostanie przeprowadzone uderzenie. Tymczasem atak przypuszczono z pnocnego zachodu i to stamtd amerykaskie oddziay miay prze w stron centrum miasta. Tam wanie mnie skierowano.

W drodze na miejsce
Opuciwszy gabinet komandora podporucznika, od razu zebraem sprzt, po czym wyszedem na zewntrz do pick-upa, ktry mia mnie zawie do helikoptera. Szedziesitka blackhawk H-60 czekaa na mnie i jeszcze jednego gocia, ktry pracowa z GROM-em, speca od cznoci o imieniu Adam. Spojrzelimy na siebie z umiechem. Bylimy zachwyceni, e ruszamy na prawdziw bitw. W podobny sposb cigali z caego Iraku inni SEALsi, kierujc si w stron ogromnej bazy marines pooonej na poudnie od miasta, Camp Fallujah. Kiedy tam dotarem, na terenie obozu bya ju dla nas przygotowana nasza wasna maa baza. Idc wskimi korytarzami budynku, ktry nazwano Alamo, staraem si omija poustawiane wzdu cian wyposaenie i sprzt, skrzynie z broni, metalowe walizki, kartony i zgrzewki wody mineralnej. Kto mgby pomyle, e to zesp rockowy w trasie,

przygotowujcy wystp na stadionie podczas tourne. Tyle e podczas wystpu mielimy uywa troch innych rodkw pirotechnicznych. Oprcz snajperw z SEAL Team Three cignito operatorw z Teamu Five i Teamu Eight, by przyczyli si do szturmu. Wikszo chopakw z Zachodniego Wybrzea ju znaem; do pozostaych miaem nabra szacunku w cigu najbliszych paru tygodni. Rozsadzaa nas energia. Wszyscy palili si do walki i chcieli pomaga marines.

Na froncie domowym
Kiedy zbliaa si bitwa, coraz czciej mylaem o onie i o dziecku. Mj syn rs. Taya zacza mi przysya poczt zdjcia, a nawet filmy, na ktrych widziaem, e jest coraz wikszy. Doczaa te zdjcia do e-maili. Pamitam niektre obrazy z tych filmw: may ley na plecach, potrzsajc stpkami i rczkami, jakby bieg z szerokim umiechem na buce. By niezwykle aktywnym dzieckiem. Dokadnie jak tatu. wito Dzikczynienia, Boe Narodzenie same te daty w Iraku niewiele dla mnie znaczyy. Ale to, e nie widziaem, jak przeywa je mj syn, zmieniao wszystko. Im duej nie byo mnie z nim i im duej tylko patrzyem, jak ronie, tym bardziej chciaem mu w tym roniciu pomaga robi to wszystko, co ojciec robi z synem i dla syna. Czekajc na rozpoczcie ofensywy, zadzwoniem do Tai. To bya krtka rozmowa. Suchaj, kochanie, nie mog ci powiedzie, dokd jad, ale jaki czas mnie nie bdzie powiedziaem. Ogldaj wiadomoci, to si domylisz. Nie wiem, kiedy znowu bd mg zadzwoni. Rzeczywicie, miao to troch potrwa.

Zaczyna si
Wieczorem 7 listopada razem z kilkunastoma marines i paroma SEALsami wcisnem si do amtraca (gsienicowego pojazdu amfibijnego) piechoty morskiej. Wszyscy bylimy podekscytowani zbliajc si bitw. Silnik zarycza i ogromny transporter opancerzony ruszy powoli w dugiej kolumnie wojsk pancernych wyjedajcych z obozu i kierujcych si na pnoc od miasta, na otwart pustyni. W pozbawionym wygd wntrzu siedzielimy zwrceni twarzami do siebie, ciasno upchnici na awkach. Porodku wcinity by jeszcze trzeci rzd. Trudno powiedzie, by transporter AAV-7A1 by limuzyn; nie dao si tam robi waciwie nic poza tym, e mona byo prbowa nie wypchn

chopakw siedzcych po bokach. Powiedzie, e byo ciasno, to za mao. Na szczcie prawie wszyscy moi towarzysze wieo wzili prysznic. Najpierw byo zimno to by listopad, a dla chopaka z Teksasu temperatury byy jak w rodku zimy jednak po paru chwilach od wczenia ogrzewania zaczlimy si dusi i musielimy poprosi, eby je wyczono. Plecak trzymaem na pododze. Postawiem sobie Mk 11 midzy stopami, powiesiem hem na kolbie i zyskaem prowizoryczn poduszk. W trakcie jazdy prbowaem drzema. Kiedy ma si zamknite oczy, czas mija szybciej. Za wiele nie pospaem. Raz po raz zerkaem w stron wskich jak szparki okien w tylnych drzwiach, ale zza siedzcych przed nimi onierzy nic przez nie nie widziaem. Niewiele straciem jedyny widok, jakim oni mogli cieszy oczy, stanowiy jadce za nami transportery, chmura pyu i skrawki nagiej pustyni. Przez jaki tydzie wiczylimy razem z marines, powtarzajc rozmaite elementy: od wsiadania do transporterw i wysiadania z nich po planowanie, jakich konkretnie adunkw bdziemy uywa do wybijania otworw snajperskich w cianach budynkw. Midzy tymi zajciami zajmowalimy si cznoci radiow i ogln strategi, wymienialimy si pomysami, jak zapewni najlepsz oson oddziaom, ktrym mielimy towarzyszy, i podejmowalimy dziesitki wstpnych decyzji taktycznych, na przykad dotyczcych tego, czy z zasady lepiej bdzie strzela z najwyszego pitra, czy z przedostatniego. Teraz bylimy ju gotowi, ale jak to si czsto zdarza w wojsku, ponaglano nas tylko po to, ebymy mieli wicej czasu na czekanie. Transportery gsienicowe dowiozy nas na pnoc od Al-Falludy, po czym si zatrzymay. Tkwilimy tam chyba cae godziny. Miaem skurcze we wszystkich miniach. W kocu kto uzna, e moemy opuci ramp i rozprostowa koci. Wstaem z awki i wyszedem popieprzy o gupotach z kilkoma SEALsami. Wreszcie tu przed witem zaadowalimy si z powrotem do pojazdu i zaczlimy si toczy w stron skraju miasta. Blaszana puszka na gsienicach pkaa od adrenaliny. Palilimy si do dziaania. Naszym celem by zesp budynkw mieszkalnych wznoszcy si nad pnocno-zachodnim skrajem miasta. Leay w odlegoci jakich 700 metrw od cisych obrzey miasta i zapewniay idealny widok na teren, na ktrym nasi marines zamierzali rozpocz natarcie wymienita lokalizacja dla snajperw. Wystarczyo zaj to miejsce. Pi minut! krzykn jeden z podoficerw. Wziem plecak w jedn rk, a drug mocno cisnem karabin. Amtrac gwatownie zahamowa. Tylna rampa opada z hukiem i wyskoczyem razem z innymi, po czym pobiegem w stron niewielkiego zagajnika dajcego oson w postaci paru drzew i gazw. Przemieszczaem si szybko baem si nie tego, e zostan trafiony, lecz e rozjedzie mnie ktry z pojazdw kolumny, ktra nas tu przywioza. Wielkie jak mamuty amtraki nie wyglday, jakby miay

zamiar zatrzymywa si przed pieszym. Przywarem do ziemi, plecak pooyem obok i zaczem lustrowa budynek, wypatrujc czego podejrzanego. Wytaem wzrok, przypatrujc si okolicom okien i otoczeniu, w kadej chwili spodziewajc si, e kto zacznie do mnie strzela. Tymczasem marines wylewali si potokami ze swoich pojazdw. Oprcz opancerzonych transporterw gsienicowych do ich przewozu uyto pojazdw humvee, czogw i dziesitkw pojazdw wspomagajcych. Marines napywali i napywali, zalewajc zabudowany teren. Zaczli kopa w drzwi. Nie syszaem zbyt wiele, jedynie gone echo wystrzaw z shotgunw, ktrymi nasi rozwalali zamki. Marines zatrzymali kilka kobiet, ktre przebyway na zewntrz, ale poza tym teren wok budynkw by pusty. Moje oczy cay czas pracoway. Nieustannie lustrowaem wszystko, prbujc co wypatrzy. W pobliu pracowa nasz cznociowiec. Kontrolowa postpy marines, w miar jak zajmowali i zabezpieczali kolejne pitra budynku. Nielicznych mieszkacw trzeba byo wyprowadzi i wywie w bezpieczne miejsce. Nikt w budynku nie stawia oporu jeli byli tam rebelianci, to albo uciekli, kiedy zobaczyli, e si zbliamy, albo udawali teraz, e s lojalnymi Irakijczykami i przyjacimi Stanw Zjednoczonych. W sumie z caego zespou zabudowa marines usunli jakich dwustu pidziesiciu cywilw drobn cz tego, czego mogli si spodziewa. Kady z mieszkacw zosta najpierw przesuchany. Jeli sprawdzono, e zatrzymani nie strzelali ostatnio z broni palnej (marines robili testy na obecno prochu), nie figurowali na licie poszukiwanych ani nic innego nie wzbudzao podejrze, wwczas gowa kadej rodziny dostawaa 300 dolarw i kazano im opuci miejsce zamieszkania. Jeden z oficerw marines mwi, e pozwolono im wrci do mieszka, eby mogli zabra potrzebne rzeczy, i dopiero wtedy ich zabierano. (Podczas tej operacji schwytano i zatrzymano kilku znanych rebeliantw). Siedzc na stanowisku i obserwujc miasto, rwnoczenie rozgldalimy si uwanie za irackim snajperem znanym jako Mustafa. Z tego, co syszelimy, Mustafa by strzelcem wyborowym, czonkiem druyny olimpijskiej, i wykorzystywa swoje zdolnoci przeciwko Amerykanom, irackiej policji i onierzom. Nakrcono i rozesano kilka filmw majcych pokazywa jego niesamowite umiejtnoci. Nigdy go nie widziaem, ale jaki czas pniej inni snajperzy zabili irackiego strzelca i przypuszczalnie to by on.

Na pokoje

W porzdku powiedzia w kocu nasz cznociowiec. Mamy i do rodka. Ruszyem z ukrycia midzy drzewami i wbiegem na teren zespou budynkw, gdzie jeden z SEALsw, kapitan marynarki, organizowa punkty obserwacyjne. Trzyma plan miasta i pokaza nam, ktrdy nastpnego dnia odbdzie si natarcie. Musimy osania ten obszar: tu, tu i tu powiedzia. Idcie poszuka sobie dobrego miejsca. Wyznaczy nam budynek i poszlimy. Pracowaem w parze z Rayem, snajperem, ktrego poznaem podczas BUD/S. (Nazwaem go tutaj w ten sposb dla ochrony jego tosamoci). Ray to maniak broni. Uwielbia wszystko, co strzela, i naprawd ma ogromn wiedz na ten temat. Nie wiem, jak dobrym jest strzelcem, ale zasb wiadomoci dotyczcych broni, ktry on zdy zapomnie, jest prawdopodobnie wikszy ni to wszystko, co ja o niej wiem. Nie widzielimy si z Rayem przez par lat, ale z tego, co sobie przypominaem z BUD/S, mogem si domyla, e wietnie sobie poradzimy. Trzeba mie pewno, e mona polega na kim, z kim si pracuje bo przecie dosownie powierza mu si wasne ycie. Pod opiek rangera, ktrego nazywalimy Ranger Molloy, w jednym z humvee jechay nasze karabiny i cz sprztu. Molloy przynis mi .300 win maga. Wikszy zasig w stosunku do Mk 11 mg si przyda po znalezieniu dobrej kryjwki do oddawania stamtd precyzyjnych strzaw. Wbiegajc po schodach, porzdkowaem w gowie informacje. Wiedziaem, z ktrej strony budynku chc si znale, a take mniej wicej gdzie chc si znale. Kiedy dotarem na ostatnie pitro (zdecydowaem, e wol strzela raczej z pomieszczenia ni z dachu), ruszyem przez korytarz, rozgldajc si za mieszkaniem, z ktrego byby odpowiedni widok. Wchodzc do mieszka, patrzyem, czy w rodku s meble, ktrych mgbym uy do stworzenia sobie stanowiska. Kady budynek by dla mnie po prostu jeszcze jednym elementem pola bitwy. Mieszkania i ich zawarto byy tylko przedmiotami, ktrych bdziemy uywa do osignicia celu oczyszczenia miasta. Snajperzy musz przez dugi czas albo lee, albo siedzie, wobec tego musiaem znale jakie meble, ktre pomogyby mi jak najwygodniej przebywa w takiej pozycji. Trzeba te mie co, na czym oprze si karabin. W tym wypadku miaem zamiar strzela przez okna, wic musiaem by na podwyszeniu. Przeszukujc mieszkanie, znalazem pokj z eczkiem dziecicym. Co takiego rzadko si znajdowao, a w dodatku mona to byo dobrze wykorzysta. Razem z Rayem pooylimy eczko na boku i dziki temu zyskalimy podstaw platformy. Potem zdjlimy z zawiasw drzwi wewntrzne i pooylimy je na eczku. Teraz mielimy ju stabiln platform do pracy. Wikszo Irakijczykw nie pi w ku; uywaj piworw, grubych mat albo kocw kadzionych bezporednio na pododze. Znalelimy troch takich posa i uoylimy je na naszych drzwiach. Uzyskalimy w miar wygodne podwyszone ko, na ktrym moglimy lee, celujc z karabinu. Oparcie dla naszych karabinw stanowia zwinita mata.

Otworzylimy okno i bylimy gotowi do strzelania. Ustalilimy, e bdziemy pracowa na zmian po trzy godziny. Pierwsz wacht wzi Ray. Zaczem chodzi po mieszkaniach i grzeba w poszukiwaniu czego ciekawego forsy, broni, materiaw wybuchowych. Jedynym cennym upem, jaki znalazem, bya kieszonkowa gra w golfa Tiger Woods. Nie mwi, e byem oficjalnie upowaniony do jej zabrania ani nawet e j zabraem. Gdybym j zabra, grabym w ni przez reszt swojej zmiany. Gdybym to zrobi, mogoby to tumaczy, dlaczego obecnie gram rzeczywicie cakiem niele w t gr. Gdybym j zabra. Pnym popoudniem uoyem si ze swoim .300 win magiem. Miasto, na ktre patrzyem, byo brzowawo-to-szare, wygldao, jakby wszystko byo przesonite delikatn sepi ze starych fotografii. Wiele budynkw (a moe i wszystkie) byo wykonanych z cegy albo pokrytych tynkiem w takim kolorze. Kamienie i drogi byy szare. Nad domami zdawaa si unosi zwiewna mgieka pustynnego pyu. Wida byo drzewa i inn rolinno, ale oglnie krajobraz wyglda jak skad smutno pomalowanych pude na pustyni. Wikszo budynkw miaa przewanie dzikich lokatorw. Zabudowania byy na og jednopitrowe, jedynie od czasu do czasu trafiay si wysze, ale nie miay wicej ni dwa albo trzy pitra. W nieregularnych odstpach z szarego otoczenia wystrzeliway minarety. Porozsiewane po miecie, byszczay kopuy meczetw w jednym miejscu zielone jajo otoczone tuzinem mniejszych jajek, w innym biaa rzepa, jasno wiecca w promieniach chylcego si ku zachodowi soca. Budynki stay poupychane midzy ciasnymi ulicami tworzcymi wzr niemal geometrycznej kratki. Wszdzie byy pobudowane mury. Miasto ju od duszego czasu znosio trudy wojny, wic gruzu byo mnstwo nie tylko na obrzeach, ale i na gwnych arteriach. Dokadnie na wprost mnie, ale poza zasigiem wzroku, znajdowa si osawiony most, na ktrym p roku wczeniej rebelianci zbezczecili ciaa pracownikw firmy Blackwater wiadczcej usugi dla wojska. By to most na Eufracie, ktry na poudnie od mojego stanowiska tworzy zakrt w ksztacie odwrconej litery V. W pierwszej kolejnoci miaem zaj si biegncymi w odlegoci jakich 700 metrw od budynku torami kolejowymi. Na poudnie ode mnie by nasyp i przejazd kolejowy nad autostrad. Na wschd, czyli po lewej stronie, kiedy wygldaem przez okno, linia kolejowa biega do rozjazdu i stacji pooonej poza gwn czci miasta. Natarcie marines miao przekroczy lini kolejow, po czym skierowa si w d, na teren rozcigajcy si midzy Eufratem a biegnc rwnolegle do wschodniego kraca miasta autostrad z charakterystycznym wzem drogowym w ksztacie koniczyny. Szeroko tego terenu wynosia 55,5 kilometra; plan zakada dotarcie jakie 2,5 kilometra na poudnie, do irackiej drogi numer 10, w terminie do 10 listopada, czyli w niecae trzy dni. Mogoby si wydawa, e to pestka wikszo marines moga

prawdopodobnie przeby ten dystans w p godziny trzeba byo jednak przej przez szczurze gniazdo, ulice byy usiane minami puapkami, a domy stanowiy istne fortece. Marines nie tylko spodziewali si, e bd zdobywa dosownie dom po domu i przecznic po przecznicy, lecz take zdawali sobie spraw, e w miar posuwania si w gb miasta sytuacja prawdopodobnie bdzie si jeszcze pogarsza. Kiedy przegania si szczury z jednej nory, zbieraj si w nastpnej. Ale wczeniej czy pniej nie bd miay dokd uciec. Z niecierpliwoci wygldaem przez okno, czekajc, a zacznie si bitwa. Chciaem zobaczy jaki cel. Chciaem do kogo strzela. Nie musiaem czeka zbyt dugo. Z naszego budynku miaem doskonay widok na tory kolejowe i nasyp, a dalej w gb miasta. Pierwsze strzay zaczem oddawa wkrtce po tym, jak zajem miejsce przy karabinie. Wikszo moich celw pojawiaa si w obszarze znajdujcym si tu przy granicy miasta. Rebelianci prbowali tam zajmowa pozycje do ataku albo moe szpiegowa marines. Znajdowali si w odlegoci ponad 700 metrw, po drugiej stronie torw i poniej krawdzi nasypu, wic prawdopodobnie myleli, e s zasonici i bezpieczni. To by gruby bd. Pisaem ju, jak to jest, kiedy oddaje si pierwszy strza snajperski; gdzie z tyu gowy pojawio si moe lekkie zawahanie, niemal niewiadome pytanie: czy mog zabi tego czowieka? Ale zasady uycia siy (rules of engagement, ROE) byy jasne i nie miaem najmniejszych wtpliwoci, e czowiek, ktrego widz w celowniku, to wrg. Wskazywao na to wicej ni tylko to, e by uzbrojony i kierowa si w stron pozycji marines, chocia z punktu widzenia ROE byy to wane czynniki. Cywilw ostrzeono, eby nie zostawali w miecie, a mimo e oczywicie nie wszyscy byli w stanie uciec, zostaa zaledwie garstka niewinnych. Jeli z granicach miasta znajdowali si mczyni w wieku wskazujcym na to, e s zdolni do walki, a jednoczenie zdrowi na umyle, oznaczao to, e niemal na pewno s to rebelianci. Wydawao im si, e nas wypchn dokadnie tak samo, jak im si wydawao, e wypchnli marines w kwietniu. Po pierwszym miertelnym strzale kolejne przychodz atwo. Nie musz si przygotowywa psychicznie ani wykonywa adnych specjalnych mylowych zabiegw patrz przez celownik, naprowadzam siatk celownicz na cel i zabijam wroga, zanim on zdy zabi ktrego z moich ludzi. Tego dnia ja zastrzeliem trzech, a Ray dwch. Kiedy uywaem lunety, miaem otwarte oboje oczu. Prawym patrzyem przez lunet, a lewym nadal mogem widzie reszt miasta. Dziki temu byem lepiej zorientowany w sytuacji na obserwowanym terenie.

Z kompani Kilo
Kiedy marines ruszyli do miasta, szybko dotarli na pozycje, gdzie nie moglimy ju ich osania z wie naszych budynkw. Zeszlimy na d, gotowi do nastpnej fazy dziaa prowadzonych ju w samym miecie. Gdy miaem pomaga oddziaom marines po zachodniej stronie miasta, zostaem przydzielony do kompanii Kilo. Stanowia ona pierwsz fal uderzenia, ktra przeczesywaa kolejne kwartay miasta w drodze na poudnie. Za ni miaa nastpowa kolejna kompania, ktrej zadaniem byo zabezpieczenie terenu i zadbanie, by aden z rebeliantw nie przemkn si za lini natarcia. Chodzio o oczyszczenie caej Al-Falludy, przecznica po przecznicy. Poszczeglne domy w tej czci Al-Falludy, podobnie jak w wielu irackich miastach, byy poodgradzane od siebie grubym tynkowanym murem z cegy. Wszdzie byy rne wnki i zaomy, w ktrych ukrywali si rebelianci. Podwrka byy zazwyczaj paskie i utwardzone, czasem nawet wybetonowane, a ich poczone prostokty tworzyy prawdziwe labirynty. Mimo e w pobliu przepywaa rzeka, teren by wyschnity i pokryty pyem. W wikszoci domw nie byo biecej wody; zaopatrzenie w wod zapewniay zbiorniki na dachach. Przez kilka dni pierwszego tygodnia tej fazy natarcia pracowaem razem ze snajperami marines. Przez wikszo czasu dziaalimy w parach razem z dwoma snajperami marines i jednym operatorem JTAC (joint terminal attack controller, wysunity nawigator naprowadzania lotnictwa) z SEALs. Pojawio si te kilku ludzi do wsparcia marines, ktrzy nas zabezpieczali, a od czasu do czasu pomagali wypenia rne zadania. Byli to onierze piechoty morskiej, ktrzy chcieli zosta snajperami; mieli nadziej, e po tej zmianie dowdztwo wyle ich do szkoy snajperskiej. Kady poranek zaczyna si od jakich dwudziestu minut ogni, jak to nazywalimy pociskw modzierzowych, ostrzau artyleryjskiego, bomb, pociskw, rakiet po prostu caego mnstwa materiaw wybuchowych zrzucanych na kluczowe pozycje wroga. Ostrza mia za zadanie zlikwidowa tajne skady amunicji i osabi punkty spodziewanego najciszego oporu. Kiedy bombardowania trafiay w skady amunicji, w pewnej odlegoci pojawiay si czarne kominy dymu; wtrne eksplozje wstrzsay ziemi i powietrzem. Na pocztku znajdowalimy si za lini natarcia marines. Wkrtce jednak zdaem sobie spraw, e moemy zrobi wicej, jeli wyjdziemy przed czoo oddziaw operujcych na poziomie terenu. Taka wysunita pozycja bya lepsza, bo dawaa nam moliwo zaskoczenia ewentualnych rebeliantw, ktrzy prbowali przeszkadza oddziaom marines. Dziki temu mielimy te okazj wicej razy uczestniczy w akcji. Zaczlimy wic zajmowa kolejne domy, w ktrych urzdzalimy kryjwki. Po sprawdzeniu caej dolnej czci budynku ruszaem z ostatniego pitra na sam gr, wychodzc zazwyczaj przez ma budk, ktra suya za oson wyjcia na dach. Upewniwszy si, e na grze jest

bezpiecznie, podchodziem do muru biegncego wzdu brzegw dachu, orientowaem si w sytuacji i przygotowywaem stanowisko. Zwykle na dachu znajdowaem co, co mogem wykorzysta jakie krzeso albo chodniki eby byo wygodniej; jeli niczego nie byo, zawsze mona byo co przynie z dou. Kiedy zdaem sobie spraw, e ze wzgldu na ukad miasta wikszo strzaw oddaj na stosunkowo niewielk odlego, wrciem do karabinu Mk 11. Bro ta jest wygodniejsza od win maga, a na takim dystansie rwnie skuteczna. Tymczasem marines na dole posuwali si w gb ulicy: szli zazwyczaj po obu jej stronach i czycili kolejne domy. Z chwil gdy osigali punkt, w ktrym nie moglimy ju ich dobrze osania, przesuwalimy si do przodu i zajmowalimy nastpn pozycj, po czym cay proces zaczyna si od nowa. Na og strzelalimy z dachw. Mielimy z nich najlepszy widok i czsto znajdowalimy tam pomocne rekwizyty, choby takie jak krzesa, o ktrych ju wspominaem. Wikszo dachw w miecie otaczay niskie murki zapewniajce oson przed ogniem nieprzyjaciela. Poza tym korzystajc z dachw, moglimy posuwa si szybciej; natarcie nie czekao, a zdymy znale sobie odpowiedni pozycj wewntrz budynku. Jeli dach by nieodpowiedni, strzelalimy z najwyszego pitra, zazwyczaj przez okno. Od czasu do czasu w celu uzyskania pozycji strzeleckiej musielimy wybija otwory snajperskie w cianach. Zdarzao si to jednak rzadko; nie chcielimy, by wybuchy cigay uwag na nasz kryjwk, nawet jeli sia eksplozji bya stosunkowo niewielka. (Kiedy opuszczalimy dom, otwory zalepiano). Pewnego razu udao nam si rozstawi wewntrz opuszczonego od jakiego czasu niewielkiego budynku biurowego. Odcignlimy biurka od okien i usadowilimy si w gbi pomieszczenia; dodatkowe ukrycie naszego stanowiska zapewniao naturalne zacienienie ciany zewntrznej.

Rebelianci
Wrg, z ktrym walczylimy, by dny krwi i dobrze uzbrojony. Tylko w jednym domu marines znaleli mniej wicej tuzin karabinw, w tym karabiny maszynowe i snajperskie, jak rwnie wyrzutnie rakiet domowej roboty i modzierz. A to by tylko jeden dom przy dugiej przecznicy. W sumie by cakiem przyjemny: mia klimatyzacj, misterne yrandole i fantazyjne zachodnie meble. Dobrze byo odpocz tam przez chwil, kiedy zrobilimy sobie przerw pewnego popoudnia. Budynki przeszukiwano w caoci i starannie, ale zazwyczaj bro cakiem atwo byo znale. Zdarzao si, e po wejciu do rodka marines natykali si na RPG oparty o serwantk a pociski byy zoone obok filianek na dolnej pce. W jednym domu znaleli butle do nurkowania. Widocznie

buntownik, ktry tam przemieszkiwa, uywa ich do przepywania ukradkiem przez rzek i przeprowadzania atakw. Czsto spotykao si te sprzt produkcji rosyjskiej. W wikszoci by bardzo stary: w jednym budynku natrafilimy na granaty nasadkowe wyprodukowane przypuszczalnie w czasie drugiej wojny wiatowej. Znajdowalimy lornetki z sierpem i motem, dawnym symbolem komunistycznym. Ajdiki byy wszdzie midzy innymi wmurowane w ciany. Bardzo czsto w opisach walk prowadzonych w Al-Falludy wspomina si o niezwykym fanatyzmie rebeliantw. Byli fanatykami, ale napdzaa ich nie tylko religia. Cakiem sporo byo zwyczajnie napanych. W pniejszej fazie kampanii zajlimy wykorzystywany przez nich szpital na peryferiach miasta. Znalelimy tam opalone yeczki, przygotowane porcje narkotykw i inne dowody na to, e si szprycowali. Nie jestem znawc, ale moim zdaniem wygldao na to, e podgrzewali heroin i wstrzykiwali sobie przed walk. Syszaem te, e uywali lekw na recept i czego tylko mogli, eby doda sobie odwagi. Dao si to czasami zauway, kiedy si do nich strzelao. Niektrych mona byo trafi kilkakrotnie, a wydawao si, e tego nie czuj. Napdzaa ich nie tylko religia i adrenalina nawet nie tylko dza krwi. Byli ju w poowie drogi do raju. Przynajmniej tak im si wydawao.

Pod gruzami
Pewnego dnia razem z innym snajperem SEALsw zeszlimy z dachu zrobi sobie przerw i wyszlimy na podwrko. Rozoyem dwjng karabinu i ustawiem go na ziemi. Nagle tu przed nami, w odlegoci moe jakich trzech metrw, co wybucho. Skuliem si, po czym odwrciem i zobaczyem, jak rozpada si mur z betonowych bloczkw. Tu za nim stao dwch rebeliantw z przewieszonymi przez rami kaasznikowami. Wygldali na rwnie oszoomionych, jak musielimy wyglda my; oni te robili sobie przerw, kiedy w mur trafia zabkana rakieta albo moe wybuch jaki rodzaj ajdika. Wygldao to jak pojedynek z Dzikiego Zachodu kto pierwszy wycignie pistolet, ten przeyje. Chwyciem bro i zaczem strzela. Mj partner zrobi to samo. Nasze kule ich dosigy, ale nie powaliy. Rebelianci zaczli ucieka, przebiegli przez dom, w ktrym mieli kryjwk, po czym wypadli na drog. Gdy tylko wybiegli z budynku, zastrzelili ich zabezpieczajcy ulic marines. W pocztkowej fazie bitwy zdarzyo si, e w budynek, z ktrego prowadziem obserwacj, trafi pocisk

z RPG. Tego popoudnia urzdziem sobie kryjwk za oknem na najwyszym pitrze. Na dole marines dostali si pod ogie nadchodzcy wzdu ulicy. Zapewniaem im wsparcie ogniowe, likwidujc cele jeden po drugim. Irakijczycy odpowiedzieli ogniem w moim kierunku, na szczcie niezbyt celnym zazwyczaj tak wanie strzelali. I wtedy w cian domu trafi pocisk z RPG. Gwny impet eksplozji poszed w mur, co byo okolicznoci zarazem szczliw i pechow. Szczcie polegao na tym, e dziki temu ja nie wyleciaem w powietrze. Jednak wybuch zwali rwnie spory kawa ciany. Betonowy gruz spad mi na nogi, miadc mi kolana i unieruchamiajc mnie tam na jaki czas. Bolao jak diabli, ale rozgarnem troch gruzu i dalej strzelaem do tych sukinsynw w gbi przecznicy. Wszyscy cali? zawoa jeden z chopakw, z ktrymi tam byem. U mnie okej! odkrzyknem. Ale moje nogi dary si, e wcale nie okej. Bolay jak jasna cholera. Rebelianci si wycofali, po czym znw nasilili ostrza. Tak wanie najczciej to wygldao: chwila ciszy, po niej intensywna wymiana ognia i znowu chwila ciszy. Kiedy strzelanina w kocu cakiem ucicha, podniosem si i wyczogaem z pomieszczenia. Na dole jeden z chopakw powiedzia, wskazujc na moje nogi: Kulejesz. Zwalia si na mnie pieprzona ciana. Spojrza w gr. Tam gdzie bya wczeniej ciana, ziaa olbrzymia dziura. Wczeniej nikt nie zauway, e w pomieszczenie, w ktrym byem, trafi pocisk z RPG. Po tym wypadku przez jaki czas kulaem. Do dugo w kocu musiaem przej operacj obu kolan, chocia przez par lat j odkadaem. Nie poszedem od razu do lekarza. Wystarczy pj do lekarza, eby wrci do kraju. Wiedziaem, e dam sobie rad.

Byle nie trafi na krzeso


Nie mona si ba strzela. Kiedy si widzi, e kto z ajdikiem albo z karabinem zmierza w stron oddziaw, ktre si osania, powd do oddania strzau jest wyrany. (Sam fakt, e jaki Irakijczyk ma w rku bro, niekoniecznie musia by wystarczajcy, by mona byo go zastrzeli). Mielimy okrelone zasady uycia siy, a w wikszoci wypadkw zagroenie byo oczywiste.

Zdarzao si jednak, e nie byo to takie jednoznaczne, na przykad kiedy byo si niemal pewnym, e dany czowiek jest rebeliantem, kiedy byo wida, e prawdopodobnie robi co zego, ale pozostawa pewien margines wtpliwoci wynikajcy z uwarunkowa faktycznych albo miejscowych. Taka wtpliwo moga wynika choby z tego, e podejrzany nie kieruje si w stron amerykaskich oddziaw. Wielokrotnie widziaem, e jaki facet zachowuje si jak macho i popisuje si przed kolegami, zupenie niewiadomy, e go obserwuj ani e w pobliu s nasi onierze. W takich wypadkach nie strzelaem. Wtedy nie mona byo strzela trzeba byo myle o wasnym tyku. Wystarczyo odda nieuzasadniony strza, a mona byo zosta oskaronym o zabjstwo. Czsto zdarzao mi si patrze na gocia i myle: Wiem, e ten sukinkot jest zy; widziaem go w gbi ulicy, jak wczoraj robi to a to, ale teraz nie robi nic, wic jeli go zastrzel, nie bd w stanie uzasadni tego przed prawnikami. I pjd na krzeso elektryczne. Ze wszystkim wizaa si masa papierkowej roboty. Kade potwierdzone zaliczenie (miertelne trafienie) miao swoj dokumentacj, dowody i wiadka. Wic nie strzelaem. Takich wypadkw nie byo wiele, zwaszcza w Al-Falludy, ale zawsze towarzyszya mi wyrana wiadomo, e kade zabicie musi zosta uzasadnione przed prawnikami. Miaem tak zasad: jeli uzasadnieniem miaoby by to, e uwaam, e cel zrobi co zego, to nie byo to jeszcze wystarczajce uzasadnienie. Musia ju robi co zego. Nawet stosujc to ograniczenie, i tak miaem mnstwo celw. Codziennie zaliczaem rednio dwa lub trzy trafienia, czasem mniej, a czasem wicej a koca nie byo wida. Kilka ulic od dachu, na ktrym przycupnlimy, ponad okolicznymi domami wystawaa przysadzista wiea cinie. Wygldaa jak pkaty ty pomidor. Kiedy bylimy ju par przecznic za wie, jeden z marines postanowi wspi si na ni i zdj z niej irack flag. Gdy wchodzi po konstrukcji, zaczli do niego strzela rebelianci, ktrzy przyczaili si w czasie wczeniejszego ataku. W cigu kilku sekund nasz onierz zosta postrzelony i znalaz si w potrzasku. Zaczlimy si cofa, idc wzdu ulic i po dachach, a znalelimy tych, co do niego strzelali. Kiedy oczycilimy cay teren, jeden z naszych zdj flag. Kiedy j przynis, wysalimy j temu rannemu chopakowi do szpitala.

Prawdziwe oblicze Runawaya

Nieduo pniej byem na ulicy z gociem, ktrego bd nazywa Runaway (Uciekinier), kiedy zaczli do nas strzela iraccy rebelianci. Uskoczylimy do pytkiego zaomu w murze biegncym wzdu ulicy, czekajc, a skoczy si grad pociskw. Wycofujemy si powiedziaem do Runawaya. Id pierwszy. Bd ci osania. Dobra. Wychyliem si i pooyem ogie osonowy, powstrzymujc Irakijczykw. Odczekaem par sekund, dajc Runawayowi czas na zajcie pozycji umoliwiajcej osanianie mnie. Kiedy uznaem, e powinien ju zdy si z tym upora, wyskoczyem z ukrycia i pobiegem. Obok mnie zaczy wista kule ale to nie Runaway strzela: wszystkie pociski nadlatyway od Irakijczykw, ktrzy chcieli mi nimi wytatuowa poladki. Rzuciem si na mur, lizgajc si w stron bramy. Przez chwil nie wiedziaem, co si dzieje: gdzie jest Runaway? Powinien by gdzie niedaleko, czekajc na mnie za jak oson, ebymy mogli wycofywa si skokami. Ale nigdzie nie byo go wida. Moe minem go na ulicy? Nie. Sukinsyn bardzo si stara zasuy na swoj ksywk. Znalazem si w potrzasku, przyblokowany przez rebeliantw i pozbawiony zapodzianego w tajemniczych okolicznociach kolegi. Iracki ostrza wzmg si do tego stopnia, e w kocu musiaem wezwa wsparcie. Marines wysali dwa humvee i dziki poczonej sile ich i mojego ognia mogem w kocu si wycofa. Wtedy ju wiedziaem, co si stao. Kiedy niedugo potem spotkaem Runawaya, prawie go udusiem prawdopodobnie bym to zrobi, gdyby nie byo przy tym akurat jednego oficera. Dlaczego ucieke, do cikiej cholery? zapytaem. Pobiege na koniec ulicy, zamiast mnie osania. Mylaem, e biegniesz za mn. Gwno prawda. To ju drugi raz w tym tygodniu Runaway zostawi mnie pod ostrzaem. Za pierwszym razem puciem mu to pazem, uznajc, e mog si myli w ocenie. Ale teraz byem ju pewien, e to tchrz. Kiedy do niego strzelano, po prostu mia cykora. Dowdztwo nas rozdzielio. To byo mdre posunicie.

Po prostu strzelamy
Wkrtce po wspaniaej przygodzie z Runawayem zszedem z pozycji na jednym z dachw, kiedy usyszaem w pobliu potn strzelanin. Wybiegem na zewntrz, ale nigdzie nie widziaem rda

ognia. Wtedy usyszaem komunikat radiowy, e mamy rannych. Razem z koleg, ktrego bd nazywa Eagle (Orze), pobiegem w gb ulicy. Natknlimy si tam na grup marines, ktrzy wycofali si po napotkaniu ostrzau przy kolejnej przecznicy. Powiedzieli nam, e kawaek dalej grupa rebeliantw przygwodzia kilku marines z innego oddziau. Postanowilimy im pomc. Prbowalimy znale dobry punkt na jednym z pobliskich domw, ale by za niski. Razem z Eagleem podeszlimy bliej, eby sprawdzi kolejny dom. Znalelimy tam na dachu czterech marines, w tym dwch rannych. To, co opowiadali, niewiele nam pomogo, ale i tak z tego dachu te nie mielimy dobrego pola do prowadzenia ognia. Postanowilimy, e wyprowadzimy ich z budynku, eby mona byo pomc rannym; chopak, ktrego znosiem po schodach, dosta w brzuch. Gdy znalelimy si ju na ulicy, dwaj marines, ktrzy nie byli ranni, powiedzieli nam wicej, dziki czemu w kocu zorientowalimy si, e kierujemy si do niewaciwego obiektu. Ruszylimy jednym z przej midzy budynkami w stron rebeliantw, ale po pokonaniu krtkiego odcinka dotarlimy do przeszkd, ktrych nie moglimy obej, wic wrcilimy. Kiedy wyszedem zza rogu z powrotem na gwn ulic, za moimi plecami rozlega si eksplozja jaki rebeliant zobaczy, e nadchodzimy, i rzuci granat. Jeden z idcych za mn marines upad na ziemi. Eagle by jednoczenie snajperem i sanitariuszem, wic po odcigniciu rannego z drogi zacz go opatrywa. Tymczasem ja zabraem pozostaych marines i szlimy dalej ulic w stron pozycji rebeliantw. Za pobliskim naronikiem zobaczylimy kryjc si drug grup marines przygwodonych ogniem prowadzonym z budynku. Wybrali si na pomoc pierwszej grupie, ale utknli. Zebraem wszystkich i powiedziaem im, e ma grupk pobiegniemy w gb ulicy, podczas gdy reszta bdzie nas osania ogniem. Od uwizionych marines dzielio nas niespena 50 metrw byli mniej wicej w odlegoci przecznicy. Niewane, czy kogo widzicie, czy nie powiedziaem. Po prostu wszyscy strzelamy. Wstaem i ruszyem. Jeden z terrorystw wyskoczy na rodek drogi i zacz wali do nas z broni zasilanej z tamy. Odpowiedzielimy, czym tylko moglimy, i pochowalimy si z powrotem. Wszyscy posprawdzali, czy nie s podziurawieni; jakim cudem nikogo nie trafi. Razem ze mn byo wtedy jakich pitnastu, moe dwudziestu marines. No dobra powiedziaem. Sprbujemy jeszcze raz. Teraz robimy tak, jak powiedziaem. Wyskoczyem zza naronika, strzelajc w biegu. Irakijczyk z karabinem maszynowym poleg od naszego wczeniejszego ognia zaporowego, ale w gbi ulicy byo jeszcze i tak mnstwo bandziorw. Ju po paru susach zdaem sobie spraw, e nikt za mn nie ruszy. Cholera. Biegem dalej. Rebelianci zaczli kierowa na mnie ogie. Biegnc, przyciskaem Mk 11 ramieniem i odpowiadaem

ostrzaem. Ten pautomat to wspaniaa, wszechstronna bro, ale w tej konkretnej sytuacji jej magazynek z dwudziestoma nabojami wyda mi si strasznie malutki. Szybko zwolniem jeden, zatrzasnem drugi i strzelaem dalej. Niedaleko budynku znalazem czterech ludzi zbitych w gromadk pod cian. Okazao si, e dwaj z nich to reporterzy, ktrzy wkrcili si midzy marines; wygldao na to, e dostali duo lepsz szans na zobaczenie bitwy, ni si spodziewali. Bd was osania krzyknem. Wynocie si std. Skoczyem w przd i kadem ogie, podczas gdy oni uciekali. Ostatni z marines klepn mnie w rami, kiedy rusza, dajc mi znak, e poza nim ju nikogo nie ma. Gotw pobiec za nim, rzuciem okiem w prawo, sprawdzajc flank. Ktem oka dostrzegem lecego na ziemi onierza w mundurze polowym marines. Nie miaem pojcia, skd si tam wzi: czy by tam ju, kiedy do nich dotarem, czy moe doczoga si skdind. Kiedy do niego podbiegem, przekonaem si, e zosta postrzelony w obie nogi. Wpiem nowy magazynek, po czym chwyciem rannego za ty pancerza osobistego i zaczem si wycofywa, cignc go ze sob. W pewnym momencie jeden z rebeliantw rzuci granat odamkowy, ktry eksplodowa niedaleko nas. Dostaem z boku mnstwem kawakw muru na wysokoci od poladkw do kolan. Najwikszy fragment jakim cudem trafi w mj pistolet. To by prawdziwy ut szczcia gdyby nie to, miabym niez dziur w nodze. Tyek miaem przez jaki czas obolay, ale zdaje si, e spisuje si nadal cakiem dobrze. Ju bez dalszych obrae wycofalimy si do pozostaych marines. Nigdy si nie dowiedziaem, kim by ten ranny go. Mwili mi, e ma stopie podporucznika, jednak nie miaem okazji go od-nale. Pozostali marines mwili, e uratowaem mu ycie. Ale przecie nie sam. Wydostanie tej grupy byo nasz wspln akcj; wszyscy pracowalimy razem. Korpus Piechoty Morskiej by mi wdziczny za pomoc w ratowaniu ich onierzy i jeden z oficerw przedstawi mnie do odznaczenia Srebrn Gwiazd. Z tego, co syszaem, siedzcy za biurkami generaowie uznali, e skoro w czasie tego szturmu aden z marines nie dosta Srebrnej Gwiazdy, to nie odznacz ni te SEALsa. Zamiast niej dostaem Brzow Gwiazd z wyrnieniem za waleczno w bitwie. Umiecham si na to wspomnienie. Nie mam nic przeciwko medalom, ale bardzo czsto cz si one z polityk, a ja nie jestem wielbicielem polityki. W cigu caej swojej kariery w marynarce otrzymaem cznie dwie Srebrne Gwiazdy i pi Brzowych, wszystkie z wyrnieniem za waleczno. Jestem dumny ze swojej suby, ale przecie to jasne, e nie robiem tego wszystkiego dla medali. To, e mam te odznaczenia, nie oznacza, e jestem

lepszy ani gorszy ni inni, z ktrymi suyem. Medale nigdy nie oddadz caej prawdy. I jak ju powiedziaem, koniec kocw, s bardziej wynikiem rozgrywek politycznych ni wiernym odbiciem zasug. Widziaem, jak ludzie, ktrzy zasuyli na duo wicej, ni dostali, i tacy, ktrzy zasuyli na duo mniej, byli nagradzani przez zwierzchnikw tylko dlatego, e byo to elementem rozgrywek zwizanych z jak toczon akurat kampani spoeczn czy polityczn. Z tych wszystkich powodw ani w domu, ani w firmie nie wywieszam medali na cianach. ona nie przestaje mnie namawia, ebym jako poukada albo oprawi dokumenty zwizane z ich przyznaniem i wywiesi razem z medalami. Jej zdaniem niewane, czy maj charakter polityczny, czy nie to cz historii mojej suby. Moe kiedy si tym zajm. Ale bardziej prawdopodobne, e nie. Po tym szturmie mj mundur by tak poplamiony krwi, e marines dali mi jeden ze swoich. Od tej chwili nosiem mundur polowy piechoty morskiej z pikselowanym kamuflaem i wygldaem jak oni. Noszenie cudzego munduru byo troch dziwne. Ale by to rwnie zaszczyt: zostaem uznany za czonka zespou do tego stopnia, e dbano o moje umundurowanie. Wicej nawet: dano mi kurtk z ociepleniem i ciep czapk, bo na dworze byo zimno. Taya Po ktrej zmianie Chrisa jechalimy gdzie samochodem i on nagle powiedzia ni z tego, ni z owego: A wiesz, e w zalenoci od tego, jak kto umiera, czuje si inny zapach? Odpowiedziaem: Nie, nie wiedziaam. I stopniowo zacz mwi. Byy to makabryczne opowieci. Po prostu opowiada. Wielokrotnie mwi o czym, eby sprawdzi, ile potrafi znie. Mwiam mu, e dla mnie naprawd nie jest wane, co robi na wojnie; zapewniaam go, e ma moje bezwarunkowe poparcie. Mimo to on wola si nie spieszy, wola zbada grunt. Chyba chcia mie pewno, e nie zaczn go inaczej ocenia, a moe jeszcze waniejsze byo to, e zbliaa si kolejna zmiana i Chris nie chcia, ebym si baa. Wydaje mi si, e jeli kto nie akceptuje tego, co robi tam nasi onierze, wiadczy to o jego braku zdolnoci do empatii. Ludzie chcieliby, eby Amerykanie zachowywali pewne wysokie standardy podczas walki. Wyobramy sobie jednak tak sytuacj: kto do nas strzela, a my musimy broni swoich krwawicych bliskich; tymczasem wrg chowa si za wasnymi dziemi i udaje martwego, czekajc z ukrytym granatem, a podejdziemy bliej,

i bez skrupuw wysya mae dziecko na pewn mier, dajc mu granat, z ktrego sam wycign zawleczk. Przypuszczam, e gdyby kto znalaz si w tego typu sytuacji, mniejsz wag przykadaby do wysokich standardw etycznych. Chris przestrzega zasad uycia siy, bo musia. Cz tych zasad, ta, ktra odnosi si do spraw oglnych, jest dobra. Problem jest z tymi, ktre dotycz drobnych szczegw: ot terroryci maj naprawd gboko w dupie konwencje genewskie. Dlatego rozkadanie na czynniki pierwsze kadego posunicia onierza przeciwko zemu, wynaturzonemu, pozbawionemu zasad wrogowi jest nie tylko mieszne; jest pode. Zaleao mi na tym, eby mj m i inni Amerykanie wrcili ywi do kraju. Dlatego poza tym, e niepokoiam si o jego bezpieczestwo, naprawd nie baam si, e usysz co strasznego jeli tylko on chcia si tym ze mn podzieli. Przecie zanim usyszaam te opowieci, te nie miaam raczej zudze, e wojna to co miego czy przyjemnego. Kiedy opowiada mi, jak zabija w bliskim kontakcie z nieprzyjacielem, mylaam tylko: Dziki Bogu, nic mu si nie stao. A potem jeszcze: Ale z ciebie twardziel!. Przewanie nie rozmawialimy o zabijaniu ani o wojnie. Ale potem to si zaczo samo narzuca. Nie zawsze w zym sensie: pewnego dnia Chris zmienia w miejscowym warsztacie olej w samochodzie. W holu byo oprcz niego kilku innych mczyzn. Go za lad wyczyta nazwisko Chrisa i poprosi go, eby podszed. Chris zapaci za usug i usiad z powrotem. Jeden z mczyzn czekajcych na samochd spojrza na niego i zapyta: Pan si nazywa Chris Kyle? Chris odpowiedzia: Zgadza si. By pan w Al-Falludy? Tak. A niech mnie! To pan nas tam uratowa! By tam te ojciec tego faceta. Kiedy dowiedzia si, o co chodzi, podszed podzikowa i ucisn do Chrisowi. I syn, i ojciec mwili: To byo wspaniae. Nikt nie zabi ich wicej ni pan. Chris poczu si zakopotany i powiedzia z wielk pokor: Wy wszyscy te mnie uratowalicie. I tyle.
===LUIgTCVLIA5tAm9PeUlwQXFRJkkjQClML0c0UTVZOFMTZBQ6SiY=

Rozdzia 7

Po uszy w gwnie
Na ulicy
Chcesz by snajperem? Podnieceniu patrzcego na mnie chopaka towarzyszyo niedowierzanie. By to jeden z modych marines. Jego zapa ostudziy ju nieco walki, ktre toczylimy przez miniony tydzie. Chcesz? spytaem ponownie. Teraz? Jasne! odpowiedzia w kocu. Dobrze powiedziaem, podajc mu swj Mk 11. Daj mi M16, a ty we mj karabin snajperski. Wchodz drzwiami frontowymi. Po czym podszedem do oddziau, z ktrym pracowalimy, i powiedziaem, e bd im pomaga szturmowa budynki. Od paru dni rebelianci przestali wychodzi na ulice, eby z nami walczy. Liczba zabitych przez naszych snajperw strzelajcych z punktw obserwacyjnych spada. Bandyci cay czas siedzieli w budynkach, bo wiedzieli, e kiedy tylko z nich wyjd, bdziemy do nich strzela. Nie poddawali si. Wicej: urzdzali stanowiska w budynkach, robili zasadzki i walczyli z marines w maych pomieszczeniach i wskich korytarzach. Widziaem, jak marines wynosz i ewakuuj mnstwo swoich rannych. Pomys zejcia na ulic chodzi mi po gowie ju od jakiego czasu, a w kocu postanowiem to zrobi. Wybraem sobie na zmiennika jednego z szeregowcw, ktry pomaga zespoowi snajperskiemu. Wyglda na dobrego chopaka, z wielkim potencjaem. Po czci powodem, dla ktrego zszedem na ulice, bya nuda. Ale w wikszym stopniu zdecydowao o tym przekonanie, e mog lepiej osania marines, jeli bd z nimi. Wchodzili frontowymi drzwiami do budynkw i dostawali cigi. Patrzyem, jak wchodz, syszaem strzay, po czym zanim si obejrzaem, ju wynosili jakiego rannego na noszach. Wkurzao mnie to. Bardzo lubi marines, ale nie zmienia to faktu, e nigdy nie uczono ich czyszczenia pomieszcze, a mnie owszem. To nie bya ich specjalizacja. Wszyscy byli twardzi i nieustpliwi, ale na temat walk w terenie miejskim musieli si jeszcze wiele nauczy. W wikszoci chodzio o proste techniki: jak trzyma karabin, kiedy si wchodzi do pomieszczenia, eby wrogowi trudno byo go wyrwa; jak porusza si po wejciu do pomieszczenia; jak walczy w penym zakresie 360 stopni w terenie

miejskim. Tego wszystkiego SEALsw uczy si tak dobrze, e umiemy to robi przez sen. W naszym oddziale nie byo oficera; najwyszy stopniem podoficer by sierantem, mia zaszeregowanie pacowe E-6 w Korpusie Piechoty Morskiej. Ja miaem E-5, wic byem niszy rang, ale bez problemw przekaza mi dowodzenie w zakresie zajmowania celw. Pracowalimy ju ze sob przez jaki czas, wic myl, e zdobyem sobie jego szacunek. Poza tym nie chcia naraa swoich ludzi na dalsze straty. Suchajcie, ja jestem SEALsem, a wy marines powiedziaem chopakom. Nie jestem od was lepszy. Jedyna rnica midzy nami jest taka, e ja spdziem wicej czasu na zdobywaniu specjalizacji i szkoleniu. Pozwlcie, e wam pomog. Powiczylimy troch w czasie przerwy. Jednemu z nich, ktry mia pewne dowiadczenie z obchodzeniem si z materiaami wybuchowymi, daem troch wasnych adunkw. Porobilimy par prb wysadzania zamkw. Wczeniej uywali do tego tak niewielkich porcji materiau wybuchowego, e musieli najczciej i tak otwiera drzwi kopniciami, co oczywicie trwao duej i naraao ich w wikszym stopniu na atak. Przerwa si skoczya zaczlimy wchodzi.

W rodku
Staem na pocztku. Czekajc na zewntrz pierwszego domu, mylaem o tych chopakach, ktrych widziaem wyciganych na noszach. Nie chciaem by nastpny. Ale mogo tak si zdarzy. Trudno mi byo pozby si tej myli. Wiedziaem te, e jeli zostan ranny, bd mia cholerne kopoty schodzenie na ulic to nie cakiem to, czym powinienem si zajmowa, przynajmniej z oficjalnego punktu widzenia. Bya to decyzja ze wszech miar suszna i czuem, e powinienem tak postpi ale na pewno dowdztwo byoby niele wkurzone. No, ale to by byo chyba ostatnie z moich zmartwie, gdybym dosta kulk, prawda? No to jazda powiedziaem. Wysadzilimy drzwi. Poprowadziem, kierujc si wyszkoleniem i instynktem. Sprawdziem pomieszczenie frontowe, stanem z boku i zaczem kierowa ludmi. Tempo byo szybkie, automatyczne. Kiedy akcja ruszya i zaczem przemieszcza si po budynku, co we mnie przejo kontrol. Ju nie martwiem si o ofiary. Nie mylaem o niczym poza drzwiami, budynkiem, pomieszczeniem byo tego wystarczajco duo, by zaj myli.

Kiedy wchodzilimy do budynku, nigdy nie wiedzielimy, na co tam trafimy. Nawet jeli sprawdzilimy pomieszczenia na parterze i nic nie znalelimy, nie moglimy zakada, e tak samo bdzie z reszt domu. Mogo si zdarzy, e kiedy wchodzilimy na pitro, zaczynalimy przeczuwa, e jest pusto albo e na grze nie bdzie adnych problemw ale to byo niebezpieczne przeczucie. Tak naprawd nigdy nie wiadomo, co si moe gdzie czai. Trzeba byo sprawdzi kade pomieszczenie, a nawet wtedy i tak trzeba byo mie si na bacznoci. Wielokrotnie bywao tak, e ju po tym, jak zabezpieczylimy budynek, strzelano do nas albo rzucano w nas granatami z zewntrz. Wiele domw byo maych i ciasno upchnitych, ale w miar postpw ofensywy dotarlimy do zamonej czci miasta. Tu ulice byy brukowane, a budynki wyglday z zewntrz jak miniaturowe paace. Ale kto nie da si zwie fasadzie i zajrza do wntrza, przekona si, e w wikszoci to pene odchodw ruiny. Wszyscy Irakijczycy, ktrzy mieli tyle pienidzy, by tu mieszka, uciekli albo zostali zabici. Kiedy robilimy sobie przerwy, zabieraem marines ze sob i wsplnie wiczylimy rne rzeczy. Podczas gdy inne oddziay jady lunch, ja uczyem ich wszystkiego, co wiedziaem o czyszczeniu pomieszcze. Suchajcie, nie chc, eby ktokolwiek zgin! krzyczaem. Nie zamierzaem wdawa si w adne sprzeczki. Goniem ich do roboty i zajedaem w czasie, ktry by przewidziany na odpoczynek. Ale z marines tak to wanie wyglda mona stuc ich niemiosiernie, a i tak przyjd z powrotem po wicej. Pewnego razu wamalimy si do domu z przestronnym pomieszczeniem od frontu. Cakowicie zaskoczylimy mieszkacw. Ale ja te byem zaskoczony: kiedy wpadem do rodka, zobaczyem cakiem spor grupk mczyzn w kamuflau pustynnym w starych brzowych mundurach nakrapianych ciemniejszymi plamkami z czasw operacji Pustynna Burza, czyli z pierwszej wojny w Zatoce. Wszyscy mieli na sobie oporzdzenie. Wszyscy byli biali, a jeden czy dwch miao nawet blond wosy byo oczywiste, e to nie Irakijczycy ani w ogle Arabowie. Co jest, do cholery? Popatrzylimy na siebie. Co zaskoczyo mi w mzgu i pocignem wreszcie za spust M16, kadc ich trupem. Gdybym waha si o p sekundy duej, to ja wykrwawiabym si na pododze. Okazao si, e to byli Czeczecy, muzumanie, ktrzy najwyraniej zostali zwerbowani na wit wojn z Zachodem. (Po przeszukaniu domu znalelimy ich paszporty).

Staruszek
Nie mam pojcia, ile przecznic zajlimy, nie mwic o tym, bym umia policzy poszczeglne domy. Marines postpowali wedug cile okrelonego planu codziennie w porze lunchu musielimy dosta si do wyznaczonego punktu, po czym do zmroku osign kolejny cel. Wszystkie oddziay szturmowe szy przez miasto w opracowanym porzdku, dziki czemu mielimy pewno, e nie zostawiamy za sob adnych dziur ani sabych punktw, ktre mogliby wykorzysta rebelianci do wyprowadzenia ataku od tyu. Raz na jaki czas natrafialimy na budynek, w ktrym nadal mieszkaa jaka rodzina, ale w wikszoci jedynymi ludmi, ktrych spotykalimy, byli rebelianci. Kady dom dokadnie przeszukiwalimy. W tym, o ktrym chc teraz opowiedzie, po zejciu do piwnicy usyszelimy jakie sabe jki. Do cian przykuci byli acuchami dwaj mczyni. Jeden ju nie y; drugi by ledwo ywy. Obaj byli okrutnie torturowani prdem i Bg wie czym jeszcze. Obaj byli Irakijczykami, najwyraniej upoledzonymi umysowo rebelianci chcieli zamkn im na zawsze usta, ale postanowili wczeniej si z nimi zabawi. Drugi mczyzna zmar, kiedy opatrywa go nasz sanitariusz. Na pododze leaa czarna tkanina w rodzaju tych, ktre ci fanatycy lubi pokazywa w filmach wideo ukazujcych cinanie gw ludziom Zachodu. Wok leay poodcinane koczyny i byo tyle krwi, e a trudno to sobie wyobrazi. I straszliwie mierdziao. Po paru dniach jeden ze snajperw marines postanowi przyczy si do mnie na ulicy i we dwch prowadzilimy akcje bezporednie (DA). Najpierw zajmowalimy dom po prawej stronie ulicy, po czym przechodzilimy na lew, eby zaj dom naprzeciwko. I tak dalej, i tak dalej. To wszystko zajmowao mnstwo czasu. Musielimy pokonywa bramy, przedostawa si do drzwi, wysadza je, wpada do rodka. Czajce si w rodku mty miay mnstwo czasu, eby si przygotowa. Nie wspominam ju o tym, e nawet po dodaniu moich zapasw materiay wybuchowe zaczynay nam si wyczer-pywa. Mielimy przydzielony transporter opancerzony marines, ktry porusza si wraz z nami w stron centrum miasta. By uzbrojony tylko w karabin kalibru .50 cala, ale jego prawdziwy atut stanowia wielko. Kiedy taki wz nabiera rozpdu, nie mg mu si oprze aden iracki mur. Poszedem do dowdcy wozu. Suchaj, mam spraw powiedziaem. Zaczyna nam brakowa materiaw wybuchowych. Przejedcie przez mur frontowy i wpakujcie z pi kulek z pidziesitki w drzwi wejciowe. Potem si wycofajcie, a my tamtdy wejdziemy. I zaczlimy dziaa w ten sposb, oszczdzajc dziki temu materiay wybuchowe i znacznie przyspieszajc tempo operacji.

Bieganie tam i z powrotem po schodach, zagldanie na dach, znw na d, nastpny dom... Zaczlimy dochodzi do liczby pidziesiciu, a czasami stu budynkw dziennie. Marines nawet si nie zadyszeli, ale ja przez te mniej wicej sze tygodni spdzonych w Al-Falludy straciem ponad 9 kilogramw. Wikszo wypociem na ulicach. To bya wyczerpujca robota. onierze piechoty morskiej byli duo modsi ode mnie niektrzy byli niemal nastolatkami. Chyba musiaem nadal mie troch dziecic twarz, bo kiedy tak sobie rozmawialimy i czasem zdarzao si, e mwiem im, ile mam lat, gapili si zdziwieni i pytali: Naprawd jeste taki stary?. Miaem trzydzieci lat. W Al-Falludy staruszek.

Zwyky dzie
W miar zbliania si natarcia marines do poudniowej granicy miasta dziaania w naszej czci zaczy sabn. Wrciem na dachy i ponownie zajem si zabezpieczeniem z gry, sdzc, e stamtd dojrz wicej celw. Losy bitwy byy ju przesdzone. Amerykaska armia pozbawia bandytw wadzy nad wikszoci miasta i byo ju tylko kwesti czasu, kiedy opr ustanie. Jednak nie mogem mie co do tego pewnoci nadal znajdowaem si w samym rodku akcji. Wiedzc, e traktujemy cmentarze jako miejsca wite, rebelianci wykorzystywali je zazwyczaj do ukrywania skadw broni i materiaw wybuchowych. W pewnym momencie znajdowalimy si w kryjwce pooonej powyej otoczonego murem rozlegego cmentarza w rodku Al-Falludy. To betonowe miasto umarych o powierzchni kilku boisk byo wypenione nagrobkami i grobowcami. Nasza kryjwka miecia si na jednym z dachw w pobliu minaretu i meczetu wznoszcego si nad cmentarzem. Nie by to byle jaki dach. Otacza go ceglany mur, w ktrym co kawaek umieszczono stalowe kraty, dziki czemu mielimy doskonae stanowiska strzeleckie. Siedziaem na tyku i w wycelowanej w otwr kraty lunecie karabinu bacznie obserwowaem pooone kilkaset metrw dalej cmentarne alejki. W powietrzu unosio si duo pyu, wic miaem na oczach gogle. Nauczyem si te w Al-Falludy nosi mocno upity hem w obawie przed odamkami i odpryskami cian, ktre latay wszdzie podczas strzelaniny. Wypatrzyem jakie postaci idce przez dziedziniec cmentarza. Wycelowaem w jedn i strzeliem. W par sekund znalelimy si w samym rodku wymiany ognia. Zza nagrobkw cigle pojawiali si rebelianci moe mieli tam tunel, a moe dostawali si tam jako inaczej. Ze znajdujcej si obok mnie szedziesitki frun strumie usek. Podczas gdy otaczajcy mnie marines zalewali wroga ogniem, ja oddawaem precyzyjne strzay. Wszystko, co robili nasi, niko w tle, kiedy starannie umieszczaem cel w lunecie, przytrzymywaem

celownik na okolicy rodka cikoci, po czym agodniutko naciskaem spust. Kiedy pocisk wylatywa z lufy, prawie mnie to zaska-kiwao. Mj cel upada. Szukaem nastpnego. I jeszcze jednego. I dalej. A w kocu cele si skoczyy. Wstaem i podszedem do miejsca, w ktrym mur dawa mi cakowit oson od strony cmentarza. Zdjem hem i usiadem, opierajc si o cian. Dach pokryway uski byy ich steki, jeli nie tysice. Kto puci w obieg du plastikow butelk z wod. Jeden z marines pooy si na plecaku jak na poduszce i drzema. Inny zszed na d: na parterze by sklep z artykuami tytoniowymi. Wrci, niosc kartony aromatyzowanych papierosw. Kilku z nas zapalio i wwczas z cikim odorem, ktry zawsze wisia nad Irakiem zapachem ciekw, potu i mierci zmieszaa si wo wini. Zwyky dzie w Al-Falludy. Ulice byy pokryte odamkami i najrozmaitszym gruzem. Miasto, ktre waciwie nigdy nie byo szczeglnie pikne, teraz byo jedn wielk ruin. Na rodku drogi leay rozgniecione butelki po wodzie, pitrzyy si stosy drewna i powykrcanego metalu. Dziaalimy w jednym kwartale dwupitrowych budynkw, gdzie na parterze byy same sklepy. Ich markizy pokrywaa gruba warstwa pyu, powodujc, e jaskrawe kolory tkanin, z ktrych byy wykonane, staway si niewyranymi plamami. Wikszo witryn sklepowych bya zamknita metalowymi roletami penymi dziur po odamkach. Na niektrych wisiay ulotki z wizerunkami buntownikw poszukiwanych przez prawowite wadze. Mam par zdj z tamtego okresu. Nawet w najzwyklejszych i najmniej dramatycznych ujciach skutki wojny wida jak na doni. Raz po raz mona dostrzec jaki lad normalnego ycia sprzed wojny, co, co nie ma z ni nic wsplnego: na przykad dziecic zabawk. Wojna i pokj nie bardzo do siebie pasuj.

Najlepszy strza snajperski w dziejach


Samoloty si powietrznych, marines i marynarki wojennej prowadziy nad nami misje wsparcia lotniczego. Mielimy takie zaufanie do pilotw, e moglimy ich poprosi o atak w odlegoci zaledwie przecznicy od naszych pozycji. Jeden z naszych cznociowcw dziaajcy ulic od nas pracowa z oddziaem, ktry dosta si pod ciki ostrza z budynku penego rebeliantw. Chwyci radio i poczy si z marines, proszc o pozwolenie na wezwanie ataku z powietrza. Kiedy tylko dosta zgod, poczy si z pilotem i poda mu lokalizacj oraz inne szczegy. Niebezpieczne zblienie! ostrzeg przez radio. Kry si.

Schowalimy si do budynku. Nie mam pojcia, jak du bomb zrzucono, ale wybuch wstrzsn murami. Kolega opowiada mi pniej, e bomba zabia ponad trzydziestu rebeliantw. Liczba ta pokazuje zarwno to, ilu ludzi prbowao nas zabi, jak i to, ile znaczyo wsparcie z powietrza. Musz przyzna, e wszyscy piloci, ktrzy nad nami latali, byli bardzo precyzyjni. Mnstwo razy prosilimy o zrzucenie bomb i rakiet na cele pooone w odlegoci kilkuset metrw. To strasznie may dystans, kiedy mowa o setkach kilogramw materiaw burzcych. Ale nie byo adnych wypadkw i ja rwnie byem cakiem pewien, e nasi piloci poradz sobie z tym zadaniem. Pewnego dnia grupa marines w pobliu nas dostaa si pod ostrza z minaretu pooonego przy odlegym o par przecznic meczecie. Widzielimy, skd padaj strzay, ale nie bylimy w stanie zestrzeli wroga. Mia idealne miejsce, z ktrego mg kontrolowa znaczn cz rozcigajcego si poniej miasta. Wprawdzie zazwyczaj wszystko, co przynaley do meczetu, stanowio stref zakazan, jednak obecno snajpera sprawia, e minaret sta si uzasadnionym celem. Wezwalimy uderzenie z powietrza. Minaret wieczya wysoka kopua z oknami, a wok niego biegy dwa pomosty, co sprawiao, e przypomina troch wie kontroli ruchu lotniczego. Dach by wykonany ze szklanych tafli, a na spiczastym czubku mia maszt. Kiedy nadlecia samolot, przykucnlimy. Na tle nieba widzielimy lot bomby, ktra trafia w czubek minaretu i przesza prosto przez jedn z ogromnych szyb na grze. Nastpnie poleciaa dalej w d na dziedziniec po drugiej stronie alejki. Tam nastpia niepena eksplozja wybuch nie spowodowa znacznych widocznych skutkw. Cholera powiedziaem. Pudo. Chodcie, sami dorwiemy sukinsyna. Przebieglimy kilka przecznic i weszlimy na wie, pokonujc niekoczce si stopnie schodw. W kadej chwili spodziewalimy si, e nad nami pojawi si kto zabezpieczajcy snajpera albo on sam i zacznie do nas strzela. Nikt si nie pojawi. Kiedy dotarlimy na gr, zrozumielimy dlaczego. Snajperowi, ktry by sam w budynku, przelatujca przez okno bomba urwaa gow. Ale zrobia nie tylko to. Traf chcia, e w alejce, w ktrej wyldowaa, byo mnstwo rebeliantw; wkrtce pniej znalelimy ich zwoki i bro. To by chyba najlepszy strza snajperski, jaki kiedykolwiek wi-dziaem.

Nowe przydziay
Kiedy popracowaem jakie dwa tygodnie z kompani Kilo, dowdcy wezwali z powrotem wszystkich snajperw SEALsw, eby poprzydziela nas na nowo tam, gdzie bylimy teraz potrzebni.

Co ty tam wyrabiasz, do diaba? zapyta jeden z pierwszych SEALsw, jakich spotkaem. Syszelimy jakie brednie, e pracujesz na dole. No, na dole, bo nikt ju nie wychodzi na ulice. Ale czy ty wiesz, co robisz, do diaba? powiedzia, biorc mnie na bok. Jak nasz dowdca si dowie, co tam robisz, to std wylecisz. Mia racj, ale nie przejem si tym. W gbi serca wiedziaem, co powinienem robi. Miaem te cakiem due zaufanie do oficera, ktry by moim bezporednim dowdc. By czowiekiem prostolinijnym i umia skupi si na robocie, ktr trzeba byo wykona. Nie wspomn ju o tym, e byem na tyle oddalony od najwyszego dowdztwa, e musiaoby upyn bardzo duo czasu, zanimby si o tym dowiedziano, nie mwic ju o tym, by wydano rozkazy w celu odesania mnie do kraju. Podesza do mnie grupka chopakw i oni zaczli mnie popiera: uwaali, e powinnimy dziaa wanie na ulicach. Nie mam pojcia, czy i oni nie zaczli dziaa podobnie; z ca pewnoci w oficjalnych raportach wszyscy wci pozostawali na dachach i prowadzili oson snajpersk. A wiesz, e zamiast uywa tego M16 od marines powiedzia jeden z chopakw ze Wschodniego Wybrzea przywiozem swj M4? Jak chcesz, mog ci poyczy. Powanie? Wziem od niego t bro i w sumie zabiem ni mnstwo wrogw. Zarwno M16, jak i M4 s dobrymi karabinami. Z rnych powodw wynikajcych ze sposobu, w jaki zwykle walcz marines wol uywa najnowszego modelu M16. Oczywicie ja wolaem do walki w bliskim kontakcie karabin M4 z krtk luf, dlatego z radoci poyczyem t bro od kolegi i uywaem jej przez reszt czasu spdzonego w Al-Falludy. Zostaem przydzielony do kompanii Lima, ktra dziaaa kilka przecznic od Kilo. Pomagaa ona ata dziury likwidowa ogniska rebeliantw, ktrzy zakradli si na kontrolowany przez nas teren albo zostali pominici. Lima braa udzia w wielu takich akcjach. Wieczorem poszedem porozmawia z dowdztwem kompanii stacjonujcym w jednym z zajtych tego dnia budynkw. Dowdca marines sysza ju, co robiem z Kilo, wic po chwili rozmowy zapyta, czym chc si zajmowa. Chciabym by na dole, na ulicy, razem z wami. I bardzo dobrze. Kompania Lima okazaa si kolejn wietn grup chopakw.

Nie mwcie mojej mamie

Kilka dni pniej oczyszczalimy jaki kwarta, kiedy usyszaem odgosy strzaw dochodzce z pobliskiej ulicy. Powiedziaem towarzyszcym mi marines, eby zostali na miejscu, a sam podbiegem sprawdzi, czy mog tam pomc. Zobaczyem inn grupk naszych, ktrzy idc wzdu drogi, natknli si na ciki ostrza. Nim tam dotarem, zdyli ju si wycofa i ukry. Jednemu chopakowi si to nie udao. Lea na plecach par metrw dalej i wy z blu. Otworzyem ogie i podbiegem do niego, eby go stamtd zabra. Kiedy do niego dotarem, zrozumiaem, e nie jest z nim dobrze: dosta w brzuch. Schyliem si, eby woy mu rce pod ramiona, po czym zaczem go odciga. Przypadkiem w pewnym momencie si poliznem. Upadem do tyu, wcigajc go na siebie. Byem ju tak zmczony i zdyszany, e przez jaki czas po prostu leaem, a kule wistay obok nas, bo nadal znajdowalimy si na linii ognia. Chopak mia moe z osiemnacie lat. By naprawd ciko ranny. Widziaem, e umiera. Tylko nie mwcie mojej mamie, e umieraem w blu mamrota. Cholera pomylaem przecie ja ci w ogle nie znam, chopaku. Nawet nie bd si widzia z twoj mam. Okej, okej powiedziaem. Nic si nie martw. Nic si nie martw. Wszyscy si postaraj, eby wyszo dobrze. Naprawd wietnie. I wanie wtedy zmar. Nie poy nawet tak dugo, by usysze moje kamstwa, e wszystko bdzie okej. Nadesza grupka marines. Podnieli go ze mnie i przenieli na ty humvee. Wezwalimy atak bombowy i w ten sposb zlikwidowalimy pozycje nieprzyjacielskie na drugim kocu drogi, skd dochodzi ostrza. Wrciem do swojego kwartau i podjem tam walk na nowo.

wito Dzikczynienia
Mylaem o ofiarach, ktre widziaem. Mogem by nastpnym, ktrego bd wynosi. Ale nie zamierzaem si poddawa. Nie zamierzaem przesta wchodzi do domw ani przesta wspiera marines z dachw. Nie mogem zawie tych modych chopakw, z ktrymi suyem. Mwiem sobie: jestem SEALsem. Powinienem by twardszy, lepszy. Nie zamierzam machn na nich rk. Nie chodzio mi o to, e uwaam si za twardszego czy lepszego od nich. Po prostu tak patrz na nas inni ludzie. A ja nie chciaem ich rozczarowa. Nie chciaem zawie ich ani siebie. Takie mylenie nam wpajano: jestemy najlepsi z najlepszych. Niezwycieni. Nie wiem, czy jestem najlepszy z najlepszych. Ale wiedziaem, e jeli si poddam, to nie bd.

I rzeczywicie czuem si niezwyciony. Musiaem taki by, skoro udao mi si przej przez takie straszne gwno i nikt mnie nie zabi... jak na razie. wito Dzikczynienia nadeszo i mino, a my cay czas bylimy w samym rodku walki. Pamitam, jak dostaem z tej okazji witeczny posiek. Na krtko wstrzymano natarcie moe na jakie p godziny i przyniesiono nam jedzenie na dach, na ktrym si rozstawilimy. Indyk, pure ziemniaczane, farsz, fasolka szparagowa dla dziesiciu chopa wszystko w jednym duym pojemniku. Wszystko razem. Bez osobnych porcji dla kadego, bez przegrdek. Wszystko na jednej kupie. I bez talerzy, bez widelcw, noy czy yek. Sigalimy do pojemnika rkami i jedlimy, uywajc palcw. Takie byo nasze wito Dzikczynienia. W porwnaniu z porcjami MRE (meal ready-to-eat, gotowe do spoycia wojskowe racje ywnociowe), ktre jedlimy, to byo fantastyczne arcie.

Atakowanie bagien
Zostaem z Lim jaki tydzie, po czym wrciem do Kilo. Strasznie byo sucha, kto dosta i kogo stracili przez czas, kiedy mnie nie byo. Kiedy ofensywa zbliaa si do koca, dostalimy nowe zadanie: utworzy kordon zabezpieczajcy przed moliwoci powrotu rebeliantw do miasta. Nasz sektor obejmowa teren sigajcy do Eufratu, po zachodniej stronie miasta. Od tej chwili znw zostaem snajperem. A przewidujc, e teraz bd strzela na wiksze odlegoci, przerzuciem si znw na karabin .300 Win Mag. Rozstawilimy si w pooonym kilkaset metrw poniej mostu Blackwater Bridge jednopitrowym budynku wychodzcym na rzek. Na jej drugim brzegu rozciga si bagnisty teren, cakowicie zaronity najrozmaitszymi chaszczami. Niedaleko znajdowa si szpital, ktry przed naszym natarciem rebelianci zamienili w swoj kwater gwn, i nawet teraz okolica ta wydawaa si dziaa na tych dzikusw jak magnes. Co noc kto prbowa nas stamtd sondowa. Co noc do nich strzelaem, zabijajc jednego, dwch, a czasami wicej. W pobliu by obz nowej armii irackiej. Nie sposb byo wybi tym idiotom z gowy, eby do nas nie strzelali. Robili to codziennie. Wywiesilimy nad naszym stanowiskiem pacht sygnalizacyjn VS pozwalajc rozpozna swoich a oni dalej strzelali. Poczylimy si przez radio z ich dowdztwem. Strzelali dalej. Poczylimy si ponownie i zmieszalimy z botem ich dowdztwo. Strzelali dalej. Prbowalimy wszystkiego, eby zmusi ich do zaprzestania, z wyjtkiem wezwania ataku bombowego.

Powrt Runawaya
W Kilo doczy do mnie ponownie Runaway. Do tego czasu nieco ochonem i zachowywaem si wobec niego w sposb mniej wicej cywilizowany, chocia moje zdanie na jego temat si nie zmienio. Ani te chyba nie zmieni si Runaway. To byo aosne. Pewnej nocy by z nami na dachu, kiedy skd zaczli do nas strzela rebelianci. Schowaem si za biegncy po obrzeu mur ponadmetrowej wysokoci. Kiedy strzelanina ucicha, wyjrzaem, eby sprawdzi, skd dochodziy strzay. Byo jednak za ciemno. Zacz si kolejny ostrza. Wszyscy znw si pochowali. Ja schyliem si tylko troch, majc nadziej, e kiedy padn kolejne strzay, dojrz w ciemnoci bysk z lufy. Nic nie zobaczyem. No chod powiedziaem. Strzelaj niecelnie. Tylko skd? Runaway nie odpowiada. Runaway, patrz, gdzie bdzie wida byski z lufy powiedziaem. Znw nie usyszaem odpowiedzi. Pady jeszcze ze dwa czy trzy strzay, ale nie byem w stanie ustali, skd dochodz. W kocu odwrciem si, eby zapyta, czy Runaway co widzia. Ale nigdzie go nie byo. Zszed na d jak mog si domyla, zatrzymay go dopiero zamknite drzwi, przy ktrych zabezpieczali nas marines. Mogli mnie tam zabi powiedzia, kiedy go znalazem. Zostawiem go na dole, kac mu przysa w zamian jednego z marines. Przynajmniej wiedziaem, e nie bdzie ucieka. W kocu przeniesiono Runawaya gdzie, gdzie nie musia bra udziau w walce. Straci zdolno zachowania zimnej krwi. Powinien sam poprosi o powrt do kraju. Byoby to krpujce, ale czy bardziej ni pozostanie na misji? Zostajc, musia cay czas kogo przekonywa, e naprawd wcale nie jest tchrzem, podczas gdy dla wszystkich byo jasne jak soce, e jest. Wielki wojownik Runaway owiadczy marines, e SEALsi i snajperzy marnuj si na snajperskich posterunkach. SEALsw nie powinno tu by. To nie jest misja dla operatorw specjalnych mwi. Wkrtce jednak wyjani, e problemem nie s sami SEALsi. Ci Irakijczycy wkrtce si przegrupuj i nas zmiad. Jego przepowiednia okazaa si odrobin niecisa. Ale jake wietlana przyszo otwieraa si przed nim jako wojskowym planist!

Bagno
Powany problem stanowili dla nas rebelianci, ktrzy wykorzystywali bagna na przeciwnym brzegu jako oson. Tamta strona rzeki bya upstrzona niezliczonymi wysepkami poronitymi rozmait rolinnoci. Tu i wdzie spomidzy drzew i krzakw wystawa jaki stary fundament albo sterta bota i kamieni. Rebelianci wyskakiwali z zaroli, strzelali, po czym nurkowali z powrotem tam, gdzie nie byo ich wida. Rolinno bya tak gsta, e mogli podej nie tylko cakiem blisko do rzeki, ale i do nas czsto niezauwaeni docierali na odlego niespena 100 metrw. Nawet Irakijczycy potrafi w co trafi z takiego dystansu. eby byo jeszcze trudniej, na moczarach yo stado bawow wodnych, ktre raz po raz gdzie si ociale przemieszczay. Czsto syszelimy jakie odgosy albo widzielimy, e co rusza si w trawie, i nie wiedzielimy, czy to rebelianci, czy zwierzta. Prbowalimy podej do problemu kreatywnie, zgaszajc zapotrzebowanie na zrzut napalmu na bagna, eby wypali rolinno. Nasz pomys spotka si z odmow. Zdawaem sobie spraw, e wraz z upywem kolejnych nocy rebeliantw przychodzi coraz wicej. Dotaro do mnie z zupen jasnoci, e mnie sonduj. W kocu mogoby im si uda zgromadzi tylu ludzi, e nie bybym w stanie ich wszystkich pozabija. No, ale przecie nie podarowabym sobie zabawy i przynajmniej bym sprbowa. Marines sprowadzili FAC (forward air controller, wysunity posterunek naprowadzania lotnictwa), eby mc wzywa wsparcie lotnicze przeciwko rebeliantom. Przysano lotnika marines, pilota, ktry odbywa zmian ldow. Par razy prbowa skierowa atak z powietrza na namierzone cele, ale jego proby zawsze spotykay si z odmow na ktrym z wyszych ogniw acucha dowodzenia. Niech do atakw lotniczych uzasadniano wtedy tym, e w miecie byo ju i tak wiele zniszcze. Nikt nie chcia adnych dodatkowych uszkodze zabudowy cywilnej. Nie bardzo rozumiem, jak wysanie w kosmos kpy chaszczy i kupy bota miaoby choby troch pogorszy i tak ju opakany wygld AlFalludy, no ale w kocu jestem zwykym SEALsem i zapewne nie pojmuj tego rodzaju zawioci. W kadym razie sam pilot by w porzdku. Nie wynosi si nad innych ani nie zgrywa nie wiadomo kogo. Nie dawa pozna, e jest oficerem. Wszyscy go lubilimy i szanowalimy. I eby pokaza, e nic do niego nie mamy, od czasu do czasu dawalimy mu do rki karabin, eby poobserwowa okolic. Nie wystrzeli z niego ani razu. Oprcz FAC marines przysali pluton karabinw maszynowych, dodatkowych snajperw, a pniej jeszcze obsug modzierza. Ci ostatni przywieli z sob troch pociskw z biaym fosforem i prbowali nimi strzela w nadziei, e podpal w ten sposb zarola. Niestety, pociski te wypalay jedynie niewielkie powierzchnie bagien, ktre chwil pony, a potem wygasay, bo byo za mokro.

Kolejn prb podjlimy przy uyciu granatw termitowych. Tego typu granat jest pociskiem zapalajcym, ktry ponie w temperaturze ponad 2200 stopni Celsjusza i potrafi w cigu paru sekund wypali dziur w szeciomilimetrowym stalowym pancerzu. Schodzilimy nad rzek i rzucalimy tymi granatami na drug stron. Ale to te nie zdao egzaminu, wobec tego zaczlimy stosowa wasne mieszanki. Oddzia snajperski marines i obsuga ich modzierza woyli ogromny i twrczy wysiek umysowy, by zrobi co z tym bagnem. Spord wszystkich tych planw jeden z moim zdaniem najciekawszych polega na kreatywnym podejciu do uycia sera. (S to znajdujce si na normalnym wyposaeniu zag modzierzy adunki pirotechniczne przypominajce wygldem ser. Sera uywa si jako paliwa napdzajcego pociski modzierzowe. Do odpalenia pocisku stosuje si rne iloci sera, stosownie do zakadanej odlegoci, na jak ma pocisk dolecie). Upychalimy ser w rurze, doczalimy wizk lontu detonujcego, troch oleju napdowego i podczalimy zapalnik czasowy. Nastpnie rzucalimy cae to ustrojstwo przez rzek i patrzylimy, co si stanie. Udao nam si uzyska troch efektownych byskw, ale nic, co wynalelimy, nie sprawdzio si naprawd dobrze. Moe gdybymy mieli miotacz ognia... Bagno pozostao otoczeniem obfitujcym w cele penym rebeliantw. W cigu tego tygodnia ja sam musiaem ich zabi chyba osiemnastu albo dziewitnastu; reszta chopakw dodaa do tej liczby swoich i w sumie zastrzelilimy ich jakich trzydziestu albo wicej. Rzeka najwyraniej musiaa czym fascynowa tych bandziorw. My uywalimy najprzerniejszych metod, by wypali chaszcze na jej brzegu, oni z kolei na wszystkie sposoby starali si przez ni przedosta. Najdziwaczniejszy polega na wykorzystaniu piek plaowych.

Piki plaowe i dugie strzay


Pewnego popoudnia prowadziem obserwacj z dachu, kiedy z ukrycia wysza grupa jakich szesnastu uzbrojonych po zby rebeliantw. Mieli peny pancerz osobisty i cikie wyposaenie. (Pniej ustalilimy, e byli Tunezyjczykami, zwerbowanymi widocznie przez ktr z grup bojownikw do walki przeciwko Amerykanom w Iraku). Nie byoby w tym nic niezwykego, gdyby nie to, e nieli te cztery ogromne kolorowe piki plaowe. Naprawd nie mogem uwierzy wasnym oczom: podzielili si na grupy po czterech do jednej

piki i weszli do wody. Nastpnie, uywajc piek jako pywakw, zaczli pyn na drug stron. Moim zadaniem byo do tego nie dopuci, ale nie znaczyo to, e bd strzela do kadego. Przecie musiaem, do cholery, oszczdza amunicj z myl o kolejnych potyczkach. Strzeliem w pierwsz pik. Czterech mczyzn zaczo mci wod, usiujc dopyn do pozostaych trzech piek. Paf! Zestrzeliem pik plaow numer dwa. To zaczynao by zabawne. Co tam to byo bardzo zabawne. Rebelianci walczyli ze sob, a ich pomysowy plan zabicia Amerykanw obrci si teraz przeciwko nim samym. Hej, musicie to zobaczy zawoaem do marines, przestrzeliwujc trzeci pik. Marines podeszli do krawdzi dachu i patrzyli, jak rebelianci walcz ze sob o ostatni pik plaow. Ci, ktrym nie udawao si jej przytrzyma, szybko znikali pod wod i tonli. Jeszcze przez chwil przygldaem si ich walce, po czym zestrzeliem ostatni pik. Marines skrcili mki reszcie rebeliantw. To byy moje najdziwniejsze strzay. Najduszy z tych oddanych w Al-Falludy zdarzy si mniej wicej w tym samym czasie. Pewnego dnia na brzegu w grze rzeki pojawio si trzech rebeliantw, ale znajdowali si poza zasigiem w odlegoci mniej wicej 1500 metrw. Paru prbowao pojawia si tam ju wczeniej: stali tak, wiedzc, e ich nie zastrzelimy, bo s za daleko. Nasze zasady uycia siy pozwalay ich zabi, ale dystans by tak duy, e strzelanie naprawd nie miao sensu. Najwyraniej majc wiadomo, e s tam bezpieczni, buntownicy zaczli sobie z nas podrwiwa jak banda modocianych przestpcw. Podszed do mnie FAC i widzc, e wpatruj si w nich przez celownik, zacz si ze mnie mia. Chris, w yciu do nich nie dostrzelisz. C, wcale nie mwiem, e zamierzam, ale jego sowa sprawiy, e potraktowaem to niemal jak wyzwanie. Podeszli te inni marines i powtarzali mniej wicej to samo. Ilekro kto mwi mi, e co mi si nie uda, zaczynam myle, e to potrafi. Ale dla odlegoci 1600 jardw (prawie 1500 metrw) mj celownik nie mia nawet ustawie. Wobec tego obliczyem poprawk w pamici i ustawiem cel, wspomagajc si drzewem rosncym za jednym z tych szczerzcych zby idiotw, wietnie bawicych si rebeliantw. Strzeliem. Wybraem moment sprzyjajcego ukadu cia niebieskich. Bg ponis moj kul i trafiem tego osa w brzuch. Jego dwaj kumple wzili nogi za pas.

Dawaj, dawaj! krzyczeli marines. Wal w nich! Chyba tym strzaem przekonaem ich, e potrafi trafi w dowolny punkt na ziemskim globie. Tymczasem tak naprawd to byo cholerne szczcie, e trafiem w tego jednego, w ktrego celowaem; nie miaem najmniejszych szans zastrzeli adnego z tych, ktrzy biegli. Miao to by jedno z moich najduszych potwierdzonych miertelnych trafie w Iraku.

Bdne wyobraenia
Ludziom wydaje si, e snajperzy cay czas oddaj tak niewiarygodnie dugie strzay. Wprawdzie strzelamy rzeczywicie na wiksze odlegoci ni wikszo onierzy na polu bitwy, jednak te strzay s prawdopodobnie duo krtsze, ni myli wikszo ludzi. Nigdy nie pasjonowao mnie mierzenie, na jak odlego strzelam. Dystans naprawd zaley od sytuacji. W terenie miejskim (a w takim zastrzeliem wikszo swoich ofiar) bdzie si i tak strzela tylko na odlego od niespena 200 do niespena 400 metrw. W takich odlegociach znajduj si cele, wobec tego tak dugie s strzay. Kiedy jest si poza miastem, sprawa wyglda inaczej. Zazwyczaj strzay na otwartej przestrzeni oddaje si na dystansach od 700 do ponad 1000 metrw. Tam przydatne bd karabiny o wikszym zasigu na przykad kaliber .338 cala. Kto zapyta mnie kiedy, czy mam swoj ulubion odlego. Odpowied jest prosta: im bliej, tym lepiej. Jak ju wspomniaem, inne bdne wyobraenie na temat snajperw dotyczy tego, e zawsze jakoby celujemy w gow. Osobicie prawie nigdy nie celuj w gow, chyba e jestem cakowicie pewien, e trafi. A to zdarza si rzadko na polu bitwy. Celuj raczej w okolice rodka cikoci strzelam w rodkow cz ciaa. Daje mi to znaczn pewno trafienia. Bez wzgldu na to, gdzie trafi, cel pada.

Z powrotem do Bagdadu
Po tygodniu nad rzek cignito mnie stamtd, a moje miejsce zaj inny snajper SEALsw, ktry krtko przedtem zosta ranny podczas jednej z operacji i teraz by ju gotw wczy si ponownie w dziaania. Jako snajper zyskaem ju wicej zalicze, ni mi si naleao; pora bya pozwoli sprbowa szczcia komu innemu.

Dowdztwo wysao mnie na par dni z powrotem do Camp Fallujah. Bya to jedna z nielicznych przerw podczas wojny, ktre powitaem z prawdziw radoci. Po szybkim tempie bitwy w miecie zdecydowanie przyday mi si krtkie wakacje. Byem bardzo spragniony gorcych posikw i prysznica. Po kilkudniowym relaksie dostaem rozkaz powrotu do Bagdadu, gdzie znw miaem pracowa z GROM-em. Bylimy w drodze do irackiej stolicy, kiedy nasz humvee najecha na zakopanego ajdika. Improwizowany adunek wybuch tu za nami; wszystkim podnioso to cinienie poza mn i jeszcze jednym chopakiem, ktry by w Al-Falludy od pocztku natarcia. Spojrzelimy na siebie, pucilimy do siebie oko, po czym wrcilimy do przerwanej drzemki. W porwnaniu z miesiczn dawk eksplozji i z caym tym gwnem, przez ktre wanie przeszlimy, to by pryszcz. Podczas gdy ja byem w Iraku, mj pluton wysano na Filipiny na misj: polegaa ona na szkoleniu tamtejszego wojska w walce z radykalnymi terrorystami. cile rzecz biorc, nie by to zbyt ekscytujcy przydzia. Kiedy wreszcie ta misja si zakoczya, pluton zosta wysany do Bagdadu. Razem z kilkoma innymi SEALsami wyszedem na lotnisko, eby przywita kolegw. Spodziewaem si serdecznego powitania w kocu miaa przyjecha moja rodzina. Kumple wyszli z samolotu i sklli mnie na dzie dobry. Cze, dupku. Uywali te duo gorszych okrele. SEALsi celuj we wszystkim, co robi, wic w rzucaniu misem take. A oprcz tego s wcieleniem zazdroci. Zastanawiaem si, dlaczego przez ostatnich par miesicy nie docieray do mnie adne wiadomoci od nich. I dziwiem si, skd ta zazdro przecie z tego, co wiedziaem, nie powinni nic wiedzie na temat tego, czym si zajmowaem. Okazao si, e mj szef podsya im nieustannie meldunki z akcji na temat moich dziaa snajperskich w Al-Falludy. Oni siedzieli bezczynnie, prowadzc za rk Filipiczykw i klnc na pieskie ycie, podczas gdy mnie przypada w udziale caa zabawa. Jako to przeboleli. W kocu doszo nawet do tego, e poprosili mnie, ebym zrobi ma prezentacj na temat tego, czego dokonaem, razem ze wskanikami i innym sprztem. Kolejna okazja, by uy PowerPointa.

Zabawa z szychami
Teraz, kiedy cay pluton by na miejscu, razem zaczlimy prowadzi akcje bezporednie (DA). Wywiad

znajdowa zwykle kogo trudnicego si wyrobem ajdikw (czasem ich sponsora), przekazywa nam jego dane, a my mielimy wkroczy i go dorwa. Przeprowadzalimy ataki wczesnym rankiem: wywalalimy drzwi, wpadalimy do rodka i chwytalimy gocia, zanim zdy wsta z ka. To trwao jaki miesic. Do tego czasu DA stay si w duej mierze dziaaniami rutynowymi; w Bagdadzie byy one o wiele mniej niebezpiecznie ni w Al-Falludy. Mieszkalimy w pobliu BIAP Baghdad International Airport, midzynarodowego portu lotniczego w Bagdadzie i stamtd wyruszalimy na akcje. Pewnego dnia przyszed mj szef i umiechn si szefowsko. Chris, bdziesz mia okazj troch si zabawi powiedzia. Nie zaszkodzi ci odrobina PSD. Zastosowa SEALsowski sarkazm. PSD to skrt od personal security detail suba w ochronie osobistej. Naszemu plutonowi wyznaczono zadanie zapewnienia bezpieczestwa irackim urzdnikom wysokiego szczebla. Rebelianci zaczli ich porywa, prbujc sparaliowa dziaania rzdu. Praca przy ochronie bya bardzo niewdziczna. Dotychczas udawao mi si tego unika, ale najwyraniej skoczyy mi si dobre wymwki. Opuciem kwater plutonu i pojechaem na drug stron miasta do zielonej strefy. (Zielona strefa bya wycinkiem centrum Bagdadu, z ktrego utworzono bezpieczny teren dla si sprzymierzonych i nowego irackiego rzdu. Zostaa fizycznie odgrodzona od reszty miasta betonowym murem i drutem kolczastym. Funkcjonowao tylko kilka drg wjazdowych i wyjazdowych, ktre podlegay cisej kontroli. Na terenie zielonej strefy znajdoway si ambasady Stanw Zjednoczonych i innych pastw sojuszniczych oraz irackie budynki rzdowe). Wytrwaem tam cay tydzie. Tak zwani iraccy urzdnicy byli znani z tego, e nie mwi eskorcie, jaki maj harmonogram zaj, ani nie podaj wykazw osb, ktre maj im towarzyszy. Biorc pod uwag poziom bezpieczestwa w zielonej strefie, by to znaczcy problem. Peniem funkcj wysunitych si. Znaczyo to tyle, e jechaem przed oficjalnym konwojem, upewniaem si, czy trasa jest bezpieczna, po czym stawaem przy posterunku ochrony w punkcie kontrolnym i wskazywaem pojazdy nalece do konwoju podczas ich przejazdu. Dziki temu irackie samochody mogy przejeda przez punkty kontrolne bez zatrzymywania si, nie ryzykujc, e stan si celem ataku. Pewnego dnia jechaem jako wysunite siy konwoju, w ktrym podrowa iracki wiceprezydent. Sprawdziem ju tras i dotarem do obsadzonego przez marines punktu kontrolnego na obrzeu lotniska. Midzynarodowy port lotniczy w Bagdadzie i zielona strefa znajduj si po przeciwnych stronach miasta. Sam teren lotniska by bezpieczny, jednak obszar wok niego oraz prowadzca do bramy droga nadal staway si od czasu do czasu obiektem ostrzau. By to pierwszorzdny cel dla terrorystw, poniewa bez trudu mogli oni odgadn, e kady, kto tdy wjeda albo wyjeda, jest jako powizany z Amerykanami albo nowym rzdem irackim.

Miaem czno radiow z jednym z chopakw jadcych w konwoju. Dostaem od niego szczegow informacj na temat tego, kto jest w grupie, ile mamy pojazdw itp. Powiedzia mi te, e z przodu i z tyu kolumny jedzie po jednym humvee wojsk ldowych takie proste oznaczenie pocztku i koca, atwe do przekazania wartownikom. Nadjecha konwj: humvee na pocztku, potem wszystkie pojazdy zgodnie z podanym mi wykazem i oto jako ostatni pojawi si drugi humvee, ktry zamyka kawalkad. Wszystko jak trzeba. Nagle tu za konwojem pojawiy si jeszcze dwa pdzce samochody. Marines spojrzeli na mnie. Te dwa nie s moje powiedziaem. Co mamy robi? Wyjedcie humvee i wycelujcie w nich pidziesitk krzyknem, podnoszc swj M4. Wyskoczyem na jezdni z uniesionym karabinem, majc nadziej, e to zwrci ich uwag. Nie zatrzymali si. Za moimi plecami na rodek jezdni wyjecha humvee z gotowym do strzau operatorem pidziesitki. Nadal nie majc pewnoci, czy mam do czynienia z prb porwania, czy to po prostu jakie zabkane samochody, oddaem strza ostrzegawczy. Samochody ostro zawrciy i zwiay. Udaremnione porwanie? Zamachowcy samobjcy, ktrym puciy nerwy? Nie. Okazao si, e to byli znajomi wiceprezydenta. Zapomnia nam o nich powiedzie. C, wiceprezydent nie by zachwycony moj akcj. Moje dowdztwo te zreszt nie za bardzo. Wyleciaem z PSD, co nie byoby a tak ze, gdyby nie to, e potem musiaem siedzie przez cay tydzie bezczynnie w zielonej strefie. Szef plutonu prbowa cign mnie z powrotem do pomocy w akcjach bezporednich. Ale wysi dowdcy postanowili kaza mi poczeka troch duej i potrzymali mnie jeszcze w stanie bezczynnoci. To najgorsza tortura dla SEALsa pozbawienie moliwoci uczestnictwa w akcji. Na szczcie ten stan zawieszenia nie trwa zbyt dugo.

Ulica Hajfa
W grudniu 2005 roku Irak szykowa si do wyborw powszechnych, ktre byy pierwszymi wyborami od upadku Husajna oraz pierwszymi wolnymi i uczciwymi wyborami w caej historii tego kraju. Rebelianci robili wszystko, eby je zakci. Na kadym kroku porywano przedstawicieli komisji

wyborczych. Na ulicach dokonywano egzekucji. A my mwimy, e mamy negatywne kampanie wyborcze. Szczeglnie niebezpiecznym miejscem bya w Bagdadzie ulica Hajfa. Po tym jak doszo na niej do zabicia trzech przedstawicieli komisji wyborczych, amerykaskie wojsko opracowao plan ochrony urzdnikw na tym terenie. Przygotowana strategia wymagaa prowadzenia przez snajperw osony z punktw obserwacyjnych. Byem snajperem. Byem do dyspozycji. Nie musiaem nawet si zgasza. Doczyem do nalecego do US Army oddziau z Gwardii Narodowej z Arkansas, wspaniaej grupy dzielnych chopakw, wojownikw jak si patrzy. Ludziom przyzwyczajonym do tradycyjnego podziau midzy rnymi rodzajami si zbrojnych moe si wydawa, e wsplne dziaanie SEALsw z wojskami ldowymi czy z marines jest czym niezwykym. Tymczasem podczas mojej suby w Iraku poszczeglne rodzaje wojsk czsto byy ze sob doskonale zintegrowane. Kada jednostka moga zoy RFF (request for forces, zapotrzebowanie na siy zbrojne). Takie zapotrzebowanie mogo by nastpnie zrealizowane przez dowolny rodzaj si zbrojnych bdcy akurat do dyspozycji. Na przykad jeli jaka jednostka potrzebowaa snajperw, jak byo w tym wypadku, to dostarcza ich kady rodzaj si zbrojnych majcy snajperw do dyspozycji. Midzy marynarzami, onierzami wojsk ldowych i marines dokonywaa si nieustanna wymiana. Widziaem jednak ogromny szacunek midzy rnymi rodzajami si zbrojnych przynajmniej podczas walki. Osobicie uwaam, e wikszo marines i onierzy wojsk ldowych, z ktrymi suyem, bya pierwszorzdnymi wojownikami. Spotykao si oczywicie wyjtki, no, ale i w samej marynarce wyjtki te si zdarzaj. Pierwszego dnia, kiedy zameldowaem si do nowego zadania, mylaem, e bd potrzebowa tumacza. Niektrzy si ze mnie nabijaj, bo jako Teksaczyk mwi przez nos, ale trzeba byo posucha, jak mwi te wieniaki. To, co wane, przekazywali najstarsi podoficerowie i oficerowie, ktrzy mwili normalnie po angielsku. Ale szeregowcy i modsi podoficerowie prosto z zapadej prowincji mwili chyba po chisku, na ile mogem to rozpozna. Dziaania na ulicy Hajfa zaczlimy tu obok miejsca, gdzie zabito trzech przedstawicieli komisji wyborczych. onierze z Gwardii Narodowej zabezpieczyli budynek mieszkalny, w ktrym mielimy urzdzi kryjwk. Wtedy ja wszedem do niego, wybraem mieszkanie i rozstawiem sprzt. Ulica Hajfa nie bya moe tym samym co Hollywood Boulevard, ale jeli byo si bandziorem, naleao tu by. Ulica cigna si przez jakie 3 kilometry na pnocny zachd od Assassins Gate na granicy zielonej strefy. Bya miejscem wielu wymian ognia i regularnych bitew, najrozmaitszych atakw z uyciem IED, porwa, zamachw co tylko kojarzy si z przemoc i terrorem, na pewno wydarzyo si

na ulicy Hajfa. Amerykascy onierze przezwali j Purple Heart Boulevard (bulwarem Purpurowego Serca). Budynki, ktre wykorzystywalimy na stanowiska obserwacyjne, miay czternacie lub pitnacie piter i roztacza si z nich znakomity widok na ulic. Przemieszczalimy si po nich, ile tylko si dao, zmieniajc stanowiska, eby zmyli rebeliantw. Zarwno w gr, jak i w d ulicy w stojcych po drugiej stronie najbliszej szosy dziko zamieszkiwanych budynkach znajdoway si niezliczone kryjwki. Bandyci nie mieli zbyt wielu drg, ktrymi mogli dojeda do pracy. Tutejsi rebelianci stanowili prawdziw mieszank: cz z nich bya mudahedinami, dawnymi czonkami partii Baas albo irackiej armii. Inni byli wierni Al-Kaidzie w Iraku albo as-Sadrowi, albo jeszcze innemu z tutejszych narwacw. Pocztkowo ubierali si na czarno, czasami nosili charakterystyczne zielone szarfy, jednak odkd zauwayli, e ich to wyrnia, zaczli nosi zwyczajne cywilne ubrania jak wszyscy inni. Chcieli wmiesza si midzy cywili, eby byo nam trudniej ich rozpozna. Byo to tchrzostwo, ale i co wicej: nie tylko chowali si za kobietami i dziemi, ale mieli prawdopodobnie nadziej, e bdziemy te kobiety i dzieci zabija, bo zdaniem tych tchrzy pomagao ich sprawie, kiedy pogarszalimy w ten sposb wasny wizerunek. Pewnego popoudnia obserwowaem nastoletniego chopca czekajcego na dole na autobus. Kiedy autobus podjecha, wysiada z niego grupa starszych nastolatkw i modych mczyzn. Nagle dzieciak, ktrego obserwowaem, odwrci si i zacz bardzo szybko oddala si od przystanku. Grupa szybko go dogonia. Jeden z atakujcych wyj pistolet i obj ramieniem szyj chopaka. W chwili gdy to zrobi, zaczem strzela. Chopak, ktrego chroniem, uciek. Zastrzeliem dwch czy trzech jego niedoszych porywaczy, reszta znikna. Synowie przedstawicieli komisji wyborczych byli ulubionymi celami rebeliantw, ktrzy wykorzystywali rodziny urzdnikw do wywierania na nich presji, by porzucili prac na rzecz wyborw. Albo zwyczajnie zabijali czonkw ich rodzin, przestrzegajc w ten sposb innych, by nie pomagali rzdowi w organizacji wyborw ani nawet nie gosowali.

Sprone i surrealistyczne
Pewnego wieczoru zajlimy jaki lokal wydawao nam si, e to opuszczone mieszkanie, poniewa kiedy tam weszlimy, byo pusto. Prowadziem obserwacj na zmian z drugim snajperem, a kiedy nadesza jego kolej, poszedem zapolowa na co, co mogoby si przyda do zwikszenia wygody naszej kryjwki. W jednej z otwartych szuflad komody zobaczyem najrozmaitsze odmiany erotycznej bielizny damskiej. Figi bez kroku, koszulki nocne do jednoznaczne ubrania. Nie byo jednak mojego rozmiaru.

W budynkach znajdowalimy czsto dziwaczne, niemal surrealistyczne rzeczy, przedmioty, ktre nawet w normalnych okolicznociach wydawayby si kompletnie nie na swoim miejscu. Na przykad opony samochodowe, ktre znalelimy na dachu w Al-Falludy, albo koza, na ktr natrafilimy w azience jednego z mieszka przy ulicy Hajfa. Troch si porozgldaem, po czym spdziem reszt dnia, zastanawiajc si, co si za tym wszystkim kryje. Po jakim czasie to, co dziwaczne, zaczyna si czowiekowi wydawa naturalne. Nie byy ju zaskoczeniem telewizory i anteny satelitarne. Talerze wida byo wszdzie. Nawet na pustyni. Wielokrotnie natykalimy si na niewielkie osady nomadw z namiotami zamiast domw, gdzie jedyny dobytek stanowio kilkoro zwierzt na otwartej przestrzeni. A mimo to peno tam byo anten satelitarnych.

Dzwonienie do domu
Pewnej nocy siedziaem na stanowisku obserwacyjnym i akurat byo cakiem spokojnie. Noce w Bagdadzie upyway zazwyczaj powoli. Rebelianci zwykle nie atakowali o tej porze, bo wiedzieli, e mamy nad nimi przewag dziki technice, midzy innymi dziki noktowizorom i czujnikom podczerwieni. Uznaem wic, e zrobi sobie chwil przerwy i zadzwoni do domu, do ony tak tylko, eby jej powiedzie, e o niej myl. Wziem telefon satelitarny i wybraem numer. Najczciej, kiedy zdarzao mi si rozmawia z Tay, mwiem jej, e jestem w bazie, mimo e naprawd byem na stanowisku snajperskim albo gdzie w terenie. Nie chciaem jej martwi. Tej nocy, nie wiedzie czemu, powiedziaem jej, gdzie jestem. A moesz ze mn rozmawia? zapytaa. Tak, zupenie spokojnie powiedziaem. Nic si nie dzieje. No i zamieniem z ni jeszcze ze dwa, moe trzy zdania, kiedy kto zacz strzela z ulicy do naszego budynku. Co to? spytaa Taya. Nic, nic powiedziaem nonszalancko. Tymczasem jakeby inaczej razem w wypowiadanymi przeze mnie sowami dobiegay do niej coraz goniejsze odgosy strzaw. Chris? No dobra, chyba zaraz bd si zbiera powiedziaem. Wszystko okej? Tak, tak. Wszystko w porzdku zegaem. Nic si nie dzieje. Zadzwoni pniej.

I wanie wtedy w cian tu obok trafi granat z RPG. Cz muru rozprysa mi si prosto w twarz. Dziki uprzejmoci rebeliantw zyskaem kilka pieprzykw i zmywalnych tatuay. Rzuciem telefon i zaczem odpowiada ogniem na ostrza. Zauwayem na dole paru goci na ulicy i kropnem jednego czy dwch; snajperzy, ktrzy byli ze mn, pooyli ich duo wicej, zanim reszta wzia nogi za pas. Kiedy strzelanina si skoczya, podniosem upuszczony telefon. Tymczasem wyadoway si w nim akumulatory, wic nie mogem zadzwoni ponownie. Przez kolejne dni byo mao czasu na cokolwiek i dopiero po dwch czy trzech dobach udao mi si w kocu zatelefonowa do Tai i zapyta, jak si czuje. Kiedy tylko usyszaa mj gos, rozpakaa si. Okazao si, e kiedy odoyem telefon, w rzeczywistoci si nie rozczyem. Taya suchaa wszystkich odgosw walki, razem z wystrzaami i przeklestwami, a w kocu akumulatory si rozadoway. Co oczywicie stao si nagle, powikszajc tylko jej niepokj. Prbowaem j uspokoi, ale wtpi, czy to, co mwiem, naprawd jej w tym pomagao. Taya zawsze bya odporna i wiele razy mi powtarzaa, e nie musz przed ni niczego ukrywa. Twierdzia, e jej wyobrania potrafi jej pokaza rzeczy duo gorsze ni to, co rzeczywicie moe mi si przytrafi. Tego to akurat nie jestem a taki pewien. Spokojniejszych chwil podczas moich misji nie byo za wiele, wic i nie za wiele byo okazji, eby dzwoni do domu. Najczciej tempo dziaa byo tak szybkie, e nie starczao ju czasu na nic wicej. Zdarzao si, e tydzie musiaem czeka na powrt do bazy, a nawet gdybym w takich sytuacjach mia czas, eby zadzwoni, nie zawsze byo to moliwe. Zreszt nie dziao si nic nadzwyczajnego przywykem do cigych walk. Czci mojej pracy byo to, e do mnie strzelano. Granat z RPG? Zwyky dzie w pracy. Mj tata wspomina, e pewnego dnia rozmawia ze mn przez telefon po tym, jak od duszego czasu nie miaem okazji do niego zadzwoni. Kiedy odebra, by zaskoczony, e mnie syszy. A jeszcze bardziej zaskoczyo go, e szepcz. Chris, dlaczego tak ciszasz gos? zapyta. Prowadzimy operacj, tato. Wol nie zdradzi swojej pozycji. A! odpowiedzia, troch wstrznity. Wtpi, ebym naprawd by wtedy na tyle blisko wroga, eby kto mg co usysze, ale mj ojciec zaprzysiga si, e kilka chwil pniej w tle usysza strzay. Musz lecie powiedziaem, zanim zdy zapyta, co to za dwiki. Zadzwoni pniej. Wedug mojego ojca zadzwoniem dwa dni pniej i przepraszaem, e tak gwatownie wtedy przerwaem. Kiedy zapyta, czy to, co sysza, to byy odgosy rozpoczynajcej si wymiany ognia,

zmieniem temat.

Budowanie wizerunku
Kolana nadal mnie bolay od przywalenia gruzem w Al-Falludy. Prbowaem skd dosta zastrzyki kortyzonu, ale mi si nie udawao. Nie chciaem zbyt mocno nalega: obawiaem si, e mog mnie wycofa z powodu doznanych obrae. Raz na jaki czas braem troch ibuprofenu i schadzaem nogi. I tyle. Oczywicie podczas walki czuem si wietnie kiedy ma si skok adrenaliny, nie czuje si niczego. Mimo blu uwielbiaem to, co robi. Moe i wojna nie jest tak naprawd zabaw, ale z ca pewnoci sprawiao mi to przyjemno. Odpowiadao mi takie zajcie. Do tego czasu zdyem ju sobie wyrobi pewn reputacj jako snajper. Miaem mnstwo potwierdzonych miertelnych trafie zdya si ju uzbiera cakiem spora liczba zalicze jak na tak krtki okres. Poza kolegami z teamu prawie nikt tak naprawd nie zna ani mojego nazwiska, ani twarzy. Kryy jednak rne plotki, a moje kolejne dokonania podczas tej misji utwierdzay mj wizerunek, jeli mona to tak nazwa. Wygldao na to, e gdziekolwiek si rozstawiam, znajduj cel. Zaczo to wkurza cz pozostaych snajperw, ktrym zdarzao si spdza cae wachty, a nawet cae dnie, i nie widzieli nikogo, nie mwic ju o tym, by widzieli rebeliantw. Pewnego dnia weszlimy do jednego z mieszka razem ze Smurfem, koleg snajperem z SEALsw, i on zacz chodzi za mn. Gdzie si rozstawiasz? zapyta. Rozejrzaem si po pokojach i znalazem miejsce, ktre wygldao na dobre. O, tu odpowiedziaem. wietnie. To spadaj std. To miejsce zajmuj ja. Dobra, zajmuj sobie powiedziaem. Wyszedem i znalazem inny punkt i natychmiast udao mi si stamtd kogo zastrzeli. Byway takie momenty, kiedy wydawao si, e niewane, co robiem, cigle co si dziao dokadnie pod moim nosem. Niczego nie zmylaem miaem wiadkw wszystkich swoich zalicze. Moe sigaem wzrokiem odrobin dalej, moe lepiej ni inni przewidywaem pojawienie si kopotw. Albo co najbardziej prawdopodobne moe po prostu miaem szczcie. O ile zgodzimy si, e ten, kto jest celem dla ludzi chccych go zabi, moe si uzna za szczciarza. Pewnego razu znajdowalimy si w jednym z domw przy ulicy Hajfa, gdzie byo tak duo naszych

snajperw, e jedynym miejscem, z ktrego mogem strzela, byo malekie okienko nad sedesem. Musiaem przez cay czas sta przy nim cakowicie wyprostowany. A mimo to zaliczyem dwa trafienia. Po prostu byem cholernym szczciarzem. Ktrego dnia dostalimy od wywiadu informacj, e rebelianci wykorzystuj jako skad broni i punkt wyprowadzania atakw cmentarz pooony na skraju miasta w pobliu Camp Independence przy lotnisku. Jedynym sposobem uzyskania przeze mnie dobrego widoku na to miejsce byo wspicie si na stojcy tam bardzo wysoki dwig. Kiedy znalazem si na grze, musiaem jeszcze wyj na wsk aurow platform. Nie wiem i nie chc wiedzie, jak wysoko wszedem. Nie lubi duych wysokoci sama myl o nich sprawia, e odek podchodzi mi do garda. Z dwigu miaem porzdny widok na cmentarz, ktry lea w odlegoci jakich 700 metrw. Nie oddaem stamtd ani jednego strzau. Nie dostrzegem niczego poza aobnikami i pogrzebami. Ale warto byo tam wej. Oprcz wyszukiwania ludzi przenoszcych ajdiki musielimy szuka samych bomb. Byy wszdzie od czasu do czasu znajdowalimy je nawet w budynkach mieszkalnych. Pewnego popoudnia jeden z zespow cudem unikn wybuchu takiego adunku: eksplozja nastpia tu po tym, jak wanie zrezygnowali z poszukiwa i wyszli z budynku. Gwardia Narodowa do przemieszczania si uywaa bradleyw. Bradley wyglda troch jak czog, poniewa na grze ma wie z luf dziaka, ale jest w rzeczywistoci bojowym wozem piechoty albo bojowym wozem rozpoznawczym w zalenoci od konfiguracji. O ile si nie myl, zosta zaprojektowany, by pomieci w rodku szeciu ludzi. Nam udawao si upchn omiu, a nawet dziesiciu. W rodku byo gorco, duszno i klaustrofobicznie. Jeli nie siedziao si przy wazie, nic si nie widziao. Trzeba byo zagry zby i czeka, a si dojedzie na miejsce. Pewnego dnia zostalimy podjci bradleyami z jakiej snajperskiej operacji. Kiedy tylko zjechalimy z ulicy Hajfa na jedn z bocznych ulic, nagle buuum! wybuch pod nami potny IED. Ty pojazdu podskoczy i z hukiem opad z powrotem. Wntrze wypenio si dymem. Widziaem, e go naprzeciwko mnie porusza ustami, ale nie syszaem ani sowa: wybuch mnie oguszy. Zanim si obejrzaem, bradley ruszy znowu. To potny pojazd. Kiedy wrcilimy do bazy, dowdca tylko wzruszy ramionami. Nawet nie spady mu gsienice powiedzia. Brzmiao to prawie tak, jakby by zawiedziony. To wywiechtane stwierdzenie, ale prawdziwe: podczas wojny ksztatuj si mocne przyjanie. A potem nagle okolicznoci si zmieniaj. Zaprzyjaniem si z dwoma gomi z Gwardii Narodowej

zaprzyjaniem si naprawd blisko; powierzyem im wasne ycie. Dzi nie potrafibym powiedzie, jak si nazywaj, nawet gdyby od tego zaleao, czy przeyj. Nie jestem nawet pewien, czy potrafi tu napisa, dlaczego byli tak wyjtkowi. Z chopakami z Arkansas dogadywaem si chyba naprawd dobrze moe po prostu dlatego, e wszyscy wychowalimy si na wsi. Fakt, byli prostakami. Zdarzaj si typowe wieniaki jak ja, ale s te prostaki to zupenie inny gatunek.

Co dalej
Wybory nadeszy i miny. Media w Stanach nadaway niesamowit rang wyborom irackich wadz, ale dla mnie to byo wydarzenie bez znaczenia. Nawet nie wychodziem tego dnia na zewntrz, a same wybory ogldaem w telewizji. Nigdy tak naprawd nie byem przekonany, e Irakijczycy przeksztac swj kraj w normalnie funkcjonujce pastwo demokratyczne, ale w pewnym momencie mylaem, e jest na to szansa. Nie wiem, czy teraz jeszcze w to wierz. To miejsce jest tak skorumpowane... Ale nie ryzykowaem ycia dla zaprowadzenia w Iraku demokracji. Ryzykowaem ycie dla kumpli, po to eby broni przyjaci i rodakw. Poszedem na wojn dla wasnego kraju, a nie dla Iraku. Mj kraj wysa mnie tam, eby cay ten tamtejszy idiotyzm nie zawita do nas. Ani razu nie walczyem dla Irakijczykw. Miaem ich gdzie. Krtko po wyborach zostaem odesany z powrotem do swojego plutonu SEALsw. Nasz czas w Iraku dobiega koca i zaczynaem myle o wyjedzie do kraju. Kiedy byem w obozie w Bagdadzie, miaem tam wasny may pokj. Mj osobisty sprzt zajmowa cztery czy pi wodoodpornych skrzy metrowej dugoci, dwie wielkie skrzynie narzdziowe na kkach i najrniejsze plecaki. Wyjedajc na misj, zabieramy duo bagau. Miaem te telewizor. W Bagdadzie na ulicznych stoiskach po 5 dolarw mona byo kupi najnowsze filmy na pirackich pytach DVD. Kupiem zestaw filmw z Jamesem Bondem, kilka z Clintem Eastwoodem i z Johnem Wayneem uwielbiam Johna Waynea. Szczeglnie lubi jego filmy kowbojskie, co jest nawet do logiczne. Moim ulubionym jest chyba Rio Bravo. Oprcz ogldania filmw mnstwo czasu spdziem na grach komputerowych osobicie najbardziej polubiem Command & Conquer. Smurf mia playstation i zaczlimy si wciga w gr w Tigera Woodsa.

Smurf regularnie dostawa lanie.

Al-Habbanijja
Kiedy w Bagdadzie si uspokoio przynajmniej na chwil dowdcy postanowili, e trzeba utworzy baz SEALsw w Al-Habbanijji. Al-Habbanijja ley 20 kilometrw na wschd od Al-Falludy, w prowincji Al-Anbar. Nie byo to a takie siedlisko rebeliantw jak wczeniej Al-Falluda, ale te nie byo to San Diego. Na tych terenach przed pierwsz wojn w Zatoce Husajn zbudowa fabryki chemiczne produkujce bro masowego raenia, na przykad gaz paraliujcy i inne bojowe rodki chemiczne. Nie byo tu wielu zwolennikw Ameryki. Bya natomiast potna baza US Army prowadzona przez synny 506. Puk Piechoty kompani braci. wieo przybyli z Korei i by wyrazi si ogldnie nie mieli bladego pojcia, czym si je ten cay Irak. Myl, e kady uczy si tego na wasnej skrze. Al-Habbanijja okazaa si prawdziwym wrzodem na tyku. Dano nam do dyspozycji jaki opuszczony budynek, ale w najmniejszym stopniu nie nadawa si on do naszych celw. Musielimy stworzy TOC orodek dowodzenia operacji taktycznych w ktrym mieciyby si wszystkie komputery i sprzt cznociowy, pomagajce w zapewnieniu wsparcia podczas naszych misji. Morale signo dna. Nie robilimy nic, z czego byby jaki poytek na tej wojnie; pracowalimy jako ciele. To zaszczytny zawd, ale nie nasz. Taya To podczas tej zmiany lekarze wykonali Chrisowi badania i nie wiedzie czemu uznali, e ma grulic. Powiedzieli mu, e w kocu umrze na t chorob. Pamitam rozmow z nim zaraz po tym, jak si tego dowiedzia. Widzia to w czarnych barwach. Pogodzi si ju z tym, e umrze, i chcia, eby si to stao tam, a nie w domu, i to w wyniku choroby, z ktr nie mg walczy przy uyciu karabinu albo wasnych pici. Niewane mwi. Ja umr, a ty sobie znajdziesz kogo innego. Faceci umieraj tu bez przerwy. Ich ony yj dalej i znajduj innych mw. Prbowaam mu tumaczy, e dla mnie jest niezastpiony. Kiedy byo wida, e go to najwyraniej nie rusza, uderzyam w inn rwnie mocn strun: Ale przecie masz syna. No to co? Znajdziesz kogo, kto go wychowa. Myl, e poniewa widywa mier tak czsto, zacz uwaa, e czowieka da si zastpi.

Zama mi tym serce. On w to naprawd wierzy. Do dzi nie potrafi znie myli, e tak byo. Chris uwaa, e mier na polu bitwy jest czym wspaniaym. Prbowaam mu mwi, e jest inaczej, ale nie dawa si przekona. Powtrzono badania i okazao si, e Chris nie ma grulicy. Nie zmienio to jednak jego nastawienia do mierci. Kiedy urzdzilimy obz, zaczlimy przeprowadza akcje bezporednie. Dostawalimy nazwisko i informacje o miejscu pobytu domniemanego rebelianta, atakowalimy jego dom noc, po czym wracalimy i przekazywalimy go wraz ze wszystkimi zebranymi dowodami do DIF detention and interrogation facility, czyli po prostu do wizienia. Podczas akcji robilimy zdjcia. Nie chodzio o pamitki ze zwiedzanych miejsc; w ten sposb chronilimy swoje tyki, a co waniejsze chronilimy tyki dowdcw. Zdjcia byy dowodem, e nie bijemy zatrzymanych. Wikszo tych operacji bya rutynowa, nie byo z nimi wielkich kopotw i prawie nikt nie stawia oporu. Pewnej nocy jednak ktry z naszych wszed do domu, gdzie do tgi Irakijczyk postanowi, e nie bdzie wsppracowa. Zacz si bi. Z naszego punktu widzenia wygldao to tak, e nasz brat SEALs zacz dostawa od niego tgi omot. Z kolei z tego, co mwi sam nasz kolega, wynikao, e wprawdzie si polizn, ale wcale nie potrzebowa pomocy. Kady moe to chyba interpretowa, jak sobie chce. W kadym razie wkroczylimy i chwycilimy grubasa, zanim zdy wyrzdzi powane szkody. A z upadku naszego przyjaciela podmiewalimy si jeszcze przez jaki czas. Podczas wikszoci tych misji dysponowalimy zdjciami osb, ktre mielimy schwyta. W tej sytuacji reszta danych wywiadowczych na og bya cakiem dokadna. Go prawie zawsze by tam, gdzie mia by, i zasadniczo wszystko toczyo si zupenie zgodnie z zakadanym scenariuszem. Zdarzay si jednak wypadki, e nie szo tak gadko. Zauwaylimy, e jeli nie mamy zdjcia, dane wywiadowcze budz wtpliwoci. Wiedzc, e Amerykanie wywioz podejrzanego, ludzie uciekali si do rnych podstpw, by naszymi rkami zaatwia wasne spory i wanie. Potrafili pj do armii albo innych wadz, twierdzc, e kto pomaga rebeliantom albo jest winny jakiego innego przestpstwa. Kiedy aresztowalimy takiego czowieka, by wkurzony. Mnie to jako nie oburzao: to by kolejny przykad, jak bardzo popieprzony jest ten kraj.

Zakwestionowany strza
Pewnego dnia nasze wojska ldowe poprosiy o oson snajpersk dla konwoju 506. Puku, ktry zblia si do bazy. Wyszedem razem z maym zespoem i zajlimy jaki dwu- albo trzypitrowy budynek. Rozstawiem si na ostatnim pitrze i zaczem obserwowa teren. Do szybko na drodze pojawi si konwj. Kiedy prowadziem obserwacj, z pooonego w pobliu drogi budynku wyszed jaki mczyzna i zacz kierowa si w stron miejsca, do ktrego zmierza konwj. W rku mia kaasznikowa. Strzeliem do niego. Upad. Konwj jecha dalej. Wok zastrzelonego Irakijczyka zgromadzia si grupka jego rodakw, ale nie widziaem, eby ktokolwiek z nich porusza si w sposb zagraajcy konwojowi albo chcia go zaatakowa, wic nie strzelaem. Par chwil pniej usyszaem przez radio, e nasze wojska ldowe wysyaj jedn z zag, by zbadaa, dlaczego zastrzeliem tego czowieka. e co? Ju wczeniej przekazaem ich dowdztwu przez radio, co si wydarzyo, ale wczyem radio ponownie i powtrzyem relacj. Byem zaskoczony nie uwierzyli mi. Z czogu wyszed dowdca, ktry przesucha on zastrzelonego. Powiedziaa mu, e jej m po prostu szed do meczetu i mia w rku Koran. Aha. Historyjka bya mieszna, ale oficer ktry jak si domylam, nie przebywa w Iraku zbyt dugo nie uwierzy mnie, tylko jej. onierze zaczli rozglda si za karabinem, ale tymczasem w okolicy zdyo pojawi si tylu ludzi, e dawno ju nie byo ladu po broni. Dowdca czogu wskaza w kierunku mojego stanowiska. Stamtd pad strza? Tak, tak powiedziaa kobieta, ktra oczywicie nie miaa zielonego pojcia, skd strzelaem, poniewa nie byo jej wtedy w pobliu. To by onierz, bo mia mundur onierza. Tymczasem ja znajdowaem si w drugim pomieszczeniu od okna, przesonity siatk, a na sobie miaem szar kurtk na SEALsowskim mundurze polowym. Moe kobiecie co si przywidziao z powodu doznanego cierpienia, a moe po prostu mwia wszystko, co jej przyszo do gowy, byle przysporzy cierpie zabjcy swojego ma. Nakazano nam odwrt do bazy, a cay pluton zawieszono w dziaaniach. Mnie powiedziano, e nie jestem dostpny operacyjnie miaem pozostawa w bazie, podczas gdy 506. Puk prowadzi dalsze dochodzenie w sprawie tego incydentu. Zostaem wezwany na rozmow do pukownika. Poszed ze mn mj oficer. Bylimy wkurzeni maksymalnie. Zachowaem si zgodnie z ROE; miaem mnstwo wiadkw.

Spraw spieprzyli ledczy wojsk ldowych. Trudno mi byo trzyma jzyk na wodzy. W pewnym momencie powiedziaem panu pukownikowi: Nie strzelam do ludzi, ktrzy nios Koran. Chciabym, ale nie strzelam. Chyba si troch zagalopowaem. No i po trzech dniach oraz Bg wie jakich jeszcze dochodzeniach dotaro w kocu do pukownika, e to by uzasadniony strza, wic sprawa zostaa zamknita. Jednak kiedy nastpnym razem jego puk poprosi o oson snajpersk, powiedzielimy, eby si walili. Jak tylko kogo zastrzel, bdziecie chcieli mnie postawi pod cian powiedziaem. W yciu. I tak za dwa dni mielimy wraca do kraju. Poza udziaem w paru akcjach bezporednich czas ten spdziem przewanie na grach komputerowych, ogldaniu pornoli i wiczeniu na siowni. T zmian ukoczyem ze znaczc liczb potwierdzonych zalicze snajperskich. Wikszo miaa miejsce w Al-Falludy. Carlos Norman Hathcock II, najsynniejszy czonek spoecznoci snajperw, prawdziwa legenda i czowiek, ktrego podziwiam, zaliczy dziewidziesit trzy potwierdzone miertelne trafienia w czasie swoich trzech lat suby na wojnie wietnamskiej. Nie twierdz, e osignem jego klas dla mnie on by i zawsze bdzie najwikszym snajperem w historii ale przynajmniej pod wzgldem samych liczb byem na tyle blisko, by ludzie zaczli uwaa, e wykonaem kawa dobrej roboty.
===LUIgTCVLIA5tAm9PeUlwQXFRJkkjQClML0c0UTVZOFMTZBQ6SiY=

Rozdzia 8

Konflikty rodzinne
Taya Wyszlimy na pyt lotniska i czekalimy na nadlatujcy wanie samolot. W grupie oczekujcych byo kilka on i dzieci. Ja przyszam z naszym malestwem i czuam si bardzo podekscytowana. Byam w sidmym niebie. Pamitam, e odwrciam si do jednej ze stojcych obok kobiet i powiedziaam: Ale wietnie! Niesamowicie! Nie mog si doczeka. Odpowiedziaa bez przekonania: Mhm... Pomylaam sobie: no c, moe dla mnie to wszystko jest jeszcze takie wiee. Ona bya on jednego z SEALsw z plutonu Chrisa. Pniej si rozwiedli.

Tworzenie wizi
Wyjechaem ze Stanw przed siedmioma miesicami, zaledwie dziesi dni po narodzinach syna. Kochaem go, ale jak ju wspomniaem, tak naprawd nie mielimy szansy na nawizanie wizi. Noworodki s kbkiem samych potrzeb trzeba je karmi, przewija, usypia. Teraz mj syn mia ju wasny charakter. Raczkowa. Mia w sobie wicej z prawdziwej osoby. Wczeniej widziaem, jak ronie, bo Taya przysyaa mi zdjcia, ale zobaczenie go na wasne oczy byo silniejszym przeyciem. To by mj syn. Kadlimy si w piamach na pododze i bawilimy si razem. Gramoli si na mnie, a ja braem go na rce i nosiem. Rado sprawiay nawet najprostsze rzeczy na przykad kiedy dotyka mojej twarzy. Ale powrt z wojny do kraju to jednak nadal by wstrzs. Jednego dnia bralimy jeszcze udzia w walkach, a nastpnego przedostalimy si przez rzek do bazy lotniczej At-Takaddum (nazywalimy j TQ, od amerykaskiej nazwy al-Taqaddum) i wylecielimy do Stanw. Wczoraj wojna, dzisiaj pokj. Za kadym razem, kiedy si wraca do kraju, ma si wraenie, e wszystko jest jakie dziwne. Zwaszcza w Kalifornii. Denerwuj czowieka najprostsze sprawy. Na przykad ruch drogowy. Jedzie si ulic, wszdzie peno samochodw czyste szalestwo. A czowiek cigle myli o ajdikach gwatownie skrca na widok jakiego miecia. Prowadzi agresywnie, bo tak si to robi w Iraku. Na jaki tydzie zamknem si w sobie. To chyba wtedy zaczy si problemy midzy mn a Tay.

To byo nasze pierwsze dziecko i przechodzilimy przez to, przez co przechodz wszyscy rodzice mielimy rne zdania na temat caej tej sfery. Na przykad na temat spania z dzieckiem w jednym pokoju: kiedy byem w Iraku, Taya kada zawsze naszego syna w eczku przystawionym do naszego ka. Po powrocie chciaem to zmieni. Cakiem dugo si co do tego nie zgadzalimy. Ja uwaaem, e dziecko powinno spa we wasnym eczku we wasnym pokoju. Dla Tai byo to pozbawienie jej bliskoci z nim. Bya zdania, e powinnimy przeprowadzi syna do osobnego pokoju stopniowo. Ja wcale tak nie uwaaem. Wedug mnie dzieci powinny spa we wasnym ku i we wasnym pokoju. Dzi wiem, e tego typu kwestie s czste. Ale dokadao si do tego dodatkowe napicie. Od kilku adnych miesicy Taya wychowywaa naszego syna cakiem sama, a ja zakcaem jej ustalony porzdek i sposb, w jaki robia rne rzeczy. Bya niesamowicie zyta z dzieckiem. I bardzo dobrze, wspaniale ale ja te chciaem by z nimi. Nie zamierzaem wchodzi midzy nich, a tylko z powrotem wczy si w rodzin. atwo si domyli, e nasz syn nie przejmowa si wcale tymi problemami: po prostu sodko spa. I do dzi jest wyjtkowo przywizany do mamy. ycie domowe te potrafio by ciekawe, tyle e waciwy mu dramatyzm by zupenie inny. Nasi ssiedzi i bliscy znajomi absolutnie szanowali moj potrzeb zrelaksowania si przez jaki czas. Kiedy miaem to ju za sob, urzdzili mi mae powitalne barbecue. Kiedy mnie nie byo, wszyscy spisali si na medal. Ssiedzi z drugiej strony ulicy wynajli kogo do koszenia nam trawnika, co byo dla nas niemaym wsparciem finansowym. Dziki temu Tai atwiej byo dwiga to wszystko, co na ni spado, kiedy byem na misji. Mogoby si wydawa, e to nic takiego, ale dla mnie to byo bardzo duo. Teraz, kiedy wrciem, zajmowanie si takimi rzeczami naleao oczywicie do mnie. Mielimy przy domu may, maciupeki ogrdek; koszenie trawy zajmowao moe pi minut. Ale po jednej stronie dziaki rosy re pnce, ktre podpieray si na drzewkach zwanych psiank Rantonettiego. Te drzewka przez okrgy rok miay na sobie fioletowe kwiatki. Poczenie tych kwiatw wygldao naprawd licznie. Ale re miay kolce, ktre potrafiy przedziurawi kamizelk z pancerzem. Za kadym razem, kiedy kosiem ogrdek i zbliaem si do naronika, zaczepiaem o nie. Pewnego dnia re przebray miark i rozdary mi skr. Postanowiem, e rozprawi si z nimi raz na zawsze: podniosem kosiark, przytrzymaem j na wysokoci klatki piersiowej i przyciem te cholery (re i drzewka). Co?! artujesz sobie? zawoaa Taya. Przycinasz krzewy kosiark do trawy? No, ale sposb okaza si skuteczny. Ju nigdy wicej mnie nie zaczepiy. Czasem pozwalaem sobie na kompletne wygupy. Zawsze lubiem si bawi i rozmiesza innych. Pewnego dnia przez okno w kuchni zobaczyem ssiadk, wic stanem na krzele i zaczem stuka

w szyb, eby zwrci jej uwag. Kiedy spojrzaa na mnie, wypiem w jej stron poladki. (Tak si skada, e jej m by pilotem US Navy, wic na pewno bya przyzwyczajona do takich zagrywek). Taya wzniosa oczy do sufitu. Myl, e moje zachowanie j rozmieszyo, ale nie chciaa da tego po sobie pozna. Kto si tak zachowuje? zapytaa. Rozemiaa si! powiedziaem. Masz trzydzieci lat odpowiedziaa a zachowujesz si jak dziecko. Mam w sobie co takiego, e uwielbiam robi kaway i rozmiesza innych. Nie mona zachowywa si zawsze normalnie niech ludzie si troch pobawi. Niech si miej do rozpuku. Im bardziej, tym lepiej. Prima aprilis to wyjtkowo ciki dzie dla mojej rodziny i znajomych, chocia bardziej z powodu kawaw Tai ni moich. Chyba oboje lubimy porzdnie si pomia. Mam te w sobie ciemniejszy pierwiastek: to moja niezwyka porywczo. Zawsze byem w gorcej wodzie kpany, nawet zanim zostaem SEALsem. Ale teraz mj charakter sta si jeszcze bardziej wybuchowy. Potrafiem si wciec, jeli kto zajeda mi drog co w Kalifornii nie naleao do rzadkoci. Zdarzao si, e zmuszaem kogo takiego do zjechania na pobocze albo nawet zatrzymywaem go i spuszczaem mu omot. Musiaem pracowa nad sob, eby agodzi wasne reakcje. Oczywicie reputacja SEALsa miaa swoje plusy. Podczas wesela mojej szwagierki rozmawiaem przez chwil z kaznodziej. W pewnym momencie zauwaya bo bya to kobieta wybrzuszenie pod moj marynark. Masz bro? zapytaa. Mam powiedziaem, wyjaniajc, e jestem wojskowym. Nie jestem pewien, czy wiedziaa, e jestem SEALsem ja jej tego nie powiedziaem, ale wiadomoci atwo si rozchodz. A kiedy bya ju gotowa rozpocz ceremoni i nie potrafia skoni tumu goci, by si uciszyli i zajli miejsca, podesza do mnie, klepna mnie w plecy i powiedziaa: Czy mgby poprosi, eby wszyscy usiedli? Oczywicie odpowiedziaem. Wystarczyo, e lekko podniosem gos, a ju mona byo zacz t ma ceremoni. Taya Kiedy spotyka si ukochan osob po dugiej rozce, dochodzi do gosu potrzeba fizycznej mioci. Mwi si: Chc zedrze z ciebie ubranie albo co w tym rodzaju. Teoretycznie tak wanie si czuam, ale rzeczywisto zawsze jest odrobin inna. Musiaam na nowo go poznawa. To byo co dziwnego. Najpierw tyle wyczekiwania.

Kiedy s na misji, tak strasznie si za nimi tskni i chce si, eby wrcili, ale kiedy s ju w domu, okazuje si, e nie wszystko jest takie idealne. A przecie chciaoby si, eby byo. Moje uczucia byway te bardzo rozmaite: od smutku przez niepokj po gniew zaleao to od konkretnej zmiany, z ktrej wraca Chris, i od tego, co w jej czasie przeyam. Kiedy wrci z tej wanie, czuam niemal lk. Byam od niedawna matk i przez kilka ostatnich miesicy funkcjonowaam zdana sama na siebie. Oboje dowiadczalimy w sobie zmian i dojrzewalimy w cakowicie rozdzielonych wiatach. On nie zna mojego wiata z wasnego dowiadczenia ani ja nie znaam w ten sposb jego wiata. Rwnoczenie wspczuam Chrisowi. Nie wiedzia, co si dzieje. Midzy nami powsta dystans, ktrego adne z nas nie byo w stanie rzeczywicie pokona ani nawet o nim mwi.

Kradzie z wamaniem
Odpoczlimy dusz chwil od wojny, ale przez cay czas bylimy zajci: przekwalifikowywalimy si, a niektrzy z nas uczyli si nowych umiejtnoci. Ja chodziem na kurs prowadzony przez agentw FBI oraz oficerw CIA i NSA. Uczyli mnie otwierania zamkw i kradziey samochodw. Uwielbiaem to. Nie przeszkadzao mi nawet, e kurs odbywa si w Nowym Orleanie. Uczc si wtapia w otoczenie i dziaa potajemnie, odkrywaem w sobie utajonego jazzmana i zapuszczaem kozi brdk. Otwieranie zamkw to bya rewelacja. Pracowalimy z najrniejszymi zamkami, a pod koniec kursu nie byo chyba takiego, ktry mgby powstrzyma mnie czy kogokolwiek z naszej grupy. Kradziee samochodw byy troch trudniejsze, ale i w tym byem cakiem niezy. Szkolono nas, jak nosi aparaty fotograficzne czy kamery i urzdzenia podsuchowe i nie da si przyapa. By udowodni, e to potrafimy, musielimy wnie ten sprzt do klubu ze striptizem i wrci z dowodem (w postaci nagrania wideo), e tam bylimy. Czego si nie robi dla dobra ojczyzny... W ramach egzaminu kocowego ukradem samochd z Bourbon Street. (Po wszystkim musiaem odstawi go z powrotem; o ile wiem, waciciel o niczym si nie dowiedzia). Niestety wszystkie te umiejtnoci atwo si zapomina nadal potrafi otworzy zamek, ale teraz zajmuje mi to wicej czasu. Bd musia si podcign, jeli kiedy zdecyduj si zej na z drog. Do normalniejszych zaj, ktre odbywalimy rotacyjnie, nalea kurs przeduajcy uprawnienia spadochroniarskie. Skakanie z samolotu albo moe powinienem powiedzie: bezpieczne ldowanie po wyskoczeniu z samolotu to niewtpliwie wana umiejtno, ale towarzyszce skokom ryzyko jest due. Podobno w wojskach ldowych zakada si, e jeli 70 procent onierzy z jednostki wylduje na tyle bezpiecznie,

by zebra oddzia i walczy, to jest to niezy wynik dla potrzeb operacji bojowych. Wemy na przykad tysic chopakw. Trzystu si nie udaje. Jak dla US Army to niewiele. Okej. Na wsplne ze skoczkami US Army wiczenia w Fort Benning poleciaem zaraz po tym, jak zostaem SEALsem. Ju pierwszego dnia kursu, kiedy stojcy tu przede mn onierz nie chcia wyskoczy z samolotu, miaem okazj uwiadomi sobie, w co wdepnem. Kiedy instruktorzy starali si go urobi, my wszyscy z tyu stalimy i czekalimy i mylelimy. Mam lk wysokoci, a to nie sprzyjao pewnoci siebie. Co takiego, do diaba, on tam widzi te dwa kroki przede mn? zastanawiaem si. Jako SEALs musiaem zaliczy dobry wystp a przynajmniej nie wyj na miczaka. Kiedy mj poprzednik przesta tarasowa drog, zamknem oczy i daem nura do przodu. To podczas jednego z tych pierwszych skokw na linie (czyli takich, podczas ktrych linka otwierajca spadochron wyciga si automatycznie, bez udziau skoczka procedur t stosuje si zwykle dla pocztkujcych) popeniem bd: po wyskoczeniu z samolotu spojrzaem w gr, czy jest tam czasza spadochronu. Mwiono mi, ebym tego nie robi. Patrzc na zaczynajc si rozwija czasz, zastanawiaem si dlaczego. Ogromne poczucie ulgi, e mam nad sob spadochron i nie zgin, gwatownie zmalao pod wpywem tworzcych mi si po obu stronach twarzy oparze od linek. Kazali mi nie patrze w gr wanie dlatego, ebym nie oberwa wylatujcymi podczas otwierania si spadochronu tamami nonymi. Uczenie si niektrych rzeczy bywa przykre. No i jeszcze te nocne skoki. Nie wida zbliajcej si ziemi. Wiadomo, e trzeba w pewnym momencie wykona PLF parachute landing fall, technik ldowania z kontrolowanym przewrotem ale kiedy? Powtarzaem sobie: jak tylko co poczuj stopami, robi PLF. Jak tylko... co... po... czuj!!! Chyba za kadym razem, kiedy skakaem noc, waliem gow o ziemi. Powiedziabym, e od skokw na linie wolaem swobodne spadanie. Nie twierdz, e mi si podobao, tylko e lubiem je duo bardziej. To tak, jakby kto powiedzia, e wybiera pluton egzekucyjny zamiast szubienicy. Podczas swobodnego spadania leci si w d duo wolniej i ma si duo wiksz kontrol. Nakrcono mnstwo filmw pokazujcych najrozmaitsze akrobacje lotnicze i sztuczki w powietrzu wykonywane podczas skokw HALO (high altitude, low opening dua wysoko, niskie otwarcie) przez wietnie si przy tym bawicych spadochroniarzy. Ja nie mam adnego takiego filmu. Kiedy skacz, cay czas patrz na wysokociomierz na nadgarstku. Wycigam link uamek sekundy po osigniciu

waciwej wysokoci. Podczas mojego ostatniego skoku na szkoleniu z wojskami ldowymi, kiedy ju zblialimy si do ziemi, w pewnym momencie dokadnie pode mn znalaz si inny skoczek. Kiedy tak si zdarza, czasza niszego spadochronu moe wykrada powietrze spod skoczka znajdujcego si wyej. Skutkiem tego... spada si szybciej, ni spadao si do tej pory. W zalenoci od warunkw konsekwencje mog okaza si tragiczne. W tym wypadku do ziemi brakowao mi 20 metrw. Skoczyo si na tym, e poleciaem z tej wysokoci prosto na drzewo. Poobijaem si o gazie i w kocu o ziemi pod nim. Wyszedem z tego cao, jeli nie liczy kilku guzw i siniakw, no i moe paru potuczonych eber. Na szczcie to by ju ostatni skok w trakcie tego szkolenia. ebra jako wytrzymay, podobnie jak ja szczliwy, e mam to za sob. Oczywicie mimo e skoki spadochronowe maj swoje minusy, s jednak i tak lepsze ni wiszenie na spy-rigging (SPIE, special purpose insertion extraction duga lina stosowana do infiltracji bd ewakuacji). Moe i wyglda to odlotowo, ale wystarczy jeden faszywy ruch, a mona odlecie do Meksyku. Albo do Kanady. Albo nawet do Chin. O dziwo, lubi helikoptery. Podczas tych konkretnych wicze mj pluton pracowa z maszynami MH-6 Little Bird. S to bardzo mae i bardzo szybkie helikoptery zwiadowczo-szturmowe przystosowane do wykonywania operacji specjalnych. Nasze wersje miay aweczki umieszczone po obu stronach; na kadej mogo siedzie trzech SEALsw. Uwielbiaem te migowce. Prawd mwic, kiedy wsiadaem do tego cholerstwa, byem miertelnie przeraony. Ale z chwil gdy pilot podrywa maszyn i znajdowalimy si ju w powietrzu, dostawaem bzika. To by niesamowity skok adrenaliny leciao si szybko i nisko nad ziemi. Fantastyczna sprawa. Pd helikoptera dociska nas do siedze; nie czuo si nawet podmuchw wiatru. I co najlepsze gdyby si spado, nic by si nie poczuo. Piloci latajcy tymi maszynami nale do najlepszych na wiecie. Wszyscy naleeli do 160. Puku Lotniczego Operacji Specjalnych (Special Operations Aviation Regiment, SOAR), skadajcego si z pilotw wyselekcjonowanych do pracy z operatorami si specjalnych. Rnica w stosunku do innych pilotw jest zauwaalna. Kiedy zjeda si na linie ze migowca ze zwykym pilotem, moe si zdarzy, e czowiek znajdzie si na zej wysokoci: koniec liny bdzie za wysoko i nie dosignie do ziemi. W tym momencie jest ju za pno, eby cokolwiek zrobi mona jedynie stka i jcze, kiedy spadnie si na ziemi. Mnstwo pilotw ma te kopoty z utrzymaniem pozycji, czyli z pozostaniem w miejscu na tyle dugo, by operatorzy mogli dosta si we waciwy punkt na ziemi.

Z gomi z SOAR nie ma tych problemw. We waciwym miejscu, za pierwszym razem, za kadym razem. Lina spada tam, gdzie powinna.

Marcus
4 lipca, Dzie Niepodlegoci, w 2005 roku by w Kalifornii piknym dniem: idealna pogoda, ani chmurki na niebie. Razem z Tay wzilimy syna i pojechalimy za miasto, na pogrze, gdzie jeden z naszych znajomych mia dom. Rozoylimy sobie koc i usiedlimy na tylnej klapie mojego SUV-a, eby popatrze na pokaz ogni sztucznych przygotowany w rezerwacie Indian w dolinie. By to idealny punkt widokowy: patrzylimy w d na wznoszce si ku nam ognie sztuczne efekt by widowiskowy. Zawsze uwielbiaem witowa 4 Lipca. Bardzo lubi symbolik tego dnia i jego znaczenie, a take oczywicie ognie sztuczne i barbecue. To po prostu cudowny czas. Ale tego dnia, kiedy tak siedziaem sobie wygodnie, patrzc na czerwone, biae i niebieskie rozbyski, nagle ogarn mnie smutek. Wpadem w czarn dziur bez dna. Do dupy z tym mamrotaem zaguszany przez eksplozje sztucznych ogni. Nie bya to krytyczna opinia na temat pokazu. Wanie dotaro do mnie, e by moe ju nigdy wicej nie zobacz mojego przyjaciela Marcusa Luttrella. Nie mogem znie, e nie jestem w stanie nic zrobi, eby pomc przyjacielowi, ktry ma naprawd ogromne kopoty. Par dni wczeniej dostalimy informacj, e zagin. Dowiedziaem si te nieoficjalnymi kanaami SEALsw, e trzech goci, ktrzy z nim byli, nie yje. Wpadli w zasadzk talibw w Afganistanie; otoczeni przez setki talibskich wojownikw bronili si zaciekle. Wiozcy oddzia ratunkowy chinook zosta zestrzelony i zgino kolejnych szesnastu naszych onierzy. (Szczegy mona i trzeba przeczyta w ksice Marcusa Przetrwaem Afganistan). A do tej chwili perspektywa, e mog straci przyjaciela w bitwie, wydawaa mi si jeli nie niemoliwa, to przynajmniej odlega i mao prawdopodobna. Moe to zabrzmie dziwnie, biorc pod uwag, przez co przeszedem, ale do tej chwili czuem si cakiem pewny siebie. Moe nawet za bardzo. Po prostu w pewnym momencie dochodzi si do przekonania, e jest si tak wietnym wojownikiem, e nie moe si czowiekowi przydarzy nic zego. Nasz pluton przeszed przez wojn be adnych powanych obrae. Pod pewnymi wzgldami bardziej niebezpieczne wydawao si szkolenie. Podczas szkolenia zdarzay si wypadki. Nieduo wczeniej, kiedy wiczylimy zajmowanie statkw, jeden z czonkw naszego plutonu podczas wspinania si na burt spad z drabinki. Wyldowa na dwch innych chopakach w odzi. Wszystkich trzech trzeba byo odwie do szpitala; jeden z tych na dole

skrci kark. Nie koncentrujemy si na ryzyku. Co innego nasze rodziny: one zawsze maj bardzo ostr wiadomo grocych nam niebezpieczestw. Czsto zdarza si, e nasze ony czy dziewczyny przesiaduj w szpitalu przy innych rannych SEALsach na zmian z ich rodzinami. Nieuchronnie uwiadamiaj sobie, e kiedy kada z nich moe siedzie w ten sposb przy wasnym mu czy chopaku. Drczony mylami o Marcusie, reszt nocy spdziem gboko w swojej czarnej dziurze. Pozostaem w niej jeszcze przez par kolejnych dni. Oczywicie nikt nie przestawa pracowa. Pewnego dnia szef wetkn gow do mojego pokoju i da mi znak, ebym do niego wyszed. Suchaj, znaleli Marcusa powiedzia, kiedy zostalimy sami. wietnie. Jest cay rozwalony. No to co? Pozbiera si. Kady, kto zna Marcusa, wiedzia, e to prawda. On by nie do zdarcia. Tak, wiem powiedzia szef. Ale jest kompletnie podziurawiony i zmiadony. Bdzie ciko. Byo ciko, ale Marcus sobie poradzi. Do tego stopnia, e mimo niedokoczonej rekonwalescencji wyjecha na kolejn zmian, i to wkrtce po wyjciu ze szpitala.

Tak zwany ekspert


Z powodu moich dokona z Al-Falludy wzywano mnie par razy, ebym opowiada jakim dowdcom, co myl na temat rnych aspektw pracy snajperw na misjach bojowych. Staem si rzeczoznawc wojskowym. Nie znosiem tego. Wiem, e s ludzie, ktrym pochlebia, kiedy mog przemawia do grupki oficerw wysokiego szczebla, ale mnie zaleao tylko na tym, eby robi to, co umiem. Siedzenie w zamknitym pomieszczeniu i tumaczenie, jak jest na wojnie, byo dla mnie tortur. Stawiali mi pytania w rodzaju: Jaki sprzt powinnimy mie?. W sumie nawet sensowne, ale jedyna odpowied, ktra przychodzia mi do gowy, brzmiaa: Jezu, ale wy jestecie durni. Przecie na takie podstawowe pytania to powinnicie sobie odpowiedzie ju dawno temu. Przekazywaem im swoje sugestie na temat szkolenia snajperw i ich wykorzystywania na polu walki. Uwaaem, e powinno by wicej szkole z zakresu prowadzenia obserwacji w terenie miejskim

i tworzenia kryjwek w budynkach, czyli tego, czego douczaem si w trakcie misji. Mwiem dowdcom o swoich pomysach, by wysya snajperw na planowany teren natarcia, eby mogli dostarcza oddziaom szturmowym danych wywiadowczych przed waciwym uderzeniem. Miaem pewne propozycje majce na celu zwikszenie aktywnoci i zaczepnoci snajperw. Sugerowaem, eby w czasie szkolenia snajperzy strzelali nad gowami oddziaw szturmowych, dziki czemu onierze bd mogli si przyzwyczai do pracy w takich warunkach. Poza tym mwiem troch o sprawach zwizanych z wyposaeniem na przykad o osonie zamka M11 czy o tumikach, ktre powodoway drgania kocwki lufy, pogarszajc celno broni. Wszystko to byo dla mnie zupenie oczywiste, ale dla nich nie. Skoro pytali mnie o zdanie, mwiem. Jednak w wikszoci wypadkw tak naprawd wcale nie potrzebowali mojej opinii. Potrzebowali mnie do potwierdzenia decyzji, ktre ju podjli, albo wasnych wczeniejszych przemyle. Kiedy mwiem, e moim zdaniem powinnimy mie jaki konkretny element wyposaenia, oni odpowiadali, e ju zakupili tysic sztuk czego zupenie innego. Opisywaem im strategi, ktr z powodzeniem stosowaem w Al-Falludy; oni przytaczali najrniejsze powody, dla ktrych jej zastosowanie miao by niemoliwe. Taya Kiedy Chris by w domu, dochodzio midzy nami do wielu star. Zblia si dla niego czas ponownego zacigu, a ja nie chciaam, eby podpisywa kolejny kontrakt z marynark. Uwaaam, e wypeni ju obowizek wobec ojczyzny zrobi nawet wicej, ni ktokolwiek mg od niego oczekiwa. I uwaaam, e teraz my go potrzebujemy. Zawsze yam w przekonaniu, e czowiek ma obowizki wobec Boga, rodziny i ojczyzny i to w tej kolejnoci. Chris si z tym nie zgadza: ojczyzn stawia przed rodzin. Nie by w tym jednak cakiem nieprzejednany. Zawsze mwi: Jeli mi powiesz, ebym si nie zaciga, to si nie zacign. Nie mogam tego zrobi. Powiedziaam mu: Nie mog ci mwi, co masz robi. Zwyczajnie mnie znienawidzisz i bdziesz mia do mnie al przez reszt ycia. Ale mog powiedzie ci tyle: jeli si zacigniesz, to bd wiedziaa dokadnie, na czym stoimy. To wszystko zmieni. Mimo e nie bd tego chciaa, to w gbi serca wiem, e tak bdzie. Kiedy nie zawaajc na to, Chris zacign si ponownie, pomylaam: Okej. No to ju wiem. Bardziej zaley mu na tym, eby by SEALsem, ni eby by ojcem czy mem.

Nowi
Kiedy szkolilimy si do nowej zmiany, do plutonu dosza grupka nowych. Kilku wyrniao si na tle

pozostaych na przykad Dauber i Tommy, ktrzy byli zarazem snajperami i sanitariuszami. Ale najwiksze wraenie zrobi na nas chyba nowy o nazwisku Ryan Job. A wraenie to brao si std, e nie wyglda jak SEALs; przeciwnie: Ryan wyglda jak ostatni wako. Zatkao mnie, kiedy si dowiedziaem, e kogo takiego dopuszczono do teamu. My wszyscy bylimy w wietnej formie. A tu przychodzi ten zaokrglony, pulchny kole. Podszedem do Ryana i zaczem go prowokowa: Co jest, pieprzony tuciochu? Moe mylisz, e jeste SEALsem? Wszyscy dawalimy mu popali. Jeden z moich oficerw bdziemy go tu nazywa LT zna Ryana z BUD/S i broni go, ale LT sam by nowy, wic na niewiele si to zdao. Jako nowy Ryan i tak dostawaby omot, ale to, e tyle way, znacznie pogarszao jego sytuacj. Bardzo si staralimy, eby zrezygnowa. Jednak Ryan (ktrego nazwisko wymawiao si duej ni zwyke job) nie poddawa si tak atwo. Nikt nie potrafi mu dorwna pod wzgldem determinacji. Ten chopak zacz trenowa jak szalony. Zrzuci mnstwo kilogramw i wypracowa lepsz sylwetk. A co waniejsze, robi wszystko, co mu kazalimy. Stara si tak bardzo, tak szczerze i tak przy tym cholernie miesznie, e w pewnym momencie zaczlimy po prostu mwi do niego: Rewelacja! Ty to jeste go!. Bo wyglda, jak wyglda, ale naprawd by SEALsem. I to cholernie dobrym. Bez dwch zda: poddawalimy go naprawd cikim prbom. Wybieralimy najciszego faceta w plutonie i kazalimy Ryanowi go nosi. Nosi. Dawalimy mu na szkoleniu najcisze zadania; wykonywa je bez szemrania. A przy okazji my pkalimy ze miechu. Ryan mia niesamowit mimik. Potrafi unie grn warg, porusza miesznie oczami, po czym tak nimi wywrci, e nie dao si wytrzyma. Oczywicie ta umiejtno bya rdem mnstwa zabawy. Przynajmniej dla nas. Pewnego razu kazalimy mu pj do szefa i zrobi t min. A-ale... zacz si jka. No ju powiedziaem. Masz go sprowokowa. Jeste nowy. Jazda. I poszed. Szef uzna, e Ryan robi sobie z niego jaja, wic zacz go dusi i powali na ziemi. To dodao nam tylko zapau. Ryan musia wielokrotnie robi t min. Za kadym razem szed i dostawa omot. W kocu kazalimy mu zrobi min przed jednym z naszych oficerw by to potny facet, zdecydowanie nie w typie kogo, z kim mona sobie tak pogrywa, nawet jeli jest si SEALsem. Id do niego i zrb min powiedzia jeden z nas. O Boe, nie! protestowa Ryan. Jak zaraz tam nie pjdziesz, to robimy duszenie ostrzegem go. A nie moglibycie od razu zrobi tego duszenia? No, le powiedzielimy zgodnie.

Ryan poszed i zrobi min. Oficer zareagowa zgodnie z przewidywaniami. Po pewnym czasie Ryan prbowa powiedzie, e si poddaje. Nie ma poddawania si warkn oficer, tukc go bez litoci. Ryan przey, ale to by ostatni raz, kiedy kazalimy mu zrobi t min. Wszyscy przechodz otrzsiny, kiedy doczaj do plutonu. Wyznawalimy zasad rwnych szans: kady dostawa taki sam wycisk oficerowie na rwni z podoficerami. W tamtym czasie nowi otrzymywali swj trident czyli zostawali naprawd SEALsami dopiero po przejciu szeregu prb w teamie. Nasz wasny skromny rytua wiza si ze stoczeniem pozorowanej walki bokserskiej przeciwko caemu plutonowi. Kady nowy musia przej trzy rundy (jako rund liczyo si nokaut) dopiero wtedy przypinano mu oficjalnie odznak i przyjmowano go do bractwa. Podczas walki Ryana byem wyznaczony do dbania o jego bezpieczestwo: miaem pilnowa, ebymy go za bardzo nie rozwalili. Wprawdzie nowy zawsze wkada ochraniacz na gow, a wszyscy maj rkawice bokserskie, ale otrzsiny mog czasami nabra nieoczekiwanego rozpdu, wic osoba odpowiedzialna za bezpieczestwo ma pilnowa, eby walka nie wymkna si spod kontroli. Ryanowi nie wystarczyy trzy rundy. Chcia wicej. Myla chyba, e jeli bdzie walczy wystarczajco dugo, to wszystkich pokona. Ale nie trwao to duo duej. Ostrzegem go, e odpowiadam za jego bezpieczestwo i bez wzgldu na to, co bdzie robi, mnie ma nie uderza. W pewnym momencie co mu si jednak pomieszao w gowie (w kocu obijay j pici caego plutonu), zamachn si i mi przywali. Zrobiem to, co do mnie naleao.

Marc Lee
Chwila wyjazdu na kolejn zmian szybko si zbliaa, a nasz pluton przybiera na sile. eby uzupeni ostatnie braki kadrowe, dowdztwo przysao nam z innego teamu modego SEALsa o nazwisku Marc Lee. Od razu si do nas dopasowa. By to wysportowany chopak, pod pewnymi wzgldami wierny okaz tego rodzaju fizycznej twardoci, jakiej mona spodziewa si po SEALsie. Zanim zacign si do marynarki, gra w pik non na tyle dobrze, e przyjto go na prb do druyny zawodowej i mgby z powodzeniem zosta zawodowcem, gdyby jego kariery nie przerwa uraz nogi. Marc wnis do teamu duo wicej ni sam sprawno fizyczn. Wczeniej przygotowywa si do posugi pastora i wprawdzie nie ukoczy tych studiw, bo uwaa, e wrd seminarzystw panuje hipokryzja, pozosta jednak bardzo religijnym czowiekiem. Pniej, ju podczas zmiany w Iraku,

w maej grupce prowadzi modlitw przed kad operacj. Jak atwo zgadn, wiedzia bardzo wiele na temat Biblii i w ogle religii. Nie narzuca si z tym, ale jeli kto mia tak potrzeb albo po prostu chcia porozmawia o wierze albo o Bogu, Marc zawsze by chtny. Bynajmniej nie by wcale taki wity ani nawet nie trzyma si z dala od naszych wygupw: w kocu nale one do istoty bycia SEALsem. Wkrtce po tym, jak do nas doczy, bylimy wanie w trakcie misji szkoleniowej w Nevadzie. Na koniec dnia nasza grupka zapakowaa si do czterodrzwiowego pick-upa i ruszya z powrotem do bazy na nocleg. Marc by z tyu razem ze mn i innym SEALsem nazwijmy go Bob. Tak si jako zoyo, e zaczlimy z Bobem rozmawia o duszeniu. Z waciwym nowemu zapaem a moe naiwnoci Marc powiedzia: Ja jako nigdy nie byem duszony. Sucham? powiedziaem, nachylajc si, eby lepiej si przyjrze temu prawiczkowi. Przejcie duszenia to obowizkowy punkt dla SEALsa. Marc spojrza na mnie. Ja spojrzaem na niego. No to dawaj powiedzia. Bob pochyli si i lekko przesun do przodu. Wtedy ja zanurkowaem nad nim i zaczem dusi Marca. Wykonawszy zadanie, usiadem z powrotem. Ty sukinkocie powiedzia Bob, prostujc si. Ja to chciaem zrobi. Mylaem, e si przesuwasz, eby zrobi mi miejsce powiedziaem. Oczywicie, e nie. Po prostu chciaem poda zegarek chopakom z przodu, eby mi si nie potuk. No dobra, nie ma problemu powiedziaem. Jak si ocknie, to go bierz. I tak zrobi. Do rana Marca dusia chyba poowa plutonu. Chopak znis to dobrze. W sumie jako nowy nie mia innego wyjcia.

Dowdztwo
Uwielbiaem naszego nowego dowdc. By wybitny, dynamiczny i nie tru dupy. Nie tylko wiedzia, jak kady z nas ma na imi, i rozpoznawa nasze twarze, ale te zna nasze ony i dziewczyny. Kiedy kto z jego ludzi gin, czu si za to osobicie odpowiedzialny, a rwnoczenie nie zwalnia tempa dziaania. Nigdy nie zniechca nas do szkolenia, a nawet zgodzi si na dodatkowe szkolenie dla snajperw. Starszy chory sztabowy mojego teamu bd nazywa go Primo te by pierwszorzdnym dowdc. Mia gdzie awansy, dbanie o pozory czy chronienie wasnego tyka: zaleao mu jedynie na powodzeniu misji i wykonaniu zadania. I by Teksaczykiem (jak wida, jestem troch stronniczy), a to znaczy, e by twardzielem.

Jego odprawy zawsze zaczynay si tak samo: Co wy robicie, sukinsyny jedne? warcza. Ruszcie si wreszcie: trzeba im porzdnie skopa dupska. Primowi zaleao jedynie na tym, eby mc walczy. Wiedzia, co naley do zada SEALsw, i chcia, ebymy zajmowali si wanie tym. Poza polem bitwy te by to swj chop. W czasie wolnym albo na szkoleniu chopaki z teamw cigle wpadaj w jakie tarapaty. Duy problem stanowi bjki w knajpach. Pamitam, e kiedy przydzielili nam Prima, wzi nas na bok i powiedzia: Suchajcie, wiem, e bdziecie robili rozrby. Okej, tylko zachowujcie si tak: walicie szybko i mocno, a potem duga. Jak was nie zapi, mam to w dupie. Bo ja ma obowizek si w to wczy dopiero wtedy, kiedy was zapi. Wziem sobie t rad do serca, chocia nie zawsze dao si postpowa zgodnie z ni. Moe dlatego, e Primo by z Teksasu, a moe dlatego, e sam mia dusz rozrabiaki, polubi mnie i jeszcze jednego Teksaczyka, ktrego nazywalimy Pepper. Zostalimy jego zotymi chopakami: ratowa nam dup, kiedy wpadalimy w tarapaty. Par razy zdarzyo mi si obrzuci misem jakiego oficera; starszy chory Primo zaj si tym. On sam mg miesza mnie z botem, ale zawsze agodzi zatargi z dowdcami. Z drugiej strony wiedzia, e moe liczy na Peppera i na mnie, kiedy co trzeba byo zrobi.

Tatuae
Bdc w kraju, zrobiem sobie dwa nowe dodatkowe tatuae na ramieniu. Jeden to by trident. Teraz, kiedy czuem si prawdziwym SEALsem, uznaem, e zasuyem na taki symbol. Kazaem go sobie wytatuowa po wewntrznej stronie ramienia, eby nie byo go wida ale ja wiedziaem, e go tam mam. Nie chodzio mi o to, eby go mie na wierzchu i chwali si nim. Na widocznej czci ramienia wytatuowaem sobie krzy stylizowany na symbol krzyowcw. Chciaem, eby wszyscy wiedzieli, e jestem chrzecijaninem. Kazaem go zrobi w kolorze czerwonym, oznaczajcym krew. Nienawidziem cholernych dzikusw, z ktrymi walczyem. I zawsze bd ich nienawidzi. Tak wiele mi zabrali. Nawet tatuae stay si powodem napi midzy mn a moj on. Taya w ogle nie lubia tatuay. Dodatkowo okolicznoci, w jakich wykonaem te dwa pewnego wieczoru, kiedy spodziewaa si, e wrc ju do domu, ja zostaem duej, eby je zrobi, i zaskoczyem j gotowym efektem nasiliy tarcia midzy nami.

Taya uwaaa je za kolejny znak, e si zmieniam, e staj si kim obcym. Ja wcale tak na to nie patrzyem, chocia faktycznie wiedziaem, e jej si to nie spodoba. Ale lepiej prosi o wybaczenie ni o pozwolenie. Tak naprawd chciaem zrobi sobie rkawy, wic dla mnie by to kompromis.

Szykowanie si do wyjazdu
Kiedy byem w kraju, Taya zasza w ci i oczekiwaa drugiego dziecka. Ta cia rwnie bya dla niej wielkim stresem. Mj ojciec powiedzia Tai, e kiedy zobacz syna i spdz z nim troch czasu, na pewno nie bd chcia si ponownie zacign ani wraca na wojn. Jednak mimo mnstwa rozmw na ten temat i tak byem zdania, e w zasadzie nie ma si nad czym zastanawia. Byem SEALsem. Zostaem wyszkolony do wojny. Byem do niej stworzony. Moja ojczyzna prowadzia wojn i potrzebowaa mnie. I brakowao mi tego. Brakowao mi tych emocji i przey. Uwielbiaem zabija bandytw. Jeli zginiesz, zrujnuje to ycie nas wszystkich powiedziaa mi Taya. Wkurza mnie, e nie tylko chcesz dobrowolnie ryzykowa wasne ycie, ale i nasze. Pki co kade z nas pozostao przy wasnym zdaniu. Im blisza bya chwila wyjazdu, tym bardziej si od siebie oddalalimy. Taya odsuwaa mnie emocjonalnie, jakby wkadaa pancerz na nadchodzce miesice. Ja pewnie robiem to samo. Nie robi tego specjalnie powiedziaa mi w jednej z tych rzadkich chwil, kiedy obojgu udawao nam si widzie, co si dzieje, i nawet o tym rozmawia. Nadal si kochalimy. Moe si to wydawa dziwne bylimy blisko i nieblisko, potrzebowalimy si nawzajem, a jednoczenie potrzebowalimy oddalenia od siebie. Potrzebowalimy robienia czego innego. Przynajmniej ja potrzebowaem. Niecierpliwie wyczekiwaem wyjazdu. Byem przejty, e znw zajm si swoj robot.

Narodziny
Par dni przed zaplanowanym terminem naszego wyjazdu poszedem do lekarza, eby usun sobie cyst na szyi. W gabinecie zabiegowym lekarz zastosowa znieczulenie miejscowe w okolicy cysty, a nastpnie wbi mi w szyj ig, eby pobra materia. W ten sposb to miao wyglda. Tak naprawd nie wiem, jak byo, bo kiedy tylko wbito mi ig,

straciem przytomno. Kiedy si ocknem, leaem pasko na kozetce ze stopami w miejscu przewidzianym na gow. Nie miaem innych niekorzystnych objaww: ani bdcych wynikiem utraty przytomnoci, ani zabiegu. Nikt tak naprawd nie wiedzia, dlaczego w ten sposb zareagowaem. Wygldao na to, e nic mi nie dolega. Pewien problem jednak by: taka utrata przytomnoci stanowi podstaw do zwolnienia z marynarki ze wskaza medycznych. Na szczcie razem ze mn w gabinecie by sanitariusz, z ktrym suyem. Przekona lekarza, eby nie umieszcza w raporcie wzmianki o tym incydencie albo eby opisa to tak, by nie przeszkodzio mi to w wyjedzie na misj ani w dalszej karierze (nie jestem pewien, co ostatecznie zrobi lekarz). Temat nigdy wicej nie wrci. Wydarzenia w gabinecie lekarskim sprawiy jednak, e nie mogem pojecha wtedy do Tai. Kiedy ja straciem przytomno, ona bya na rutynowej kontrolnej wizycie lekarskiej w ciy. Do planowej daty narodzin naszej crki brakowao jeszcze jakich trzech tygodni, a do dnia mojego wyjazdu kilku dni. Kiedy podczas wykonywanego w ramach kontroli badania USG technik odwrci wzrok od ekranu, moja ona ju wiedziaa, e co jest nie tak. Ale technik powiedzia jedynie: Co mi si zdaje, e urodzi pani bardzo szybko po czym wsta i sprowadzi lekarza. Nasza dziewczynka miaa ppowin owinit wok szyi. Poza tym bya w pooeniu miednicowym i byo mao wd podowych pynu, ktry pomaga w odywianiu rozwijajcego si dziecka i chroni je. Zrobimy cicie cesarskie powiedzia lekarz. Prosz si nie martwi. Jutro urodzimy. Nic pani nie grozi. Taya dzwonia do mnie raz za razem. Kiedy odzyskaem przytomno, ona bya ju w szpitalu. Spdzilimy razem pen napicia noc. Rano lekarze zrobili cicie cesarskie. Podczas operacji naruszyli ktr z ttnic i krew opryskaa ca sal. miertelnie baem si o on. Czuem prawdziwy strach. Czuem co gorszego ni strach. Moe byo to dla mnie dotknicie tego, przez co ona przechodzia w kadej chwili, kiedy ja byem na misji. To byo okropne poczucie beznadziejnoci i rozpaczy. Trudno co takiego przyzna, nie mwic ju o tym, jak trudno to znosi. Nasza crka urodzia si zdrowa. Wziem j na rce. Wczeniej bya dla mnie kim rwnie dalekim jak nasz syn przed urodzeniem; teraz, kiedy j trzymaem, poczuem prawdziwe ciepo i mio do niej. Kiedy chciaem poda dziecko Tai, ona popatrzya na mnie dziwnym wzrokiem. Nie chcesz wzi jej na rce? spytaem. Nie odpowiedziaa. Boe pomylaem ona j odrzuca. Ja musz wyjeda, a ona nawet nie czuje adnej wizi

z nasz crk. Par chwil pniej Taya wycigna rce i wzia j ode mnie. Dziki Bogu. Dwa dni pniej wyjechaem na kolejn zmian.
===LUIgTCVLIA5tAm9PeUlwQXFRJkkjQClML0c0UTVZOFMTZBQ6SiY=

Rozdzia 9

Punishers
Mam si zaj tymi modzierzami
Mona zakada, e skoro jaka armia planuje wielk ofensyw, to powinna wiedzie, jak dostarczy wasnych onierzy na teren walki. Bd. Z powodu komplikacji medycznych zwizanych z cyst, a potem z porodem Tai wyjechaem ze Stanw jaki tydzie pniej ni reszta plutonu. Kiedy w kwietniu 2006 roku wyldowaem w Bagdadzie, mj pluton zosta ju wysany na zachd w okolice Ar-Ramadi. Najwyraniej nikt w Bagdadzie nie mia pojcia, jak mam si wydosta z irackiej stolicy. Miaem sam wymyli, w jaki sposb dotrze do kolegw. Zorganizowanie bezporedniego lotu do Ar-Ramadi okazao si niemoliwe byo tam zbyt niebezpiecznie. Wobec tego musiaem znale wasne rozwizanie problemu komunikacyjnego. Spotkaem jednego rangera, ktry te wybiera si do Ar-Ramadi. Poczylimy siy, mobilizujc ca swoj pomysowo w poszukiwaniu jakiego poczenia z bagdadzkiego midzynarodowego portu lotniczego. W pewnym momencie podsuchaem, e jaki oficer mwi o kopotach, jakie napotkay wojska ldowe w jednej z baz pooonych na zachodzie ze strony rebelianckich modzierzy. Zbiegiem okolicznoci usyszelimy, e akurat szykuje si transport lotniczy wanie do tej bazy. Razem ze spotkanym rangerem pospieszylimy tam, eby sprbowa dosta si do tego migowca. Wanie kiedy chcielimy pakowa si na pokad, zatrzyma nas jaki pukownik. Helikopter jest peny warkn na rangera. Po co si tu pchacie? Sir, tak si skada, e jestemy snajperami i lecimy zaatwi wasz problem z modzierzami powiedziaem, podnoszc skrzynk z karabinami. A, tak! powiedzia pukownik i zawoa do zaogi: Te chopaki musz lecie pierwszym moliwym transportem. Zabierzecie ich teraz. Wskoczylimy na pokad, skazujc przy okazji dwch jego ludzi na dusze czekanie. Kiedy dotarlimy do tej bazy, kto ju zdy rozprawi si z modzierzami. My jednak nadal mielimy kopot stamtd te nic nie latao do Ar-Ramadi, a szanse na wysanie tam konwoju byy bardziej nike ni prawdopodobiestwo, e w czerwcu w Dallas spadnie nieg.

Ale wpadem na pewien pomys. Zaprowadziem rangera do szpitala na terenie bazy, gdzie znalelimy sanitariusza. Jako SEALs pracowaem ju z wieloma sanitariuszami i dowiadczenie podpowiadao mi, e kto jak kto, ale sanitariusze US Navy zawsze umiej znale jakie rozwizanie. Wycignem z kieszeni pamitkow monet (challenge coin) SEALsw i przekazaem j sanitariuszowi, kiedy ucisnlimy sobie rce. (Tzw. challenge coin to specjalny rodzaj monety-etonu: monety te bije si dla uczczenia czonkw jakiej jednostki z powodu ich mstwa albo innych szczeglnych osigni. Challenge coins SEALsw s cenione wyjtkowo wysoko zarwno ze wzgldu na to, e s rzadkie, jak i z powodu swojej symboliki. Wsunicie takiej monety w do innego przedstawiciela US Navy to rodzaj sekretnego znaku, umwionego ucisku doni). Suchaj powiedziaem sanitariuszowi. Potrzebuj pomocy w powanej sprawie. Jestem SEALsem, snajperem. Mj oddzia jest w Ar-Ramadi. Musz si tam dosta, a on razem ze mn. Wskazaem na rangera. Okej powiedzia sanitariusz, zniajc gos niemal do szeptu. Chodcie do mojego gabinetu. Weszlimy za nim. Wyj jak piecztk, przybi nam na doniach i dopisa co obok. To byy symbole uywane do triageu segregacji rannych. Sanitariusz wysa nas migowcem przeznaczonym do ewakuacji rannych... prosto do Ar-Ramadi. Bylimy pierwszymi i prawdopodobnie jedynymi ludmi, ktrych ewakuowano w sam rodek bitwy, zamiast z niej wywie. A ja mylaem, e tylko SEALsi s tak pomysowi. Nie mam pojcia, jak si to udao, ale si udao. Nikt z zaogi migowca, ktrym zostalimy pospiesznie wyekspediowani, nie dopytywa, czy aby na pewno ma lecie wanie w tym kierunku, nie mwic ju o tym, eby ktokolwiek spyta, gdzie te nasze rany.

Shark Base
Ar-Ramadi ley na terenie Al-Anbar, tej samej prowincji co Al-Falluda, jakie 50 kilometrw dalej na zachd. Mwiono, e ukrywa si tam wielu rebeliantw, ktrzy uciekli z Al-Falludy. Byo na to mnstwo dowodw: od czasu stumienia rebelii w Al-Falludy ataki w Ar-Ramadi wyranie si nasiliy. W 2006 roku uznawano to miasto za najniebezpieczniejsze w Iraku. To dopiero wyrnienie! Mj pluton wysano do Camp Ramadi, amerykaskiej bazy pooonej za miastem, nad brzegiem Eufratu. Nasz obiekt, nazwany Shark Base, wybudowaa poprzednia grupa zadaniowa, a lea tu za ogrodzeniem samego Camp Ramadi. Kiedy w kocu tam dotarem, koledzy zdyli zosta przerzuceni do pracy na wschd od Ar-Ramadi. Zorganizowanie transportu przez miasto byo niemoliwe. Byem wkurzony pomylaem, e przybyem

za pno, eby si wczy do akcji. Rozgldajc si za jakim zajciem do czasu, a wymyl, jak doczy do reszty plutonu, zapytaem w dowdztwie, czy mgbym posiedzie troch na wieach straniczych. Rebelianci sondowali nasze obwody, podkradajc si tak blisko, jak tylko mieli odwag, i zasypujc baz gradem kul ze swoich kaasznikoww. Jasne, id usyszaem w odpowiedzi. Poszedem na wie, zabrawszy ze sob karabin snajperski. Prawie natychmiast po rozstawieniu sprztu zobaczyem w pewnej odlegoci dwch mczyzn okrajcych obz w poszukiwaniu dobrego miejsca do prowadzenia ostrzau. Poczekaem, a wychyl si zza swojej osony. Paf. Trafiem pierwszego. Jego kolega odwrci si na picie i zacz ucieka. Paf. Tego te trafiem.

Szeciopitrowiec
Wci jeszcze nie nadarzya si okazja, ebym doczy do swojego plutonu, gdy tymczasem jednostka marines operujca na pnocnym skraju miasta zgosia zapotrzebowanie na snajperw majcych pomc im w prowadzeniu osony z szeciopitrowego budynku w pobliu ich stanowisk. Dowdztwo zlecio mi zorganizowanie odpowiedniej druyny. W bazie byo poza mn tylko dwch snajperw. Jeden leczy jeszcze rany i mia zawroty gowy od morfiny; drugi by chorym i niechtnie rusza si z miejsca. Poprosiem o tego, ktry by na morfinie; dostaem chorego. Potrzebowalimy troch siy ognia, wic znalelimy dwch operatorw szedziesitek jednym z nich by Ryan Job i razem z oficerem wyruszylimy na pomoc marines. Szeciopitrowiec, wysoki, zdewastowany budynek, znajdowa si jakie 200 metrw od ich stanowisk. Zbudowany z jasnobrzowego betonu, pooony przy ulicy, ktra przed wojn bya jedn z gwnych, wyglda prawie jak nowoczesny biurowiec, a przynajmniej wygldaby, gdyby nie powybijanie okna i ogromne dziury w miejscach trafie pociskw rakietowych i artyleryjskich. Bya to najwysza budowla w okolicy idealny punkt obserwacyjny dajcy wgld w gb miasta. Wyruszylimy we wczesnych godzinach wieczornych z obstaw zoon z kilku marines i miejscowych dundi. Dundi to doszkalani czonkowie lojalnej milicji irackiej albo onierze; byo kilka rnych grup dundi, a kada miaa inny poziom kompetencji i skutecznoci albo najczciej inny

poziom ich braku. Pki wiecio soce, zdarzyo nam si odda kilka strzaw, ale wszystko to byli pojedynczy rebelianci. Teren wok budynku by raczej ndzny: pobielony mur z wymyln elazn bram oddziela jedn zapiaszczon pust dziak od drugiej. Kiedy zapada noc, nagle znalelimy si w samym rodku potoku wrogw. Wybierali si zaatakowa stanowisko marines i akurat droga wypada im pod naszym nosem. Bya ich caa masa. Na pocztku nie zorientowali si, e tam jestemy, wic mielimy sezon owiecki. Potem zobaczyem, e jak przecznic dalej trzech goci celuje do nas z RPG. Zastrzeliem ich jednego po drugim, dziki czemu nie musielimy czmycha przed ich granatami. Strzelanina szybko zmienia nasze plany. Marines wywoali nas przez radio i powiedzieli, e mamy z powrotem do nich doczy. Od ich stanowiska dzielio nas kilkaset niebezpiecznych metrw. Podczas gdy jeden z operatorw szedziesitki, mj oficer i ja zapewnialimy ogie osonowy, reszta naszej grupy zbiega po schodach i ruszya w stron bazy marines. Sytuacja zaognia si tak szybko, e kiedy oni znaleli si w bezpiecznym miejscu, my bylimy ju otoczeni. Pozostalimy na naszej wiey. Ryan zda sobie spraw, w jak trudnym jestemy pooeniu, gdy tylko dotar do stanowiska marines. Posprzecza si z chorym, czy naley nas osania. Chory twierdzi, e powinni zosta z irackimi dundi, ktrzy ju zdyli zbi si w trwoliw gromadk w gbi obozu marines, i rozkaza mu zosta; Ryan odpowiedzia, co moe sobie zrobi z tym rozkazem. Pobieg na dach budynku zajmowanego przez marines, gdzie doczy do onierzy starajcych si zapewnia nam wsparcie ogniowe, kiedy prbowalimy odpiera rebeliantw. Marines wysali patrol, eby nas wycign z okrenia. Kiedy patrzyem, jak id od strony posterunku, zauwayem zbliajcego si do nich od tyu rebelianta. Wystrzeliem jeden pocisk. Patrol marines pad na ziemi. Podobnie zrobi Irakijczyk, tyle e on ju nie wsta. Tam jest snajper, i to niezy powiedzia cznociowiec, mylc, e dosta si pod ogie strzelca rebeliantw. Prawie nas trafi. Chwyciem mikrofon. To ja, kretynie. Obejrzyj si za siebie. Odwrcili si i zobaczyli lecego na ziemi martwego dzikusa z wyrzutni rakietow. O Boe! Dziki, stary! odpowiedzia mj rozmwca. Nie ma sprawy. Ale tej nocy Irakijczycy te mieli swoich snajperw. Zastrzeliem dwch z nich jeden by na grze, na minarecie meczetu, a drugi na pobliskim budynku. To bya cakiem niele skoordynowana walka, jedna

z lepiej zorganizowanych, jakie toczyli z nami w tej okolicy. Bya nietypowa o tyle, e miaa miejsce w nocy; na og bandziory nie prboway szczcia w ciemnoci. W kocu wzeszo soce i ostrza zamar. Marines wysali kilka transporterw opancerzonych, eby nas osaniay, i wtedy biegiem wycofalimy si do ich obozu. Poszedem zobaczy si z ich dowdc i zoy meldunek na temat tego, co zaszo. Zdyem wypowiedzie moe jedno zdanie, kiedy do gabinetu wpad krzepki oficer marines. Ktry to tam by snajperem na tym szeciopitrowcu, do cholery? warkn. Odwrciem si i powiedziaem, e to ja, szykujc si na bur z powodu jakiego nie bardzo mi wiadomego wykroczenia. Chciabym ucisn ci rk, synu powiedzia, cigajc rkawic. Uratowae mi ycie. To by go, ktrego wczeniej nazwaem kretynem przez radio. Nigdy nie spotkaem bardziej wdzicznego onierza marines.

Legenda
Wkrtce potem wrcili ze swoich przygd moi koledzy. Jak zwykle ciepo i serdecznie mnie przywitali. O, Legenda ju tu jest powiedzieli, jak tylko mnie zobaczyli. Usyszelimy nagle, e w Camp Ramadi maj dwa trafienia. Trup ciele si gsto na pnocy. To musiaa by sprawka Legendy. Tylko ty, sukinsynu, kogokolwiek tu zabie. Rozemiaem si. Przezwisko Legenda zaczo funkcjonowa jeszcze w Al-Falludy, mniej wicej w czasie numeru z pikami plaowymi, a moe wtedy, kiedy uda mi si ten bardzo dugi strza. Wczeniej mwili na mnie Tex. Oczywicie nie chodzio o to, e byem prawdziw legend. Mwiono to z lekk drwin. Jeden z moich kumpli chyba by to Dauber posun si w kpinie nawet troch dalej i nazywa mnie Mitem, kompletnie deprecjonujc moje osignicia. Byy to cakowicie dobroduszne docinki, a kumple wyraali w nich na swj sposb wicej szacunku, ni mona byo okaza w trakcie urzdzanej w penym umundurowaniu ceremonii przyznania medali. Naprawd lubiem Daubera. Przyjecha wprawdzie jako nowy, ale by snajperem, i to cakiem niezym. Nie odpuszcza w czasie wymiany ognia a take w czasie wymiany epitetw. Miaem do niego prawdziw sabo, a kiedy trway jego otrzsiny, nie biem go... za bardzo. Chopaki sobie podrwiway, ale Legenda bya jednym z lepszych przezwisk, jakie mona byo dosta. Wemy na przykad Daubera. Naprawd nazywa si inaczej (obecnie zajmuje si, jak to mwimy, prac

dla rzdu). Przezwisko Dauber wzio si od postaci z serialu telewizyjnego wiat pana trenera . Tamten Dauber by klasycznym typem tpego miniaka. Nasz by tak naprawd inteligentnym facetem, ale nie miao to adnego znaczenia w wyborze przezwiska. Natomiast jedno z najlepszych przezwisk mia Ryan Job: Biggles. Byo to klocowate, mieszne przezwisko dla klocowatego bazna. Jego wymylenie jest dzieem Daubera wedug niego sowo to powstao z poczenia big (wielki) i giggles (chichoty) i pierwotnie ukuto je dla jednego z jego krewnych. Pewnego dnia Dauber powiedzia tak na Ryana. Potem kto jeszcze z teamu powtrzy to przezwisko i w par sekund przylgno do Ryana. To znaczy Bigglesa. Ryan oczywicie go nie znosi, co naturalnie sprawio tylko tyle, e przezwisko przylgno do niego na dobre. Jaki czas pniej kto znalaz gdzie fioletowego hipopotamka. Oczywicie dosta si facetowi o gbie hipopotama. I Ryan zosta nazwany Biggles the Desert Hippo (Biggles Pustynny Hipopotam). Ryan, jak to Ryan, odwrci kota ogonem. mia si to my, ale nie z nas: Biggles Pustynny Hipopotam, najlepszy operator szedziesitki na wiecie. Nosi ze sob tego hipopotama wszdzie, nawet na bitw. Nie sposb byo tego gocia nie uwielbia.

Punishers
Nasz pluton te mia wasne przezwisko: dotychczasowy Cadillac ju nam nie wystarcza. Nazwalimy si Punishers. Jeli kto nie zna tej postaci, wyjaniam: Punisher zadebiutowa w serii komiksw wydawnictwa Marvel w latach siedemdziesitych. Jest to prawdziwy twardziel, ktry wymierza sprawiedliwo jako przedstawiciel samozwaczej stray obywatelskiej. Krtko przed nasz zmian w kinach grano film pod tym samym tytuem. Punisher nosi koszulk ze stylizowan bia czaszk. Jeszcze przed wyjazdem tak nazw zaproponowali nasi spece od cznoci. Wszyscy uwaalimy, e Punisher robi wietne rzeczy: wymierza sprawiedliwo. Zabija bandziorw. Wzbudza strach w przestpcach. To byo to, o co nam chodzio. Dlatego zaadaptowalimy jego symbol, czaszk, i z pewnymi zmianami przyjlimy za wasny. Wymalowalimy go farb w sprayu na swoich humvee i pancerzu osobistym, na hemach i wszelkiego typu broni. Poza tym malowalimy go na budynkach i murach, gdzie tylko si dao. Chcielimy, eby byo wida: Jestemy tu i zrobimy wam rozpieprz. To bya nasza odmiana wojny psychologicznej.

Widzicie? To my. To od nas dostajecie w dup. Bjcie si. Bo zamierzamy was pozabija, skurwysyny. Jestecie li. My jestemy jeszcze gorsi. Jestemy najgorszymi twardzielami. Nasz siostrzany pluton chcia wykorzysta szablon, ktrego uywalimy do malowania naszego sprztu, ale si nie zgodzilimy. Powiedzielimy im, e to my jestemy Punishers. Musieli znale sobie wasny symbol. Humvee traktowalimy do agodnie. W wikszoci nazywalimy je imionami postaci z serii zabawek G.I. Joe, na przykad Duke czy Snake Eyes. Wojna to pieko, ale przecie nikt nie powiedzia, e nie mona si troch zabawi. Podczas tej zmiany mielimy dobry zesp, poczynajc od gry. Dowodzili nami porzdni oficerowie i naprawd wietny chory o imieniu Tony. Tony by wyszkolony na snajpera. Powiedzie, e to twardziel, to za mao: to by stary twardziel, przynajmniej jak na SEALsa jeli wierzy plotkom, podczas tej zmiany stukna mu czterdziestka. Zazwyczaj SEALsom nie udaje si dotrwa na stanowisku aktywnego operatora do czterdziestki. Zwykle w tym wieku jestemy ju za bardzo poobijani. Ale Tonyemu jako si to udao. To by naprawd twardy sukinsyn, a my poszlibymy za nim do pieka i z po-wrotem. Kiedy wychodzilimy na patrole, byem na szpicy snajperzy zazwyczaj id na tej pozycji. Tony prawie zawsze szed tu za mn. Na og chory, czyli szef, znajduje si bliej tyw formacji, osaniajc innym tyki, ale w tym wypadku nasz kapitan wychodzi z zaoenia, e dwch snajperw u czoa plutonu bdzie skuteczniejszych. Pewnej nocy wkrtce po zejciu si z powrotem caego plutonu pojechalimy jakie 17 kilometrw na wschd od Ar-Ramadi. Teren by yzny i zielony do tego stopnia, e w porwnaniu z pustyni, na ktrej dotychczas dziaalimy, wydawa nam si wietnamsk dungl. Nazwalimy go Viet Ram. Tak wic tej nocy, niedugo po scaleniu naszego oddziau, zostalimy przerzuceni na teren do patrolowania i zaczlimy i dalej pieszo w stron miejsca, w ktrym jak podejrzewano, znajdowa si bastion rebeliantw. W kocu dotarlimy do gbokiego rowu, przez ktry przerzucono most. Tego typu mosty najczciej byy zaminowane, a w tym wypadku nasze dane wywiadowcze wskazyway, e na pewno tak jest. Wobec tego podszedem i stanem przed mostem, wiecc laserem i szukajc rozcignitego nisko nad ziemi drutu. Powieciem w przestrze nad mostem, ale nic nie zauwayem. Schyliem si nieco niej i sprbowaem ponownie. Nadal nic. Patrzyem wszdzie, gdzie tylko przyszo mi do gowy, e mog szuka, ale nie znalazem ani drutu zamykajcego obwd, ani ajdikw, ani min puapek nic. Jednak poniewa mwiono mi, e most jest zaminowany, byem pewien, e co tam musi by.

Popatrzyem jeszcze raz. Mj EOD spec od rozbrajania bomb czeka tu za mn. Z chwil gdy ja znalazbym rozcignity drut albo sam bomb, on rozbroiby j w par sekund. Ale gwno znalazem. W kocu powiedziaem do Tonyego: Chodmy. Nie zrozumcie mnie le: nie zamierzaem wcale rzuci si biegiem przez ten most. W jednym rku trzymaem karabin, a drug troskliwie osaniaem klejnoty. Nie ocalioby mi to ycia, gdyby wybuch jaki ajdik, ale przynajmniej zachowabym si w dobrym stanie do pogrzebu. Most mia moe 3 metry dugoci, ale przejcie przez niego musiao mi zaj z godzin. Kiedy w kocu dotarem na drug stron, byem cay mokry od potu. Odwrciem si, eby pokaza reszcie chopakw kciuki do gry. Ale za mn nikogo nie byo. Wszyscy pochowali si za skaami i w zarolach, czekajc, a wylec w powietrze. Nawet Tony, ktry jako szpica powinien by tu za mn. Sukinsynu! wydarem si. Gdzie ty polaz, do diaba? Nie widziaem powodu, dla ktrego kto wicej mia wylecie w powietrze powiedzia rzeczowo, kiedy przeszed przez most.

Tumacze
Al-Falluda zostaa zajta w wyniku zmasowanego ataku, natarcia idcego przez miasto w cile zorganizowany sposb. Szturm zakoczy si wprawdzie sukcesem, spowodowa jednak rwnie mnstwo zniszcze, co podobno podkopao poparcie dla nowych wadz irackich. Mona si spiera, czy to prawda ja na pewno bym si spiera ale najwysze dowdztwo wojsk amerykaskich nie chciao, eby to samo przydarzyo si w Ar-Ramadi. Wobec tego wojska ldowe opracowyway plan zajcia Ar-Ramadi przy minimalnych zniszczeniach. Tymczasem my poszlimy walczy w okolicy. Zaczlimy od akcji bezporednich. Mielimy czterech tumaczy, ktrzy pomagali nam radzi sobie z miejscowymi. Na akcje rusza z nami przynajmniej jeden, a zwykle dwch. Tumaczem, ktrego wszyscy naprawd lubilimy, by Moose (o). Moose by twardzielem. Pracowa w swoim fachu od czasu inwazji w roku 2003. By Jordaczykiem i jedynym tumaczem, ktremu dawalimy do rki bro. Wiedzielimy, e bdzie jej uywa i walczy tak bardzo chcia by Amerykaninem, e gotw by odda za to ycie. Przy kadym kontakcie z nieprzyjacielem bra si rano do strzelania. Nie by dobrym strzelcem, ale potrafi przynajmniej zmusi przeciwnika, eby si schowa. A co

najwaniejsze, wiedzia, kiedy mona, a kiedy nie wolno strzela co nie jest tak proste, jak mogoby si wydawa. W pobliu Shark Base znajdowaa si niewielka osada, ktr nazwalimy Gay Tway (Gejowska Ciota). Roio si tam od rebeliantw. Otwieralimy bram, wychodzilimy i uderzalimy na wyznaczony cel. By tam jeden dom, do ktrego chodzilimy trzy czy cztery razy. Po naszej pierwszej wizycie nie zadali sobie nawet trudu, eby wstawi z powrotem drzwi na miejsce. Nie mam pojcia, dlaczego cigle wracali do tego domu. Ale my te wracalimy; poznalimy to miejsce cakiem dobrze. W niedugim czasie zaczlimy bardzo czsto wchodzi w kontakt ogniowy z nieprzyjacielem w Gay Tway i w osadzie Viet Ram. Obszar ten mia pod swoj opiek oddzia wojsk ldowych Gwardii Narodowej, wic zaczlimy z nimi wsppracowa.

Cele
Jedno z naszych pierwszych zada polegao na tym, by pomc wojskom ldowym odzyska teren wok szpitala pooonego nad rzek w Viet Ram. By to opuszczony, niedokoczony od paru lat trzypitrowy betonowy budynek. Nasza armia chciaa dokoczy budow i odda szpital w rce Irakijczykw; przyzwoita opieka lekarska bya tam niezwykle potrzebna. Jednak onierze nie byli w stanie zbliy si do budynku, eby cokolwiek przy nim zrobi, bo kiedy tylko pojawiali si w pobliu, dostawali si pod ostrza rebeliantw. Wobec tego my wzilimy si do roboty. Nasz pluton w sile szesnastu ludzi poczy si z mniej wicej dwudziestoma onierzami i razem przystpilimy do oczyszczania pobliskiego miasteczka z rebeliantw. Wkroczylimy do niego wczesnym rankiem, rozdzielilimy si i zaczlimy zajmowa budynki. Byem na szpicy: z Mk 12 w rku wchodziem pierwszy do kadego domu. Kiedy dany budynek by ju zabezpieczony, wychodziem na dach, osaniaem chopakw na dole i wypatrywaem rebeliantw, bo spodziewalimy si, e zaatakuj, jak tylko dowiedz si, e weszlimy do miasteczka. Caa nasza grupa poruszaa si skokami do przodu, czyszczc teren po drodze. W odrnieniu od ukadu miejskiego tu domy nie byy pooone blisko siebie, dlatego cay proces trwa duej i bylimy rozcignici na wikszej powierzchni. Mimo wszystko terroryci cakiem szybko zdali sobie spraw, gdzie jestemy i co zamierzamy, i przypucili niezbyt silny atak od strony meczetu. Ukryci za otaczajcym go murem zaczli zasypywa gradem kul z kaasznikoww oddzia onierzy operujcy na ziemi. Kiedy wywizaa si wymiana ognia, byem na jednym z dachw. W cigu paru chwil zaczlimy strzela do bandytw ze wszystkiego, co mielimy: z karabinw M4 i M60, z karabinw snajperskich,

granatnikw kalibru 40 mm i LAW-w ze wszystkiego, czym dysponowalimy. Meczet zapon. Bitwa szybko przyja korzystny dla nas obrt. onierze dziaajcy na ziemi zaczli przemieszcza si w stron meczetu, chcc go zaatakowa w nadziei, e dopadn rebeliantw, zanim ci zd wycofa si z powrotem do jakiego kanau, z ktrego wyszli. Podnielimy wyej nasz ogie osonowy, celujc nad gowami onierzy i umoliwiajc im dostanie si do rodka. W pewnym momencie w trakcie walki zostaem trafiony gorc usk z innej broni prawdopodobnie ze strzelajcego obok mnie karabinu maszynowego M60. uska wyldowaa w moim bucie tu obok kostki. Palio jak diabli, ale nie mogem nic na to poradzi zza murw wychylao si za duo bandziorw chccych zabi naszych. Zamiast butw bojowych nosiem zwyke buty turystyczne. Zawsze tak robiem byy lejsze, wygodniejsze i zazwyczaj a nadto dobrze chroniy mi stopy. Niestety przed t bitw nie przyoyem si zbytnio do porzdnego ich zasznurowania, w zwizku z czym midzy spodniami a butem pojawia si szpara, w ktr akurat wpada wyrzucona z karabinu uska. Chyba instruktorzy podczas BUD/S mwili co o tym, e podczas walki nie bdzie mona poprosi o przerw... Kiedy sytuacja si uspokoia, wstaem i wycignem to mosine cholerstwo. Razem z usk wyjem cakiem spory kawaek wasnej skry. Zabezpieczylimy meczet, przeszlimy przez reszt miasteczka, po czym ogosilimy fajrant.

Rne sposoby zabijania


Jeszcze kilkakrotnie wychodzilimy na patrole z oddziaem wojsk ldowych, tumic opr na podlegym nam terenie. Nasz pomys by prosty, chocia potencjalnie ryzykowny: pokazywalimy si, starajc si cign na siebie ogie rebeliantw. Kiedy oni si pokazywali, moglimy odpowiedzie ogniem i ich zabi. I zazwyczaj tak robilimy. Wypchnici z miasteczka i meczetu rebelianci wycofali si do szpitala. Z upodobaniem wybierali budynki szpitalne, nie tylko dlatego, e byy due i zwykle solidnie wykonane (a co za tym idzie, daway dobr oson), lecz take dlatego, e wiedzieli o naszej niechci do atakowania szpitali nawet jeli siedzieli w nich terroryci. Jaki czas to trwao, ale dowdztwo wojsk ldowych postanowio w kocu zaatakowa ten budynek. wietnie powiedzielimy zgodnie, kiedy dowiedzielimy si o tym planie. No to do roboty. Ustawilimy stanowisko obserwacyjne w budynku pooonym jakie 200300 metrw od szpitala, oddzielonym od niego otwart przestrzeni. Kiedy tylko rebelianci nas zobaczyli, zaczli do nas wali.

Jeden z nas wystrzeli z carla gustava w grn kondygnacj budynku, z ktrej do nas strzelano. Gustav wybi w cianie ogromniast dziur, a wybuch wyrzuci z budynku mnstwo cia. Eksplozja w duej mierze pozbawia buntownikw ochoty do walki, wic po zdawieniu przez nas nieprzyjacielskiego ognia zameldowaa si armia, eby zaj budynek. Kiedy wojsko dotaro na miejsce, opanowao je prawie bez oporu. Nieliczni rebelianci, ktrych nie zabilimy, zdyli uciec. Z reguy trudno byo oceni, ilu rebeliantw stawia nam czoa podczas tego typu bitew. Nawet maa garstka potrafia cakiem niele si broni. W zalenoci od warunkw tuzin ostrzeliwujcych si z ukrycia mczyzn by w stanie przez dusz chwil powstrzymywa natarcie naszego oddziau. Jednake kiedy rebelianci napotykali znaczne siy, mona byo liczy na to, e mniej wicej poowa zwieje do tyu albo gdzie si tylko uda, byleby uciec. Wczeniej te zabieralimy carla gustava, ale z tego, co wiem, to wanie wtedy po raz pierwszy kogokolwiek za jego pomoc zabilimy, a by moe w ogle po raz pierwszy zdarzyo si to jakiemukolwiek oddziaowi SEALsw. Z ca pewnoci po raz pierwszy uylimy go do zaatakowania budynku. Kiedy wiadomo o tym si rozesza, oczywicie wszyscy chcieli strzela z tej broni. Formalnie rzecz biorc, carl gustav zosta wymylony jako bro przeciwpancerna, ale przekonalimy si, e spisywa si cakiem niele przeciwko budynkom. Do naszych celw w Ar-Ramadi nadawa si wrcz idealnie pocisk po prostu przebija si przez elbetow cian i wyrzuca na zewntrz wszystkich, ktrzy znajdowali si w trafionym pomieszczeniu. Powstae w wyniku eksplozji nadcinienie wymiatao ca zawarto. Mielimy do tej broni rne pociski. (Naley pamita, e zasadniczo traktuje si j raczej jako dziao bezodrzutowe ni jako granatnik przeciwpancerny). Rebelianci wielokrotnie ukrywali si za skarpami albo jakimi innymi dobrze chronicymi ich przeszkodami. W takiej sytuacji mona byo uy pocisku wybuchajcego w powietrzu, ktry eksplodowa nad nimi. Taki wybuch by o wiele gorszy ni cokolwiek, co detonowao na ziemi. Gustava obsuguje si stosunkowo atwo. Trzeba woy podwjne ochronniki suchu (wkadki i nauszniki) i bardzo uwaa, gdzie si stoi, kiedy odpala si pocisk, ale rezultaty robi wraenie. Wkrtce cay pluton chcia obsugiwa gustava sowo daj, e toczono walki o to, kto bdzie z niego strzela. Kiedy ma si zawd polegajcy na zabijaniu, czowiek zaczyna podchodzi do tego kreatywnie. Myli si o tym, w jaki sposb uzyska podczas walki jak najwiksz si ognia. Zaczyna si prbowa wynajdowa nowe pomysowe sposoby likwidowania wroga. W Viet Ram mielimy tak wiele celw, e zaczlimy si zastanawia, jakiego typu broni nie uywalimy jeszcze do ich zabijania.

Nie byo jeszcze trafie z pistoletu? No to trzeba sprbowa przynajmniej raz. Stosowalimy rnego rodzaju bro w celach dowiadczalnych, eby przekona si, jakie s jej moliwoci w boju. Ale czasami by to rodzaj zabawy kiedy walczy si codziennie, czowiek zaczyna szuka jakiej odmiany. Niezalenie od wszystkiego rebeliantw byo mnstwo i mnstwo strzelania. Carl gustav okaza si jednym z najskuteczniejszych rodzajw broni, kiedy trzeba byo radzi sobie z rebeliantami strzelajcymi z budynkw. Mielimy rakiety LAW, ktre byy lejsze i atwiej je byo nosi. Ale zbyt czsto zdarzay si wrd nich niewybuchy. Poza tym kiedy si raz wystrzelio z LAW-a, mona go byo wyrzuci; nie nadawa si do ponownego zaadowania. Carl gustav to byo zawsze mocne uderzenie. Innym rodzajem broni, ktrej cakiem czsto uywalimy, by granatnik kalibru 40 mm. Wyrzutnia jest produkowana w dwch odmianach: pierwsz podwiesza si pod luf karabinu, a druga stanowi samodzieln bro. Mielimy obie wersje. Standardowo uywalimy granatw odamkowych takich, ktre podczas eksplozji zasypuj otoczenie odamkami. Jest to tradycyjny, niezawodny i sprawdzony pocisk przeciwpiechotny. Podczas tej zmiany dostalimy nowy typ granatu wykorzystujcy termobaryczny adunek wybuchowy. Tego typu pociski miay duo wiksz si wybuchu pojedynczy granat wystrzelony w nieprzyjacielskiego snajpera kryjcego si w niewielkiej budowli potrafi obrci w gruzy ca konstrukcj tak silne byo nadcinienie wywoane przez eksplozj. Najczciej oczywicie strzelalimy do wikszych budynkw, jednak rwnie wwczas sia niszczca tego pocisku bya ogromna. Powodowa potn eksplozj, pomienie i kompletne zniknicie wroga. Bylimy zauroczeni t broni. Granatami strzelao si, jak to mwilimy, z poprawk na wiatr: oceniao si dystans, odpowiednio ustawiao si kt wyrzutni i odpalao. Lubilimy strzela z M79, samodzielnej wersji granatnika, ktra po raz pierwszy zostaa uyta w czasie wojny wietnamskiej: miaa celownik, co bardzo uatwiao trafienie w zamierzony punkt. Jednak tak czy owak, czowiek szybko dochodzi do wprawy, poniewa strzelao si naprawd bardzo duo. Ilekro gdzie si wybieralimy, wchodzilimy w kontakt bojowy z przeciwnikiem. To byo cudowne. Taya Kiedy Chris wyjecha na kolejn zmian, zajmowanie si dziemi dao mi porzdnie w ko. Pomagaa mi mama, ktra specjalnie do mnie przyjechaa, ale to by po prostu trudny czas. Chyba nie byam gotowa na kolejne dziecko. Byam wcieka na Chrisa, baam si o niego i nie wiedziaam, czy dam sobie rad z zupenie samodzielnym wychowywaniem niemowlcia i drugiego dziecka, ktre ledwo co nauczyo si chodzi. Syn mia dopiero

ptora roku i wszdzie go byo peno, a jego nowo narodzona siostra nie chciaa si odklei od mamy. Pamitam, e caymi dniami siedziaam po prostu na kanapie i pakaam w szlafrok. Cigle tylko niaczyam creczk i prbowaam karmi synka. Siedziaam i pakaam. Rana po cesarskim ciciu nie goia si dobrze. Niektre kobiety mwiy mi: Ja po tygodniu od cesarki szorowaam podogi i nic mi nie byo. W moim wypadku po szeciu tygodniach nadal mnie bolao i nadal tak naprawd wcale nie chciao si porzdnie zagoi. Byam wcieka, e nie wracam do zdrowia tak szybko jak inne kobiety. (Pniej dowiedziaam si, e to zwykle po drugiej cesarce kobiety tak szybko dochodz do siebie. O tym nikt mi nie powiedzia). Czuam si saba. Wciekaam si na siebie, e nie mam wicej si. Wszystko byo po prostu do dupy. Odlegoci, na jakie strzelaem na wschd od Ar-Ramadi, sprawiy, e najczciej wybieraem .300 win maga, i to ten karabin zaczem nosi stale podczas patroli. Po zajciu szpitala przez wojska ldowe nieprzyjacielski ostrza trwa nadal i wci zdarzay si ataki. W niedugim czasie zaczo si te ostrzeliwanie z modzierzy. Wobec tego urzdzalimy wypady, podczas ktrych walczylimy z rebeliantami prowadzcymi ostrza i wypatrywalimy zag modzierzy. Pewnego dnia urzdzilimy stanowisko w jednopitrowym budynku pooonym niedaleko szpitala. Wybralimy to miejsce, poniewa znajdowao si z pobliu lokalizacji wskazanej przez specjalny sprzt stosowany przez armi do ustalania pozycji, z ktrych wystrzeliwano pociski modzierzowe. Jednak akurat tego dnia rebelianci postanowili si nie wychyla. Moe umieranie zaczynao ich mczy. Pomylaem, e sprbujemy ich jako wykurzy. Zawsze nosiem ze sob amerykask flag ukryt pod pancerzem osobistym. Wycignem j i przewlokem przez jej otworki link paracord (uniwersalny sznurek nylonowy, czasami zwany link spadochronow). Przymocowaem link do krawdzi dachu, po czym spuciem flag, tak eby zwisaa na cianie budynku. W cigu kilku minut pojawio si szeciu rebeliantw z karabinami maszynowymi i zaczli strzela do mojej flagi. Odpowiedzielimy ogniem. Poowa nieprzyjaci pada; pozostali rzucili si do ucieczki. Do dzi mam t flag. Przestrzelili w niej dwie gwiazdy. Moim zdaniem opacao si je powici, eby ich zabi. Podczas kolejnych naszych wypadw rebelianci odsuwali si dalej, starajc si zapewni sobie wicej oson oddzielajcych ich od naszych pozycji. Od czasu do czasu musielimy wzywa wsparcie lotnicze, eby wyposzy ich zza odlegych murw czy waw ziemnych. Z powodu obaw przed zniszczeniem zabudowy cywilnej dowdztwo i piloci niechtnie uywali bomb. Zamiast nich stosowano naloty odrzutowcw przeprowadzajcych ostrzeliwanie z powietrza.

Przysyano te znajdujce si na wyposaeniu marines helikoptery szturmowe: cobry i hueye, z karabinami maszynowymi i rakietami. Pewnego dnia bylimy z szefem na stanowisku obserwacyjnym i w odlegoci jakich 700 metrw wypatrzylimy mczyzn wkadajcego modzierz do baganika samochodu. Zastrzeliem go. Z pobliskiego budynku wyszed inny mczyzna tego zastrzeli mj szef. Wezwalimy atak z powietrza: z samolotu F/A-18 strzelono w samochd rakiet. Nastpiy potne wybuchy pochodne zanim zauwaylimy tych mczyzn, zdyli zaadowa samochd materiaami wybuchowymi.

Wrd picych
Nastpnej nocy albo moe dwie noce pniej przechodziem w ciemnoci przez poblisk wiosk, starajc si nie nadepn lecych na ziemi cia ale nie byy to zwoki, tylko picy Irakijczycy. Na ciepej pustyni irackie rodziny czsto sypiay na zewntrz. Szedem zaj pozycj majc nam umoliwi zapewnienie osony szturmu na plac targowy, gdzie mia sklep jeden z rebeliantw. Wywiad donosi, e stamtd pochodzia bro znajdujca si w samochodzie, ktry wysadzilimy. Razem z czterema innymi chopakami odczyem si od reszty zespou, ktry planowa przeprowadzi szturm nad ranem. Nasze zadanie polegao na tym, by dosta si na miejsce przed nimi, przeprowadzi zwiad i obserwowa teren, a nastpnie osania przybywajcy zesp. Chodzenie noc po terenach opanowanych przez rebeliantw nie byo tak niebezpieczne, jak mogoby si wydawa. Irakijczycy prawie zawsze spali. Bandyci byli przyzwyczajeni do widoku naszych konwojw pojawiajcych si za dnia, a nastpnie znikajcych przed zapadniciem zmroku. Wobec tego zakadali, e wszyscy wracamy na noc do bazy. Nie wystawiali stray ani nie urzdzali posterunkw obserwacyjnych, nie wysyali te oddziaw patrolujcych okolic. Oczywicie trzeba byo uwaa, ktrdy si idzie. Jeden z czonkw mojego plutonu o mao nie nastpi na picego Irakijczyka, kiedy szlimy w ciemnoci do naszego celu. Na szczcie powstrzyma si w ostatniej chwili, dziki czemu moglimy i dalej, nie obudziwszy nikogo. Jak nocne zjawy. Odnalelimy plac targowy i zajlimy pozycje umoliwiajce obserwacj. Waciwie by to niezbyt dugi rzd malekich parterowych chaup penicych funkcj sklepw. Nie byo w nich okien otwierao si drzwi i sprzedawao towar prosto z chaty. Wkrtce po tym, jak usadowilimy si w kryjwce, dostalimy komunikat radiowy, e gdzie w pobliu znajduje si jaki inny amerykaski oddzia. Par minut pniej zauwayem podejrzan grup ludzi. Hej powiedziaem przez radio. Widz czterech goci z kaaszami i w szelkach, wygldaj jak

muda. To nasi? Szelki to rodzaj uprzy albo kamizelki z paskami stosowanej do mocowania wyposaenia bojowego. Ludzie, ktrych widziaem, byli ubrani jak mudahedini. Mwic: wygldaj jak muda, miaem na myli, e nosili na sobie to, co czsto nosili rebelianci na tych terenach: dugie mskie piamy i chusty. (W miastach ubierali si czsto w stylu zachodnim w powszechnym uyciu byy dresy). Tych czterech mczyzn szo od strony rzeki, czyli z kierunku, z ktrego spodziewaem si naszych chopcw. Czekaj, dowiemy si powiedzia cznociowiec po drugiej stronie linii radiowej. Obserwowaem ich. Nie miaem zamiaru do nich strzela nie chciaem w najmniejszym stopniu ryzykowa, e zabij Amerykanina. Troch czasu zajo, nim oddzia odpowiedzia naszemu TOC (orodkowi dowodzenia operacji taktycznych), ktry z kolei musia poczy si z naszym plutonem. Tymczasem ja patrzyem, jak mczyni odchodz. To nie nasi nadesza w kocu odpowied. Nasi si wycofali. wietnie. No to wanie puciem czterech goci w wasz stron. (Jestem pewien, e gdyby nasi byli w tej okolicy, w ogle bym ich nie zobaczy. Przecie to ninja). Wszyscy byli wkurzeni. Cz plutonu, ktra zostaa w humvee, siedziaa w napiciu, lustrujc pustyni w oczekiwaniu na mudahedinw. Ja wrciem do obserwacji terenu, ktry mieli zaatakowa nasi. Mino par chwil i kog widz? Ni mniej, ni wicej, tylko czterech rebeliantw, ktrzy przechodzili wczeniej. Zastrzeliem jednego, ktry z pozostaych snajperw zdj kolejnego, zanim zdyli si ukry. I wtedy za nimi pojawio si kolejnych szeciu czy siedmiu. Rozptaa si strzelanina. Zaczlimy odpala granaty. Reszta plutonu usyszaa odgosy wystrzaw i natychmiast przyjechaa. Ale bojownicy, ktrzy natknli si na nas, zniknli. Pluton straci element zaskoczenia, wobec czego przystpi do rajdu na plac targowy w ciemnoci. Znalelimy tam troch amunicji i kaasznikoww, jednak nie na tyle duo, by uzna to za prawdziwy tajny skad broni. Nigdy nie dowiedzielimy si, co zamierzali rebelianci, ktrzy si nam wymknli. To kolejna tajemnica wojny.

Elita elit

Myl, e wszyscy SEALsi maj ogromny szacunek dla swoich braci z elitarnego oddziau antyterrorystycznego, o ktrym tyle si ostatnio pisze. To elitarna grupa w onie szerszej, i tak ju elitarnej, grupy. W Iraku nie mielimy wielu okazji do wsplnego dziaania. Jedyna sytuacja, kiedy miaem z nimi wicej do czynienia, miaa miejsce par tygodni pniej, kiedy dostalimy si do samego Ar-Ramadi. Doszy ich suchy, e zabijamy tam mas dzikusw, wic wysali jednego ze swoich snajperw, eby przyjrza si, co robimy. Chyba chcieli si dowiedzie, w czym tkwi tajemnica naszego sukcesu. Patrzc wstecz, auj, e nie prbowaem si do nich przyczy. W tamtym czasie nie wykorzystywali tak wielu snajperw jak inne teamy. Wikszo ich zada wykonywali szturmowcy, a ja nie chciaem by szturmowcem. Uwielbiaem to, co robi. Chciaem by snajperem. Uywaem karabinu, zabijaem wrogw. Po co z tego rezygnowa, przenosi si na Wschodnie Wybrzee i jeszcze raz od pocztku zostawa nowym w teamie? A w dodatku, eby udowodni, e czowiek si tam nadaje, trzeba przej co wicej ni szkolenie w stylu BUD/S. Musiabym spdzi wiele lat jako szturmowiec, zanim dostabym si z powrotem na stanowisko snajpera. Po co to wszystko, skoro ju byem snajperem i bardzo mi odpowiadao to, co robi? Teraz jednak, kiedy wiem o tym, jakie przeprowadzali operacje i czego dokonali, myl, e powinienem by si na to zdecydowa. Chopaki z tego teamu uchodz za aroganckich i nieprzecitnie zarozumiaych. To cakowicie nieprawdziwa opinia. Miaem okazj spotka si z kilkoma z nich po wojnie, kiedy przyjechali do prowadzonego przeze mnie orodka szkoleniowego. Niezwykle twardo stpali po ziemi, a mwic o wasnych osigniciach, byli bardzo skromni. Bez dwch zda: auj, e z nimi nie poromansowaem.

Cywile i dzikusy
Ofensywa w Ar-Ramadi oficjalnie si jeszcze nie rozpocza, ale nam nie brakowao zaj. Pewnego dnia dostalimy dane wywiadowcze, z ktrych wynikao, e rebelianci podkadaj ajdiki wzdu pewnej szosy. Pojechalimy tam i objlimy teren obserwacj. Przeprowadzalimy te szturmy na budynki i wypatrywalimy zasadzek urzdzanych na konwoje i amerykaskie bazy. To prawda, e w pewnych okolicznociach odrnienie cywilw od rebeliantw moe by trudne, jednak bandyci nam to uatwiali. Jeli na przykad jaka droga znajdowaa si pod obserwacj prowadzon przez UAV-y (unmanned aerial vehicles, bezzaogowe statki powietrzne), to z chwil gdy ich obsuga zauwaaa, e kto podkada bomb, mona byo nie tylko dokadnie okreli pooenie miny puapki, ale te ledzi rebelianta wracajcego do domu. Dziki temu mielimy doskonae dane wywiadowcze na temat miejsc przebywania bandytw.

Terroryci planujcy zaatakowa Amerykanw przemieszczali si w stron zbliajcych si konwojw albo w poblie bazy w charakterystyczny sposb. Podkradali si z kaasznikowami, trzymajc je gotowe do strzau bardzo atwo byo ich wypatrzy. Oni rwnie uczyli si nas dostrzega. Jeli zajmowalimy jaki dom w niewielkiej wiosce, zwykle ze wzgldw bezpieczestwa zatrzymywalimy mieszkajc tam rodzin w rodku. Okoliczni mieszkacy wiedzieli, e jeli do dziewitej rano ssiedzi nie poka si na zewntrz, znaczy to, e w domu s Amerykanie. Dla kadego rebelianta w okolicy by to jednoznaczny sygna, eby przyj i sprbowa nas zabi. Stao si to tak przewidywalne, e miao si wraenie, jakby rozpisano to wedug jakiego grafiku. Mniej wicej o dziewitej rano zaczynaa si strzelanina; w okolicach poudnia ustawaa. Potem okoo trzeciej, czwartej po poudniu zaczynaa si nastpna. Gdyby nie to, e w gr wchodzio ludzkie ycie, byoby to nawet zabawne. A czasami zabawne bywao w przewrotny sposb. Nie dawao si przewidzie, z ktrej strony bd atakowa, jednak taktyka bya prawie zawsze taka sama. Rebelianci zaczynali od ostrzau z broni automatycznej, wyskakujc troch to tu, to tam. Potem w ruch szy RPG, lawina ognia; w kocu rozpraszali si i starali si uciec. Pewnego dnia zlikwidowalimy grup rebeliantw niedaleko szpitala. Wtedy o tym nie wiedzielimy, ale pniej wywiad wojsk ldowych przekaza nam informacj, e z dowdztwa rebeliantw dzwoniono do kogo, proszc o wicej ludzi do obsugi modzierzy, poniewa zesp atakujcy szpital wanie zosta zabity. Posiki jednak si nie pojawiy. Wstyd. Ich te bymy zabili. Obecnie wszyscy syszeli ju o predatorach, UAV-ach, ktre podczas wojny dostarczaj amerykaskim wojskom mnstwa danych wywiadowczych. Nie wszyscy jednak wiedz, e mielimy te swoje wasne UAV-y w plecakach mae, rcznie wystrzeliwane samolociki o wymiarach zblionych do zdalnie sterowanych modeli, ktrymi w Stanach bawi si dzieci w kadym wieku. Mieciy si do plecaka. Ja sam nigdy adnego nie obsugiwaem, ale wygldao to do odlotowo. Najtrudniejsze przynajmniej tak mi si wydawao byo wysanie samolotu w powietrze. Trzeba byo rzuci go na tyle silnie, eby zacz lecie. Operator odpala silnik, po czym rzuca maszyn przed siebie; wymagao to pewnej wprawy. Poniewa plecakowe UAV-y latay nisko i miay stosunkowo gone silniki, sycha je byo na ziemi. Wydaway charakterystyczne brzczenie i Irakijczycy wkrtce nauczyli si, e ten odgos oznacza, e s pod obserwacj. Kiedy tylko go syszeli, zaczynali by ostroni wobec czego stosowanie tych maszyn mijao si z celem.

W pewnych momentach musielimy stosowa dwa osobne pasma czstotliwoci radiowych: jedno do komunikacji z naszym TOC, drugie do uytku wewntrz plutonu. Drog radiow przekazywano tak wiele informacji, e podczas kontaktu z nieprzyjacielem komunikaty pochodzce z TOC czsto zaguszay nasz wasn czno. Kiedy dopiero zaczynalimy swoje wypady, nasz dowdca kaza, ebymy budzili go za kadym razem, kiedy mamy tika (TIC, troops in contact/combat, kontakt ogniowy). Potem tego kontaktu ogniowego byo tak duo, e dowdca zmieni rozkazy mielimy go powiadamia tylko wtedy, gdy kontakt ogniowy trwa ponad godzin. Pniej rozkaz zmieni si na powiadamianie tylko w wypadku, gdyby kto z naszych zosta ranny. Shark Base bya w tym okresie bezpieczn przystani, ma oaz odpoczynku i rekreacji chocia nie mielimy tam Bg wie jakich wygd. Posadzka bya kamienna, a okna pozastawiane workami z piaskiem. Najpierw byo tak ciasno, e nasze ka polowe niemal si ze sob stykay, a jedynym urozmaicajcym przestrze akcentem byy poustawiane jedne na drugich szafki. Ale nie potrzebowalimy wiele. Wyjedalimy na trzy dni, wracalimy na jeden. Troch spaem, potem mogem spdza reszt dnia na grach komputerowych, rozmawia przez telefon, eby wesprze bliskich, korzysta z komputera. Pniej trzeba byo si szykowa do kolejnego wyjazdu. Podczas rozmw telefonicznych trzeba byo zachowywa ostrono. Kluczow spraw byo bezpieczestwo operacji opsec (operational security), by uy wojskowego skrtu. Nikomu nie mona byo powiedzie niczego pozwalajcego si domyli, co robimy, co planujemy czy nawet co robilimy. Wszystkie rozmowy prowadzone z bazy nagrywano. Byy one ledzone przez specjalne oprogramowanie wyapujce pewne kluczowe sowa; jeli pojawio si ich wystarczajco duo, rozmowa bya przerywana, a prowadzcy j onierz mg mie bardzo powane kopoty. Pewnego razu kto wygada si na temat jakiej operacji i wszystkim odcito czno telefoniczn na tydzie. Zosta porzdnie upokorzony, a od nas oczywicie spotka go dodatkowy opieprz. Wykaza odpowiedni skruch. Czasem sami bandyci uatwiali nam ycie. Pewnego dnia wybralimy si do wioski pooonej przy gwnej drodze i urzdzilimy tam stanowisko. By to dobry punkt; udao nam si zdj paru rebeliantw przechodzcych tdy z zamiarem zaatakowania szpitala. Nagle z drogi skrcia w stron naszego domu ciarwka Bongo niewielki pojazd z szoferk i platform z tyu, na ktrej fachowiec moe wozi swj sprzt. Ta ciarwka zamiast sprztu wioza czterech uzbrojonych bandytw. Kiedy samochd przecina podwrze (na szczcie obszerne), zaczli do nas strzela. Zastrzeliem kierowc i ciarwka si zatrzymaa. Pasaer jadcy z przodu wyskoczy z szoferki

i pobieg na stron kierowcy. Zanim zdy uciec, zastrzeli go jeden z moich kolegw. Reszt rebeliantw trafilimy jednego po drugim, zabijajc wszystkich. Jak chwil pniej na gwnej drodze zobaczyem jadc w nasz stron wywrotk. Nie zwracaem na ni wikszej uwagi do chwili, gdy skrcia na podjazd prowadzcy do zajmowanego przez nas domu i zacza pdzi prosto na nas. Ju wczeniej przesuchalimy wacicieli domu, wiedzielimy wic, e nikt od nich nie jedzi wywrotk. W dodatku prdko, z jak jecha samochd, wskazywaa wyranie, e nie przyjecha tu zaadowa ziemi na skrzyni. Tony trafi kierowc w gow. Wywrotka gwatownie skrcia i wbia si w pobliski budynek. Wkrtce potem nadlecia helikopter i wysadzi ciarwk w powietrze: migna rakieta Hellfire i samochd eksplodowa by wypeniony materiaami wybuchowymi.

W kocu jaki plan


Na pocztku czerwca armia opracowaa plan odbicia Ar-Ramadi z rk rebeliantw. W Al-Falludy odbywao si to tak, e marines szli systematycznie przez miasto, cigajc bandytw, a nastpnie wypychajc ich spomidzy zabudowa. Tutaj to rebelianci sami mieli do nas przychodzi. Cae miasto znajdowao si na obszarze wcinitym midzy drogi wodne a trzsawiska. Dostp ldowy by ograniczony. Eufrat i kana Al-Habbanijja okalay Ar-Ramadi od pnocy i zachodu; przez kad z tych drg wodnych w pobliu pnocno-zachodniego kraca miasta by przerzucony jeden most. Lece na poudniu i wschodzie jezioro, trzsawiska oraz okresowy kana odwadniajcy przyczyniy si do powstania naturalnej granicy oddzielajcej tereny miejskie od wiejskich. Wojska amerykaskie miay wkroczy z obrzey miasta: marines od pnocy, a wojska ldowe z pozostaych trzech kierunkw. Naszym zadaniem byo urzdzanie bastionw w rnych czciach miasta, co miao pokaza, e przejmujemy nad nim kontrol a przede wszystkim sprowokowa nieprzyjaciela do ataku. Z chwil przystpienia rebeliantw do natarcia mielimy odpowiedzie wszystkimi dostpnymi rodkami, urzdza coraz wicej takich punktw oparcia i stopniowo rozszerza kontrol na cae miasto. Cae to miejsce wygldao opakanie. Nie byo tam adnych wadz ale do opisania wczesnej sytuacji w Ar-Ramadi nie wystarcza sowo anarchia. Wjedajcy do miasta obcokrajowcy padali natychmiast ofiar zamachw lub porwa, nawet jeli poruszali si w opancerzonych konwojach. A dla zwykych Irakijczykw miasto byo jeszcze gorszym piekem. Szacunki zawarte w raportach z tamtego okresu podaway, e codziennie dochodzio tam do ponad dwudziestu atakw si rebeliantw na Irakijczykw. Jeli kto w tym miecie chcia zgin, najprociej byo wstpi do policji. Rwnoczenie

szerzya si korupcja. Wojska ldowe przeanalizoway grupy terrorystw dziaajcych w miecie i ustaliy, e s ich trzy rne kategorie: zagorzali islamistyczni fanatycy powizani z Al-Kaid i podobnymi grupami; miejscowi, nieco mniej fanatyczni, chocia nie mniej pragncy zabija Amerykanw; i oportunistyczne gangi przestpcze, ktrych zasadniczym celem byo na tym chaosie zarobi jako na ycie. Pierwsz grup naleao zlikwidowa, poniewa oni nigdy by si nie poddali; w zbliajcej si kampanii to oni mieli by naszym gwnym celem. Natomiast pozostae dwie grupy mona byo przekonywa do opuszczenia miasta albo do zaprzestania zabijania, albo wreszcie do wsppracy z miejscowymi przywdcami plemiennymi. W zwizku z tym plan wojsk ldowych obejmowa te wspprac z przywdcami plemiennymi w celu przywrcenia pokoju na tym obszarze. Mwiono, e udrczeni chaosem spowodowanym przez rebeliantw przywdcy zaczynali mie ju ich dosy i dlatego woleli si ich pozby. Caa sytuacja i plan byy duo bardziej skomplikowane, ni mog to tutaj streci. Jednak dla nas, dziaajcych w terenie, to wszystko nie miao wielkiego znaczenia. Mielimy gdzie te niuanse. Widzielimy i wiedzielimy, e wielu ludzi chce nas zabi. Wic stawialimy im opr.

Dundi
By jeden element tego oglnego planu, ktry wpywa na nasze dziaania, i to niestety nie tak, by je uatwia. W natarciu na Ar-Ramadi miay uczestniczy nie same tylko oddziay amerykaskie. Wicej: udzia nowej armii irackiej w wysiku zbrojnym majcym na celu odbicie miasta i zadbanie o jego bezpieczestwo mia by znaczny i odpowiednio wyeksponowany. Irakijczycy rzeczywicie zostali wyeksponowani. Ale ich udzia bynajmniej nie by znaczny. Zanim ruszyo natarcie, otrzymalimy rozkazy mwice o koniecznoci nadawania irackiego oblicza wojnie byo to okrelenie, ktrego uywao dowdztwo i media, udajc, e tak naprawd to Irakijczycy przejmuj gwn rol w dbaniu o bezpieczestwo wasnego kraju. Szkolilimy irackie oddziay i kiedy byo to wykonalne (nawet jeli niekoniecznie podane), zabieralimy je ze sob na operacje. Pracowalimy z trzema rnymi grupami; wszystkich nazywalimy dundi, czyli po arabsku onierze, chocia formalnie rzecz biorc, niektrzy byli policjantami. Bez wzgldu na to, z jakiej suby pochodzili, byli aoni. Podczas operacji prowadzonych na wschd od miasta mielimy niewielk grupk zwiadowcw. Kiedy wkroczylimy do Ar-Ramadi, korzystalimy ze wsparcia innej grupy, swego rodzaju specjalnej policji. A potem dano nam jeszcze trzeci grup irackich onierzy, ktrych wykorzystywalimy

w wioskach, poza granicami miasta. Podczas wikszoci operacji umieszczalimy ich pomidzy wasnymi siami: Amerykanie z przodu, Irakijczycy w rodku, Amerykanie na tyach. Kiedy bylimy w budynku, oni zajmowali parter, zabezpieczajc go i rozmawiajc z rodzin, jeli jak tam znajdowalimy. Jeli chodzi o ich umiejtnoci bojowe, to byli do dupy. Widocznie najbardziej rozgarnici Irakijczycy zostawali zazwyczaj rebeliantami i walczyli przeciwko nam. Myl, e wikszo naszych dundi miaa serce we waciwym miejscu. Ale eby co z tego wynikao dla skutecznoci ich walki, to nie powiem... Poprzestamy moe na stwierdzeniu, e byli nieudolni, jeli nie wprost niebezpieczni. Pewnego razu razem z SEALsem o imieniu Brad przymierzalimy si wanie do wejcia do jakiego domu. Stalimy na zewntrz przy drzwiach frontowych, a tu za sob mielimy jednego ze swoich dundi; i wtedy akurat zaci mu si karabin. Zachowa si idiotycznie: odbezpieczy bro i pocign za spust, puszczajc seri tu obok mnie. Mylaem, e kule posypay si ze szturmowanego domu. Tak samo myla Brad. Otworzylimy ogie, prujc pociskami przez drzwi. I wtedy usyszaem za sob jakie krzyki. Kto cign Irakijczyka, ktry strzela z zacitego karabinu wtedy skojarzyem, e strzay pochodziy od nas, a nie od kogo ze rodka domu. Dundi na pewno bardzo przeprasza, ale ani wtedy, ani pniej nie byem w nastroju, eby go sucha. Brad wstrzyma ogie, a SEALs, ktry podszed do drzwi, opar si o cian. Jeszcze nie do koca ustaliem, co si, u licha, waciwie stao, kiedy drzwi zostay z hukiem otwarte. Pojawi si w nich starszy mczyzna z trzscymi si rkami. Wejdcie, wejdcie powiedzia. Nic tu nie ma, zupenie nic. Nie wiem, czy zdawa sobie spraw, jak niewiele brakowao, a byaby to szczera prawda. Poza charakterystyczn dla wielu dundi wyjtkow nieudolnoci cechowao ich te zwyczajne lenistwo. Kiedy mwio im si, eby co zrobili, odpowiadali: Inszallah. Niektrzy tumacz to jako jak Bg da. W rzeczywistoci znaczy to nie da rady. Wikszo dundi wstpowaa do armii, eby mie stay zarobek, ale nie palili si do walki, nie mwic ju o umieraniu za swj kraj. Moe jedynie za swoje plemi. Prawdziwa wi wiernoci czy ich z wasnym plemieniem, czyli wielopokoleniow rodzin. A dla wikszoci z nich to, co dziao si w Ar-Ramadi, nie miao z ni nic wsplnego. Zdaj sobie spraw, e znaczna cz tego problemu wynika z okaleczonej kultury istniejcej w Iraku. Ci ludzie przez cae ycie funkcjonowali pod rzdami tyranii. Irak jako kraj nic dla nich nie znaczy, a przynajmniej nic dobrego. Wikszo z nich ucieszya si, e nie ma ju Saddama Husajna, i bya bardzo zadowolona, e odzyskali wolno, ale nie rozumieli, co to naprawd znaczy co znaczy to

wszystko, co wie si z wolnoci. Wadza przestaa ju mwi im, jak maj y, ale te przestaa dawa im je i w ogle dawa cokolwiek. To by wstrzs. A Irakijczycy byli tak opnieni w rozwoju w dziedzinie edukacji i techniki, e Amerykanie czuli si czsto wrd nich, jakby trafili do epoki kamienia. Moglimy im wspczu, ale rwnoczenie nie chcielimy, eby ci ludzie prowadzili za nas t wojn. A dawanie im do rki narzdzi, ktrych potrzebowali do rozwoju, nie naleao do moich zada. Moje zadanie polegao na zabijaniu, a nie na uczeniu. Zadawalimy sobie wiele trudu, eby to wszystko wygldao dla nich jak najlepiej. W pewnym momencie podczas tej kampanii porwano syna miejscowego urzdnika. Dostalimy dane wywiadowcze, e jest przetrzymywany w budynku w pobliu tamtejszej uczelni. Ruszylimy noc, wamujc si przez bram i zajmujc spory budynek, ktry wykorzystalimy jako punkt obserwacyjny. Ja prowadziem obserwacj z dachu, podczas gdy cz moich kolegw zaja docelowy budynek i uwolnia zakadnika, nie napotykajc najmniejszego oporu. Dla miejscowych to byo wielkie wydarzenie. Kiedy wic przyszo robi zdjcie z operacji, wezwalimy swoich dundi. Im przypisano zasug uwolnienia chopaka, a my schowalimy si z tyu. Cisi profesjonalici. Tego rodzaju sytuacje zdarzay si na caym obszarze objtym dziaaniami wojennymi. Jestem pewien, e w Stanach powtarza si mnstwo opowieci o tym, jak dobrze spisuj si Irakijczycy i jak ich szkolimy. Te opowieci trafi prawdopodobnie do podrcznikw historii. Ale to bzdury. Rzeczywisto bya cakiem inna. Moim zdaniem cay ten pomys z nadawaniem wojnie irackiego oblicza by gupi. Jeli chce si wygra wojn, to si na ni idzie i si j wygrywa. Dopiero potem mona szkoli ludzi. Robienie tego w trakcie prowadzenia walk to gupota. Cud, e wszystko nie popieprzyo si jeszcze gorzej, ni to miao miejsce.

COP Iron
Kiedy zblialimy si do wioski, mgieka pyu unoszcego si nad drogami gruntowymi mieszaa si w powietrzu z rzecznym i miejskim odorem. Byo ciemno cho oko wykol: mogo by gdzie midzy pnoc a porankiem. Naszym celem by jednopitrowy budynek pooony w centrum niewielkiej wioski po poudniowej stronie Ar-Ramadi, oddzielonej od gwnej czci miasta torami kolejowymi. Szybko wliznlimy si do domu. Mieszkajcy tam ludzie byli oczywicie zaszokowani i wyranie nieufni. Mimo nocnej pory naszej wizyty nie wydawali si jednak zbyt wrogo nastawieni. Zajli si nimi

nasi tumacze i dundi, a ja wyszedem na dach i rozstawiem sprzt. By 17 czerwca, pocztek dziaa w Ar-Ramadi. Wanie zajlimy miejsce, ktre miao sta si zalkiem COP Iron, pierwszego etapu w naszym marszu na Ar-Ramadi. (COP to skrt od command observation post, posterunek obserwacyjny dowdztwa). Uwanie przygldaem si wiosce. Podczas odprawy powiedziano nam, e mamy spodziewa si zacitych walk, a wszystko, przez co przeszlimy w cigu minionych paru tygodni na wschodzie, tylko umacniao te obawy. Wiedziaem, e w Ar-Ramadi bdzie o wiele gorzej ni w terenie pozamiejskim. Byem spity, ale gotowy. Kiedy zabezpieczylimy budynek i najblisze otoczenie, wezwalimy wojska ldowe. Syszc zbliajce si z oddali czogi, jeszcze dokadniej lustrowaem okolic przez celownik. Bandyci te je syszeli. Mogli si tu pojawi w kadej chwili. Kiedy dotara armia, wydawao si, e nadjecha milion czogw. Zajli pobliskie domy, po czym zaczli budowa mury, by utworzy zamknity kompleks. Rebelianci si nie pojawili. Zajmowanie domu i wioski okazao si prostsze, ni mylelimy z wielkiej chmury may deszcz. Rozgldajc si dokoa, zdaem sobie spraw, e tory oddzielajce zajty przez nas teren od miasta byy prawdziw granic ubstwa. Po naszej stronie mieszkali ludzie biedniejsi a w Iraku, ktry nie jest raczej krain bogatych kurortw, znaczyo to co wicej ni u nas. Waciciele i mieszkacy okolicznych ruder ledwie utrzymywali si przy yciu. Rebelia nic ich nie obchodzia. A my jeszcze mniej ni nic. Kiedy wojska ldowe si rozlokoway, odskoczylimy na jakie 200 metrw, eby osania pracujce ekipy. Nadal spodziewalimy si ostrych walk. Jednak nic si nie dziao. Jedyne ciekawe wydarzenie miao miejsce rano, kiedy zapano upoledzonego umysowo chopaka, ktry bka si po okolicy, piszc co w notesie. Wyglda na szpiega, ale szybko zdalimy sobie spraw, e ma nie po kolei w gowie, i pucilimy go wolno razem z jego gryzmoami. Ten spokj kompletnie nas zaskoczy. Do poudnia siedzielimy bezczynnie. Nie chc powiedzie, e bylimy zawiedzeni, ale... po tym, co nam mwiono, czulimy co w rodzaju rozczarowania. To miao by najniebezpieczniejsze miasto w Iraku?
===LUIgTCVLIA5tAm9PeUlwQXFRJkkjQClML0c0UTVZOFMTZBQ6SiY=

Rozdzia 10

Diabe z Ar-Ramadi
Wchodzimy
Par nocy pniej wszedem na pokad pytkiej odzi marines zwanej SURC (small unit riverine craft, ma odzi rzeczn) i przycupnem za opancerzonym nadburciem. Przy znajdujcych si w pobliu dzioba szedziesitkach czuwali obsugujcy je onierze piechoty morskiej. Moja d razem z drug, ktra zabraa na pokad reszt naszej grupy, popyna w gr rzeki, zmierzajc cicho ku miejscu, do ktrego mielimy zosta przerzuceni. W pobliu mostw i w rnych innych punktach na terenie miasta ukrywali si rebelianccy szpiedzy. Gdybymy poruszali si po ldzie, ledziliby nasze posunicia. Jednak na wodzie nie stanowilimy dla nich bezporedniego zagroenia i nie zwracali na te szlaki zbyt wiele uwagi. Pynlimy ze sporym bagaem. Nastpny przystanek mielimy w pobliu centrum miasta, gboko na terytorium wroga. odzie ostronie dotary do brzegu, wpywajc prosto na brzeg kanau. Wstaem i zbliyem si do rampy przy dziobie, a kiedy schodziem na ld, o mao nie straciem rwnowagi. Podbiegem truchtem na suchy ld, po czym zatrzymaem si i zaczekaem, a dotrze do mnie reszta plutonu. Zabralimy ze sob do odzi omiu Irakijczykw. Wliczajc w to tumaczy, stanowilimy oddzia w sile ponad dwch tuzinw ludzi. Marines zepchnli odzie do wody i odpynli. Zajem pozycj na szpicy i zaczem i ulic w stron naszego celu. Z przodu wyaniay si niewysokie budowle; biegnce midzy domami alejki i szersze drogi ukaday si w labirynt urozmaicony gdzieniegdzie zarysem wikszych budynkw. Nie zaszedem zbyt daleko, kiedy zgas mi laser na karabinie. Wyczerpaa si bateria. Zatrzymaem pochd. Co jest, do cholery? zapyta kapitan, ktry natychmiast pojawi si obok mnie. Musz zmieni bateri wyjaniem. Bez lasera celowabym na lepo: rwnie dobrze mgbym nie celowa wcale. Nie teraz. Wyprowad nas std. Dobra. Wic wznowiem marsz, a doszlimy do najbliszego skrzyowania. W ciemnociach dostrzeglimy przed sob jak posta idc wzdu brzegu pytkiego rowu. Zauwayem zarys broni i przez chwil

wpatrywaem si z uwag, eby ustali, jaki to karabin. AK-47 z dodatkowym magazynkiem doklejonym do tego, ktry by ju zaadowany. Muda. Mudahedin. Wrg. Zwrcony by do mnie plecami i patrzy raczej w gb ulicy ni w stron rzeki, ale by dobrze uzbrojony i gotw do walki. Bez lasera strzelabym na lepo. Daem znak kapitanowi. Zbliy si natychmiast, stan tu za mn i bum! Zastrzeli rebelianta. By rwnie cholernie bliski pozbawienia mnie bbenka w uchu, bo wypali w odlegoci jakich 10 centymetrw od mojej gowy. Nie miaem czasu go skl. Kiedy Irakijczyk upad, podbiegem do przodu, chcc si upewni, e nie yje, i sprawdzi, czy w pobliu nie ma ich wicej. W lad za mn pody cay pluton, rozbiegajc si na boki, eby zapa naroniki. Go ju nie y. Wziem jego kaasznikowa. Mijajc po drodze kilka mniejszych budynkw, pobieglimy ulic do domu, ktry mielimy zaj. Znajdowalimy si kilkaset metrw od rzeki, tu obok dwch gwnych ulic, ktre daway dostp do tej czci miasta. Podobnie jak wiele irackich domw nasz cel by otoczony murem niespena dwumetrowej wysokoci. Brama bya zamknita, wic przewiesiem M4 przez rami, wyjem pistolet i uywajc wolnej rki, wspiem si na mur. Kiedy dostaem si na gr, zobaczyem, e na podwrzu pi jacy ludzie. Zeskoczyem, trzymajc ich na muszce i spodziewajc si, e ktry z kolegw z plutonu doczy do mnie, eby pomc mi otworzy bram. Czekaem. I czekaem. I czekaem. No, dalej szeptaem. Chodcie tu. Cisza. No, chodcie! Paru Irakijczykw zaczo si porusza. Ostronie ruszyem do bramy, wiedzc, e w razie kopotw mog liczy tylko na siebie. Byem cakiem sam: oddzielony od reszty chopakw grubym murem i zamknit bram, mierzyem z pistoletu do jakiego tuzina przeciwnikw. Dotarem do bramy i udao mi si wyama zamek. Wpuciem pluton i naszych irackich dundi. Wbiegli na podwrze i otoczyli picych ludzi. (Okazao si, e za murem powstao mae zamieszanie, wskutek czego nikt nie zorientowa si, e jestem sam po drugiej stronie). Ludzie picy na podwrzu okazali si po prostu wielopokoleniow rodzin. Kilku chopakw bez oddania strzau obudzio ich, zebrao razem i przeprowadzio w bezpieczne miejsce. Tymczasem reszta

oddziau wbiega do budynkw (obok gwnego budynku sta mniejszy domek), czyszczc jak najszybciej poszczeglne pomieszczenia. Kiedy sprawdzili, e na zajmowanym terenie nie ma broni i bomb ani niczego podejrzanego, pognaem na dach. Wybralimy ten obiekt midzy innymi ze wzgldu na jego wysoko gwny budynek by dwupitrowy, dziki czemu miaem dobry widok na otaczajce go tereny. Nie wida byo adnych ruchw. Jak na razie wszystko dobrze. cznociowiec przekaza przez radio komunikat dla wojsk ldowych: Budynek zabezpieczony. Moecie przyjeda. Dom, ktry wanie zajlimy, mia sta si COP Falcon. Po raz kolejny zrobilimy to bez walki.

Starszy bosman/planista
Nasi dowdcy na najwyszym szczeblu pomagali planowa dziaania prowadzone przez COP Falcon, wsppracujc bezporednio z dowdztwem wojsk ldowych. Kiedy mieli ju tego dosy, zwrcili si do dowdztwa plutonu i poprosili, ebymy my si tym zajli. Zostaem wczony w proces planowania strategicznego w wikszym ni kiedykolwiek wczeniej zakresie. Miaem mieszane uczucia. Z jednej strony moje dowiadczenie i wiedza rzeczywicie mogy si do czego przyda. Z drugiej strony musiaem w zwizku z tym wykonywa prac, ktrej nie lubi. Wydawaa mi si nieco papierkowa albo biurokratyczna dla krawaciarzy, by uy okrelenia ze wiata cywilw. Majc zaszeregowanie pacowe E-6, byem jednym ze starszych stopniem chopakw w plutonie. Zazwyczaj w takim oddziale znajduje si modszy chory marynarki (E-7), ktry jest najstarszym z podoficerw, oraz LPO (lead petty officer, podoficer w stopniu starszego bosmana sztabowego). Na og ten drugi ma zaszeregowanie E-6 i jest tylko jeden w plutonie. U nas byo dwch z E-6. Ja byem modszy, z czego bardzo si cieszyem, bo funkcj LPO peni Jay, drugi z nas z E-6, dziki czemu mnie omijaa caa masa papierkowych obowizkw zwizanych z tym stanowiskiem. Z drugiej strony cieszyem si przywilejami zwizanymi ze swoim stopniem. Byo to dla mnie co w rodzaju bajki o Zotowosej i trzech niedwiedziach: miaem zbyt wysoki stopie, eby zajmowa si gwnianymi robotami, a zbyt niski, eby si bra do polityki. Doskonale mi to odpowiadao. Nie znosiem siedzenia przy komputerze i caego tego planowania. Nie wspomn ju o przygotowywaniu prezentacji w formie pokazu slajdw. Wolabym raczej powiedzie po prostu: Hej, ruszajcie za mn; w trakcie akcji poka wam, co bdziemy robi. Ale spisanie tego wszystkiego byo istotne: gdybym pad, kto inny mgby zaj moje miejsce i wiedziaby, co robi.

Od jednej papierkowej roboty niemajcej nic wsplnego z planowaniem misji si nie wywinem: od pisania ocen chopakw z E-5. Szczerze tego nie znosiem. (Jay zorganizowa sobie jaki wyjazd i zostawi spraw na mojej gowie jestem pewien, e on te nie chcia si tym zajmowa). W sumie jednak dobrze si stao, bo przy okazji zdaem sobie spraw, jak dobrych mamy ludzi. W tym plutonie nie byo ani jednego dupka to bya naprawd wyjtkowa grupa. Odpowiedni stopie i dowiadczenie to jeden z powodw, dla ktrych dowdcy chcieli wczy mnie w planowanie. Drugim byo to, e snajperzy odgrywali coraz bardziej aktywn rol w bitwie. Uywajc terminologii wojskowej, stalimy si czynnikiem zwielokrotniajcym si bojow: bylimy w stanie zrobi duo wicej, ni mogaby na to wskazywa sama tylko nasza liczba. Wikszo decyzji dotyczcych planowania dotyczya szczegw: ktre budynki najlepiej nadaj si na stanowiska obserwacyjne, jak drog do nich dotrze, jakim rodkiem transportu zorganizowa przerzut, co mamy zrobi po zajciu pierwszych budynkw itd. Cz decyzji moga dotyczy bardzo delikatnych spraw, na przykad tego, jak dosta si do kryjwki snajperskiej. Na og wolelimy przedostawa si do niej w sposb jak najbardziej skryty. Czyli najlepiej na piechot, jak to czynilimy w niektrych wioskach. Jednak nie naleao chodzi pieszo wskimi zamieconymi przejciami za duo haasu, za due ryzyko, e wpadnie si na ajdika albo w zasadzk. Wikszo ludzi ma bdne wyobraenie, e oddziay specjalne zawsze dostaj si na teren akcji, skaczc na spadochronach albo zjedajc szybk lin. Oczywicie stosujemy obie te metody, kiedy trzeba, ale w Ar-Ramadi ani razu nie bylimy dostarczani z powietrza. Helikoptery maj pewne zalety, midzy innymi szybko i moliwo pokonywania stosunkowo duych odlegoci. S jednak rwnie gone i w miejskim otoczeniu cigaj na siebie uwag. No i stosunkowo atwo je zestrzeli. W tym wypadku ze wzgldu na pooenie Ar-Ramadi oraz naszego celu bardzo sensownym rozwizaniem okaza si transport drog wodn. Pozwolio nam to dosta si niedaleko obszaru docelowego skrycie, stosunkowo szybko i z mniejszym ryzykiem kontaktu z nieprzyjacielem ni w wypadku uycia drg ldowych. Jednak ten wybr postawi przed nami nieoczekiwany problem nie mielimy wasnych odzi. Zazwyczaj SEALsi wsppracuj ze Special Boat Teams (zespoami odzi specjalnych), ktre w tamtym czasie i wczeniej znane byy jako Special Boat Units, SBU (jednostki odzi specjalnych). Misja pozostaa ta sama, zmienia si tylko nazwa. Pywaj szybkimi odziami i dostarczaj SEALsw na miejsce akcji, a potem ich stamtd zabieraj; jedna z takich odzi przypyna nam na pomoc, kiedy zgubilimy si na wybrzeu Kalifornii podczas szkolenia. W kraju zdarzay si czasem drobne tarcia w knajpach midzy SEALsami a chopakami z SBU. Mona byo na przykad usysze, e ci z SBU twierdz, e s SEALsami. Chopcy z teamw uwaali a czasami mwili to gono e to tak, jakby takswkarz twierdzi, e jest gwiazd filmow, bo

podwiz kogo do studia. Niewane. Maj tam cholernie dobrych goci. Na pewno nie potrzeba nam wszczynania bjek z kim, kto nam pomaga. Ale te animozje s i po drugiej stronie. Nasz problem w Ar-Ramadi wzi si z tego, e jednostka, ktra z zaoenia miaa z nami wsppracowa, odmwia nam wsparcia. Powiedzieli nam, e s zbyt wanym elementem si zbrojnych, eby z nami pracowa. Dokadnie rzecz biorc, twierdzili, e musz by w gotowoci na uytek jakiej jednostki o wyszym priorytecie w razie gdyby byli jej potrzebni. A nie byli. Przepraszam bardzo: jestem pewien, e do ich zada naleao udzielanie wsparcia kademu, kto go potrzebowa. Ale dobrze, niewane. Rozejrzelimy si dokoa i znalelimy jednostk marines, ktra miaa na wyposaeniu odzie SURC mae jednostki o pytkim zanurzeniu, ktre mogy dobija do samego brzegu. Byy opancerzone i miay karabiny maszynowe na dziobie i na rufie. Ich zaogi to byli twardziele. Robili wszystko to, co byo zadaniem SBU. Jedyn rnic byo to, e marines nam pomogli. Wiedzieli, jakie jest ich zadanie. Nie udawali, e s kim innym. Ograniczali si do tego, eby zawie nas na miejsce w jak najbezpieczniejszy sposb. A kiedy nasz misja dobiegaa koca, przypywali po nas nawet jeli to bya ewakuacja pod ostrzaem. Ci marines potrafili pojawi si w okamgnieniu.

COP Falcon
Wojska ldowe nadjechay czogami, transporterami opancerzonymi i ciarwkami. onierze dwigali worki z piachem i umacniali sabe punkty budynku. Dom, na ktrego dachu przebywalimy, znajdowa si na rogu tworzcego liter T skrzyowania dwch gwnych ulic, z ktrych jedn nazywalimy Sunset (Zachodzcego Soca). Wojsko wybrao ten punkt ze wzgldu na jego strategiczne pooenie; byo to miejsce spowolnienia ruchu i jednoczenie cakiem wyrany sposb zaznaczenia obecnoci w miecie. Te same czynniki sprawiay rwnie, e stao si ono pierwszorzdnym celem rebeliantw. Czogi od razu zwrciy ich uwag. Kiedy przybyy, w stron naszego budynku zaczo zblia si dwch bandziorw. Byli uzbrojeni w kaasznikowy by moe w swojej gupocie myleli, e uda im si wystraszy pojazdy opancerzone. Poczekaem, a znajd si w odlegoci mniejszej ni 200 metrw od czogw, po czym ich zdjem. To byy atwe strzay: trafiem ich, zanim zdyli przygotowa zorganizowany atak. Upyno par godzin. Cigle miaem okazj postrzela rebelianci badali teren, pojedynczo lub

w parach, prbujc przelizn si na nasze tyy. Ani razu nie zrobio si niebezpiecznie, ale by to cigy strumie okazji do oddawania strzaw. Pniej mwiem, e to byo jak pojedyncze wytryski. Dowdca wojsk ldowych szacowa, e w cigu pierwszych dwunastu godzin walki zabilimy dwa tuziny rebeliantw. Nie jestem pewien, czy to byy dokadne rachunki, ale ja sam pooyem paru ju pierwszego dnia, kadego jednym strzaem. Nie by to szczeglny pokaz umiejtnoci strzeleckich wszyscy znajdowali si w odlegoci niespena 400 metrw lub mniejszej. Na tym dystansie karabin .300 Win Mag jest niezrwnany. Mimo e nadal byo ciemno, armia miaa ju wystarczajco siln obron w COP Falcon, eby si tam samodzielnie utrzyma, gdyby zostali zaatakowani. Zszedem z dachu i razem z chopakami ponownie ruszylimy w gb miasta, podbiegajc kilkaset metrw dalej do podupadego budynku mieszkalnego. Budowla ta, jedna z najwyszych w okolicy, dawaa dobry punkt widokowy nie tylko na COP Falcon, ale i na reszt terenu. Nazwalimy j trzypitrowcem; przez znaczn cz bitwy, ktra miaa si rozpocz, staa si naszym domem z dala od domu. Dostalimy si tam bez problemu. Budynek by pusty. Przez reszt nocy niewiele si dziao. Kiedy jednak pojawio si soce, pojawiy si te typy spod ciemnej gwiazdy. Nasi wrogowie szturmowali COP Falcon, ale robili to nieudolnie. Podchodzili, podjedali samochodami i motorowerami, prbujc dosta si na tyle blisko, by mc zaatakowa. Za kadym razem wida byo jak na doni, co zamierzaj: podjedali na przykad we dwch na motorowerze. Pierwszy mia kaasznikowa, a drugi granatnik. No nie, dajcie spokj. Nie brakowao nam okazji do strzelania. Trzypitrowiec stanowi wietn kryjwk snajpersk. By najwyszym budynkiem w okolicy i nie dao si podej do niego na tyle blisko, eby zacz strzela, nie naraajc si samemu na nasz ogie. Moglimy bez trudu odstrzeliwa atakujcych. Dauber twierdzi, e w cigu pierwszych dwudziestu czterech godzin zdjlimy dwudziestu trzech goci; w kolejnych dniach mielimy duo wicej celw. Oczywicie po oddaniu pierwszego strzau nasza kryjwka snajperska zamienia si w stanowisko strzeleckie. Jednak w pewnym sensie nie zwracaam uwagi na to, e jestem celem atakw uwaaem po prostu, e rebelianci uatwiaj mi zadanie: kiedy do nas strzelali, atwiej byo mi ich zabija.

Numer 100 i 101

O ile trudno przypomnie sobie rwnie nijak akcj jak ta zwizana z COP Iron, o tyle dziaania w okolicy COP Falcon byy czym dokadnie odwrotnym: tempo byo ostre i naprawd nie brakowao akcji. Obz US Army stanowi wyrane zagroenie dla rebeliantw, dlatego starali si oni przegna naszych onierzy. Pyna do nas istna powd ciemnych typw. A nam dziki temu byo tylko atwiej ich pokona. Bardzo szybko po rozpoczciu ofensywy w Ar-Ramadi osignem istotny dla snajpera kamie milowy: w czasie tej zmiany zaliczyem swj setny i sto pierwszy potwierdzony strza. Jeden z chopakw zrobi mi zdjcie dla potomnoci, jak trzymam uski. Podczas tej zmiany odrobin rywalizowalimy wrd kilku snajperw, kto bdzie mia najwicej zalicze. Nie ebymy mieli a tak wielki wpyw na te liczby bardziej byy odbiciem tego, ile mielimy celw. To bya po prostu kwestia fartu kady chcia mie jak najwicej trafie, ale niewiele mona byo zrobi, eby to poprawi. Chciaem by najlepszym snajperem. Najpierw byo nas trzech z najwiksz liczb trafie; potem na czoo zacza wysuwa si dwjka. Mj rywal nalea do siostrzanego plutonu i operowa po wschodniej stronie miasta. W pewnym momencie suma jego trafie znaczco wzrosa i wyszed na prowadzenie. Akurat wtedy w naszej czci miasta przebywa nasz wielki szef i sprawdza, jak si spisuj plutony. W ramach tej pracy podsumowywa osignicia snajperw. Kiedy ten drugi strzelec wysun si na czoo, szef prbowa troch mnie podrani. Pobije twj rekord zaartowa. Przy si lepiej do tego karabinu. No i wyrwnaem wynik naprawd szybko nagle stao si tak, jakby wszystkie cuchnce bandziory z caego miasta pchay mi si w celownik. Suma moich trafie skoczya w gr i nikt ju nie mg mnie dogoni. Zwyky fart. Na wszelki wypadek wyjaniam, e potwierdzone miertelne trafienia to tylko te trafienia, ktrych wiadkiem by jeszcze kto inny poza samym snajperem, a dodatkowo mier wroga zostaa potwierdzona. Jeli wic trafiem kogo w brzuch i zdoa odczoga si gdzie na bok, gdzie nie byo wida, jak wykrwawia si na mier, to ten strza nie by liczony.

Praca z armi
Kiedy po paru dniach pocztkowe ataki ustay, wrcilimy z trzypitrowca pieszym patrolem do COP Falcon. Tam spotkalimy kapitana jednostki i powiedzielimy mu, e chcemy dziaa przy bazie Falcon

i nie musie co par dni wraca a do Camp Ramadi. Da nam mniejszy domek, przeznaczony dla dalszej rodziny. Zostalimy adoptowani przez armi. Powiedzielimy mu te, e pomoemy mu wyczyci dowolny teren, ktry tylko bdzie chcia. Jego zadanie polegao na oczyszczeniu miasta wok COP Falcon, a nasze na tym, by mu w tym pomc. Gdzie macie najgorszy punkt? spytalimy. Pokaza nam. No to tam idziemy powiedzielimy. Pokrci gow i przewrci oczami. Jestecie stuknici powiedzia. Moecie tu mieszka, moecie si tu urzdzi, jak chcecie, moecie i, gdzie chcecie. Ale musicie wiedzie, e jak gdzie std pjdziecie, to nie bd przyjeda was stamtd wyciga. Za duo tu ajdikw. Nie mam zamiaru straci czogu. Nie mog sobie na to pozwoli. Podobnie jak pewnie wielu onierzy z wojsk ldowych ten kapitan patrzy na nas z pocztku sceptycznie. Wszyscy oni zakadali, e naszym zdaniem jestemy lepsi od nich, e mamy nadmuchane ego i tylko si przechwalamy, a tak naprawd nic nie umiemy. Kiedy przekonywali si, e nie zachowujemy si, jakbymy uwaali si za lepszych od nich bylimy bardziej dowiadczeni, owszem, ale nie zadzieralimy z tego powodu nosa, jeli wiecie, co mam na myli wwczas zazwyczaj zmieniali zdanie. Nawizywalimy dobre stosunki robocze z ich jednostkami, a nawet przyjanie, ktre trwaj do dzi. Jednostka podlega temu kapitanowi wykonywaa operacje polegajce na izolacji i przeszukaniu: zajmowali cay kwarta i przeszukiwali budynek po budynku. Zaczlimy pracowa razem z nimi. Prowadzilimy patrole za dnia, eby zaznaczy swoj obecno chodzio o to, eby cywile regularnie widywali nasze oddziay i nabierali pewnoci, e bdziemy ich chroni, albo przynajmniej, e zamierzamy tam pozosta. Poowa plutonu bya na stanowisku obserwacyjnym, podczas gdy reszta sza na patrol. Urzdzalimy mnstwo takich stanowisk obserwacyjnych w pobliu trzypitrowca. Ci, ktrzy byli na dole na patrolu, prawie zawsze wchodzili w kontakt ogniowy z nieprzyjacielem. Ja byem na grze z innymi snajperami i przygwadalimy kadego, kto prbowa zaatakowa naszych na dole. Zdarzao nam si te urzdza wypady na odlego powyej 400 metrw, na p kilometra i dalej, wchodzc w gb terytorium tubylcw, wyszukujc i wyczekujc bandziorw. Zajmowalimy wysunite stanowiska obserwacyjne przed jednym z patroli wojsk kapitana. Kiedy tylko pojawiali si jego ludzie, cigali do siebie mas rebeliantw. Wtedy my do nich strzelalimy. Odwracali si do nas i prbowali odpowiada ogniem; wtedy wybijalimy ich do nogi. Bylimy obrocami, przynt i pogromcami. Po paru dniach przyszed kapitan i powiedzia: Nieli z was twardziele. Moecie chodzi, gdzie chcecie: jak bdziecie mnie potrzebowa, przyjd wam z odsiecz. Podjad czogiem, gdzie bdzie trzeba.

I od tej chwili moglimy liczy na jego pene zaufanie i wsparcie. Pewnego poranka byem na stanowisku na trzypitrowcu, kiedy w pobliu kilku naszych chopakw wyszo na patrol. Kiedy przymierzali si do przejcia na drug stron jezdni, zauwayem rebeliantw idcych J Street, ktra bya jedn z gwnych drg w tej okolicy. Pooyem kilku trupem. Nasi si rozpierzchli. Nie wiedzc, co si dzieje, ktry z nich wkurzony dopytywa przez radio, dlaczego do nich strzelam. Strzelam nad wami powiedziaem. Popatrzcie w gb ulicy. Rebeliantw zaczo napywa coraz wicej i doszo do ostrej strzelaniny. Zobaczyem gocia z RPG; ustawiem na nim celownik i delikatnie pocignem za spust. Pad. Par chwil pniej pojawi si jeden z jego kumpli, chcc zabra granatnik. Pad. Trwao to dusz chwil. W gbi kwartau inny buntownik z kaasznikowem prbowa strzela do naszych. Pooyem go trupem a potem pooyem trupem gocia, ktry przyszed po jego karabin, a potem jeszcze jednego. Otoczenie obfitujce w cele?! To mao powiedziane: na drodze a roio si od rebeliantw. W kocu dali za wygran i zniknli. Nasi chopcy kontynuowali patrol. Tego dnia dundi mieli okazj przekona si, co to znaczy akcja; dwch z nich zgino w trakcie wymiany ognia. Pamitam, e ciko byo tego dnia prowadzi na bieco ewidencj zalicze, ale wydaje mi si, e cznie bya to najwiksza liczba, jak kiedykolwiek udao mi si osign jednego dnia. Kapitan wojsk ldowych mia do nas ogromne zaufanie. Przekonalimy si o tym, kiedy przyszed do nas pewnego dnia i powiedzia: Suchajcie, musicie co dla mnie zrobi. Zanim wrc do kraju, chciabym chocia raz strzeli sobie z armaty czogowej. Rozumiemy si? No to czekam na wezwanie. Wkrtce potem bralimy udzia w jakiej wymianie ognia i nawizalimy czno radiow z jego jednostk. Wezwalimy go na pomoc, przyjecha czogiem i strzeli, jak chcia. W kolejnych dniach zdarzyo si to jeszcze wiele wicej razy. Kiedy kapitan wyjeda z Ar-Ramadi, mia na liczniku trzydzieci siedem strzaw z armaty czogowej.

Modlitwy i pasy z amunicj


Przed kad operacj cz plutonu zbieraa si na wspln modlitw. Prowadzi j Marc Lee, mwic

zwykle to, co czu, zamiast odmawia jakie wyuczone na pami modlitwy. Ja nie modliem si za kadym razem, kiedy wychodzilimy, ale dzikowaem Bogu kadego wieczora, kiedy wracaem. By jeszcze jeden rytua odprawiany przez nas z okazji powrotu do bazy: cygara. Po kadej operacji paru z nas zbierao si razem i palio cygara. W Iraku mona byo dosta kubaskie; palilimy Romeo y Julieta numer 3. To by nasz rytua na zakoczenie dnia. W pewnym sensie wszystkim nam wydawao si, e jestemy niezwycieni. W innym sensie kady z nas godzi si take z tym, e moe umrze. Nie skupiaem si na mierci ani zbyt dugo nad tym nie rozmylaem. Raczej bya to myl czajca si gdzie daleko na horyzoncie. W trakcie tej zmiany wymyliem mocowany do nadgarstka may pas na amunicj niewielki pojemnik na naboje, ktry pozwala mi atwo adowa amunicj bez potrzeby zmieniania uoenia ciaa przy karabinie. Do swojego wynalazku uyem pojemnika zaprojektowanego do mocowania do kolby. Odpowiednio go przyciem, po czym przeplotem przez niego kawaek sznurka i przymocowaem sobie do lewego nadgarstka. Strzelajc, trzymaem na og pi zwinit pod kolb, pomagajc sobie w ten sposb celowa. Dziki temu miaem blisko pasek z amunicj. Mogem strzela i siga praw rk po nowe naboje, a jednoczenie ani na moment nie odrywa oka od celownika. Jako gwny snajper staraem si pomaga nowym, mwic im, na jakie szczegy maj zwraca uwag. Rozpozna rebelianta mona byo nie tylko po tym, e jest uzbrojony, ale te po sposobie, w jaki si porusza. Teraz ja udzielaem innym tych samych wskazwek, ktrych mnie udzielano kiedy, na pocztku bitwy o Al-Fallud wydawao mi si, e mino od tamtego czasu milion lat. Nie bj si pocign za spust mwiem do jednego z modszych snajperw. Suchaj, Dauber, jeli zasady uycia siy pozwalaj, to go zdejmuj. Nowych czsto cechowaa lekka niepewno. Chyba wszyscy Amerykanie s odrobin niepewni, czy powinni strzela pierwsi, nawet kiedy wida jak na doni, e zostalimy albo wkrtce zostaniemy zaatakowani. Nasi wrogowie najwyraniej nie mieli tego rodzaju problemw. Ale dziki odrobinie dowiadczenia nasi chopcy te si ich pozbywali. Nigdy jednak nie byo wiadomo, jak kto si zachowa w sytuacji stresu zwizanego z walk. Dauber spisywa si naprawd dobrze wrcz wietnie. Ale zauwayem, e u niektrych snajperw to dodatkowe napicie pogarszao celno i pudowali w sytuacjach, z ktrymi nie mieliby najmniejszych problemw podczas szkolenia. Szczeglnie pamitam jednego wietny go i dobry SEALs ktry

w pewnym okresie cakiem sporo pudowa. Po prostu nie sposb byo przewidzie, jak kto na to wszystko zareaguje. W Ar-Ramadi a roio si od buntownikw, ale oprcz nich mieszkao tam bardzo duo ludnoci cywilnej. Zdarzao si, e nagle na terenie objtym wymian ognia pojawiali si zwykli mieszkacy. Nie moglimy si nadziwi, co te oni maj w tych swoich gowach. Pewnego dnia bylimy w domu w innej czci miasta. Nawizalimy kontakt ogniowy z grupk rebeliantw, cakiem sporo ich zabilimy, po czym czekalimy, bo akurat nastpia chwila ciszy w czasie akcji. Bandyci byli prawdopodobnie w pobliu, czyhajc na kolejn szans do ataku. Zwykle rebelianci ukadali na rodku drogi kamienie, eby ostrzec innych, gdzie jestemy. Cywile, widzc te kamienie, zazwyczaj szybko si orientowali w sytuacji i trzymali si z dala. Zdarzao si, e mijay cae godziny, zanim w tym samym miejscu znw si kto pojawi i oczywicie po tak dugim czasie takich ktosiw zwykle byo wielu, mieli bro i prbowali nas zabi. Nie wiadomo, dlaczego akurat wtedy w miejscu niedawnej strzelaniny pojawi si rozpdzony samochd i nie zwalniajc, przejecha po uoonych kamieniach, po czym pomkn w nasz stron, mijajc po drodze zwoki zastrzelonych mczyzn. Rzuciem w jego stron granat hukowo-byskowy, ale to nie powstrzymao kierowcy. Wobec tego strzeliem w mask samochodu. Kula przesza na wylot przez komor silnika. Kierowca zatrzyma pojazd i wystrzeli z niego jak z procy, drc si i podskakujc. Razem z nim jechay dwie kobiety. To musieli by najgupsi ludzie w caym miecie, bo nawet po tym wszystkim zachowywali si, jakby byli niewiadomi naszego istnienia i grocego im niebezpieczestwa. Ruszyli w stron zajtego przez nas domu. Rzuciem kolejny granat hukowo-byskowy i wreszcie zaczli si cofa tam, skd przyjechali. W kocu najwyraniej zauwayli zwoki, od ktrych roio si wkoo, i zaczli krzycze. Zdaje si, e wyszli z tego cao z wyjtkiem kierowcy, ktry zosta ranny w stop. Ale to cud, e nie zginli. Tempo dziaa byo bardzo szybkie. Zaczynalimy si uzalenia. Niecierpliwie rozgldalimy si za akcj. Kiedy bandyci si ukrywali, prbowalimy jako ich wywabia, eby mc ich zastrzeli. Jeden z nas mia chust, z ktrej zrobilimy co w rodzaju gowy mumii. Ubrana w gogle i hem wygldaa prawie onierz a na pewno moga tak wyglda z kilkuset metrw. Pewnego dnia, kiedy tempo akcji spado, zatknlimy j na drgu i wystawialimy zza krawdzi dachu, starajc si cign nieprzyjacielski ogie. Paru rebeliantw si pokazao i ustrzelilimy ich. Zabijalimy wroga masowo. W pewnych okresach mielimy na stanowiskach obserwacyjnych tak skuteczno, e nasi chopcy na

ulicach zaczynali zachowywa si troch nieostronie. Kiedy zauwayem, e id rodkiem drogi, zamiast posuwa si skrajem i wykorzystywa wszystkie moliwe osony w postaci cian i otworw w murach. Wywoaem ich przez radio. Hej, a nie powinnicie przypadkiem chodzi od osony do osony? zapytaem, strofujc ich delikatnie. Ale po co? odpowiedzia mi jeden z kumpli z plutonu. Wy nas osaniacie. Moe chcia obrci to w art, ale ja potraktowaem spraw powanie. Jak czego nie widz, to was nie ochroni powiedziaem. A jak mi si co wczeniej nie poruszy ani nie bynie, to dowiem si o gociu dopiero wtedy, kiedy zacznie do was wali. Owszem, kiedy ju was zastrzeli, mog go potem ubi, ale to wam chyba specjalnie nie pomoe. Ktrej nocy wracalimy do Shark Base i wdalimy si w kolejn wymian ognia, jedn z tych szybkich, po ktrych przeciwnicy brali nogi za pas i uciekali. W pewnym momencie nadlecia granat, ktry eksplodowa w pobliu paru moich kolegw. Rebelianci uciekli, a my pozbieralimy si i zaczlimy i dalej. Brad, co ci jest w nog? zapyta jeden z chopakw z plutonu. Brad spojrza w d. Ca nog mia we krwi. Nic powiedzia. Okazao si, e dosta w kolano stalowym odamkiem. Moe i wtedy go nie bolao trudno powiedzie, ile byo prawdy w jego zapewnieniach, bo jak wiat wiatem, aden SEALs nie przyzna si nigdy, e co go boli ale kiedy dotarlimy do Shark Base, stao si jasne, e to nie jest rana, po ktrej mona si otrzepa i walczy dalej. Odamek zaklinowa mu si pod rzepk. Brad musia podda si operacji. Zosta wywieziony transportem lotniczym. To bya nasza pierwsza strata w Ar-Ramadi.

Wierny ogrodnik
Nasz siostrzany pluton stacjonowa po wschodniej stronie miasta i pomaga tam wojskom ldowym w zakadaniu kolejnych posterunkw COP. Natomiast na pnocy marines robili, co do nich naleao: zajmowali kolejne obszary miasta i oczyszczali je z rebeliantw. Na par dni przesunito nas do pracy z marines, kiedy oni zajmowali pooony nad rzek na pnocy miasta szpital. Rebelianci wykorzystywali to miejsce jako punkt zborny. Gdy wkroczyli tam marines, na ulicy

pojawi si nastolatek mg mie jakie pitnacie, moe szesnacie lat i stan z kaasznikowem, chcc do nich strzela. Sprztnem go. Chwil pniej nadbiega jaka Irakijka, zobaczya go na ziemi i zacza rwa na sobie ubranie. Najwyraniej bya to jego matka. Wiele razy widywaem, jak rodziny buntownikw okazuj al z powodu ich mierci, jak dr ubrania, a nawet rozcieraj na sobie krew zabitych. Mylaem wtedy tak: skoro tak ich kochalicie, to powinnicie byli ich nie puszcza na wojn. Powinnicie nie pozwala im przycza si do rebelii. Skoro uznalicie, e dobrze, niech prbuj nas zabi to czego si waciwie spodziewalicie? Pewnie to okrutne, ale trudno nam byo wspczu ludziom paczcym z alu po kim, kto przed chwil prbowa nas zabi. I pewnie oni myleli tak samo o nas. Ludzie w Stanach, ktrzy nie brali udziau w wojnie, a przynajmniej nie w tej wojnie, czasami wydaj si nie rozumie, jak zachowuj si nasze wojska w Iraku. S zaskoczeni wstrznici kiedy si dowiaduj, e czsto artujemy na temat mierci, na temat tego, co tam widzielimy. Moe si to wydawa okrutne albo niestosowne. I pewnie byoby takie w innych okolicznociach. Jednak w kontekcie, w jakim przyszo nam dziaa, takie postpowanie miao swoje uzasadnienie. Widzielimy straszne rzeczy, przechodzilimy przez straszne rzeczy. Na pewno po czci by to rodzaj wyadowania, rozadowania napicia, jaki sposb radzenia sobie z tym wszystkim. Jeli w otaczajcym wiecie czowiek nie widzi sensu, zaczyna szuka innego sposobu, eby sobie z tym poradzi. mieje si, bo nie sposb nie mie adnych emocji, bo trzeba da jaki upust temu, co si przeywa. Podczas kadej operacji ycie i mier mieszay si ze sob czasem w surrealistyczny sposb. W trakcie tej samej akcji zajmowania szpitala zabezpieczylimy jeden z domw, by mc prowadzi zwiad na terenie, na ktry mieli wkroczy marines. Znajdowalimy si w kryjwce ju od pewnego czasu, kiedy na naszym podwrzu pojawi si jaki czowiek z taczkami, przymierzajcy si do zakopania ajdika. Jeden z nas go zastrzeli. Facet jednak nie zgin na miejscu; upad i nadal ywy rusza si na ziemi. Tak si zoyo, e go, ktry do niego strzela, by sanitariuszem. Ty strzelae, to ty go ratuj powiedzielimy. Wobec tego chopak zbieg na d i prbowa reanimowa rannego. Niestety Irakijczyk zmar. A przy okazji si wyprni. Kiedy opuszczalimy to miejsce, sanitariusz razem z drugim nowym musieli zabra zwoki ze sob. Ale gdy w kocu dotarli do ogrodzenia bazy marines, nie bardzo wiedzieli, co zrobi. W kocu po

prostu rzucili zwoki pod ogrodzeniem, po czym wleli po nich. Jak w Weekendzie u Berniego. W cigu niecaej godziny strzelalimy do gocia, ktry chcia nas wysadzi w powietrze, potem prbowalimy uratowa mu ycie, a na koniec zbezczecilimy jego zwoki. Pole bitwy to dziwaczne miejsce. Wkrtce po zabezpieczeniu szpitala wrcilimy nad rzek, gdzie wczeniej wysadziy nas odzie marines. Kiedy schodzilimy do brzegu, noc rozwietli rozbysk z nieprzyjacielskiego karabinu maszynowego. Padlimy na ziemi i leelimy tak przez kilka dugich minut, przygwodeni przez pojedynczego irackiego strzelca. Dziki Bogu, taki by z niego strzelec jak z koziej dupy trba. Rwnowaga zawsze bya delikatna: ycie i mier, komedia i tragedia. Taya Nigdy nie puszczaam sobie nagranego przez Chrisa na wideo filmu pokazujcego, jak czyta ksik dla naszego syna. Nie mogam si na to zdoby, czciowo dlatego, e nie chciaam patrze, jak Chrisa wszystko ciska w gardle. I bez tego atwo mi byo si rozklei; gdybym zobaczya, jak i on przeyka zy, czytajc naszemu synowi, nie wiem, czybym to wytrzymaa. A czciowo nie chciaam oglda filmu z powodu tego, co czuam: moliwe, e byam za na Chrisa skoro wyjechae, to ci nie ma, odejd. Bya we mnie szorstko. A moe po prostu by to instynkt przetrwania. Podobne odczucia miaam w zwizku z jego listami na wypadek mierci. Byy to listy, ktre pisa, bdc na misji, i ktre miay zosta przekazane nam mnie i dzieciom gdyby zgin. Po pierwszej zmianie chciaam przeczyta, co w nich napisa, ale Chris powiedzia, e ju ich nie ma. Potem ju nigdy mi tego nie proponowa, a ja nigdy o to nie prosiam. Moe wynikao to z mojej zoci na niego, ale mylaam sobie: Nie bdziemy si nad tym rozpywa po twojej mierci. Jeli czujesz, e mnie kochasz i uwielbiasz, to lepiej powiedz mi to teraz, pki yjesz. Moe to nie byo z mojej strony sprawiedliwe, ale wtedy wiele spraw w moim yciu wydawao mi si niesprawiedliwych i tak wanie to odczuwaam: chc, eby teraz mi to pokaza. eby to byo naprawd a nie tak, e bdziesz mi prawi jakie ckliwe pierdoy, jak ci ju nie bdzie. Inaczej to wszystko gwno warte.

Anioowie Stre i diaby

Podczas bitwy o Ar-Ramadi zgino dziewidziesiciu szeciu Amerykanw; o wiele wicej zostao rannych i musiao opuci pole bitwy. Ja na szczcie nie byem jednym z nich, chocia niewiele brakowao i to tak wiele razy, e a zaczem myle, e mam nad sob Anioa Stra. Pewnego razu, kiedy bylimy w jakim domu, z zewntrz rebelianci zaczli dosownie zalewa nas ogniem. Ja byem akurat w korytarzu, wic gdy strzelanina przycicha, wszedem do jednego z pokojw sprawdzi, czy wszystko w porzdku z chopakami. Kiedy wchodziem, cofnem si gwatownie i poleciaem w ty dokadnie w chwili, gdy przez okno wpada kula wystrzelona prosto w moj gow. Pocisk przelecia nade mn, kiedy upadaem. Nie mam pojcia, dlaczego w ten wanie sposb rzuciem si na ziemi ani jak udao mi si zobaczy, e w moj stron leci kula. To byo prawie tak, jakby kto spowolni czas i popchn mnie prosto do tyu. Czy to by mj Anio Str? Nie mam pojcia. Kurwa, Chris nie yje powiedzia ktry z chopakw, kiedy leaem na plecach. Cholera powiedzia inny. Nie, nie! krzyknem, wci lec na pododze. Nic mi nie jest, nic mi nie jest. Wszystko w porzdku. Dziesitki razy sprawdzaem, czy nie zostaem trafiony, nigdzie jednak nie znalazem ani ladu. No i dobrze. W Ar-Ramadi byo duo wicej ajdikw ni w Al-Falludy. Od czasu rozpoczcia wojny rebelianci wiele si nauczyli na temat tego, jak je podkada, a same adunki byy na og do potne na tyle silne, e potrafiy podrzuci w powietrze Bradleya, o czym mogem przekona si wczeniej w Bagdadzie. Pracujcy razem z nami chopcy nie byli z SEALsowskiego oddziau EOD, ale ufalimy im, jakby byli SEALsami. Kiedy wchodzilimy do budynku, ustawialimy ich na kocu kolejki, a potem wzywalimy do przodu, kiedy zauwaalimy co podejrzanego. Wtedy ich zadanie polegao na okreleniu rodzaju miny puapki; jeli bya to bomba, a my bylimy ju wewntrz domu, trzeba byo migiem stamtd wia. Nam nigdy nie zdarzya si taka sytuacja, ale pewnego razu gdy my bylimy w rodku, paru rebeliantom udao si podoy ajdika od zewntrz, tu za frontowymi drzwiami. Uoyli tam dwa pociski kalibru 105 mm i czekali, a wyjdziemy. Na szczcie nasz spec od EOD zauway ten adunek, zanim ktokolwiek wystawi nos na zewntrz. Wybilimy sobie otwr ewakuacyjny w cianie pierwszego pitra i wyszlimy po niskim dachu.

Poszukiwany
W Ar-Ramadi wszyscy Amerykanie byli poszukiwani, a snajperzy przede wszystkim. Podobno rebelianci wyznaczyli nagrod za moj gow. Dostaem te od nich nowe imi: Szajtan ar-Ramadi Diabe z Ar-Ramadi. Czuem si z tego dumny. No bo w kocu mimo e byem tylko nikomu nieznanym facetem, oni wybrali mnie wanie dlatego, e zadawaem im tak wielkie straty. Chcieli mojej mierci. Trudno, eby mnie to nie cieszyo. Na pewno wiedzieli, kim jestem, i najwyraniej mieli dobre dane wywiadowcze od jakich rzekomo lojalnych wobec nas Irakijczykw w opisie podano, e mam na ramieniu czerwony krzy. Take za gow innego snajpera, z naszego siostrzanego plutonu, wyznaczono nagrod. Kiedy si okazao, e ta wyznaczona za niego jest wysza, poczuem odrobin zazdroci. Ale w sumie dobrze si stao, bo kiedy robili te swoje afisze i przyszo do robienia mojego, pomylili si i wzili jego zdjcie. W wielk radoci nie wyprowadzaem ich z bdu. Im duej trwaa bitwa, tym nagroda bya wiksza. W pewnym momencie pomylaem: do cholery, jak tak dalej pjdzie, moja ona moe si skusi i mnie wyda.

Postp
Pomoglimy urzdzi jeszcze kilka posterunkw COP, a nasz siostrzany pluton robi to samo po wschodniej stronie miasta. Kiedy czas trwania bitwy liczylimy ju w miesicach, Ar-Ramadi zaczo si zmienia. Miasto nadal byo jedn wielk ruin i niezwykle niebezpiecznym miejscem. Pojawiay si jednak oznaki, e co si zmienia. Przywdcy plemienni zaczynali coraz goniej mwi, e chc pokoju, i coraz czciej dziaali wsplnie jako zjednoczony samorzd. Oficjalne wadze nadal tu nie funkcjonoway, a irackiej policji i wojsku daleko byo jeszcze oczywicie do tego, by mc utrzyma porzdek. Jednak nad znacznymi czciami miasta udawao si zachowywa jak tak kontrol. Strategia kleksw si sprawdzaa. A czy te plamy bd mogy rozszerzy si pniej na cae miasto? Nigdy nie byo gwarancji postpu, a nawet kiedy przez jaki czas odnosilimy sukcesy, nie byo pewnoci, e sytuacja si nie odwrci. Kilkakrotnie musielimy wraca na tereny w pobliu rzeki wok COP Falcon, eby zapewnia oson, kiedy przeczesywano te obszary w poszukiwaniu rebeliantw i tajnych skadw broni. Bywao, e oczycilimy jaki kwarta, przez jaki czas byo tam spokojnie, po czym musielimy zaczyna wszystko od nowa.

Popracowalimy te jeszcze troch na wodzie razem z marines: zatrzymywalimy pywajce rzek odzie i przeprowadzalimy ich inspekcje, szukalimy miejsc, w ktrych podejrzewano, e znajduj si ukryte skady broni, a nawet zdarzyo nam si przeprowadzi par akcji bezporednich dla marines. Kilka razy dostalimy zadanie sprawdzenia i wysadzenia opuszczonych odzi, eby nie zostay uyte do przemytu. Zabawne: jednostka SBU, ktra wczeniej nie chciaa o nas sysze, teraz dowiedziaa si, w ilu akcjach bierzemy udzia, i skontaktowaa si z nami, pytajc, czy mogaby si przyczy i pracowa razem z nami. Odpowied brzmiaa: dziki, ale nie; wsppraca z marines cakiem nam odpowiadaa. Wspdziaajc z armi w trakcie otaczania i przeczesywania kolejnych terenw w poszukiwaniu bandytw i skadw broni, wypracowalimy pewien rytm. Wygldao to tak: wjedalimy razem z nimi, zajmowalimy budynek i ruszalimy na dach urzdzi tam stanowisko obserwacyjne. Najczciej byo nas trzech: ja, drugi snajper i Ryan z szedziesitk. Tymczasem armia przechodzia do kolejnego budynku. Kiedy go zajmowaa, sza dalej wzdu ulicy. Z chwil kiedy onierze na dole osigali punkt, w ktrym znajdowali si poza zasigiem naszego wzroku i nie moglimy duej dba o ich bezpieczestwo, schodzilimy na d i przesuwalimy si w nowe miejsce. Cay proces zaczyna si na nowo. To podczas jednej z tych operacji postrzelili Ryana.
===LUIgTCVLIA5tAm9PeUlwQXFRJkkjQClML0c0UTVZOFMTZBQ6SiY=

Rozdzia 11

Mamy rannego
Co jest, do diaba?
Pewnego niezwykle upalnego letniego dnia zajlimy niewielki budynek mieszkalny, z ktrego roztacza si doskonay widok na jedn z gwnych drg biegncych ze wschodu na zachd przez centrum ArRamadi. Budynek by trzypitrowy, mia przeszklon klatk schodow, otwarty dach i dawa dobry widok na otaczajcy go teren. Dzie by bezchmurny. Kiedy wchodzilimy do rodka, artowalimy sobie z Ryanem. Porzdnie si umiaem Ryan zawsze mnie rozbawia i pozwala mi si rozluni. Z umiechem na ustach wysaem go, eby obserwowa gwn ulic. Nasze oddziay operoway na bocznej drodze z drugiej strony budynku, wic pomylaem, e gdyby rebelianci zamierzali przygotowa zasadzk albo prbowali nas zaatakowa, przyszliby gwn ulic. Ja tymczasem obserwowaem zesp dziaajcy na dole. Natarcie zaczo si gadko: onierze zajli najpierw jeden dom, potem nastpny. Posuwali si szybko, nie napotykali przeszkd. Nagle przez nasze stanowisko przeleciaa seria pociskw. Padem na ziemi i w tym samym momencie niedaleko mnie kula trafia w mur, rozsiewajc wszdzie wok odpryski. To zdarzao si w Ar-Ramadi codziennie, a nawet wiele razy dziennie. Poczekaem chwil, a rebelianci skocz strzela, po czym wstaem. W porzdku, chopaki? zawoaem, patrzc jednoczenie w gb ulicy na dziaajcych tam onierzy i sprawdzajc, czy nic im nie jest. Tak mrukn drugi snajper. Ryan nie odpowiedzia. Spojrzaem za siebie i zobaczyem, e cigle ley na ziemi. Hej, wstawaj powiedziaem do niego. Ju nie strzelaj. No, dalej. Nie poruszy si. Podszedem do niego. Co jest, do diaba? krzyknem na niego. Wstawaj! Wstawaj! I wtedy zobaczyem krew. Uklkem i popatrzyem na niego. By cay we krwi. Twarz mia z jednej strony cakiem rozwalon. Dosta. Skutecznie wbilimy mu do gowy, e zawsze trzeba mie bro gotow i w pozycji do strzau: kiedy trafia go kula, trzyma karabin wanie w tej pozycji i lustrowa teren. Najwidoczniej pocisk najpierw uderzy w karabin, a potem rykoszetowa i trafi go w twarz.

Chwyciem radio. Mamy rannego! zawoaem. Mamy rannego! Uklkem znw przy nim i obejrzaem jego rany. Nie wiedziaem, co robi, od czego zacz. Wygldao na to, e Ryan naprawd porzdnie oberwa i zaraz umrze. Jego ciaem wstrzsay drgawki. Pomylaem, e to skurcz pomiertny. Przybiego do nas na gr dwch chopakw z naszego plutonu, Dauber i Tommy. Obaj byli sanitariuszami. Klknli obok nas i zaczli udziela pierwszej pomocy. Za nimi pojawi si Marc Lee. Chwyci szedziesitk i zacz ka ogie w stron miejsca, z ktrego wczeniej pady strzay. Odstrasza rebeliantw, ebymy mogli znie Ryana po schodach. Podniosem go i przerzuciwszy sobie przez bark, zaczem biec. Dotarem do schodw i szybko ruszyem w d. Mniej wicej w poowie drogi Ryan zacz gono jcze. Przez to, jak go niosem, krew wlewaa mu si do garda i zalewaa gow; mia kopoty z oddychaniem. Postawiem go na nogi, niepokojc si coraz bardziej, bo miaem przeczucie, e umrze. Ale chocia sytuacja bya beznadziejna, wci liczyem na to, e jako uda mi si podtrzyma go przy yciu. Ryan zacz plu krwi. Zapa oddech; oddycha ju samo to byo cudem. Wycignem rce i chwyciem go, eby znw go podnie. Nie, zostaw powiedzia. Nic mi nie jest. Ju dobrze, mog i. Obj mnie ramieniem i reszt drogi w d pokona na wasnych nogach. Tymczasem armia przysaa transporter gsienicowy pod same drzwi. Tommy wsiad do rodka razem z Ryanem i odjechali. Pobiegem z powrotem na gr, czujc si, jakbym sam zosta postrzelony. Chciaem, eby to mnie trafi ten pocisk, a nie jego. Byem pewien, e Ryan umrze. Byem pewien, e wanie straciem brata. Wielkiego, baznujcego, uroczego, wspaniaego brata. Bigglesa. Nic innego, co spotkao mnie w Iraku, nie byo rwnie cikim przeyciem.

Zemsta
Przybici wrcilimy do Shark Base. Jak tylko znalelimy si na miejscu, rzuciem sprzt i oparem si plecami o cian, po czym powoli osunem si na ziemi. Z oczu zaczy mi pyn zy.

Mylaem, e Ryan zgin. W rzeczywistoci jeszcze y, chocia ociera si o mier. Lekarze robili, co mogli, eby go uratowa. W kocu Ryan musia zosta ewakuowany z Iraku. Jego rany okazay si bardzo powane nigdy nie odzyska zdolnoci widzenia, i to nie tylko w tym oku, w ktre zosta trafiony, ale rwnie w drugim. Cudem w ogle przey. Ale w tamtej chwili w bazie byem pewien, e zgin. Czuem to gdzie w rodku, w gbi serca, czuem to kad czci ciaa. To ja postawiem go w miejscu, w ktrym dosta. To bya moja wina, e go zastrzelili. Stu zabitych? Dwustu? Jeszcze wicej? Jakie to ma znaczenie, skoro mj brat nie yje? Dlaczego nie poszedem tam sam? Dlaczego to nie ja tam staem? Moe trafibym tego drania, moe ocalibym ycie kolegi. Znalazem si w czarnej dziurze. Bardzo gboko. Nie mam pojcia, jak dugo tam siedziaem, nieobecny, z twarz zalan zami. A w kocu usyszaem nad sob czyj gos. Hej. Spojrzaem w gr. To by Tony, mj szef. Chcesz si na nich zemci? zapyta. Jasne, kurwa! zawoaem, skaczc na rwne nogi. Paru z nas nie byo do koca przekonanych, czy powinnimy tam jecha. Porozmawialimy i zaplanowalimy misj. Ja nie chciaem traci na to zbyt wiele czasu. Chciaem po prostu krwi za jednego z nas.

Marc
Wywiad ustali, e w jednym z domw w pobliu miejsca, w ktrym zosta postrzelony Ryan, znajduj si bandyci. Podjechalimy dwoma bradleyami na pole w pobliu tego domu. Ja byem w drugim wozie; kiedy dojechalimy, cz chopakw dowieziona pierwszym wesza ju do budynku. Jak tylko zamkna si rampa naszego bradleya, wkoo zaczy wista kule. Pobiegem doczy do pozostaych. Kiedy do nich dotarem, ustawiali si do wejcia po schodach na pitro. Stalimy zbici w ciasn grupk ze wzrokiem wbitym w podog, czekajc na sygna do wejcia na gr. Prowadzi Marc Lee: by wyej od nas, bo sta ju na stopniach schodw. Obrci si i zerkn przez okno na klatce. W tym momencie co zobaczy i otworzy usta, eby nas ostrzec. Ale nie wypowiedzia ju ani sowa. W tym krtkim uamku sekundy kula trafia go prosto w otwarte usta i przebiwszy czaszk, wyleciaa z tyu. Marc upad bezwadnie na schody.

Kto nas wystawi: na dachu ssiedniego budynku znajdowa si jaki dzikus, ktry obserwowa stamtd to okno. Wczyy si nawyki nabyte podczas szkolenia. Przestpujc ponad ciaem Marca, wszedem kilka stopni w gr. Posaem grad pociskw przez okno, omiatajc ssiedni dach. Podobnie zachowali si koledzy z zespou. Jeden z nas trafi tego buntownika. Nie zatrzymalimy si, eby ustali, komu si to udao. Weszlimy na dach, rozgldajc si, czy nie ma nikogo wicej w zasadzce. Dauber tymczasem zosta na dole i bada Marca, ktry by w naprawd strasznym stanie; Dauber wiedzia, e nie ma adnej nadziei. Przyjecha po nas kapitan, ten z wojsk pancernych. Przez ca drog prowadzili wymian ognia, znajdujc si pod cikim ostrzaem. Mimo e byy w sumie dwa czogi i cztery bradleye, wystrzelali ca amunicj. Kiedy si wycofywalimy, osaniaa nas prawdziwa nawanica oowianego gradu. W drodze do bazy wygldaem przez szczelin w tylnej rampie bradleya, ktrym jechaem. Widziaem tylko czarny dym i obrcone w ruin budynki. Wystawili nas i zapacia za to caa okolica. Nie wiadomo dlaczego, ale wikszo z nas mylaa, e Marc przeyje, a Ryan umrze. Dopiero kiedy wrcilimy do obozu, dowiedzielimy si, e ich losy si odwrciy. Poniewa w cigu kilku godzin dostao dwch naszych ludzi, oficerowie z Tonym uznali, e powinnimy zrobi sobie przerw. Po powrocie do Shark Base zostalimy zawieszeni w dziaaniach. (Zawieszenie w dziaaniach oznacza, e nie bierze si udziau w prowadzonych akcjach i jest si wyczonym z gotowoci do dziaa bojowych. Pod pewnym wzgldem jest to rodzaj oficjalnie udzielonej krtkiej przerwy dla dokonania oceny tego, co si robi). By sierpie: upalny, krwawy i czarny. Taya Kiedy Chris zadzwoni do mnie z t wiadomoci, wybuch paczem. Nic wczeniej o tym zdarzeniu nie syszaam, wic byam zaskoczona. Czuam ulg, e nie zdarzyo si to jemu, ale rwnoczenie ogarn mnie niewyobraalny smutek, e by to jeden z nich. Kiedy Chris opowiada, staraam si mwi jak najmniej. Chciaam ograniczy si tylko do suchania. Nie pamitam, eby byo wiele wicej takich chwil w jego yciu, jeli w ogle jakie tego rodzaju byy kiedy Chris dowiadcza tak wielkiego cierpienia. Nie mogam nic zrobi poza tym, e wyrczyam go w przekazaniu tych informacji rodzinie. To bya bardzo duga rozmowa.

Par dni pniej poszam na pogrzeb na cmentarz wychodzcy na Zatok San Diego. To by strasznie smutny widok. Tyle tam byo modych chopakw, modych rodzin... Na innych pogrzebach SEALsw te trudno byo si nie popaka, ale ten by wyjtkowo poruszajcy. To byo straszne uczucie. Nie umiaam sobie wyobrazi, jak bardzo cierpi bliscy Marca. Modliam si za nich i dzikowaam Bogu, e mj m ocala. Dzikowaam Bogu, e to nie ja stoj w pierwszym rzdzie. Ci, ktrym o tym opowiadam, mwi, e jestem bardzo oszczdny w sowach, a mj gos brzmi, jakbym by nieobecny. Ich zdaniem ten opis jest suchszy, przytaczam mniej szczegw ni w odniesieniu do innych spraw. Nie robi tego wiadomie. Pami o utracie dwch kolegw wtopia si we mnie gboko jak rozarzony wgiel. Jest ona dla mnie rwnie ywym wspomnieniem jak to, co si dzieje wok mnie wanie teraz. Odczuwam j jak ran: tak gbok i wie, jakby kule, ktre trafiy moich przyjaci, wanie teraz wbijay si w moje ciao.

Zawieszeni w dziaaniach
W Camp Ramadi urzdzono naboestwo aobne za Marca Lee. Przyjechali na nie SEALsi ze wszystkich czci Iraku. Obecna bya te chyba caa jednostka US Army, z ktr pracowalimy. Okazywali nam wiele troski; to byo a niewiarygodne. Byem tym bardzo wzruszony. Wysunli nas do pierwszego rzdu. Bylimy jego rodzin. Ustawiono tam sprzt Marca: hem i karabin Mk 48. Dowdca naszej grupy zadaniowej wygosi krtkie, ale przejmujce przemwienie, podczas ktrego si rozpaka i wtpi, czy wrd obecnych (a nawet w caym obozie) ktokolwiek powstrzyma si od ez. Gdy naboestwo dobiegao koca, kada jednostka zostawia jaki symbol uznania: naszywk albo monet (coin), albo jeszcze co innego. Kapitan zostawi usk po jednym z pociskw, ktre wystrzeli podczas osaniania naszego odwrotu. Kto z naszego plutonu przygotowa pokaz slajdw z Markiem i wywietli go wieczorem na biaym przecieradle, ktre rozwiesilimy na cianie z cegie. Wypilimy wsplnie par drinkw, dzielc wsplny smutek. Czterech z nas pojechao razem ze zwokami Marca do kraju. Tymczasem, poniewa bylimy zawieszeni w dziaaniach i nie mielimy nic do roboty, prbowaem polecie zobaczy si z Ryanem w Niemczech, gdzie go leczono. Tony albo kto inny z dowdztwa znalaz dla mnie jaki lot, ale gdy

wszystko udao si wreszcie zorganizowa, Ryana wysano ju z powrotem do Stanw na dalsze leczenie. Brad, ktry zosta ewakuowany wczeniej z powodu odamka w kolanie, spotka si z Ryanem w Niemczech i wrci razem z nim do Stanw. Pod tym wzgldem Ryan by szczciarzem: mia przy sobie koleg, ktry pomaga mu radzi sobie z tym wszystkim, czemu musia stawi czoa. Ten czas na og przesiedzielimy w pokojach. Nasze akcje w Ar-Ramadi byy szybkie i niebezpieczne, a tempo operacji do ostre byo nawet ciej ni w Al-Falludy. Zdarzao si, e spdzalimy kilka dni, a nawet cay tydzie w terenie, nie majc w zasadzie adnej przerwy midzy akcjami. Jeszcze zanim oberwali Ryan i Marc, cz chopakw bya wycieczona. Gdy nas zawieszono, nie wychodzilimy z pokojw, dbajc tylko o podstawowe potrzeby fizjologiczne i trzymajc si przewanie na uboczu. Ja spdziem mnstwo czasu na modlitwie. Nie nale do osb, ktre obnosz si ze swoj religijnoci. Wierz w Boga, ale niekoniecznie musz klka ani bardzo gono piewa w kociele. Wiara daje mi jednak pewne pocieszenie i dawaa mi je w okresie bezporednio po stracie przyjaci. Jeszcze od czasw, kiedy przeszedem przez BUD/S, nosiem ze sob Bibli. Nie czytaem jej za wiele, ale zawsze miaem j ze sob. Teraz zagldaem do niej i troch czytaem. Niektre fragmenty przeskakiwaem, znowu czytaem kawaek i znowu przeskaki-waem. W caym tym piekle, ktre rozptao si wok mnie, czuem si lepiej, wiedzc, e jestem czci czego wikszego. Nastrj poprawi mi si gwatownie, kiedy dowiedziaem si, e Ryan yje. Ale cay czas przede wszystkim drczyo mnie pytanie: dlaczego to nie byem ja? Dlaczego to musiao si przydarzy nowemu? Ja przecie miaem ju za sob udzia w wielu akcjach, wiele osignem. Zaznaem wystarczajco duo wojny. To ja powinienem by zosta odsunity na bok. To ja powinienem zosta olepiony. Po powrocie do domu Ryanowi nie byo ju pisane zobaczy twarzy witajcych go bliskich. Nigdy nie mia zobaczy, e kiedy si wraca, wszystko wydaje si wiesze e Ameryka wyglda duo lepiej, gdy widzi si j po duszej nieobecnoci. Na misji zapomina si, jak pikne jest ycie, bo nie ma si okazji tak na nie patrze. Ryan ju nigdy nie mia dosta tej szansy. I bez wzgldu na wszystko, co ktokolwiek mg mi mwi, czuem si za to odpowiedzialny.

Uzupenienia
Bylimy ju na tej wojnie cztery lata, przeszlimy przez niezliczone sytuacje, od ktrych wosy jeyy si na gowie, ale aden SEALs dotd nie zgin. Wygldao na to, e zaczyna si schyek naszych dziaa w Ar-Ramadi i w caym Iraku a teraz jeszcze zostalimy bardzo dotkliwie ugodzeni. Mimo e do koca naszej zmiany brakowao jeszcze kilku miesicy, mylelimy, e zostaniemy odesani do kraju. Wszyscy wiedzielimy, jak wyglda polityka moi pierwsi dwaj dowdcy byli ultraostronymi tchrzami, ktrzy dziki temu awansowali. Balimy si wic, e wojna dla nas ju si skoczya. A poza tym byo nas o siedmiu mniej okrojeni prawie o poow. Marc zgin. Brada i Ryana zabrali na leczenie do kraju. Czterech chopakw poleciao eskortowa zwoki Marca do Stanw. Tydzie po tym, jak stracilimy kolegw, zjawi si u nas dowdca, eby z nami pogada. Zebralimy si w jadalni w Shark Base, eby posucha, co ma do powiedzenia. Nie byo to dugie przem-wienie. Wybr zostawiam wam powiedzia. Jeli chcecie teraz odpuci, rozumiem. Ale jeli chcecie to dokoczy, macie moje bogosawiestwo. Jasne, kurwa powiedzielimy zgodnie e chcemy to do-koczy. Ja na pewno chciaem. Z jednego ze spokojniejszych miejsc przysano do nas p plutonu jako uzupenienie. Dostalimy te paru chopakw, ktrzy skoczyli szkolenie, ale nie zostali jeszcze przydzieleni do adnego plutonu. Ci byli zupenie nowi. Chodzio o to, eby da im odrobin zazna wojny, eby zakosztowali troch tego, w co si pakuj, zanim przygotuj si do penoprawnego w niej udziau. Obchodzilimy si z nimi bardzo ostronie nie pozwalalimy im na przykad bra udziau w operacjach. To byli SEALsi, wic palili si do dziaania, ale hamowalimy ich w tym i traktowalimy najpierw jak chopcw na posyki: Ej, ty, le wyprowad nam humvee, bo wyjedamy. Chodzio o to, by ich chroni; po tym wszystkim, co przeszlimy, nie chcielimy, eby im si co stao na polu bitwy. Oczywicie otrzsiny im si naleay. Jednemu biedakowi zgolilimy gow i brwi, po czym przykleilimy mu jego wasne wosy z powrotem tyle e do policzkw. Wanie kiedy bylimy w trakcie tej czynnoci, na korytarzu przed sal tortur pojawi si inny nowy. Lepiej, eby tam nie wchodzi ostrzeg go jeden z naszych oficerw. Nowy zajrza do rodka i zobaczy, jak okadamy jego kumpla piciami. Wejd. Lepiej tam nie wchod powtrzy oficer. To si dobrze nie skoczy. Musz. To mj kumpel. No to idziesz na wasny pogrzeb powiedzia oficer (albo te uy jakich innych sw).

Nowy numer dwa wbieg do sali. Docenilimy, e przyby koledze na pomoc, i okazalimy mu naleyt sympati. Nastpnie jego te ogolilimy, okleilimy ich razem tam i postawilimy w kcie. Tylko na chwil. Zrobilimy te otrzsiny jednemu nowemu oficerowi. Dosta mniej wicej tyle samo co wszyscy inni, ale nie znis tego zbyt dobrze. Nie podoba mu si pomys, eby si nad nim zncay jakie podoficerskie brudasy. W teamach pojcie stopnia wojskowego traktuje si z przymrueniem oka. Waciwie nie chodzi o to, e nie szanuje si stopni, ale to zdecydowanie nie one wiadcz o talencie i zdolnociach onierza. Podczas BUD/S oficerowie, podoficerowie i szeregowi s traktowani jednakowo: jak gwno. Kiedy przechodz BUD/S i dostaj si do teamw, kady zostaje nowym. I tu rwnie wszyscy nowi s traktowani tak samo: jak gwno. Wikszo oficerw znosi to do dobrze, chocia oczywicie zdarzaj si wyjtki. Faktycznie teamami dowodz starsi podoficerowie w stopniu chorego. Taki go ma od dwunastu do szesnastu lat dowiadczenia. Oficer, ktry zostaje przydzielony do plutonu, ma go o wiele mniej i mowa tu nie tylko o latach suby w SEALs, ale o cakowitym stau w marynarce wojennej. Najczciej po prostu gwno wie. Nawet dowdca plutonu czy druyny ma zwykle zaledwie cztery czy pi lat dowiadczenia. W ten sposb dziaa ten system. Przy odrobinie szczcia oficer moe dowodzi po kolei nawet trzema plutonami; potem dostaje awans na dowdc grupy zadaniowej (lub na podobne stanowisko dowdcze) i przestaje pracowa bezporednio na polu bitwy. Ju nawet wczeniej znaczna cz jego zada to papierkowa robota i zajcia zawizane z zapobieganiem kolizjom (czyli dbanie o to, by jeden oddzia nie dosta si pod ostrza innego). S to wane zadania, ale to nie do koca to samo co walka wrcz. Kiedy przychodzi do kopania w drzwi albo urzdzania kryjwki snajperskiej, dowiadczenie oficera na og nie wnosi wiele do tematu. Istniej oczywicie wyjtki. Pracowaem z kilkoma wspaniaymi oficerami z dobrym dowiadczeniem, jednak zasadniczo to, co oficer wie o prawdziwej walce, nie umywa si do wiedzy faceta, ktry ma ogromne dowiadczenie bojowe. Czsto namiewaem si z LT, e kiedy przeprowadzamy akcj bezporedni, on szykuje si gotowy do wejcia, ale nie z karabinem w rku, tylko ze swoim komputerem taktycznym. Otrzsiny pomagaj wszystkim przypomnie sobie, na czym polega przewaga dowiadczenia i kogo lepiej sucha, kiedy wyglda na to, e sytuacja si posraa. Dziki otrzsinom ci, ktrzy spdzili ju jaki czas na misji, mog rwnie przekona si, czego mog si spodziewa po nowych. Wystarczy porwna, kogo chciaoby si mie za sob: gocia, ktry bez wahania wbiega do sali tortur ratowa koleg, czy oficera, ktry ma muchy w nosie, bo go przeczogao paru podoficerskich brudasw? Otrzsiny daj wszystkim nowym konieczn dawk pokory, przypominaj im, e gwno jeszcze

wiedz. Jeli nowym jest oficer, ta dawka pokory moe mu si bardzo przyda. Miaem w swojej karierze dobrych oficerw. A wszyscy, ktrzy byli naprawd wietni, mieli w sobie t pokor.

Wracamy do gry
Zabieralimy si na nowo do dziaania powoli, zaczynajc od krtkich pobytw na stanowiskach obserwacyjnych z wojskami ldowymi. Nasze misje na terenie wroga nie trway duej ni dwie noce. Raz poszlimy zabezpieczy uszkodzony przez ajdika czog do czasu jego odholowania. Praca bya troch lejsza ni wczeniej, atwiejsza. Nie wybieralimy si tak daleko od posterunkw COP, a w zwizku z tym nie bylimy naraeni na taki ostrza jak dawniej. Kiedy si ju wcignlimy, zaczlimy poszerza zakres dziaa. Wchodzilimy dalej w gb ArRamadi. Nie doszlimy nigdy dokadnie do tego domu, w ktrym zastrzelono Marca, ale operowalimy w tej okolicy. Nasze nastawienie mona streci tak: chodzimy tam, eby si zemci na tych, ktrzy to zrobili. Zapac za to, co nam zrobili. Pewnego dnia bylimy w jednym z domw. Najpierw zdjlimy kilku rebeliantw prbujcych podkada ajdiki, po czym sami znalelimy si pod ostrzaem. Nie wiedzielimy, kto strzela, ale musia mie co mocniejszego ni kaasznikow moe SWD (radziecki karabin wyborowy Dragunowa) bo kule przebijay si przez ciany budynku. Ja byem na dachu i prbowaem ustali, skd padaj strzay. Nagle usyszaem niski odgos opat zbliajcych si helikopterw Apache. Patrzyem, jak przez chwil spokojnie kr, po czym wchodz w przechy i obniaj lot w skoordynowanym locie nurkowym, rozpoczynajc atak z powietrza. Na nasze pozycje. Pachty VS! Nie pamitam, kto krzykn. By moe ja. Pamitam tylko, e byskawicznie wycignlimy wszystkie rozpoznawcze pachty VS, jakie mielimy, starajc si pokaza pilotom, e za chwil ostrzelaj swoich. (Pachty VS to jaskrawopomaraczowe kawaki tkaniny, ktre wywiesza si albo rozkada w miejscu widocznym dla innych przyjacielskich oddziaw). Na szczcie piloci je zauwayli i w ostatniej chwili przerwali nalot. Tu przed tym atakiem z powietrza nasz cznociowiec rozmawia z helikopterami wojsk ldowych i podawa nasze wsprzdne. Najwyraniej jednak ich mapy byy oznaczone inaczej ni nasze, wic kiedy zobaczyli na dachu facetw z broni, wycignli z tego niewaciwe wnioski.

W Ar-Ramadi cakiem sporo dziaalimy z apacheami. Te migowce byy nieocenione nie tylko z powodu siy ich dziaek i rakiet, lecz take z powodu ich moliwoci zwiadowczych. W miecie nie zawsze da si ustali, skd padaj strzay; ale jeli ma si nad sob dodatkow par oczu i mona porozumie si z ich wacicielem, to duo atwiej si zorientowa w sytuacji. (Apache miay inne zasady uycia siy ni my. Dotyczyo to zwaszcza sytuacji, w ktrych mogy wystrzeliwa rakiety hellfire: w tamtym czasie mona ich byo uywa jedynie przeciwko broni zespoowej. By to element strategii ograniczania wielkoci zniszcze zabudowy cywilnej w miecie). Od czasu do czasu pomoc w zakresie obserwacji lotniczej suyy nam rwnie samoloty si powietrznych AC-130. Te wielkie samoloty wsparcia ogniowego dysponuj niesamowit si ognia, chocia tak si akurat zoyo, e podczas tej zmiany ani razu nie poprosilimy ich o ostrzeliwanie celw z haubic czy dziaek pokadowych. (Zaogi AC-130 take miay restrykcyjne zasady uycia siy). Natomiast bardzo pomagay nam ich czujniki nocne, ktre umoliwiay uzyskanie dobrego obrazu pola bitwy nawet w kompletnych ciemnociach. Pewnej nocy podczas akcji bezporedniej atakowalimy jaki dom, a nad nami unosi si taki wanie samolot wsparcia ogniowego. Kiedy wchodzilimy do budynku, zaoga poczya si z nami i powiedziaa, e mamy par szczurw rebeliantw wymykajcych si od tyu. Razem z kilkoma chopakami odczylimy si od gwnej grupy i skierowalimy si w stron wskazan przez zaog samolotu. Wygldao na to, e rebelianci ukryli si w ssiednim domu. Wszedem do rodka i zobaczyem modego mczyzn mg mie niewiele wicej ni dwadziecia lat. Na ziemi! krzyknem, pokazujc karabinem w d. Patrzy na mnie osupiay. Powtrzyem gest, tym razem bardziej stanowczo. Na ziemi! Nadal patrzy jak oniemiay. Nie wiedziaem, czy zamierza mnie zaatakowa, i zupenie nie pojmowaem, dlaczego nie sucha polece. Zawsze lepiej dmucha na zimne przywaliem mu pici i przygwodziem do ziemi. Z tyu domu wypada jego matka, co wykrzykujc. Do tego czasu obok mnie zdyo ju si pojawi paru naszych, midzy innymi tumacz. Wreszcie to on uspokoi sytuacj i zacz zadawa pytania. Matka chopaka wyjania w kocu, e jest upoledzony umysowo i nie rozumia, co robi. Dalimy mu spokj. Tymczasem na boku sta spokojnie jaki mczyzna mylelimy, e to ojciec chopaka. Kiedy jednak rozwialimy obawy matki o syna, ona sama zapewnia nas, e nie ma pojcia, kim jest ten dupek. Okazao si, e dopiero co wbieg do jej domu i tylko udaje, e tu mieszka. W ten sposb zapalimy jednego szczura wystawionego nam przez siy powietrzne. Chyba nie powinienem o tym opowiada, bo wszystko si wyda. Dom, do ktrego uciekli ci buntownicy, by tak naprawd trzecim, ktry szturmowalimy tej nocy.

Byo tak: podprowadziem chopakw do pierwszego domu. Kiedy ustawilimy si wszyscy jeden za drugim na zewntrz, gotowi do wejcia, odezwa si nasz oficer. Co tu jest nie tak powiedzia. Mam wraenie, e co nie pasuje. Obrciem gow i rozejrzaem si wok. Cholera przyznaem. Przyprowadziem was nie do tego domu. Wycofalimy si i poszlimy do waciwego. Mam poda jeszcze jakie szczegy tej historii?

Drugi gratis
Pewnego dnia operowalimy w okolicach miejsca, w ktrym od ulicy Sunset odchodzi jedna z prostopadych do niej bocznych ulic. Byem na dachu z Dauberem i rozgldalimy si, eby ustali, co szykuj miejscowi. Dauber wanie odszed od karabinu, eby zrobi sobie przerw. Kiedy przyoyem oko do lunety, zauwayem na ulicy dwch goci jadcych na motorowerze w moim kierunku. Ten z tyu mia plecak. Zauwayem, e wrzuci go do dziury w drodze. To nie by listonosz: wanie podrzuci ajdika. Patrz, patrz! odezwaem si do Daubera, ktry na te sowa podnis lornetk. Pozwoliem im podjecha na odlego niewiele wiksz ni 100 metrw i dopiero wtedy strzeliem z .300 win maga. Dauber, ktry patrzy przez lornetk, mwi, e to byo jak scena z filmu Gupi i gupszy. Kula przeszya pierwszego gocia i trafia drugiego. Ich motorower zachwia si, po czym wjecha w cian. Dwch goci jednym strzaem. To si nazywa dobrze wydawa pienidze podatnikw! Okazao si, e ten strza wywoa pewne kontrowersje. Z powodu podoonego ajdika armia wysaa na miejsce paru ludzi. Ale zanim tam dotarli, upyno jakie sze godzin. Tymczasem na ulicy zrobi si korek, a ani ja, ani nikt inny nie by w stanie przez cay czas obserwowa tej dziury w jezdni. Dodatkowo sytuacj skomplikowa fakt, e na tej samej ulicy marines zatrzymali wywrotk, ktr podejrzewali, e jest samochodem puapk. Wszdzie porobiy si korki, a ajdik oczywicie znik. Normalnie nikt nie robiby z tego problemu. Jednak kilka dni wczeniej zauwaylimy pewn prawidowo: obok posterunkw COP par minut przed atakami i po nich przejeday motorowery najwyraniej najpierw w celach zwiadowczych, a potem aby zdoby informacje o skutkach ataku. W zwizku z tym zwrcilimy si z prob o udzielenie zgody na strzelanie do wszystkich poruszajcych si na motorowerach. Zgody takiej nam odmwiono. Kiedy prawnicy albo kto na wyszym szczeblu acucha dowodzenia usysza o moim podwjnym

trafieniu, prawdopodobnie uzna, e zmyliem histori o ajdiku. Zjawio si JAG Judge Advocate General, wojskowe biuro ledcze, swego rodzaju wojskowa wersja prokuratury i rozpoczo dochodzenie. Na szczcie miaem mnstwo wiadkw tego, co si wydarzyo, a i tak musiaem odpowiedzie na wszystkie pytania JAG. Tymczasem rebelianci nadal wykorzystywali motorowery i zbierali dane wywiadowcze. Bacznie ich obserwowalimy i niszczylimy wszystkie zaparkowane motorowery, na jakie tylko natrafialimy przy domach i na podwrzach, ale duo wicej nie moglimy zrobi. Moe prawnicy spodziewali si, e bdziemy pozowali buntownikom do zdj. W Iraku chodzenie i strzelanie sobie po prostu do ludzi byoby gupot. Z jednej strony zawsze wokoo byo mnstwo wiadkw. Z drugiej za kadym razem kiedy kogo zabiem w Ar-Ramadi, musiaem spisywa na ten temat owiadczenie strzelca. Powanie. By to rodzaj dodatkowego meldunku oprcz meldunku z akcji, odnoszcy si wycznie do oddanych strzaw i odnotowanych zalicze (trafie miertelnych). Podawane informacje musiay by bardzo szczegowe. Nosiem ze sob notesik, w ktrym zapisywaem dat, godzin, szczegy dotyczce zastrzelonej osoby, jej zachowania, uytej przeze mnie amunicji, liczby oddanych strzaw, odlegoci od celu oraz wiadkw oddania strzau. Wszystko to trafiao do meldunku wraz z informacjami o ewentualnych szczeglnych okolicznociach. Dowdztwo utrzymywao, e spisuj to dla wasnego dobra, na wypadek gdyby kiedy wszczto dochodzenie dotyczce jakiego nieuzasadnionego miertelnego strzau, ale moim zdaniem tak naprawd kryem w ten sposb tyki osb siedzcych na nieco wyszych szczeblach drabiny dowodzenia. Rejestr liczby zabitych rebeliantw prowadzilimy na bieco nawet podczas najbardziej intensywnej wymiany ognia. Jeden z naszych oficerw mia zawsze za zadanie szczegowo opisywa kady wypadek zabicia przeciwnika; i przekazywa te dane dalej przez radio. Mnstwo razy zdarzao si tak, e nadal prowadziem wymian ognia z rebeliantami, a rwnoczenie przekazywaem LT albo innemu oficerowi szczegy na temat tego, co robi. Bywao to tak upierdliwe, e pewnego razu, kiedy oficer zacz dopytywa o detale dotyczce mojego strzau, powiedziaem mu, e zamacha do mnie jaki dzieciak. To by tylko taki niestosowny art. W ten sposb chciaem mu powiedzie, eby si odpieprzy. Ech, ta wojenna biurokracja. Czy wszyscy snajperzy byli zobowizani wypenia owiadczenie strzelca tego nie wiem. Jeli o mnie chodzi, to praktyka owa zacza si podczas mojej drugiej zmiany, kiedy operowaem na ulicy Hajfa. Wtedy jeszcze dokumenty te wypenia za mnie kto inny.

Jedno natomiast wiem: to wszystko miao stanowi dupochron w tym wypadku chronicy dup siedzc najwyej. Zabijalimy wroga masowo. Kiedy sumaryczne liczby zabitych w Ar-Ramadi zaczy siga astronomicznych wielkoci, owiadczenia stay si obowizkowe i musiay by drobiazgowe. Prawdopodobnie nasz dowdca albo kto inny w naszym sztabie zobaczy te liczby i uzna, e prawnicy mog dopytywa, dlaczego s tak due pomyla wic, e lepiej mie co na swoj obron. Doskonay sposb prowadzenia wojny: dba o to, by mc wybroni si od zarzutu zwycistwa. Trudno o co rwnie upierdliwego jak wypenianie tych owiadcze. artowaem, e skoro tak to wyglda, to nie warto nikogo zabija. (Z drugiej strony tylko dziki temu wiem dokadnie, ilu ludzi oficjalnie zabiem).

Czyste sumienie
Czasem wydawao si, e Bg wypuszcza ich dopiero wtedy, kiedy zajmuj miejsce przy karabinie. Pora wstawa. Otworzyem oczy i spojrzaem w gr z miejsca, na ktrym leaem na pododze. Zamiana powiedzia Jay, mj LPO (lead petty officer, podoficer w stopniu starszego bosmana sztabowego). Przez minione cztery godziny, kiedy ja drzemaem, on siedzia za celownikiem karabinu. Okej. Wstaem, przecignem si i podszedem do broni. A jak tam? Co si dzieje? spytaem. Kiedy przejmuje si stanowisko strzeleckie, poprzednik przedstawia krtki meldunek, opisujc, kto pojawia si w pobliu itd. Nic powiedzia Jay. Nie widziaem ywej duszy. Zupenie nikogo? Zupenie. Zamienilimy si miejscami. Jay nasun sobie bejsbolwk na oczy, eby si troch przespa. Przyoyem oko do lunety i zaczem obserwowa. Nim upyno dziesi sekund, prosto w krzy celowniczy wpakowa mi si rebeliant z kaaszem w garci. Przez par sekund obserwowaem go, jak skrada si w stron amerykaskich pozycji, dziki czemu potwierdziem, e zasady uycia siy pozwalaj mi go zabi. Po czym go zastrzeliem.

Nienawidz ci, kurwa zamamrota Jay z podogi. Nawet nie podnis daszka czapki, nie mwic o tym, eby wsta. Nie miaem najmniejszych wtpliwoci co do ludzi, ktrych zastrzeliem. Koledzy artowali sobie: Taaa, znamy Chrisa. On ma na kocu celownika wyryty taki may karabin. Na kogo popatrzy, zasady mwi: strzelaj!. Tak naprawd jednak moje cele zawsze byy oczywiste, a poza tym w kadej sytuacji, kiedy strzelaem, miaem mnstwo wiadkw. W tamtych okolicznociach nikt nie ryzykowaby pomyki. Gdybym nie przestrzega cile zasad uycia siy, sam wydaby na siebie wyrok. Jeszcze w Al-Falludy podczas czyszczenia jakiego domu przez marines doszo do pewnego incydentu. Kiedy oddzia wszed do budynku i onierze przystpili do czyszczenia pomieszcze, pod ich nogami leay zwoki jakich rebeliantw. Niestety jeden z tych sukinsynw na ziemi nie by martwy. Kiedy marines znaleli si wewntrz domu, odwrci si i wycign zawleczk ze schowanego granatu. Wybuch zrani kilku onierzy, a kilku zabi. Od tego czasu marines zaczli strzela do kadego, kogo zobaczyli po wejciu do domu. W pewnym momencie sfilmowa to jaki reporter; nagranie zostao upublicznione, a na marines posypay si gromy. Zarzuty uchylono albo wycofano, poniewa ju we wstpnej fazie dochodzenia wyjaniono okolicznoci. Mimo to mielimy wiadomo, e zawsze istnieje moliwo, choby teoretyczna, postawienia nam zarzutw. Najgorsz rzecz, jak mona byo zrobi z t wojn, byo doczenie do oddziaw tych wszystkich dziennikarzy. Wikszoci Amerykanw zaakceptowanie wojennej rzeczywistoci przychodzi z trudem, a przekazywane przez reporterw relacje wcale w tym nie pomagay. Wadze chciay mie poparcie opinii publicznej dla tej wojny. Ale tak naprawd kogo to obchodzi? Moim zdaniem powinno by tak: skoro wysya si nas, ebymy to zaatwili, to powinnimy mie woln rk. Po co s ci admiraowie i generaowie niech oni nas nadzoruj, a nie jaka tusta winia z Kongresu, ktra siedzi sobie gdzie w Waszyngtonie w skrzanym fotelu, mi cygaro w klimatyzowanym biurze i mwi mi, gdzie i kiedy mog do kogo strzela. Skd kto taki moe to wiedzie? Przecie nigdy nie by nawet w strefie walki. Wic skoro ju kto postanowi nas tu wysa, to niech nam nie przeszkadza. Wojna to wojna. Bo w kocu co mamy zrobi: pokona wroga, unicestwi go? Czy moe jedziemy tam podawa mu herbatk i ciasteczka? Wojskowym wystarczy powiedzie, jaki ma by efekt kocowy, a oni go osign. Ale niech nikt nam nie prbuje mwi, jak mamy to zrobi. Wszystkie te zasady okrelajce, kiedy i w jakich okolicznociach mona zabija walczcych z nami nieprzyjaci, nie tylko utrudniaj nam zadanie, ale dodatkowo wystawiaj nasze ycie na niebezpieczestwo.

Zasady uycia siy stay si tak zawie i popieprzone, bo przy ich ustalaniu majstrowali politycy. Zasady te spisali prawnicy, ktrzy staraj si chroni admiraw i generaw przed politykami; nie spisali ich ludzie, ktrzy troszcz si o naraonych na nieprzyjacielski ogie chopakw dziaajcych w terenie. Tak si skada, e wielu ludzi w kraju nie wszyscy nie akceptowao tego, e prowadzimy wojn. Nie akceptowao tego, e wojna oznacza mier, i to najczciej mier gwatown. Wielu ludzi, nie tylko politycy, chciao narzuca nam absurdalne wymysy, domaga si od nas zachowywania pewnych standardw, ktrym nikt nie jest w stanie sprosta. Nie twierdz, e naley popenia zbrodnie wojenne. Twierdz tylko, e nie mona kaza onierzom prowadzi wojny z rkami zwizanymi za plecami. Gdybym mia stosowa zasady uycia siy, ktrych przestrzegaem w Iraku, to w sytuacji, kiedy kto wejdzie do mojego domu, zastrzeli moj on i dzieci, po czym rzuci bro na podog, NIE powinienem go zastrzeli. Powinienem odprowadzi go delikatnie do aresztu. Kto by tak zrobi? Kto moe powiedzie, e mj sukces jest potwierdzeniem susznoci zasad uycia siy. Ja jednak uwaam, e bez nich mgbym by skuteczniejszy, prawdopodobnie mgbym ochroni wicej ludzi i przyczyni si do szybszego zakoczenia wojny. Miaem wraenie, e we wszystkich artykuach w gazetach pisze si tylko o potwornoci wojny albo o tym, e zaprowadzenie pokoju w Ar-Ramadi bdzie niemoliwe. I zgadnijcie, co si stao, kiedy pozabijalimy tych wszystkich bandziorw... Do irackich przywdcw plemiennych dotaro, e nie artujemy, i w kocu zebrali si razem nie tylko po to, eby po prostu rzdzi, ale te po to, by pozby si rebeliantw. Do stworzenia sytuacji, w ktrej mg zaistnie pokj, potrzeba byo siy, potrzeba byo gwatownoci dziaania.

Biaaczka
Nasza crka jest chora. Ma bardzo niski poziom biaych krwinek. Suchajc Tai, cisnem mocniej suchawk. Maa od jakiego czasu przechodzia kolejne infekcje i zachorowaa na taczk. Najwyraniej jej wtroba nie bya w stanie poradzi sobie z chorob. Lekarze zlecili dodatkowe badania i wygldao to naprawd le. Nikt nie mwi, e to rak czy biaaczka, ale te nikt nie mwi, e nie. Chcieli zrobi badania, eby potwierdzi najgorsze obawy. Taya staraa si mwi optymistycznie i bagatelizowa problemy. Najpierw tylko z tonu jej gosu mogem si domyli, e sytuacja jest powaniejsza, ni to przyznaje, ale w kocu udao mi si

wycign z niej ca prawd. Nie pamitam dokadnie, co powiedziaa, ale usyszaem: biaaczka. Rak. Moja creczka umrze. Poczuem, jak ogarnia mnie poczucie bezradnoci. Znajdowaem si tysice kilometrw od crki i w aden sposb nie mogem jej pomc. Nawet gdybym tam by, nie potrafibym jej wyleczy. Gos ony przez telefon brzmia tak smutno i samotnie. Stres zwizany z t misj zaczem odczuwa na dugo przed tym telefonem z wrzenia 2006 roku. Strata Marca i powane obraenia Ryana zrobiy swoje. Miaem bardzo wysokie cinienie i nie mogem spa. Kiedy dowiedziaem si o crce, doszedem do kresu wytrzymaoci. Nie byo ze mnie wielkiego poytku. Na szczcie nasza zmiana dobiegaa ju koca. Kiedy wspomniaem w dowdztwie o stanie mojej crki, natychmiast zaczli stara si o wyekspediowanie mnie do kraju. Nasz lekarz przygotowa dokumenty potrzebne do przysania listu Czerwonego Krzya (to rodzaj owiadczenia potwierdzajcego, e rodzina onierza potrzebuje go w domu z powodu nagego wypadku). Jak tylko list do nas dotar, dowdcy zadbali o ca reszt. Niewiele brakowao, ebym nie wyjecha. Ar-Ramadi byo tak niebezpieczn stref, e nie byo zbyt wielu okazji do znalezienia lotu. Ruch helikopterw do miasta i poza nie by zawieszony. Nawet konwoje wci byy obiektem atakw rebeliantw. Martwic si o mnie i wiedzc, e nie mog czeka zbyt dugo, koledzy postanowili uy samochodw humvee. Wsadzili mnie do rodkowego i wyjechali ze mn z miasta na lotnisko TQ. Kiedy tam dotarlimy i oddawaem swj pancerz osobisty oraz M4, potwornie ciskao mnie w gardle. Moi koledzy wracali na wojn, a ja jechaem do domu. Do dupy. Czuem si, jakbym sprawia im zawd, jakbym uchyla si od obowizku. To by konflikt rodzina i ojczyzna, rodzina i towarzysze broni ktrego nigdy tak naprawd nie rozwizaem. W Ar-Ramadi miaem jeszcze wicej miertelnych trafie ni w Al-Falludy. Nie tylko zakoczyem t zmian z wiksz liczb zalicze ni ktokolwiek inny z tej tury, ale te moja oglna suma trafie uczynia ze mnie najskuteczniejszego amerykaskiego snajpera wszech czasw by uy nadtego oficjalnego okrelenia. A mimo to czuem si, jakbym si podda, jakbym nie zrobi tego, co do mnie naley.
===LUIgTCVLIA5tAm9PeUlwQXFRJkkjQClML0c0UTVZOFMTZBQ6SiY=

Rozdzia 12

Cikie czasy
W domu
Zapaem samolot wyczarterowany przez wojsko: najpierw do Kuwejtu, potem do Stanw. Nosiem cywilne ubranie, a poniewa miaem do tego do dugie wosy i brod, musiaem si troch pouera z rnymi osobami po drodze, bo nikomu nie miecio si w gowie, czemu kto w czynnej subie moe podrowa w cywilnym ubraniu. Z perspektywy czasu to nawet troch zabawne. Wysiadem z samolotu w Atlancie, po czym znowu musiaem przej przez kontrol bezpieczestwa, eby lecie dalej. Dotarcie tu zajo mi par dni, wic kiedy zdjem buty, sowo daj, e kilka osb stojcych najbliej zasabo. Chyba nigdy jeszcze tak szybko nie przeszedem kontroli bezpieczestwa. Taya Chris nigdy mi nie mwi, jak wielkie grozi mu niebezpieczestwo, ale w pewnym momencie nauczyam si odczytywa to midzy sowami. Kiedy wic powiedzia mi, e chopcy bd wieli go w konwoju, ju sam sposb, w jaki o tym opowiada, napdzi mi stracha. Baam si o nich wszystkich, ale przede wszystkim o niego. Zadaam mu par pyta i na podstawie ostronoci, z jak odpowiada, domyliam si, jak niebezpieczna moe by ta podr na lotnisko. Miaam bardzo silne poczucie, e im wicej osb bdzie si za niego modlio, tym wiksze bdzie mia szanse. Dlatego zapytaam, czy mog poprosi jego rodzicw, eby si za niego modlili. Zgodzi si. Wtedy zapytaam, czy mog im powiedzie, dlaczego maj si modli i e Chris wraca do domu, i o tym, jak niebezpiecznie jest w miecie. Na to si nie zgodzi. Wic nie powiedziaam. Prosiam ludzi o modlitw, dawaam im do zrozumienia, e Chris znajduje si w niebezpiecznej sytuacji, ale poza tym nie podawaam adnych wicej szczegw prosiam, eby mi zaufali. Wiedziaam, e dla tych wybranych osb, do ktrych si zwracaam, to bdzie bardzo trudne. Jednak mojemu przekonaniu, e ludzie powinni otacza mojego ma modlitw, towarzyszyo rwnie mocne przewiadczenie, e powinnam trzyma si tego, co on sam powiedzia, i nic wicej nie ujawnia. Zdaj sobie spraw, e nie

przysparzao mi to popularnoci, ale on bardziej potrzebowa modlitwy ni ja popularnoci. Kiedy Chris dotar do domu, by tak zestresowany, e wydawa si kompletnie odrtwiay. Z trudem przychodzio mu mwi, co dokadnie czuje. By po prostu wykoczony i przybity. Byo mi przykro, e musia przez to wszystko przechodzi. I czuam si strasznie rozdarta wewntrznie, jeli chodzi o moje pragnienie bliskoci. Pragnam go niesamowicie. Ale rwnoczenie tak dugo musiaam radzi sobie bez niego, e nauczyam si podobnie myle: nie potrzebuj go a przynajmniej nie powinnam potrzebowa. Nikt inny raczej chyba tego nie zrozumie, ale te najprzerniejsze uczucia kotoway si wtedy we mnie wszystkie naraz. Byam strasznie wcieka na Chrisa za to, e zostawi mnie sam z dziemi. Chciaam, eby wrci, ale rwnoczenie byam na niego wcieka. Przez minione miesice cay czas niepokoiam si o jego bezpieczestwo i przeywaam rozczarowanie, e zdecydowa si na ponowny wyjazd. Chciaam mc si na nim oprze, ale nie da mi tej moliwoci. Mg na niego liczy team, mogli cakiem obcy ludzie, ktrzy akurat suyli razem z nim w wojsku ale ani dzieci, ani ja oczywicie liczy na niego nie moglimy. To nie bya jego wina. Gdyby mg, to byby w obu tych miejscach naraz ale nie mg. Kiedy jednak stan wobec koniecznoci wyboru, nie wybra nas. Przez cay czas kochaam go, staraam si go wspiera i w najrozmaitszy sposb okazywa mu mio. Kbiy si we mnie tysice uczu. W czasie caej tej zmiany towarzyszya mi chyba podskrnie odczuwana zo. Zdarzao nam si, e rozmawialimy przez telefon i w pewnym momencie Chris zauwaa, e co jest nie tak. Pyta wtedy, czy co mnie gryzie, ale ja si wypieraam. A kiedy dociska, mwiam w kocu: Jestem wcieka na ciebie, e znw tam pojechae. Ale nie chc tego: nie chc ci nienawidzi i nie chc by na ciebie wcieka. Wiem, e jutro moesz zgin. Nie chc, eby zamartwia si z mojego powodu. Wiesz, chyba powinnimy skoczy t rozmow. Teraz wreszcie Chris wrci i wszystkie te emocje po prostu we mnie wybuchy: szczcie przemieszane dokadnie z wciekoci.

Poprawa
Lekarze robili mojej crce najprzerniejsze badania. Niektre naprawd byy wkurzajce. Szczeglnie zapamitaem pobieranie krwi a wykonywano je bardzo czsto. Dziecko obracano do gry nogami i nakuwano mu stop; wielokrotnie krew nie chciaa pyn i trzeba byo to w kko powtarza. Creczka cay czas pakaa.

To byy dugie dni, ale ostatecznie lekarze ustalili, e nasza dziewczynka nie ma biaaczki. Miaa wprawdzie nadal taczk i inne powikania, ale lekarzom udao si opanowa infekcje, ktre doprowadziy j do tego stanu. Nastpia poprawa. Jedn z niesamowicie frustrujcych rzeczy byo dla mnie to, jak crka reagowaa na mj widok. Pakaa za kadym razem, kiedy braem j na rce. Wyrywaa si do mamy. Taya mwia, e reaguje tak na wszystkich mczyzn maa pakaa, ilekro usyszaa mski gos. Tak czy owak, strasznie mnie to bolao. Pokonaem taki kawa wiata, eby do niej przyjecha, kocham j z caego serca a ona mnie odrzuca. Lepiej ukadao si z synem, ktry mnie pamita, a poza tym by starszy i chtniej si ze mn bawi. Ale i tym razem okazao si, e do zwykych kopotw z dziemi, ktre na og miewaj rodzice, oraz do typowych kopotw maeskich dooyo si oddzielenie i stres, przez ktry wszyscy wieo przeszlimy. Nawet drobiazgi potrafiy by irytujce. Kiedy strofowaem syna, chciaem, eby patrzy mi w oczy. Tai to przeszkadzao, bo jej zdaniem nie by przyzwyczajony do mnie, do mojego gosu i w tej sytuacji nie mona wymaga od dwulatka, eby patrzy w oczy. Ja jednak uwaaem dokadnie odwrotnie. Tak wanie powinien robi. Przecie nie karci go obcy czowiek. Dyscypliny uczy go kto, kto go kocha. Jest w tej relacji jakby dwukierunkowo szacunku. Ty patrzysz mi w oczy, ja patrz ci w oczy rozumiemy si nawzajem. Taya mwia: Chwileczk. Nie byo ci caymi miesicami. A teraz wracasz i chcesz by czci rodziny i ustanawia zasady? O nie, prosz pana bo za miesic znw wyjedasz na nastpne szkolenie. Kade z nas miao racj z wasnego punktu widzenia. Problem polega na tym, eby dostrzec ten drugi punkt widzenia, a nastpnie eby z tym y. Nie byem ideaem. W paru sprawach si myliem. Musiaem nauczy si by ojcem. Miaem swoje wyobraenie na temat rodzicielstwa, ale nie byo ono oparte na rzeczywistoci. Z czasem moje wyobraenia si zmieniy. Do pewnego stopnia. Nadal oczekuj od dzieci, by patrzyy mi w oczy, kiedy do nich mwi. Ja te patrz im w oczy. A Taya si z tym zgadza.

Mike Monsoor
Byem w kraju od jakich dwch tygodni, kiedy zadzwoni jeden z przyjaci z SEAL i spyta, co sycha. Nic specjalnego odpowiedziaem.

No a ten, co wam zgin? zapyta. Co? Nie wiem, o kogo chodzi, ale syszaem, e ktry zgin. Cholera. Rozczyem si i zaczem dzwoni do wszystkich, ktrych znaem. W kocu dotarem do kogo, kto co wiedzia, ale nie mg o tym mwi, bo nie zostaa jeszcze powiadomiona rodzina polegego. Powiedzia, e za par godzin oddzwoni. To byy dugie godziny. W kocu dowiedziaem si, e w Ar-Ramadi zgin nalecy do naszego siostrzanego plutonu Mike Monsoor: powici siebie, eby ratowa ycie kolegw. Urzdzili stanowisko obserwacyjne w jednym z budynkw; ktremu z rebeliantw udao si podej na tyle blisko, e rzuci granat. Oczywicie nie byo mnie przy tym, ale poniszy opis tego, co si wydarzyo, pochodzi z oficjalnego podsumowania akcji:
Granat uderzy go w klatk piersiow i odbi si, spadajc na pokad [sowo uywane przez marynark na okrelenie podogi]. [Monsoor] natychmiast zerwa si na rwne nogi i krzykn: Granat!, by ostrzec kolegw o zbliajcym si nieuchronnie niebezpieczestwie, mieli oni jednak za mao czasu, eby zdy ewakuowa si z kryjwki snajperskiej i unikn obrae. Nie baczc na wasne ycie, [Monsoor] rzuci si bez wahania na granat i przykry go wasnym ciaem, by osoni lecych tu obok kolegw. W chwili gdy [Monsoor] upad na niego, granat eksplodowa, powodujc miertelne obraenia. Trudno o bardziej bezinteresowne i wyranie zamierzone dziaanie ni to, ktre podj bosman Monsoor. Spord trzech SEALsw znajdujcych si w tym naroniku dachu on jeden mia moliwo uciec przed wybuchem i gdyby si na to zdecydowa, bez trudu uniknby obrae. Tymczasem postanowi osoni swoich towarzyszy, powicajc za nich wasne ycie. Swoim odwanym i bezinteresownym dziaaniem ocali ycie dwm innym SEALsom.

Pniej zosta mu przyznany Medal Honoru. Kiedy dowiedziaem si o jego mierci, wrcio do mnie mnstwo wspomnie zwizanych z Mikeyem. Nie poznaem go a tak dobrze, bo by w innym plutonie, ale braem udzia w jego otrzsinach. Pamitam, jak go przytrzymywalimy, eby ogoli mu gow. Ani troch mu si to nie podobao; by moe do dzi mam na ciele jakie lady po tamtym dniu. Podjechaem vanem na lotnisko po paru chopakw i pomagaem zorganizowa styp po pogrzebie Mikeya. Pogrzeby SEALsw s podobne do irlandzkich: z du styp tyle e my duo wicej pijemy. A skoro tak, to powstaje pytanie: ile piwa potrzeba na styp po SEALsie? Jest to tajna informacja, ale z ca pewnoci wicej ni cholernie duo.

Kiedy samolot ldowa, staem w niebieskim mundurze na pasie lotniska. W chwili gdy trumna ukazaa si na rampie, uniosem do w sztywnym salucie, po czym wraz z pozostaymi tragarzami powoli poniosem drewnian skrzyni do czekajcego karawanu. Na lotnisku zgromadzi si wok nas spory tum. Znajdujcy si w pobliu ludzie, zdawszy sobie spraw, czego s wiadkami, zatrzymywali si i patrzyli w milczeniu, egnajc zmarego. Ze wzruszeniem obserwowaem, jak oddaj cz rodakowi, mimo e wcale go nie znali. Byem poruszony tym widokiem: ostatnim poegnaniem naszego polegego towarzysza, milczcym uznaniem doniosoci ofiary, ktr zoy. Jedyna oznaka tego, e jestemy SEALsami, to noszony przez nas trident wsplny dla wszystkich czonkw jednostki metalowy emblemat. Kto nie ma go na mundurze, ten jest zwykymi pomyjami z marynarki. Podczas pogrzebw przyj si zwyczaj, e na znak szacunku odpinamy trident i przybijamy go do trumny polegego brata. W ten sposb pokazujemy mu, e nigdy go nie zapomnimy, e do koca ycia pozostanie czci nas. Kiedy chopcy z plutonu Delta ustawili si w kolejce, eby kady mg wbi trident w wieko trumny Mikeya, ja stanem z tyu ze spuszczon gow. Tak si zoyo, e zaledwie par metrw miejsca, gdzie mia zosta pochowany Monsoor, znajdowa si grb Marca Lee. Nie byem na pogrzebie Marca, bo nie zdyem wrci zza oceanu, i do tej pory nie miaem jeszcze okazji pochyli si nad jego szcztkami. Teraz nagle przyszo mi do gowy, e to odpowiednia chwila, by pooy trident na jego nagrobku. Podszedem tam bez sowa i zoyem odznak jako wyraz ostatniego poegnania dla przyjaciela. Z tego pogrzebu mam i dobre wspomnienie: wzi w nim udzia Ryan, ktry zdy na czas zosta wypisany ze szpitala. Wspaniale byo mc go zobaczy, chocia by teraz cakowicie niewidomy. Zanim straci przytomno z powodu utraty krwi po postrzale, Ryan widzia. Jednak w wyniku obrzku mzgu pod wpywem krwotoku wewntrznego znajdujce si w jego oku fragmenty koci albo pocisku przerway nerwy wzrokowe. Nie byo adnych szans na przywrcenie mu wzroku. Kiedy go zobaczyem, zapytaem, dlaczego tak si upiera, eby wyj z budynku o wasnych siach. Dla mnie by to dowd niesamowitej dzielnoci typowej dla Ryana. Odpowiedzia mi, e to ze wzgldu na nasze procedury, ktre wymagay sprowadzenia go na d przez co najmniej dwch ludzi, gdyby nie mg i sam. Nie chcia wycza z walki wikszej liczby onierzy, ni to byo potrzebne. Jemu si chyba wydawao, e zejdzie o wasnych siach. I prawdopodobnie by zszed, gdybymy mu pozwolili. Moe nawet chwyciby karabin i prbowa dalej strzela. Z powodu odniesionych obrae Ryan odszed ze suby, ale zachowalimy bliski kontakt. Mwi, e przyjanie nawizane na wojnie s silne. Nasza przyja z Ryanem to potwierdzia.

W mord Niechluja!
Po pogrzebie poszlimy do miejscowej knajpy na waciw styp. W naszym ulubionym nocnym lokalu odbywao si jak zwykle rwnoczenie wiele rnych imprez, midzy innymi skromne przyjcie dla paru starszych czonkw SEALs i UDT, ktrzy witowali rocznic przyjcia do jednostki. Wrd nich siedzia celebryta, ktrego bd tu nazywa Scruff Face (Niechluj). Scruff suy w wojsku; jak si zdaje, wikszo ludzi uwaa, e by SEALsem. Z tego, co wiem, by w subie czynnej w czasie konfliktu wietnamskiego, ale nie uczestniczy w dziaaniach wojennych. Siedziaem tam z Ryanem i powiedziaem mu, e Scruff zabawia rozmow paru kolegw. Wiesz, chciabym go pozna powiedzia Ryan. Dobra. Wstaem, podszedem do Scruffa i przedstawiem si. Panie Scruff Face, tam siedzi mody SEALs, ktry wanie wrci z Iraku. Przyjecha stamtd ranny, ale bardzo chciaby pana pozna. Mona powiedzie, e Scruff nas zlekceway. Jednak Ryan naprawd chcia go pozna, wic podwiozem go do Scruffa, a ten zachowa si tak, jakby nie yczy sobie, by mu przeszkadza. W porzdku. Wrcilimy na swoje miejsca i wypilimy jeszcze par drinkw. Tymczasem Scruff zacz nadawa co o wojnie i gada, co mu tylko lina na jzyk przyniosa. Prezydent Bush to dupek. Jestemy tam tylko dlatego, e Bush chce zaimponowa ojcu. Robimy le, bo zabijamy mczyzn, kobiety i dzieci jestemy mordercami. I tak dalej, i tak dalej. Scruff mwi, e nienawidzi Ameryki i dlatego przenis si do Kalifornii Dolnej. 11 wrzenia to by spisek. I tak dalej, i tak dalej, i tak dalej. Chopakom zaczynao to dziaa na nerwy. W kocu podszedem do niego i sprbowaem go namwi, eby wyluzowa. Jestemy tu w aobie powiedziaem. Moe by pan troch odpuci? Odrobin. Zasugujecie, eby wam paru zabili powiedzia. Po czym si wypry, jakby za chwil chcia mi przywali. Jak na mnie zachowaem wyjtkowo zimn krew. Suchaj pan powiedziaem moe jednak si rozejdziemy i kady pjdzie w swoj stron? Scruff znowu wypi klatk. Tym razem si zamachn. To by moment, w ktrym skoczya si moja zimna krew i spokj. Przywaliem mu. No i stao si. Stoliki poleciay na podog. I Scruff Face te.

A ja wyszedem. Szybko. Nie wiem tego na pewno, ale syszaem, e podobno Scruff pojawi si na ceremonii zakoczenia BUD/S z podbitym okiem. Kiedy jest si SEALsem, bjki s na porzdku dziennym. Braem udzia w paru porzdnych bijatykach. W kwietniu 2007 roku bylimy w Tennessee. Na koniec wyldowalimy ju za granic stanu w miecie, w ktrym wczeniej tego samego wieczora odbyway si organizowane przez UFC (Ultimate Fighting Championship) wielkie zawody mieszanych sztuk walki. Zbiegiem okolicznoci znalelimy si akurat w lokalu, do ktrego wybrali si trzej zawodnicy witujcy swoje pierwsze zwycistwa na ringu. Nie szukalimy kopotw. Razem z kumplem siedlimy nawet w cichym kciku, gdzie wok prawie nikogo nie byo. Ni std, ni z owd podeszo do nas trzech czy czterech goci i wpado na mojego kumpla. Co tam im powiedzia. Nie pamitam dokadnie co, ale najwyraniej nie spodobao si to niedoszym gwiazdorom UFC, wic si na niego rzucili. Oczywicie, nie zamierzaem pozwoli mu walczy w pojedynk. Wskoczyem midzy nich. Razem skopalimy im tyki. Tym razem nie postpiem zgodnie z rad starszego chorego Prima. Kiedy pojawili si bramkarze i zaczli nas rozdziela, nadal okadaem jednego z zawodnikw. Przyjechaa policja i zostaem zatrzymany. Oskarono mnie o napa. (Mj kolega wymkn si przez zaplecze. Nie mam do niego pretensji postpi zgodnie z drug zasad bjek podan przez Prima). Nastpnego dnia wyszedem za kaucj. Interweniowa adwokat, ktry razem z sdzi doprowadzi do zawarcia ugody. Oskaryciel zgodzi si wycofa zarzuty, ale aby sprawa nabraa mocy prawnej, musiaem stan przed obliczem sdzi. Panie Kyle powiedziaa pani przedstawiciel wymiaru sprawiedliwoci, powoli przecigajc sylaby z samego faktu, e zosta pan wyszkolony do zabijania, nie wynika, e musi pan to udowadnia w moim miecie. Prosz si std wynosi i nie wraca. Tak te zrobiem. Ten niefortunny wypadek narobi mi troch problemw w domu. Bez wzgldu na to, gdzie bylimy na szkoleniu, przed zaniciem zawsze dzwoniem do Tai. Ale poniewa noc spdziem na izbie wytrzewie, o telefonie do domu nie mogo by mowy. To znaczy owszem, miaem prawo do jednego telefonu, ale poniewa Taya nie mogaby mnie wycign z aresztu, wykorzystaem t moliwo, dzwonic gdzie indziej. Waciwie nie musiaby to by a taki wielki problem, tyle e wanie miaem wrci do domu na przyjcie urodzinowe jednego z dzieci. W zwizku z koniecznoci stawienia si przed obliczem sdu

musiaem zosta w tym miecie duej. Gdzie jeste? spytaa Taya, kiedy w kocu mogem do niej zadzwoni. Zostaem aresztowany. Super warkna. Nie mogem mie jej za ze, e bya wcieka. Zdarzay mi si jeszcze bardziej nieodpowiedzialne wybryki. W chwili kiedy zdarzy mi si wanie ten, stanowi on tylko kolejne rdo irytacji w caym pamie podobnych do niego. Nasz zwizek stacza si szybko po rwni pochyej. Taya Nie zakochaam si w adnym cholernym SEALsie zakochaam si w Chrisie. Jeli facet jest SEALsem, to super i w ogle, ale nie to w nim kochaam. Gdybym wiedziaa, czego mam si spodziewa, to co innego. Ale tego nigdy nie wiadomo. Nikt nie wie. Nie w rzeczywistoci, w prawdziwym yciu. I nie kady SEALs wyjeda wielokrotnie, raz za razem na misje bojowe. Z upywem czasu praca stawaa si dla Chrisa coraz waniejsza. W pewnym sensie nie potrzebowa mnie jako rodziny mia kolegw. Stopniowo zaczo do mnie dociera, e nie jestem dla niego najwaniejsza. Tak mwi, ale prawda bya zupenie inna.

Nie wida koca bjek


Nie jestem specjalnie charakterny ani nie jestem szczeglnie utalentowanym bokserem, ale czasami okazje do bjek nadarzay si same. Wolaem dosta wpierdol, ni scykorzy w obecnoci kolegw. Miaem jeszcze kilka innych pojedynkw bokserskich. Mio pomyle, e ani razu nie wymikem. Kiedy byem w pierwszym w swojej karierze plutonie, cay nasz team pojecha do Fort Irwin w hrabstwie San Bernardino na pustyni Mojave. Po zakoczonych wiczeniach wybralimy si do miasta i znalelimy lokal o nazwie Library. Akurat bawia si tam po subie grupa miejscowych policjantw i straakw. Nasi chopcy zwrcili na siebie uwag paru kobiet. Zaraz potem miejscowi pozielenieli z zazdroci i wzili si do bitki. To naprawd by powany bd w ocenie sytuacji, bo w tej niewielkiej knajpce bya nas prawie setka. Stu SEALsw to sia, z ktr naley si liczy, wic skoro oni nie liczyli si z nami, my policzylimy si z nimi. Po czym wyszlimy na zewntrz i poprzewracalimy par samochodw. Mniej wicej w tym czasie nadjechaa policja. Zatrzymaa dwudziestu piciu naszych. W amerykaskich siach zbrojnych istniej procedury pozasdowego upominania i karania onierzy

jedn z nich jest tak zwany maszt kapitaski: dowdca wysuchuje zezna podwadnego na temat jego przewinienia i jeli uzna, e ma to uzasadnienie, wymierza kar pozasdow. Kary te s regulowane wojskowymi przepisami i mog obejmowa dowolny zakres od surowego: Prosz, eby mi si to wicej nie powtrzyo, po degradacj, a nawet areszt wizienny, ktry w duej mierze oznacza wanie to, czego mona domyla si po nazwie. Oficerowie poniej szczebla dowdcy prowadz podobne przesuchania, z ktrych nie s wycigane a tak powane konsekwencje. W naszym wypadku musielimy stawi si przed szefem sztabu (oficerem bdcym bezporednim zastpc dowdcy) i wysucha wygaszanej niezwykle dobitnie pogadanki na temat tego, jak bardzo jestemy popieprzeni. Kwiecista przemowa obejmowaa wszystkie postawione nam zarzuty i opisywaa peny zakres zniszcze nie pamitam, ilu ludzi odnioso obraenia i jak warto miay spowodowane przez nas straty, ale odczytanie caego tego katalogu zajo szefowi sztabu dobr chwil. Na koniec powiedzia, e wstyd mu za nas. No dobra powiedzia, koczc odczyt. eby mi to byo ostatni raz. Wypad mi std. Otrzymawszy suszn reprymend, opucilimy gabinet, a sowa szefa sztabu brzmiay nam jeszcze w uszach... przez jakie pi sekund. Moe dziesi. Ta historia miaa jednak cig dalszy. O naszej przygodzie dowiedzieli si chopcy z innej jednostki i uznali, e dobrze bdzie zajrze do tego samego lokalu i sprawdzi, czy historia si powtrzy. I owszem. Wygrali bjk, ale jeli dobrze zrozumiaem, toczyli j w nieco trudniejszych warunkach. Ostateczny wynik nie by a tak jednoznaczny. Niedugo potem jeszcze inna grupa naszych miaa wiczy w tym samym miejscu. Zrobia si z tego prawdziwa rywalizacja. Sk w tym, e miejscowi dowiedzieli si o naszych zawodach. I przygotowali si do nich. Nasi dostali rwno po dupach. Od tego czasu wpisano to miasto na list miejsc znajdujcych si poza zasigiem SEALsw. Mogoby si wydawa, e w Kuwejcie trudno byo wda si w pijack awantur, skoro nie byo tam tak naprawd adnych lokali, gdzie mona by si napi alkoholu. Jednak tak si akurat zdarzyo, e bya tam jedna restauracja, gdzie lubilimy jada i gdzie (co nie byo wynikiem czystego przypadku) atwo byo wnie alkohol. Pewnej nocy bylimy tam i zaczlimy si zachowywa troch gono. Jakim miejscowym si to nie spodobao; wywizaa si sprzeczka, ktra doprowadzia do bjki. Zatrzymano czterech naszych, w tym mnie. Zjawia si reszta chopakw i poprosia policj, eby nas zwolnia.

Nie ma mowy odpowiedzieli policjanci. Pjd do aresztu i stan przed sdem. Przedstawili swoje stanowisko dobitnie i sugestywnie. Nasi chopcy podobnie przedstawili wasne. Kuwejtczycy w kocu dali si przekona i wypucili nas. Aresztowano mnie te w Steamboat Springs w Kolorado, chocia uwaam, e w tym wypadku okolicznoci przemawiaj raczej na moj korzy. Siedziaem sobie w lokalu. W pewnym momencie, kiedy kelnerka przechodzia z kuflem piwa, jaki go przy ssiednim stoliku odsun krzeso do tyu i nie widzc kelnerki, zderzy si z ni. Przy okazji wylaa si na niego odrobina piwa. Wsta i uderzy kelnerk w twarz. Podszedem i stanem w obronie jej honoru w jedyny znany mi sposb. Z tego powodu mnie aresztowano. Tacy s ci damscy bokserzy. Zarzuty w tej sprawie, podobnie jak we wszystkich innych, oddalono.

Szeryf Ar-Ramadi
Ofensywa w Ar-Ramadi zostaa ostatecznie uznana za kamie milowy i punkt zwrotny w tej wojnie, za jedno z kluczowych wydarze, ktre pomogy Irakowi podnie si z kompletnego chaosu. Z tego powodu uczestnicy tych walk skupiali na sobie znaczn uwag. A jej cz w kocu skupia si rwnie na naszym teamie. Ju wczeniej, mam nadziej, jasno daem do zrozumienia, e moim zdaniem nie powinno si publicznie mwi o SEALsach jako o samodzielnej jednostce. Nie potrzebujemy rozgosu. Jestemy wszyscy cichymi profesjonalistami; im ciszej wok nas, tym lepiej jestemy w stanie wykonywa swoje zadania. Niestety yjemy w troch innym wiecie. Gdyby nie to, nie uznabym, e trzeba napisa t ksik. Nawiasem mwic, moim zdaniem sukcesy w Ar-Ramadi i w caym Iraku naley przypisa tak samo walczcym tam onierzom wojsk ldowych i piechoty morskiej, jak SEALsom. Zasugi te trzeba sprawiedliwie porozdziela. Owszem, SEALsi zrobili kawa porzdnej roboty i przelali wasn krew. Ale jak zreszt mwilimy oficerom, podoficerom i szeregowcom wojsk ldowych i piechoty morskiej, u ktrych boku walczylimy nie jestemy ani troch lepsi od tych onierzy, jeli idzie o odwag i warto bojow. We wspczesnym wiecie ludzie chc jednak dowiadywa si rnych rzeczy na temat SEALsw. Kiedy wrcilimy z Ar-Ramadi, dowdztwo zebrao nas na wsplny meldunek, ebymy mogli opowiedzie synnemu autorowi i byemu SEALsowi, jak wygldaa ta bitwa. Tym autorem by Dick Couch. Zabawne byo to, e zacz nie od suchania, tylko od mwienia.

A nawet nie od mwienia. Pan Couch przyszed do nas z wykadem na temat tego, jak bardzo nie mamy racji. ywi wielki szacunek dla suby pana Coucha z czasu wojny wietnamskiej, w ktrej bra udzia jako czonek Underwater Demolition Teams i SEAL Teams. Bardzo go za to szanuj. Jednak tych par spraw, o ktrych opowiada tamtego dnia, w ogle nie byo dla mnie do przyjcia. Couch stan na rodku i zacz nam mwi, e wszystko, co robilimy, robilimy le. Mwi, e powinnimy zjednywa sobie przeciwnikw, zamiast ich zabija. SEALsi powinni bardziej przypomina Special Forces twierdzi, majc (chyba) na myli jedn z tradycyjnych misji Special Forces, czyli szkolenie rdzennej ludnoci. O ile pamitam, dotychczas mwiono nam, e moemy strzela, jeli kto strzela do nas no, ale moe nie o to chodzi. Siedziaem tam i czuem, jak narasta we mnie wcieko. Podobnie czu si cay team, chocia wszyscy trzymali jzyk za zbami. Na koniec Couch poprosi o uwagi. Podniosem rk. Zaczem od paru lekcewacych uwag o tym, jak si zapatruj na temat tego, co moglibymy zrobi dla Iraku, po czym przeszedem do powaniejszych spraw. Dopiero kiedy wytuklimy wystarczajco duo tych dzikusw, kto wreszcie pomyla, eby zasi do rozmw o pokoju powiedziaem. To byo decydujce. Niewykluczone, e mwic o tym, jak to wszystko tam naprawd wyglda, uyem jakich innych barwnych okrele. Wymienilimy jeszcze par opinii, a wreszcie dowdcy dali mi znak, e powinienem opuci pomieszczenie. Z radoci zastosowaem si do tej sugestii. Pniej dowdca i starszy chory byli na mnie wciekli. Ale nie mogli za wiele zrobi, bo wiedzieli, e mam racj. Pan Couch chcia pniej przeprowadzi ze mn wywiad. Ja nie miaem na to ochoty. Dowdztwo chciao, ebym odpowiedzia na jego pytania. Chory wzi mnie nawet do siebie na rozmow. Wobec tego odpowiedziaem na pytania. Tak. Nie. I taki to by wywiad. Trzeba przyzna, e z tego, co wiem, w ksice pana Coucha nie ma a tak negatywnych stwierdze jak te, ktre syszaem podczas jego prelekcji. Moe ktremu innemu SEALsowi udao si jako na niego wpyn? W jaki sposb zdobylimy Ar-Ramadi? Wkroczylimy do miasta i zabilimy wszystkich zych ludzi, jakich tam znalelimy. Kiedy zaczynalimy wojn, porzdni (albo potencjalnie porzdni) Irakijczycy nie bali si Stanw Zjednoczonych; bali si terrorystw. Przekaz goszony przez Stany Zjednoczone brzmia: Poprawimy wasz sytuacj.

Przekaz goszony przez terrorystw brzmia: Poobcinamy wam gowy. Kogo bycie si bali? Kogo bycie suchali? Kiedy wkroczylimy do Ar-Ramadi, nasz przekaz dla terrorystw brzmia: Poobcinamy wam gowy. Zrobimy wszystko, co bdzie trzeba. Zlikwidujemy was. Dziki temu udao nam si przyku uwag nie tylko terrorystw przykulimy uwag wszystkich. Pokazalimy, e trzeba si z nami liczy. To wtedy nastpio tak zwane wielkie przebudzenie. Nie doprowadzilimy do niego przez to, e podlizywalimy si Irakijczykom. Doprowadzilimy do niego przez to, e skopalimy im tyki. Przywdcy plemienni przekonali si, e z takimi twardzielami nie warto pogrywa i e lepiej bdzie, jeli si zjednocz, zaczn wsppracowa i przestan udziela schronienia rebeliantom. O wyniku tej bitwy zdecydowaa sia. Wytuklimy bandziorw i zmusilimy przywdcw do tego, by zasiedli do rozmw o pokoju. Tak to dziaa w prawdziwym wiecie.

Operacja kolana
Kolana miaem w fatalnym stanie od czasu, kiedy w Al-Falludy zwalia si na mnie ciana. Przez jaki czas pomagay zastrzyki z kortyzonu, ale bl zawsze wraca i stawa si coraz bardziej nieznony. Lekarze mwili, e powinienem si podda operacji, ale gdybym tak zrobi, musiabym pj na zwolnienie i nie wyjechabym na kolejn zmian na wojn. Wic cigle odkadaem operacj. Przyzwyczaiem si do pewnego cyklu: szedem do lekarza, dostawaem zastrzyk i wracaem do pracy. W miar upywu czasu odstpy midzy kolejnymi wizytami staway si coraz krtsze. Skrciy si do dwch miesicy, a potem do miesica. Udao mi si jako przetrwa czas ofensywy w Ar-Ramadi, ale byem na granicy wytrzymaoci. Kolana zaczynay mi si blokowa i z trudem schodziem po schodach. Nie miaem ju wyboru i wkrtce po powrocie do kraju w 2007 roku poszedem pod n. Chirurdzy rozcili mi cigna, by zlikwidowa naprenia rzepek, ktre dziki temu mogy z powrotem ustawi si na swoim miejscu. Musieli zeszlifowa mi poobione rzepki. Wszczepili do nich syntetyczn chrzstk i zeszlifowali kotk. Przy okazji dokonali te rekonstrukcji wizada krzyowego przedniego. Czuem si jak samochd wycigowy, ktry przechodzi remont generalny. Kiedy lekarze skoczyli swoje, wysali mnie na wizyt do Jasona, fizjoterapeuty, ktry specjalizowa si w pracy z SEALsami. Dawniej by trenerem druyny bejsbolowej Pittsburgh Pirates, a potem pracowa z zespoem futbolu amerykaskiego San Diego Chargers. Po 11 wrzenia postanowi powici

si pracy dla ojczyzny. Uzna, e swoimi umiejtnociami najlepiej przysuy si wojsku. Zgodzi si na potne zmniejszenie zarobkw, eby pomaga nam zbiera si po kontuzjach i operacjach. Kiedy pierwszy raz si spotkalimy, nie wiedziaem o tym wszystkim. Chciaem tylko usysze, jak dugo potrwa rehabilitacja. Przyjrza mi si uwanie. Po tej operacji cywile potrzebuj roku, eby wrci do dawnej sprawnoci powiedzia w kocu. Pikarze dochodz do niej po omiu miesicach. SEALsi... trudno powiedzie. Nie znosicie wyczenia z akcji i potraficie si okrutnie katowa, byle wydobrze. Ostatecznie przewidywa, e potrwa to sze miesicy. Udao nam si chyba w pi. Ale po drodze naprawd mylaem, e zejd. Jason wsadzi mnie do urzdzenia, ktre miao rozciga mi kolano. Codziennie musiaa by jaka poprawa. Maszynowe zginanie kolana wyciskao ze mnie sidme poty. W kocu udao mi si zgi staw do kta prostego. Znakomicie powiedzia Jason. No to dalej. Dalej? Dalej! Mia te inne urzdzenie, dziki ktremu mg poddawa moje minie poraeniu prdem. W zalenoci od tego, ktrych mini to dotyczyo, musiaem prostowa stop i napina palce w d lub w gr. Wydaje si, e to nic takiego, ale z ca pewnoci jest to rodzaj tortur, ktrego stosowanie nawet w stosunku do SEALsw powinno by zakazane przez konwencje genewskie. Oczywicie Jason cigle zwiksza napicie prdu. Najgorsze byo jednak to, co najprostsze: wiczenia. Musiaem wiczy coraz wicej i wicej, i wicej. Pamitam, jak dzwonic do Tai, wielokrotnie mwiem jej, e nie wytrzymam do koca danej sesji: albo si porzygam, albo umr. Taya wydawaa si pena wspczucia, ale kiedy myl o tym z perspektywy czasu, nie wykluczam, e moe oboje maczali w tym place. W pewnym okresie Jason kaza mi robi obdne iloci brzuszkw i innych wicze na minie korpusu. Czy aby na pewno wiesz, co miaem operowane i e to byy kolana? spytaem go pewnego dnia, kiedy uznaem, e ju mam dosy. Skwitowa to miechem. Potrafi naukowo uzasadni, e cae funkcjonowanie ciaa zaley od silnych mini korpusu, ale podejrzewam, e tak naprawd po prostu lubi dawa mi wycisk na siowni. Sowo daj, e za kadym razem, kiedy prbowaem si opieprza, syszaem nad gow trzask bicza. Wczeniej zawsze mi si wydawao, e w najlepszej formie w yciu byem tu po ukoczeniu BUD/S. Jednak po piciu miesicach spdzonych z Jasonem moja sprawno bya duo wysza. Nie tylko kolana

miaem jak nowe: reszt ciaa te doprowadziem do szczytowej formy. Kiedy wrciem do plutonu, wszyscy pytali, czy bior steroidy.

Trudny okres
Zanim wreszcie poddaem si operacji, zajedaem wasny organizm, jak tylko mogem. Ale rozpadao mi si te co duo waniejszego ni kolana: maestwo. Ze wszystkich moich problemw ten by najtrudniejszy. Midzy mn a Tay wytworzyo si mnstwo uraz. Jak na ironi, waciwie nie dochodzio midzy nami do ktni, ale panowao cige napicie. Kade z nas wkadao w zwizek tyle, by mc powiedzie, e si stara i zasugerowa, e to drugie nie stara si wcale. Chyba po caych latach spdzonych w strefie wojny i w oddzieleniu od ony w pewnym sensie po prostu zapomniaem, co znaczy by zakochanym, zapomniaem, jakie z tym wi si obowizki na przykad autentyczne suchanie si nawzajem i mwienie, co si myli. Z tego powodu atwiej przychodzio mi odtrca Tay. Rwnoczenie akurat odezwaa si do mnie dawna dziewczyna. Kiedy pierwszy raz zadzwonia do nas do domu, Taya przekazaa mi wiadomo, zakadajc, e nie jestem typem faceta, ktrego musiaaby podejrzewa o skoki w bok. Najpierw nie odpowiedziaem na zaproszenie do odwieenia kontaktu, ale w kocu ciekawo zwyciya. Wkrtce regularnie rozmawiaem i esemesowaem ze swoj dawn dziewczyn. Taya domylaa si, e co si dzieje. Kiedy pewnego wieczora wrciem do domu, poprosia, ebymy razem usiedli, i wyoya kaw na aw: bardzo spokojnie, bardzo rzeczowo a przynajmniej na tyle, na ile mona by rzeczowym w tego typu sytuacji. Musimy wiedzie, e mamy do siebie zaufanie powiedziaa w pewnym momencie. A jak tak dalej pjdzie, to nie bdziemy go mieli. Po prostu. Odbylimy wtedy dug szczer rozmow. Chyba oboje si popakalimy. Nie chyba: na pewno. Przecie j kochaem. Nie chciaem si od niej oddala. Nie zamierzaem si z ni rozwie. Wiem, wiem: to brzmi jak jakie ckliwe pierdoy. Taki twardziel jak SEALs gada o mioci? Wolabym zosta sto razy poddany duszeniu, ni mwi o tym publicznie e nie wspomn o pisaniu eby wszyscy mogli si o tym dowiedzie. Ale tak wanie byo. I jeli mam by szczery, to musz to z siebie wyrzuci. Uzgodnilimy pewne nowe zasady. I oboje zgodzilimy si, e przyda nam si pomoc terapeuty. Taya

W pewnym momencie doszlimy do punktu, kiedy czuam si, jakbym zagldaa do gbokiego dou. Nie chodzio ju o ktnie o dzieci. Przestalimy znajdowa wsplny jzyk. Widziaam, e Chris oddala si mentalnie od naszego maestwa, od nas. Ktrego dnia rozmawiaam z koleank, ktra miaa za sob cikie przejcia. Poczuam, e mog si jej zwierzy. Powiedziaa: No to musisz zrobi tak: musisz postawi wszystko na jedn kart. Musisz mu powiedzie, e go kochasz i e chcesz, eby zosta, ale jeli on chce odej, to moe to zrobi. Postpiam zgodnie z jej rad. To bya naprawd trudna rozmowa. Ale kilku spraw byam zupenie pewna. Przede wszystkim wiedziaam, e kocham Chrisa. A poza tym i to byo dla mnie bardzo wane wiedziaam, e Chris jest dobrym ojcem. Widziaam, jak zajmuje si naszym synem i nasz crk. Mia silne poczucie koniecznoci dyscypliny i szacunku, a rwnoczenie zajmowanie si dzieciakami sprawiao mu tyle radoci, e po skoczonej zabawie ze miechu bolay ich brzuchy. wiadomo tych dwch rzeczy przekonaa mnie, e jednak powinnam postara si uratowa nasze maestwo. Jeli o mnie chodzi, to te nie byam idealn on. Owszem, kochaam go, naprawd, ale czasami potrafiam by straszn suk. Odtrcaam go. Tak wic oboje musielimy chcie tego maestwa i oboje musielimy ze sob wsppracowa, eby to si udao. Chciabym mc powiedzie, e od tego momentu wszystko natychmiast si poprawio. Ale w prawdziwym yciu tak si nie dzieje. Duo wicej rozmawialimy. Zaczem powica wicej uwagi swojemu maestwu i swoim obowizkom wobec rodziny. Nie udao nam si znale rozwizania w jednej sprawie. Chodzio o moje zacignicie si do marynarki i o to, jak to pogodzi z dugofalowymi planami naszej rodziny. Mj poprzedni kontrakt mia wygasn za jakie dwa lata; zaczlimy ju rozmawia o tym, co dalej. Taya jasno dawaa mi do zrozumienia, e rodzina potrzebuje ojca. Nasz syn rs jak na drodach. Chopcy potrzebuj silnego mskiego wzorca; w tym punkcie nie zamierzaem si spiera. Uwaaem jednak rwnie, e mam zobowizania wobec ojczyzny. Wyszkolono mnie do zabijania; byem w tym bardzo dobry. Czuem, e musz broni swoich braci SEALsw i swoich rodakw. I lubiem to robi. Bardzo. Ale... I tak w kko. To bya bardzo trudna decyzja. Niezwykle trudna. W kocu uznaem, e Taya ma racj: broni ojczyzny mog te inni, ale nikt inny nie moe naprawd zastpi mnie w rodzinie. Poza tym daem ju ojczynie cakiem sporo.

Powiedziaem Tai, e kiedy ten kontrakt si skoczy, nie zacign si ponownie. Nadal nachodz mnie czasami wtpliwoci, czy postpiem susznie. Kiedy o tym myl, wydaje mi si, e dopki jestem sprawny i dopki trwa wojna, jestem potrzebny ojczynie. Dlaczego miabym wysya na swoje miejsce kogo innego? Czuem si troch jak tchrz. Suba w teamach to suba wyszemu dobru. Jako cywil suybym tylko dobru wasnemu. Dla mnie bycie SEALsem nie ograniczao si do tego, co robiem; stao si treci mojego istnienia.

Czwarta zmiana
Gdyby wszystko szo zgodnie z normalnymi procedurami, po drugiej zmianie miabym dug przerw i dugi okres suby na ldzie. Jednak z rnych przyczyn tak si nie stao. Team obieca mi, e przerw dostan po tej zmianie. Ale i tym razem stao si inaczej. Nieszczeglnie mi si to podobao. Wrcz straciem panowanie nad sob, kiedy rozmawiaem o tym z dowdztwem. Chyba nawet nie raz. Lubi wojn i uwielbiam to, co robi, ale wkurzao mnie, e marynarka nie dotrzymuje sowa. Z powodu napitej sytuacji w domu bardzo przydaby mi si teraz jaki przydzia dajcy mi moliwo bycia blisko rodziny. Ale powiedziano mi, e waniejsze s potrzeby marynarki. I bez wzgldu na to, czy byo to sprawiedliwe, czy nie, tak wanie si stao. Wci miaem podwyszone cinienie. Lekarze przypisywali to piciu kawy i uciu tytoniu. Ich zdaniem miaem tak wysokie cinienie, jakbym tu przed pomiarem wypi dziesi filianek kawy. Owszem, piem kaw, ale nawet nie zbliaem si do takich iloci. Lekarze usilnie nalegali, ebym ograniczy kaw i przesta u tyto. Oczywicie nie kciem si z nimi. Nie chciaem zosta wyrzucony z SEALsw ani i dalej drog, ktra moga doprowadzi do zwolnienia ze wskaza medycznych. Patrzc z perspektywy czasu, mona by si pewnie zastanawia, dlaczego z tego nie skorzystaem, ale wygldaoby to tak, jakbym stchrzy. Nigdy nie czubym si z tym dobrze. W kocu pogodziem si z tym, e wysyaj mnie na kolejn zmian. Nadal uwielbiaem wojn.

Pluton Delta
Kiedy pluton wraca do kraju, rotacji podlega zwykle niewielu ludzi. Zazwyczaj nastpuje wymiana

oficerw. Bardzo czsto odchodzi dotychczasowy szef, jego miejsce zajmuje LPO lead petty officer, dotychczasowy najstarszy podoficer, a kto nowy dostaje funkcj LPO. Ale poza tym grupa pozostaje tym samym zytym zespoem. Wikszo naszego plutonu od wielu lat stanowili cigle ci sami ludzie. A do teraz. W trosce o ubogacanie caego teamu dowiadczeniem nabytym przez poszczeglnych operatorw dowdztwo postanowio rozbi pluton Charlie/Cadillac i porozdziela nas do rnych plutonw. Ja zostaem przydzielony do plutonu Delta i dostaem tam funkcj LPO. Wsppracowaem bezporednio z nowym szefem, ktrym okaza si jeden z moich instruktorw z BUD/S. Zajmowalimy si opracowaniem doboru kadr, przydziaami i wysyaniem ludzi na rne kursy. Teraz to ja byem LPO, wic nie tylko miaem wicej gwnianej papierkowej roboty na gowie, ale nie mogem te ju by na szpicy. To bolao. Kiedy zaczto mwi o odebraniu mi karabinu wyborowego, powiedziaem: nie. Cigle byem snajperem, bez wzgldu na dodatkowe funkcje w plutonie. Oprcz znalezienia dobrych operatorw na szpic jedna z najtrudniejszych decyzji personalnych, jakie musiaem podj, wizaa si z wyborem breachera. Breacher, czyli spec od wyomw, to kto, kto odpowiada midzy innymi za adunki wybuchowe, zakada je i detonuje (kiedy to konieczne) podczas akcji bezporednich. Kiedy pluton dostaje si do rodka obiektu, akcj kieruje tak naprawd breacher. Dlatego dziaanie i los grupy cakowicie zaley od jego decyzji. Dotychczas nie byo okazji, by wymieni wszystkie wane zadania wykonywane w plutonach i przygotowujce do nich kursy. Jedn z takich funkcji peni JTAC go, ktry zajmuje si wzywaniem wsparcia z powietrza. Jest to pozycja cieszca si spor popularnoci w teamach. Przede wszystkim dlatego, e wie si z ni spora zabawa: mona popatrze na ostrzeliwane czy bombardowane obiekty. A poza tym JTAC-w czsto wzywa si na misje specjalne, wic maj moliwo brania udziau w wielu akcjach. Wikszo SEALsw traktuje funkcje cznociowca i nawigatora jako zadania duo gorsze. Jednak s konieczne. Najgorszymi szkoleniami, na jakie mona kogo wysa, s kursy zwizane z wywiadem. Nikt tego nie lubi. Chopaki wstpuj do SEALsw, eby rozwala drzwi, a nie zbiera dane wywiadowcze. Kady jednak ma do odegrania jak rol. Oczywicie s te tacy, ktrzy uwielbiaj wypada z samolotw i pywa z rekinami. Czubki. By moe ubogacanie zespou talentami poszczeglnych operatorw byo dobre dla caemu teamu, ale mnie jako LPO nowego plutonu interesowao to, eby zabra ze sob do Delty najlepszych. Starszy chory sztabowy odpowiedzialny za sprawy kadrowe przygotowywa schemat organizacyjny

obsady wszystkich plutonw na wielkiej tablicy magnetycznej. Pewnego popoudnia, kiedy go nie byo, zakradem si do jego gabinetu i pozmieniaem przydziay. Nagle wszyscy z plutonu Charlie majcy jakie dowiadczenie zostali przydzieleni do Delty. Wprowadzone przeze mnie zmiany byy nieco zbyt daleko idce, wic kiedy tylko chory wrci, zaczem odczuwa w uszach silniejsze ni zwykle dzwonienie. Nigdy nie wchod do mojego gabinetu, kiedy mnie tam nie ma powiedzia, jak tylko si u niego zameldowaem. Nie dotykaj mojej tablicy. Nigdy. C, musz si przyzna, e jednak tam wrciem. Wiedziaem, e zauway wiksze zmiany, wic dokonaem tylko jednej maej podmiany i przemyciem do swojego plutonu Daubera. Potrzebowaem dobrego snajpera i sanitariusza. Najwyraniej chory niczego nie zauway, a przynajmniej nie cofn tej zmiany. Miaem przygotowan odpowied na wypadek, gdyby si zorientowa: Zrobiem to dla dobra Marynarki. A przynajmniej plutonu Delta. Poniewa nadal trwaa moja rehabilitacja po operacji kolana, przez pierwszych kilka miesicy po zebraniu plutonu tak naprawd nie mogem uczestniczy w mnstwie wicze. Ale kiedy tylko mogem, dogldaem chopakw, majc ich nieustannie na oku. Kutykaem wrd nich w czasie szkolenia z zakresu walki na ldzie, obserwujc szczeglnie nowych. Chciaem wiedzie, z kim jad na wojn. Dochodziem ju prawie z powrotem do siebie, kiedy wdaem si w dwie bjki. Pierwsza miaa miejsce w Tennessee i ju o niej wspominaem (to wtedy zostaem zatrzymany). Do drugiej doszo w okolicy Fort Campbell, gdzie jak to uj mj syn jaki facet postanowi rozwali sobie gb na rce mojego taty. Jaki facet zama mi te przy okazji t rk. Szef mojego plutonu by wcieky. Najpierw wyjedasz na operacj kolana, potem wracasz i od razu ci aresztuj, a teraz jeszcze rozwalasz sobie rk. Co jest, do kurwy ndzy? By moe doda jeszcze par innych nieparlamentarnych wyrae. Moe te trwao to odrobin duej. Kiedy wspominam ten okres midzy misjami, nie wydaje mi si, ebym czsto wdawa si w bjki. Przynajmniej w mojej ocenie nie byem te im winny w tym ostatnim wypadku wanie wychodziem w lokalu, gdy dziewczyna tego idioty zacza prbowa walczy z moim koleg, innym SEALsem. I w rzeczywistoci byo to rwnie mieszne, jak brzmi, kiedy si o tym czyta. W sumie jednak te bjki wiadczyy o pewnej zej prawidowoci. By moe nawet byy wyrazem jakiej niepokojcej tendencji. Niestety wtedy tego nie zauwaaem.

Wybity palec
Historia o jakim facecie i zamanej rce ma swj epilog. Do incydentu doszo w czasie szkolenia, ktre odbywalimy w kompleksie wojsk ldowych. Kiedy przywaliem temu gociowi, od razu zauwayem, e poamaem sobie rk, ale nie byo mowy, ebym poszed z tym do szpitala na terenie bazy; gdybym to zrobi, personel zauwayby, e jestem a) pijany i b) po bjce i od razu do dupy dobraaby mi si andarmeria wojskowa. A nic nie sprawia andarmowi wojskowemu wikszej frajdy ni zapuszkowanie SEALsa. Dlatego odczekaem do nastpnego dnia. Kiedy byem ju trzewy, zgosiem si do szpitala, twierdzc, e w wyniku przytrzanicia doni karabinem o drzwi, ktrych nie otworzyem przed wejciem, wybiem sobie palec. (Teoretycznie moliwe, chocia mao prawdopodobne). Kiedy mnie opatrywano w szpitalu, zobaczyem tego dzieciaka z zadrutowan szczk. Zanim si obejrzaem, pojawili si przy mnie andarmi wojskowi i zaczli mnie przepytywa. Ten chopak twierdzi, e rozwalie mu szczk powiedzia jeden. Co on bredzi? spytaem, wywracajc oczami. Przyjechaem tu prosto z wicze, bo pogruchotaem t cholern rk. Moecie zapyta goci ze Special Forces; szkolimy si razem. Tak si akurat zoyo, e wszyscy bramkarze w knajpie, w ktrej bylimy, naleeli do US Army Special Forces; na pewno mgbym liczy na wsparcie z ich strony, gdyby przyszo co do czego. Ale nie przyszo. Tak wanie mylelimy powiedzieli andarmi, potrzsajc gowami. Wrcili do tamtego onierza idioty i zaczli go beszta, e kamie i marnuje ich czas. Naleao mu si, skoro wda si w bjk, ktr rozpocza jego dziewczyna. Wrciem na Zachodnie Wybrzee ze strzaskan koci. Chopaki miay wietny ubaw, nabijajc si, jakie to mam sabe geny. Ale dla mnie to stuczenie wcale nie byo zabawne, bo lekarze nie potrafili ustali, czy powinni mnie operowa, czy nie. Miaem palec odrobin cofnity w gb doni, nie cakiem tam, gdzie powinien by. Jeden z lekarzy w San Diego obejrza moj do i uzna, e moe uda mu si ustawi palec we waciwym miejscu, jeli go wycignie i przesunie z powrotem do stawu. Powiedziaem, eby sprbowa. Chcesz co przeciwblowego? zapyta. Nie odpowiedziaem. Robili mi to samo w szpitalu wojsk ldowych jeszcze na Wschodnim Wybrzeu i wcale tak bardzo nie bolao. Moe lekarze marynarki cign mocniej. Zanim si obejrzaem, leaem na wznak na stole

w gabinecie zabiegowym. Z blu straciem przytomno i zmoczyem si. Ale przynajmniej obyo si bez operacji. Nawiasem mwic, od tego czasu zmieniem styl walki, dostosowujc go do moliwoci sabszej rki.

Gotowy do drogi
Przez par tygodni musiaem nosi gips, ale coraz bardziej wcigaem si w przygotowania, ktrych tempo roso w miar zbliania si pory wyjazdu. By tylko jeden minus: przydzielono nas do jednej z zachodnich prowincji Iraku. Z tego, co syszelimy, nic si tam nie dziao. Prbowalimy uzyska przeniesienie do Afganistanu, ale nie udao nam si dosta zwolnienia od dowdcy regionu. Niezbyt nam to odpowiadao, a na pewno niezbyt odpowiadao to mnie. Skoro miaem wraca na wojn, to chciaem bra udzia w akcji, a nie krci na pustyni mynka (zamanymi zreszt) palcami. aden SEALs nie chce siedzie i pierdzie w stoek; wszyscy potrzebujemy akcji jak powietrza. Mimo to dobrze byo poczu, e znw jad na wojn. Kiedy wrciem do kraju, byem wypalony, cakowicie przybity i wyjaowiony emocjonalnie. Ale teraz czuem, e jestem naadowany i gotowy do drogi. Gotowy znw zabija tych bandziorw.
===LUIgTCVLIA5tAm9PeUlwQXFRJkkjQClML0c0UTVZOFMTZBQ6SiY=

Rozdzia 13

Poczucie miertelnoci
lepy
Miaem wraenie, jakby w caym Miecie as-Sadra byo sycha warczenie psw. W napiciu wpatrywaem si w mrok przez noktowizor, podajc jedn z najpaskudniejszych ulic tej dzielnicy. Minlimy rzd budynkw, ktre w normalnym miecie byyby zwykymi blokami mieszkalnymi. Tu nie byy one duo lepsze ni rojce si od szczurw slumsy. By pocztek kwietnia 2008 roku, mina pnoc, a my wbrew zdrowemu rozsdkowi, lecz w zgodzie z wyranymi rozkazami wchodzilimy w sam rodek pieka: do nory rebeliantw. Drzwi domu, do ktrego zmierzalimy, podobnie jak drzwi mnstwa innych burobrzowych budynkw przy tej ulicy, byy zabezpieczone metalow krat. Ustawilimy si w kolejce, szykujc si do wtargnicia. Wanie wtedy za krat pojawi si w drzwiach jaki czowiek i powiedzia co po arabsku. Podszed do niego nasz tumacz i kaza mu otworzy. Czowiek za krat odpowiedzia, e nie ma klucza. Jeden z pozostaych SEALsw kaza mu go przynie. Mczyzna znikn: sycha byo, e pobieg na gr. Cholera! Jazda! wrzasnem. Wypieprzy t krat i do rodka! Wpadlimy do domu i zaczlimy czyci pomieszczenia. Parter i pierwsze pitro byy puste. Wbiegem po schodach na drugie pitro i zbliyem si do drzwi pokoju wychodzcego na ulic. Oparem si plecami o cian, a reszta chopakw ustawia si za mn, gotowa do wejcia. W chwili kiedy ruszyem stop, eby zrobi pierwszy krok, pokojem wstrzsna eksplozja. Jakim cudem nie trafi mnie aden odamek, chocia niewtpliwie odczuem si wybuchu. Kurwa! Kto tam wrzuci granat?! wrzasnem. Nikt. A i sam pokj by pusty. Kto po prostu wypali do rodka domu z RPG. Wywizaa si strzelanina. Przegrupowalimy si. Najwidoczniej Irakijczyk, ktry by w rodku, uciek i ostrzeg znajdujcych si w pobliu rebeliantw, podajc im nasze pozycje. Gorzej, e ciany budynku, w ktrym bylimy, okazay si do cienkie i nie byy w stanie oprze si wystrzeliwanym w naszym kierunku granatom. Gdybymy tam zostali, na pewno bymy si usmayli. Wychodzimy! Ju!

W chwili gdy ostatni z moich ludzi opuszcza wanie budynek, najblisz okolic wstrzsna potna eksplozja: w gbi ulicy rebelianci zdetonowali ajdika. Podmuch by tak silny, e kilku z nas zwali z ng. Kiedy bieglimy do pobliskiego budynku, dzwonio nam w uszach. Ale kiedy szykowalimy si do wejcia, rozptao si pieko. Strzelano do nas z kadej strony, take z gry. Jedna z kul trafia prosto w mj hem. Zobaczyem absolutn ciemno. Olepem. Bya to moja pierwsza noc w Miecie as-Sadra i wygldao na to, e za chwil okae si ona moj ostatni noc na tej ziemi.

Z zachodu
A do chwili kiedy znalazem si w Miecie as-Sadra, moja czwarta zmiana w Iraku bya pozbawiona przygd, a nawet nudna. Pluton Delta dotar na miejsce jaki miesic wczeniej, a celem naszej podry byo Al-Kaim w zachodnim Iraku, w pobliu granicy z Syri. Nasze zadanie miao polega na prowadzeniu patroli dalekiego zasigu na pustyni, ale zajmowalimy si budowaniem bazy wypadowej z pomoc kilku seabeesw. Mao tego: nie tylko nie bralimy waciwie udziau w adnych akcjach, ale w dodatku marines, ktrzy byli gospodarzami caego obozu, zaczynali wanie j zamyka, co oznaczao, e wkrtce po tym, jak urzdzimy wasn baz, bdziemy musieli si z niej wyprowadzi. Nie mam pojcia, jaka w tym bya logika. Nasze morale sigao dna, kiedy pewnego dnia z samego ranka mj szef narazi wasne ycie przez co chc powiedzie, e wszed do mojego pokoju i zerwa mnie ze snu. Co, do licha? krzyknem, skaczc na rwne nogi. Spokojnie powiedzia szef. Ubierz si i chod ze mn. Dopiero zasnem. Powinno ci si to spodoba. W Bagdadzie powstaje grupa zadaniowa. Grupa zadaniowa? Super! To byo jak scena wyjta z filmu Dzie wistaka, ale w dobrym znaczeniu. Kiedy przydarzyo mi si to poprzednio, znalazem si w Bagdadzie, jadc na zachd. Teraz sam byem na zachodzie i zmierzaem na wschd. Nie byem do koca pewien w jakim celu. Wedug szefa wybrano mnie do tworzonej grupy po czci dlatego, e miaem kwalifikacje, by by LPO, jednak przede wszystkim dlatego, e byem snajperem. cigano na t operacj snajperw z caego kraju, ale mj szef nie zna szczegw jej planw. Nie wiedzia nawet, czy bd dziaa w rodowisku miejskim, czy wiejskim.

Cholera pomylaem jedziemy do Iranu. Byo tajemnic poliszynela, e Iraczycy si zbroj i szkol rebeliantw, i e zdarzay si nawet ataki na onierzy zachodniej koalicji. Kryy pogoski, e jest tworzony oddzia majcy powstrzyma na granicy przenikajce oddziay iraskie. Zostaem odwieziony w konwoju do Al-Asad, duej bazy lotniczej w prowincji Al-Anbar, gdzie miecio si nasze najwysze dowdztwo. Tam dowiedziaem si, e nie pojedziemy na granic, ale do o wiele gorszego miejsca: do Miasta as-Sadra. Pooone na skraju Bagdadu Miasto as-Sadra stao si jeszcze gorszym kbowiskiem mij, ni kiedy byem tu ostatnio kilka lat temu razem z GROM-owcami. Mieszkay tu dwa miliony szyitw. Zawzity w swej nienawici do Amerykanw duchowny Muktada as-Sadr (to od jego ojca wzio nazw miasto) bez przerwy rekrutowa swoich wspwyznawcw do wasnej milicji, Armii Mahdiego (znanej pod arabsk nazw Dajsz al-Mahdi). Na tym samym obszarze dziaali te inni rebelianci, ale Armia Mahdiego bya zdecydowanie najwiksza i najsilniejsza. Dziki pomocy udzielanej potajemnie z Iranu rebelianci zdobyli bro i zaczli prowadzi modzierzowy i rakietowy ostrza bagdadzkiej zielonej strefy. Caa ta dzielnica bya jednym wielkim gniazdem mij. Podobnie jak w Al-Falludy i Ar-Ramadi wrd buntownikw istniay rozmaite kliki, rny te by poziom ich wyszkolenia. Tutejsza ludno bya w wikszoci szyicka, natomiast podczas wczeniejszych walk w Iraku miaem do czynienia gwnie z sunnitami. Ale poza tym by to cakiem dobrze mi znany typ pieka. Bardzo mi to odpowiadao. W celu stworzenia specjalnej grupy zadaniowej cignito snajperw i JTAC-w, jak rwnie kilku oficerw i starszych podoficerw z Teamu Three i z Teamu Eight. W sumie byo nas mniej wicej trzydziestu. W pewnym sensie bya to druyna gwiazd, a niektrzy z nas byli zdecydowanie najlepsi z najlepszych. Byo wrd nas wyjtkowo duo snajperw chodzio o to, by zastosowa pewne elementy taktyki wykorzystywanej przez nas w Al-Falludy, Ar-Ramadi i innych miejscach. Talentu nam nie brakowao, ale poniewa zostalimy pocigani z najrniejszych jednostek, musielimy spdzi razem troch czasu, eby si dotrze w nowym zespole. Niewielkie rnice w typowym sposobie dziaania teamw ze Wschodniego i Zachodniego Wybrzea mogy przeoy si na duy kopot podczas wymiany ognia z wrogiem. Trzeba te byo dokona mnstwa rozstrzygni personalnych: wybra operatorw idcych na szpicy i poprzydziela inne funkcje. Wojska ldowe postanowiy stworzy stref buforow, ktra odepchnaby rebeliantw na tyle daleko, by ich rakiety nie mogy dosign zielonej strefy. Jednym z kluczowych elementw tworzenia tej strefy byo wybudowanie w Miecie as-Sadra muru zasadniczo miao to by potne betonowe ogrodzenie ze

cian oporowych zwanych T-wall, ktre miao powsta wzdu gwnej ulicy przebiegajcej w odlegoci mniej wicej jednej czwartej drogi do slumsw. Nasze zadanie miao polega na zapewnieniu ochrony stawiajcym ten mur i zabiciu przy okazji jak najwikszej liczby atakujcych. onierze budujcy mur mieli strasznie niebezpieczn robot. Najpierw dwig zdejmowa betonowy element ciany z platformy ciarwki i opuszcza na miejsce. Z chwil jego zestawienia na szczyt elementu wspina si szeregowy, eby odpi liny. Na og dziao si to pod ostrzaem. I nie byy to pojedyncze wytryski rebelianci uywali caego dostpnego im arsenau, od kaasznikoww po RPG. Chopcy z wojsk ldowych naprawd mieli jaja. W Miecie as-Sadra dziaaa ju jednostka Special Forces, dziki czemu mielimy troch wskazwek i danych wywiadowczych. Jaki tydzie zajo nam doprowadzenie do tego, eby wszystko grao, i wybranie sposobu, w jaki zabierzemy si do tego zadania. Kiedy wszystko zostao ustalone, przerzucono nas do FOB (forward operating base, wysunitej bazy operacyjnej) wojsk ldowych. I wtedy dowiedzielimy si, e pjdziemy noc na pieszy patrol do Miasta as-Sadra. Kilku z nas przekonywao, e nie ma to wielkiego sensu to miejsce roio si od ludzi chccych nas zabi, a wybierajc si tam pieszo, stawalimy si atwym celem. Kto jednak uzna, e wejcie tam w rodku nocy bdzie sprytnym posuniciem. Zakradnijcie si tam powiedziano nam a zobaczycie, e nie bdzie adnych kopotw. Wic si zakradlimy.

Strza w plecy
Ale ci, co tak mwili, nie mieli racji. Dostaem wic w gow i olepem. Krew spywaa mi po twarzy. Signem rk w stron gowy. I tu spotkaa mnie niespodzianka: nie tylko gowa nadal bya na miejscu, ale w dodatku bya nietknita. A przecie byem pewien, e dostaem. Zdaem sobie spraw, e mj nieprzypity hem zsun mi si do tyu. Przesunem go z powrotem na miejsce. Nagle znw zaczem widzie. Kula trafia w hem, ale dziki utowi niesamowitego szczcia odbia si od noktowizora i odrzucia hem do tyu, poza tym jednak nie wyrzdzia mi adnej krzywdy. Kiedy osadziem hem z powrotem na gowie, gogle noktowizyjne opady mi do przodu przed oczy, dziki czemu znowu zobaczyem obraz. Wcale nie olepem, tyle e w zamieszaniu nie od razu zorientowaem si, co si dzieje. Par sekund pniej dostaem w plecy. Pocisk musia by do duy, bo obali mnie prosto na ziemi. Na szczcie trafi w jedn z pyt balistycznych mojego pancerza osobistego.

Mimo wszystko trafienie oszoomio mnie na chwil. Tymczasem zostalimy otoczeni. Zwoalimy si wszyscy i zorganizowalimy odwrt na plac targowy, ktry mijalimy po drodze. Zaczlimy osania si ogniem i wsplnie si przemieszcza. Do tego czasu okoliczne przecznice zaczy ju przypomina najgorsze sceny z Helikoptera w ogniu. Wygldao to tak, jakby zebrali si tu wszyscy rebelianci, a moe wszyscy mieszkacy, i jakby kady chcia dorwa amerykaskich gupkw, ktrzy jak idioci zabkali si przez pomyk do Miasta as-Sadra. Nie udao nam si dosta do budynku, do ktrego si wycofywalimy. Do tego czasu zdylimy wezwa QRF, quick response force, czyli siy szybkiego reagowania albo po prostu kawaleri. Potrzebowalimy wsparcia i ewakuacji: POMOCY pisanej wielkimi literami. Nadjechaa kolumna strykerw wojsk ldowych. Strykery to silnie uzbrojone wozy opancerzone. Jadc, nasi chopcy strzelali z wszystkiego, co tylko mieli. A celw im nie brakowao wzdu otaczajcych nas ulic na dachach budynkw krya si ponad setka rebeliantw, ktrzy prbowali nas zabi. Kiedy zobaczyli strykery, przestali celowa w nas i przerzucili si na potne wozy wojsk ldowych. Zostali jednak rozgromieni. Zaczo to przypomina obrazki z gry komputerowej: koszeni ogniem, spadali z dachw. Kurwa ma, dziki powiedziaem gono, kiedy transportery dotary do naszego budynku. Sowo daj, e gdzie w tle syszaem trbk kawalerii. Rampy opady i wbieglimy do rodka. Widzielicie, ilu tych skurwysynw siedziao tam na grze? spyta jeden z czonkw zaogi, kiedy wz mkn z powrotem do bazy. Nie odpowiedziaem. Za bardzo byem zajty strzelaniem. Byli po prostu wszdzie. Chopak by nieziemsko podekscytowany. adowalimy w nich, ale nie wykosilimy nawet poowy. Zwyczajnie zalewalimy ich ogniem. Mylelimy, kurwa, e ju po was. No to byo nas ju co najmniej dwch. Ta noc napdzia mi cholernego stracha. To wtedy dotara do mnie wiadomo, e nie jestem nadczowiekiem. Mog zgin. Dotychczas zdarzay si oczywicie takie chwile, kiedy mylaem: Zaraz zgin. Ale nie ginem. A te myli byy krtkie. Ulatyway. Po pewnym czasie zaczem myle, e wrogowie nie mog mnie zabi. Nie mog nas zabi. Jestemy, kurwa, niepokonani. Mam Anioa Stra i jestem SEALsem, i mam szczcie, i co tam jeszcze: nie mog zgin. A potem nagle dwa razy w cigu dwch minut padam powalony na ziemi. Przysza, kurwa, kryska na Matyska.

Budujemy mur
Zostalimy uratowani, wic przepeniay nas szczcie i wdziczno. Ale mielimy te poczucie, e zrobiono z nas kompletnych dupkw. Prba zakradnicia si do Miasta as-Sadra nie moga si uda i dowdztwo od pocztku powinno o tym wiedzie. Teraz nasi wrogowie dowiedzieli si ju, e jestemy, wic pozostao nam jedynie jak najlepiej to wykorzysta. Dwa dni po tym, jak musielimy ratowa dupy i ucieka z miasta, wrcilimy tam, ale tym razem od razu w strykerach. Zajlimy miejsce znane jako fabryka bananw. By to trzy- lub czteropitrowy budynek peen pojemnikw na owoce i najrozmaitszego typu elementw wyposaenia fabrycznego, ktrego wikszo zostaa zniszczona przez szabrownikw na dugo przed naszym przybyciem. Nie jestem do koca pewien, co to miao wsplnego z bananami ani co mogli tam dawniej robi Irakijczycy; wtedy wystarczao mi wiedzie, e to dobre miejsce na kryjwk snajpersk. Poniewa potrzebowaem troch lepszej osony ni ta, ktr miabym na dachu, urzdziem sobie stanowisko na ostatnim pitrze. Koo 9 rano zorientowaem si, e ruch cywilw pojawiajcych si na ulicy zaczyna sabn. To zawsze byo znaczce: musieli co zauway i nie chcieli znale si na linii ognia. Par minut pniej, gdy ulica cakiem opustoszaa, z czciowo zniszczonego budynku wyszed jaki Irakijczyk. W rku trzyma kaasznikowa. Przygarbi si i zacz si skrada w kierunku wojsk inynieryjnych, ktre budoway mur w gbi ulicy. Irakijczyk najwyraniej stara si wybra sobie jakiego onierza, do ktrego mgby strzeli. Jak tylko upewniem si co do jego zamiarw, wycelowaem w poblie rodka cikoci i oddaem strza. Nie dzielio mnie od tego faceta wicej ni trzydzieci par metrw. Pad martwy. Jak godzin pniej w innej czci ulicy kolejny go wystawi gow zza muru. Popatrzy w kierunku budowanej ciany oporowej, po czym si schowa. Kto inny mgby uzna, e to niewinny cywil i na pewno nie obejmoway go zasady uycia siy ale ja wiedziaem, e musz teraz baczniej si rozglda. Caymi latami widywaem, jak rebelianci dziaaj w taki wanie sposb. Najpierw si wychylaj, rozgldaj dokoa, po czym znikaj. Nazywaem ich zerkaczami zerkali, eby zobaczy, czy kto obserwuje. Na pewno wiedzieli, e nie wolno nam do nich strzela z tego powodu, e si rozgldaj. Ja te to wiedziaem. Ale wiedziaem rwnie, e jeli oka si cierpliwy, najprawdopodobniej zerkacz albo kto, dla kogo on pracuje, jeszcze si pojawi. No i oczywicie par chwil pniej pokaza si ten sam go. Uzbrojony w RPG. Szybko uklk i podnis bro, eby wycelowa. Sprztnem go, zanim zdy odpali.

I wtedy zacza si gra na przetrzymanie. Granatnik by dla nich cenn broni. Wiedziaem, e wczeniej czy pniej kogo po niego przyl. Obserwowaem. Wydawao si, e trwa to wieki. W kocu ulic nadszed jaki czowiek i podnis granatnik. To by chopak. Dzieciak. Miaem go w celowniku, ale nie strzeliem. Nie zamierzaem zabi dziecka, bez wzgldu na to, czy byo winne, czy niewinne. Wobec tego musiaem czeka, a dzikus, ktry wysa chopca po bro, sam pojawi si na ulicy.

Obfito celw
Tego dnia doszedem do liczby siedmiu trafionych, a nastpnego miaem ich jeszcze wicej. Znajdowalimy si w otoczeniu obfitujcym w cele. Z powodu ukadu ulic oraz liczby rebeliantw strzay oddawalimy na bliskie odlegoci niektre nawet poniej 200 metrw. Najduszy strza, ktry oddaem w tym czasie, mia zaledwie jakie 800 metrw; rednio byo to niespena 400 metrw. Otaczajce nas miasto wydawao si cierpie na schizofreni. Widzielimy zwykych cywilw krztajcych si przy swoich zajciach, rnych sprzedawcw, kupujcych na bazarach itd. A obok uzbrojonych facetw starajcych si podkrada bocznymi uliczkami i atakowa onierzy budujcych mur. Gdy zaczlimy ostrzeliwa rebeliantw, stalimy si dla nich celami. Nasze kryjwki przestay by tajemnic, wic zewszd wypezali teraz ze swoich nor bandyci, prbujc nas dopa. Doszo do sytuacji, w ktrej miaem tak wiele zalicze, e na jaki czas si wycofaem, eby inni te mogli sobie postrzela. Zaczem oddawa im najlepsze miejsca do obserwacji w zajmowanych przez nas budynkach. Mimo to i tak miaem mnstwo okazji do strzelania. Pewnego dnia po zajciu jakiego domu pozwoliem, eby wszyscy znaleli sobie jakie miejsca, po czym okazao si, e dla mnie zabrako ju okna. Wobec tego wziem mot oburczny i wybiem sobie dziur w cianie. Troch czasu mi to zajo, zanim otwr osign odpowiedni rozmiar. Kiedy w kocu urzdziem sobie stanowisko, miaem z niego widok w promieniu niespena 300 metrw. Jak tylko usadowiem si za karabinem, dokadnie po drugiej stronie ulicy, w odlegoci niecaych 15 metrw, pojawio si trzech rebeliantw. Zabiem wszystkich trzech. Obrciem si do tyu i spytaem jednego z przechodzcych oficerw: Chcesz sprbowa? Po paru dniach zauwaylimy, e ataki nasilaj si, kiedy ekipa robocza dociera do skrzyowania. To

bya rozsdna taktyka: rebelianci wybierali do ataku miejsca, z ktrych atwo mogli uciec. Nauczylimy si, e trzeba ich ubiec i zawczasu obserwowa boczne uliczki. Wtedy zaczynalimy wali do nich, jak tylko si pokazywali. W Al-Falludy byo strasznie. W Ar-Ramadi byo jeszcze gorzej. A w Miecie as-Sadra najgorzej. Czas naszych zmian na stanowiskach obserwacyjnych potrafi dochodzi do dwch, a nawet trzech dni. Potem jeden dzie wolnego, krtka regeneracja i z powrotem w teren. I za kadym razem wymiana ognia na caego. Rebelianci uywali do walki nie tylko kaasznikoww. Podczas kadej potyczki strzelali do nas z granatnikw. Odpowiadalimy, wzywajc wsparcie lotnicze. Na wrogw spaday rakiety hellfire i co tylko nasi mieli. W cigu minionych kilku lat system obserwacji z powietrza znacznie si poprawi i wojska amerykaskie potrafiy znakomicie go wykorzystywa, uywajc do lokalizacji celw predatorw i innych urzdze. Jednak w naszym wypadku sukinsyny znajdoway si na otwartej przestrzeni i dawao si ich namierzy bez najmniejszego trudu. A poza tym byo ich bardzo duo. W pewnym momencie rzd iracki zacz twierdzi, e zabijamy ludno cywiln. To byy kompletne brednie. Podczas prawie kadej bitwy tu przed jej zakoczeniem analitycy naszego wywiadu wojskowego przechwytywali rozmowy telefoniczne rebeliantw, ktre zawieray szczegowy opis strat. Wanie zabili tego a tego brzmiaa jedna z takich rozmw. Potrzebujemy wicej ludzi do modzierzy i wicej snajperw... Zabili dzi pitnastu. My doliczylimy si podczas tej potyczki zaledwie trzynastu chyba powinnimy przenie dwch z kolumny trafie oznaczonych jako prawdopodobne do tej z nagwkiem pewne.

Wracamy po bro
Jak zwykle chwile napicia i lku mieszay si z dziwacznymi zdarzeniami i lejszymi momentami przypadkowego komizmu. Pewnego dnia biegem w popiechu razem z reszt chopakw do bradleya by to ju sam koniec operacji. W chwili gdy zbliaem si do pojazdu, zorientowaem si, e zostawiem karabin snajperski: odoyem go w jednym z pokoi, a potem zapomniaem zabra, kiedy wychodziem. Tak, wiem. Idiota. Odwrciem si na picie. Wanie nadbiega jeden z moich oficerw, LT. Suchaj, musimy wrci powiedziaem. Zostawiem bro w domu. Dobra powiedzia LT i ruszy za mn.

Popdzilimy razem z powrotem do budynku. Tymczasem w t sam stron nadcigali ju rebelianci byli tak blisko, e ich syszelimy. Przekonani, e si na nich natkniemy, wykonalimy czyszczenie podwrza. Na szczcie nikogo tam nie byo. Chwyciem karabin i poprulimy z powrotem do bradleyw, wyprzedzajc o jakie dwie sekundy ostrza z granatnikw. Jak tylko zatrzasna si rampa, rozlegy si eksplozje. Co to byo, do cholery? dopytywa oficer dowodzcy, kiedy nasz wz ju odjeda. LT umiechn si znaczco. Pniej to wyjani powiedzia. Nie wydaje mi si jednak, eby to zrobi.

Zwycistwo
Ustawienie wszystkich zapr zajo jaki miesic. Kiedy wojska ldowe zbliay si do osignicia swojego celu, rebelianci zaczli odpuszcza. Prawdopodobnie uwiadomili sobie, e czy im si to podoba, czy nie, mur zostanie wybudowany. Poza tym zabilimy tylu tych drani, e nie byli ju w stanie zorganizowa zbyt silnego natarcia. O ile na pocztku caej operacji do pojedynczej ekipy pracujcej przy stawianiu cian potrafio strzela trzydziestu, czterdziestu rebeliantw uzbrojonych w kaasznikowy i RPG, o tyle pod koniec bandyci przeprowadzali ataki w grupkach dwu- lub trzyosobowych. Stopniowo znikali w otaczajcych nas slumsach. Tymczasem Muktada as-Sadr uzna, e nadszed czas na negocjacje pokojowe z rzdem irackim. Ogosi zawieszenie broni i zacz rozmowy z wadzami. Kto by pomyla. Taya Cigle od kogo syszaam, e tak naprawd to nie znam Chrisa ani nie wiem, co robi, bo jest SEALsem. Pamitam, jak pewnego razu poszam do ksigowego. Powiedzia mi, e zna paru SEALsw i oni mu mwili, e nikt naprawd nie wie, gdzie wyjedaj. Mj m jest na wyjedzie szkoleniowym powiedziaam. Wiem, gdzie jest. Nie wie pani. Oczywicie, e wiem. Wanie z nim rozmawiaam. Ale nie wie pani, co tak naprawd oni robi. To SEALsi. Wiem...

Nic pani nie moe wiedzie. Wiem, bo to mj m. Po prostu nie moe pani wiedzie. Ich ucz kama. Wielu ludzi mi tak mwio. Dranio mnie, kiedy mwi tak kto, kogo zbyt dobrze nie znaam. Ci, ktrych znaam dobrze, potrafili uzna, e moe nie wiem o wszystkich szczegach, ale wiem tyle, ile mi potrzeba.

W wioskach
Kiedy sytuacja w Miecie as-Sadra wzgldnie si uspokoia, powierzono nam inny obszar. Prbujc unikn wykrycia, wytwrcy ajdikw i inni rebelianci zaczli dziaa w kilku wioskach w pobliu Bagdadu, organizujc stamtd dostawy broni i ludzi do walki z Amerykanami i lojalnym wojskiem irackim. Bya tam obecna Armia Mahdiego, a cay obszar stanowi praktycznie stref niedostpn dla Amerykanw. Podczas wikszoci bitwy o Miasto as-Sadra dziaalimy wraz z onierzami 4. Brygady 10. Dywizji Grskiej. To byli prawdziwi wojownicy. Nie bali si pakowa w najwiksze gwno i z ca pewnoci w tej dzielnicy Bagdadu nie mieli wikszych kopotw z jego znalezieniem. Teraz, kiedy mielimy urzdza wypady do wiosek poza miastem, z radoci przyjlimy wiadomo, e znw bdziemy dziaa razem. Oni znali ten teren. Mieli wyjtkowo dobrych snajperw i z nimi u boku moglimy by duo skuteczniejsi. Mamy te same zadania, ale snajperw SEAL od snajperw US Army odrnia par detali. Jednym z nich jest to, e snajperzy wojsk ldowych korzystaj z obserwatorw, ktrych my zasadniczo nie mamy. Kolejna sprawa to nieco mniejszy arsena broni, jak dysponuj. Jednak wiksza rnica, przynajmniej na pocztku, bya zwizana z taktyk i sposobem rozlokowania. Snajperzy US Army byli przyzwyczajeni raczej do pracy w niewielkich, trzy-, czteroosobowych grupach, co oznaczao, e nie mogli pozostawa na stanowisku bardzo dugo, a na pewno nie przez ca noc. Natomiast grupa zadaniowa SEALsw wkraczaa caa, z cikim uzbrojeniem, i zamykaa teren, w zasadzie sama szukajc okazji do walki i zmuszajc nieprzyjaciela do tego, by nam takie okazje dawa. Chodzio ju nie tyle o obserwacj, ile o wyzwanie: To my; chodcie, napadnijcie nas. I tak si dziao: w kolejnych wioskach rebelianci przychodzili i prbowali nas zabi; wtedy ich zaatwialimy. Zazwyczaj spdzalimy w danym miejscu co najmniej jedn noc, a najczciej par: wkraczalimy i ewakuowalimy si po zachodzie soca. Bywao, e kilkakrotnie wracalimy do tej samej wioski, zwykle zajmujc za kadym razem inny dom. Powtarzalimy t procedur tak dugo, a powybijalimy miejscowych bandziorw, a przynajmniej a

zrozumieli, e napadanie na nas nie jest zbyt mdrym pomysem. Byem zdumiony, jak wielu idiotw trzeba zabi, zanim w kocu reszta do tego dojdzie.

Upaprani gwnem
Zdarzay si lejsze chwile, ale bywao, e nawet wtedy mielimy przesrane. Dosownie. Tommy, ktry szed u nas na szpicy, by wietnym gociem, ale okazao si, e jako szpica pod wieloma wzgldami jest do niczego. Moe powinienem napisa po prostu, e czasami wida byo u niego wicej zadatkw na kaczk ni na gocia majcego i na szpicy. Jeli gdzie na terenie dzielcym nas od celu znajdowaa si kaua, Tommy zawsze nas w ni wprowadza. Im bya gbsza, tym lepiej. Zawsze prowadzi nas najgorsz moliw drog. Zrobio si to tak mieszne, e w kocu powiedziaem mu: Zrb to jeszcze raz, a skopi ci dupsko i wylecisz. Podczas nastpnej misji Tommy wyszuka nam ciek wiodc do wioski. Jego zdaniem miaa by na pewno sucha. Ja miaem pewne wtpliwoci. Nawet mu je przedstawiem. Nie, nie twierdzi z uporem to dobra trasa, na pewno. Kiedy znalelimy si w terenie, idc ladem Tommyego, przeszlimy przez pole i dotarlimy na wsk drk prowadzc do jakiej rury przecinajcej botnist drog. Byem z tyu grupy i miaem przej po rurze jako jeden z ostatnich. Kiedy z niej schodziem, wpadem po kolana prosto w boto wymieszane z gwnem. Cienka botnista powoka skrywaa w rzeczywistoci gbok kau ciekw. mierdziay jeszcze gorzej ni zwyky iracki smrd. Tommy zawoaem jak tylko dojdziemy do tego domu, nakopi ci w dup. Ruszylimy w stron budynku. Nadal szedem z tyu. Wyczycilimy dom i kiedy rozlokowalimy wszystkich snajperw, poszedem po Tommyego, eby zgodnie z obietnic zoi mu skr. Okazao si, e ju pokutuje za swoje winy: kiedy znalazem do na dole, mia wpit kroplwk i rzyga. Wpad do gnoju i by cay upaprany gwnem. Wymiotowa przez cay dzie, a mierdzia przez tydzie. Wszystko, w co by ubrany, zostao wyrzucone, a waciwie chyba nawet zutylizowane przez specjalistyczn ekip zajmujc si niebezpiecznymi substancjami. Naleao mu si. W wioskach spdziem jakie dwa albo trzy miesice. W tym czasie miaem mniej wicej dwadziecia potwierdzonych trafie miertelnych. Zdarzay si operacje, podczas ktrych akcja bya ostra; ale byway

te takie, kiedy tempo spadao. Trudno byo to przewidzie. Wikszo zajmowanych przez nas domw naleaa do rodzin, ktre przynajmniej twierdziy, e s neutralne; domylam si, e wikszo nienawidzia rebeliantw, bo byli przyczyn nieszcz, i byaby jeszcze szczliwsza ni my, gdyby te bandziory znikny. Zdarzay si jednak wyjtki i bylimy ogromnie niezadowoleni, kiedy nie moglimy w takich sytuacjach nic zrobi. Kiedy w jednym z domw zobaczylimy policyjne mundury. Natychmiast domylilimy si, e ich waciciel to muda, mudahedin; rebelianci kradli mundury i uywali ich jako przebra podczas swoich atakw. Oczywicie go wciska nam kit, e wanie dosta prac w policji na cz etatu tylko tak jako nie wiedzie czemu zapomnia o tym wspomnie, kiedy go wczeniej przepytywalimy. Poczylimy si w tej sprawie z wojskami ldowymi, podalimy wszystkie informacje i zapytalimy, co z nim zrobi. Nasze wojsko nie miao na jego temat adnych danych z wywiadu. W kocu uznano, e mundury niczego nie dowodz. Kazano nam go wypuci, wic tak zrobilimy. Ta historia przypominaa nam si za kadym razem, kiedy w cigu kolejnych kilku tygodni syszelimy doniesienia na temat atakw przeprowadzanych przez rebeliantw przebranych za policjantw.

Ewakuowani
Pewnej nocy wkroczylimy do kolejnej wioski i zajlimy dom pooony obok kilku odkrytych boisk. Jedno suyo do gry w pik non. Urzdzilimy bez problemu stanowiska, obserwowalimy wiosk i przygotowywalimy si na ewentualne kopoty, ktre moglimy napotka rano. W cigu poprzedniego tygodnia czy dwch tempo operacji nieco spado; wygldao na to, e sytuacja si uspokaja, przynajmniej dla nas. Zaczem myle o powrocie na zachd i doczeniu do swojego plutonu. Razem z LT mielimy stanowisko w pokoju na pierwszym pitrze. W ssiednim pokoju by snajper wojsk ldowych ze swoim obserwatorem, a kilku chopakw siedziao na dachu. Zakadaem, e skoro mamy by na skraju wioski, to wikszo strzaw bd oddawa na znaczne dystanse, dlatego zabraem ze sob karabin .338 Lapua. Poniewa najblisza okolica bya spokojna, zaczem obserwowa dalsze tereny, a do ssiedniej wioski, pooonej niespena 2 kilometry dalej. W pewnym momencie zobaczyem parterowy dom, na ktrego dachu kto si porusza. Byo to w odlegoci jakich 2100 jardw (blisko 2 kilometrw), wic nawet przez lunet z dwudziestopiciokrotnym powikszeniem nie widziaem wiele wicej ni sam zarys postaci. Pilnie wpatrywaem si w tego czowieka, ale nie widziaem, eby mia bro, a przynajmniej jej nie pokazywa.

By odwrcony do mnie plecami, wic ja mogem go obserwowa, ale on nie mg widzie mnie. Uznaem, e jest podejrzany, ale nie robi nic niebezpiecznego, wic nie podejmowaem adnych dziaa. Wkrtce potem na drodze biegncej za t drug wiosk pojawi si konwj wojsk ldowych zmierzajcy w stron COP, ktry tam urzdzilimy. Kiedy pojazdy podjechay bliej, czowiek na dachu podnis bro na rami. Teraz zobaczyem wyrany ksztat: go trzyma granatnik i mierzy w Amerykanw. RPG. Nie mielimy jak poczy si bezporednio z tym konwojem do dzi nie wiem dokadnie, kto to by, poza tym e wojska ldowe. Ale umieciem gocia w celowniku i strzeliem, majc nadziej, e przynajmniej go wystrasz samym strzaem albo e uda mi si ostrzec konwj. eby trafi go z blisko 2 kilometrw, trzeba by mie mnstwo szczcia. Mnstwo szczcia. Moe to, e szarpnem spust w prawo, skompensowao wiatr. Moe pole grawitacyjne si zakrzywio i poprowadzio ten pocisk dokadnie tam, gdzie powinien trafi. Moe byem po prostu najwikszym szczciarzem w caym pieprzonym Iraku. Tak czy owak patrzyem przez celownik, jak kula trafia Irakijczyka, ktry spada przez mur na ziemi. Wow mruknem. Ty cholerny pieprzony szczciarzu powiedzia LT. 2100 jardw. Ten strza do dzi mnie zdumiewa. To by po prostu ut szczcia; jeden strza z tej odlegoci nie mia prawa go pooy. Ale tak si stao. To by mj najduszy potwierdzony miertelny strza w Iraku, duszy nawet ni tamto trafienie z Al-Falludy. Konwj zorientowa si, e co si dzieje, prawdopodobnie nie majc pojcia, jak niewiele brakowao, eby stanli w pomieniach. Wrciem do wypatrywania bandziorw. Z upywem dnia zacz si ostrza naszych pozycji z kaasznikoww i granatnikw. Wymiana ognia szybko si nasilaa. Pociski z RPG zaczy wybija otwory w cianach z kruchego betonu albo z suszonej na socu cegy, wlatyway do rodka i wzniecay poary. Uznalimy, e czas si zwija, i wezwalimy ewakuacj: Przylijcie RG-33! (RG-33 to wielkie pojazdy opancerzone zaprojektowane tak, by wytrzymyway wybuchy adunkw typu IED, wyposaone w wie z karabinem maszynowym na szczycie). Czekalimy, nie przerywajc wymiany ognia i unikajc nasilajcego si gradu pociskw wystrzeliwanych przez rebeliantw. W kocu posiki zameldoway, e s w odlegoci niespena p kilometra od nas, po drugiej stronie boiska pikarskiego.

Bliej nie zamierzali podjeda. Dwa humvee US Army przebiy si przez wiosk i dojechay pod same drzwi, ale nie day rady zabra nas wszystkich. Ci, ktrzy do nich nie weszli, rzucili si biegiem w stron RG-33. Kto rzuci granat dymny chyba z zamiarem zapewnienia nam osony podczas wycofywania si. Ale jedynym jego skutkiem byo to, e nic nie widzielimy. (Takich granatw naley uywa do zasaniania ruchw wasnych oddziaw; dym powinien znale si midzy biegncymi a wrogiem. W tym wypadku my musielimy biec przez dym). Wybieglimy z domu, po czym zaczlimy si przedziera przez kby dymu, unikajc nieprzyjacielskiego ognia i uciekajc na otwarte pole. Przypominao to scen z jakiego filmu. Kule leciay jak grad i brzdkay o ziemi. Biegncy obok mnie chopak upad. Mylaem, e dosta. Zatrzymaem si, ale zanim zdoaem go chwyci, wsta na rwne nogi tylko si potkn. Nic mi nie jest, wszystko okej! krzykn. Dalej bieglimy ju razem, a wok nas wistay kule i latay kawaki darni. W kocu dopadlimy pojazdw. Wskoczyem do ktrego z RG-33. apic oddech, patrzyem, jak pociski trafiaj w jedno z bocznych okien z kuloodpornymi szybami, na ktrych rysoway si pajczyny pkni. Kilka dni pniej jechaem ju na zachd, by poczy si z plutonem Delta. Dostaem zgod na przeniesienie, o ktre wczeniej prosiem. To by waciwy moment. Sytuacja zaczynaa mnie wkurza. Narasta stres. Nie mogem o tym wiedzie, ale wkrtce miao by duo gorzej, mimo e walki miay stopniowo sabn.

Modszy chory marynarki Kyle


Kiedy dotarem do Al-Kaim, chopcy zdyli akurat wyjecha i byli teraz w miejscowoci Rawa, pooonej rwnie na zachodzie, w pobliu granicy z Syri. I znowu zostali zapdzeni do budowania koszar i tym podobnych zaj. Mnie si upieko nie zdyem na prace budowlane. A kiedy doczyem ju do plutonu, nie byo specjalnie wiele do roboty. Dotarem w sam por, by wzi udzia w patrolu dalekiego zasigu na pustyni w kierunku granicy. Jedzilimy tam przez kilka dni, ale prawie nikogo nie widywalimy, nie mwic ju o tym, bymy spotkali rebeliantw. Mielimy doniesienia o przemycie prowadzonym przez pustyni, ale nawet jeli taki przemyt trwa, to nie tam, gdzie jedzilimy. Przemytu nie byo, byo natomiast gorco. Temperatura wynosia jakie 50 stopni albo i wicej, a my poruszalimy si humvee bez klimatyzacji. Pochodz z Teksasu, wic jestem przyzwyczajony do ciepa,

ale to byo nie do wytrzymania. I taka temperatura bya praktycznie bez przerwy; przed tym gorcem nie dao si nigdzie schowa. W nocy schadzao si niewiele supek na termometrze spada moe do 45 stopni. Opuszczenie szyb w oknach wizaoby si z ryzykiem, gdybymy najechali na ajdika. Niewiele mniej grony byby zreszt piach, ktry wlatywaby przez otwarte okna do rodka pojazdu i po prostu by nas zasypywa. Uznaem, e wol jednak piach i ryzyko zwizane z ajdikami ni upa. Opuciem szyby. Podczas jazdy widzielimy pustyni, nic wicej. Od czasu do czasu trafiaa si jaka osada nomadw albo maleka wioska. Poczylimy si z naszym siostrzanym plutonem, a nastpnego dnia zatrzymalimy si w bazie marines. Mj szef wszed do ich dowdztwa, eby co tam pozaatwia. Chwil pniej pojawi si z powrotem i podszed do mnie. Hej powiedzia, szczerzc zby w umiechu. Wiesz? Wanie zostae chorym. Egzamin na modszego chorego zdaem jeszcze w Stanach przed wyjazdem na t misj. W amerykaskiej marynarce wojennej do awansu potrzebne jest zazwyczaj zdanie pisemnego testu. Ale ja miaem duo szczcia. Mianowanie na stopie E-5 dostaem podczas swojej drugiej zmiany, a promocj na E-6 otrzymaem przed trzeci zmian dziki specjalnemu programowi awansowania wedug kryterium kompetencji. Obie te promocje nastpiy bez koniecznoci pisania testw. (W obu wypadkach doceniono podejmowanie si przeze mnie mnstwa dodatkowych zada w teamie oraz opini, jak zdobyem sobie na polu walki. Byy to czynniki, ktre w znacznym stopniu zdecydoway o przyznaniu mi wyszych stopni). Dobra passa skoczya si przed egzaminem na chorego. Musiaem pisa test i ledwo go zdaem. Powinienem tu doda par sw wyjanienia na temat pisemnych testw i awansw. Nie jestem jako szczeglnie przeciwny testom ani na nie uczulony, a przynajmniej nie bardziej ni inni. Jednak w wypadku SEALsw testy stanowi pewne dodatkowe obcienie. W tamtym czasie warunkiem uzyskania awansu byo zdanie egzaminu z zakresu wybranej specjalnoci ale nie specjalnoci SEALsa, tylko tej specjalnoci, ktr wybrao si przed zostaniem SEALsem. W moim wypadku oznaczao to, e bd oceniany z zakresu kompetencji wywiadowczych. Oczywicie nie byem w stanie mie w tej dziedzinie adnej wiedzy. Byem SEALsem, a nie analitykiem wywiadu. Nie miaem zielonego pojcia, jakiego rodzaju sprztu uywa wywiad i jakie procedury stosuje podczas realizacji swoich zada. Biorc pod uwag ciso danych wywiadowczych, jakie zwykle dostawalimy, mgbym si domyla, e moe uywali tarczy do gry w strzaki. Albo po prostu rzucali kostk. Aby uzyska awans, musiabym uczy si do testu, co wizaoby si z chodzeniem do zabezpieczonego lektorium, czyli specjalnego pomieszczenia, w ktrym mona byo przeglda cile

tajne dokumenty. Oczywicie musiabym to robi w wolnym czasie. Ani w Al-Falludy, ani w Ar-Ramadi, gdzie walczyem, nie byo zabezpieczonych lektoriw. A literatura dostpna w latrynach i toaletach raczej by nie wystarczya. (Obecnie zdawane testy dotycz operacji specjalnych i wi si z tym, co rzeczywicie robi SEALsi. Egzaminy s niezwykle szczegowe, ale przynajmniej odnosz si do naszej pracy). Promocja na chorego wyglda nieco inaczej. Ten test sprawdza wiedz o tym, na czym powinni si zna SEALsi. Po pokonaniu tej przeszkody, czyli zaliczeniu testu, moim awansem miaa zaj si odpowiednia komisja, po czym dokumenty miay powdrowa dalej drog subow do zaopiniowania przez dowdcw wyszego szczebla. Opiniowanie przez komisj polegao na tym, e najrozmaitsi chorowie marynarki: od modszych po starszych sztabowych, zasiadali do przegldania teczki moich osigni. W zaoeniu na tak teczk skaday si obszerne akta dokumentujce wszystko, co zrobi dany delikwent jako SEALs. (Poza bjkami w barach). Moja teczka zawieraa tylko opis przebiegu suby, w dodatku nieaktualizowany od czasu, kiedy ukoczyem BUD/S. Nie byo tam nawet wpisw na temat otrzymanych przeze mnie odznacze: Srebrnych i Brzowych Gwiazd. Nie miaem bzika na punkcie rangi chorego. Wystarcza mi mj dotychczasowy stopie. Jako chory miabym najrozmaitsze obowizki administracyjne i nie brabym a tak czsto udziau w akcjach. Owszem, poprawiaby si sytuacja finansowa naszej rodziny, ale o tym nie mylaem. Czonkiem komisji opiniujcej sprawy awansw w naszej bazie w Stanach by chory Primo. Kiedy komisja zacza rozpatrywa moj spraw, Primo siedzia akurat koo innego chorego, kiedy ten wzi do rki moj cienk teczk. Co to za dupek, do diaba? spyta ten drugi chory. Co on sobie wyobraa? Moe zrobimy przerw i pjdziemy na lunch? zapyta Primo. Jego ssiad si zgodzi, a kiedy wrcili, mia ju inn opini na mj temat. Jeste mi winien zapiekank, kutasie powiedzia Primo, kiedy si pniej spotkalimy. Dopiero po tym wstpie opowiedzia mi ca histori. Jestem mu winien nie tylko zapiekank. Awans zosta zatwierdzony i jeli mam by szczery, okazao si, e bycie chorym nie jest wcale takie ze, jak mylaem. Pozostaje jednak faktem, e nigdy zbytnio si nie przejmowaem stopniami. Nigdy nie dyem do tego, by mie jak najwysz rang. W szkole te nie staraem si mie najwyszej redniej wrd uczniw. Prac domow odrabiaem rano, jadc do szkoy. Kiedy zakwalifikowano mnie do National Honor Society, oglnoamerykaskiej klasyfikacji najlepszych uczniw starszych klas szk rednich, zadbaem o to, eby w kolejnym semestrze mie oceny na tyle sabe, by usunito mnie z tej listy. Potem znowu je

poprawiem, eby rodzice si mnie nie czepiali. Moe moje podejcie do stopni wojskowych byo odbiciem tego, e wolaem by dowdc w terenie ni administratorem w zaciszu gabinetu. Nie chciaem musie siedzie przy komputerze, wszystkiego planowa, a potem wszystkim o tym opowiada. Chciaem robi to, co do mnie naley, czyli by snajperem bra udzia w walkach, zabija wrogw. Chciaem by najlepszy w tym, co chciaem robi. Wydaje mi si, e wielu ludziom z trudem przychodzio zaakceptowa tak postaw. Byo dla nich oczywiste, e kiedy jest si w czym dobrym, trzeba mie bardzo wysoki stopie. Ale ja widziaem chyba za duo takich, ktrzy mieli wysoki stopie, a w niczym nie byli dobrzy, i nie chciaem da si przekabaci.

Za duo mylenia
On the road again... Znowu w drodze z gonikw naszego humvee pyn gos Willie Nelsona, kiedy nastpnego dnia wyruszylimy znowu z bazy. Muzyka bya nasz jedyn rozrywk, jeli nie liczy sporadycznych przystankw w wioskach, gdzie rozmawialimy z miejscowymi. Poza oldschoolow muzyk country, ktr preferowa mj kumpel za kierownic, suchaem troch Tobyego Keitha i grupy Slipknot: country i heavy metal ostro ze sob rywalizoway. Jestem mocno przekonany o tym, e muzyka wpywa na psychik. Widziaem, jak to dziaa na polu bitwy. Kiedy czowiek rusza do walki, potrzebuje podkrcenia. Nie chodzi o to, eby si nakrci jak wariat, ale naprawd warto si przygotowa psychicznie. Muzyka potrafi pomc pokona lk. My suchalimy takich zespow, jak Papa Roach, Dope, Drowning Pool wszystkiego, co dodawao energii. (Wszystkich tych kapel sucham teraz czsto podczas treningw na siowni). Jednak podczas tej drogi powrotnej do bazy nic nie byo w stanie doda mi energii. To bya duga, upalna podr. Mimo e wanie dowiedziaem si o awansie, byem w ponurym nastroju: troch znudzony, a troch spity. Kiedy znalelimy si ju w bazie, wszystko wloko si niesamowicie powoli. Nic si nie dziao. I zaczynao mnie to wkurza. Dopki byem w ruchu, udawao mi si jako odpycha myl, e jestem naraony na niebezpieczestwo, miertelny. W czasie akcji i tak miaem wystarczajco wiele na gowie. Albo moe innych rzeczy, ktrymi musiaem si zajmowa, byo tyle, e na tamto naprawd nie starczao ju uwagi. Ale teraz byo to niemal jedyn spraw, o ktrej mogem myle. Miaem duo czasu, eby si rozluni, ale nie potrafiem. Zamiast tego leaem na ku i mylaem o wszystkim, przez co przeszedem a zwaszcza o tym, jak zostaem postrzelony.

Za kadym razem kiedy si kadem, przeywaem ten strza na nowo. Serce walio mi ciko w piersi, prawdopodobnie duo ciej ni tamtej nocy w Miecie as-Sadra. W cigu kilku dni po powrocie z naszego patrolu na granicy mj stan wyranie si pogorszy. Nie mogem spa. Zrobiem si bardzo nerwowy. Niezwykle nerwowy. I znowu podskoczyo mi cinienie, wyej nawet ni wczeniej. Czuem si, jakbym mia wybuchn. Pod wzgldem fizycznym byem wrakiem. Cztery dugie misje bojowe zebray swoje niwo. Kolana byy w lepszym stanie, ale bolay mnie plecy i kostka, a such miaem do bani. Dzwonio mi w uszach. Byem ranny w szyj, miaem potrzaskane ebra. Palce i knykcie byy powybijane. W prawym oku widziaem latajce muszki i miaem ograniczone pole widzenia. Ciao pokryway mi dziesitki gbokich obtucze, cierpiaem na najrozmaitsze ble. Bybym spenieniem marze kadego lekarza. Tym jednak, co mnie naprawd martwio, byo cinienie krwi. Pociem si jak mysz i nawet trzsy mi si rce. Moja twarz, zawsze do jasna, teraz staa si blada. Im bardziej staraem si uspokoi, tym gorzej si ze mn dziao. Wygldao to tak, jakby cae ciao zaczynao mi wibrowa, a ju sama myl o tym sprawiaa, e brzczao jeszcze bardziej. Mona to sobie wyobrazi w ten sposb: wspinasz si po wysokiej drabinie wystajcej z rzeki, wychodzisz na kilometr w gr i zostajesz raony piorunem. Twoje ciao zostaje naadowane elektrycznie, ale pozostajesz przy yciu. Co wicej, nie tylko masz pen wiadomo tego, co si dzieje, ale te wiesz, e sobie z tym poradzisz. Wiesz, co trzeba zrobi, eby zej na d. Wic schodzisz. Po szczeblach. Ale kiedy dotykasz stopami ziemi, okazuje si, e adunek elektryczny nie znika. Prbujesz wymyli jaki sposb, eby go rozadowa, eby si uziemi, ale nie moesz znale cholernego piorunochronu, eby pozby si naelektryzowania. Nie mogc je ani spa, w kocu poszedem do lekarza i poprosiem, eby mnie zbada. Lekarz spojrza na mnie i spyta, czy nie potrzebuj lekw. Odpowiedziaem, e raczej nie. Ale wziem leki. Lekarz zasugerowa te, e poniewa tempo misji wyhamowao praktycznie do zera, a od planowanego powrotu do kraju dzieli nas ju tylko kilka tygodni, mog pojecha ju teraz. Zgodziem si, nie majc lepszego pomysu.
===LUIgTCVLIA5tAm9PeUlwQXFRJkkjQClML0c0UTVZOFMTZBQ6SiY=

Rozdzia 14

Powrt do kraju
Wymykam si
Wyleciaem z Iraku pod koniec sierpnia. Jak zawsze byo to niemal surrealistyczne: jednego dnia byem na wojnie, nastpnego w domu. Miaem wyrzuty sumienia, e wyjedam. Nie chciaem nikomu mwi o problemach z cinieniem ani o caej reszcie. Na ile mogem, zachowywaem to dla siebie. Szczerze mwic, czuem si, jakbym si wymyka i zostawia kolegw, jakbym ucieka, bo mam w sercu jakie mieszne omotanie albo jakie inne diabelstwo. adne z moich wczeniejszych osigni nie byo w stanie zatrze tego poczucia, e sprawiam zawd kolegom. Wiem, e to bez sensu. Wiem, e bardzo duo osignem. Potrzebowaem odpoczynku, ale czuem, e nie powinienem robi sobie przerwy. Uwaaem, e powinienem by silniejszy, ni to moliwe. Jakby tego byo mao, niektre leki najwyraniej mi nie suyy. Chcc pomc mi w kopotach z zasypianiem, ktry lekarz jeszcze w San Diego zapisa mi rodki nasenne. Wziem je raz i odurzyy mnie do tego stopnia, e kiedy odzyskaem wiadomo, okazao si, e jestem w bazie, nie pamitajc, e wczeniej wiczyem w domu i przyjechaem samochodem do bazy. O tym, e wiczyem, powiedziaa mi Taya, a to, e przyjechaem do pracy, uwiadomi mi mj wasny samochd stojcy na terenie bazy. Nigdy wicej nie wziem tych proszkw. Byy okropne. Taya Cae lata zajo mi poapanie si w tym wszystkim. Z pozoru wydawao si, e Chrisowi chodzi po prostu o to, eby wyjeda i dobrze si tam bawi. Jednak w sytuacjach, kiedy kto naprawd go potrzebowa kiedy w gr wchodzio ludzkie ycie okazywa si czowiekiem, na ktrym mona cakowicie polega. Chris ma sytuacyjne poczucie odpowiedzialnoci i troski. Widziaam to w tym, jak podchodzi do awansw w wojsku: nie dba o nie. Nie chcia odpowiedzialnoci wicej si z wyszym stopniem, mimo e oznaczaoby to popraw naszej sytuacji materialnej. Jednak kiedy trzeba byo co zrobi, mona byo na niego liczy. Zawsze stawa na wysokoci zadania. I by do tego przygotowany, bo mia wszystko przemylane.

Bya w nim prawdziwa dychotomia i chyba niewielu ludzi to rozumiao. Nawet mnie trudno bywao to w nim pogodzi.

Chroni ludzi
Po powrocie zaangaowano mnie do cakiem interesujcego programu badawczego zwizanego ze stresem w sytuacji bojowej. W programie tym wykorzystywano rzeczywisto wirtualn do badania rnego rodzaju oddziaywa sytuacji bitewnej na ludzki organizm. W moim konkretnym wypadku monitorowano cinienie krwi, a w kadym razie te akurat pomiary tak naprawd mnie interesoway. Na gowie miaem suchawki, a na doniach specjalne rkawice. Tak wyposaony obserwowaem symulacj. Bya to waciwie gra komputerowa, ale wraenia byy cakiem odlotowe. Podczas symulacji moje cinienie i ttno miay pocztkowo sta warto. Po czym, kiedy dochodzio do wymiany ognia, oba odczyty spaday. Siedziaem sobie po prostu i robiem wszystko, co trzeba, czujc si naprawd odprony. Kiedy tylko koczyo si strzelanie i tempo akcji si uspokajao, moje ttno szybowao w gr. Ciekawe. Prowadzcy ten eksperyment naukowcy i lekarze uwaali, e w ferworze walki kontrol nade mn przejmowao wyszkolenie i to mnie w jaki sposb rozluniao. Wszyscy byli naprawd zaintrygowani, bo najwyraniej nigdy wczeniej czego takiego nie widzieli. Ja oczywicie dowiadczaem tego codziennie w Iraku. Jedna z tych symulacji zrobia na mnie due wraenie. W jej trakcie zosta postrzelony jeden z marines, ktry nastpnie upad i gono krzycza. Dosta w brzuch. Kiedy patrzyem na t scen, cinienie skoczyo mi jeszcze bardziej ni dotychczas. Ani naukowcy, ani lekarze nie musieli mi tumaczy, dlaczego tak si stao. Po prostu poczuem, jakby ten chopak w Al-Falludy znowu umiera, oparty na mojej piersi. Czsto sysz, e ocaliem setki ludzi. Ale jedno musz powiedzie: pamita si nie tych, ktrych si ocalio. Pamita si tych, ktrych nie udao si ocali. To o nich si mwi. To ich twarze i to z nimi zwizane wspomnienia pozostaj w czowieku na zawsze.

Zosta czy odej?


Zakontraktowany okres mojej suby zblia si do koca. Marynarka wci staraa si skusi mnie, bym zosta, skadajc mi rne propozycje: e mog zajmowa si szkoleniem, pracowa w Anglii co tylko chc, bylebym zosta w marynarce. Chocia powiedziaem ju Tai, e nie zacign si ponownie, nie byem gotowy do odejcia. Chciaem znowu pojecha na wojn. Czuem si, jakby podczas ostatniej zmiany mnie oszukano. Szamotaem si, nie potrafic podj decyzji. Byy dni, kiedy miaem ju do suby w marynarce. Potem nadchodziy takie, w ktrych gotw byem powiedzie Tai: Zapomnij i zacign si ponownie. Bardzo duo o tym rozmawialimy. Taya Mwiam Chrisowi, e dzieci go potrzebuj: oboje, ale w tym akurat okresie szczeglnie synek. I e jeli Chris nie zostanie, to przeprowadz si bliej ojca, eby nasz syn mg dorasta, majc przynajmniej w pobliu silnego dziadka. Wcale nie chciaam, eby tak si stao. A Chris naprawd kocha ca nasz trjk. Naprawd chcia mie siln rodzin, chcia pielgnowa t wi. Po czci ten problem sprowadza si do naszego staego konfliktu, czyli tego, jak ustawiamy swoje priorytety: Bg, rodzina, ojczyzna czy Bg, ojczyzna, rodzina? Pierwsza kolejnoc odpowiadaa mojej hierarchii, druga hierarchii Chrisa. Moim zdaniem ojczyzna dostaa ju od Chrisa bardzo, bardzo duo. Przez minione dziesi lat ylimy wycznie wojn. Cikie misje bojowe byy przeplatane dugimi okresami szkole i wicze, podczas ktrych Chrisa nie byo z nami. Nie syszaam o adnym innym SEALsie, ktry braby udzia w tak wielu cikich akcjach i ktry byby czciej nieobecny w domu ni Chris. Nadszed czas, eby da troch z siebie wasnej rodzinie. Jednak tak jak wczeniej, i tym razem nie mogam podj tej decyzji za niego. Marynarka zaproponowaa, e da mi prac w Teksasie przy naborze kandydatw do suby. Propozycja bya ciekawa, bo przy takim zajciu miabym stae godziny pracy i zawsze wracabym do domu na noc. Wydawao mi si, e to moe by jaki rodzaj kom-promisu. Potrzebuj troch czasu, eby to pozaatwia powiedzia starszy chory, z ktrym rozmawiaem. Takich rzeczy nie da si zrobi z dnia na dzie. Zgodziem si na przeduenie kontraktu o miesic, eby mia na to czas. Czekaem i czekaem. Rozkazy nie przychodziy.

Sprawa jest w toku powiedzia chory. Musisz jeszcze raz przeduy kontrakt. Wic przeduyem. Mino kilka kolejnych tygodni zblia si ju koniec padziernika a rozkazw jak nie byo, tak nie byo. Zadzwoniem do chorego i wkurzony spytaem, co si dzieje. Paragraf 22 wyjani. Chc ci da t robot, ale to umowa na trzy lata. A tobie czas si wanie koczy. Innymi sowy, chcieli, ebym najpierw podpisa kontrakt, a potem daliby mi t prac. Ale nie miaem adnych gwarancji ani umowy. Ju to przerabiaem. W kocu powiedziaem: dzikuj, ale nie wycofuj si. Taya Chris czsto powtarza: Czuj si, jakbym si podda. Ja uwaam, e zrobi, co do niego naleao, ale wiem, e on tak tego nie odbiera. Jego zdaniem dopki wysya si naszych na t wojn, dopty on te powinien w niej uczestniczy. Podobnie jak on myli te o sobie mnstwo innych SEALsw. Ale jestem przekonana, e aden z nich nie wini go za to, e si wycofa.

Ryan si eni
Po powrocie Ryana do Stanw utrzymywaem z nim bliskie kontakty. Nasza przyja nawet si umocnia, cho wczeniej nie mylaem, e to moliwe. Pociga mnie jego niesamowity duch walki. By wojownikiem na polu bitwy. Teraz okaza si jeszcze wikszym wojownikiem w yciu. Nie dao si cakiem nie zauwaa, e jest niewidomy, ale te nie miao si w ogle wraenia, e jego kalectwo go jako definiuje. Z powodu odniesionych ran musia zrobi sobie protez oka. LT, ktry pojecha z nim wybra t protez, twierdzi, e Ryan mia naprawd dwie jedna to byo zwyke oko; druga miaa zoty SEALsowski trident na tczwce. Kiedy stajesz si SEALsem, to ju na zawsze. Spdziem z Ryanem duo czasu, zanim zosta ranny. Mnstwo chopakw w teamie miao wietne poczucie humoru, ale Ryan stanowi klas sam dla siebie. Mona byo przy nim skrci si ze miechu. Po tym jak zosta ranny, nie zmieni si ani troch. Mia po prostu bardzo ironiczne poczucie humoru. Pewnego dnia podesza do niego jaka dziewczynka, popatrzya na jego twarz i spytaa: Co ci si stao? Pochyli si w jej stron i powiedzia bardzo powanym gosem:

Pamitaj, eby nigdy nie biega z noyczkami. Ironiczny, zabawny i ze zotym sercem. Nie sposb go byo nie uwielbia. Spodziewalimy si, e znienawidzimy jego dziewczyn. Po tym jak zosta tak poharatany, bylimy pewni, e go zostawi. Tymczasem ona z nim zostaa. W kocu Ryan si jej owiadczy i wszyscy si z tego ucieszylimy. To wyjtkowa kobieta. Jeli kto szukaby ucielenienia idei przezwyciania upoledze, to Ryan by do tego idealny. Ju jako niewidomy poszed do collegeu, ukoczy go z wyrnieniem i dosta wietn prac. Zdoby Mount Hood, Mount Rainier i kilka innych szczytw; chodzi na polowania i dziki pomocy obserwatora oraz z uyciem broni wyposaonej w jakie niesamowite oprzyrzdowanie ustrzeli trofeum w postaci poroa osia; bra udzia w zawodach triatlonowych. Pamitam, jak ktrego wieczoru powiedzia, e cieszy si, e to on zosta postrzelony, a nie ktry z nas. Oczywicie, na pocztku go to zocio, ale Ryan czu, e jest zadowolony i yje peni ycia. Czu, e potrafi sobie z tym poradzi i e bez wzgldu na wszystko moe by szczliwy. I mia racj. Kiedy myl o patriotyzmie, ktry przywieca SEALsom, przypomina mi si, jak Ryan wraca do zdrowia w szpitalu w Bethesdzie w stanie Maryland. Lea tam po niedawno odniesionych niemal miertelnych ranach, bezpowrotnie olepiony. Czekao go wiele operacji rekonstrukcji twarzy. I o co poprosi? Poprosi, eby zawie go na wzku gdzie, gdzie wisi amerykaska flaga, i eby na chwil go tam zostawi. Siedzia w tym wzku prawie p godziny, salutujc opoczcej na wietrze fladze. Taki by Ryan: prawdziwy patriota. Autentyczny wojownik o zotym sercu. Oczywicie wszyscy wciskalimy mu pniej kit, mwic, e kto pewnie podwiz go pod mietnik, a tylko powiedzia, e to flaga. Ryan zamiewa si z kawaw o niewidomych i sam opowiada ich ca mas: ilekro si spotykalimy, tarzalimy si ze miechu. Kiedy si przeprowadzi, czsto rozmawialimy przez telefon i spotykalimy si, gdy tylko si dao. W 2010 roku dowiedziaem si, e on i jego ona spodziewaj si pierwszego dziecka. Tymczasem z powodu ran odniesionych w Iraku Ryan musia przechodzi kolejne operacje. Pewnego dnia rano poszed do szpitala, a po poudniu zadzwoni do mnie Marcus Luttrell, pytajc, czy syszaem o Ryanie. Tak. Rozmawiaem z nim wczoraj odpowiedziaem Marcusowi. Bd mieli dziecko. Ekstra, nie? Wanie przed chwil zmar cichym gosem powiedzia Marcus. Nastpiy jakie komplikacje po operacji. To by tragiczny koniec bohaterskiego ycia. Chyba aden z nas, ktrzy go znalimy, jeszcze si z tego nie otrzsn. Myl, e ja nie otrzsn si nigdy.

ona Ryana urodzia liczn dziewczynk. Jestem pewien, e yje w niej duch jej ojca.

Mighty Warriors
Po mierci Marca Lee jego matka Debbie staa si niemal matk zastpcz dla innych czonkw naszego plutonu. Ta bardzo odwana kobieta oddaa si niesieniu pomocy innym onierzom wracajcym z pola bitwy do kraju. Obecnie jest prezesem organizacji Americas Mighty Warriors (www.AmericasMightyWarriors.org) i osobicie robi ogromnie wiele dla weteranw, praktykujc jak to nazywa przypadkowe akty yczliwoci, zainspirowana yciem Marca i jego listem, ktry do niej napisa, zanim zgin. W tym, co robi Debbie, nie ma nic przypadkowego; to pena powicenia i niezwykle pracowita kobieta, rwnie oddana swojej sprawie, jak Marc by oddany swojej. Przed mierci Marc napisa do domu niesamowity list, dostpny teraz na podanej wyej stronie internetowej. Zawiera on poruszajc opowie o tym, co widzielimy w Iraku o okropnym szpitalu, o prymitywnych i podych ludziach. Ale jest to te niezwykle pozytywny list, peen nadziei i stanowicy dla nas wszystkich zacht do tego, by robi co dobrego dla innych. Jednak moim zdaniem to, co Marc napisa w licie do bliskich, nie daje wystarczajcego wyobraenia na temat tego, jakim widzielimy go my wszyscy, ktrzy go znalimy. Byo w nim o wiele wicej. To by naprawd twardy go obdarzony wietnym poczuciem humoru. By penym bojowego ducha wojownikiem i wspaniaym przyjacielem. Mia niezachwian wiar w Boga i mocno kocha on. Niebo stao si na pewno lepsze, odkd tam si znalaz, ale ziemia stracia jednego z najlepszych ludzi, jacy po niej chodzili.

Craft
Podjcie decyzji o odejciu z marynarki byo do trudne. Ale teraz miaem zosta bezrobotnym. Nadszed czas, by wymyli, co zrobi z reszt ycia. Miaem kilka rnych opcji i moliwoci. Ju wczeniej rozmawiaem z jednym z przyjaci, Markiem Spicerem, na temat zaoenia szkoy snajperskiej w Stanach. Po spdzeniu dwudziestu piciu lat w brytyjskiej armii Mark przeszed na emerytur w stopniu starszego chorego. By jednym z czoowych snajperw w brytyjskim wojsku i ponad dwadziecia lat suy jako snajper oraz dowdca plutonu snajperw. Napisa trzy ksiki na temat strzelectwa wyborowego i jest jednym z wybitnych wiatowych znawcw tej dziedziny.

Obaj zdawalimy sobie spraw, e istnieje ciga potrzeba prowadzenia pewnego bardzo specyficznego szkolenia w rnych odmianach dla poszczeglnych rodzajw si zbrojnych i oddziaw policji. Nikt nie zapewnia takiego rodzaju praktycznego nauczania, ktre przygotowywaoby personel wojskowy i policyjny do rnych moliwych sytuacji. Dziki naszemu dowiadczeniu wiedzielimy, jak we waciwy sposb dostosowa kursy i ile czasu powici na zajcia na strzelnicy, eby szkolenie byo odpowiednie. Problem polega na dograniu wszystkiego tak, eby to zadziaao. Bardzo wanym czynnikiem byy oczywicie pienidze. I wtedy, czciowo przez przypadek, poznaem akurat kogo, kto doszed do wniosku, e taka firma byaby dobr inwestycj, no i mia do mnie zaufanie: by to J. Kyle Bass. Kyle sporo zarobi na inwestycjach, a kiedy si spotkalimy, szuka ochroniarza. Rozumowa chyba w ten sposb: Kto moe by lepszy od SEALsa?. Ale kiedy rozmawialimy i spyta, co zamierzam robi za par lat, powiedziaem mu o szkole. Zaintrygowao go to i zamiast zatrudni mnie jako ochroniarza, pomg mi znale rdo finansowania naszej firmy. I tak oto narodzi si Craft International. W rzeczywistoci nie byo to wcale tak oto wypruwalimy sobie flaki, eby ruszy z miejsca, pracowalimy dugie godziny i pocilimy si nad wszystkimi detalami, jak to musi robi kady przedsibiorca. Razem ze mn i Markiem do firmy weszli jeszcze dwaj wsplnicy: Bo French i Steven Young. Ich kompetencje wi si bardziej z biznesow sfer funkcjonowania przedsibiorstwa, ale obaj znaj si na broni i taktyce, ktrej uczymy. Dzisiaj biura spki Craft International znajduj si w Teksasie. Mamy tereny do prowadzenia szkole w Teksasie i Arizonie, dziaamy take na caym wiecie, realizujc zadania z zakresu ochrony i inne projekty specjalne. Marka mona oglda od czasu do czasu na kanale History. Czuje si cakiem dobrze przed kamer, dlatego niekiedy zdarza mu si rozluni na tyle, e mwi z prawdziwym cikim brytyjskim akcentem. Kana History jest na tyle miy, e tumaczy jego ciki akcent na poczciwy stary angielski, wywietlajc napisy. Podczas zaj organizowanych przez Craft nie pojawia si jeszcze potrzeba stosowania napisw, ale nie wykluczamy takiej opcji w przyszoci. Jestemy przekonani, e zesp, ktry dobralimy, skada si z najlepszych z najlepszych w poszczeglnych zakresach organizowanych przez nas szkole. (Wicej informacji mona znale na stronie www.craftintl.com). Tworzenie firmy wymaga mnstwa rnych umiejtnoci, o ktre nigdy bym siebie nie podejrzewa. Wie si te z mas papierkowej roboty. Cholera. Nie mam oporw przed cik prac, nawet jeli jest to praca przy biurku. Jednym z aspektw, ktre mnie od tej roboty odpychaj, jest to, e robi mi si od niej klawiaturowe rce mnstwo czasu

spdzam na stukaniu w klawiatur. A raz na jaki czas musz wkada garnitur i krawat. Jednak poza tym jest to praca idealna dla mnie. Moe nie jestem bogaty, ale robi to, co lubi. Logo opracowane dla Craftu pochodzi od symbolu Punishera, a w prawym oku dodalimy krzy celowniczy stylizowany na symbol krzyowcw ku czci Ryana Joba. On rwnie by inspiracj dla hasa reklamowego naszej firmy. W kwietniu 2009 roku, po tym jak somalijscy piraci przejli statek i grozili mierci jego kapitanowi, snajperzy SEALsw zabili ich, strzelajc z pyncego obok niszczyciela. W zwizku z tym wydarzeniem jaki dziennikarz z lokalnych mediw zapyta Ryana, co o tym sdzi. Wbrew temu, co mwia ci mama powiedzia dowcipnie nasz kolega przemoc rozwizuje problemy. Wydao nam si to cakiem stosownym hasem dla snajperw, wic stao si te hasem naszej firmy.

Z powrotem w Teksasie
Wci nie byem do koca przekonany do odejcia z marynarki, jednak wiedzc, e bd zakada Craft, miaem silniejsz motywacj. Kiedy w kocu kontrakt dobieg koca, nie mogem si doczeka. Mimo wszystko wracaem przecie do domu. Czy byo mi spieszno? Marynark opuciem 4 listopada; ju 6 listopada chodziem po teksaskiej ziemi. Podczas gdy ja zajmowaem si tworzeniem Craft International, moja rodzina zostaa nadal w okolicach San Diego. Dzieci miay tam jeszcze troch pochodzi do szkoy, a Taya przygotowywaa dom do sprzedania. Planowaa spakowa wszystko do stycznia i wtedy mielimy przeprowadzi si ju w komplecie do Teksasu. Przyjechali do mnie na Boe Narodzenie. Strasznie tskniem za dziemi i za Tay. Wcignem j do pokoju u moich rodzicw i zapytaem: A co by powiedziaa na to, e wracasz sama? Zostaw dzieci ze mn. Bya zachwycona. Miaa mnstwo do zrobienia i chocia kochaa nasze dzieci, zajmowanie si nimi i przygotowywanie domu do sprzeday byo wyczerpujce. To by cudowny czas, kiedy byem razem z synem i crk. Bardzo pomagali mi moi rodzice, ktrzy opiekowali si wnukami w cigu tygodnia. W pitkowe popoudnia zabieraem dzieci i urzdzaem im trzy-, a czasem czterodniowe wakacje z tat. Pokutuje takie przekonanie, e ojcowie nie potrafi spdza przyjemnie czasu z maymi dziemi. To chyba nieprawda. Przecie ja miaem wtedy rwnie wielki ubaw jak one. Wygupialimy si na batucie i caymi godzinami gralimy w pik. Chodzilimy do zoo, na place zabaw, ogldalimy filmy. Oboje

pomagali tacie grillowa. wietnie si razem bawilimy. Kiedy moja crka bya niemowlciem, troch to trwao, zanim przyzwyczaia si do mnie. Jednak stopniowo ufaa mi coraz bardziej i przywyka do tego, e jestem w jej otoczeniu. Teraz poza tatusiem wiata nie widzi. Oczywicie ja od pierwszego dnia daem jej si owin wok palca. Swojego syna zaczem uczy strzela, kiedy mia dwa lata. Na pocztek zaznajomiem go z podstawami obsugi wiatrwki. Mam tak teori, e dzieci pakuj si w tarapaty z powodu ciekawoci jeli doroli jej nie zaspokajaj, sami prosz si o kopoty. Jeli natomiast mwi si dzieciom ju za modu o wszystkim i uwanie instruuje si je o zasadach bezpieczestwa, unika si mnstwa problemw. Mj syn nauczy si szacunku do broni. Zawsze mwiem mu: jeli chcesz wzi do rki bro, przyjd po mnie. Nie ma rzeczy, ktr bym lubi bardziej ni strzelanie. Teraz syn ma ju wasny karabinek kalibru .22 cala, przeadowywany za pomoc dwigni. Osiga ju z niej cakiem dobre skupienia trafie. Ma te niewiarygodny talent do pistoletu. Crka jest jeszcze troch za maa i dotychczas nie wykazuje takiego zainteresowania strzelaniem. Podejrzewam, e niedugo si to zmieni, a w kadym razie bdzie musiaa przej obowizkowe wszechstronne szkolenie z obsugi broni palnej, zanim pozwol jej umawia si z chopakami... co nie powinno nastpi wczeniej, ni kiedy skoczy trzydzieci lat. I syn, i crka chodz ze mn na polowania. S jeszcze zbyt mali, eby umie dugo si na czym skupi, ale podejrzewam, e ju niedugo zaapi, o co w tym chodzi. Taya Oboje z Chrisem nie mamy jednoznacznej opinii na ten temat, jak bymy zareagowali, gdyby nasze dzieci postanowiy w dorosym yciu wstpi do wojska. Nie chcielibymy oczywicie, eby zostay ranne ani eby im si co stao. Ale suba wojskowa ma te mnstwo pozytywnych stron. Bez wzgldu na to, jakiego wyboru dokonaj, i ja, i Chris bdziemy z nich dumni. Jeli mj syn chciaby zosta SEALsem, prosiabym go, eby to sobie naprawd dogbnie przemyla. Powiedziaabym mu, e musi si do tego przygotowa. Uwaam, e dla rodziny to jest okropne. Kto idzie na wojn, tego wojna zmienia i ten kto musi by rwnie na to przygotowany. Poprosiabym syna, eby usiedli z ojcem i porozmawiali o tym, jak to wyglda naprawd. Czasem na sam myl o tym, e mgby uczestniczy w jakiej strzelaninie, czuj si, jakby co we mnie krzyczao. Moim zdaniem Chris zrobi dla kraju tyle, e moglibymy odpuci jedno pokolenie. Ale i ja, i Chris bdziemy dumni z naszych dzieci bez wzgldu na wszystko.

Osiedlenie si w Teksasie zacienio moje relacje z rodzicami. Podobno odkd jestem ju z powrotem z nimi, opada ze mnie cz skorupy, jak obudowaem si przez lata wojny. Mj ojciec twierdzi, e wczeniej czciowo zamknem si w sobie. Jego zdaniem teraz otwieram te sfery na nowo, przynajmniej w jakiej mierze. Chyba nie mona szkoli si przez lata w zabijaniu przyznaje i oczekiwa, e potem z dnia na dzie wszystko to zniknie.

Na samym dnie
Skoro wszystko tak adnie si ukadao, mona by pomyle, e yem jak w bajce albo e moje ycie byo idealne. I moe tak powinno by. Ale w rzeczywistoci ycie nie kreli swoich cieek po liniach prostych; niekoniecznie zawsze musi prowadzi do prostego: yli dugo i szczliwie. Trzeba patrze, dokd si zmierza. Wobec tego sam fakt, e miaem wspania rodzin i ciekaw prac, wcale nie oznacza, e wszystko byo idealne. Nadal miaem wyrzuty sumienia, e odszedem z SEALsw. Nadal czuem al do ony, e postawia mnie w sytuacji, ktr odbieraem jako ulti-matum. Dlatego chocia powinienem cieszy si yciem, przez kilka miesicy po odejciu ze suby czuem si, jakbym spada w gb szybu. Zaczem duo pi: wlewaem w siebie litry piwa. Mona powiedzie, e wpadem w depresj i ualaem si nad sob. Wkrtce nie robiem nic poza piciem. Po jakim czasie przeszedem na mocne trunki, a piem przez cay dzie. Nie chc, eby wygldao to bardziej dramatycznie, ni byo w rzeczywistoci. Inni maj wiksze problemy. Ale na pewno zmierzaem w z stron. Staczaem si coraz szybciej po rwni pochyej. I w pewnym momencie, jadc ktrego wieczora samochodem, wszedem w zakrt ze zbyt du prdkoci. By moe byy jakie okolicznoci agodzce, moe droga bya liska albo nawalio co innego. A moe Anio Str, ktry uratowa mnie w Ar-Ramadi, uzna, e naley interweniowa. Tak czy owak, wiem tyle, e skasowaem samochd, a sam wyszedem z tego bez szwanku. Na ciele. Bo na moj psychik wpyno to cakiem inaczej. Ten wypadek mnie przebudzi. Przykro mi to mwi, ale potrzebowaem czego takiego, eby mi si przejanio w gowie. Nadal pij piwo, ale ju nie do przesady. Zdaj sobie spraw z tego, co mam, i z tego, co mgbym straci. I rozumiem te nie tylko, jakie mam obowizki, ale te jak je wypenia.

Odwdziczy si
Zaczynam rozumie sens pomagania innym. Wiem, e mog by spenionym czowiekiem troszczc si o wasn rodzin i pomagajc w drobnych rzeczach troszczy si o innych. Marcus Luttrell zaoy Lone Survivor Foundation. Organizuje ona odbywajcym rekonwalescencj onierzom wyjcia ze szpitala i pobyty w rnych miejscach, w ktrych mog spdzi przyjemnie troch czasu. Na postawie wasnego dowiadczenia z leczenia ran odniesionych w Afganistanie Marcus stwierdzi, e na ranczu swojej mamy wraca do zdrowia dwa razy szybciej ni w szpitalu. Pomogo w tym oczywicie przebywanie na wieym powietrzu i moliwo odbywania pieszych wdrwek. Bya to jedna z inspiracji, ktre pchny go do zaoenia tej fundacji, stao si to te jedn z myli przewodnich w moich skromnych staraniach, by w tym pomaga. Spotkaem si z kilkoma znajomymi z Teksasu, ktrzy maj takie posiadoci, i spytaem ich, czy nie mogliby raz na jaki czas udostpni swoich rancz na ten cel. Okazali si nad wyraz hojni. Przywozilimy tam niewielkie grupy inwalidw wojennych, eby mogli troch popolowa, postrzela do tarczy albo po prostu sobie pomieszka. Chodzi o to, e by mogli mio spdzi czas. Powinienem wspomnie, e mj przyjaciel Kyle ten sam, ktry by gwn si napdow pozwalajc nam rozkrci Craft jest take niezwykym patriot i okazuje due wsparcie onierzom. Udostpnia nam swoj pikn posiado Barefoot Ranch na wiele naszych wyjazdw dla inwalidw wojennych. Organizacja Ricka Kella i Davida Fehertyego o nazwie Troops First Foundation rwnie wsppracuje z Craftem, pomagajc wielu rannym onierzom. A i mnie samemu sprawia to przecie wielk frajd! Par razy dziennie chodzimy na polowania, troch strzelamy do tarczy, no a nocami opowiadamy sobie przy piwie rne historie. Pamita si moe nie tak bardzo historie wojenne, jak te, ktre byy zabawne. To one s naprawd poruszajce. To w nich wida, jak silni s ci faceci: na wojnie walczyli jak wojownicy i z tym samym walecznym mstwem radz sobie teraz z wasn niepenosprawnoci. atwo si domyli, e kiedy ja bior udzia w takich wyjazdach, duo jest podczas nich wszelkiego rodzaju docinkw: dajemy sobie popali. Nie zawsze jestem tym, kto mieje si ostatni, ale czasem lubi sobie pouywa. Na przykad za pierwszym razem, kiedy przywiozem tak grupk na jedno z rancz, przed pjciem na strzelnic zabraem wszystkich na tyln werand i zrobiem mae wprowadzenie. No dobra powiedziaem, podnoszc karabin poniewa aden z was nie jest SEALsem, lepiej bdzie, jeli co nieco wam o tych rzeczach opowiem. To tutaj to spust. Spadaj, lamusie! zakrzyczeli mnie i od tej chwili wszyscy wietnie si bawilimy, szturchajc si nawzajem i robic sobie rne dowcipy. Tym, czego ranni weterani nie potrzebuj, jest wspczucie. Chc by traktowani tak, jak na to zasuguj: jak tacy sami ludzie jak inni, jak bohaterowie i jak ludzie, ktrzy nadal s bardzo cenni dla

spoeczestwa. Jeli kto chce im pomc, niech zacznie od tego. To zabawne, ale takim naszym dogryzaniem okazujemy sobie wicej szacunku ni kto inny cigym pytaniem mdlcym sodkim gosem: Wszystko w porzdku?. Zaczlimy w sumie niedawno, ale ju i tak sporym sukcesem jest to, e szpitale chc z nami wsppracowa. Udao nam si rozszerzy nasz program i obj nim rwnie ony onierzy. Chcemy urzdza w przyszoci mniej wicej dwa takie wyjazdy w miesicu. Nasza praca inspiruje mnie do tworzenia coraz mielszych planw. Nie miabym nic przeciwko zrobieniu reality show z polowa z udziaem weteranw myl, e mogoby to skoni wielu Amerykanw, by naprawd odwdziczy si naszym bohaterom i ich rodzinom. Pomaganie sobie nawzajem to jest Ameryka. Myl, e nasz kraj robi wiele, by pomaga rnym ludziom. To wielka sprawa dla tych, ktrzy naprawd s w potrzebie. Ale myl te, e zarwno za granic, jak i w naszym wasnym kraju dajc pienidze tym, ktrzy nie chc pracowa, uzaleniamy tych ludzi od naszej pomocy. Pomaga ludziom, by sami sobie pomogli tak to powinno wyglda. Chciabym, bymy pamitali o cierpieniach tych Amerykanw, ktrzy zostali ranni, suc ojczynie, zanim zaczniemy rozdziela miliony dolarw obibokom i pasoytom. Spjrzmy na bezdomnych: mnstwo z nich to weterani. Chyba naley im si od nas co wicej ni wdziczno. Oni nie wahali si podpisa czek in blanko dla Ameryki, a niektrych z nich kosztowao to czasem nawet ycie. Skoro oni byli gotowi to zrobi, dlaczego nie mielibymy si nimi zaopiekowa? Nie proponuj, eby dawa weteranom zasiki; oni potrzebuj zielonego wiata stworzenia im okazji i strategicznego wsparcia. Jeden z rannych weteranw, ktrego spotkaem na wyjedzie na ranczo, mia pomys, by wspiera bezdomnych weteranw przez udzielanie im pomocy w budowaniu albo remontowaniu mieszka. Uwaam, e to wietny pomys. Moe taki dom nie bdzie ich mieszkaniem na zawsze, ale pozwoli pj dalej. Praca, szkolenia moemy zrobi naprawd wiele. Wiem: kto moe powiedzie, e bdzie masa takich, ktrzy bd chcieli tylko wykorzysta sytuacj. Ale z tym mona sobie radzi. Nie pozwoli, eby to zniszczyo moliwoci tworzone dla wszystkich. Nie ma adnego powodu, by kto, kto walczy za swj kraj, mia by bezdomny albo bezrobotny.

Kim jestem
Musiao upyn troch czasu, ale doszedem do punktu, w ktrym bycie SEALsem nie jest ju czym, co

mnie okrela. Chc by mem i ojcem. To jest teraz moje najwaniejsze powoanie. Bycie SEALsem stanowio olbrzymi cz mnie. Nadal czuj do tego pocig. Oczywicie wolabym zachowa jedno i drugie prac i rodzin. Ale przynajmniej w moim wypadku praca by mi na to nie pozwolia. I chyba ja sam te bym tego nie chcia. W pewnym sensie musiaem wycofa si z tej pracy, by sta si peniejszym czowiekiem takim, jakiego potrzebowaa moja rodzina. Nie wiem, w ktrym momencie zasza we mnie ta zmiana. Dokonaa si dopiero po odejciu z marynarki. Najpierw musiaem przej przez faz urazy. Musiaem przej przez rne dobre i ze fazy, by doj do punktu, z ktrego mogem naprawd ruszy do przodu. Teraz chc by dobrym ojcem i dobrym mem. Teraz odkryem na nowo prawdziw mio do ony. Rzeczywicie za ni tskni, kiedy wyjedam w interesach. Chc mc mie j blisko siebie, chc przy niej zasypia. Taya Tym, co pokochaam u Chrisa na pocztku, byo to, e w ogle nie skrywa swoich uczu. Nie prbowa mnie baamuci ani oszukiwa. Mwi prosto z mostu, a to, co czu, wydaway si potwierdza jego czyny: powica ptorej godziny, eby przyjecha si ze mn zobaczy, potem zrywa si o pitej nad ranem, eby zdy do pracy; dba o nasze kontakty; znosi moje humory. Jego ochota do zabawy rwnowaya dominujc we mnie powag i wydobywaa zepchnit na dalszy plan modziecz cz mnie. By gotw na wszystko, bezwarunkowo oddany wszystkiemu, czego chciaam i o czym marzyam. Doskonale dogadywa si z moj rodzin, a ja z jego. Kiedy w naszym maestwie nadszed etap kryzysu, powiedziaam Chrisowi, e jeli zacignie si po raz kolejny, nie bd kocha go ju tak samo. Nie chodzio o to, e ju bym go nie kochaa. Po prostu czuam, e taka jego decyzja potwierdzi to, co moim zdaniem stawao si coraz bardziej oczywiste. Na pocztku byam pewna, e Chris kocha mnie ponad wszystko. Powoli to teamy zaczy stawa si jego najwaniejsz mioci. Nadal wypowiada te same sowa i mwi mi to, co wyczuwa, e jest mi potrzebne to, co zawsze mwi w przeszoci, chcc wyrazi swoj mio. Rnica polegaa na tym, e teraz sowa i czyny przestay si ze sob zazbia. Chris nadal mnie kocha, ale byo inaczej. Pochaniay go teamy. Kiedy by poza domem, mwi mi na przykad: Dabym wszystko, byleby by z tob albo Tskni za tob, albo Jeste dla mnie najwaniejsza na wiecie. Wiedziaam, e jeli zacignie si znowu, wszystko to, co mwi mi przez poprzednie lata, okae si pustymi sowami albo czysto teoretycznym wyrazem uczu e te uczucia nie znajd wyrazu

w czynach. Jak mogam kocha go z tak sam szalon i pen pasji arliwoci, skoro wiedziaam, e nie jestem dla niego tym, kim mwi, e jestem? W najlepszym razie graam drugie skrzypce. Chris oddaby ycie za obcych ludzi i za ojczyzn. To, czemu ja musiaam stawia czoa, to, co ja musiaam cierpie, wydawao si go nie interesowa. Chris chcia y po swojemu, a kiedy wraca, chcia mie w domu szczliw on. W tamtym czasie oznaczao to zmian wszystkiego, co kochaam w nim na pocztku. Musiaam kocha go inaczej. Sdziam, e inaczej moe znaczy mniej, ale okazao si, e to bya po prostu inna mio. W naszym zwizku jak w kadym nastpoway zmiany. My si zmienialimy. Oboje popenialimy bdy i oboje duo si uczylimy. Kochamy si pewnie w inny sposb, ale moe to dobrze. Moe nasza mio jest teraz bardziej wyrozumiaa i dojrzalsza, a moe po prostu inna. Tak czy owak, to naprawd dobrze. Oboje nadal moemy na siebie liczy i przekonalimy si, e nawet w najtrudniejszej sytuacji adne z nas nie chce straci tego drugiego ani rodziny, ktr wsplnie zbudowalimy. Im duej jestemy ze sob, tym bardziej kade z nas umie okazywa mio w taki sposb, by to drugie to rozumiao i czuo. Mam wraenie, e w cigu kilku ostatnich lat moja mio do ony staa si gbsza. Taya kupia mi now obrczk, ze stali wolframowej to chyba nie przypadek, e to najtwardszy metal, jaki udao si jej znale. Na obrczce s wygrawerowane krzye stylizowane na symbol krzyowcw. Taya artuje, e to dlatego, e maestwo przypomina krucjat. Moe w naszym wypadku tak byo. Taya Czuj, e w Chrisie jest co, czego wczeniej nie znaam. Zdecydowanie nie jest tym samym czowiekiem co przed wojn, ale duo cech jest tych samych. Ma to samo poczucie humoru, jest yczliwy, serdeczny, odwany i ma poczucie obowizku. Jego cicha pewno siebie jest dla mnie czym inspirujcym. Tak jak w yciu kadej pary, nasza codzienno przynosi rne sprawy, nad ktrymi musimy pracowa, ale najwaniejsze jest dla mnie, e czuj si kochana. A czuj, e i dzieci, i ja jestemy dla Chrisa wani.

Wojna
Nie jestem tym samym mczyzn, ktrym byem, jadc po raz pierwszy na wojn. Nikt nie zostaje taki sam. Zanim czowiek zazna walki, ma w sobie pewnego rodzaju niewinno. A potem nagle poznaje ca t drug stron ycia. Ani troch tego nie auj. Zrobibym to ponownie. Rwnoczenie wojna definitywnie zmienia czowieka. Wojna to opowiedzenie si za mierci. SEALsi przechodz na ciemn stron. Zanurzaj si w niej. Jeli stale wyjedaj na wojn, ci ku najczarniejszym obszarom istnienia. Ich psychika broni si przed tym to dlatego miej si na widok czego makabrycznego, na przykad wybuchajcych gw i gorszych jeszcze rzeczy. Kiedy byem mody, chciaem zosta onierzem, ale zastanawiaem si: co czubym, gdybym kogo zabi? Teraz to wiem. To nic takiego. Robiem to duo wicej razy, ni kiedykolwiek bym przypuszcza a nawet duo wicej razy ni jakikolwiek amerykaski snajper przede mn. Ale byem te wiadkiem za popenianego i planowanego przez tych, ktrzy byli moimi celami. Zabijajc ich, ratowaem ycie wielu naszym onierzom. Nie powicam wiele czasu na filozofowanie o zabijaniu. Jeli chodzi o rol, jak odegraem w tej wojnie, moje sumienie jest czyste. Jestem gboko wierzcym chrzecijaninem. Nie jestem doskonay daleko mi do tego. Ale gboko wierz w Boga, Jezusa i Bibli. Kiedy umr, Bg rozliczy mnie ze wszystkiego, co zrobiem na ziemi. Moe kae mi stan na boku i poczeka, a przejd wszyscy inni, bo wyliczenie wszystkich moich grzechw bdzie trwao bardzo dugo. Panie Kyle, prosz na zaplecze... Szczerze mwic, nie wiem, jak naprawd bdzie wyglda Sd Ostateczny. Myl jednak, e kady zna wasne grzechy i Bg je zna, wic kadego ogarnie wstyd w obliczu faktu, e on je zna. Wierz, e moim ocaleniem bdzie Jezus, ktrego przyjem jako swojego zbawiciela. Ale czy to bdzie na zapleczu czy gdzie indziej, kiedy Bg postawi mi przed oczami popenione przeze mnie grzechy, nie sdz, by znalazo si wrd nich zabicie choby jednego czowieka w czasie wojny. Kady, ktrego zastrzeliem, by zy. Kady mj strza by uzasadniony. Wszyscy oni zasuyli na mier. To, czego auj, wie si z ludmi, ktrych nie udao mi si ocali marines, onierzami, kolegami z teamu. Nadal czuj t strat. Nadal cierpi z powodu tego, e ich nie ochroniem. Nie jestem naiwny i nie idealizuj wojny ani tego, co tam musiaem robi. Najgorsze chwile w yciu

przeyem jako SEALs. Utrata kolegw. Ten chopak, ktry zmar mi na rkach. Nie mam zudze: to, przez co przeszedem, blednie w porwnaniu z piekem, ktrego dowiadczyo wielu onierzy w czasie drugiej wojny wiatowej i podczas innych konfliktw. Ci, ktrzy przeszli przez najgorsze gwno w Wietnamie, po powrocie do kraju musieli jeszcze na koniec dowiadczy oplucia przez wasn ojczyzn. Kiedy sysz pytanie, w jaki sposb zmienia mnie wojna, odpowiadam, e najbardziej wpyna na moj perspektyw. Kady czowiek codziennie ma najrozmaitsze stresujce sytuacje, prawda? Dla mnie tego typu sprawy nic nie znacz. Istniej wiksze i gorsze rzeczy, ktre mog spotka czowieka, ni to, e jaki maciupeki problem wywraca mu ycie albo nawet tylko dzie. Ja te wiksze i gorsze rzeczy widziaem. Wicej: dowiadczyem ich.
===LUIgTCVLIA5tAm9PeUlwQXFRJkkjQClML0c0UTVZOFMTZBQ6SiY=

Podzikowania
Ta ksika nie mogaby powsta, gdyby nie moi bracia SEALsi, ktrzy wspierali mnie w bitwie i w caej mojej karierze w marynarce. I nie byoby mnie tu, by j napisa, gdyby nie SEALsi, marynarze, marines, lotnicy i onierze, ktrzy dbali o moje bezpieczestwo na wojnie. Chciabym take podzikowa mojej onie Tai za to, e pomagaa mi pisa t ksik i sama si w niej wypowiedziaa. Brat i rodzice nie tylko mnie wspierali, ale podzielili si ze mn wasnymi wspomnieniami. Bezcennych informacji dostarczyo mi te kilkoro przyjaci. Do tych, ktrzy najbardziej mi pomogli, naley jeden z moich kapitanw, na kartach tej ksiki noszcy pseudonim LT, i mj kolega snajper, pojawiajcy si w niej jako Dauber. Kilka bardzo wanych spostrzee wniosa te mama Marca Lee. Specjalne podzikowania i wyrazy uznania kieruj do Jima DeFelicea za jego cierpliwo, dowcip, zrozumienie i zdolnoci pisarskie. Bez jego pomocy ta ksika byaby zupenie inna. Pragn te wyrazi szczer wdziczno dla ony Jima i jego syna za to, e gocili mnie i Tay u siebie podczas realizacji tego projektu. Pracowalimy nad t ksik w wielu rnych miejscach. Pod wzgldem wygody adne nie moe si rwna z ranczem Marca Myersa, ktre jego waciciel niezwykle wspaniaomylnie pozwala nam wykorzystywa do pracy. Osob, ktra wczeniej ode mnie dostrzega warto mojej historii, by Scott McEwen. On te odegra kluczow rol w doprowadzeniu do jej wydania. Chciabym podzikowa redaktorowi Peterowi Hubbardowi, ktry skontaktowa si ze mn bezporednio w sprawie napisania tej ksiki i zapocztkowa nasz wspprac z Jimem DeFeliceem. Dzikuj rwnie caemu zespoowi wydawnictwa William Morrow/HarperCollins.
===LUIgTCVLIA5tAm9PeUlwQXFRJkkjQClML0c0UTVZOFMTZBQ6SiY=

Tytu oryginau American Sniper. Th e autobiography of the most lethal sniper in U.S. military history Copyright 2012 by Chris Kyle and Scott McEwen Published by arrangement with HarperCollins Publishers. All rights reserved Copyright for the translation by Micha Romanek 2012 Projekt okadki Magda Kuc Opieka redakcyjna Julita Cisowska Artur Winiewski Konsultacja merytoryczna Marcin Rak www.specialforces-memorabilia.pl Opracowanie tekstu Andrzeja K. Kisiela Marcin Rak Opracowanie tekstu Andrzeja Kruczyskiego Jarosaw Rybak Fotografia archiwum Andrzeja K. Kisiela Korekta Barbara Gsiorowska ISBN 978-83-240-2299-1 www.znak.com.pl Plik opracowa i przygotowa Woblink

www.woblink.com

===LUIgTCVLIA5tAm9PeUlwQXFRJkkjQClML0c0UTVZOFMTZBQ6SiY=