You are on page 1of 358

τα εργοαταοιακα

βυμβουλια και το κράτος
της ερνατικης τάξης
Σ τ ο Συμβούλιο ενσ αρκώ νεται ή τω ρινή μορφ ή τής ταξικής πά ­
λης πού τε ίν ε ι σ?ήν έϊουσία... Τ ό Συμβούλιο είν α ι ό 'ιστορικός
σχηματισμός τής κοινω νίας, πού προορίζεται από τή ν αναγκαιό­
τη τα γιά νά κυριαρχήσει ατό μηχανισμό τής πα ραγω γή ς...
Ά ν τ ό ν ιο Γκράμσι

Τόμος Δ

αντονιο νκραμοι

ΑΙΝΤΟΝΙΟ ΓΚ Ρ Α Μ Σ Ι

ΤΑ ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΑΚΑ ΣΥΜΒΟΥΛΙΑ
ΚΑΙ ΤΟ ΚΡΑΤΟΣ
ΤΗΣ ΕΡΓΑΤΙΚΗΣ ΤΑΞΗΣ

Τ Ο Μ Ο Σ

Δ'

Κ Ι ο α γ ^ ,, - Μ ,χα',οαοη - Σ χ ύ ί,α
θ . X . Ι ία τ ι α δ ό π ο ν λ ο ς

ΣΤΟΧΑΣΤΗΣ

ΣΗΜΕΙΩΣΗ ΕΚΔΟΤΗ
«Τά ’Εργοστασιακά Συμβούλια και τό Κράτος τής ’Εργατικής
Τάξης» άποτελοϋν τό πρώτο μέρος μιας ένότητος κειμένων καί δρθρων τοϋ Ά . Γκράμσι. Ή μετάφραση Ιγινε άπό τό Ιταλικό πρω­
τότυπο. Τά κείμενα είναι όλόκληρα καί χωρίς συντομεύσεις.

Τυπώθηκε τόν ’Οχτώβρη τοϋ 1975 για λογαριασμό τών έκδόσεων
« Σ τ ο χ α σ τ ή ς » , όδός Ίπποκράτους 6, Ε ' δροφος, τηλ.
601-950, ’Αθήνα.
Ή στοιχειοθεσία ¡¡γίνε στο τυπογραφείο τοΰ Λεντέρη ΣταμπουλΙδη, όδός Μάνης 2, τό τύπωμα <πά πιεστήρια τοϋ Θανάση Φλώ­
ρου, όδός Βαλτετσίου 35 καί ή βιβλιοδεσία στό βιβλιοδετείο
τοϋ Σπύρου Οικονόμου, όδός Ρ. ΐνάλλι 20.
Τό ¿ξώφυλλο είναι· τοΰ Γιάννη Λει&οϋ

ΕΝΑ

Μ ΙΚ Ρ Ο Σ Η Μ Ε ΙΩ Μ Α

Τό βιβλίο αύτό είναι τό τέταρτο στή σειρά τ&ν έργων τον
Άντόνιο Γκράμσι πού έκδίδει U 6 χαΐ τρία χρόνια 6 «Στοχα­
στής». Ά ποτελεί τό πρώτο μέρος μι&ς χλατει&ς ένότητας κει­
μένων καί άρθρων πού ¡γράφε 6 Γκράμσι Αχό τό 1919 &ς τό
1922 μέ άφορμή τό πρόβλημα τ&ν έργοστααιακών Συμβουλίων
τον Τουρίνον καί τήν Αναγκαιότητα γιά τήν οίκοδόμηση τοϋ Κ.
Κ. ’Ιταλίας.
Ή ένότητα αύτή καθώς xal οΐ έπόμενες — ποό περιλαμβά­
νονται ατούς δυό ύγχώδεις τόμους πού έκδοσε γιά πρώτη φορά
τύ 1954 ό Τζούλιο Έϊνάουντι — Οά βγοδν ατά 'Ελληνικά Από
τό »Στοχαστή» a i κατευθείαν άπό τό πρωτότυπο μετάφραση καί
χωρίς τήν παραμικρή προσθήκη ή παρεμβολή.
Ή έκδοση αύτή, κρίθηκε άπόλυτα Αναγκαία, κιαυτό γιατί μέ
τά κείμενα αύτά δχι μόνο έρχόμαοτε σ’ έχαφή μίνα Γκράμσι
έξω Από τΙς φυλακές, μπροστάρη στούς ταξικούς Αγώνες, Αλλά
καί γιατί έρχόμαστε κοντά σέ μιάν Αχό τΙς χιό αύθεντιχές στιγ­
μές χοϋφτασε μέχρι σήμερα ή έχαναατατιχή προλεταριακή σκέ­
ψη.
Τά κείμενα αύτά φρονούμε όχι όέ μχορεί παρά νά Αχοτελέσουν iva γόνιμο χαΐ διαρκές πεδίο μελέτης μέ άμεσο στόχο
τήν Ανοιχτή χραχτιχή, γιά τΙς Ανάγκες τής δποίας άλΪΜστε γοΑφτηκαν.
Γιατί άν καί γραμμένα γιά μιά συγκεκριμένη Ιστορική φάση
— Από τις σημαντικότερες στήν Ιστορία τοϋ Ιταλιχοδ έργατιχοΰ
κινήματος — ή σπουδαιότητα καί σημασία τους ξεπερνά κατά
πολύ τά χρονικά καί τοπικά πλαίσια τής φάσης έχείνης. Κι a i­
tò έχειόή τά ρωμαλέα καί σύντομα αύτά κείμενα, δέν είναι ά·
χλά καί μόνο κείμενα «θεωρίας», Αλλά κείμενα μάχης καί κα­
θοδήγησης έτός Αγώνα Αχοφασιοτικοϋ. Κείμενα δηλαδή συγκε­
κριμένα, μιά καί ό Γκράμσι βαθειά πίστευε καί έφάρμοζε τήν
λενινιστική Αρχή δτι ή Αφηρημένη Αλήθεια είναι Ανύπαρχτη Α­
λήθεια καί i t i ή μαρξιστική έρευνα δικαιώνεται σάν τέτοια μόνο
στο βαθμέ χού μχορεί νά στέκεται ταυτόχρονα, τόσο στ Ις αύ-

5

ατηρές Απαιτήσεις τής ταξικής Αδιαλλαξίας όσο καί στή βασα­
νιστικά συγκεκριμένη καί λεπτομερειακή ΑνΑλυση.
Τέλος ή σημασία τών άρθρων αύτών είναι, κατά τή γνώμη
μας, καί γιά εναν άχόμα λόγο Ιδιαίτερα σημαντική. Κιαύτός εί­
ναι ό λόγος ότι Ανοίγουν μιάν ούσιαστιχά έπαναστατιχή προοπτι­
κή στήν έογατιχή τάξη, μελετώντας, διασαφηνίζοντας χαΐ Αναδείχνοντας τούς δικούς της αύθενπκονς θεσμούς.
Ό Γχράμσι ξεκινώντας Από τήν ούσία τής σκέψης τον Μάρξ
ότι «ή Απελευθέρωση τής έργατικής τάξης είναι έργο τής ίδιας
τής έργαιικής τάξης», καταδείχνει τήν άναγκαιότητα στήριξης
τού έργατικοο κινήματος στους δικούς τον προλεταριακούς θε­
σμούς. Τούς θεσμούς αύτούς πού Αντικειμενικά καθορίζει ή
παραγωγική διαδικασία χαΐ ή θέση τής ¿ργατιχής τάξης μέσα
στήν παραγωγή, αύτούς πού Αντικειμενικά Αντιπαρατίθενται
στούς Αστικούς θεσμούς καί πού μ ϊ τήν Αμεσότητα καί τό δυ­
ναμισμό τους Ανοίγουν τΙς προοπτικές γιά τήν αύτονόμηση τής
έργατικής τάξης.
Ψυχή δλης αύτής τής δυναμικής σχέσης δέν μπορε'ι παρά
νά είναι τό έργοστασιαχό Συμβούλιο, μικρό σοσιαλιστικό κύτ­
ταρο στά σπλάχνα τής καπιταλιστικής κοινωνίας, θεσμός χτυ­
πημένος άλύπητα Από τήν Αντεπαναστατική βία τής άρχουσας
τάξης καί κατά κανόνα Αγνοημένος καί Από τούς Ιδιονς τούς
μαρξιστές.
Τό χτύπημα όμως ή ή «Αγνόηση* δέ μπορε'ι νά σημάνονν καί
τό σβήσιμο μιάς πραγματικότητας, όταν μάλιστα αύτή στηρίζε­
ται στήν Αντιχειμενιχή βάση, τής συγκεκριμένης διαμόρφωσης
των παραγωγικών σχέσεων, τής συγκεκριμένης Ανάπτυξης τών
παραγωγικών δυνΑμεων, τής μοναδικά δυνατής έπαναστατικής
λειτουργίας τής έργατικής τάξης μέσα σιΐς συνθήκες τον σύγ­
χρονου καπιταλισμού. Γιατί όπως τονίζει ό ΓχρΑμσι: «Στό Συμ­
βούλιο ένσαρχώνεται ή τωρινή μορφή τής ταξικής πάλης πού
τείνει στήν έξουσία.... Τό Συμβούλιο είναι ό Ιστορικός σχημα­
τισμός τής κοινωνίας, πού προορίζεται Από τήν Αναγκαιότητα
γιά νά κυριαρχήσει στό μηχανισμό τής παραγωγής...*.
ΣΤΟΧΑΣΤΗΣ

6

’Α­ κόμη περισσότερο. άλλά ή γενική συνέλευση τοΰ εργοστασίου ή τής βιομηχανικής μονάδας. άλλα τό βιομηχανικό προλεταριάτο. Δεύτερο. ’Αλλα τί σημαίνουν άραγε.. Πρόκειται μήπως για αλλαγές συμπτωματικές καί συγκυ­ ριακές. δλες αυτές οΐ αλλαγές στο χαραχτήρα καί στη μορφολογία τών οικονομικών κι αμυν­ τικών οργανώσεων τής έργατικής τάξης στην 'Ελλάδα. Καταρχήν. ή μήπως αυτές οί αλλαγές είναι κάτι μονιμότερο γιατί αντιστοιχούν σέ μια μεταβολή στο ρόλο καί στη ση­ μασία τής έργατικής τάξης στην 'Ελλάδα. τής ιστορικής της ανάπτυξης.ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ 'Όποιος παρακολούθησε (εστω κι από τις έφημερίδες μονάχα) την ανάπτυξη τού άπεργιακοΰ και διεκδικητικοΰ κινήματος των εργαζομένων μαζών στη χώρα μας τον τε­ λευταίο καιρό θα παρατήρησε όπωσδήποτε μερικές σοβα­ ρές αλλαγές στις μορφές και στούς τρόπους όργάνωσης τής ταξικής πάλη. δέν είναι πια τά όμοιοεπαγγελματικά συνδικάτα πού καθοδηγούν καί πλαισιώνουν τούς έργατικούς άγώνες. πού μπαίνει σέ μια καινούργια φάση. Πρώτα . δέ θά μπορούσε νά αρνηθεΐ κανείς κ α ί τόν συγκυριακό χαραχτήρα αυτού τοΰ φαινομένου. δέν είναι πιά ή γενική συνέλευση τοΰ όμοιοεπαγγελματικοΰ συνδικάτου τό αποφασιστικό σώμα τοΰ συνδικαλιστικού κινήματος. Ή αύ­ ξηση τοΰ βαθμού καί τοΰ ρυθμού εκμετάλλευσης τών έρ7 . αλλά έργοστασιακές έπιτροπές πού άνατ δείχνονται αυθόρμητα μέσα άπό την έργαζόμενη μάζα.πρώτα δέν είναι πια οΐ έργατικές κατηγορίες τών οίκοδομικών έπαγγελμάτων πού άποτελούν την πρωτοπορία αυτού τού αγώνα.

οί έργαζόμενοι δργανώθηκαν δπου δρέ^κα ν καί ρίχτηκαν στη μάχη μέ τ'ις πιο πρόχειρες μορφές όργάνωσης πού διαθέτανε έκείνη τή στιγμή.. θ’ άποτελοΰν τά θεμέλια καί τους πρωτεργάτες στήν πάλη για τις άμεσες διεκδκήσεις τής έργατιάς καί γιά τόν παλαϊκό δημοκρατικό Α­ γώνα. Καί τότε πάλι ή όργάνωση τής έργατικής τάξης έτεινε νά πά­ ρει Ιναν ανάλογο χαραχτηρα (σέ μικρότερη κλίμακα βέ­ βαια). σελ. 01 έπιτροπές όγαλμένες δημο­ κρατικά μέ μυστική ψηφοφορία άπό τή συνέλευση τών έργατδν καί έργατριών στό Εργοστάσιο καί τήν έπιχείρηση.». τοϋ ΚΚΕ. δπου διαπιστώνονται τά έξής: «. ’Αθήνα 1964. από την δλλη. συμβάλανε άπωσδήποτε στο νά πάρει αυτό το διεκδικητικό άπεργιακό κίνΐ)μα Ιναν αυθόρμητο συχνά .πυκνά χαραχτήρα. Ή όλομέλεια. ’Απόφαση τή.. 332).. 12ης 'Ολομέλειας τής Κ. Ινάνηα σ' αν­ τί) τήν έπίθεση τών μονοπωλίων.. ’Εκτος δν δεχτούμε δτι ή τέτοια ή τέτοια μορφοποίηση τής συγκυρίας έκφοάζει (κι αυτή άκόμη) πολύ βαθύτερες αιτίες.1958. τονί­ ζει τήν έξαιρετική σπουδαιότητα πού Εχει για τό έργατικό καί τό λαϊκό δημοκρατικό κίνημα ή πρωτοβουλία που παίρνουν οΐ έργάτες καί φτιάχνουν σ’ δλα τά έργοστάσια καί τις Επιχειρήσεις τής χώρας έργοστασιακές έπιτροπές. βαθύτε­ 1. "Ομως ·θά ήταν σοβαρό λάθος δν περιορίζαμε τις αίτι­ ες αύτσΰ του νέου χαραχτηρα του έργατικοϋ κινήματος στή συγκυρία καί τις συμπτώσεις ή δν βλέπαμε τις καινούργιες μορφές σάν κάτι παροδικό καί χωρίς σημασία. δταν ή χώρα εβγαινε άπό τήν φασιστική κατοχή. γιά να διεκδικήσουνε αγωνιστικά τήν έπίλυση τών πιο πιεστικών προβλημάτων (έπιβίωσης και α­ σφάλειας) από δσα είχανε συσωρευτεϊ μέσα στην έφταετία. . τόν ’Ιούλη του 1945 (Σαράντα χρόνια.Ε. μέ τή δημιουργία έργοστασιακών έπιτροπών καί τή λειτουργία τών έργοστασιακών συνελεύσεων1. "Ετσι.γαζομένων σε δλη τή διάρκεια τής δικτατορίας από ri] μια καί ή απουσία όργανωμένων συνδικαλιστικών φορέων για την £μυνα τών έργαζομένων. Βλ. Είναι γνωστό έξαλλου δτι τά ίδια συνέβησαν και στα 1945. 1918 .

Ιτσι μόνο μπορεΐ να έρμηνευτεΐ τό γεγο­ νός δτι πρωτοπορία αύτοΰ τοΰ διεκδικητικοΰ κινήματος τής έργατικής τάξης εΐναι τό βιομηχανικό προλεταριάτο καί δχι οί οικοδόμοι ή δλλα άνάλογα στρώματα. δπως παλιότερα. ("Αν μάλιστα στούς παραπάνω αριθμούς προσθέσουμε καί τις 250 . τότε βλέπουμε δτι αυτή τή στιγμή το έλληνικό βιο­ μηχανικό προλεταριάτο φτάνει κοντά το Ενα έκατομμύριο έργάτες). σήμερα πλησιάζει τίς 600 χιλιάδες. Για παράδειγμα μια τέτοια πρωταρχική αίτια πού μπορούμε να αναφέρουμε είναι ή αύξηση τοΰ δγκου. πού δουλεύουνε στη βιομηχανία τής Δ. Δηλαδή τοΰ δτι πλαίσιο καί φορέας του έργατικοΰ κινήμα­ τος δεν είναι πια αποκλειστικά τό άμοιοεπαγγελματικό συν­ δικάτο. κον­ τεύοντας να διπλασιαστεί. τοΰ παγκόσμιου καπιταλι­ στικού συστήματος σέ μια καινούργια κρίση. σέ συνδυασμό και με δλλα (άνάμεσα στά όποια καί ή Ιστορική συγκυρία τής στρατιωτικής δικτατορίας). λοιπόν.300 χιλιάδες μετανά­ στες. Καί είναι Ιστορικά γνωστό καί έξηγήσιμο πώς άκριβώς στα πλαίσια και τήν έποχή τής καπιταλιστικής αποσύν­ θεσης ή έργατική τάξη διαμορφώνει στούς κόστους της τούς θεσμούς. δίνουν τό βαθύτερο χαραχτήρα των άλλαγων πού πραγματαποιήθηκαν στην όργάνωση καί τήν καθοδήγηση τής ταξικής πάλης τον τελευταίο καιρό. 'Από γύ­ ρω στις 300 χιλιάδες ¿ταμα πού αριθμούσε πριν άπό μια δεκαετία περίπου. άλλα έπίσης είτε ή έργοστασιακή συνέλευση με έπικεφαλής τήν έργοστασιακή έπιτροπή. είτε σέ μια πιό προχω­ ρημένη μορφή — τό έργοστασιακό συνδικάτο ή τό συνδικά­ το μιας βιομηχανικής μονάδας ή ίνός βιομηχανικού κλά­ δου. ή μάλλον τα Εμβρυα των θεσμών. πού θά αντικαταστήσουν τήν καπιταλιστική έξουσία με τήν rroóoδο τοΰ χρόνου ή τής κρίσης. πού παρουσιά­ ζει τα χαραχτηριστικά άργής αλλά ξεκάθαρης γενικής κρί­ σης. Αυτά τα δυό βασικά γεγονότα. τής σιμιασίας καί τοΰ ρόλου τοΰ βιομηχανικοί προλεταριά­ του στον παραγωγικό μηχανισμό τής χώρας μας. Καί έπίσης. έδώ καί μερικά χρόνια. Μια δλλη αποφασιστικής σημασίας αίτια είναι ή εί­ σοδος. Ευρώπης και άλλον. .ρες αλλαγές.

δσο κι δν αύτά τά τελευ­ ταία αποτελοΰν αναφανδόν ανώτερη καί πιο προχωρημένη μορφή σε σχέση με τά όμοιοεπαγγελματικά συνδικάτα. τό έλληνικό έργατικό κίνημα δεν είχε ποτέ τήν ευκαιρία νά άvαJcτύξει πα­ ρόμοιες μορφές ταξικής όργάνωσης. δπου τό στρίμωξε ή ξένη έπέμβαση κι ή έσωτερική αντίδραση δέν εδινε τή δυνατότητα νά συνε­ χιστούν πανόμοιες προσπάθειες. Ά ν δμως στήν 'Ελλάδα τό κίνημα δέν μπόρεσε νά ά· ναπτνξει καί νά έπεξεργαστεΐ τέτοιες μορφές όργάνωσης τής έργατικής τάξης καί ή έμπειρία τού 1945 ξεχάστηκε χωρίς νά υπάρξει συνέχεια. γιά την κατανόηση τών έξελίξεων στό έλληνικό έργατικό κίνημα. πού απαιτεί μια πολύ βαθειά καί συ­ στηματική έρευνα τών σχετικών έμπειριών τής έργατικής τάξης. Ή κατάσταση πολιορ­ κίας κι απομόνωση. τό παγκόσμιο έργατικό κίνη­ μα ωστόσο έχει μιά πλούσια πείρα —παλιά καί νέα— γύ­ ρω από τού. ’Από τότε καί μέχρι τό 1967. καθώς έπίσης και των σχέσεων ανάμεσα στις πολιτικές κι άμυντικές όργανώσεις τής έργατικής τάξης. Ή έλληνική έμπειρία τών έργοστασιακών καί έπιχειρησιακών έπιτροπών καί μικρή υπήρξε καί γρήγορα ξεχάστηκε. τών βιομηχανικών κι έργοστασιακών 10 . θεσμού.Φυσικά μια τέτοια σχηματική τοποθέτηση συγκαλύπτει πολλά καί σημαντικά προβλήματα των μορφών όργάνωσης του έργατικοΰ κινήματος και τής ταξικής πάλης. Οί γραμμές πού όκολονθοΰν θα περιοριστούν μο­ νάχα στο νά δείξουν την πραχτιχή καί θεωρητική χρησι­ μότητα τής φιλολογίας γιά τά έργοστασιακα Συμβούλια. Αυτό τό κίνημα του 1945 γρήγορα πνίγηκε μέσα στό κύμα αιματηρής αντεπανάστασης καί τρομοκρατίας πού έπικράτησε στήν 'Ελλάδα μέ τήν υποκίνηση καί τήν καθοδή­ γηση πρώτα τού αγγλικού καί κατόπιν του αμερικάνικου Ιμ­ περιαλισμού. 'Ω­ στόσο δεν πρόκειται νά σταθούμε έδώ στην ανάλυση αντών τών προβλημάτων. Για παράδειγμα 6 χαραχτήρας των έργοστασιακών έπιτροπών καί συνελεύσε­ ων είναι διαφορετικός από τό χαραχτήρα τών έργοστασιακών και βιομηχανικών συνδικάτων. ώστε νά μή χρειαστεί νά κάνουμε δλο τό δρόμο από την αρχή.

στις ύπόλοιπ:ς χωρε. ή έργατική τάξη σέ μια σειρά χώρες τής Ευρώπης (Ρωσία.όργανώσεων. ουτε υπήρξε μάταιη. Γερμανία. Έτσι. ή έμπειρία έκείνη (καθώς καί ot κατοπινές) άποτ?λοϋσαν την άστείρευτη δεξαμενή. άνώτερες κι δργανικές μορ­ φές όργάνωσης καί πάλης. καί δίπλα στα παρακμασμένα Σοσιαλιστικά Κόμματα τής Β ' Διεθνούς τα Επαναστατικά κομμουνιστικά Κόμματα πού λί­ γο αργότερα συσπειρώθηκαν στήν Τρίτη Διεθνή. υστέρα άπό τό 1921. "Ομως. Ουγγαρία. ή άντίδραση πήρε τήν άπάνω βόλτα. Τήν αντεπανάσταση άκολοΰθησε ή φασι­ στική πλημμύρα. που κατέληξε στόν Α ' Παγκό­ σμιο (Ιμπεριαλιστικό) Πόλίίμο. των ’Εργοστασιακών ’Επιτροπών ή Συμβουλίων κλπ. Κάθε φορά που ή Ι­ στορική συγκυρία ξαναφέρνει στό προσκήνιο τις έργαζόμενες μάζες. καί τήν έπανάσταση διαδέχτηκε ή άντεπανάσταση. μέ έξαίρεση τη Ρωσία. Έ τσ ι ή φιλολογία που όφορα τή 11 . Μέ τό δνομα των Σοβιέτ.) έμφάνισε νέες. δίπλα στα όμοιοεπαγγελματικά συνδικάτα πρόβαλαν τα βιομηχανικά συνδικάτα καί οί ’Εργοστασιακές έπιτροπές καί Συμβούλια ή Σοβιέτ. Ωστόσο ή έμπειρία έκείνη δέν ξεχάστηκε (δπως καί ot κατοπινές). των έσωτερικών ’Επιτροπών. ’Ιταλία κλπ. Άπό τις αρχές τοϋ αΙώνα μας καί μέσα στα πλαίσια τής πρώτης γενικής κρίσης τοϋ παγκόσμιου Ιμπε­ ριαλιστικού συστήματος. δπσυ τό ΚΚ (Μπολσε­ βίκων) μ’ έπικεφαλής τόν Λένιν πραγματοποίησε τήν έπανάσταση κι έπέβαλε τήν έργαηκή έξουσία. Αυτές οΐ μορφές άφοροΰσαν τό­ σο την πολιτική δσο καί την οικονομική όργάνωση καί πά­ λη τοϋ προλεταριάτου καί έκφράζανε τήν καινούργια ώριμότητά του πού καταχτούσε μέσα σέ συνθήκες δξυνσης των αντιθέσεων καί σαπίσματος τοϋ καπιταλιστικού συστήματος. ή έργατική τάξη όργανώθηκε σέ Ινα ανώτερο έπίπεδο οίκονομικής καί ταξικής όργάνωσης. Ή συντριβή τού έπαναστατικοΰ κινήματος άκολσυθήθηκε άπό τήν κατάπνιξη καί έξαφάνιση κάθε προλετατ ριακού θεσμού Ικανού να άπστελεσει πυρήνα μιας νέας έργατικής «νθκτης. άπό δπου αυτές αν­ τλούσαν διδάγματα για να αναπτύξουν καί να προωθήσουν τούς δικούς τους θεσμούς.

είτε στην Πεδεμοντέζικη Ικδοση τού έπίσημσυ όργάνου τού Σο­ σιαλιστικού Κόμματος «Άβάντι» είτε στό περιοδικό «νΟρντινε Νουόβο» πού ?κδιδε καί διεΰθννε τότε ό ’Ιταλός κομ­ μουνιστής ήγέτης. πού Ιχει τόν τίτλο «Opere di Antonio Gramsci : L ’ Or­ dine Nuono 1919 .θεωρητική καί πραχτική πλευρά τού κινήματος των Εργο­ στασιακών Συμβουλίων καί ’Επιτροπών. έπίσης μεγάλης άξίας. Τά κείμενα αύτά δημοσιεύτηκαν για πρώτη φορά στα 1919 . άποτελεΐ τον πρώτο έξοπλισμό τής έργατικής τάξης δπσυ ξαναγυρίζει αυτή για νά πλουτίσει και να αναπτύξει τήν ταξική της συνείδηση καί πραχτική.. περιέχονται έπίσης καί (Λ άκόλουθες ένότητες: «’Ιταλική κοά Διεθνής Πολιτική Ζωή». πού δημοσίεψε στα χρόνια 1919 .1920. “Ενα δλλο τμήμα. δηλαδή στή φάση τής έπαναστατικής Ιξέγερσης τών Τουρινέζων έργατών. των Σοβιέτ καί της βιομηχανικής όργάνωσης τής παραγωγής. πού δυστυχώς δεν Iχσυν δει ακόμη τό φως τής δημοσιότητας στην 'Ελλάδα καί πού σήμερα γίνεται όλοένα καί πιο άναγκαΐο νά μεταφρα­ στούν καί νά έκδοθούν στα έλληνικά. Στον ίδιο τό­ μο·.1920.1920». Στον τόμο λοιπόν πού ?χει στα χέρια του ό αναγνώστης περιέχονται δλα τά γνωστά 3ρθρα καί κείμενα τού Γκράμσι γύρω από αύτό τό ζήτημα. «Προλεταριακή Πολεμική» καί «Χρονικά τού "Ορντινε Νουόβο». Τά δρθρα καί τά κείμενα τού Γκράμσι είναι κα­ ταταγμένα κατά χρονολογική σειρά. (Αυτή τή σειρά άκολουθήσαμε κι έ12 . δταν καθοδηγού­ σε την έπαναστατική κίνηση των έργαζομένων μαζών τού Πεδεμοντίου. Τμήμα αποφασιστικής σημασίας αντής τής φιλολογίας άποτελσΟν κατά πρώτο λόγο τά δρθρα καί τα γραφτά του Λένιν για τα Σοβιέτ στή Ρωσία κλπ. Τά δρθρα αύτά άποτελσΰν σήμερα τό Πρώτο Μέρος ένός τόμου 500 σελίδων πού Εκδοσε για πρώτη φορά στα 1954 ό Τζούλιο Έίνάουντι. αυτής τής φιλολογίας άποτελσύν τά δρθρα καί τά γραφτά τού Άντόνιο Γκράμσι. για τΙς Ε ρ ­ γοστασιακές ’Επιτροπές καί τά ’Εργοστασιακά Συμβούλια. μέσα στα πλαίσια κάθε ξεχωριστού τίτλου. με κέντρο τη μεταλλουργική βιομηχανία τού Τσυρίνσυ.

Για δλα δσα έχουν σχέση μέ τή φιλολογική πλευρά της έκδοσης των έργων τοϋ Γκράμσι. μια καί άκολουθήσαμε πιστά αυτή την έκδοση. προκειμέναυ να τα έκδόσουν μέ τόν ίδιο τίτλο καί στα έλληνικά οί έκδόσεις «ΣΤΟΧΑΣΤΉΣ».μεΐς στην παρούσα Ικδοση. θανάαης X . Τα δρθρα αυτά είναι: 1) ’Εργατική Δημοκρατία 2) Συνδικάτα καί Συμβούλια 3) TÒ Κόμμα καί ή ’Επανάσταση 4) Τό πρόβλημα τής δύναμης 5) Για τήν άνανέωση τοϋ Σοσιαλιστικού Κόμματος 6) Το Εργοστασιακό Συμβούλιο 7) Συνδικάτα καί Συμβούλια 8) Δύο έπαναστάσεις 9) Πολιτική Ικανότητα ’Επίσης για να μπορέσει νά προσανατολιστεί 6 άναγνώστης σχετικά μέ τήν περίοδο καί τΙς συνθήκες που άντανακλοΰν αυτά τα δρθρα παραθέτουμε άμέσως παρακάτω τον Πρόλογο τοϋ ’ΕΕνάουντι στήν Ιταλική Εκδοση. πού άπστελεΐ μετάφραση του Πρώτου Μέρους τής Τρίτης έκδοσης του 1940 τοϋ ’Ell· νάσυνα). Ή σημερινή βέβαια συνολική έκδοση δλων τών σχετικών κειμέλ«ων τοϋ Γκράμσι παραμέρισε τη σκοπιμότητα μιας τέ­ τοιος έκδοσης κι ετσι αυτή ή μεταφραστική δουλειά τοϋ Δ. Παπαδόπονλος 13 . δπου είχαν δημοσιευτεί αυτά σέ ?να τομίδιο μέ τίτλο «Τα Σοβιέτ στην ’Ιταλία». Διβάρη απόμεινε μόνο για νά διευκολύνει τή δική μας μετάφραση. Διδάρης dotò τα άγγλικά. παραπέμπουμε τόν άναγνώστη στον Πρόλογο τής Ιταλικής έκδοσης τοϋ ’Εϊνάουντι. 'Εκείνο πού πρέπει vù σημειώσουμε έδώ είναι δτι ή μεταφραστική μας δουλειά βοηθήθηκε στην περίπτωση 9 δρθρων ¿beò τή μετάφραση πού εκανε ό Διον.

πού δημοσιεύτηκαν στην Πεδεμοντέζικη Εκδοση τού «Άβάντι» καί στό έβδομαδιαΐο φύλλο «“Ορντινε Νουόδο». —δγνωστη μέχρι τότε στην Ί 14 . σφραγίζει μέ τήν παρουσία του τό έδδομαδιαΐο φύλλο «’Όρντινε Νουόδο». προσανατολίζοντας καί καθοδηγώντας τό κίνη­ μα τών μεγάλων ανθρώπινων μαζών καί δημιουργώντας τις προϋποθέσεις γιά τή γέννηση κι ανάπτυξη ένός νέου κόμ­ ματος της έργατικής τάξης: του κομμουνιστικού Κόμμα­ τος. Ε Ι ΝΑΟΥΝΤΙ "Οταν αρχίζαμε νά ξανατυπώνουμε τά δρθρα καί τά δο­ κίμια πού ό Γκράμσι Ιγραψε για Ιφημερίδες καί περιοδι­ κά. πάλης. που μέσα σ’ αυτήν ή έπαναστατική καί μαρξιστική σκέψη του Γκράμσι αφομοιώνει τή διδα­ σκαλία του Λένιν καί τήν πείρα τής ρώσικης έπανάστασης. καί που τώρα για πρώτη φορά συγκεντρώθηκαν καί ταξινομήθηκαν στους τόμους αυτής τής σειράς. από τά πρώτα χρόνια τής πολιτικής του δραστηριό­ τητας μέχρι τή στιγμή τής σύλληψης του. δημιουργεί τό κίνημα τών ’Εργοστα­ σιακών Συμβουλίων καί διαπαιδαγωγεΐ μέ μιά άνΗληψη τή. Είναι ή περίοδος. θεωρήσαμε — γιά διάφορους λό­ γους— δτι επρεπε νά δόσουμε προτεραιότητα στα γραφτά τών χρόνων 1919 καί 1920. καί ξεχωριστά στό Πεδεμόντιο. Σ ’ αυτή την περίοδο ή πολιτι­ κή προσωπικότητα του Γκράμσι Ικδηλώνεται σ’ δλη της τή ρωμαλεότητα καί σ’ δλη της την πρωτοτυπία κι αρχίζει νά επενεργεί με μεγάλη άποτελεσματικότητα στή συγκεκριμέ­ νη Ιστορική κατάσταση τής χώρας μας. έπαναστατική.ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΙΤΑΛΙΚΗΣ ΕΚΔΟΣΗΣ ΤΟΥ ΤΖ.

Χρειάζεται δμως νά θυμηθούμε δτι ή τοποθέτηση που Ικανέ τό «"Ορντινε Νουόβο» στα προβλήματα καί τούς άγώνες τοΰ έργατικοΰ κινήματος παρήγαγε μιάν άληθινη καί Ιδιαίτερη άναστάτωση στό σοσιαλιστικό χώρο καί στόν τρό­ πο αντίληψης τής σοσιαλιστικής δράσης. που Εμεινε όνομαστή καί πσύ είχε τις ρίζες της στίς προηγούμενες δεκαε­ τίες. Είναι δλότελα φανερός ό στενότατος δεσμός κι ή εσωτερι­ κή σχέση κα'ι συνάφεια. μέσα στήν όποια ό Γκράμσι καταξιώνεται σαν πολιτικός ήγέτης τής έργατικής τάξης καί έπεξεργάζεται τά βασικά προ­ βλήματα τής σοσιαλιστικής Ιπανάστασης στήν 'Ιταλία. πσύ άπό τήν έμφάνισή του τράβηξε τό Ινδιαφέρον πολλών μελετητών. Τά μέν προσφέρουν Ινα σίγουρο όδηγό στη μελέτη και στήν αυ­ θεντική έρμηνεία τών δε. πού όργανώθηκε γύρω από τό έβδομαδιαίο φύλλο απ' δπσυ αυτή πήρε (καί) τό δνομά της. άπό κάθε σελίδα αύτοΰ τοΰ τόμου. προκαλώντας όξύτατες και παθιασμένες πολεμικές καί πού ¿κόμη καί σήμερα είναι Αν­ τικείμενο μελέτης καί συζητήσεων. κα'ι πού μέ τάξη άφηγήθηκε ό ίδιος ό Γκράμσι στο «Πρόγραμ­ μα τοΰ “Ορντινε Νουόβο» καί στήν «Έκθεση για τό έργατικό κίνημα στό Τσυρίνο» (βλ. πού εστειλε στήν ’Είκτελεστική ’Επιτροπή τής Κομμουνιστικής Διεθνοΰς τόν ’Ιούλη τοΰ 1920.— την ομάδα των μαχητικών σοσιαλιστών. τά £ρθρα αύτά στήν παρού­ σα έκδοση). έντέλει. Τά θέματα πού απασχολούν αυτά τά ταραγμένα πρώτα χρόνια τοΰ πολέμου τό μυαλό τοΰ Γκράμσι είναι ουσιαστικά τά ίδια μ' έκεΐνα. πού ξεπηδα. ’Επρόκειτο για Ιδέες όλότελα καινούργιες μέ προορι­ 15 . πού υπάρχει ανάμεσα στα γραφτά τής περιόδου τοΰ «νΟρντινε Νουόβο» και στις παρατηρή­ σεις καί σιΒχειώσεις τών «Τετραδίων τής Φυλακής»: Τά πρώτα συμπληρώνουν τά δεύτερα και αντίστροφα. Μάς φαί­ νεται δτι είναι καλύτερο νά άφήσουμε τόν άναγνώστη νά βγάλει αμεσα άπό τά γραφτά τοΰ Γκράμσι τήν κρίση του για ενα κίνημα. Είναι ή περίοδος. ζων­ τανή καί παλλόμενη.ταλία. Δεν είναι ανάγκη να ξαναποΰμε Ιδώ την Ιστορία τοΰ «"Ορντινε Νουόβο». δπσυ αυτός θα συνεχίσει να έμβαθύνει στήν αναγκαστική απομόνωση κι άδράνεια τής φυλακής.

αί πάλη. Ό Γκράμσι είχε πολύ ξεκάθαρη άντίληψη για τή σοβαρότητα τής κατάστασης: «Ή τωρινή φά­ ση τής ταξικής πάλης στην 'Ιταλία — Εγραφε * — είναι ή φάση πού προηγείται: είτε τής κατάχτησης τής πολιτι­ κής έξουσίας. είτε μια τρομερής άντίδρασης από μέρους τής ίδιοκτητριας τάξης και τής κυβερνητικής κάστας. είναι Ενα συνεχές προσκλητήριο για όργάνωση ν. πού να έπιτρέπουν iva νέο άνέβασμα τής παραγω­ γικότητας. όπως πραγματικά προκαλέσανε. φλο­ γερούς ένθουσιασμούς καί σκληρές άντιδράσεις. από μέρους τού έπαναστατιχού προλεταριά­ του για το πέρασμα σέ νέους τρόπους παραγωγής καί δια­ νομής. δπως συμβαίνει δταν άγωνιζόμαστε για ζητήμα­ τα ζωής ή θανάτου. ή πολεμική αγγίζει καμιά φορά την ωμότητα. 16 . ** «Παστρικέ. ’Αρκεί να θυμηθούμε την πυρακτωμένη άτμόσφαιρα μέσα στην όποία αναπτυσσόταν ό αγώνας. που δημοσιεύτηκε στα 1920: «Τό Νοέμβρη τού 1920 Εγραψα Εναντίον τού Κόσμο ίνα βιαιότατο καί ωμό δρθρσ** τέτοιο * Βλέπε την ηαβάγοαφο 8 τοΰ Sq9qου «Για την Ανανέωση τού Σοσιαλιστικού Κόμματος». Δεν πρόκειται να διστάσουν μπροστά σέ καμιά μορφή βίας ποο/eιμένου νά υποτάξουν τό βιομηχανικό καί άγροτικό προλεταριάτο σέ μια δουλική έργασία: θα προσπαθή­ σουν να τσακίσουν άμείλιχτα τους όργανισμους πολίτικου αγώνα τής έργατικής τάξης (Σοσιαλιστικό κόμμα) καί να ενσωματώσουν τους όργανισμους οΙκονομικής άντίστασης αυτής τής τάξης (τά συνδικάτα καί τΙς συνεργατικές) στα γρανάζια τού αστικού κράτους». Για τόν Γκράμσι ή κατάσταση ήταν τέτοια που δέν Επιδεχόταν δισταγμούς ή ευγένειες. Είναι χαρακτηριστικό γι’ αυτό έκεΐνο πού Ιγραφε στα 1930 δσον αφορά μια βί­ αιη έπίθεση έναντίον τού καθηγητή Ούμπέρτο Κόσμο.σμό να προκαλέσουν. για να μή νοιωσσυμε Ικπληξη &■ ταν ανακαλύπτουμε δτι: σ’ αυτές τις σελίδες ή άνάλυση τής κατάσταση. ή κριτική εχει συχνά τόν τόνο τού άμεϋαχτσυ κατηγοριιτήριου και οί κρίσεις εχσυν έκφραστεϊ μέ τρόπο φοβερά πα­ θιασμένο. κουβέντες μ’ Εναν άστό».

κι άπό τό άρθρο τού 1927 « Ό σύντρο­ φος Τζ. 'Ωστόσο αντί» δέν εμπόδιζε τόν Γκράμσι να διαφεντεύει στα γεμάτα: το κύ­ ρος τού πολιτικού προσανατολισμού τού «νΟρντινε Νσυό6ο».πού μονάχα σέ όρισμένες κρίσιμες στιγμές τού πολιτικού αγώνα μπορούμε να γράψουμε. τις προσωπικές του πολιτικές κρί­ σεις. ’Αλλά. Μ.. «Γράμματα ά«ό τή φυλακή». Οί προσωπικές μας έγκάρδιες σχέσεις δασκάλου καί μαθητή διακοπήκανε *».. σεβασμού. 17 2 . άληθινά.Ι.. Ιχουμε διαπράξει ώμότητες — πιθανότατα πέρα άπό τό κανονικό — στήν έπίθεσή μας έναντίον αύτού πού μάς φαινόταν σαν άνώφελος συναισθη­ ματισμός καί ¿ίγονη αγάπη για τις παλιές φόρμουλες καί τα παλιά σύμβολα....». έπίσης. ** «Τριάντα χρόνια ζωής καί άγώνων τοϋ Κ. * Ά .. ’Εμείς οί νέες γενιές αντιπροσωπεύαμε στήν πραγμα­ τικότητα τή νέα κατάσταση. δν αντη ή λέ­ ξη δέν είχε μιά σημασία που δέν ταιριάζει μέ τα συναισθηματά μου. έκτός από τα πολυάριθμα χωρία τών «Τετραδίων». Είχε καί πιστεύω δτι έχει ακόμη μιά μεγάλη ει­ λικρίνεια καί ηθική ευθύτητα καί σέ μεγάλο βαθμό έκείνη τή φυσική απλότητα που είναι χαραχτηροσηκή τών μεγά­ λων διανοουμένων καί έπιστημόνων».. δπως προκύπτει.Κ. μπόρεσε να κατανοήσει μέ ξεχωριστό τρόπο τήν άνεπάρκεια τής πα­ λιάς γενιάς καί να αναπτύξει τα καθήκοντα που φορτώθηκε αναγκαστικά με τήν προσέγγιση τής Αντιδραστικής χιονοθύ­ ελλας. τήν αξία τών Ιδεών που άποτελοΰσαν τό βάθρο της δραστηρχότητάς του (καί κυρίως τής Ιδέας τών έργοστασιακών Συμβουλίων καί της πολιτικής έξσυσίας τής έργατικής τάξης) καί. Καί έντούτοις στό Ιδιο γράμμα τής 23 Φλεβάρη 1931 6 Γκράμσι Ιγραφε : «Φυλάω για τόν καθηγητή Κόσμο μιάν άνοόμνηση γεμάτη στοργή καί θά Ιλεγα.. μέσα στήν όποία άκόμη καί ή αντίπαλη τάξη — άλλα αυτή για να διατηρήσει τήν έξσυσία καί να συντρίψει τό προλεταριάτο — θα κατάστρεφε τις νέες μορφές κράτους πού είχε δημιουργήσει ή νεαρή αστική τάξη τού Ριζορτζιμέντο: Τα χρόνια έκεΐνα ήταν καί παραμείνανε χρόνια τού σίδερου καί τής φωτιά. Σεράτι καί (Λ γενιές τού ’Ιταλικού σοσιαλι­ σμού» **. Γκράμσι. ή γενιά μας.». δπσυ έγραφε: «.

σ’ Ινα γράμμα του άπό τή φυλακή στίς 7 Σεπτέμβρη. καί νά πάρω πίσω τά χειρόγραφα.μ. ?στω κι δν ό Γκράμσι στη συνέχεια διαβεβαίωνε δτι μερικές δια­ τυπώσεις πού περιέχονται σ’ αύτά ήταν ανακριβείς καί λα­ θεμένες. που ϊγραψα σέ μuà καθημερινή ιφημερίδα τοδ Τουρίνου. ό Γκράμσι διαβεβαίωνε δτι τά πράγματα πού Εγραψε αύτός στή διάρ­ κεια δέκα χρόνων δημοσιογραφίας. Αύτός δεσμευόταν νά μήν άλλάξει οΟτε μιά γραμμή καί νά μήν προσθέσει στό βιβλίο μου οΟτε πρόλογο σημειώσεις πολεμικής. ' ΆρνήΟηκα πάντα στό να βγουν σέ συλλογή Εστω καί πε­ ριορισμένη. Τό Νοέμβρη του ’20 άφέθηκα να μέ πείσει ύ Τζιουζέπε Πρετζολίνι νά έπιτρέψω να έκδόσει σιόν έκδστικό του obco μια συλ­ λογή Αρθρων πού πραγματικά άνήκανε σ’ Ενα όργανικό χώρο. 'Ύστερα άπό τριανταπέντε χρόνια τό μεγαλύ­ τερο μέρος άπ’ αύτά τα γραφτά είναι πιο ζωντανά καί βιώ­ σιμα παρά ποτέ καί. είμαστε πεπεισμένοι δτι αύτά πρέπει να ξανατνπωθούν καί δτι Ιπίσης αναμένονται πάρα πολύ *. στό ’24 ό βουλευτής Φράνκο Τζιαρλατίνι μου πρότεινε νά γράψω Ενα βιβλίο γιά τό κίνημα του « 'θ ρ ­ ήνε Νουόβο>. τον Κομπέρ κλπ. Μέ υπερβολική πραγματικά μετριοφροσύνη.’Ακριβώς έπειδή γεννηθήκανε σ’ έκεΐνα τα χρόνια — στην άποκορΰφωση τού άγω να — τα δρθρα αντής τής περιόδου ?χουν μιάν άπαράμιλη αναγλυφότητα. πού dà Εβγαζε αυτός σέ μιά σειρά δπου είχαν κιόλας έκδοθεϊ τά βιβλία τοϋ Μακντόναλντ. μόνιμη. άλλα δέ θέλησα να τόν άφήσω. μονάχα για τή συγκεκριμένη μέρα «καί δπρεπε να πεθάνονν μαζί μέ aiV τή τή μέρα». έξαιτίας τού '¿εχωριστοΰ περιεχομένου τους). έννοεί τά κομμάτια μια. στήλης πού τυπωνόταν μέ πλάγια στοι­ χεία γιά να ξεχωρίζει durò τίς υπόλοιπες στήλες. ’Ακόμη. πού είχε γίνει κιόλας. Ό καθηγητής Κόσμο ήθελε στα 1918 να τσΰ έπιτρέψω να κάνει μια έπιλογή όρΐισμένων «λειψίας» (σ. τα Ιγραψε. άλλα τό Γενάρη τού ’21 προτίμησα νά πληρώσω τά ϊξοδα ένός μέρους τής στοιχειοθεσίας. Θα τά δημοσίευε μέ Èva πρόλογο πολύ ευνοϊκό καί τιμητικό για μένα. Τό νά τυπώσω Ενα βιβλίο σ’ Ενα φασιστικό ίκδοτικό οίκο μ’ αύ- 18 . άκόμη κι δν έκτιμάτε την έπανειλημένη αντίθεση καί δρνηση τού Γκράμσι — προτού να τον συλλάβουν — στις προτάσεις να συγκεντρωθούν σέ τόμο τα δρθρα του.

Αύτό θά μάς έπέτρεπε βέβαια νά δύσουμε μιά πιο όλοχληρωμενη εικόνα τοΰ «“Ορντινε Νουόβο». (Ά . “Αρθρα πού δέν μπορούσαμε νά τ’ αποδώσουμε στό Γκράμσι. ήταν πολύ δελεαστικό. δρου. 19 . αλλά σ’ αυτή τή περίπτωση δέν ήταν πάντα εύκολο. έκεϊνα από τά άρθρα. τουλάχι­ στον. υστέρα από τόσα χρό­ νια. Τό ίδιο κριτήριο άκουλονθήσαμε γενικά καί γιά τά άρθρα που δη­ μοσιεύτηκαν στά 1919 καί 1920 στη πεδεμοντέζικη έκδο­ ση τού «Άβάντι». που δέν περιορίζονται μο­ νάχα στήν έσωτερική ζωή τοΰ περιοδικού καί τά προβλή­ ματα σχέσεων μέ τούς αναγνώστες. ’Αντίθετα δέ θελήσαμε νά συμπεριλάβουμε σ’ αυτόν τόν τόμο. άλλα άρνήφηκα». έπειδή στην όμάδα τών συντακτών τοϋ «νΟρντινε Νουόβο» μερικά στυλίστικα χαρακτηριστικά. Γκράμσι. πού Εγραψε στό «νΟρντινε Νουόβο. θεωρήσαμε δτι δέν έτρεπε νά τά περιλάβουμε στη συλλογή — Εστω κιάν είχαμε τή δυ­ νατότητα νά παραχωρήσουμε έδω κι έκεΐ θέση καί σέ γρα­ φτά ακόμη πού στήν πραγματικότητα Εχουν χαραχτήρα μο­ νάχα δημοσιογραφικό καί που μέ τό πέρασμα τοϋ χρόνου χάσανε μεγάλο μέρος τ% αξίας τους. 'Αλ0 τό έβδομαδιαΐο «νΟρντινε Νουόβο» πήραμε δλα τά όίρθρα πού υπόγραψε ή τά μσνόγραψε — μέ τά άρχικά του — ό Γκράμσι ή που μέ σιγουριά ή σχεδόν μέ σι­ γουριά μπορούμε νό ποΰμε δτι ανήκουν σ’ αυτόν. ό Παλμίρο Τολιάτι. Συμπεριλάβαμε στον τόμο ακόμη καί τά χρονογραφή­ ματα τοϋ «“Ορντινε Νουόβο» (έκτός έκεΐνα πού Εχουν γρα­ φτεί από τόν Παλμίρο Τολιάτι). τώρα. νά θυμηθούμε έκείνους που αυτή τήν περίοδο δουλεύα­ νε μαζί μέ τον Γκράμσι..Για τά κριτήρια. πού έφαρμόσαμε γιά την έκλογή των άρθρων και για την ταξινόμησή τους. μερικές εκφράσεις καί γυρίσματα φράσης είχαν γίνει κοινά κι έπειδή δέν μάς βοηθά πάντα ή μνήμη. ^Γράμματα από τή φυλακή»). άλλα περιέχουν ένδείξεις έξαιρετικά ενδιαφέρουσες γιά τή μέθοδο δουλειάς τοΰ Γκράμσι καί τής Σύνταξης τοΰ περιοδικού. που συμμερίστηκε μέ τόν Γκράμσι τό μόχθο καί τήν ευθύνη γιά τή σύνταξη τοΰ πε­ ριοδικού. αλλά θά τούς τού.

’Επιτροπές κλπ. έκτός πια κι δν έπρόκειτο για φανερά τυπογραφικά λάθη. στήν έλληνική έκδοση «Στοχαστή». Συνδικάτα.Μ. Βλέπε Ιδιαίτερα: «Ο! Διανοούμενοι καί ή ’Οργάνωση τής Κουλτούρας». Στην ταξινόμηση τοϋ ύλικοΰ. Κερένσκι. πού πασχίσαμε νά καλύψουμε σύμ­ φωνα μέ τό νόημά του. σελ. σελ. καταργήσαμε τά κεφα­ λαία όρισμένων ουσιαστικών (δπως Κοινωνία. κλπ. Ό Παλμίρο Τολιάτι άσχολήθηκε μέ τό «“Ορντινε Νουόβο» σέ μερικές μελέτες του καί κυρίως στό δοκίμιο « Ό Γκράμσι καθοδηγητής τής έργατικής τάξης» (πού δημοσιεύτηκε τό 1937 στό έξωτερικό καί ξανατυπώθηκε μέ τόν τίτλο: «Ό 'Ηγέτης τής έργατικής τάξης» στόν τόμο Παλμίρο Το­ λιάτι («Ό Γκράμσι». [Μικρά βιβλιογραφικά] Πολλά καί διάφορα Ιχσυν γραφεί για τήν όμάδα καί τό κίνημα τοϋ «Ό ρντινε Νουόβο». στο έσωτεροώ τών τεσ­ σάρων μεγάλων υποδιαιρέσεων κατά θέμα. δμως. Κατά τήν άντιγραφή τών άρθρων διατηρήσαμε τή γραφή καί τή στίξη τών πρωτότυπων κειμένων. πράγμα πού προτιμήσαμε να τό άποφύγσυμε. 57. 59) και «Παρελθόν καί Παρόν». Μιλάνο 1949) καί στό λόγο του στό Πανεπιστήμιο τοϋ Τσυρίνσυ πού δημοσιεύτηκε στΙς 23 Ά 20 . Συνεχείς είναι οί δμεσες καί έμμεσες αναφορές στό «Όρντινε Νσυό6ο» στά Τε­ τράδια τής Φυλακής τοϋ Γκράμσι. άλλα διατηρήσαμε τήν παραδοσιακή όρολογία μέ τά όπλα ι για τά όνόματα Γκόρκι. 01 λέξεις ανάμεσα σέ αγκύλες άντιστοιχούν σέ κενά ή σέ λάθη τοϋ κειμένου.) καί διορθώσαμε τή γραφή με­ ρικών ξένων ¿ναμάτων (Κορνίλοφ στή θέση τοϋ Κορνίλοδ.δλλαζε τό χαραχτήαα τών τόμων αυτής τής σειράς. 'Ιστορία. Για νά δι­ ευκολύνουμε τον αναγνώστη. σελ.). άκολσυθήσαμε τή χρονολογική σειρά. «01 Διανοούμε­ νοι». 7 (Σ.

35 . σελ. Μέ τό «Όρντινε Νσυόβο» άσχολήθηκε έπανειλημένα δ Πιέρο Γκομπετι: Βλέπε τα δρθρα «01 Κομμουνιστές» στη «Φιλελεύθερη ’Επανάσταση». 47 .Μ. Έ ϊνάουντι 21 . στα 1949.Κ. 2. Φελίτσε Πλατόνε. « Ό Γκράμσι» καί «Ή Ιστορία τοΰ τσυρινέζικου κομμουνισμού γραμ­ μένη dotò Iva Φιλελεύθερο!» στό «Φιλελεύθερη συνείδηση καί έργατική τάξη». σελ. Τσυρίνο 1959. Ενδιαφέρουσες παρατηρήσεις για τό «νΟρντινε Νουόβο» καί τούς άγώνες έκείνων των χρόνων υπάρχουν στό «Συνομιλόντας μέ τον Τολιάτι». «Ή γέφυρα».92).». άρ.36.πρίλη 1949 καί πού ξανατυπώθηκε στόν παραπάνω τόμο μέ τον τίτλο «Στοχαστής καί δνθρωπος τής δράσης». διογραφικές σημειώσεις μέ επιμέλεια τής Μαρτσέλα καί τοΰ Μαουρίτσυο Φεράρα. Παπακώστα». Τετράδιο τής «Ρινάσιτα» άρ. στα κεφάλαια IV -V II. Τουρίνο 1951. σελ. «Το “Ορντινε Νουόβο» στα «Τριάντα χρόνια ζωής καί αγώνων τοΰ Κ. « Ό Άντόνιο Γκράμσι καί οί Τουρινέζοι έργάτες». 8 -9 . Ρ ώ ­ μη 1953.Ι. Τζ. 4 0 -8 7 (Σ. έλληνική Ικδοση «Ά . Μπορούμε να συμβουλεντούμε άκόμη τα παρακάτω κείμενα: Ούμπέρτο Τερατσίνι.

.

άστυνομικών διοι­ κητών καί ύπσδιοικητών. Αύτή ή μέρα θάπρεπε νά ήτανε μέρα τοϋ λαοΟ. Κάθε έξασφάλιση. δηλαδή ή ιεραρχία των διευθυντών. Έ καλή θέληση καί ή αύθαιρεσία έξαφανίστηκαν άπδ τήν κοινωνική σκηνή: ή κοινωνία είναι κοινωνία «πολιτών»2. ίσων μεταξύ του. κάθε δμαλότητα τής δικαστική. "Ολες οΐ έγγυήσεις τής Ελευθε­ ρίας Εχουν καταργήσει. μέρα άφιερωμένη στήν έλευθερία καί στήν πρόοδο. ’Εδώ καί 71 χρόνια οΐ ’Ιταλοί Ιπαψαν νά είναι σκλάβο.Η Κ Τ Ρ ΙΑ Ρ Χ ΙΑ TO T ΝΟΜΟΤ Ό ’Ιταλικός λαός θδπρεπε νά γιορτάζει σήμερα τήν 71η έπέτε«? άπό τότε πού έγκαθιδρύβηκε ή κυριαρχία τοϋ νόμον1. δτ πως καί τής πνευματικής μας ζωής έπίσης. ύστερα άπό πέντε χρόνια πολέμου καί κα­ θεστώτος διαταγμάτων3. "Ενας άστυνομικδς «μετράει» σήμερα πολιτικά πιδ πολύ άπδ §να βουλευτή. ζωής Ιχει έξαφανιστεΐ. Δέ θά μποροδσε νά ύπάρξει πιό άπροκάλυπτος έμπαιγμδς άπό αύτόν. δηλαδή οί τωρινοί δρπαγες τής κυβερνητικής έξουσίας: Μ’ άλλα λόγια 6 πρόεδρος τοϋ ύπουργικοϋ Συμβουλίου καί τδ διοικητικό σύστημα πού έξαρτδται άπ’ αύτόν. Ό άστυνο- . τών άξιωματικών τής άστυνομίας καί τών άστυνομικών. Τό «κράτος» κατάν­ τησε νά ξαναγίνει πάλι δ υπέρτατος έξουσιαστής τής μοί­ ρας μας καί τής πιο στοιχειώδους φυσικής μας δπαρξης. στό Ιλεος τών άνεύθυνων δυνάμεων τοϋ κράτους. ύποδιευθυντών. στά δικαιώματα καί στίς ύποχρεώσεις καί πού δμΛία τους προστατεύει καί τούς Εξασφαλίζει δ καταστατικός χάρτης τοΰ Βασιλείου. Τό «κράτος».

Ό άντισοσιαλιστικός μύθος του κράτους . Τό Σύνταγμα — τό νομικό πλάσμα4 τής Αμερόληπτης καί ύπέρτατης κυριαρχίας τοϋ νύ\υου πού ψή­ φισαν οί άντιπρόσωποι τού λαού — υπήρξε στήν πραγματ τικότητα ή άρχή τής δικτατορίας τής Ιδιοκτήτριας τάξης καί ή «νομική» κατάχτηση τής ύπέρτατης έξουσίας τοΰ κράτους. Κάθε πολίτης είναι ένας μονομάχος πού βλέπει στό πρόσωπο τών άλλων. ’Αντίθετα μάλιστα μ’ αύτό ή δυναστεία έρχεται νά συνδέσει τήν τύχη της μέ τήν άτομική Ιδιοχτησία. τά άτελείωτα μίση καί τούς άκαμπτους άνταγωνισμούς. Ή κοινωνία άποδεομεώεται Ετσι άπό κάθε συλλογικό δεσμό καί περιορίζεται μόνο στό πρωταρ­ χικό στοιχείο της: τό άτομο-πολίτη. "Ολα αύτά βρίσκονται στή μοιραία τάξη τών ιστορι­ κών γεγονότων.στρατώνα έχει γίνει μια φοβερή άσφυκτική άστική πραγματικότητα. παραφροσύνης καί φονικού μαρασμού. έχθρούς πού πρέπει νά 24 . Ή άτομική ιδιοκτησία 2γινε θεμελιακός θεσμός τοΰ κρά­ τους. Αύτή είναι ή άρχή τής διάλυσης τής διαβρωμένης κοινωνίας άπό τα καταλυτικά ¿ξέα τοϋ άνταγωνισμοΰ: δόντια δράκου 5 πού έχουν σπαρθε! άνάμεσα στούς άνθρώπους κι έρχονται νά μεγαλώσουν τά ψυχικά τους πάθη. (Μιά γραμμή Χογοχριμένη) Ή κοινωνία έχει καταντήσει ενας άπέραντος στρατώ­ νας καί σέρνεται άπό τήν άνευθυνότητα στήν άναρχία καί τό μαρασμό: δλες οί δραστηριότητες τών πολιτών έλέγχονται. πού μάς φέρνει σέ κατάσταση τρέλλας καί παροξυσμού. πού τήν έγγυάται καί τήν προστατεύει άπό τις αύθαιρεσίες τοΟ μονάρχη δσο κι άπό τΙς έπιδρομές τών άλλοτριιομένων χωρικών. Μέ τό Σύνταγμα άφαιρεϊται άπό τό Βα­ σιλιά κάθε έξουσία να παρεμβαίνει στό διακανονισμό τών ζητημάτων τής άτομικής ίδιοχτησίας. πού σπρώχνει τήν κοινωνία σ-: μιάν δβυσο άναρχίας. Ινώ δ βουλευτής είναι ένα νομικό πλάσμα.μικός είναι ένα μέρος τής έξουσίας. Μάς έχουν άναγκάσει νά φορέσουμε 2να ζουρλομανδία. ξεψαχνίζονται συστηματοποιούνται (!) καί καταστρέφονται άπό τό έπίσημο κράτος.

πού είναι τό ζωντανό καί πλαστικό σώμα τής κοινωνίας. γιατί βάζει τούς άνθρώπους στή θέση των άδιάκοπων κι άδυσώπητων έχθρών τοϋ κράτους. ’Αλλά αύτή ή €έλευθερία» στρέφεται γρήγο­ ρα ένάντια στό προλεταριάτο: δ έργάτης γίνεται έμπόρευμα. Ή μαρ­ ξιστική κριτική τής φιλελεύθερης οικονομίας άποτελεΐ τήν κριτική τής άντίληψης γιά τήν αιωνιότητα τών άνθρώπινων οίκονομικών καί πολιτικών θεσμών: είναι ή άναγωγή στήν ιστορικότητα καί τό τυχαίο κάθε γεγονότος κι άποτελεΐ Ενα μάθημα ρεαλισμού για τούς άφηρημένους ψευτο-επιστημονίκούς ύπερασπιστές τών χρηματοκιβωτίων. 'Ολοι οί άνώτεροι δεσμοί άγάπης κι άλληλεγγύης διαλύονται: άπό τΙς συντεχνιακές ένώσεις καί τΙς κώστες μέχρι τή θρησκεία καί τήν οικογένεια. χωρίς έγγύηση καί χωρίς έξασφάλιση τής ζωής του καί τού μέλ25 . Μέ τό νά Αναγνωρίζεται νομικά ή άρχή τής άστικής κοινωνίας 6 σάν κάτι τό αιώνιο μπαίνουμε στήν έποχή τοϋ προλεταριάτου. ’Ιδέα Αντικοινωνική. ένα στοιχείο άνήσυχο καί μή . Οί προλετάριοι άρχικά θά εύνοηθούν άπό τόν άστικό άνταγωνισμό: άποχτοΰν τό δικαίωμα νά μετακινούντο« καί νά πουλάνε κάτω άπό καλύτερες συνθήκες τήν έργατική τους δύναμη. Τό προλεταριάτο γεννιέται σάν διαμαρτυ­ ρία τού ιστορικού γίγνεσθαι ένάντια σέ κάθε Αρτηριοσκλή­ ρωση κι άπο-οελμάτωση τού κοινωνικού δυναμισμού. γιατί ύποθέτει τόν «πολίτη» σέ μια συνεχή άντίθεση μέ τό κράτος. Έ τσι τό Σύνταγμα γίνεται ή κωδι­ κοποίηση τής άταξίας καί τοϋ άντιανθρώπινου μαρασμού. Πάνω σ’ αύτή τήν κοινωνική άνοργανικότητα καί άνησυχία στηρίζεται άκριβώς ή Κέα τής κυριαρχίας τοϋ νόμου.νικήσει ή να ύποτάξει <πά συμφέροντά του. έκτεθειμένος σέ δλες τΙς άντιφάσεις τής άγοράς. Ό άνταγωνίσμός Ιρχεται νά έγκαθιδρυΟεϊ σά θεμελιώδης πραχτική τοΟ άνθρωπίνου γένους: τό άτομο-πολίτης άποτελεΐ τό κύτταρο μιδς συγκεχυμένης κοι­ νωνίας. άντίληψη καθαρά άφηρημένη καί δυνητική γιά τήν έξαπάτηση τής καλής πί­ στης καί τής άθωότητας τοΟ λαοϋ. καί κατά συ­ νέπεια βάζει τούς άνθρώπους στή θέση τών έχθρών τοϋ ί­ διου τοϋ έαυτοϋ τους.όργανικό πού δέν μπορεΐ να ένταχ-οεί σέ κανένα δργανιαμό.

άλληλέγγυο καί τίμιο χάρη στήν άγάπη καί τή συμπόνοια. τών λιμανιών.λοντός του. πού καλύπτουν μέ Ινα πυκνό δίχτυ δλη τή γήινη σφαίρα. Τόν κοινωνικό άτομισμό Ερχεται νά βγάλει άπό τή θέση του ή όργάνωση. Μιά νέα παγκόσμια τάξη Ερχεται νά άντιπαοαταχτεϊ στήν Εκμετάλλευση δλων τών Εθνικών άστικών τάξεων γιά νά τούς άποστερήσει τά μέσα παραγωγής καί άνταλλαγής. Κάθε νομικό κα26 . Οί συνθήκες ζωής του μισθωτού γίνονται χει­ ρότερες άπό τις συνθήκες ζωής τού σκλάβου καί τοϋ δου­ λοπάροικου. τήν άτομική καί Εθνική Ιδιοχτησία τού Εδάφους καί ύπβδάφους. Ή Επιζήμια δύνα­ μη τής <Ελευθερίας» περιορίζεται καί Ιλέγχεται. Ή κυ­ ριαρχία τών καπιταλιστών στό έργοστάσιο Ερχεται τώρα νά στενέψει. Τά κύτταρα τής νέας τάξης γεν­ νούν αύθόρμητα. τής άνθρωπότητας Ενάντια στούς νέους κι άνελέητους φεουδάρχες τού καπιταλισμού. βαρβαρότητες κι άδικίες χωρίς δρια. τών ποτοηιών καί τών ώκεανών. Ό άνταγωνισμός το­ ποθετείται σέ μια νέα βάση καί σέ μιά νέα γιγαντιαία κλί­ μακα: Άντί τού άνταγωνισμοΰ τών άτόμων έχουμε τόν Αν­ ταγωνισμό τών τάξεων. Ό Εργάτης άποχτά λίγο λίγο τήν αύτονομία του καί τήν πραγματική του Ελευθερία. Ιναν άριθμό στό παιχνίδι τοϋ καπιταλιστικού άνταγωνισμού: Τα χρηματοκιβώτια φουσκώνουν μέ τό αίμα τών Εργαζομένων καί ή λαμπρότητα τού πολιτισμού πού Εχει πετύχει ό καπιταλισμός κρύβουνε μιά τραγική πραγματικότητα άπό ¿δυνηρές σκιές. Ό «πολίτης» Ερχεται νά άντικατασταθεΐ άπό τό «σύντροφο». Είναι ή άντίδραση τής κοι­ νωνίας πού ζητά να ξανασυγκροτηθεΐ σέ Ενα Αρμονικό όργανισμό. ή άνεργία του καί δ κίνδυνος πού αυτός διατρέχει νά πεθάνει άπό άσιτία τόν κάνουν έπίση. Αύτός δέν είναι πια Ε­ νας εναντίον δλων τών άλλων: συμμετέχει σέ μιά συλλογικότητα δπου Ερχονται νά ένσωματωθούν όλοένα καί πιό πλατειές καί δυνατές συλλογικότητες. Τό εργατικό κίνημα άποτελεΐ τήν πνευματική Εξέγερcr. Ή τρομερή σύγκρουση συγκλονίζει δλόκληρο τδ νομικό Εποικοδόμημα τού καπιταλισμού καί Επιταχύνει τή διαδικασία διάλυσης καί άποσύνθεσης. βλασταίνουν καί θεμελιώνουν τις πιό πλατειές διαστρωματώσεις άλληλεγγύης. του. Έ πείνα.

. μέ τήν δποία ή άνθρώπινη κοι­ νωνία μεταβάλλεται σέ Ενα άποπνιχτικό στρατώνα. 27 . στή θέση τής άναρχίας ή όργάνωση καί στή θέση τοΟ κράτους τοΟ ψεύδους καί τής δολιότητας θ ί Ερθει τό κοινωνικό κράτος τής δουλειά: καί τής άλληλεγγύη{. Γχ. τόν έρχομό τής κυριαρχίας τοΟ νόμου καί τοΟ «πολίτην. τό κοινοβούλιο κλείνει.τχσκεύχσ’ΐΛ ξεπέφτω άπό τή θέση του: ή έλευθερία συμ­ πιέζεται. (Μ έ τήν ύχογραφή Α . 23ος. πού δέ θ ί κρατήσει γ. dg. δ «σύντροφος»· στή θέση τής άτομικιστικής έλευθερίας θά Ιρθει ή κοινωνική έλευθερία. Καί σήμερα άκριβώς δλοι αύτοί οί παραβάτες τοΟ Συν­ τάγματος. Πρόκειται για Σνα βάρβαρο έμπαιγμό. «Ά βάντι». σήμερα λοιπόν αύτοί θ ί γιορτάσουν τόν έρχομό τής έλευθερίας. Πίσω άπό τήν έμφάνιση τής πιό σκληρής πειθαρχίας. 1η ’Ιούνη 1919. πρόκειται γ ι ί Ινα κομφούζιο.pò άκόμη.ά πολύν κα-. βασι­ λεύει ή αύθαιρεσία καί ή πιό ξετσίπωτη δολιότητα. δλο: αύτοί ot «πολίτες» πού Εχουν δρκιστεί νά «φυλάνε πιστά τό Σύνταγμα καί τούς άλλους νόμους τοΟ κράτους γιά τό Αξεχώριστο καλό τοΟ βασιλιά καί τής πα­ τρίδας». ενώ καθημερινά τσαλαπατάνε τήν άτομική έλευθε­ ρία. γ ι ί 2ναν πά­ ταγο. γιατί τή θέση τοΟ «πολί­ τη» θα τήν πάρε-. Πεύεμοντίζιχη Ιχδοση. χρ. 151). γ ι ί ενα μαρασμό χωρίς δρια. τά άτομικα δικαιώματα έξαφανίζοντχι.

Γιαυτό ή ιστορία άπαιτεΐ τερατώδη λύτρα γιά τήν καλή έκβαση τής έπανάστασης. νά πάρουν μέρος στόν άγώνα καί νά ύποστηρίξουνε ρητά κάτι. Γιαυτό ή προλε­ ταριακή έπανάσταση είναι κοινωνική. “Ετσι. Εξαναγκάζει δλη τήν κοινωνία νά ταυτιστεί μέ τό κράτος καί ζητάει άπό δλους τούς άνθρώπους νά άποχτήσουν πνευματική καί ιστορική συνείδηση. Μετασχηματίζει τήν κοινωνία άπό τά θε­ μέλια: άπό μονοκύτταρο όργανισμό (άτόμων . ή προλεταριακή έπανά­ σταση είναι ή μέγιστη έπανάσταση: μέ τό νά ζητά νά κα­ ταργήσει τήν άτομική καί έθνική Ιδιοχτησία καί τΙς τά­ ξεις. Άποκάλυψε μπροστά στό ρω­ σικό λαό μιάν άριστσκρατία πολιτικών πού κανένα άλλο έ­ θνος δέν έχει. Γιαοτό πρέπει νά ξεπεράσει τις άνήκουστες δυσκολίες καί τα έμπόδια. Βάζει στή βάση τής κοινωνίας πυρήνες πού είναι κιόλας στοιχεία όργανικά αύτής τής κοι­ νωνίας. αύτή άφορα δλους τούς άνθρώπους κι δχι μονάχα Ινα μέρος άπ’ αύτούς. Είναι καναδυό χιλιάδες άνθρωποι πού Ιχουν . Οί δυσκολίες καί τα έμπόδια πού πρέπει νά ξεπεράσει ή προλεταριακή έπανάσταση άποδείχτηκε δτι είναι άπει­ ρες φορές περισσότερα άπό τΙς δυσκολίες καί τά έμπόδια πού άντιμετώπισε δποιαδήποτε άλλη έπανάσταση στό πα­ ρελθόν. Ή ρωσική έπανάσταση έχει ύπερνικήσει μέχρι τώρα δλα τά έμπόδια τής ιστορίας. Ένώ. ΤΙ άλλα λύτρα7 αίματος καί θυσιών άξιώνει άκάμη αύτή ή άπόλυτη κυρίαρχος του πεπρωμένου των άνθρώπων. ύποχρεώνει δλους τούς άνθρώπους νά κινηθοϋν.ΤΑ Α Τ Τ ΡΑ ΤΗ Σ ΙΣ Τ Ο Ρ ΙΑ Σ ΤΙ ζητάει άκάμη ή ιστορία άπό τό ρώσικο προλετα­ ριάτο γιά νά νομιμοποιήσει καί μονιμοποιήσει τΙς καταχτή­ σεις του. Αύτές έτειναν νά διορθώσουν μονάχα τή μορφή τής άτομικής καί έθνικής Ιδιοχτησίας τών μέσων παραγω­ γής καί άνταλλαγής. ’Αγγίζανε 2να περιορισμένο μόνο τμή­ μα τοϋ άνθρώπινου συνόλου.πολιτών) τή μετατρέπει σέ πολυκύτταρο. λύτρα σάν κι έκεϊνα πού είναι ύποχρεωμένος νά πληρώσει 6 ρώσικος λαός.

ψυχρή καί κοφτερή.ς μαρτυρίες δλων δσων τόν πλησίασαν. δ άποδιοργανο»μέ­ νος. ’Αλλά έδώ άκριβώς βρίσκεται τό πολιτικό με­ γαλείο καί τό ιστορικό μεγαλούργημα τών μπολσεβίκων: στό δτι δηλαδή έχει ξανασηκώσει τόν πεσμένο γίγαντα. άναρχίας καί διάλυσης άπό Iva μακρύ καί καταστρο­ φικό πόλεμο. 'Ωστόσο. καί άλλο πράγμα είναι δ άπειρος ρωσικός λαός: δ καταστραμενος. σύμφω­ να καί μέ τ'. βαρβαρό­ τητας. στό δτι έχει ξαναδόσει (ή 5χει δόσει γιά πρώτη φορά) μιά συγ­ κεκριμένη καί δυναμική μορφή σ’ αύτή τήν καταστροφή. πού στή διάρκεια δεκάδων χρόνων έξορίας Ιχουν άναλύσει κι 5χουν ξεψαχνί­ σει δλα τα προβλήματα τής έπανάστασης. άλλο πράγμα είναι ή κομμουνιστική θεωρία. πού στήν πάλη (στον άνισο άγώνα ένάντια στήν τσαρική έξουσία) διαμόρ­ φωσαν Ιναν άτσάλινο χαραχτήρα καί πού — ζώντας σέ έπαφή μέ δλες τΙς μορφές τοΟ καπιταλιστικοΟ πολιτισμοί) τής Ευρώπης. Ό άνθρωπος πού καταφέρνει νά συγκρατεϊ μέσα στό πλατύ του μυαλό δλες έκεΐνες τΙς κοινωνικές δυ­ νάμεις τοΟ κόσμου πού μπορούνε νά είναι εύνοΐκές γιά τήν Iπανάσταση. δ πιό μεγάλος πολιτικός τής σύγχρονης Εύρώπης: Ό άνθρωπος πού έμπνέει τήν έμπιστοσύνη καί πού φλογίζει καί πειθαρ­ χεί τούς λαούς. τό πολιτικό κόμμα πού τήν ύπερασπίζεται καί ή -έργατική τά­ ξη. Ό άνθρωπος τέλος πού κρατάει σέ άγω via καί καταβάλλει καί τούς πιό ραφινάτους καί πονηρούς πολι­ τικούς τής άστικής ρουτίνας®. πού τήν έναχρκώνει συνειδητά. τής Άσίας καί τής ’Αμερικής κι έχοντας έμβαθύνει στά παγκόσμια _ρεΰματα τών άνταλλαγών καί τής ιστορί­ ας—άπόχτησαν μιά συνείδηση ύπευθυνότητας σαφή καί ξε­ καθαρισμένη. δ ριγμένος σέ μια σκοτεινή άβυσο άθλιότητας. Ό Λένιν έχει άπσκαλυφτεΐ.άφιερώσει δλη τους τή ζωή στήν (πραχτική) μελέτη των πολιτικών καί οικονομικών έπιστημών. ΟΕ Ρώσοι κομμουνιστές άποτελοϋν μιά καθοδηγητική όμάδα πρώτης τάξης. σάν τό σπαθί τών κατα­ χτητών αυτοκρατοριών. στό δτι έχει βάλει τΙς στερεές βάσεις πάνω στίς δ29 . σ’ αύτό τό χάος’ στό δτι ξέρει νά συνδέει τήν κομμουνιστι­ κή διδασκαλία μέ τή συλλογική συνείδηση τοΟ ρωσικού λαού.

στδ δτι Εχει. Έ ­ χουν άποσπαστεϊ άπδ τδ παρελθόν. Είναι άδύνατο πιά ν ί γυρίσουν πίσω. Τέτοια είναι καί ή προλεταριακή Επανάσταση δταν δίνει ζωή καί Ενσαρκώ­ νεται σ’ Ενα κράτος τυπικά προλεταριακό. άναπτύσσουν καί πλουτίζουν τή ζωντανή παράδοση τής προλεταριακής τά­ ξης. Ή ρήξη είναι άμετάκλητη. πού άναπτύσσει τίς βασικές λειτουρ­ γίες του σα συνέπεια τής προλεταριακής ζωής καί δύναμης. πού είναι οί Ειμπειρίες τής παγκόσμιας Εργατικής κι άγροτικής τάξης. Δέν υπάρχει κοινωνία Εξω άπδ τδ κράτος. Τέ­ τοια είναι ή Επανάσταση — καί δέν είναι κενή Επαρση τής δημαγωγικής ρητορίας — δταν Ενσαρκώνεται σ’ Ενα τύπο κράτους κι δταν μετατρέπεται σ’ Ενα όργανωμένο σύστημα Εξουσίας. άλ­ λά άναπτύσσουν καί πλουτίζουν τήν παράδοση: Έχουν διακόψει τΙς σχέσεις μέ τδ παρελθόν τής Ιστορίας. Οί μπολσεβίκοι δόσανε κρατική μορφή στις ιστορικές καί κοινωνικές Εμπειρίες τοΟ ρώσικου προλεταριάτου. γιατί άφορά τήν ούσία τής Ιστορίας. Εργατικής κι άγροτικής. άνάπτυξης της κφμουνιστικής κοινωνίας. καί συνεχίζουν. Σ’ αύτδ τδ πράγμα άκριβώς στάθηκαν Επαναστάτες καί γι’ αύτδ τδ λόγο είναι πού Εχουν έγκαθιδρύσει νέα τάξη καί πειθαρχία. Έχουν συστηματοποιήσει. δπου κυριαρ­ χούσε ή ίδιοκτήτρια τάξη. γιατί διαφορετικά μιά τρομερή κα­ ταστροφή θά πέσει Επάνω στή ρώσικη κοινωνία.σμό. άλλά . φρουρδ του προ­ λεταριακού δικαίου.ποιες Εχει άρχίσει ή διαδικασία ιστορική.ταυτόχρονα συνεχίζουν τδ παρελθόν. μεταφέρει ιστορικά τή μαρξιστική φόρμουλα τής δικτατορί­ ας τοΟ προλεταριάτου στήν Εμπειρική πραγματικότητα. τήν πιδ Εσώτατη ζωή τοΟ ρούσικου προλεταριάτου. σέ Ενα σύνθετο κι εύλύγιστα διαρθρωμένο ¿ργαν'. τήν πιδ βαβειά κι άγαπημένη πα­ ράδοσή του καί πνευματική καί κοινωνική του Ιστορία. Έχουν τσακίσει τήν παράδοση. Καί να πού άρχίζουν Ενα φοβερδ άγώνα Ενάντια σέ δλες τίς άναγ30 . μέ μια κουβέντα. πού είναι ή άρχή καί τδ τέλος κάθε δικαιώματος καί κάθε υπο­ χρέωσης καί πού άποτελεΐ Εγγύηση μονιμότητας καί συνέ­ χειας γιά κάθε κοινωνική δραστηριότητα.

καιότητες τής ιστορίας — άπό τις πιό στοιχειώδεις μέχρι καί τΙς πιό σύνθετες — Εναν άγώνα πού Εκανε άναγκαϊο νά τις Ενσωματώνουν στό νέο προλεταριακό κράτος. Είχε τήν ύποστήριξη μιας κοινωνικής μειο­ ψηφίας. τού Νικολάϊ Λένιν. Χρειάστηκε να κά­ νουν γνωστό στό ρώσικο λαό δτι τό νέο κράτος ήταν τό κρά­ τος του. τή διαφώτιση καί τήν διαπαιδαγώγηση τών έξαιρετικών άνθρώπων τού ρώσικου κομμουνισμού. τό πνεύμα του. ή ζωή του. πού έκπροσοιποΰσε τήν ταξική συνείδηση και -α ζωτικά καί μόνιμα συμφέροντα δλόκληρης τής τάξης των έργατών τής βιομηχανίας. τό μπολσεβίκικο κομμου­ νιστικό κόμμα. θέληση καί πειθαρ­ χία.'Η όργάνωση τών κοινωνικών ύπηρεσιών Εχει ξεχαρβαλωθεί. Ή Εδια ή άνθρώπινη κοινωνία Εχει ξαναγίνει μιά νομαδική όρδή. σά μορφή όργανωμένης κοινωνίας — πού βλα­ σταίνει μέ εύλυγισία άπό τΙς πολύμορφες μόνιμες καί ζω­ τικές (οικονομικές καί πολιτικές) άνάγκες τής μεγάλης μά­ ζας τοϋ ρώσικου λαού καί ένσαρκώνει καί Ικανοποιεί τΙς έπιθυμίες καί τις έλπίδες δλων τών καταπιεσμένων τοϋ κό­ σμου — άποδείχτηκαν άθάνατα. Τό νέο κράτος μαζεύει άπό τά Ιρείπια τα Εξαντλημένα συντρί31 . χωρίς δουλειά. νά κυριαρχοϋν καί να χειραγωγούν τΙς λειτουργίες του νέου προ­ λεταριακού κράτους. μιά σκοτεινή δλη μιάς άπέραντης άποσύνθεσης. μέ τήν καθοδήγηση τής ξεκάθαρης καί σωστής βίλησης τού δασκάλου δλων. Ό μακρύς και καταστροφικός πόλεμος Ιχει άφησει πί­ σω του μια θλιβερή κληρονομιά άθλιότητας. ή παράδοσή του κι ή πιό πολύτιμη πατρική του κληρονομιά. τήν πίστη καί τήν ενθουσιώδη ειλικρίνεια των έργατών. Χρειάστηκε νά καταχτήσουν για τό νέο κράτος τήν πλειοψηφία τοϋ τίμιου ρωσικού λαού. τήν άδιάκοπη κι άσταμάτητη προπαγανδιστική δουλειά. βαρβαρότητας καί άναρχίας . Αύτή άκριβώς Εγινε τό κράτος δλόκληρου τοϋ ρωσικού λαοϋ κι αύτή πέτυχε τή σταθερή επιμονή τοϋ κομμουνιστικού κόμματος. Τό κράτος των Σοβιέτ διέθετε μια καθοδηγητική δμάδα. Τα Σοβιέτ.

άπό κάβε έμπόριο. δτι άποτελεί τόν πρώτο πυρήνα μι&ς νέας κοινωνίας. προδοσίες. άπό τή Σιβηρία κι άπό κάθε έμπόριο πρώτων καί ζωτικών ύλών. Κι δμως δλα αύτά δέ σημαίνουν τίποτα. "Εργο που θά μποροδσε v i δοξάσει μιάν δλόκληρη γενιά. Ή Ιστορία δέν Ικανοποιήθηκε μ’ αύτή τή δοκιμασία. Ή έξουσία τών Σοβιέτ άντιστέκεται : άπό τό χάος τής διάλυσης δημιουρ­ γεί Ινα δυνατό στρατό που γίνεται ή σπονδυλική στήλη τοδ προλεταριακού κράτους. ’Αλλά δέν άρκεί αύτό. δσον άφορα τήν έπιτυχή του διαδι­ κασία άνάπτυξης πρός τόν κομμουνισμό.μια. πειθαρ­ χία καί πνεΟμΛ. Ot πιό περιφανείς νίκες μεταβάλλονται. βανδαλισμοί. σέ άπροσδόκητες συμφορές. Σ’ Ινα μέτωπο δέκα χιλιάδων χιλιομέτρων ένοπλες συμμορίες άπειλοδν εισβολή. χωρίς νά έκφυλιστεί καί χωρίς v i συμβιβαστεί. πράξεις τρομο­ κρατίας καί σαμποτάζ έρχονται νά συμπληρώσουν τόν πί­ νακα. Τό νέο κράτος στοιμωγμένο άπό άπειρες άνταγωνιστικές δυνάμεις βρίσκει στόν έαυτό του τήν πνευματική δύ­ ναμη καί τήν Ιστορική πλαστικότητα γιά νά προσαρμοστεί στίς άναγκαιότητες τοΟ τυχαίου. Άφοδ τα άλλα κράτη δέν μποροδν νά συνυπάρξουν μέ τήν προλεταριακή Ρωσία άπό τή μιά καί είναι άνίσχυρα νά 32 . τής κοινωνίας καί τά ξανασυνθέτει καί τ ί ξαναστήνει στα πόδια τους: δημιουργεί ξανά μιά νέα πίστη. ’Αγωνίζονται μέ πλαστά χαρτονομί<ψατα νά δια φθείρουν τόν άγρότη κι έρεθίζουν τό πεινασμένο στομάχι του. Τό κράτος τών Σοβιέτ άποδείχνει έτσι δτι άποτελεί μιάν άναπότρεπτη κι άμετάκλητη στιγμή στήν άναπότρεπτη πορεία τοδ άνθρώπινου πολιτισμοδ. έξαιτίας τής προδοσίας. μιά καινούργια θέληση γιά δουλειά καί πρόοδο. άπό κάβε άλληλεγγύη: άποστερείται άπό τήν Ούκρανία. Τρομεροί έχθροί λοιπόν όρθώνονται άμείλιχτοι ένάντια στό νέο κράτος. άπό τό λεκανο­ πέδιο τοϋ Ντάνετζ. Ή Ρωσία άποκόβεται άπό κάθε θαλάσσια έπικοινωνία. Kc άπό πάνω: έξεγέρσεις.

άκήρυχτο πόλε­ μο — κχΐ τή στρατιωτική πίεση μέ άνώτερα τεχνικά μέ­ σα) στάθηκαν άτελέσφορα ένάντια στήν πίστη ένός λαοϋ. Πριγκηπόνησο 9. θυσιών κι άδάμακπης θέ­ λησης. τόν κατά ξηρά καί κατά θάλασσα άποκλεισμό. Ή Ρωσία δστερα Από Ινα καταστροφικό πόλεμο. Τά κα­ πιταλιστικά κράτη. Ή ιστορία είναι κατά συνέπεια μέ τή Ρωσία. Έ χ ει έξοπλιστεί πιά όλόκληρο. Ή ζωή είναι κατά συνέπεια μέ τή Ρωσία. τή δυνατότητα τής συκοφαντίας. παρά τόν Απο­ κλεισμό και τήν Απουσία βοήθειας καί μόνο μέ τΙς δικές της δυνάμεις. Ή Ανθρωπότητα τείνει σέ έσωτερική κι έξωτερική ένότητα. Δέν είναι δυνατό πιά νά νικηθεί. Ή διάσπαση του Ανθρώπινου γένους δέν μπορεί νά κρα­ τήσει γιά πολύ. Ή μορφή τοϋ καθεστώτος πρέπει νά μάς κάνε: ικανούς νά θεραπεύουμε τις Ανάγκες τής Ανθρωπότητας. τήν Αναίσχυντη δολιότητα — 6λ. βρίσκεται όλόκληρος στό πόδι. Αθλιότητας. φοβερός γ ί­ γαντας στήν Ασκητική του Ισχνάδα. Μόνο στό καθεστώς τών Συμβουλίων βρίσκουν τή σωστή λύση τους τά προβλήματα ζωής καί θανάτου πού κρέμονται πάνω Από τόν κόσμο. Ή ρωσική έπανάσταση πλήρωσε τό φόρο7 της στήν Ιστορία. τή διαφθορά. κυριαρχώντας πάνω στό πλήθος τών πυγμάχων πού μανιασμένα τοϋ Ιπιτίθενται. τότε είναι Αναγκαίο Ιστορικά νά έξαφανιστοϋν αύτά τα άλ­ λα κράτη ή νά μετασχηματιστούν ώστε νά γίνουν δμοιογενή |ΐέ τή Ρωσία. μέ τή βοήθεια δλου τοϋ κόσμου καί χει­ ροτερεύοντας τήν Αποικιακή έκμετάλλευση γιά χάρη τής δικής τους ζωής. Έ χ ει πληρώσει τά λύτρα του. τό μποΟκοτάρισμα. τό σαμποτάζ. Τείνει νά όργανωθεί σ’ Ενα σύστημα είρηνικής συνύπαρξης. συνεχίζουν νά παρακμάζουν καί νά προ­ σθέτουν καινούργια Ιρείπια στά παλιά καί καινούργιες κα­ ταστροφές στις παλιές. τήν παραβίαση τοϋ διεθνοϋς δικαίου — 6λ.τήν αφανίσουν άπό τήν άλλη κι άφοϋ τα τεράστια μέσα πού διαθέτει τό κεφάλαιο (τό μονοπώλιο τών πληροφοριών. κράτησε γιά δυό όλόκληρα χρόνια. πού θά έπιτρέψει τήν Ανασυγκρότηση τοϋ κόσμου. γιά τό Βαλμύ10 του. Σήμερα ή μάχη φτάνει στήν άποκορύφωσή της: 6 ρώσικος λαό. φόρο θανάτου. . πείνας.

τών ληστών πού θέλουν νχ τοΟ ξεριζώσουν τήν κόκινη καί ζωντανή καρδιά του. πού θά ένσαρκώνει τή δικτατορία τοϋ προλεταριάτου.^νείδηση τής αποστολής αύτής τής τάξης: Πώς να δαμάσου|ΐε τις τεράστιες κοινωνικές δυνάμεις πού Ιχει άπελευθερώσει ό πόλεμος. Οί φυ­ σικοί του σύμμαχοι. 1. μέ ζωντανή μέσα του τήν αίσθηση τής ιστορικής εύθύνης πού Εχει άναλάβει ή Ιργατική τάξη καί τό κόμμα. δρόμους γιά νά μπει καί πάλι στή διεθνή ζωή του πλανήτη μας. Ε ΡΓΑ ΤΙΚ Η ΔΗ Μ Ο ΚΡΑΤΙΑ “Ενα πρόβλημα όρθώνεται έπιταχτικά σήμερα μπροστά σέ κάθε σοσιαλιστή. οί σύντροφοί του δλου τοΟ κόαμου πρέ­ πει νά κάνουν να άκουστεί ή πολεμική κραυγή πού έκφράζει τήν άκαταίμάχητη άντίστασή του καί τοϋ άνοίγει τού. Πώς νά συνδέσουμε τό παρόν μέ τό μέλλον.Πρέπει νά άμυνθεΐ ένάντια στίς όρδές τών μεθυσμένων μισ­ θοφόρων. Πώς να τις πειθαρχή­ σουμε καί πώς νά τούς δόσουμε μια πολιτική μορφή πού νά περικλείνει μέσα της τή δυνατότητα νά άναπτύσσεται κα­ νονικά καί νά ολοκληρώνεται συνέχεια μέχρι νά φτάσει νά μεταβληθεΐ σέ ραχοκοκκαλιά τοϋ σοσιαλιστικοί) κράτους. οτύ «Λ' “Ορντινε NocôOo». 7 ’Ιού­ λη 1919. τών τυχοδιωχτών. φνλ. άρ. ( ’Ανυπόγραφο. πού άντιπροσωπεύει τήν κριτική κι ένεργητική σ. Ιτσι πού νά Ικανο34 . 5).

Τδ νά συνδέουμε Αναμεταξύ τους αύτούς τούς θεσμούς. γιά τή μεγάλη μάζα τών έργαζομένων. Τδ έργατικδ κίνημα σήμερα καθοδηγείται άπδ τδ Σο­ σιαλιστικό κόμμα καί τή Συνομοσπονδία Εργασίας. νά τούς συντονίσουμε καί νά τούς ύπαγάγουμε. ή άσκηση τής κοι­ νωνικής έξουσίας τοϋ Κόμματος καί τής Συνομοσπονδίας πραγματοποιείται δμμεσα. θέλει νά είναι Ινα κάλεσμα των καλύτε­ ρων καί πιδ σϋνειδητών έργατών γιά νά σκεφτοΟν καί νά δουλέψουν μαζί — δ καθένας στα πλαίσια τής 5'. Τδ σοσιαλιστικό κράτος ύπάρχει κιόλας δυνητικά στούς θεσμούς τής κοινωνικής ζωής πού είναι χαρακτηριστικοί γιά τήν έργαζόμενη τάξη πού άποτελεΐ άντικείμενο έκμετάλλευσης. πειθοΟς καί διαπαιδαγώγησης. πού θά γίνει άπδ κοινοΟ καί μέ τήν Αλληλεγγύη δλων. Μονάχα μέ μια δουλειά Αμοιβαίας διαφώτισης. μέ τή δύναμη τοϋ κύρους καί του ένθουσιααμοϋ. θα γεννηθεί ή συγκε­ κριμένη δραστηριότητα τής συγκρότησής μας. συγκεντρώνοντας τήν προ­ σοχή των συντρόφων τους καί τών ένώσεών τους πάνω στούς δρους πού τδ συγκροτοϋν. μέ αυταρχικές πιέσεις καί τέλος άκόμη καί 35 . σέ μιά Ιεραρχία Αρμοδιο­ τήτων κι έξουσιών — χωρίς μ’ αύτδ νά παραβιάζου·με δμως τΙς άναγκαΐες αύτονομίες καί διαρθρώσεις — σημαί­ νει τελικά νά δημιουργοΟμε άπδ τώρα κιόλας μιάν Αληθινή καί ξεχωριστή έργατική δημοκρατία. Αύτδ τό άρθρο θέλει νά άποτελέσει ?να κέντρισμα γιά σκέψη καί δράση. συγκεντρώνοντας τους ρωμαλΐα. πού νά βρίσκε­ ται σέ πραγματική κι ένεργητική άντίθεση μέ τδ άστικδ κράτος καί πού θά προετοιμάζεται άπδ τώρα κιόλας νά Αν­ τικαταστήσει αύτδ τδ άστικδ κράτος σέ δλες του τίς βα­ σικές λειτουργίες διαχείρισης καί κυριαρχίας τής έθνικής κληρονομιάς.ποιοϋμε τίς πιεστικές άνάγκες τού παρόντος καί ταυτόχρονα νά δουλεύουμε μέ τέτοιο τρόπο πού νά δτ^ιουργοΟμ£ καί νά «προλάβουμε νά πάρουμε μέρος» στδ μέλλον.κής του Αρ­ μοδιότητας καί τής δικής του δραστηριότητας — γιά τήν έπίλυση αύτοΟ τοϋ προβλήματος. ’Αλλά.

μέ τήν άοράνεια. Τα σύνορα τοϋ κύρους τοΟ Κόμματος πλα­ ταίνουν καθημερινά. δ φύλακας τής διδασκαλίας καί ή άνώτερη έξουσία πού Εναρμονίζει καί καθοδηγεί πρός τό σκοπό τΙς όργανωμένες καί πειθαρχημένες δυνάμεις τής έργατικής καί άγροτικής τάξης. ’Αλλά ή κοινωνική ζωή τής έργατικής τάξης είναι πλούσια σέ θεσμούς καί είναι διαρθρωμένη μέ πολλαπλές δραστηριότητες. σά θεσμοί προώθησης (τό κόμ­ μα) ή Ελέγχου καί μερικής έφαρμογής (τά Συνδικάτα). Τα κάνουν νά συμφωνήσουν και δημιουργούν καί σ’ αότά τήν έπιθυμία νά δουλέψουν για τόν έρχο<ιό τοϋ κομμουνισμού. Τό κύρος τοϋ κόμματος άγγίζει τώρα δμάδες καί άτομα που μέχρι τώρα άπουσιάζανε άπό τόν πολιτικό άγώνα. για νά μπορέσει να άσκήσει αύτό τό λειτούργημά του. Τό Κόμμα πρέπει νά συνεχίσει νά είναι τό δργανο κομμουνι­ στικής διαπαιδαγώγισης. νά όργανωθοΟν πολυσύνθε­ τα καί νά συνδεθοΟν σ’ Ενα πλατύ καί εύλύγιστα διαρθωμένο 36 . τό Κόμμα δέν πρέπει νά άνοίξει τΙς πόρτες του διά­ πλατα καί νά μπάσει νέα μέλη τέτοιας ύπευθυνότητας καί πειθαρχίας. φθάνουν ν’ άγγίζουν καί λαϊκά στρώ­ ματα άπλησίαστα μέχρι τώρα. ’Α­ κριβώς. Είναι άνάγκη να δύσουμε μορφή καί μια σταθερή πειθαρχία σ’ αυτές τις άναρχούμενες καί χαοτικές δυνάμεις. στίς Κομμουνιστι­ κές Δημοκρατίες αύτοί ot θεσμοί συνεχίζουν νά ύπάρχουν άνεξάοτητα άπό τό κράτος.ριβώς να άναπτυχτοϋν. ΑύτοΙ οί δύο θεομοϊ δέν ταυτίζονται Αμεσα μέ τό προλεταριακό κράτος. νά τΙς άποροφήσουμε. Μονάχα δστερα άπό πολλά χρόνια καί δεκάχρονα σκλη­ ρής δουλειάς θά μπορέσουν τό Σοσιαλιστικό Κόμμα καί τά επαγγελματικά συνδικάτα νά άφομοιώσουν δλη τήν Εργα­ ζόμενη τάξη. ΑύτοΙ ot θεσμοί κι αύτές ot δραστηριότητες πρέπει άν. Πραγματικά. θά άξιοποιεϊ τΙς Εμπειρίες της καί θά άποχτά μιάν ύπεύθυνη συνείδηση τών καθηκόντων πού Επωμίζονται δσες τάξεις φτάνουν στήν έξουσία τοϋ κράτους. νά τις όργανώσουμε καί να τΙς δυναμώσουμε καί νά δημιουργήσουμε γιά τήν προλεταριακή καί μισοπρολεταριακή τάξη μιάν όργανωμέvtj κοινωνία δπου: θά αύτο-διαπαιδαγωγεΐται. ή έστία τής πίστης.

σέ συμφωνία καί μέ τούς το^Ις τών πόλεων.ών δυνάμεων τής περιοχής τους καί νά μεταβληθοΰν σέ έδρα τοΟ συνοΐκιακοϋ Συμβουλίου τών Αντιπροσώπων τοΟ έργοστασίου. οί έργάτες θά έπρεπε νά προχω­ ρήσουν στή συγκρότηση πλατειών συνελεύσεων Αντιπροσώ­ πων. Ά πό σήμερα κιόλας. καί στούς όποιους πρέπει νά έμπνεύσουμε νέα ζωή καί δύναμη. πού πρέπει νά Απελευθερωθούν άπό τούς περιορι­ σμούς πού βάζουν στό έργο τους ο[ έπιχείρηματίες. Στό βαθμό πού θα άναπτύσσονται καί θά έμπλουτίζονται αδριο θά πρέπει νά γίνουν τά δργανα τής προλεταριακής έξουσίας πού θά Αντικαταστήσουν τόν καπιταλιστή σέ δλες του τις χρήσιμες διευθ.σύστημα πού να Αφομοιώνει καί να πειθαρχεί δλόκληρη τήν Ιργατική τάξη. Σήμερα οί έσωτερικές έπιτροπές περιορίζουν τήν έξουσία τοΟ καπιταλιστή μέσα στό έργοστάσιο κ?1 άσκοΟν διαιτητικά καί πειθαρχικά καθήκοντα. Οί έσωτερικές έπιτροπές είναι δργανα έργατικής δημο­ κρατίας. Αποτελοΰν τά κέντρα τής προλεταριακής ζωής στα όποια χρειάζεται νά δουλέψουμε άμεσα. Τό έργοστάσιο μέ τις έσωτερικές του έπιτροπές. τό γάγγλιο πού θά σφιχτοδένει καί θά « γ κεντρώνει δλες τις προλεταριακές ένέργειες τής συνοικίας. Τά έκλογικά συστήματα θά μποροΟσαν νά διαφέρουν μετα­ ξύ τους. θ ά άπρε­ πε ωστόσο νά προσπαθήσουμε νά πετύχουμε νά έκλέγεται έ­ νας Αντιπρόσωπος κάθε δεκαπέντε έργάτες. πρέπει νά κάνουν μιάν άπογραφή τών έργατιν. άνάλογα μέ τό μέγεθος τών έργοστασίων.^ντικές καί διαχειριστικές λειτουργίες. χωρισμένους σέ 37 . πού θά έχουν έκλεγεΐ Ανάμεσα στούς καλύτερους καί πιό συνειδητούς συντρόφους τους. Οί συνοικιακοί κύκλοι. πού συντονίζεται μέ τό σύνθημα: «'Ολη ή έξουσία τοϋ κράτους στά έργατι-κά κι Αγροτικά Συμβούλια». οί σο­ σιαλιστικοί κύκλοι καί ο[ Αγροτικές κοινότητες. Έ ν α πλατύ πεδίο συγκεκριμένης έπαναστατικής προ­ παγάνδας άνοίγεται μπροστά στούς κομμουνιστές πού είναι όργανωμένοί στό κόμμα καί στούς συνοικιακούς κύκλους. κάτω άπό τό σύνθημα: «'Ολη ή έξουσία τοΟ έργοστασίου στις έργοστασιακές έπι­ τροπές».

έάν δέ Θέλει νά καταστραφεΐ καί νά ξαναπέσει στή σκλαβιά. "Ενα τέτοιο σύστημα έργατικής δημοκρατίας (πού θά τδ δλοκληρώνουν καί οί άντίστοιχες άγροτικές όργανώσεις) θά δόσει σταθερή μορφή καί θά πειθαρχήσει μόνιμα τΙς μάζες. υπάλληλο. τραμβαγιέρηδες. πού πρέπει νά ίχει Αδιά­ σπαστη συνοχή. ικανή νά έμπνεύσει πειθαρχία καί νά διατάξει τήν δμεση κι δλοκληρωτική διακοπή κάθε δουλειάς σ’ δλόκληρη τή συνοι­ κία. Αμαξάδες. έμποροΰπάλληλοι κλπ. καί μέ τήν (Αδιάκο­ πη δουλειά προπαγάνδας καί πειθοϋς. μέ τούς ύπαξιωματικούς του. έκπρόσωποι δλόκληρης τής κλίμακας τής δουλειάς (έργάτες. καταφέρνοντας £τσι μέ έκλογικές διαδικασίες νά πετύχουμε να ύπάρχουν σέ μιά έπιτροπή Αντιπροσώπων ένδς έργοστασίου. Κάθε έργοστάσιο θα άποτελοϋσε Ιτσι ?να ή περισσότερα συντάγματα αύτοΟ τού στρατοϋ. Στή συνοικιακή έπιτροπή θά πρέπει να περιλαμβάνονται καί έκπρόσωποι καί τών άλλων κατηγοριών έργαζομένων πού ύπάρχουν στή συνοι­ κία: ύπηρέτες. Ιδιωτικοί ύπάλληλοι. συνηθίζοντάς τες στήν έπιμονή και στή σταθερότητα καί στδ να ΘεωροΟν τδν έαυτό τους σάν ενα στρατδ στδ πεδίο τής μάχης. γραφείς του καί μέ τδ έπιτελεΐο του. Διά μέσου τών συνελεύσεων. πού οί έξουσίες του δμως θά τοϋ Ιχουν άνατεθεϊ μέ έλεύθερη έκλογή και δέ θά Ιχουν έπιβλήθεΐ αύταρχικά. πού θά λαβαίνουν χώρα μέσα στδ έργοστάσιο. Ή συνοικιακή έπιτροπή θά πρέπει να άποτελεΐ τήν ?κφραση δ λ ό κ λ η ρ η ς τ ή ς έ ρ γ α τ ι κ ή £ τ ά ξ η ς πού ζεϊ στή συνοικία. ϊκφραση νόμιμη καί Εγκυρη.κατηγορίες (δπω. μέ τΙς ύπηρεσίες του έπικοινωνίας. άφοϋ θά ϊχει άναδειχθεϊ στήν έξουσία μΐ αύθόρμητη έκλογή. Οί συνοικιακές έπιτροπές θά μποροΟσαν νά διευρυνθοβν σέ έπιτροπές πόλης πού έλέγχονται καί πειθαρχούν στδ Σο­ σιαλιστικό Κόμμα καί στίς έπαγγελματικές δμοσπονδίες. θ ά άποτελέσει ?να θαυμαστδ σχολείο πολιτικής καί διοικητικής έμπειρίας καί θά πλαισιώσει τΙς μάζες. μέ τού. γίνεται στα άγγλικά έργοστάσια). σκουπιδιάρηδες. πού θά Αναπτύσσουν 38 .. σιδηροδρομικοί. τεχνικοί). μέχρι καί τδν τελευταίο άνθρωπο.

Τό νά λέμε τήν άλήθεια καί νά φτάνουμε δλοι μαζί κι άπό κοινοΰ στήν άλήθεια άποτελεϊ πράξη κομμουνιστική κι Επαναστα­ τική.-% πιό σχ/ζιδητί στοιχεία. "Οπως τό Εχουμε πεϊ κιόλας. αύτές οί σύντομες ση­ μειώσεις προορίζονται να άποτελέσουν μονάχα κέντρισμα για σκέψη καί δράση. δπου συμβάλλουν οί πολιτειακές Εμπειρίες τής καταπιεσμένης τά­ ξης καί δπου ή κοινωνική ζωή τής Εργατικής κι άγροτικής τάξης γίνεται ενα διαδεδομένο καί δυνατά όργανωμένο σύστημα. συγν. Ή φόρμουλα τής «δικτατορίας του προλεταριάτου» πρέπει νά σταματήσει νά είναι μονάχα φόρμουλα καί μια ευκαιρία γιά νά Επιδείξουμε τήν Επαναστατική μας φρασεο­ λογία.εκριμίνης κι άποτελεσματικής. ένοποιώντας τες καί γεμίζοντάς τες μέ Ενεργητικό Ενθουσιασμό. Μια τέτοια δουλειά θα προετοίμαζε πολύ καλύτερα τ'ις μάζες καί θά τΙς Ικανέ Ικανές για τήν άσκηση τής Εξουσίας. τοΰ κάθε σύντροφου καί τού κάθε Ερ­ γαζόμενου. τυπικά προλεταριακού. ’Οποιος Εγκρίνει τό σκοπό πρέπει νά Εγκρίνει Επί­ σης καί τα μέσα. θα γίνει δυνατή μι» ριζική μετα­ μόρφωση τής ψυχολογίας τού Εργάτη.καί νά σκεφτεϊ κανείς δτι τα Σοβιέτ ήταν γνωστά 39 . γιατί θά εί­ χε γεννηθεί αυθόρμητα μέσα άπό τή ζωντανή καί τήν Ι­ στορική πείρα. ’Αλλά ή συγκεκρι­ μένη κι δλοκληρωτική έπίλυση των προβλημάτων τής σο­ σιαλιστικής ζωής μπορεϊ νά δοθεϊ μονάχα άπό τήν κομ­ μουνιστική πραχτική: μέ τήν συλλογική συζήτηση πού μεταβάλλει μέ τή συμπάθεια τΙς συνειδήσεις. Αύτό τό κράτος δέν μπορεϊ νά είναι άποτέλεσμα αύτοσχεδιασμού: όχτώ δλόκληρους μήνες δούλευαν οί Ρώσοι μπολσεβίκοι κομμουνιστές γιά νά διαδόσουν καί νά κάνουν νά γίνει συγκεκριμένο τό σύνθημα: «δλη ή Εξουσία στά Σο­ βιέτ». Ή δικτατορία τοΰ προλεταριάτου είναι ή ίδρυση ένός νέου κράτους. κι Επιπλέον θά βοη­ θούσε στήν εξάπλωση μιας συνείδησης των καθηκόντων καί των δικαιωμάτων. Κάθε δψη του προβλήματος θ’ άξιζε μια πλατειά καί σε βάθος διαπραγμάτευση καί έπιμέρους ή συν­ τονισμένη διευκρίνιση κι δλοκλήρωση.

πού προορί­ ζονται νά Αντικαταστήσουν τις άστικές συνήθειες καί τήν καπιταλιστική Αταξία πού προκαλεΐ ό έλεύθερος Ανταγωνι­ σμός καί ή πάλη τών τάξεων. ’Αλλά δέν Αρ­ χίζουν δλοι τόν άγώνα κάτω άπό τις Γδιες συνθήκες.πολίτης. ('Ανυπόγραφο. φ. Οί ’Ιταλοί κομ­ μουνιστές πρέπει νά μελετήσουν τή ρώσικη πείρα καί νχ έξοικονομήσουν έτσι καιρό καί δουλειά: τό έργο τής Ανοι­ κοδόμησης θα άπαιτήσει. ώστε κάθε μέρα καί κάθε πράξη θα πρέπει νά μπορεΐ να Αφιερωθα σ' αυτό. πού καθορίζεται άπό τόν τρόπο παραγωγής. 7). τόσον καιρό καί τόση δουλειά. είναι Ενα άτομο . Η Κ ΑΤΑ ΧΤΗ ΣΗ ΤΟ Τ Κ ΡΑΤΟ ΤΣ Ή καπιταλιστική συγκέντρωση. 21 7οι!νη 1919. Αφοϋ 40 . Στά πλαίσια τής γενικής καπιταλιστικής δραστηριότη­ τας άκόμη κι δ έργάτης ένεργεί μέσα στά δρια τοϋ έλεύθερου Ανταγωνισμοί). Τολιάτι. Σ’ αύτό τό γεγονός πρέπει νά Ανα­ ζητήσουμε τήν καταγωγή δλων τών έπαναστατικών θέσεων τοϋ μαρξισμό!} καί σ’ αύτό τό γεγονός πρέπει νά άναζηιήσουμε τις συνθήκες πού διαμορφώνουν τις νέες προλεταρια­ κές συνήθειες καί τή νέα κομμουνιστική τάξη. 1905 άκόμη. άρ. αυτό μονάχα. γραμμένο σέ συνεργασία μέ τόν Παλμίρο. παράγει μιάν Ανάλογη συγκέντρωση έργαζομένων μαζών.στους Ρώσους έργάτες άπό τά. 1. ατό «“Ορντινε Νονύβο».

καί μέ τό κράτος αύτή ή τάξη αύτοπειθαρχεΤται καί πραγματοποιεί τήν ένότητά της πάνο> Από τΙς διχόνοιες καί τΙς συγκρούσεις τού Ανταγωνισμού για νά διατηρεί Αθιχτη τήν πλεονεχτική της θέση στήν Ανώ­ τερη φάση τοϋ Γδιου τοϋ Ανταγωνισμού: στήν πάλη τών 41 . είναι έκτεθειμένος στούς πιό Απότο­ μους Αντίχτυπους τών Αλλαγών πού συμβαίνουν στήν Αγορά έργασίας.τήν Γδια στιγμή ή ύπαρξη τής Ατομικής Ιδιοχτησίας θετει τήν μειοψηφία τής κοινωνίας σέ μια κατάσταση ύπεροχής καί κάνει Ανισο τόν Αγώνα. 'Ο έργαζάμενος προσπαθεί λοιπόν να ξΞ^ρύγε' Από τά πλαίσια τού Ανταγωνισμού και τοϋ Ατομικισμού. Ή Αρ­ χή τής συνεργασίας καί τής Αλληλεγγύης γίνεται στοιχείο τής έργατικής τάξης καί μεταβάλλει τήν ψυχολογία καί τις συνήθειες τών έργατών καί Αγροτών. Ό έργαζάμενος είναι διαρκώς έκτεθειμένος στους πιό καταστροφικούς κινδύνους: ή ίδια ή στοι­ χειώδης ζωή του. Προβάλλουν θεσμοί καί δργανα πού Ινσαρκώνουν αύτή τήν Αρχή. Σέ στενή σύνδεση μ’ αύτή τήν ιστορική τάση Αναδείχτη­ καν Από τή προηγούμενη περίοδο στήν τωρινή (πού μπο­ ρούμε νά τήν Αποκαλέσουμε περίοδο τής Α' καί Β ' Διεθνούς ή περίοδο στρατολόγησης) καί Αναπτύχτηκαν τά Σοσιαλι­ στικά κόμματα καί τά έπαγγελματικά συνδικάτα. Ή Ανάπτυξη δμως αύτών τών προλεταριακών θεσμών καί δλου τοϋ προλεταριακού κινήματος γενικά δέν ύπήρξε αύτόνομη καί δέν ύπάκουε στούς ξεχωριστούς νόμους πού είναι σύμφυτοι μέ τή ζωή καί τήν Ιστορική πείρα τής έκμεταλλευόμενης έργατικής τάξης.σων παρα­ γωγής καί Ανταλλαγής. ή κουλτούρα του. Ή Αρχή τής συνεργασίας11 μπορεί καί πρέπει να ανυ­ ψωθεί σέ βασικό γεγονός τής προλεταριακής έπανάστασης. ή ζωή καί τό μέλλον τής οίκογένειάς του. Βασισμένη σ’ αύτά Αρχίζει ή1 διαδικασία (processo) Ιστορικής Ανά­ πτυξης πού όδηγεΐ στήν κοινοχτημοσΰνη τών μ. Τό κράτος στάθηκε πάντα 6 πρωταγωνιστής τής ιστορίας. Οί νόμοι τής Ιστορίας είχαν ύπαγορευτεΐ Από τήν Ιδιοχτήτρια τάξη πού είχε όργανωθεϊ σέ κράτος. έπειδή στα δργανά του συγκεντρώνεται ή έξουσία τής ίδιοχτήτριας τάξης.

Σ ’ αύτή τήν περίοδο τό προλεταριακό κίνημα άποτελοδσε μια λειτουργία μονάχα του έλεύθερου άνταγωνισμοϋ τοϋ καπιταλισμού. δμως τοϋ συνδικαλισμού βρίσκεται στό έξής: θεωρεί σά μόνιμο γεγονός. οί ταλαντεύσεις καί οί συμβιβασμοί πού χαραχτηρίζουν δλη τήν προηγούμενη περίοΒο ζωής . άλλα άπό νόμους πού τούς Επι­ βάλλονταν άπ’ Εξω. Τό συνδικαλιστικό κίνημα φάνηκε γιά μιά στιγμή σά νά ήταν αύτό δ πραγματικός φορέας τού μαρξκ^οϋ κι δ πραγματικός φορέας τής άλήθειας. πού τοδ Επι­ βάλλονται άπό Εξω καί δέν τίς άποφασίζει μόνο του 12.καί μέχρι σήμερα . καί κατά συνέπεια δέν μποροϋν νά Εχουν μιά σταθερή καί προβλέψιμη γραμμή άνάπτυξης. στάθηκε στήν πραγματικότητα μιά άπό τίς πολλές. Μερικά ρεύματα τοϋ σοσιαλιστικού καί προλεταριακού κινήματος είχαν θέσει ξεκάθαρα τήν όργάνωση τών Εργα­ τών κατά έπαγγέλματα <τά βασικό γεγονός γιά τήν Επανά­ σταση καί πάνω σ’ αύτή τή βάση θεμελίωσαν τήν προπα­ γάνδα τους καί τή δράση τους.τοϋ προλεταριακού κι­ νήματος καί πού άποκορυφώθηκαν μέ τή χρεωκοπία τής Β ' Διεθνοϋς. Τό λάθος. παραλλαγές τοϋ γιακωβίνικου κι άφηρημένου πνεύματος. Ά π ’ αύτό τό γεγονός πηγάζουν οί Ιτωτερικές συγκρούσεις. 'Ο συνδικαλισμός. πού πα­ ρουσιάζεται σάν εισηγητής μιας «αύθόρμητης» φιλελεύθε­ ρης παράδοσης. πού δέν κατάφερε νά ύποκαταστήσει τό Σοσιαλιστι­ κό κό]ψΛ στό Εργο νά Εκπαιδεύσει τήν Εργατική τάξη στήν 42 . κάτω άπό τήν τρομερή πίεση γεγονό­ των καί έξαναγκασμών πού προέρχονταν άπό τόν καπιταλι­ στικό ανταγωνισμό. νόμους πού πή­ γαζαν άπό τή φύση τους. Άπό έδώ πηγάζουν τα λάθη τοϋ συνδικαλιστικού ρεύ­ ματος. οί παρεκκλίσεις. σάν Εγγενή μορφή τοϋ συνεργα­ τισμού 11 τό ομοιοεπαγγελματικό συνδικάτο μέ τήν τωρινή του μορφή καί τίς τωρινές του λειτουργίες. Οί προλεταριακοί θεσμοί ήταν Υποχρεω­ μένοι να σχηματίζονται δχι μί βάση τού.τάξεων για τήν Εξουσία καί για τήν πρωτοκαθεδρία στή διεύθυνση και στή χειραγώγηση τής κοινωνίας.

δηλαδή να τοϋ δόσει συνείδηση καί νά δόσει στό κίνημα για τήν άπελευθέρωσή του Ινα αίσθημα δικαίου καί ζωτικότητας πού σέ γενικές γραμμές άντιστοιχοΰσε στό προτσές Ιστορικής άνάπτυξης τής ανθρώπινης κοινωνίας. Τό πιό σοβαρό λάθος τοϋ σοσιαλιστικοϋ κινήματος ήταν 43 . πού εί­ ναι λαϊκοί θεσμοί τοϋ κράτους. κάβε άπάπειρα νά ξεφύγουν άπό τή σφαίρα αυτών των νόμων είναι μάταιη καί γελοία. νά όργανωθοΰν γύρω άπό τό Σοσιαλιστικό Κόμμα. γιά όλόκληρη τήν περίοδο πού ή Ιδιοχτήτρια τάξη καί τό δημοκρατικό . Είναι βέβαιο δτι στή γενική διαμόρφωση τής κοινωνίας μέ τή βιο­ μηχανική παραγωγή κάθε άνθρωπος μπορεϊ να συμμετάσχει ένεργά καί νά τροποποιήσει τό περιβάλον μονάχα στό βαθμό πού ένεργεί σάν άτομο . μέ συνέ­ πεια ot μεγάλες μάζες.έπανάσταση. σά μέλος τοϋ δημοκρατιν.κοινοβουλευτικοϋ κράτους. Ot έργάτες καί οί άγρότες καταλαβαίνουν δτι.κοινοβουλευτικό κράτος υπαγορεύουν τούς νό­ μους τής Ιστορίας. Ή φιλελεύθερη έμπειρία ώστόσο δέν είναι όλότελα άνώφελη καί οδτε μπορεϊ νά ξεπεραστεί άν δέν Ιχει πρώτα πραγματοποιηθεί. Αυτό δμως μεταβάλλει τήν ποιότητα τής πολιτικής πράξης: ot συνδικαλιστές δούλευαν έκτός πραγματικότητας καί κατά συνέπεια ή πολιτική τους ήταν λαθεμένη άπό τή βάση της. έκεΐνες δηλαδή πού μέ τήν παρέμ­ βασή τους μετασχηματίζουν Αντικειμενικά τις κοινωνικές σχέσεις. ή δποία δραστηριότητα άποχτά ένότητα μέ τό κοινοβούλιο καί τις κοινότητες.πολίτης. Ot κοινοβουλευτικοί σο­ σιαλιστές δούλευαν μέσα στήν πραγματικότητα. μπορούσαν νά κάνουν λάθη (διαπράξανε μάλιστα πολλά καί σοβαρά λάθη) άλλά δέν λάθευαν δσον άφορ£ τή σημασία τής δράσης τους καί γΐ’ αύτό θριαμβέψανε στόν «άνταγωνισμό». 'Ο άπολιτικισμός των άπολιτικών13 ύπήρξε μονάχα 2νας έκφυλισμός τής πολιτικής: τό νά άρνεϊτα: κανείς τό κράτος καί ταυτόχρονα νά άγωνίζεται έναντίον τοϋ κράτους είναι πρά­ ξη πολιτική στό βαθμό άκριβώς πού παρεμβάλλεται στή γε­ νική Ιστορική δραστηριότητα.οΟ . Παρόλα τά λάθη καί τις έλλείψεις του τό κόμμα πέτυχε σέ τελευταία άνάλυση στήν άποστολή του: κατάφερε νά δόσει όντότητα στόν προλετάριο πού πρηγούμενα δέν ήταν τίποτα.

’Αλλά αύτό δέ σημαίνει ότι «δλα» είναι Απρόβλεφτα στό γίγνεσθαι τής Ιστορίας. Γεννήθηκαν καί Αναπτύχτηκαν μέσα σέ δρισμένες Αν­ τικειμενικές συνθήκες παραγωγής τών ύλικών Αγαθών καί διανοητικής γνώσης τών Ανθρώπων. Ή δραστηριότητά τους δέν πρέπει να Αφεθεΐ να παρασυρθεΐ Από τήν πορεία τών γεγονότων πού καθορίζονται Από τούς νόμους τού Αστικού Ανταγωνισμού. Τούς μαρξιστές κομμουνιστές πρέπει νά τούς χαρακτη­ ρίζει μια ψυχολογία πού μπορούμε να τήν όνομάσουμε «μαι­ ευτική». (Δηλαδή) δ κοινωνικός σχημα­ τισμός *4 μεταβάλλεται. "Αν αύτές οί Αντικειμε­ νικές συνθήκες. ’Αφέθηκαν να Αποροφηθούν Από τήν πραγματι­ κότητα ν. οί σοσιαλιστές λησμόνησαν δτι ή στάση τους Ιπρεπε νά είναι στήν ούσία στάση κριτικής καί Αντίθεσης. ’Εάν μέσα στό γίγνεσθαι τής ιστορίας ή διανόηση γινόταν Ανίκανη νά Αποχτήσει ένα ρυθμό καί νά καθιερώσει μια διαδικασία τότε ή δπαρξη τού πολιτισμού θά ήταν Αδύνατη: ή πολιτική μεγαλοφυία Αναγνωρίζεται Ακριβώς Από αύτή της τήν ικανό­ τητα νά κυριαρχεί στό μεγαλύτερο δυνατό Αριθμό συγκε­ κριμένων Αναγκαίων καί κατάλληλων δρων γιά νά καθο­ 44 . Ή ι­ στορία είναι ταυτόχρονα έλευθερία καί Αναγκαιότητα. Συμμετέ­ χοντας στή γενική δραστηριότητα τής Ανθρώπινης κοινω­ νίας μέσα στό κράτος. Ή Ιστορία είναι ί'η συνεχές γίγνεσθαι καί είναι κατά συνέπεια ουσιαστικά Απρόβλεφτη. ότι δηλαδή στήν Ιστορία κυριαρχούν ή αύθαιρεσία καί τό Ανεύθυνο καπρίτσιο. μεταβάλλεται έπίσης καί τό σύνολο τών σχέσεων πού ρυθμίζουν καί. πού χάρη στή μηχανική τους φύση είναι σχεδόν μαθηματικά σύμμετρες μεταβληθοϋν. γεννήθηκαν καί διατηρούνται έπειδή έχουν Ενα έργο καί μιάν Αποστολή νά πραγματοποιή­ σουν. δια­ μορφώνουν τήν Ανθρώπινη κοινωνία καί Αλλάζει δ βαθμό: συνείδησης τών Ανθρώπων. Οί θεσμοί στήν Ανάπτυξη καί στή δραστηριότητα τών όποιων ένσαρκώνεται ή ίστορία. οί παραδοσιακοί θεσμοί έκφυλλίζονται — γίνονται Ακατάλληλοι γιά τό Ιργο τους — καί καταντούν νά είναι έμπόδια καί βλαβεροί.αί δχι νά κυριαρχήσουν πάνω σ’ αύτήν.τής Ιδιας βρύσης μέ τό λάθος των συνδικαλιστών. Αλλά -ρέπει νά έχουν στάση κριτικής Αναμονής.

ή μορ­ φή τών δημοκρατικών θεσμών μπορεΐ νά χρειάζεται διόρ­ θωμα καί ρετουσάρισμα έδώ καί έκεΐ. γεννιέται ή σημερινή φόρμουλα γιά τήν «κατάχτηση τοϋ κράτους». δτι τό σοσιαλιστικό κράτος δέν μπορεΐ νά ένσαρκωθεϊ στούς θεσμούς τοΰ καπιταλιστικού κράτους. Οί θεσμοί τοΰ καπιταλιστικού κράτους όργανώθηκαν σύμφωνα μέ τήν τελεολογία τοϋ έλεΰθερου άνταγωνισμοΰ καί δέν άρκεΐ νά άλλάξουμε τό προσο>πικό τους γιά νά κατευθυνθοΰν σέ μιάν άλλη άντίληψη τής δραστηριότητάς τους. άλ­ λά δτι είναι Iva βασικά νέο δημιούργημα σέ σχέση μ’ αύ­ τούς τούς θεσμούς. άπό τήν μακρόχρονη πραχτική τοΰ συμβιβασμού κι άπό μιά ταχτική «βλακωδώς» κοινοβουλευτική. Σύμφωνα μέ αύτούς. Τό σοσιαλιστικό κράτος δέν είναι άκόμα δ κομ­ μουνισμός. Μ’ αύτή τήν ίννοια δ Κάρλ Μάρξ στάθηκε χωρίς καμμιά σύγκριση ή πιό μεγάλη άπό τΙς σύγ­ χρονες πολιτικές μεγαλοφυίες. άν δχι καί σέ σχέση μέ τήν Ιστορία τοΰ προλεταριάτου. Ά πό αύτή τή λαθεμένη άντίληψη τοΰ Ιστορικού γίγνε­ σθαι.ρίσει Iva προτσές άνάπτυξης καί άπό τήν Ικανότητά της κατά συνέπεια νά προλαβαίνει τό κοντινό καί άπώτερο μέλ­ λον καί (τέλος) πάνω στή γραμμή αύτής τής διαίσθησης βασίζεται ή δραστηριότητα ένός κράτους καί διακινδυνεύε­ ται ή τύχη ένός λαοΰ. Οί σοσιαλιστές Αποδέχτηκαν καί συχνά μέ δουλοπρέπεια τήν Ιστορική πραγματικότητα πού παράγεται άπό τήν καπιταλιστική πρωτοβουλία. πού κατά τή γνώμη του τό κοινοβού­ λιο σέ σχέση μέ τά Σοβιέτ είναι δπως ή πόλη μέ τή βαρβαρική όρδή. ’Εμείς δμως είμαστε πεπεισμένοι. τής Ούγγαρίας καί τής Γερμανίας. "Ενα παράδειγμα αύτής τής ύπερβολικά κενόδοξης ψυχολογίας δόθηκε άπό τή μινωική κρίση τοΰ Φίλιππα Τουράτι ’5. ύστερα μάλιστα άπό τις έπαναστατικές έμπειρίες τής Ρωσίας. δηλαδή δέν είναι άκόμη ή έπικράτηση τής πραχτικής καί τών ήθών τής οικονομικής άλληλεγγύης. άλλά βασικά πρέπει v i είναι σεβαστή. άλλά 46 . 'Επεσαν στό ψυχολογικό λά­ θος τών φιλελεύθερων οίκονομολόγων καί πίστεψαν στή μο­ νιμότητα τών θεσμών τοΰ δημοκρατικού κράτους καί στή θεμελιακή τελειότητά τους.

Αότοί οί θεσμοί ώστόσο δέν Ιχουν πεθάνει Ακόμη. καταργώντας τήν Ατομική ίδιοχτησία. μέχρι τήν πλήρη κα­ τάργηση τών τάξεων καί τών κομμάτων. Ή καπιταλι­ στική συγκέντρωση έφτασε στό Ακρότατο δριο Ανάπτυξής της μέ τό νά πραγματοποιήσει τό παγκόσμιο μονοπώλιο τής παραγωγής καί τών Ανταλλαγών. μέχρι τή συγχώ­ νευση τών έθνικών δικτατοριών τού προλεταριάτου στήν κομμουνιστική Διεθνή.είναι τό μεταβατικό κράτος πού Ιχει για Αποστολή του να καταργήσει τόν Ανταγωνισμό. Δίπλα δμως σ’ αύτούς τούς θεσμούς θά προβάλουν καί θά Αναπτυχθούν θεσμοί νέου τύπου. Ό πόλεμος δμο)ς Ανάτρεψε τή στρατηγική κατάσταση τής ταξικής πάλης. ’Αφού γεννήθηκαν σά λειτουργία τού έλεύθερου Ανταγωνισμού 04 συνεχίσουν νά ύπάρχουν μέχρι νά έξαφανιστούν καί τά τε­ λευταία ύπόλοιπα τού Ανταγωνισμού. ή δύναμή τους έκμηδενίστηκε. "Εχουμε πεί κιόλας δτι οί θεσμοί τού σοσιαλιστικού καί προλεταριακού κινήματος. Αλλά σαν Αποτέλεσμα τής γενικής διαμόρφωσης τής Αν­ θρώπινης κοινωνίας. πού μέ τή σειρά της κυριαρχείται Από τούς Ανώτατους νόμους τού καπιταλισμού.κοινοβουλευτικού κράτους. Ή Αντίστοιχη συγκέν­ τρωση τών έργαζομένων μαζών έδοσε μιάν Ανήκουστη δύ­ ναμη στήν έπαναστατική προλεταριακή τάξη. καί Αντι­ κατάσταση Απ’ αύτό του δημοκρατικού . δέν Εχουν Αναπτυχτεί μέ τρόπο αύτόνομο. Οί παραδοσιακοί θεσμοί τού κινήματος Εγιναν Ανίκανοι νά χωρέσουν τόσο σφρίγος έπαναστατικής ζωής. τΙς τάξεις καί τΙς έθνικές οικονομίες: αύτή τήν αποστολή δέν μπορεί νά τήν έκπληρώσει ή σημερινή κοινο­ βουλευτική δημοκρατία. Ή Ιδια τους ή μορφή είναι Ακατάλληλη γιά τή χειραγώγηση τών δυνάμεων πού εΙσέρχονται στό συνειδητό Ιστορικό προτσές. 46 . Από τήν προηγούμενη περίο­ δο μέχρι σήμερα. πού θά γεννηθεί Από τή συνεργατική πείρα τής προλεταριακής τάξης. Και έτσι ξαναγυρίζουμε στό σημείο Από οπού ξεκινή­ σαμε. Ή φόρμουλα «κατάχτηση τού κρά­ τους» πρέπει νά γίνει κατανοητή μέ τήν παρακάτω Ιννοια: δημιουργία ένός νέου τύπου κράτους. Οί καπιταλιστές έχασαν τήν ύπεροχή. ή έλευθίερία τους περιορίστηκε.

μέσα στις δποϊες ή τάξη τών έργατών καί τών Αγροτών στδ σύνολό της θά προσλαμβά­ νει πολλές μορφές δυναμισμού καί πιθανοτήτων Ανάπτυξης. ένθουσιααμδς δέν ύπήρξαν πιδ φλογεροί στδ προλεταριάτο τής Δυτικής Εδρώπης.κρατικού τύπου. Είναι Ανάγκη γι’ αύτδ τδ λόγο νά δημιουργήσουμε 2να πυκνδ δίχτυ προ­ λεταριακών θεσμών.κοινοβου­ λευτικού κράτους. ιδιω­ τικούς καί δημΛσιου. Ποτέ ή έπαναστατική δρμή κι δ έπαναστατικδ. Δέν Ιχει διαμορφωθεί δμως άκόμη μιά ταχτική Αντίληψη πού νά έξασφαλίζει έξ Αντι­ κειμένου τή δημιουργία αύτοϋ τοϋ κράτους. τών Αγροτών καί τών στρατιωτών. θεσμοί πού θά Αντικαταστήσουν τδ -ρόσωπο τοϋ κεφαλαιοκράτη στίς διευθυντικές λειτουργίες καί στή βιομηχανική έξουσία καί θά κάνουν πραγματικότητα τήν αυτονομία τοϋ παραγωγοί) στδ έργοστάσιο. ’Αλλά φαίνεται δτι στήν καθαρή καί σαφή συνείδηση πού Εχουμε δσον Αφορά τδ σκοπδ δέν Αν­ τιστοιχεί μιά. Είναι βέβαιο 2τι. θεσμού. τού δημοκρατικού . θε3μοΙ Ικα­ νοί να έπωμιστοϋν τή διευθυντική έξουσία δλων τών σχετι­ κών λειτουργιών στδ πολύπλοκο σύστημα σχέσεων παραγω­ γής καί Ανταλλαγής. τά Αποτελέσματά του θά 47 . συνείδηση για τδ ποιά είναι τά κατάλληλα μέσα σήμερα προκειμένου να φτάσουμ« σ’ αότδ τδ σκοπό. πού Ακριβώς θα Αντικαταστήσουν τού. λειτουργίες πού συν­ δέουν τις διάφορες δραστηριότητες τής Αγροτικής βιομηχα­ νίας καί λειτουργίες πού μέ όριζόντιες καί κάθετε. Έ χ ε ι Απδ καιρδ τώρα ριζώσει μέσα στις μάζες ή πεποίθηση 2τι τδ προλεταριακό κράτος ένσαρκώνεται σ’ Ενα σύστημα Συμβουλίων τών έργατών. λειτουργίες πού συνδέουν μεταξύ τους τα διάφορα τμήματα ένδς έργοστασίου ώστε να συγκροτούν μια στοιχειώδη οίκονομική ένότητα. δομές θα συγκροτούν τδ άρμονικδ οικοδόμημα τής έθνικής καί διε­ θνούς οικονομίας Απελευθερωμένο Απδ τήν Αποπνιχτική καί παρασιτική τυραννία τών Ατομικών ίδιοχτητών. άν σήμερα μέ τις τωρινές συνθήκες όργάνωσης τοϋ προλεταριάτου πραγματοποιούνταν £να κίνημα μαζών έπαναστατικοϋ χαρακτήρα. δλλο τόσο καθαρή καί σαφή. ριζωμένων στή συνείδηση τών πλατειών μαζών καί έγγυημένων Από τή μόνιμη πειθαρχία καί πίστη αυτών τών μεγάλων μαζών.

δλη ή πίστη τών έργαζομένων μαζών. άνοήτων καί Ανεύθυνων καί θά χρειαστούν νέες καί πιδ τρομερές θυσίες γιά νά φτάσουμε στδ κράτος τών προλετάριων. Διαφορετικά δλος δ ένθουσιασμός μας. 48 Νουόβο». Χρειάζεται νά άναπτύξουμε άκόμη περισσότερο καί νά δόσουμε άκόμη μεγαλύτερες έξουσίες στούς προλετα­ ριακούς θεσμούς τοϋ έργοστασίου πού ύπάρχουν κιόλας. φ. είναι ένα προτσές άνάπτυξης.ήταν μιά καθαρά τυπική μεταρρύθμιση τού δημοκρατικοϋ κράτους καί θα καταλήγαμε σέ μιάν αύξηση τής έξουσίας τής Βουλής των άντιπροσώπων (διά μέσου μι&ς Συντακτι­ κής Συνέλευσης) καί στδ νά άναριχηθοϋν στήν έξουσία οΕ πολύξεροι Αντικομμουνιστές σοσιαλιστές. *Λ’ “Ορντινε 1919. 12 'Ιούλη . 'Η γερμανική καί ή αύστριακή έμπειρία πρέπει κάτι νά μ&ς ϊχουν διδάξει. δέν θά μπορέσει νά έμποδίσει τήν έπανάσταση ν& καταλήξει μ’ Ιναν άθλιο τρόπο σ’ Ινα νέο κοινοβούλιο Απατεώνων. ( ’Ανυπόγραφο. Ή δημιουργία τοϋ προλεταριακοϋ κράτους δέν είναι έν· τέλει μια πράξη ταχυδαχτυλουργική: είναι κι αύτή άκόμη §να γίγνεσθαι. 1. Οί δυνάμεις τοϋ δημοκρατικοϋ κράτους καί τής καπιταλι­ στικής τάξης είναι Ακόμη Αμέτρητες: δέν χρειάζεται γ ί τδ κρύβουμε δτι δ καπιταλισμός διατηρείται είδικά χάρη στδ Ιργο τών συκοφαντών καί τών λακέδων πού Ιχει στήν ύπηρεσία του καί δτι ή προέλευση μι&ς τέτοιος φάρας δέν εί­ ναι βέβαια άγνωστη. Προϋποθέτει μια δουλειά προπαρασκευής. συστηματοποίησης καί προ­ παγάνδας. νά προσπαθήσουμε νά άναπτυχτοΰν παρόμοιοι θεσμοί καί στά χωριά καί τέλος νά καταφέρουμε ώστε οί άνθρωποι πού εί­ ναι σ’ αύτούς νά είναι κομμουνιστές μέ συνείδηση τής έπαναστατικής άποστολής πού Ιχουν νά έκπληρώσουν αύτοί οί θεσμοί. 9).

λίγο νά Απσχτήσουν μιά σαφή καί ξεκάθαρη συνείδηση τής ση­ 49 .Γ ΙΑ ΤΗ Ν ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΔΙΕΘ ΝΗ Στήν προλεταριακή έκδήλωση Αλληλεγγύης για τΙς σο­ βιετικές δημοκρατίες τής Ρωσίας καί τής Ουγγαρίας16. καί τών σιδηροδρομικών τής ’Ιταλίας. Αυτό ύπήρξε μονάχα λάθος Ανθρώπου. σάν Αντίδραση τού Απλού λαού στις κοινωνικές Ιεραρ­ χίες πού δημιουργούν ή καθολική ψηφοφορία καί δ γραφειο­ κρατικός καριεριαμός. Αύτή ή έσωτερική Ανάγκη γιά τήν προλεταριακή ζωή γεννήθηκε στή διάρκεια τού πολέμου καί δημιούργησε στοιχειώδη καί έμπειοικά δργανα αύτοκυβέρνησης. Αποβάλλοντας Από τις ήγετικές θέσεις δρισμένους ανθρώπους. τήν τελευταία στιγμή λιποψύχισαν οί Ανθρωποι πού διευθύνουν τή Γενική Συνομοσπονδία Ε ργα­ σίας τής Γαλλίας καί οί Ανθρωποι πού καθοδηγούν τό Συν­ δικάτο τών Ιταλών σιδηροδρομικών. τής 20 . τό Ακόλουθο πρόβλημα: Πώς Ιγινε δυνατό οί καθοδηγητές τού όργανωμένου προλεταριάτου τής Γαλλία. "Η μήπως υπάρχουν πραγματικά Αντικειμενικές συνθήκες πού εύνόησαν καί κάναν δυνατές τήν προδοσία καί τήν Α­ πιστία καί μπορούν συνεπώς καί στό μέλλον νά ευνοήσουν καί νά κάνουν δυνατό νά συμβούν τά ϊδια. νά Ιχουν διαπράξει μια τόσο σοβαρή πράξη προδο­ σίας καί Απιστίας. δέ θά ξαναγίνουν παρόμοια γεγονότα. "Αν τοποθετήσουμε Ιτσι τό πρόβλημα τότε αύτό γίνε­ ται τό βασικό πρόβλημα τής προλεταριακής έπανάστασης. ’Οφείλουμε λοιπόν να θέσουμε καί να δοκιμάσουμε νά λύσουμε έδώ. IIρό πολλού (Από τό Μάρτη ώς τό Νοέμβρη τού 1917) έχει ιδρυθεί στή Ρωσία τό κράτος τών Σοβιέτ σαν Αντίδρα­ ση τών έργατών τής βιομηχανίας καί τών φτωχών χωρι­ κών. καθοδηγητές πού είναι υπεύθυνοι Απέναντι στις μάζες σύμφωνα μέ μιά ύποχρέωση πού τή συμφώνησαν έλεύθερα. Τό δημοκρατικό καθεστώς τού Κερένσκι Ιπέτρεψε στους μπολσεβίκους κομμουνιστές νά Αναπτύξουν μιάν δλόκληρη συνεχή καί συστηματική δουλειά προπαγάνδας διά μέσου τής ¿ποίας οΐ έργάτες καί οί Αγρότες Ιφτασαν λίγο . ΙΙροβλέπεται δτι.21 ’Ιούλη.

Τό νά προσχωρήσουμε στήν Κομμουνιστική Διεθνή σημαίνει δτι άποδεχόμαστε τήν Ιδέα τοϋ σοβιετικού κράτους καί 2τι άρνούμαστε κάθε κατάλοιπο τής δημοκρατικής Ιδεολογίας άκόμη καί στό έσωτερικό τής τωρινής όργάνωσης τοϋ σο­ σιαλιστικού καί προλεταριακού κινήματος. Ή Κομουνιστι­ κή Διεθνής είναι κιόλας μιά ύπαρκτή πραγματικότητα τής 50 . του Κράτους. ή κακή θέληση μπορεί νά φρενάρει τόν ένθουσιασμό καί νά ύπονομεύσει τήν έπανάσταση. δπως ή άπεργία τής 20 . πραγματοποίησαν τήν άνώτατη αύτονομία τής έργασίας στήν παραγωγή καί στή διανομή τών ύλικών ¿γαθών. Γι’ αύτό σ’ αύτε: τις χώρες τό προλεταριάτο είναι άκόμη ούσιαστικά όργανωμένο μέ τόν κοινοβουλευτικό ή γραφειοκρατικό τύπο καί δχι μέ τό σοβιετικό τύπο. έσωτερικές καί έξωτερικές. "Οσον άφορδ στις χώρες τής Δυτικής Εύρώ-ης. Μιά τέτοια κατάσταση γεγονότων δέν μπορεΐ να συνεχίζεται έπ’ άπειρον χωρίς άπ’ αύτήν νά προέλθουν οδυνηρές καί άναίτιες συμφορές. άλλά ή έπαναστατική όρμή δέν διοχετεύεται στις κατάλληλες γ ι ί τήν έπιτυχία τών στό­ χων μορφές. καθώς καί σ’ δλες τις σχέσεις. Ιχει μόλις άρχίσει στήν ’Ιταλία καί πα­ ρέχει κιόλας ύποσχέσεις στήν ’Αγγλία. μια τέ­ τοια διαδικασία άνάπτυξης τοϋ σοσιαλιστικού καί προλε­ ταριακού κινήματος δέν ίχει ο3τε καν άρχίσει άκόμη στή Γαλλία. ’Αλλά μέ τόν ϊδιο τρόπο. άφοϋ Ιγιναν συστατικά δργανα του προλεταριακού κράτους. ένσωμάτωσαν νέες καί πιό σημαντικές διαχειριστικές λειτουργίες καί τελικά.21 ’Ιούλη τών ’Ιταλών έργατών καί άγροτών πού συνδέονται μέ τό Σοσιαλιστικό Κόμμα καί τή Συ­ νομοσπονδία. Οί έπαναστατικές ζυμώσεις έπιτε-τελοϋνται έδώ δυναμικά. Ή καλή θέληση τών άτόμων μπορεΐ να κατα­ φέρει νά παρθούν έπαναστατικές άποφάσεις.μασίας των νέων θεσμών. Αύτοί οί τελευταίοι άναπτύχτηκαν. Τό νά προσχωρήσουμε στήν Κομμουνιστική Διεθνή ?χει μιά σημασία δλότελα διαφορετική άπό τή σημασία πού εί­ χαν οί προσχωρήσεις στήν Πρώτη καί στή Δεύτερη Διεθνή.

Τό νά προσχωρήσουμε στήν κομμουνιστική Διεθνή ση­ μαίνει κατά συνέπεια νά συνδέσουμε τούς δικούς μας θε­ σμούς μέ τά προλεταριακά κράτη τής Ρωσίας καί τής Ούγγαρίας. στα καράβια καί στίς άγροτικές έττιχειρήσεις. Ή ύπαρξη των δυό προλεταριακών κρατών δίνει στή δράση τών έργατών κι Αγροτών τής Δυτικής Εύρώπης Ινα συγκεκριμένο νόημα: πρέπει νά έμπσδίσουμε τΙς Αστικές κυβερνήσεις να στραγγαλίσουν τις Σοβιετικές Δημοκρατίες. στα όρυχεΐα. Για νά μπορέσουμε νά τα κάνουμε αύτα είναι άνάγκη νά Ανα­ πτύξουμε τΙς λειτουργίες καί νά όργανώσουμε σέ έθνικό καί διεθνές έπίπεδο τούς προλεταριακούς ¿ργανισμού. πού γεννήθηκαν κατά τή διάρκεια τοϋ πολέμου. στά λιμάνια. Μια δραστηριότητα αύτοϋ τοϋ εϊδους δέν μπορεΐ να κα­ θοδηγείται άπό τό Σοσιαλιστικό Κόμμα κι άπό τις έπαγγελματικές ίμοσπονδίες: μπορεΐ νά Ασκείται μόνιμα μονάχα άπό τούς Ιδιους τούς έργάτες καί τούς άγρότες μέσα στα έργοστάσια. Ή κομμουνιστική Διεθνής δέν είναι Ινα γραφειο­ κρατικό διευθυντήριο τών «ήγετών» 117 τών μαζών: είναι ή ιστορική συνείδηση τών μαζών πού Αποκρυσταλλώνεται σ’ ενα πλατύ καί σύνθετο κίνημα όλόκληρου τοϋ διεθνοΰς προ­ λεταριάτου. ΑύτοΙ οί θεσμοί πρέπει νά είναι τόσο όμοιογενεΐς μεταξύ τους στή Δυτική Εύρώπη δσο καί όμοιογενεΐς μέ τά κρατικά δργανα τών 51 .κράτος. Πρέπει νά ύπάρξει λοιπόν Ινα πυκνό δίχτυ προλεταριακών θεσμών πού μέσα στούς κόλπους τους νά έκφράζεται μιά σύνθετη καί καλά διαρθρωμένη ιεραρχία ώστε νά γίνει ίκανή νά Αναπτύξει δλες τΙς σχετικές λει­ τουργίες της στήν ταξική πάλη. Γι’ αύτό είναι Ανάγκη νά δουλέψουμε στό έσωτερικό τής καπιταλιστικής παραγωγικής ζωής ώστε να τή θέσουμε κάτω άπό τόν έλεγχό μας καί νά τήν Ακινητοποιήσουμε στό βαθμό πού ή δραστη­ ριότητα της στρέφεται ένάντια στή Ρωσία καί στήν Ούγγαρία. Πρέπει να όργανώσουμε τό Άντι . στους σιδηροδρομικούς σταθμούς. Ετσι δπως αύτή σήμερα έμφανίζεται στόν έθνικό καί διεθνή χώρο.δημοκρατίας τής Ρωσίας καί τής Ουγγαρίας.

"Οταν θά νικηθεί ή ιμπεριαλιστική Γερμανία καί ένσωματωθεϊ τό σοσιαλδημο­ κρατικό Ράϊχ στό παγκόσμιο οίκονομικο . τό μπλοκάρισμα πού προκαλεΐ τήν πείνα. Τό Αμέτρητο δια­ χειριστικό καί πολιτικό προσονπικό πού δημιουργήθηκε τότε συνεχίζει να υπάρχει καί τώρα: δυναμώνει καί τελειο­ ποιείται καί Αποτελεϊ τό Αποτελεσματικό έργαλεΐο τής ήγεμονίας τής ’Αγγλίας στόν κόσμο. ’Αλλά ή Αλληλεγγύη γιά τούς «Αποκλεισμίνους» δέν μπορεϊ νά έκίηλωθεϊ ιιΐ τις συνηθισμένες μορφές πού αύτή παίρνει στά έπεισόδια τής συνηθισμένης καί καθημερινής πάλης τών τάξεων: ή Αλληλεγγύη λοιπόν πρέπει νά είναι επαναστατική καί νά έκφράζεται μέ μιά μόνιμη δραστηριό­ 52 .πολιτικό σύστη­ μα πού έλέγχεται άπό τόν Αγγλοσαξωνικό καπιταλισμό τότε 6 καπιταλισμός θα ϊχει πραγματοποιήσει τήν ένότητά του καί τότε θά στρέψει δλες του τις δυνάμεις για νά νικήσει τις κομμουνιστικές δημοκρατίες.κομμουνιστικών δημοκρατιών τής Ρωσίας καί τής Ούγγαρί*ς· Κατά τή διάρκεια του πολέμου καί γιά τις άνάγκες τοϋ άγώνα ενάντια στήν ιμπεριαλιστική Γερμανία τά κράτη τής Άντάτ συγκροτήσανε Ιναν Αντιδραστικό όργανισμό πολύ συγκεντρωτικό πού είχε τό κέντρο του στό Λονδίνο ίσον Α­ φορά ΰς οικονομικές λειτουργίες καί στό Παρίσι δσον Α­ φορά τή δημαγωγική του σκηνοθεσία 1®. 01 λαοί τής Ρωσίας καί τής Ούγγαρίας βρίσκονται στήν ίδια κατάσταση πού βρίσκεται ή έργατική μάζα δταν κάνει Απεργία καί στήν όποία οΐ έπιχειρηματίες Αντιπαρατάσσουν τόν Αποκλεισμό τής πείνας γιά νά τούς έξαναγκάσουν νά παραδοθοϋν στήν έξουσία τους. Σ’ αύτό τό σύνθετο καί συμπαγή σχηματισμό τοϋ κα­ πιταλισμού είναι άναγκαίο νά Αντιπαρατάξουμε μιάν έξίσου συμπαγή όργάνωση τοϋ διεθνοϋς προλεταριάτου πού τό συμφέρον του είναι νά ¿μποδίσει τή συντριβή τής Ρωσίας καί τής Ούγγαρίας. Τό πιό Ισχυρό δπλο πού ό καπιταλι­ στικός συνασπισμός στρέφει ένάντια στα δυό προλεταρια­ κά κράτη είναι ό οικονομικός Αποκλεισμός.

καθώς καί τήν έξαγωγή αυ­ τών τών προϊόντων καί τέλος νά έμποδίσει τΙς έξαγωγές τών άποθηκευμένων δπλων καί πυρομαχικών ύστερα Από τήν άνακωχή καί να έπιβάλει να ξαναρχίσουν οί Ανταλλα­ γές μέ τή Ρωσία καί τήν Ούγγαρία. ΑύτοΙ οί τελευταίοι θεσμοί θα συνεχίσουν τό έκπαιδευτικό τους και συντονιστικό τους ίργο στίς πολυάριθμες δραστηριότητες τής προλεταριακής ζωής. Πρέπει να τείνει να έμποδίσει τήν κατα­ σκευή βρισμένων προϊόντων. Αλλά Από καιρό δέν μπορούν να έπαρκέσουν για να πειθαρχήσουν καί να όδηγήσουν όλόκληρο τό κίνημα σέ δλες του τΙς λειτουργίες. τής μέρας τις κομμουνιστικές δυνάμεις.τητα έλέγχου στήν παραγωγή καί στΙς Ανταλλαγές. Αν δέ σήμαινε προσχώ­ ρηση δλης τής προλεταριακής μάζας. Ή προσχώρησή τους στήν Κομμουνιστική Διεθνή δέ θά εί­ χε καμιά σημασία γιά τήν Ιστορία. πέρα Από 53 . Πρόκειται για μιά συνεχή καί συστηματική δραστηριότητα πού πρέπει να Α­ σκείται Από τούς έργάτες καί τούς Αγρότες τής Άντάτ μ! τά κατάλληλα ίργανα. πού ϊχει συνείδηση τής Αποστολής της σά σύνολο καί πού είναι όργανωμένη μέ τρόπο πού νά μπορεϊ νά πραγματοποιήσει αύτή τήν Απο­ στολή. Από τα σπλάχνα τής βιομη­ χανικής ζωής. Νά μάς φέρ­ νει σέ έπαφή μέ τούς Αντίστοιχους θεσμούς τής ’Αγγλίας καί τής Γαλλίας καί Από χαμηλά. Νά τούς συντονίζει σέ τοπική καί έθνική κλίμακα. Πρέ­ πει νά τείνει να περιορίσει (καί κατόπι να εκμηδενίσει) τήν έξουσία τού καπιταλιστή στα έργαλεϊα τής παραγωγής *αΙ τών Ανταλλαγών. πού. πού αύτα δέν μπορεϊ να είναι οδαε τα Σοσιαλιστικά Κόμματα ούτε ο! έπαγγελματικές δμοσπονδίες. Αύτό πρέπει νά είναι τό Αμεσο καθήκον τής Κομ­ μουνιστικής όμάδας τού ’Ιταλικού Σοσιαλιστικού Κόμματος: νά προωθεί δηλαδή τήν Ανάπτυξη τών προλεταριακών έργοστασιακών θεσμών δπου αύτοί ύπάρχουν κιόλας ή νά κά­ νει νά βλαστήσουν δπου δέν έχουν Ακόμη έμφανιστεϊ. Από τΙς πιό βαθειές πηγές τού καπιταλιστι­ κού κέρδους (πού γιά τήν προστασία του καί τόν πολλα­ πλασιασμό του έχουν δργανωθεϊ δλες οΐ λειτουργίες τού δη­ μοκρατικού κοινοβουλευτικού κράτους) νά φέρουν στό φώ.

Στίς χώρες πού είναι άκόμη καπιταλιστικά καθυστερη¡ιένες δπως ή Ρωσία. ατό «Λ ’ ‘Όριηινε Νονόβο». φ. ’Αλλά Ετσι πραγματοποιήθηκε Ενα είδος τράστ (trust) τής βιομηχανίας καί τοϋ έμπορίου. Δέν είναι δυνατόν να κατανοήσουμε τό χαραχτήρα τής τωρινής περιόδου £ν δέ λάβουμε ύπόψη |ΐας αύτά τα φαινόμενα καί τις ψυχολογι­ κές συνέπειες πού προκαλοΟν. 1. 11). 26 ’Ι ­ ούλη. (Άννπ&ρραφο. ΕΡΓΑΤΕ Σ Κ ΑΙ ΑΓΡΟ Τ ΕΣ Κατά τή διάρκεια τοϋ πολέμου καί γιά τΙς άνάγκες τού πολέμου τό Ιταλικό κράτος περίλαβε στίς λειτουργίες του καί τή ρύθμιση τής παραγωγής καί τής διανομής τών ύλικών άγαθών. 54 . θα ύπερασπιστοϋν τις Λαϊκές Δημοκρατίες σέ μιά πρώτη φάση.τήν καλή ή κακή θέληση των «ήγετών». άρ. ή ’Ιταλία. ή Γαλλία καί ή 'Ισπανία. μιά μορ­ φή συγκέντρωσης τών μέσων παραγωγής καί άνταλλαγής καί μια έξίσωση τών δρων έκμετάλλευσης τών προλεταρια­ κών καί μισοπρολεταριακών μαζών πού μέ τή σειρά τους προκάλεσαν έπαναστατικά Αποτελέσματα. ένώ σέ μιά δεύτερη φάση τοϋ γενικοϋ προτσές τής συνειδητοποίησες καί τής έπαναστατικής έξουσίας θά πραγματοποιήσουν τή Διεθνή τών Κομμουνιστικών Δημοκρατιών.

Γι’ αύτδ ό Αγρότης συνέχισε νά 2χει τή νοοτροπία τοϋ δου­ λοπάροικου. πού συνεχίζουν ντε φάκτο τΙς παραδόσεις καί τά προνόμια τού φεουδαλικοϋ καθεστώτος. έπινοώντας νομικές φόρμουλες. μπερδεμένα καί συγκεχυμένα στα πλαίσα ένός συστήματος άμυνας. ένάντια στούς έκμεταλλευτές. Ανάμεσα στούς έργάτες καί τούς Αγρότες. ένός συστήματος άμυνας πού κατά Ινα μεγάλο μέρος Επαιρνε τή μορφή τής κουτοπονηριάς καί τής προσποιητής δουλοπρέπειας. πού ξεσηκώνεται βίαια ένάντια στούς «κυρίους» καμιά φορά. Στή γεωργία 2χουν επιβιώσει οικονομικές μορφές καθαρά φεου­ δαρχικές καί μ. Πράγματι ή μεγάλη γαιοχτησία παραμένει έξω Από τίν έλεύθερο Αν­ ταγωνισμό καί τό σύγχρονο κράτος σεβάστηκε τή φεουδαρχική δπαρξή της. έντελώς έγωϊστικοϋ καί χωρίς καμιά λογική συνέχεια. χωρίς σταθερές συνέπειες κι Αποτελεσματικότητα. άλλά είναι Ανίκανος νά σκεφτει τόν έαυτό του σά μέλος μιας κοινότητας20 (τό Εθνος γιά τούς ίδιοχτήτες καί ή τάξη γιά τούς προλετάριους) καί νά Αναπτύξει μια συστηματική δράση καί Ινα μόνιμο ξεσηκωμό γιά να Αλ­ λάζει τΙς οικονομικές καί πολιτικές σχέσεις τής Ανθρώπ’νης συμβίωσης. κατά συνέπεια. τήν Απαγωγή παιδιών καί γυναικών. Αφού Οά Ιχουν δημιουργήσει τις συνθήκες γιά Ανώτερες μορφές κοι­ νωνικής συμβίωσης. ή ψυχολογία 55 . Ή ψυχολογία των χωρικών ήταν. αιώνιες κι Αμετάβλητες. Έκαναν σύγχιση τής ταξικής πάλης μέ τή ληστεία. δηλαδή μέ πράξεις πού είχαν τή μορφή πρω­ τόγονης τρομοκρατίας. ’Αντικειμενικά. Οι οικονομικοί καί πολιτικοί θεσμοί δέν θεωρούν­ ται σαν ιστορικές κατηγορίες που είχαν Αρχή.καπιταλιστικού κράτους είναι Ακόμη άγνωστη.υπάρχει μια καθαρή διάκριση Ανάμεσα στήν πόλη καί στήν δπαιθρο. τόν έμπρησμό των δασών. Ανεξιχνίαστη: τά πραγματικά συναισθήματα τους έμεναν κρυμμένα. τήν έπίθεση έναντίον τοϋ δημαρχείου. τόν έκβιασμό. σαν Ικείνη τοϋ καταπιστεύματος19. Ιχουν κατόπι ενα προτσές Ανάπτυξης καί τέλος θά διαλυθούν. ’Αντίθετα θεωρούν αύτούς τους θεσμούς σά φυσικές κατηγορίες. Ή ίδέα τοϋ σύγ­ χρονου φιλελεύθερου . τή ζωοκλοπή.ά Αντίστοιχη ψυχολογία. κάτω Από τέτοιες συνθήκες.

Ένώ σάν άτομο ήταν ύπομονετικός κι άντεχε στήν κούραση προκειμένου νά άποσπάσει άπό τή φύση λίγους καί φτωχικούς καρπούς.1 καί των διεφθαρμένων δημοσίων ύπαλλήλων. τό άνεξάρτητο ά­ τομο μιδς χαοτικής άναταραχής. Δέν κατα­ λάβαινε τί σημαίνει όργάνωση.τού άγρότη μπορούσε νά άναχτεΐ σ’ Ινα πολύ μικρό άθροι­ σμα πρωτόγονων αισθημάτων. (γι’ αύτό) καί ή μεγαλύτερη φροντίδα δλης τής ζωής τού ά­ γρότη ήταν να άμύνεται σωματικά άπό τΐ. Γιά τή Ρωσία λοιπόν 6 πόλεμος σήμαινε νά Ιρ56 .κοι­ νοβουλευτικό κράτος άπό τό δποίο ό χωρικός είχε άφεθεϊ όλότελα στή διάθεση των ίδιοχτητών και των μπράβων τους2. δέν καταλάβαινε τί σημαίνει πειθαρχία. καί κατά συνέπεια τά λιγότερο έφοδιασμένα μέ μηχα­ νικά μέσα. ένώ ήταν ικανός γιά άνήκουστες θυσίες στήν οι­ κογενειακή του ζωή. σάν κάτι πού συνέχιζε νά είναι Ινα στοιχείο άναρχίας. πού τό συγκρατοΰσε μο­ νάχα ό φόβος τοϋ χωροφύλακα και του διαβόλου. 'Ωστόσο. χωρίς νομική προσωπικότητα καί χωρίς ήθική άτομικότητα. παγίδες τών στοιχείων τής φύσης καί άπό τις καταπιέσεις καί τΙς κτη­ νώδεις βαρβαρότητες τών ίδιοχτητών καί τών δημοσίων ύ­ παλλήλων. ’Εκείνο πού δέν κατάφερε νά προκαλέσει ή έκβιομηχάνιση μέ τό κανονικό προτσές άνάπτυξής της τό πέτυχε ό πόλεμος. τέσσερα χρόνια χαρακωμάτων καί αίματοχυσίας Ιχουν άλλάξει ριζικά τήν ψυχολογία τών χωρικών. Αύτή ή άλλαγή έπαληθεύτηκε ειδικά στή Ρωσία καί άποτελεΐ Ιναν άπό τούς πιό βασικούς δρους τής έπανάστασης. άντίθετα ήταν άνυπόμονος καί τρομε­ ρά βίαιος στήν ταξική πάλη καί άνίκανος νά θέσει Ινα γε­ νικό σκοπό δράσης καί νά τόν έπιδιώξεί μέ έπιμονή καί συστηματικό άγώνα. νά στρατολογήσουν δλους τούς διαθέσιμους άνθρώπους γιά να άντιπαρατάξουν μεγάλες μάζες ζωντανού κρέατος στά πολε>ακα μηχανήματα τών κεντρικών Αύτοκρατοοιών. Ό άγρότης θεωρούνταν πάντα σάν κάτι πού βρί­ σκεται Ιξω άπό τή δικαιοδοσία τοϋ νόμου. έξαρτημένων άπό τΙς κοινω­ νικές σΐΛ^ήκες πού είχε δημιουργήσει τό δημοκρατικό . δέν καταλάβαινε τί σημαί­ νει κράτος. Ό πόλεμος έσπρωξε τά πιό καθυστερημένα καπιταλιστικά ε9νη.

μέ άδιάκοπες στερήσεις. πρό­ βαλε Ινας πνευματικό. τά αισθήματα έξ’. Τά ψυχολογικά άποτελέσματα τοϋ δτι ζήσανε αύτοί γιά τόσο διάστημα μέσα στίς Ιδιες συνθήκες συλλογι­ κής ζωής στάθηκαν άπειρα καί πλούσια σέ άπρόβλεφτε: συνέπειες. δια­ μορφώθηκε Ινα κοινό πνεϋμα ένωτικό. στήν πε­ ρίπλοκη κατασκευή του. άλλά συγκεκριμένα σάν κράτη καί λαούς. πού διάρκεσε γιά χρόνια καί χρόνια. Έ τσι γεννήθηκαν στό ρωσικό μέτωπο τά Συμβούλια τών άντιπροσώπων τοϋ στρατοϋ. άποστρατεύτηκε καί οί στρα­ τιώτες γύρισαν στούς τόπους τή. κόσμος άπληστος νά καταξιωθεί σέ μόνιμους καί δυναμικούς κοινωνικούς θεσμούς καί μορφές. δπως τό σύμπαν. σάν στρατούς καί μηχανές. σάν πλούτη καί φτώχεια. Ιτσι οί χωρικοί στρατιώτες μπόρεσαν νά συμμετάσχουν ένεργητικά στή ζωή τών Σοβιίτ τής Πετρούπολης. μέσα στή λάσπη και στδ αίμα των χαρακωμάτων. σάν κοινωνικές δυ­ νάμεις καί άδυναμίες. άπδ τδν Βιστούλα ώς τδν Ειρη­ νικό. σήμαινε δηλαδή μιά συγ­ κέντρωση ά^ρώπων. Τά άτομικά κι έγωϊστικά Ινστιχτα άμβλύνθηκαν.θουν σ’ έπαφή άτομα πού πριν ήταν σκορπισμένα σ’ Ινα ύπερβολικά έκτεταμένο Ιδαφος. δουλειάς τους. τής Μόσχας καί τών άλλων βιομηχανικών κέντρων τής Ρωσίας καί Ιτσι άπόχτησαν συνείδηση τής ένότητας τής έργατικής τάξης. δλη ή έ­ κταση τής Αύτοκρατορίας. πού ήταν τά στοιχειώδη δργανα τοϋ κρατι57 . ώστε δταν σιγά . "Ετσι συνέβη.σιγά 6 ρωσικός στρατό. Σέ τέσσερα χρό­ νια. Σφυρηλατήθηκαν άνάμεσά τους δεσμοί άλληλεγγύης πού διαφορετικά μόνο δστερα άπό δεκάδες καί δεκάδες χρόνια ιστορικής πείρας καί άγώνων χωρίς συ­ νέχεια θά είχαν πετύχει νά σφυρηλατήσουν. πει­ θαρχίας: οί χωρικοί άντιλήφτηκαν τό κράτο. σ’ όλόκληρη τή μεγαλοπρέπειά του. μέ τόν άμεσο πάντα κίνδυνο τοΟ θανάτου.σώθηκαν καί σχηματίστηκε Ινα περιβάλον κοινωνική. καί κάτω άπό μιά Ομοιόμορφη καί έξίσου άγρια πειθαρχία. καί στενάχωρα μικρδ δπως τδ χωριό πού γεννήθηκαν. Ιπιανε νά σκεπάζεται άπό Ινα πυκνδ δίχτυ τοπικών Συμβουλίων. ’Αντιλήφτηκαν τόν κόαμο δχι πια σάν Ινα πράγμα άκαθόριστα μεγάλο. στήν άπειρη δύναμή του.

μέ τΙς πλούσιες τεχνικές δυνατότητες καί μέσα πού έχουμε στή διάθεσή μας. διά μέσου μιάς διχτατορίας τοϋ προλεταριάτου πού θά ένσαρκώνεται στά Συ|ΐβούλια τών βιομηχανικών έργατών καί τών φτωχών χωρικών. Οί ιστορικές συνθήκες τής ’Ιταλίας δέν ήταν καί δέν είναι πολύ διαφορετικές άπδ τΙς συνθήκες στή Ρωσία. ’Λλλά Ινας τέτοιος μετασχηματισμός δέν μπορεΐ νά λάβει χώρα σέ καθεστώς ατομικής Ιδιοχτησίας χωρίς νά προκαλίσει συμφορές: είναι άναγκαΐο κάτι τέτοιο νά γίνει μέ­ σα στά πλαίσια ένδς Σοσιαλιστικοϋ κράτους γιά τδ συμ­ φέρον τών άγροτών καί έργατών πού θά συμμετέχουν σέ ν.ομμουνιστικές ένότητες έργασίας. Ή είσαγωγή τών μη­ χανών στή διαδικασία τής παραγωγής συνεπάγεται πάντα βαθειές κρίσεις άνεργίας. Ή καταστροφή τών ζώων έπιβάλλει τήν εισα­ γωγή τών μηχανών. 58 . Ή Ιταλική γεωργία πρέπει νά μετασχηματίσει ριζικά τις διαδικασίες της για νά βγει άπδ τήν κρίση δπου τήν Iριξε δ πόλεμος. Ό βιομηχανικός μετασχηματισμός τής γεωργίας μπορεΐ νά έπιτύχει μονάχα μέ τή συγκατάθεση τών φτωχών χωρικών. Πάνω σ’ αύτή τή νέα ψυχολογία βασίζεται ή κομμουνιστική προπαγάνδα πού Ακτινοβολούσαν οΕ βιομηχανικές πόλεις καί πάνω σ’ αύτή τήν ψυχολογία βασίζονται οΕ κοινωνικές Ιεραρχίες πού Iλεύθερτ.οϋ οικοδομήματος τοΰ ρώσικου λαοϋ. προτάθηκαν καί γίνανε άποδεχτές μέσα άπδ τΙς έμπειρίες τής έπαναστατικής συλλογικής ζωής. Τδ πρόβλημα τής ένοποίησης τής τάξης τών έργατών καί τών αγροτών παρουσιάζεται μέ τούς Γδιους δρους: ή ένοποίηση 6* έπιτευχτεϊ στήν πραχτική τοϋ σοσιαλιστικού κράτους καί θά βασιστεί στή νέα ψυχολογία πού δημιουργήθηκε άπδ τήν κοινή ζωή στα χαρακώματα. έπιβάλλει Ινα γρήγορο πέρασμα στή συγκεντρωτική βιομηχανική καλλιέργεια. πού ξεπερνιοϋνται μέ πολύ άργδ ρυθμό. Σήμερα οΕ συνθήκες έργασίας Ιχουν διαταραχτεΐ άπδ τή βάση τους: ή άγροτική άνεργία είναι κιόλας Ινα άλυτο πρό­ βλημα έπειδή είναι πραχτικά άδύνατη ή μετανάστευση.ν. έξαιτίας τής έλαστικότητας τής άγοράς έργασίας.

είναι τδ σύστημα Ιστορικών συνθηκών μέσα στίς δποϊες θά άποχτήσουν προσωπικότητα. άλλά καί χωρίς νά δνειροπολοϋν ύπερβολικά έξαιτίας μερικών εύκολων έπιτυχιών.Οί βιομηχανικοί έργάτες καί οί φτωχοί χωρικοί είναι ύ δυό δυνάμεις τής προλεταριακής έπανάστασης. Αύτό πρέπει νά τδ καταλάβουν οί «ήγέτες» τού προλεταριακού καί σοσιαλιστικού κινήματος. δπου οί έργάτες τής γής θά έκπαιδεύονταν σέ μιά δργανική άντίληψη τής ταξικής πάλης καί στήν άνχγκαία 59 . άνατρέποντας μέ τήν δρμή του τά έμπόδια ή πο­ λιορκώντας τα μέ τΙς άνθρωποθάλασσές του. ένώ ή παραμονή τής άτομικής ίδιοχτησίας σημαίνει τδ μόνιμο κίνδυνο νά συνθλιβοϋν καί νά τά χάσουν δλα. Στις καθυστερημένες συνθήκες τής προπολεμικής καπι­ ταλιστικής οικονομίας δέ στάθηκε δυνατό νά άναδειχτοϋν καί νά άναπτυχτοϋν πλατειές καί δυνατές δργανώσεις άγροτών. άξιοπρέπεια καί κουλτούρα καί μέ τις δποϊες θά γίνουν δημιουργικό πνεύμα προόδου καί όμορφιδς. Γι’ αύτούς είδικά 6 κομμουνισμός Αντιπροσωπεύει μια ζωτική άνάγχη: δ έρχομός του σημαίνει τή ζωή καί τήν έλευθερία. τά σιδερένια τάγματα του προλεταριακού στρατού πού προ­ χωρεί. ΑύτοΙ είναι ή σπονδυλική στήλη τής έπανάστασης. 'Ο κομμουνισμός είναι δ πολιτισμός τους. Καί είναι άνάγκη νά καταλά­ βουν δτι είναι κατεπεϊγον τδ πρόβλημα τοϋ νά δόσουν σ’ αύτή τήν άκαταμάχητη δύναμη τής έπανάστασης. Κάθε έπαναστατική δουλειά Εχει πιθανότητες καλής Εκ­ βασης μονάχα στό βαθμό πού βασίζεται στις άνάγκες τής ζωής τους καί στις άπαιτήσεις τής κουλτούρας τους. άποτελοϋν τή συνέχεια τοϋ έπαναστατικοϋ ένθουσιασμοϋ καί έκφράζουν τή σιδερένια θέλη­ ση νά μήν άποδεχτοϋν τούς συμβιβασμούς καί νά συνεχίσουν άμείλιχτα τδ δρόμο τους μέχρι τήν δλοκλήρωση τών στό­ χων τους χωρίς νά άπσγοητίύονται άπδ τΙς έπιμέρους καί περαστικές άποτυχίες. Γι’ αύτό αύτοί άποτελοδν τδ στοιχείο πού δέ λυγάει. τήν κατάλ­ ληλη μορφή στή κατακερματισμένη ψυχολογία της. πού τά κατα­ τρώγουν καί τά διαβρώνουν μέ ύπομονετική δουλειά καί ά­ καταμάχητες θυσίες. άκόμη καί τή φυσική τους ζωή.

Μέ δεδομένες τις πραγ•ιατικά Αντικειμενικές συνθήκες τής Ιταλικής κοινωνίας στήν έπανάσταση θά εΓναι πρωταγωνιστές οί βιομηχανικές πόλεις μέ τις συμπαγείς καί δμοιογενεΐς τους μάζες τών βιομηχα­ νικών έργατών. ’Αλλά μονάχα μέ τις δυνάμεις τών βιομηχανικών έργατών ή έπανάσταση δέ θά μπορέσει νά έπιβληθεϊ σταθερά καί σέ πλάτος: είναι Ανάγκη νά συνδεθεί ή ύπαιθρος μέ τήν πόλη καί νά δημιουργηθούν στήν ύπαιθρο δργανώσεις τών φτω­ . ΕΓναι Ανάγκη κατά συνέπεια νά δόσουμε τή μεγαλύτερη προσοχή στή νέα ζωή πού ή καινούργια μ«ρφή τής ταξικής πάλης δημιούργησε στδ έσωτερικδ τού έργοστασίου καί στδ προτσές τής βιομηχανικής παραγω γής. άν δέ γίνε: 5υνχτό νά συνδεθοΰν ¿λα τά άτομα σέ δργανα τής νέας συλ­ λογικής ζω ής.μόνιμη πειθαρχία γ ιά τήν Ανοικοδόμηση τού κράτους ύστερα άπό τήν καταστροφή τού καπιταλισμού. Ή κομμουνιστική έπανάσταση είναι ουσιαστικά Ινα πρό­ βλημα δργάνωσης καί πειθαρχίας. "Ετσι δργανωμένοι οί χωρικοί θα γίνουν Ινα στοιχείο τάξης καί προόδου. έξαιτίας τών Ανή­ κουστων παθημάτων πού τούς περιμένουν καί πού δσο πάνε θά γίνονται καί πιδ φριχτά. στή λειτουργία καί στήν πρα χτική τών ό­ ποιων οί καταχτήσεις μπορούν v i μονιμοποιηθούν καί οί έμπειρίες μπορούν να Αναπτυχτούν. έγκαταλειμένοι στή μοίρα τους καί μέ τήν Αδυναμία πού Ιχουν να Αναπτύξουν μια συστηματική καί πειθαρχημένη δραστη­ ριότητα.πλάϊ στα λασπωμένα κι αίματοβαμένα χ α ­ ρακώματα — μπορούν να πάνε χαμένες. 01 πνευματικές καταχτήσεις πού πραγματοποιήθηκαν στή διάρκεια τού πολέμου καί οί κομμουνιστικές έμπειρίες πού συσωρεύτηκαν στα τέσσερα χρόνια τής αιματοχυσίας — αιματοχυσία που τήν ύποστι^ανε συλλογικά μέ τό v i βρί­ σκονται πλάι . ’Αλλιώς. αυτοί θα πέσουν σέ μια Αποσυνθετική Αναταραχή καί σέ μια χαοτική Αναρχία. να όλοκληρωθούν καί νά κατευθυνθούν συνειδητά στήν έπίτευξη ένδς συγκεκρι­ μένοι ίστορικοϋ σκοπού. άπό τά πιδ ύξυμμένα πάθη μέχρι καί τις πιδ ώμές βαρβαρότητες.

12). πρέπει νά άξιοποιηθεϊ γ ιά νά άναπτύξουμε στήν δπαιθρο μ ιά πλατεία δραστηριότητα προπαγάνδας πού νά διαλύσει τΙς δυσπιστίες καί τΙς μνησικαικίες. στις Οποίες θα μπορέσει νά βασιστεί τό Σοσια­ λιστικό κράτος γ ια να άναπτυχτεΐ καί διά. γ ια να εισαγάγουν άκριβώς τήν άναγκαία δραστηριότητα πού άπαιτείται γ ιά νά προκαλέσουν τήν έμφάνιση καί τήν άνάπτυξη τών νέων θεσμών πού θα ένσαρκώσουν στό κομ­ μουνιστικό κίνημα οί πλατειές δυνάμεις τών έργατών τής *Ρ)ί· ('Ανυπόγραφο «Λ' 'Όρντινε Νσηόβο». φ. Στήν ’Ιταλία αύτή ή δουλειά. μέσου τών όποίων θα γίνει δυνατό στό Σοσιαλιστικό κράτος νά προω­ θήσει τήν είσαγωγή τών μηχανών καί νά καθορίσει τό με­ γαλειώδες προτσές μετασχηματισμοί! τή ς άγροτικής οικο­ νομίας. 1. Αύτές οί Αγροτικές μάζες πρέπει νά. είναι λιγότερο δύ­ σκολη άπό δσα φανταζόμαστε: στή διάρκεια τοΟ πολέμου μπήκανε στή βιομηχανία τής πόλης τεράστιες μάζες άγροτικοΰ πληθυσμού στόν όποιο πληθυσμό γρήγορα άπλωσε ρίζες ή κομμουνιστική προπαγάνδα. αξιοποιώντας τή βαθεια γνώση τής άγροτικής ψυχο­ λογίας πού Ιχουν καί τήν έμπιστοσύνη πού άπολαβαίνουν. 2 Αύγούαχου 1919. 61 .χώ ν χωρικών. χρησιμοποιη­ θούν. Αύτός ό πληθυσμός πρέπει να χρησιμοποιηθεί σάν συγκολλητική δ λ η 22 άνάμεσα στήν πόλη καί στήν δπαιθρο.

μέ τίς μεθόδους καί τούς τρόπους πού τής ταιριάζουν. τής έργατικής τάξης.Η Α Ν Α Π ΤΤ Ξ Η ΤΗ Σ Ε Π Α Ν Α Σ Τ Α Σ Η Σ Οί βασικές θέσεις τής Κομμουνιστικής Διεθνούς μπορούν να συνοψιστούν στά έξής: 1) Ό Παγκόσμιος Πόλεμος τού 1914 . δπου τήν σπρώχνουν οί παθια­ σμένες καί παράφρονες δυνάμεις τής Ιδιοχτήτριας τάξης. γ ιά ν& σταματήσει τή διαδικασία διάλυσης τού πολιτισμένου κόσμου24 καί νά βάλει τίς βάσεις γιά μιά νέα τάξη πραγμάτων. Οί συνθήκες πού δημιούργησε δ πόλεμος (ύπερβολική Εξάντληση τών οικονομικών πόρων πού μπο­ ρούν νά ικανοποιήσουν τΙς στοιχειώδεις άνάγκες τής συλλο­ γικ ή ς καί άτομικής ζω ής.18 άποτελεΐ τή φοβερή Ιπιβεβαίωση έκείνης τής στιγμής τού προτσές Ανάπτυξης τής σύγχρονης ιστορίας πού δ Μάρξ είχε συνοψί­ σει στήν Εκφραση: ή καταστροφή τού καπιταλιστικού κό­ σμου. δέ μάς προτείνεται23. δπου θά γίνει δυνατή μιά Επανάληψη τών κοινοφελών δραστηριοτήτων καί μιά ζω τική. Κ αί μπορβΖ νά τδ κάνει αύτό ή έργατική τάξη μονάχα άν όργανωθεϊ σέ κυρίαρχη τάξη γ ιά νά έπιβάλει τή δική της διχτατορία στδ πολιτικδ καί βιομηχανικό πεδίο. 1) Μόνο ή έργατική τάξη μπορει νά σώσει τήν ανθρώ­ πινη κοινωνία άπδ τήν άβυσο τής βαρβαρότητας καί τής οικονομικής καταστροφής. 3) Ή προλεταριακή Επανάσταση μάς έπιβάλλεται. άποικιακή ύποδούλωση δλων τών χ ω ­ ρών τού κόσμου στδν Ά γγλοσαξωνικδ καπιταλισμό καί συγκέντρωση στά Εθνικά πλαίσια τών πολιτικών δυνάμεων τής Ιδιοχτήτριας τάξης) μπορούν νά Επιτρέψουν τίς παρα­ κάτω μόνο διεξόδους: — ή τήν κατάχτηση τής κοινωνικής Εξουσίας άπδ μέρ&υ. συγκέντρωση των μέσων παρα­ γ ω γή ς καί διεθνών άνταλλαγών στα χέρια μιας μικρής δράκας κατεχόντων. Ενεργητική καί γρήγορη Εκτίναξη πρός άνώτερες μορφές παραγω γής καί συμβίωσης .

Αγροτική έπιχείρηση. Αντίθετα Από δτι βεβαιώνεται στδ πρόγραμμα τοϋ ’Ιταλικού Σοσιαλιστικού Κόμματος πού έγκρίθηκΐ <πή Γένοβα τδ 1892. πόλη. Ιθνος) μέ στροφή στή δι ιπαιδαγώ γηση τών μαζών στήν αότοκυβέρνηση ταυτόχρονα στδ πολιτικό καί στδ βιομηχανικό πεδίο. δη­ λαδή να έκφραστεΐ τδ προλεταριακό κίνημα μέ τις πιο κα­ τάλληλες μορφές καί τρόπους. Τούς παραπάνω δρους πρέπει νΑ τούς κατανοήσουμε σάν Ανχγ- 63 . θα Αναπτυχτεί κάτω Από τούς παρακάτω δρους: 1) Οργάνωση τών έργατών και Αγροτών κατα ένότητα παραγω γής (έργοστάσιο. συνενώνοντάς τες σ’ Ινα νέο τύπο κράτους (τα κράτος τών Συμβουλίων τών έργα­ τών καί Αγροτών). Κ αί σημαίνει έπίσης δτι «ή δράση και ή δύ­ ναμη τοϋ προλεταριάτου». για τί είναι τδ Αποτέλεσμα τών συγιοεκριμένων έμπειριών πού Απόχτησαν οί έργάτες τής Ρωσίας. έπαρχία. Αότές είναι οί βασικές Ανανεώσεις πού πρέπει νά γ ί­ νουν στδ πρόγραμμα τοϋ 1892. Τ δ να προσχωρεί λοιπόν κανείς <πήν Κομμουνιστική Διεθνή σημαίνει δτι έχει πειστεί γ ιά τήν κατεπείγουσα Ανάγκη ν ϊ δργανωθεΐ ή δικτατορία τοϋ προλεταριάτου. χωριό. Αυστρίας καί Γερμανίας στήν προσπάθειά τους νΑ πραγματοποιήσουν τήν έπανάσταση.πο­ λιτικού Αστικού συστήματος. 2) ’Ανάπτυξη Από μέρους τών κομμουνιστικών στοι­ χείων μι&ς δραστήριας. συστηματικής κι Αδιάκοπης προπα­ γάνδας μέ σκοπό να καταχτήσουν γρήγορα τις έξουσίες αυ­ τών τών προλεταριακών δργανισμών. έπειδή τδ προλεταριακό πο­ λιτικό σύστημα ΑποτελεΙ μιά κανονική κι άναγκαία φάση τής ταξικής πάλης πού διεξάγουν οί έργατικές καί Αγρο­ τικές μάζες. Ο ύγγαρίας. πού ΘΑ ένσαρκώνει τή δικτατορία τοϋ προλεταριάτου δστερα Από τή διάλυση τού οίκονομικο .— ή τό θάνατο Απο άσιτία κι έξΑντληση ένδς «ιεγάλου μέ­ ρους τών έργατών — ή μιλ μακρόχρονη έρήμωση μέ τόν Αποδεκατισμό τής κοινωνίας μέχρίς δτου Αποκατασταθεί ξανα μιά καινούρ­ γ ια σχέση Ισοροπίας Ανάμεσα στήν παραγω γή σέ καπιτα­ λιστικό καθεστώς καί <πή μάζα τών καταναλωτών.

ένώσεις κατά βιομηχανία: δμοσπονδία καί ένώσεις γ ιά δλόκληρη τήν τοπική ή έθνική πα ραγω γή : Έ ρ γα τικδ Κέντρο καί Γε­ νική Συνομοσπονδία Ε ρ γ α σ ία ς). έξαιτίας τής ίδιας του τής φύσης -ού είναι ούσιαστικά άνταγωνιστική. άφοΰ κατάφερε νά περιορίσει τήν παντοδυνα­ μία καί τήν αύθαιρεσία τής καπιταλιστικής τάξης.καστικές συνέπειες τής βιομηχανικής άνάπτυξης τής π α γ ­ κόσμιας καπιταλιστικής παραγω γή ς — άφοδ ίχουν κιόλας πραγματοποιηθεί άπδ τούς έγγλέζους και άμερικανούς έργάτες — άνεξάρτητα άπδ τΙς παλινδρομήσεις τών γενικών πολιτικών περιστάσεων (στρατιωτική ήττα κ λ π . δηλαδή τών Ιργατών καί άγροτών. Ή συγκεκριμένη έπαναστατική πείρα τής διεθνούς ίργατικής τάξης μπορεϊ νά συνοψιστεί στίς παρακάτω θέσεις: 1) Ή δικτατορία τού προλεταριάτου. πού δημιουργήθηκ£ γ ια να ¿ργανώσει το συναγωνισμό κατά τήν πώληση τού έμπορεύματος έργασίας.ομ|ΐουνιστικά τήν παραγω γή καί νά ένσαρκώσει τή δικτατο­ ρία το3 προλεταριάτου. Αύτή ή δργάνωση θα συνεχίσει νά πραγματοποιεί αύτή τήν άποστολή τόσο στή διάρκεια τής δικτατορίας τού προλεταριά­ του δσο καί στήν κομμουνιστική κοινωνία. λειτουργώντας σαν τεχνικδς ¿ργανισμός πού συνθέτει τά άντίθετα συμφέ­ 64 . έπιβάλλοντας τήν άναγνώριση τών δικαιωμάτων τών καταπιεζομένιον στα ζητή ματα τού ώραρίου καί τών μισθών.). πρέπει νά τούς κατανοήσουμε δηλαδή σ&ν κανονική άντανάκλαση τής πάλης τών τάξεων στίς χώρες πού έχουν τήν πιδ ίντονη καπιταλιστική ζω ή. 2) Τ δ τωρινδ σύστημα όργάνωσης τής προλεταριακής τάξης (ένώσεις κατά έπαγγέλματα: συνδικάτα. δέν είναι κατάλληλο νά διαχειριστεί ν. Ή δργάνωση κατά έπά γγελμα στάθηκε Ινα άποτελεσματικδ δργανο δμυνας τών έργαζομένων. πού ίχ ε ι γ ιά άποστολή νά θεμελιώσει τήν κομμουνιστική κοινωνία καταργών­ τας τΙς τάξεις καί τΙς άθεράπευτες συγκρούαεις τής κα πι­ ταλιστικής κοινωνίας. είναι ή πιδ έντονη στιγμή στή ζωή τής όργάνωσης τής τάξης τών έργαζομένων.

4) Μόνο μ’ αότό τόν τύπο όργάνωσης θά μπορέσουμε νά έπιτύχουμε νά συνειδητοποιήσουν οί ένότητες έργασίας δτι Ιχουν τήν Ικανότητα νά παράγουν καί νά Ασκοϋν τήν κυρι­ αρχία τους (ή κυριαρχία πρέπει νά είναι μία λειτουργία τής παραγω γής) χω ρίς νά Ιχουν τήν Ανάγκη τοϋ καπιταλιστή καί μιας Αόριστης Αντιπροσώπευσης στήν πολιτική έξουσία.ροντα Ανάμεσα στις διάφορες κατηγορίες έργασίας καί πού ένοποιεΐ σέ έθνικό καί διεθνές έπίπεδο τά μέσα κομμουνι­ στικής άμοιβής. πού θά έκλέγεται στούς χώρους έργασίας. Αύτή ή ένότητα ύπάρχει Ακόμη καί σήμερα στά έργατικά κέντρα καί στή Συνομοσπονδία. δέν μπορεΐ νά είναι παρά μονάχα Ινα σύστημα Συμβουλίων. έπειδή θά βασίζεται στή δημιουργική δραστηρι­ ότητα πού συναδελφώνει τΙς θελήσεις καί κάνει κοινά τά συμ­ φέροντα καί τά αισθήματα τών παραγω γώ ν. έπειδή θά προκύπτει Από τό Αρμονικό καί καλοδεμένο σύστημα τοϋ βιομηχανικοϋ προτσές στή ζωντανή άμεσότητά του. κα­ θώς καί τούς πληρωμένους Ανθρώπους του στή βιομηχανική έξουσία καί στήν εύθύνη τή ς παραγω γής καί κατά συνέπεια δτι μπορεΐ να Αντικαταστήσει δλους τούς παραπάνω στή δια­ δικασία δημιουργίας τής Ιστορίας. άλλά είναι χω ρίς πραχτική Αποτελεαματικότητα γ ιά τΙς μάζες. πού θα Ασκεί τήν κοινωνική έξουσία στον κομμουνισμό καί πού θα ένσαρκώνει τήν προλεταριακή δικτατορία. Ασυνεχή καί Ανοργάνωτη έπαφή μέ τά κεντρικά γρ α­ φεία καί τΙς ήγετίκές προσωπικότητες. . Στούς χώρους έργατ σίας Αντίθετα αύτή ή ένοποίηση θά γίνει Αποτελεσματική καί μόνιμη. έπειδή πρόκειται γ ιά άπλή. Δηλαδή νά συνειδητοποιήσουν οί παραγω γοί δτι ή όργανωμένη κοινότητά τους μπορεΐ νά Αντικαταστήσει τόν ίδιοχτήτη στή γενική διαδικασία τής παραγω γή ς ύλικών Αγαθών. θά Αρθρώνεται μέ ευέλικτο τρόπο ώστε να συνδέεται μέ τό προτσές βιομηχανικής καί Αγροτικής π α ­ ραγωγής καί θά συντονίζεται καί κλιμακώνεται σέ τοπικό καί έθνικό έπίπεδο μέ τρόπο πού νά πραγματοποιεί τήν ενότητα τής έργατικής τάξης πάνω άπό τΙς διαιρέσεις πού δημιουργεί ό καταμερισμός τής έργασίας. 3) Ή όργάνωση τών έργαζομένων.

τήν έλευθερία καί τον κομμουνι­ στικό πολιτισμό. 6) Ζώντας μέσα στίς παραγω γικές κοινότητες. μέ 66 . Αότά τά κόμματα ίχουν εισβάλει στήν πιάτσα καί ξεκουφαίνουν τήν έκλογική π ε ­ λατεία μέ τήν κενή καί χω ρίς νόημα φρασεολογία τους. περιφέρειες. πού θα συνδέονται καί θα συνενώνονται μέ Ενα πυκνό δί­ χτυ άμοιβαίων σχέσεων (πού θά ίχ ε ι γ ια σκοπό του τήν προ­ στασία δλων τών δικαιωμάτων καί συμφερόντων πού π η γ ά ­ ζουν Από τήν έργασία) θά δδηγήσει στήν κατάργηση του Αν­ ταγωνισμού καί τής ψεύτικης έλευθερίας. 7) Τό κομμουνιστικό κόμμα δέν μπορεΐ νά 6χει Αντίπα­ λους στό φιλικό κόσμο τής έργασίας. Ή Αντικατάστα­ ση τών Ατομικών ίδιοχτητών Από τΙς παραγω γικές κοινότη­ τες. δημιουργώντας τις βάσεις γ ια τήν όργάνωση. αυτόματα σ’ 2να έπίπεδο Αρχών στενά συνυφασμένων μέ τις σχέσεις παραγω γή ς καί Ανταλλαγής. ίθνος). συγκροτώντας τό σύστημα των Συμβουλίων. θ ά έξαφανιστοΰν γρήγορα Από τήν ψυχολογία τού μέσου προλετάριου δλες οί μυθικές. οι «Αληθινοί» σοσιαλιστές (πα­ λαιοί πολεμιστές. πού είναι ή σταθε­ ρή μαγιά τού έπαναστατικού ένθουσιασμοΰ. πράγμα πού μπορεΐ νά γίνει μέ τό να συνδυαστούν κατά τοπικά συμ­ φέροντα ή κατά βιομηχανικούς τομείς στά πλαίσια μιάς έδαφικής ένότητας παραγω γή ς (έπαρχίες. μέ ιδιότροπες καί χαοτικές τά σ εις). μικροαστοί καί 8λα τά Ανήσυχα πνεύματα τά άπληστα γ ιά δποιοδήποτε νεωτερισμό) καί οί άτομιστές αναρχικοί (θορυβώδεις κλίκες Ανικανοποιήτων κενόδοξων. Στήν τωρινή περίοδο τής ταξικής πάλης Ανθίζουν τά ψευτοεπαναστατικα κόμμα­ τα : οΐ χριστιανοί σοσιαλιστές (πού βρίσκουν εδκολη λεία μέσα στίς Αγροτικές μά ζες). οΐ έργαζόμενοι θα είναι σέ θέση νά έκφράσουν τήν θέλησή τους δσον Αφορά τήν έξουσία.5) Οί ένότητες έργασίας θα πρέπει νά συνενωθούν καί νά δημιουργήσουν άνώτερου έπιπέδου όργανισμούς. θρησκευτικές καί μικροαστικές Ιδεολογίες για τί θά σταθεροποιηθεί γρήγορα καί μόνιμα ή κομμουνιστική ψυχολογία. τής πεισματικής έπιμονής στή σιδερένια πειθαρχία τής έργασίας καί τής Αντίστασης ένάντια σέ κάθε Ανοιχτή ή συγκαλυμένη έπίθεση τού παρελθόντος. ούτοπιστικές.

Καί τό χάος. Αλλά μέσα στήν κοινότητα Εργασίας καί μπροστά στή μη­ χανή τής όποίας είναι σκλάβοι σήμερα καί πού πρέπει νά μετατραπεϊ σέ δική τους σκλάβα. άλλα μια διαλεχτική διαδικασία Ιστορικής Ανάπτυ­ ξης. 13 Σεπτέμ­ βρη 1909.τις τερατολόγες κι άνεύθυνες ύποσχέσεις τους. 1. είναι μια κομμουνκπική κατάχτηση. 18). Κάθε Συμβούλιο τών βιομηχανικών έργατών ή τών Α­ γροτών πού γεννιέται γύρω άπό μιά ένότητα Εργασίας είναι Ενα σημείο Εκκίνησης αύτής τής Ανάπτυξης. ενα Απατηλό όνειροπόλημα25. 8) Ή Επανάσταση δέν είναι μια ταχυδαχτυλουργική πράξη. νά Εκφράσουν τήν κοινωνική τους θέληση. Τό νά προωθούν τήν Εμφάνιση και τόν πολλαπλασιασμό τών Συμβουλίων τών έργατών καί τών άγροτών. Λ ' “Ορντινε Νονόβο». μέ θορυβώδεις πράξεις Εξαψης τών πιδ χαμηλών λαϊκών παθών καί τού πιό στενοί) Εγωισμού τους. Αύτά τα κόμματα δέν Εχουν καταλά­ βει τίποτα γιά τούς Εργαζόμενους καί γ ιά τό 4ν αύτοί θα πρέ­ π ει. νά ποιό είναι τό τωρινό καθήκον τών κομμουνι­ στών. πού γενοβολοΟν χω ρίς σταματημό οί μεγάλες μάζες τών Εργαζομένων θα προκαλέσει τή βίαιη σύγκρουση τών δυδ τάξεων καί τήν Επιβολή τής δικτατορίας τοϋ προλεταριάτου. Ή Επίσπευση αύτής τής καινούργιας άνθισης Εξουσι­ ών. τό να καθορίζουν σ’ αύτά τήν μεταξύ τους σύνδεση -/αΐ τήν όργανική συστηματοποίησή τους — μέχρι και τήν Ενοποίησή τους σέ Εθνικό Επίπεδο καί τή συγκρότησή τους σέ Ενα γενικό συνέδριο — και τό να Αναπτύσσουν μιάν Εν­ τατική προπαγάνδα γ ιά νά καταχτήσουν τήν πλειοψηφία τών Συμβουλίων. ('Ανυπόγραφο. φ. 67 . ενας Ασαφής μύθος. Έ ά ν δέ στηρίξουμε τΙς βάσεις τού Επαναστατικού προτσές στό Εσωτερικό τής παραγω γικής ζω ής ή Επανάσταση θα παραμείνει μια στείρα πρόσκληση στή θέληση τών Εργαζομέ­ νων. ή άνεργία καί ή πείνα θά καταβροχθί­ σουν καί θ& Εξουδετερώσουν τΙς καλύτερες καί πιό ρωμαλέες προλεταριακές δυνάμεις. ή άναρχία. δχι π ια μέσα στή βαβούρα καί τή σύγχιση τού κοινοβουλευτικοί) παζαριοϋ.

έπαγγέλματα Αλ­ λων έργοστασίων τής πόλης καί τής γύρω περιοχής καί άπό τήν Αλλη οί ίδιοχτήτες καί οί κατευθυνάμενοι άπ’ αύτούς πράχτορες. Γ ι’ αύτδ καί μπορέσαμε νά συνενοηθούμε τόσο γρήγορα. Ξέρουμε δμως δτι αύτή ή δίουλειά μας είχε κάποια Αξία στό βαθμδ μόνο πού ικανοποιούσε κάποια Ανάγ­ κη. μάζεψε καί περιέγραψε τά Αποτελέσματα τής πείρας τών Αλλων χωρών μέ σκοπό νά προμηθέψει τά στοιχεία γ ιά τή μελέτη τής πραχτικής £φαρμογής του. Αλλά ταυτόχρονα. δηλαδή στδ βαθμό πού μάς βοήθησε νά συγκεκριμενο­ ποιήσουμε τις έπιδιώξεις μας πού βρίσκονταν σέ λανθάνουσα κατάσταση στή συνείδηση τών έργαζομένων μαζών.Π Ρ Ο Σ ΤΟ ΤΣ ΤΟΜΕΑΚΟΤΣ Ε Π ΙΤ ΡΟ Π Ο Τ Σ ΤΩΝ ΕΡΓΟ ΣΤΑ ΣΙΩ Ν ΤΗ Σ F U T CENTRO Κ ΑΙ BR EV ETTI Σύντροφο:. ’Εμείς ξέρουμε δτι γ ιά νά δημιουργηθεΐ αύτό τδ κίνημα ή έφημερίδα μας δέν 2χει κάνει λ ίγα. . παρατηροϋν αύτό τδ κίνημα μέ ένδιαφέρον πού δλοένα μεγαλώνει καί Αναρωτιούνται καί ρωτούν καί σάς γ ιά νά μάθουν ποιδς μπορεΖ νά είναι δ σκο­ πός στον όποΖο άποβλέπετε καί ποιό τδ πρόγραμμα πού ή τουρινέζικη έργατική τάξη Ιχ ει σκοπό νά πραγματοποιήσει. Ή νέα μορφή πού προσίλαβε ή έσωτερική έπιτροπή στδ έργοστάσιό σα. Ά π ό τή μιά προσπάθησαν να σάς μιμηθοϋν τά. γ ι’ αύτδ καί μπορέσαμε να περάσουμε άπό τή συζήτηση στήν πρ α γ ­ ματοποίηση τόσο γρήγορα. μ’ άλλα λόγια οί δργανωτές τών μεγάλων βιο­ μηχανικών έπιχειρήσεων. Μ* αύτό τδ πρόβλημα καταπιάστηκε δχι μόνο άπδ γενική καί θεωρη­ τική Αποψη.ς μέ τό διορισμό ταμεακών έπιτρόπων καί οί συζητήσεις πού προηγήθηκαν καί Ακολούθησαν αύτή τή μεταβολή δέν πέρασαν Απαρατήρητες οδτε στό χώρο τών έργατών οδτε στδ χώρο τών έργοδοτών στό Τουρίνο.

μορ­ 69 . Εκείνη τήν άλήθεια πού οί άνθρωποι τής μελέτης Εχουν προβλέψει. ή δργάνωση κατά Εργοστάσιο. βρίσκεται πιστεύουμε στα ίδια τα πράγμχτα. Κάθε μέρα δ έργάτης τοΰ έργοστασίου καί δ χωρικός τής ύπαίθρου. δηλαδή είναι μιά άμεση συνέπεια τοΟ βαθμοΟ δπου Εχει φτάσει στήν άνάπτυξή του δ κοινωνικός καί οικονομικός ορ­ γανισμός πού βασίζεται στήν άτομική Ιδιοποίηση των μέ­ σων παραγω γής καί άνταλλαγής. καθώς παρατηρούν τα γεγονότα αύτής τής περιόδου τής Εστορίας τής Ανθρωπότητας πού δείχνουν δτι: Εχουμε φτάσει στό σημείο πού άν θέλει ή έργατικ ή τάξη νά μή λιποταχτήσει άπό τήν άποστολή της νά Ανοικοδομήσει.ή θίση τών διευθυντών τής σημερινής κοινωνίας. οί τόποι έργασίας. νιώθουν μέ λιγότερο ή περισσότερο άμεσο τρό­ πο.Ή άνάγκη στήν δποία Εχει τήν καταγω γή του τό κίνη­ μα άνανέωσης τής δργάνωσης των Εργατών.τι Εχει σχέση μέ τά δικά της ζητήμα­ τα καί τή θέλησή τη ς. άνανέωση πού άρχίσατε Εσεϊς. καί άπό αύτό προχωρούν. δ Εγγλέζος μι­ ναδόρος καί δ ρώσος μουζίκος*5. Ετσι καί σήμερα πού άρχίζουν π ιά νά σκιαγραφοΰντα: καί όλοένα πιό σταθερά νά καταχτούν τά μυαλά τών Εργατών ιδέες γ ιά τήν άνασυγκρότηση τού κόσμου άπό μέρος τους είναι Ε­ πόμενο νά προβάλλει δίπλα καί σέ ύποστήριςη τής Οργάνω­ σης κατά Επαγγέλματα. δπου οί παραγω γοί ζοϋν καί έργάζονται άπό κοινού. διαισθάνονται μέ λιγότερο ή περισσότερο σίγου­ ρο τρόπο. πρέπει νά άρχίσει νά δργανώνεται μέ τρόπο θετικό καί κατάλληλο γ ιά τό σκοπό πού Επιδι­ ώκει. γ ιά τήν οικονομική βελτίωση κα ί τήν άμεση πειθαρχία. Κ αί Εάν είναι άλήθεια δτι ή νέα κοινωνία Οά βασίζε­ ται στήν έργασία καί στό συντονισμέ τών Ενεργειών τών παραγω γώ ν. θα είναι αδριο τα κέντρα τοΰ κοινωνικού όργανισμού καί θα πρέπει νά πάρουν . δλοι οί Εργαζόμενοι δλου τοϋ κόσμου. καταχτώντας ολοένα καί μεγαλύτερη σιγουριά. "Ο πως στα πρώτα χρόνια τής Εργατικής πάλης ή δργάνωση κατά Επαγγέλμα­ τα ήταν έκείνη πού καλύτερα προσφερόταν γ ια τούς σκο­ πούς τής άμυνας καί τις άνάγκες τών άγώνων. δ.

Ή έργατική μάζα πρέπει νά προπαρασκευαστεΐ Απο­ τελεσματικά γ ια ν& γίνει δλότελα κύρια τοϋ έαυτοϋ της. Και τδ πρώτο βήμα πρδς αυτή τήν κατεύθυνση είναι να άποχτήσει μια στέρεη αότοπειθάρχιση μέσα στδ έργ&στάσιο κατά τρόπο αυτόνομο. έπειδή ή έργατική τάξη άπόχτησε τώρα τήν Ικανότητα «ν ά τ ά κ ά ν ε ι δ λ α μ ό ν η τ η ς» καί να τά κάνει καλά. 'Ο σον άφορα τώρα έ κείνους πού άντιτίθενται λέγοντας δτι μ’ αύτδ τδν τρόπο έρχόμαστε σέ συνεργασία μέ τούς Αντι­ πάλους μας. ΙΥ αύτδ καί κάθε δραστηριότητα πού θά άρχίσετε. άφοϋ κι αότές θά Ιξηγοϋν τήν άποστολή 70 . άκόμη κι αύτές Οα άποχτήσουν πο­ λύ μεγάλη άξία. τούς Ιδιοχτήτες τών έπιχειρήσεων. σ’ αύτούς άπαντοϋμε δτι άντιθέτως αύτδς είναι δ μοναδικό. τόσο περισσότε­ ρο καλύτερος τείνει νά γίνει δ τρόπος πού άξιοποιοϋνται: πάντοτε δ άνθρωπος θα δουλεύει καλύτερα άπδ τδ σκλάβο. Κ ατά συνέπεια άκόμη καί οΕ πράξεις πού φαίνονται νά είναι μικρής σημασίας. τρόπος να κάνουμε τούς Ιδιοχτήτες νά καταλάβουν πολύ συγκεκρι­ μένα δτι πολύ κοντά είναι τδ τέλος τής κυριαρχίας τους. αύθόρμητο καί έλεύθερο. δτι δσο περισσότερο αύτές παίρνουν συνείδηση τοϋ έαυτοϋ τους καί δσο περισσότερο έλευθερώνονται καί έλεύθερα δργανώνονται.δ καθαρά τή βεβαιότητα δτι είναι ή μόνη Ικανή πού μπορεΐ νά σώσει δλόκληρο τδν κό­ σμο άπδ τήν καταστροφή καί τήν έρήμωση. πού καίει στις ψυχές καί στις θε­ λήσεις δλων σας. άλλα αύτδ δέν είναι τίποτα άλλο παρά ή έπαλήθευση μιας άπδ τις θέσεις τοΟ σοσικλισμοϋ: δτι δσο περισσότερο οΕ άνθρώπινες παραγω γικές δυνάμεις άπελευθερώνονται άπδ τή σκλαβιά δπου δ καπιταλισμός τις ή ­ θελε γ ια πάντα καταδικασμένες. Πολύ περισσότερο μάλιστα πού αύτή άποχτά άπδ μέρα σέ μέρα καί δλο καί π ’. Οδτε πού μπορεΐ να άρνηθεΐ κανείς δτι ή πειθαρχία πού θά Ιγκαθιδρυθεΐ μέ τδ νέο σύστημα θά δδηγήσει σέ βελτίωση τής παραγω γής. κάθε μάχη ~ού θ& δοθεί κάτω άπδ τήν καθοδήγησή σας θα φωτίζεται άπδ τδ φώς τοϋ τελικοϋ σκοποϋ.φή δργάνωσης πού θα είναι άληθινδ σχολείο γ ια τις δημιουρ­ γ ικές Ικανότητες των έργαζομένων.

δηλαδή τών νόμων πού οί παραγω γοί θά έπεξεργαστοΰν καί μέ τούς όποίους θά προικίσουν τούς έαυτούς τους. νά τούς καθοδηγήσουν καί νά τούς έκπαιδεύσουν στή ζωή τοϋ έργοστασίου.σιγά θά χρειαστεί νά γίνουν στούς κανονισμούς. πρώτα σπέρματα τής άληθινής κι Αποτελεσματικής έργατικής νομοθεσίας. δπου ύπάρχουν άκόμη πολυάριθμα συγκεχυμένα στοιχεία. τροποποιήσεις πού γίνονται έπιβεβλημένες κι άπδ τδ τεχνικό προτσές τής παρα­ γ ω γή ς κι άπδ τήν προοδευτική συνείδηση καί ικανότητα τών ίδιων τών έργαζομένων.πού εχετε έπωμιστεϊ.αΐ πεισματικοί υπερασπιστές καί φρουροί. Μ’ αύτδ τδν τρόπο Οά α ρχί­ σουν νά δημιουργοϋνται έργοστασιακές « σ υ ν ή θ ε ι ε ς » . Είμαστε βέβαιοι δτι ή σημασία αύτοϋ τοϋ γεγο­ νότος δέ σάς διαφεύγει καί δτι αύτδ είναι έπίσης φανερδ στά μάτια δλης τής μαστοράντζας πού μέ προθυμία κι ένθουσιασμο κατανόησαν τήν άξία καί τή σημασία τοϋ Ιργ^υ πού βάλατε μπροστά: νά άρχίσει δηλαδή ή ένεργητική παρέμβαση τών ίδιων τών δυνάμεων τής δουλειάς στδ πεδίο τής τεχνικής καί στδ πεδίο τής πειθαρχίας. 71 . Μέ τδ πα ρά­ δειγμά σας θά τούς δείξετε δτι ή δύναμη το·2 έργάτη βρί­ σκεται όλόκληρη στήν ένότητα καί στήν ά) ληλεγγύη. δουλειά στήν όποία θα διευκολυνθείτε έξάλλου άπδ τδ γεγονός δτι αύτοί θά βρί­ σκουν σ’ εσάς τούς άι^ρώπους πού θά είναι πάντα Ετοιμοι να τούς ύπερασπιστοΰν. τοϋ όποίου έσεϊς είστε οί άκαμπτοι ν. μέ τούς συντρόφους του. ’Εκλεγμένοι άπδ μιά μαστοράντζα. "Ετσι λοιπδν σ’ έσάς άπόκειται να έπαγρυπνεΐτε μ ίχρ ις δτου γίνουν σεβαστοί οί κανόνες έργασίας πού καθιερώσανε οί έπαγγελματικές όμοσπονδίες καί πού περιλαβαίνονται στίς συμβάσεις. Κ αί μιά καί θά βρίσκεστε συνέχεια άνάμεσα στούς έργάτες καί στούς τό­ πους δουλειάς θά μπορεΐτε νά είσαστε σέ θέση ώστε έσείς οί ίδιοι νά γνωρίζετε τις τροποποιήσεις πού σιγά . άφοϋ σ’ αύτδ τδ χώρο άκόμη καί μια ελαφρά παράβαση τών καθιερωμένων άρχών μπορεΐ κάποτε νά άποτελεΐ μια σοβαρή προσβολή στά δικαιώματα καί στήν προ­ σωπικότητα τοϋ έργάτη. θά πρέπει νά Εχετε βέβαια γ ιά πρώ τη φροντίδα σας να τούς όοηγήσετε στις γραμμές τής όργάνωσης.

πού προσμένουν τήν ώρα τους 72 . γ ιά νά αύξαίνουν τή δύναμη τοΟ μεγάλου προλεταριακού στρατοϋ. μαζεύοντας πολύτιμα στοιχεία καί ύλικό. ώστε έκτός άπό δλα τα άλλα. τόν έαυ­ τό του. ο.:ου κάθε έργάτης ξεφεύγοντας άπό τήν κούραση πού τόν άποχτηνώνει. ’Α λλα ή πειθαρχία πού έσεϊς θά ζη τή ­ σετε άπό τήν έργατική μάζα θά είναι πολύ διαφορετική άπό τήν πειθαρχία πού έπιβάλλει καί άπαιτεΐ τό άφεντικό 6άσει τοΟ δίκαιου τής ίδιοχτησίας πού δημιουργεί γ ι’ αύτόν μιά προνομιακή θέση. Βέβαια γ ιά να γίνουν δλα αύτά έκεΐνο πού χρειάζεται είναι ή πειθαρχία. άληθινά έπαγγελματικά σχολεία. Ιστω γ ια τίς Επαγγελματικές δμοσπονδίες άν δχι καί γ ια τα κεντρι­ κά καί καθσδηγητικά στοιχεία των νίων έργοστασιακών δργανώσεων. σ’ άντίθεση μέ τήν έξουσία τών άφεντικών καί τών άξιωματούχων τους. του όποιου αύτοί είναι οί πρώτοι πυρήνες. θά άντιπροσωπεύει άπέναντι στίς δυνάμεις τοΟ παρελθόντος τΙς έλεύθερες δυνάμεις τοϋ μέλλοντος. οί έργάτες τού τμήματός σας νά άποχτήσουν μιάν δλοενα μεγαλύτερη ικανότητα καί θά πασχίσετε να έξα^ανίσετε τα άθλια αισθήματα έπαγγελματική ς άντιζηλίας άνάμεσα στούς έργάτες πού τούς κάνουν να είναι διαιρεμένοι άκόμη καί νά διαφωνοϋν μεταξύ τους. θ ά τούς έκπαιδεύετε έτσι για τή μέρα έκείνη πού δέ θά χρειάζεται πια να δουλεύουν για τό άφεντικδ άλλα γ ιά τδν έαυτό τους· καί γ ι’ αύτό Οά εί­ ναι άνάγκη να είναι ένωμένοι καί άλληλέγγυοι [ΐεταξύ τους. άφοΟ γ ιά αιώνες στάθηκε έργαλεΐο στά χέρια τών έκμεταλλευτών της.Στδ πεδίο τής τεχνικής έσεϊς ΘΑ μπορούσατε άπό μια ί ι κ>ψη νά άναλάβετε Ινα πολύ σημαντικό έργο πληροφό­ ρησης. ’Εσείς θά στηρίζεστε στή δύναμη ένός άλλου δίκαιου. τοϋ δίκαιου τής έργασίας πού. Γιατί άραγε δέ θά μπορούσατε νά κάνετε άκόμη νά δημιουργηθοϋν μέσα στό ίδιο τό έργοστάσιο κατάλληλα τμήματα έκπαίδευσης. Ή έξουσία σας. θά μπορεΐ νά ξανοίγει τό πνεϋμα του με τή γνώση των διαδικασιών τής παραγω γής καί νά καλυτερεύε’. σήμερα θέλει να άπολυτρωθεϊ καί θέλει νά κατευθύνει μόνη τόν έαυτό της. θ ά φροντίσετε.

σάν δλική Εκφραση τής έργατικής κι άγροτικής μάζας. είναι δτι οί έργάτες κάτω άπδ τήν καθοδήγησή σας καί τήν καθοδήγηση δλων έκείνων πού θά σάς μιμηθοΟν.καί πού τήν προετοιμάζουν ξέροντας δτι αυτή Οχ είναι ή ώρα τής Απολύτρωσης άπδ κάθε σκλαβιά. «Λ' "Ορντινε Νονύβο*. γ ιά κάθε πόλη. 'Ο τ ι δ δρόμος δέ θά είναι ούτε σύντομος ούτε εύκολος. συνοψίζεται στίς κεν­ τρικές λειτουργίες τής Συνομοσπονδίας Ε ρ γασίας — ττερ- 73 . θά διευρύνουν καί θά έντείνουν τδ ίργο έλέγχου. θά άποχτοΟν τή ζωντανή βεβαιότητα δτι τώρα πι& προχωρούν — σίγουροι γ ιά τδ τέρμα — στδ μεγάλο δρόμο τοϋ μέλ­ λοντος. 1. 13 Σεπτέμβρη 1919. γ ιά κάθε δμάδα έργοστασίων. μέχρι καί γ ιά τδ άνώτατο έθνικδ έργατικδ Συμβούλιο. πού θά άναοειχτοΰν γ ια κάθε δμάδα τμημάτων. 18). φ. (Υπογραφή τό "Ορντινε Νονόβο. άλλά έκεϊνο πού περισσότερο 5χει σημασία. ΣΤΝ ΔΙΚ Α Τ Α ΚΑΙ ΣΤΜ ΒΟ ΤΛΙΑ Ή προλεταριακή δργάνωση — πού. τδ ξέρουμε: πολλές δυσκολίες θά έμφανιστοΰν καί θα σταθοΟν άπέναντί σας* καί γ ιά νά τΙς ξεπεράσετε θα χρειαστεί νά χρησιμοποιήσετε μεγάλη έπιτηδειότητα. προετοιμασίας καί τοπο­ θέτησης δλόκληρης τής τάξης μέ σκοπδ νά καταχτήσει τήν έςουσία καί νά κυβερνήσει. θά συνεχίσουν. σύντρο­ φοι. θά χρειαστεί πιθανδν κάποτε νά καταφύγουμε καί στή δύναμη τής οργα­ νωμένης τάξης καί θά χρειαστεί νά είσαστε πάντα έμψυχωμένοι καί νά σπρώχνεστε στή δράση άπδ μιά μεγάλη π ί­ στη. γ ιά κάθε περιφέρεια. Κ αί 5τσι τά κεντρικά δργανα.

Τ ά λόγια καί οί θελήσεις τών μεμονομένων άνθρώπων είναι πάρα πολύ μικρά πράγματα σέ σύγκριση μέ τούς σιδερένιους νόμους τούς σύμφυτους μέ τή γραφειοκρατική διάρθρωση τού συνδικαλιστικού μηχανισμού. στεριώνοντάς το μέ αίμα καί δά­ κρυα. άφού. μέ μια έννοια ξεκάθαρη καί σαφή. Νιώθουν πώ ς άκόμα καί μέσα στό σπίτι τους.ταραθέσουν νικηφόρα στδ κοινοβουλευτικό κράτος. άλλα ξένους στή μάζα πού άπόχτησε συνείδηση τ.:% τής ιστορικής άποστολής τής έπαναστατικής τάξης.νάει μιά συνταγματική κ ρ ίσ η 27 παρόμοια στη φύση της μ’ έκείνη την -κρίση δπου μάταια παραδέρνει τό δι^ιοκρατικό κοινοβουλευτικό κράτος έδώ καί καιρό. Οί «ήγέτες» τής όργάνωσης δέν καταλαβαίνουν τίποτα άπ’ αύτή τή βαθείά καί μεγάλης έκτασης κρίση. στό σπίτι πού έχτισαν μέ πείσμα καί μέ επίμονες προσπάθειες. πού κατάληξε νά ύπακούει σέ δικούς του έσωτερικούς νόμους. πού ατομικά καί μεμονωμένα είναι άνίκανοι νά τις μεταβά­ λουν. Ό σ ο πιό καθαρά φαίνεται δτι ή έργατική τάξη είναι όργανωμένη 74 . πού θα τδν άντι. σύμφωνους μέ τή διάρθρωση τη ς καί τήν πολύπλοκη λει­ τουργία της. άκόμα καί έκεΐ ή μηχανή τσακίζει τόν άνθρωπο. Ή λύση τής μιας Οα είναι καί λύση τής άλλης. μέσα στήν τωρινή θεσμοθετημένη ιεραρχία.. λύνοντας τέ πρόβλημα τής θέλησης γ ια έξουσία στα πλαίσια τής ταξικής τους όργάνωσης. Αυτή ή κρίση είναι ή κρίση έξουσίας καί κυριαρχίας. Αύτές οί συνθήκες πραγματικά έκνευρίζουν τούς έργάτες. οί έργάτες ΘΑ φτάσουν να δημιουργήσουν τόν δργανικό σ/ελετδ τοΟ κράτους τους. ή γραφειοκρατία καταπνίγει τό δημιουργικό πνεύμα καί ό χυδαίος καί άερολόγος έρασιτεχνισμδς μάταια πα σχίζει να κρύψει τήν άπουσία συγκεκριμένων ιδεών δσον άφορά τις ανάγκες τής βιομηχανικής παραγιογής καί τήν έλλειψη κα­ τανόησης τής ψυχολογίας τών προλεταριακών μαζών. Οί έργάτες έχουν τήν αίσθηση δτι τό σύνολο τής άργάνωσής «τους» έχει γίνει Ινας τόσο τεράστιος μηχανισμό. Νιώθουν πώ ς ή θέλησή τους γ ιά έξουσία δέν καταφέρνει νά έκφραστεί.

σέ σχήματα. ριζωμένη στήν ψυχολογία πού Αναπτύσσεται χάρη στίς ζωντανές έμπειρίες τοϋ έργοστασίου. πού θα έχει Ιγκριθεΐ όμόφωνα Από μιά. Τ α όμοιοεπαγγελματικά συνδικάτα. συνέλευ­ ση. τά ’Ε ργατικά Κ έν­ τρα. πού δέν είναι σύμφωνα μέ τήν πραγματική της Ιστορική δομή κ ι δυο πιό ΑνΑγλυφο γίνεται δτι ή έργατικ ή τάξη δέν είναι όργανωμένη σύμφωνα μέ 2να σχή­ μα πού να μπορεΐ νΑ προσαρμόζεται Αδιάκοπα στούς νό­ μους πού διέπουν τήν έσωτερική διαδικασία τής πραγματι­ κής ιστορικής Ανάπτυξης τής ίδιας τής τάξης.όμη κι Από τό συνδικΑτο πού όλοένα καί πιό πολύ πΑει νΑ Αναπτυχτεί σήμερα στή Ρώσικη Κομμουνιστική Δημο­ κρατία. Αλ­ λα — καί ν. Π νεύματα κατεξοχήν γραφειοκρατικά αύτοί. μέ τή μορφή πού ύπάρχει σήμερα στίς χώρες τή . Δυτικής Εύρώπης. καθώς καί γιΑ νΑ Αποδείξουν δτι είναι ΕκανοΙ Ακόμη γιΑ «όξείς στοχασμούς». ΑποτελεΙ 5ναν τύπο όργΑνωσ η ^ δχι μόνο ούσιαστικά διαφορετικό Από τΑ Σοβιέτ. έπιμένοντας βασανιστικά στό νά καθορίσουν σχέσεις ταυτότητας ΑνΑμεσα στα Σοβιέτ καί στΑ Συνδικάτα. πιστεύουν δτι μιΑ Αντικειμενική κατάσταση. τόσο περισ­ σότερο αύτοί ο[ «ήγέτες» πεισματώνουν καί κλείνουν τΑ μάτια στήν πραγματικότητα καί προσπαθούν νΑ έπιλύσουν *3ύς Ανταγωνισμούς καί τις διαφωνίες μέσα στήν όργάνωση «νομικιστικά».ατα τρόπο σημαντικό — διαφορετικό τύπο Αν. μπορεΐ νΑ ξεπεραστεΐ μέ λόγια πού Α­ πευθύνονται στό συναισθηματισμό καί μέ μιΑ ήμερήσια διά­ ταξη. καί τέλος έπιμένοντας βασανιστικά στή διαβεβαίωση δτι τό τωρινό σύστη­ μα συνδικαλιστικής όργάνωσης ΑποτελεΙ κιόλας τό σκελετό τής κομμουνιστικής κοινωνίας κι δτι έπίσης Αποτελεΐ τό σύ­ στημα δυνάμεων δπου πρέπει νΑ ένσωματωθεΐ ή προλετα­ ριακή δικτατορία. Τό συνδικάτο. ξαναζεσταίνουν τΙς παλιές καί ξεφτισμένες συνδικαλιστικές ιδεολογίες. οί Βιομηχανικές 'Ομοσπονδίες καί ή Γενική Συνομο­ σπονδία ’Εργασίας Αποτελοϋν τούς ειδικούς τύπους προλε­ 75 . Αποχαυνω­ μένη Από τήν πολυλογία καί τούς ρητορισμούς. Προσπαθούν λοιπόν σήμερα αύτοί νΑ «Αρθούν στό βψος των περιστΑσεων».

ΜποροΟμε νά ύποστηρίξουμε μάλιστα. Τό συν­ δικάτο δέν απορεί νά είναι δργανο γ ιά μ ιά ριζική Ανανέω­ ση τής κοινωνίας: ‘Ωστόσο αύτό μποοεί νά προσφέρει στό προλεταριάτο έμπειρους γραφειοκράτες καί τεχνικούς έμπειρογνώμονες γ ιά τά βιομηχανικά ζητήματα γενικού χαραχτήρ α. Ό ν τ α ς £μως πιό έκτεθιμένοι στούς κίνδυνους τοΟ άνταγωνιαμοΟ. Αλλά δέν μπορεί νά Αποτελέσει τή βάση τής προ­ λεταριακής έξουσίας. δπου τά άτομα άξίζουν μονάχα στδ βαθμό πού είναι Ιδιοχτήτες έμπορευμάτων καί έμπορεύονται αύτή τήν Ιδιοχτησία τους. νά Αξιολογεί τούς έπιχειρησιακούς κινδύνους καί νά εΙσάγει χρήσιμες οίκονομικα έπεξεργασίες. δημιούονησαν αυτόν τόν τεράστιο μηχανισμό γ ιά τή συγκέντρωση κρέ ατος γ ια δουλειά. έχουν έπιβάλει τιμές καί ώράρια καί έ­ χουν πειθαρχήσει τήν άγορά. οί έργάτες έχουν συγκεντρώσει τήν ίδιοχτησία τους σέ δσο γίνεται πιδ πλατειές καί περιεκτικές «φίρμες». Ή ούσιαστική φύση τού συνδικά­ του είναι Ανταγωνιστική. Ακόμη καί οί έργάτες είναι ύποχρεωμένοι νά ύπακούουν στούς σιδερένιους νόμους τής γενικής Αναγκαιότη­ τας καί νά μετατρέπονται σέ έμπόρους τής μοναδικής ίο'. Κ ατά τήν περίοδο αδτή.ταριακής οργάνωσης γ ιά τήν Ιστορική έκείνη περίοδο πο·!» κυρίαρχος ήταν τό κεφάλαιο. είδικευμένο σ’ αύτού τού είδους τούς χειρισμούς. δέν είναι κομμουνιστική. μέ μιάν δρισμένη έννοια. Έ χ ο υ ν προσλάβει Από έξω ή έχουν δημιουργήσει μέσα στούς κόλπους τους ένα έμπιστο διοικητικό προσωπικό. κατάλληλο να κυριαρχεί στίς συνθήκες τής Α­ γοράς καί ικανό νά συνομολογεί συμβάσεις. δτι τά παραπάνω άποτελοΟν δλοκληρωτικα τμήμα τής καπιταλιστικής κοινωνίας κι δτι έχουν μ'. 76 . Τ ό συνδικάτο δέν προσφέρει καμιά δυνατότητα δσον Αφορά τήν έπιλογή τών ικανών καί ά­ ξιων νά διευθύνουν τήν κοινωνία προλεταριακών προσωπι­ κοτήτων καί οδτε μπορεί αύτό νά διαμορφώσει τις ιεραρ­ χ ίες πού θά ένσαρκώνουν τΙς ζωντανές τάσεις καί τό ρυθ­ μό προόδου τής κομμουνιστικής κοινωνίας.οχτησίας πού κατέχουν: δηλαδή τής έργατικής τους δύνα­ μης καί τής επαγγελματικής τους Ικανότητας.ά λειτουργία πού είναι σύμφυτη μέ τδ κα­ θεστώς τή ς άτομικής Ιοιοχτησίας.

δηλαδή σ’ Ινα μόνιμο γεγονός καί δχι π ιά στό μισθό. 'Ο λόγος ύ­ παρξής του βρίσκεται στή δουλειά καί στή βιομηχανική πα£αγω γή. Τό Εργοστασιακό Συμβούλιο είναι τό πρώτο κύτταρο αύτής τής όργάνωσης. δίνει στις μάζες μιά συνοχή κι Ινα σ χήμα πού είναι τής Ιδιας φύσης μέ τή συ­ νοχή καί τό σχήμα πού παίρνει ή μάζα μέσα στή γενική οργάνωση τής κοινωνίας. Κ αί στήν μιά καί στήν άλλη περίπτωση ή Ιννοια τοϋ πολίτη ξεπέφτει καί δίνει τή θέση της στήν ϊννοια τοϋ συντρόφου: ή συνερ­ γασία γ ια καλή καί ώφίλψ.η παραγω γή μεγαλώνει τήν Αλ­ ληλεγγύη καί πολλαπλασιάζει τούς δεσμούς Αφοσίωσης κι άδελφωσύνης. Γιατί στο Συμβούλιο Αντιπροσωπεύονται δλοι οϊ κλάδοι τής δουλειάς. ’Ακόμη κι δ πιό Αμόρφωτος καί καθυστερημένος έογάτης. άνάλογα μέ τή συμβολή πού ϊχ ε ι κάθε έπάγγελμα καί κάθε κλάδος δουλειάς στήν έπεξεργασία τοϋ προϊόν­ τος πού παράγει τό έργοστάσιο γ ια τό σύνολο. Γ ιά τό λόγο αύτό τό Συμβούλιο κάνει πραγματικότητα τήν ένότητα τής έργατικής τάξης. "Ολα τα προβλήματα πού είναι σύμ­ φυτα μέ τήν οργάνωση τοϋ προλεταριακού κράτους είναι σύμφυτα καί γ ιά τήν όργάνωση τοϋ Συμβουλίου. Ακόμη κι δ πιό ματαιόδοξος καί «πολιτισμένος» μηχανικός θά πειστεί τελικά γ ι’ αύτή τήν Αλήθεια μέσα στις εμπειρίες τής έργοστασιακής όργάνωσης: δλοι στό τέλος καταλήγουν νά άποχτήσουν μ ιά κομμουνιστική συνείδηση. Τό Εργοστασιακό Συμβούλιο άποτελεί τό μοντέλο τοϋ προλεταριακού κράτους. δηλαδή σ’ Ινα μεταβατικό γεγονός πού άκριβώς είναι έκεΐνο πού θέλουμε νά ξεπεράσουμε. τών σκλάβων τού κεφαλαίου. δ καθένας είναι στή θέση του καί δ καθένας ϊχ ε ι μιά λειτουργία καί μιά θέση. καθώς καταλαβαίνουν τό μεγάλο βήμΛ πρός τά μπρός πού Αντιπροσωπεύει ή κομμουνιστική κοινωνία σέ σύγκριση μέ 77 . 'Ο καθένας γίνεται Απαραίτητος. βρίσκεται στή διαίρεση τών τάξεων. Ό θεσμός κατά συνέπεια είναι ταξικός καί κοινωνικός.Ή προλεταριακή δικτατορία μπορεΐ να ένσαρκωθεΐ μο­ νάχα σ’ Ινα τύπο όργάνωσης πού θά είναι δ ειδικός γ ιά τήν ξεχωριστή δραστηριότητα τών παραγω γώ ν καί δχι τών μισθωτών.

Τ δ συ­ νεργείο (έπάγγελμα) νιώθει σά νά είναι κάτι τδ ξεχωριστδ μέσα στδ δμοιογενές σώμα τής τάξης. μέσα στήν δποία ή έργατι­ κή τάξη θά είναι διαρθρωμένη σύμφωνα μέ τήν δμοιογένειά της σάν πα ραγω γική τάξη καί ή δποία κάνει δυνατή μιάν αύθόρμητη κι έλεύθερη Ανθιση σεβαστών καί ικανών ίεραρχιών καί προσωπικοτήτων. έπίσης κι αυ­ τό. στά έπαγγέλματα. Ή έργατική Αλ­ ληλεγγύη. σ’ £να δμοιογενές καί συνεκτικδ σύστημα δπου. μέ τή δυστυχία καί μέ τις θυ­ σίες. Σέ κάθε τομέα οί έργάτες διακρίνονται σέ συνεργεία καί κάβε συνεργείο είναι μια ένότητα δουλειάς (έπαγγέλματος) : Τ δ Συμβούλιο συγκροτείται Ακρι­ βώς Απδ έπίτροπους πού οί έργάτες έκλέγουν κατά έπάγγελμα (συνεργείο) σέ κάθε τομέα. Τδ Έργοστασιακδ Συμβούλιο βασίζεται. Τέλος περιέχεται στή χαρούμενη συνείδηση δτι συιιμετέχεις σ’ 2να όργανικδ σύνολο.τήν καπιταλιστική οικονομία. Τ δ Συμβούλιο είναι τδ πιδ κατάλληλο δργανο γ ιά τήν Αμοιβαία διαπαιδαγώγηση καί τήν Ανάπτυξη τοϋ νέου κοινωνικού πνεύματος πού πέτυχε νχ έκφράσει τδ προλεταριάτο μέσα άπδ τή ζωντανή καί γόνιμη πείρα τής κοινότητας έργασίας. θά ίχ ε ι σημαντικές καί θε­ μελιακές έπιπτώσεχς στή συγκρότηση καί στδ πνεύμα πού έμψυχώνει τή δραστηριότητα τών συνδικάτων. Ή δπαρξη μιας οργάνωσης. ’Ενώ τδ συνδικάτο βασίζεται στδ Ατομο. πού στδ συνδικάτο Αναπτύσσεται μέ τήν πάλη ένάντια στδν καπιταλισμό. στδ Συμβούλιο είναι θετική. τδ ’Εργοστασιακδ Συμβούλιο βασίζεται στήν όργανική καί συγκεκριμένη ένότητα τοΟ έπαγγέλματος. Αλλα ταυτόχρο­ να νιώθει δτι είναι ένσωματωμένο στδ σύστημα πειθαρχίας 78 . έπιβεβαιώνει τήν κυριαρχία του καί πραγματοποιεί τήν έξουσία του καί τή δημιουργική του έλευθερία μέσα στήν Ι­ στορία. είναι μόνιμη έπί πλίον ένσαρκώνεται καί στήν πιδ μικρή στιγμή τής βιομηχανικής παραγω γή ς. δουλεύοντας χρήσιμα καί π α ­ ράγοντας μ ’ Ανιδιοτέλεια τδν κοινωνικδ πλούτο. πού ύλοποιεΐται μέ τήν πειθάρχηση τή ς βιομηχανικής διαδικασίας.

πραγματοποιούν τήν ύπέρτατη στιγμή τής ταξικής πάλης καί τής δικτατορίας τού προλεταριάτου. σχηματίζοντας μιά μεγάλη βιομηχανική μονάδα. Οί έργάτες μεταφέρουν αύτή τήν καινούργια συνείδηση στδ συνδικάτο κι Αντί γ ιά τήν Απλή δραστηριότητα τής ταξικής πάλης τδ συνδικάτο Α­ φιερώνεται στή θεμελιακή δουλειά νά Αποτυπώσει μιά και­ νούργια φυσιογνωμία στήν οίκονομική ζω ή καί στήν τεχνι­ κή τής δουλειάς. ώστόσο. Αφιερώνεται στήν έπεξεργασία τής μορ­ φής τής οίκονομικής ζω ής καί τής έπαγγελματικής τεχνι­ κής πού ταιρώ ζει στδν κομμουνιστικό πολιτισμό. Ή ύπαρξη τών Συμβουλίων δίνει στούς εργάτες τήν ά­ μεση εύθύνη τής παραγω γής. Κ ατά τδν ίδιο τρόπο δλες οί βιομηχανίες είναι όμοιογενεΐς κι Αλληλέγγυες στδ σκοπδ να πραγματοποιήσουν μιά τέλεια παραγω γή. "Ε ­ χουν γίνει όργανιαμοί δπου συγχωνεύονται. τού δημιουργού τής Ιστορίας. συνδέονται καί διαρθρώνονται δλες οί έπιχειρήσεις μι&ς όριομένης βιομηχα­ νίας. ’Αλλά. καθιερώνει τή συνειδητή κι εθελοντική πειθαρχία καί δημιουργεί τήν ψυχολογία τού παραγωγού. Αύτδ κάνουν τά βιομηχανικά συνδικάτα στή Ρωσία. Οί σπάταλοι Ανταγωνισμοί περιορίζονται καί οί μεγάλες διοι­ κητικές ύπηρεσίες έφοδιασμού. Μ’ αύτή τήν 2ννοια τά συνδικάτα. διανομής καί Αποθήκευσης 79 . Ξ εχωρίζει Απ’ αύτδ τδ τελευταίο σαν τεχνικό συμφέρον καί σαν Ανάπτυξη τοΟ έπιμέρους έργαλείου πού χρησιμοποιεί οτή δουλειά. πού Αποτελούνται Απδ τούς πιδ καλούς καί πιδ συνειδητούς έργάτες. δηλαδή δημιουργούν τις Αντικειμενικές προϋποθέσεις γ ιά νά μήν μπορούν πιά νά ύπάρχουν. κάθε βιομηχανία έχει ξεχωριστά συμφέροντα στδ βαθμδ πού τήν θεωρούμε Απδ τήν πλευρά τής τεχνικής όργάνωσης τής δικής της είδικής δραστηριό­ τητας. Σάν οικο­ νομικό καί πολιτικό συμφέρον τδ έπάγγελμα είναι Αξεχώρι­ στο κι Απόλυτα Αλληλέγγυο τμήμα τού ταξικού σώματος. διανομή καί κοινωνική συσώρευση τού πλούτου. οδτε νά γεννιούνται οί τάξεις. τούς σπρώχνει νά βελτιώσουν τή δουλειά τους.καί τάξης πού κάνει δυνατή τήν Ανάπτυξη τής παραγω γής μέ τήν Ακριβή καί καθορισμένη λειτουργία της.

Τ ά συστήματα δουλειάς. 'Ο πολλαπλασιασμός γραφειοκρατικών καί πει­ θαρχικών λειτουργιών πού είναι σύμφυτες μέ τΙς σχέσεις τής Ατομικής Ιδιοχτησίας καί τής άτομικής Επιχείρησης. που Εντάσσεται εύλύγιστα στή βιομηχανική παραγω γική διαδι­ κασία καί κυριαρχεί πάνω της. φέρνοντάς την κάτω άπό τόν Ελεγχό της τελικά. πραγματοποιώντας Εκείνη τήν πανεθνική Εξίσωση τών συνθηκών δουλειάς καί παρα­ γω γή ς πάνω στήν όποια συγκεκριμένα βασίζεται ή κομμου­ νιστική Ισότητα. Στήν δργάνωση κατά Εργοστάσιο Ενσαρκώνεται κατά συνέπεια ή προλεταριακή δικτατορία. 80 . στό «“Ορντινε Νονόβο». σελ.Ερχονται νά ΕνοποιηθοΟν σέ μεγάλα κέντρα. Τ ά δμοιοεπαγγελματικά καί βιομηχανικά συνδικάτα άποτελοϋν τή σπονδυλική στήλη τοΟ μεγάλου προλεταριακοΟ σώματος. Γιά νά γίνει δμως δυνατό νά δόσει κανείς στά συνδικάτα αυτή τήν θετικά ταξική καί κομμουνιστική κατεύθυνση. εί­ ναι άπαραίτητο οί Εργάτες νά κατευθύνουν δλη τους τή θέ­ ληση καί τήν πίστη στή σταθεροποίηση καί στή διάδοση τών Εργοστασιακών Συμβουλίων. στήν δργανική Ενοποίη­ ση τής Εργατικής τάξης. 11 Όχτώ6ρη 1919. Ή δργάνιοση κατά έργοστάσιο κάνει τήν τάξη (δλόκληρη τήν τάξη) μιά δμοιογενή καί συμπαγή ένότητα. Ή Εφαρμογή τών συνδικαλιστικών άρχών στήν ύφαντουργιν. τα βιομηχανικά μυστικά καί οί καινούργιες Εφαρμογές Ερχονται νά γίνουν κοινές άμέσως γιά 8λη τή βιομηχανία. τό Κομμουνιστικό Κράτος πού καταστρέφει τήν ταξική κυ­ ριαρχία στά πολιτικά Εποικοδομήματα καί στίς γενικές συναρθρώσεις του. 21). 1. Ερχονται νά περιοριστούν στίς καθαρά βιομηχανικές Ανάγκες. (Ανυπόγραφο.5 χιλιάδες ύπάλληλους. Αύτά Επεξεργάζονται τις άτομικές καί τοπικές Εμ­ πειρίες καί τΙς συγκεντρώνουν.ή βιομηχανία έπέτρεψε στή Ρα>σία μιά μείωση τής γρα­ φειοκρατίας άπό 100 χιλιάδες σέ 3. Π άνω σ’ αύτή τήν δμοιογενή καί σταθερή βάση άνθίζουν κι Αναπτύσσονται δλες οί Ανώτερες δομές τής κομμουνιστικής δικτατορίας καί οίκονομίας2®.

Στή Ρωσία καί στήν Ο όγγαρία οι έργάτες καί οί αγρότες έχουν έγκαθιδρύσει τή δικτατορία τοΟ προλεταριάτου καί τόσο στή Ρωσία δσο καί στήν Ούγγαρία ή δικτατορία χρειάστηκ£ νά διεξαγάγει μια σκληρή μάχη δχι μόνο ένάντια στήν άστική τάξη ά λ λ ί καί ένάντια στά συνδικάτα: ή διαμάχη μάλιστα άνάμβσα στή δικτατορία καί στα συνδικάτα ύπήρξε ένας άπό τούς λόγους τής πτώσης τών Σοβιέτ τής Ο ό γγα ρ ία ς29. πού άν χρειάζεται νά πειστούν δτι τό συνδικάτο είναι δ πιό σημαντικός ϊσως προλεταριακός δργανισμός τής κομμουνιστικής έπανάστασης — έπειδή πάνω σ’ αύτά πρέπει νά θεμελιωθεί ή κοινωνι­ κοποίηση τής βιομηχανίας καί έπειδή τά συνδικάτα πρέπει νά δημιουργήσουν τις συνθήκες μέσα στις όποιες έξαφανίζεται ή ιδιωτική έπιχείρηση καί δέν μπορεϊ νά ξαναγεννηθεϊ πιά — πρέπει παράλληλα νά πειστοΟν γ ιά τήν άναγκαιότητα να δημιουργήσουμε πριν άπό τήν έπανάσταση τις ψυχολογικές καί άντικειμενικές συνθήκες μέσα στις ό­ ποιες θά είναι άδύνατος κάθε άνταγωνισμός καί κάθε δυαδιαμός έξουσίας άνάμεσα στούς διάφορους όργανισμούς στούς όποιους ένσαρκώνεται ή πά λη τής τάξης τών προλε­ ταρίων ένάντια στόν καπιταλισμό. Ή πάλη τών τάξεων πήρε σέ δλες τις χώρες τής Εύ- 81 6 .ΤΑ Σ ΤΝ ΔΙΚ Α Τ Α Κ ΑΙ Η ΔΙΚ Τ Α Τ Ο ΡΙΑ Ή διεθνής ταξική πάλη 5φτασε στό άποκορύφωμά της μέ τή νίκη μέχρι τώρα τών έργατών καί άγροτών δυό προ­ λεταριακών έθνών. άφοΟ τά συνδικάτα. άν καί ποτέ δέν προσπάθησαν νά γκρεμίσουν τή δικτατορία. έργάστηκαν πάντα σάν «ήττοπαθεΐς» όργανισμοί γ ιά τήν έπανάσταση καί άκατάπαυστα σπέρνανε τήν άποθάρυνση καί τή δε:λία άνά|ΐεσα στούς κόκκινους έργάτες καί στρατιώ­ τες. Μια έρευνα Ιστω καί πρόχειρη τών αίτίων καί τών συνθηκών αυτής τής διαμάχης άνάμεσα στά συνδικάτα καί τή δικτατορία δέν μπορεϊ παρά νά είναι ώφέλιμη γ ιά τήν έπαναστατική έκπαί&ευση τών μαζών.

έπίσης προκάλεσε στή Γαλλία τήν Αποτυχία τής γενικής Απεργίας τής 2 0 . ¿μ­ πόδισε μέχρι τώρα κάθε άμεση παρεμβολή τών Αγγλων έργατών στόν πολιτικό Αγώνα καί Απειλεί νά διασπάσει βα­ θιά καί έπικίνδυνα τις προλεταριακές δυνάμεις σε δλες τις Χώρες.ρώπης καί τοϋ κόσμου §να χαραχτήρα καθαρά έπαναστατ:κό. Τ ά Σοσιαλιστικά Κόμματα προσχωρούν στήν Γ ' Διεθνή ή τουλάχιστον δροΰν σύμφωνα μέ τΙς βασικές άρχές πού έπεξεργάστηκε τό Συν­ έδριο τής Μόσχας30.άλεσε στήν Γερμανία τρομερές σφαγές κομμουνιστών έργατών καί τή γέννηση τού φαινόμενου Νόσκε31. Τ ά Συνδικάτα άντίθετα παραμείνανε προσηλωμένα στήν «Αληθινή δημοκρατία» καί δέν άφήνουν καμιά εύκαιρία που νά μήν παρακινοϋν ή νά μήν έξαναγκάζουν τούς έργάτες νά διακηρύξουν δτι είναι Αντίθετοι μέ τή δικτατορία ή νά μήν πραγματοποιούν έκδηλώσεί. άντίθετα. Ή Αντίληψη τής Γ ' Διεθνούς σύμφωνα μέ τήν όποία Αντίληψη ή πάλη τών τάξεων πρέπει νά είναι στραμένη στήν έγκαθίδρυση τής δικτατορίας τοΰ προλεταριάτου. τείνουν νά ένσαρκώσουν τή θεωρία (!) καί τήν ταχτική τοΰ ρεφορμιστικού όπορτουνισμοΰ καί νά καταστούν έθνικοΐ μονάχα όργανισμοί.21 Ι ­ ούλη καί τή σταθεροποίηση τοΰ καθεστώτος Κλεμανσώ. Τ ά Σοσιαλιστικά Κόμματα Αποχτοΰν δλοένα καί περισ­ σότερο μιά φυσιογνωμία καθαρά έπαναστατική καί διεθνιστική. προν. Ά ντίθετα αύτή ή συμπεριφορά είχε διαβρώσει τή βάση τής προλεταριακής έξουσίας στήν Ο ύγγαρία. Τ ά συνδικάτα. Αύτή ή συμπεριφο­ ρά τών συνδικάτων ξεπεράστηκε γρήγορα στή Ρωσία. Αλ­ ληλεγγύης πρός τή Σοβιετική Ρωσία. πράγματα πού αύξαίνουν τή γενική Ελλειψη Ισοροπίας τής κοινωνίας καί εύνοούν τήν 82 . Αφού ή Ανάπτυξη τών έπαγγελματικώ ν καί βιομηχανικών όργανώσεων συντροφεύτηκε παράλληλα καί μέ ρυθμό πιό γρή­ γορο Από τήν Ανάπτυξη τών έργοστασιακών Συμβουλίιον. εί­ ναι Ανώτερη Απο τή δημοκρατική Ιδεολογία καί διαδίδεται χωρίς σταματημό Ανάμεσα στίς μάζες. ’Από τό γεγονός αύτό γεννιέται μιά άφόρητη κατάσταση πραγμάτων καί μ ιά προϋπόθεση μόνιμης σύγχισης καί χρόνιας Αδυνα­ μίας γ ιά τήν έργατική τάξη.

ή αδξηση τού μισθού καί τά ευεργετήματα τής κοινωνικής νομοθεσίας δέν θίγουν τά κέρδη τους. δλοι οΐ θρίαμβο·. ένώ τά Εθνη μέ περιορισμένη οίκονομία δπως ή Γαλλία. Οί οργανωτές τών συνδικάτων έλεγαν πάντα δτι μονάχα ή ταξική πάλη μ π ο ρ ε ΐν ά δδηγήσει τό προλεταριάτο στή χειραφέτησή του καί δτι ή συνδικαλιστική όργάνωση Εχει άκριβώς γ ια σκο­ πό της νά καταργήσει τό άτομικό συμφέρον καί την έκμετάλλευση άνθρώπου άπό άνθρωπο. βρίσκουν 2να νέο σύστημα. ζητών­ τας ύψηλότερους μισθούς. Ό καπιταλισμός δη­ λαδή ρίχνει τΙς αύξήσεις τών γενικών έξόδων τής βιομηχανι­ 83 . στό πα ιχνίδι τού έλεύθερου άνταγωνισμοΰ. καταλήγει σέ μ ιά νέα Ισοροπία καί τά Εθνη μέ παγκόσμια οικονομία. δπως ή ’Α γγλία καί ή Γερμανία. ’Α λλά τά συνδικάτα δέν μπόρεσαν νά πραγματο­ ποιήσουν άμέσως αυτό τό σκοπό καί ώς έκ τούτου αύτά Ε­ στρεψαν δλη τή δύναμή τους στόν άμεσότερο σκοπό νά κα­ λυτερέψουν τις συνθήκες ζω ής τοϋ προλεταριάτου. Ή άνισοροπία πού προκαλεΐ άμεσα μέ τόν Ελεγχο τών κερδών ή συνδικαλιστική δραστηριότητα. άφοϋ αυτή Εχει γ ιά στόχο της να καταργήσει τόν καπιταλιστή (τόν άτομικό Ιδιοχτήτη) στή βιομηχανική διαδικασία τής παραγω γής καί κατά συνέπεια Εχει γ ιά στόχο της νά καταργήσει τις τάξεις.έμφάνιση τών σπερμάτων τής ήθικής διάλυσης καί τής βαρ­ βαρότητας. Τ ά συνδικάτα όργάνωσαν τούς έργάτες σύμφωνα μέ τις άρχές τής ταξικής πάλης καί αύτά τά ϊδια στάθηκαν οί πρώτες όργανικές μορφές αύτής τής πάλης.τίς άπεργίες άλλες άπεργίες και ο! δροι ζω ής τών Εργαζομένων Εγιναν σχετικά κα­ λύτεροι. τής συνδικαλιστικής δραστηριότητας βασίζονται πάνω σέ βάσεις ξεπερασμένες π ιά : ή άρχή τής άτομικής ίδιοχτησίας παρα­ μένει άνέπαφη καί Ισχυρή καί τό καθεστώς τής καπιταλι­ στικής παραγω γής καθώς καί ή Εκμετάλλευση άνθρώπου άπό άνθρωπο παραμένουν άθιχτες καί μάλιστα συγκροτούν­ ται σέ νέες μορφές. καί ή ’Ιτα ­ λία καταφεύγουν στόν προστατευτισμό. μεΐιαση τοϋ ώραρίου έργασίας καί ενα πλαίσιο κοινωνικής νομοθεσίας. Τ ΐς κινητοποιήσεις δια­ δέχτηκαν άλλες κινητοποιήσεις . Μά δλα τά Αποτελέσματα. Ή μέρα τών δχτώ ώρών.

Ή I κλογή τών συνδικαλιστών ήγετών δέ γίνεται ποτέ μέ κριτήριο τή βιομηχανική Ικανότη­ τά τους. Αλλά μέ μοναδικό κριτήριο τή νομική γραφειοκρατι­ κή καί δημαγωγική ικανότητά τους. πράγμα πού ήταν Αρχικά ή πρόθεσή της. τών τ.ο σπουδασμένων. γ ιά τήν βιομηχανία τού βιβλίου ν . λέγανε. τα συνδικά­ τα θά Ιπρεπε να έξυπηρετήσουν καί νά έκπαιδεύσουν τούς έργάτες στή διαχείρηση τής παραγω γής. είναι μιά δλοκληρωτική Αντανάκλαση μιας δρισμένης βιομηχανίας αύτά θά γίνουν τά πλαίσια τής έργατικής Αρμοδιότητας γ ιά τή διεύθυνση αυτής τή ς δρισμένης βιομηχανίας.π . Συγκροτήθηκε έτσι μιά πραγματική καί ξεχωριστή κάστα 84 . δσο περισσότερο συ­ χνή ήταν ή παρέμβασή τους στήν ταξική πάλη καί δσο πε­ ρισσότερο πλατειά καί βαθειά ήταν ή δρίση τους άλλο τόσο πιό Αναγκαίο Ιγινε νά μετατραπεϊ τό καθοδηγητικό λειτούρ­ γ ημα σέ καθαρά διοικητικό καί λογιστικό καί άλλο τόσο ή τεχνική βιομηχανική ικανότητα Ιγινε μή . ’ Ετσι ή συνδικαλιστική δράση Αποκαλύπτεται Απόλυτα Ανίκανη να ξεπεράσει μέ τήν έξουσία της καί τά μέσα της τήν καπιταλιστική κοινωνία καί Αποκαλύπτεται Ανίκανη νά δδηγήσει το προλεταριάτο στή χειραφέτησή του.κής παραγω γής είτε στις άμορφες μάζες τών έθνών είτε στις Αποικιακές μάζες. νά δδηγήσει τό προλεταριάτο στήν πραγματοποίηση τού ύψηλοΰ καί γενι­ κού σκοπού του. Κ αί δσο περισσότερο οί οργανώσεις μεγάλωναν σέ μέγεθος.λ. Τ ά Αξιώματα στά συνδικάτα θά Εξυπηρε­ τούν στό νά κάνουν δυνατή μιά έκλογή τών καλύτερων έργατών. ’Αφού τα βιομηχανι­ κά συνδικάτα.·. τών πιό Ιξυπνων καί τών πιό κατάλληλων για νά κυριαρχήσουν στό σύνθετο μηχανισμό τής παραγω γή ς καί τής Ανταλλαγής: 01 έργάτες «καθοδη­ γητές» τής βιομηχανίας τού Ατσαλιού θά είναι οί πιό Ικανοί νά διευθύνουν αύτή τήν βιομηχανία καί τό ίδιο Ισχύει γ ιά τή μεταλλουργική βιομηχανία.Αξία κι Απόχτησε τήν ύπεροχή ή γραφειοκρατική καί έμπορική Ικανότητα. Κολοσσιαία αύταπάτη. Σύαφωνα μέ τις θεωρίες τών συνδικαλιστών.

Γ ιά νά έπιτύχει αύτό τό σκοπό τό κομμουνιστικό κόμμα έκπαιδεύει τό προλεταριάτο καί όργανώνει τήν ταξική του δύναμη καί μέ σκοπό νά χρ η­ σιμοποιήσει αύτή τήν ένοπλη δύναμη γ ιά νά έπιβληθεΐ στήν άστική τάξη καί νά καθορίσει τΙς συνθήκες μέσα στίς όποιες ή έκμεταλλεύτρια τάξη θά καταργηθεΐ καί δέ θά μπορέσει να ξαναγεννηθεΐ. έπειδή μόνο έτσι μπορεΐ νά είναι πλήρης ή κοινωνική χειραφέτηση τής έργατικής τάξης. Ά λ λ α αύτή ή δραστηριότητα καταστροφής καί έλέγχου πρέ­ πει να συνοδεύεται άμεσα άπό θετικό έργο δημιουργίας καί παραγω γής. έπειδή μ^νο έτσι μπορεΐ νά καταργήσει τήν έκμετάλλευση άνθρώπου άπδ άνθρωπο. πού πραγματοποιείται σέ συνθήκες οικονομικής κατα­ στροφής . σέ σύγκριση μέ τήν έργατική μάζα. Ή δικτατορία τοϋ προλεταριάτου θέλει νά καταργήσει τή δι­ αφορά τών τάξεων. ’Εάν δέν πετύχει σ’ αύτό τό έργο. πού είναι συμφυείς μέ τήν άρχή τής άτομικής ιδιοκτησίας. τήν ίδια θέση πού έχει ή κυβερνητι­ κή γραφειοκρατία σέ σχέση μέ τό κοινοβουλευτικό κράτος: είναι ή γραφειοκρατία πού βασιλεύει καί κυβερνά. Ή δικτατορία του προλεταριάτου θέλει να καταργήσει τό καθεστώς τής καπιταλιστικής παραγω γής. ή πολιτική δύ­ ναμη είναι μάταιη καί ή δικτατορία δέν μπορεΐ νά διατηρη­ θεί: για τί καμιά κοινωνία δέν μπορεΐ νά ύπάρξει χωρίς τήν παραγω γή καί άκόμη λιγότερο ή δικτατορία τοϋ προλεταρι­ άτου. θέλει νά κα­ ταργήσει τήν άτομική ίδιοχτησία. θέλει νά καταργήσει τήν πάλη τών τάξε­ ων. κάστα πού κατάληξε να πάρει.υπαλλήλων καί δημοσιογράφων συνδικαλιστών με μια ψυχο­ λ ογία κώστας πού είναι σέ άπόλυτη άντίθεση μέ τήν ψυχολο­ γία τών έργατών. νά έλέγχει δτι δλοι οΐ όργανισμοί τοϋ νέου κράτους άναπτύσσουν πράγματι έπαναστατικό έργο καί νά καταργήσει τά πα λιά δικαιώματα καί τις παλιές σχέσεις. Τ ό καθήκον τοϋ κομμουνιστικού κόμματος στή δικτατορία είναι λοιπόν τό παρακάτω : νά όργανώσει δυ­ ναμικά καί άποφασιστικά τήν τάξη τών έργατών καί άγροτών σέ κυρίαρχη τάξη.συνθήκες πού παράγονται άπό τά πέντε χρόνια άγριου πολέμου κι άπό μήνες καί μήνες ένοπλης άατικής τρο­ 85 .

στήν δποία τάξη ή έπιχείρηση δέ θά βασιζότανε στή θέληση γ ιά κέρδος τοϋ Ιδιοχτήτη. είχαν μιά ψυχολογία γραφειοκρατική — ρεφορμι­ στική καί φοβόντουσαν συνεχώς μή χάσουν τήν έξουσία πού άσκοΰσαν μέχρι τότε στούς έργάτες. Καί Ιδού λοιπόν τό πλατύ καί θαυμαστό καθήκον πού πρέπει νά ξανανοίξουμε στή δράση των βιομηχανικών συνδι­ κάτων. άλλά στό άλληλέγγυο συμφέρον τοδ κοινωνικού συνόλου. ’Ε πειδή ή λειτουργία. Π ολιτικά οί συνδικαλιστές — ύπάλληλοι δημιουργούσαν συνεχώς έμπόδια στή δικτατορία τού προλε­ ταριάτου. γιά χάρη τής δποίας τό συνδικάτο άναπτύχθηκε μέχρι τή δικτατορία τού προλεταριάτου. ήταν συμφυής μέ τήν κυριαρ­ χία τής άστικής τάξης καί έπειδή οί άξιωματοΰχοι τού συνδι­ κάτου δέν είχαν τεχνική βιομηχανική Ικανότητα. άνάγν. δηλαδή ύπέρ τής διατήρησης τής μπουρζουαζίας στήν άρχική θέση της τής Ιδιοχτήτριας τάξης. γ ιά τό λό­ γο αύτό καί οί τελευταίοι ύποστήριξαν δτι ή τάξη τών προ­ λεταρίων ήταν άνώριμη άκόμη γιά νά άναλάβει τήν άμεση διαχείρηση τής παραγω γής καί ταυτόχρονα τάχθηκαν ύπέρ τής «άληθοΰς» δημοκρατίας. ένώ στό πεδίο τής οικονομίας παραμείνανε άδρανεϊς: πάνω άπό μιά φορά τά ίργοστάσια θάπρεπε νά είχαν κοινωνικοποιηθεί ένάντια στή θέληση τών συνδικάτων. Αύτά θά Ιπρεπε άκριβώς να πραγματοποιήσουν τήν •κοινωνικοποίηση καί θά 5πρεπε v i είσαγάγουν μιά καινούρ­ για τάξη παραγω γής. άν καί ή σοσιαλιστικοποίηση ήταν αύτό πού θά έδινε ύπεροχή στα συνδικάτα. άποτελώντας κράτος έν κράτει. Σ τά Ο υγγρικά Σοβιέτ τά συνδικάτα άποφύγανε κάθε δη­ μιουργική δουλειά. Ά λ λ ά οί «ήγέτες» τών Ο ύγγρικών όργανώσεων ήταν περιορισμένοι πνευ­ ματικά.η άκόμη περισσότερο άπό μιά έντατική παραγω γή.μοκρατίας — καί γ ι’ αύτό ?χε·. ΑύτοΙ ήθελαν νά διαιωνίσουν καί νά φέρουν δ ς τήν τελευταία συνέπειά της τήν έποχή τών συμφωνιών. ώστε δ κάθε βιομηχανικός κλάδος νά βγει άπό τήν γενική άσάφεια καί νά συγκεντρωθεί στό άντίστοιχο έργατικό συνδικάτο. τών συμ­ βάσεων έργασίας καί τής κοινωνικής νομοθεσίας γ ιά νά είναι 86 .

σέ θέ. γ ιά νά τδ διαφυλάξει καί νά τδ συντηρήσει γ ιά τδ συμφέρον τής παγκόσμιας έπανάστασης.ιη νά Αξιοποιή^ουν τΙς Αρμοδιότητες τους. ή κυβέρνηση τών Σοβιέτ Αποσύρεται γ ιά νά δόσει στή χώρα τή δυνατότητα νά Ιρθει σέ διαπραγματεύσεις μέ τήν Ά ν τά τ: ’Αποσύρεται γ ιά νά μή ματοκυλήσει τδ ούγγρικδ προλεταριάτο.. μή μπορώντας νά κατανοήσουν δτι ή διεθνής έπανάσταση έκδηλώθηκε στήν Ο ύγγαρία. τα στρατιωτικά πραξικοπήματα καί μέ δρους ζωής πού Ικαναν Αδύνατη τήν τελευταία γ ια τήν έργατική τάξη χάρη στις συνέπειες τού πολέμου. έκθέτοντας τήν άποψη τών ήττοπαθών της έπανάστασης: «"Οταν τδ Ούγγρικδ προλεταριάτο άνάλαβε τήν έξουσία και έκήρυξε τή Δημοκρατία τών Σο­ βιέτ. Ακριβώς μέ τήν ουγγρική έπανάσταση. Σ ’ αύτή τήν ιστορική στιγμή. διεθνή έπανάσταση. Μ’ Αλλα λόγια αύτοί οί Αξιωματούχοι ήθελαν νά περιμένουν τή. ’Α λλά ή παγκόσμια έπανάσταση Αργησε νά ξεσπάσει. Στδ τελευταίο τεύχος της ή κομμουνιστική έπιθεώρηση «ΥοΓΟδ (2 Αύγούστου) έξέθετε ώς έξής τήν κατά­ σταση πού δημιούργησαν στδ ούγγρικδ προλεταριάτο ο! π α ­ ραδοσιακές δργανώσεις του: «Ξέρει άραγε τδ ούγγρικδ προλεταριάτο τΐ τδ περιμένει 87 . 'Έ να ς Απδ τούς πιδ έπιφανεΐς «ήγέτες» τών ούγγρικών συν­ δικάτων είπε τά έξής στήν τελευταία συνεδρίαση τών Σ ο­ βιέτ τής Βουδαπέστης. βάσιζε τΙς έλπίδες του σέ τρεις προϋποθέσεις 1) στήν έπικείμενη έκρηξη τής παγκόσμιας έπανάστασης 2) στή συνδρομή τού κόκκινου στρατού τής Ρωσίας καί 3) στδ πνεύμα αυτοθυσίας τοϋ ούγγρικοΰ προλεταριάτου. επειδή "κάπ οια μέρα” ή μεγάλη στιγμή τής παγκόσμιας σοσιαλιστικής έπανάστασης πρέπει "ώστόσο” νά Ιρθει». στή Ρω σία μέ τή ρωσική έπανάσταση καί σέ δλόκληρη τήν Εύρώπη μέ τΙς γενικές απεργίες.. δ κόκκινος στρατός τής Ρωσίας δέν μπόρεσε νά φτάσει στήν Ο ύγγαρία καί τδ πνεύμα αύτοθυσίας τοϋ ούγγρικοΰ προλεταριάτου δέν ήταν μεγαλύτερο Απδ τδ πνεύμα αύτοθυσίας τοϋ προ­ λεταριάτου τής δυτικής Εύρώπης.

('Ανυπόγραφο. Ξέρει άραγε τό προλεταριάτο τής Βουδαπέστης ποιά θά είναι ή τύχη του αν δέ βρει τή δύναμη νά ξεβράσει τή συμμορία τών ληστών πού Εχει παρεισφρύσει στό προλεταριακό κράτος. "δ λ ο ι έ κ ε ί ν ο ι ” πού στή διάρκεια τής δικτατορίας τοΰ προλετα­ ριάτου θά Εχουν Απευθύνει Εστω καί " μ ι ά μ ό ν ο φ ορ ά” τό λόγο στό προλεταριάτο θά δόσουν λογαριασμό γ ιά τΙς πράξεις τους στίς μπαγιονέτες καί τα μυδράλια τών Ρουμάνων. Έ "άληθινή” δημοκρατία θά έγκαθιδρυθεΐ στήν Ο ύγγαρία. άφοϋ γ ιά πολύν καιρό δέ θά ύπάρχουν στήν Ο ύγγαρία οδτε κόμμα οδτε συνδικάτα καί φυσικά ή διέ­ νεξη γ ιά τό άν πρέπει ή δικτατορία τού προλεταριάτου νά χρησιμοποιήσει τή βία ή τήν πειθώ θά σταματήσει άφοϋ ή άστική τάξη καί οί βογιάροι θά Εχουν κιόλας άποφασίσει τή μεθοδολογία τής " δ ι κ ι & ς τ ο υ ς ” δικτατορίας: ετσι εκατοντάδες κρεμάλες θά δείχνουν δτι ή διένεξη Εχει σταματήσει γ ιά πάντα υπέρ τής μπουρζουαζίας καί έξαιτίας τής Αδυναμίας τοϋ προλεταριάτου». φ. 1. 23). 25 Όχχώβρη 1919. Έ διένεξη άνάμεσα στό κόμμα καί στό συνδικάτο θα σταματήσει.άν δέν βγάλε: άπό τή μέση αύτή τή στιγμή τούς φονιάδες πού £χει μέσα στό σπίτι του. άφοϋ δλοι έκεΐνοι πού θά μπορούσαν νά ποΰν κάτι θά Αναγκαστούν νά σωπάσουν καί οί ύπόλοιποι θά απολαβαίνουν τά Γσα δικαιώ ματα άπό τό μαστίγιο τών Βογιάρων. . Ή τρομοκρατία τών λευκών και ή τρομοκρατία τών Ρουμάνων θά ένώσουν τΙς δυνάμεις τους γ ια να έπιβληθοϋν στό ούγγρικό προλεταριά­ το και τό μαστίγιο τους θά γλυκάνει τό μαρτύριο τής πεί­ νας ένώ ή πα ραγω γική δουλειά θά ένισχυθεΐ άπό τή λεη­ λασία τών μηχανών μας καί τήν κατεδάφιση τών Ιργοστασίων μας. *Λ ’ "Ορντινε Νουόβο». Ή "Αριστοκρατία” τή ς έργατικής τάξης.

Δηλαδή μήπως πρόκειται γ ιά έκεΐνο τδ σύμφυρμα δημαγω γίας ρητορικού ψευτοεπαναστατικού βερμπαλισμού καί άπείθαρχου κι ανεύθυνου πνεύμα­ τος. πού κατάφερε μέχρι τώρα νά δε­ σμεύει τή θέληση τών μαζών καί πού θά παραμείνει στά χρονικά τοϋ ιταλικού έργατικοϋ κινήματος μέ τήν όνομασία: Ιταλικός συνδικαλισμός. Ιτσι έξαντλεΐται δ ζωντανός ένθουσιασμός καί τήν ήρωική άδιαλαξία διαδέχεται ή όπορτουνιστική πραχτικ ή .καθορί­ ζει τήν έμφάνιση μιας μίζερης καί ψειριάρικης έργατικής ψυχολογίας σάν καί τής μικρής καί μεσαίας άστικής τά­ ξης. Μ ήπως άλήθεια αύτδ τό κίνημα δέν είναι παρά ένας μικρός στρόβιλος πού προαναγγέλλει τΙς καταστροφές τοϋ συνδικαλιστικού κυκλώ­ να μέ τοπική σφραγίδα. άλλά έξασθενίζει καί Αποδυναμώνει έξ δλοκλήρου τό κα τα χτη τι­ κό πνεύμα.Σ ΥΝΔΙΚΑΛΙΣΜ Ο Σ Κ ΑΙ ΣΤΜ ΒΟ ΤΛΙΑ Μήπως είμαστε συνδικαλιστές32. Ή ποσο­ τική αδξτρη καθορίζει μιά ποιοτική φτώχεια καί ένα εύκολο βόλεμα στις κοινωνικές μορφές τού καπιταλισμού. ή πρα χτική «γιά τό ψωμί καί τό βούτυρο». άπό τΙς πολλές τοπικές ένσαρκώσεις τής συνδικαλιστικής θεωρίας. είναι τό καθή­ . πού Ιχ ε ι τή μανία νά άναταράζει έναν περιορισμένο άριθμό ανθρώπων άπό μιά περιορισμένη διανόηση (μέ λίγο μυαλό καί πολύ το υ πέ). Μ ήπως τό κίνημα τών τομεακών έπιτρόπων πού ξεκίνησε άπό τδ Τουρίνο δέν είναι τίποτα άλλο παρά μια. Κ αί δμως στοιχειώδες καθήκον τού συνδικάτου είναι τό καθήκον νά στρατολογήσει δλη τή μάζα. Ή κανονική άνάπτυξη τών συνδικάτων σημαδεύτηκε άπδ μιά πορεία παρακμής τού έπαναστατικού πνεύματος τών μαζών: πράγμ α πού αύξάνει τήν ύλική δύναμη. Ή συνδικαλιστική θεωρία Ιχ ει χρεωκοπήσει δλότελα μπροστά στή συμπαγή πείρα τών προλεταρίων έπαναστατών. Τ ά συνδικάτα έχουν άποδείξει τήν δργανική τους Ανι­ κανότητα νά ένσαρκώσουν τή δικτατορία τού προλεταριά­ του.

'Ο συνδικαλισμός συνε­ νώνει τούς έργάτες άνάλογα μέ τά έργαλεΐα τής δουλει&ς τους ή άνάλογα μέ τό ύλικό πού κατεργάζονται. 90 . 'Ο έργάτης προ­ σηλώνεται έτσι σ’ αυτή του τήν ικανότητα καί σ’ αύτό του τό χάρισμα καί τα θεωρεί δχι σά μιά στιγμή τής παραγω ­ γ ή ς. Ά ποκαλύφτηκε δτι δ συνδικαλισμός δέν είναι τίποτα άλλο παρά μια μορφή τής καπιταλιστικής κοινωνίας καί δχι ενα δυνητικό ξεπέρασμα αύτής τής κοινωνίας. τή γραμματική δυ­ νατότητα πού έχει ν& παντρεύει τΙς δυό έκφράσεις. πού βρί­ σκεται στό γίγνεσθαι τη ς: δ συνδικαλισμός δέν είναι έπαναστατικδς π α ρ ϊ μονάχα σέ δ. δ χ ι σάν παραγω γούς. δργανώνει τούς έργάτες. τό καθεστώς του οικονομικού άτομίκισμοΰ. πού βρίσκεται στό γίγνεσθαι του. δηλαδή σά δημιουργήματα τοΟ κα πι­ ταλιστικού καθεστώτος τής άτομικής Ιδιοχτησίας. άλλα σ ί μισθωτούς. Τό συνδικάτο κατά έπάγγελμα ή κατά βιομηχανία ένώνοντας τόν έργάτη μέ τούς συντρόφους του τοΟ ϊδιου έπαγγέλματος ή τής Γδιας βιομηχανίας. Ό συν­ δικαλισμό. τό v i κατεργαζόμαστε ένα ύλικό καί δχι κάποιο άλλο φανερώνει Ικανότητες καί χ α ­ ρίσματα πού διαφέρουν μονάχα στόν κόπο πού καταβάλλου­ με καί στό κέρδος πού προσποριζόμαστε. δηλαδή μέ έκείνους πού στή δουλιά τους χρησιμοποιούν τό ίδιο έργαλείο μ’ αύτόν ή πού μεταποιούν τό ίδιο ύλικό πού μεταποιεί κι αύτός. δέν είναι μια στιγμή τής προλεταριακής έπανάστασης. σάν πωλητές τοΰ έμπορεύματος έργασια. Τό μέσο λοιπόν δέν είναι έκεΐνο πού ταιριάζει μέ τό σκοπό καί άφοϋ τό μέσο δέν εί­ ναι παρά μια στιγμή τοΟ σκοποϋ πού πραγματοποιείται. Τό νά χρησιμοποιούμε ένα έργαλεΐο καί δχι κάποιο άλλο.τι άφορδ. άλλά σάν ενα σκέτο μέσο προσπορισμοϋ κέρδους. πρέπει νά συμπεράνει κανείς 2τι δ συνδικαλισμός δέν άποτελεί μέσο γ ιά τήν έπανάσταση. δηλαδή δ συνδικαλισμός συνενώνει τούς έργάτες μέ βάση τή μορφή τζού τούς δίνει τό καπιταλιστικό καθεστώς.κον να έντάξει ατά πλαίσιά του δλους τούς έργαζόμβνους στή βιομηχανία καί τή γεω ργία. οΰτε είναι ή έπανάσταση πού πραγματοποιείται.

πράγμα πού Απαιτεί τή συνεργασία τοϋ χειρώναχ τα .συμβάλλει στό νά δυναμώσει ή παραπάνω ψυχολογία. μονάχα δηλαδή άν ζε ΐ τήν ένότητα τής βιομηχανικής δια­ δικασίας. δηλαδή Από τό έργοστάσιο πού τό βλέπει σάν ένότητα. δη­ λαδή συμβάλλει στό νά τόν Απομακρύνει δλοένα καί περισ­ σότερο Από τή δυνατότητα νά κατανοήσει τόν έαυτό του σαν παραγω γό καί τόν δδηγεΐ στό νά θεωρεί τόν έαυτό του Ινα είδος «εμπορεύματος» μιας έθνικής καί διεθνούς Αγο­ ράς. τοϋ μη­ χανικού και του τεχνικού διευθυντή. έπειδή είναι δη­ μιουργοί των Αναγκαίων καί κατάλληλων προϋποθέσεων γ ιά τήν ύπαρξη αύτής τής βιομηχανίας. δτι δηλα­ δή αύτή ύπάρχει καί Αναπτύσσεται μόνο καί μόνο έπειδή ΰπάρχε·. σάν πράξη δημιουργίας ένός δρισμένου προϊόντος. Ξεκινώντας τώρα από αύτό τό κύτταρο. καί Αναπτύσσεται ή βιομηχανία αύτοκινήτων. Ό έργάτης μπορεΐ νά θεωρήσει τόν έαυτό του σάν π α ­ ραγωγό. ‘Ο έργάτης μπορεΐ νά νοήσει τόν έαυτό του σάν παραγω γό μονάχα δταν Θ4χει συνδεθεί ψυχολογικά μέ τήν έπΐ μέρους παραγω γική διαδι­ κασία ένός δρισμένου έργοστασίου (γιά παράδειγμα Λς πού­ με ένός έργοστασίου αύτοκινήτων στό Τουρίνο) καί άφοΰ θάχει νοήσει τόν έαυτό του σάν μιά Αναγκαία καί Ανα­ παλλοτρίωτη στιγμή τής δραστηριότητας ένός κοινωνικού συνόλου πού παράγει αύτοκίνητα. του ειδικευμένου. πού μέ τό πα ιχνίδι του άνταγωνισμοϋ καθορίζει τήν τιμή του και τήν άξία του. μονάχα άν θεωρήσει τόν έαυτό του σάν Αναπόσπα­ στο μϊέρος δλόκληρου τοϋ συστήματος δουλειάς πού συνο­ ψίζεται στό Αντικείμενο τής συγκεκριμένης βιομηχανίας. Τότε ξεπερνά αύτή τή φάση καί βλέπει δλη τή δραστηριότητα τής τουρινέζικης βιομηχανίας παραγω γής αυτοκινήτων καί θεωρεί τό Τουρί­ νο σά μιά πα ραγω γική ένότητα πού τήν χαρακτηρίζουν τά αύτοκίνητα καί κατανοεί έτσι ενα μεγάλο μέρος τής γενι­ κής δραστηριότητας τής τουρινέζικης έργασίας. καί κατά συνέπεια καταλαβαίνει δτι οί έργαζόμενοι σ’ αύτές τις γενικές καί πολύπλοκες δραστηριότητες είναι καί αύτοί παραγω γοί τής βιομηχανίας αύτοκινήτων. τοϋ διοικητικού ύπάλληλου. φτάνει δ έργάτης στήν κατανόηση μιας δ- 91 .

είναι 5να νεκρδ πρ ά γ­ μα. άντιλαμβάνεται μιά σύνθε­ τη όργάνωση τής κοινωνίας. Ά ρ α δ έργάτης είναι παραγω γός. άφοϋ δ ρεφορμιστικός συνδικαλισμός άντιπροσωπεύει μια άνώτερη μορφή σέ σχέση μέ τδν ψευτο-επαναστατικό συνδικαλισμό. άπδ τούς πολυάριθμους άλλους γιγαντιαίους μηχανισμούς πα ραγω γή ς στούς δποίους είναι διαιρε­ μένος δ κόσμος. δνα έμπόδιο πού πρέπει νά καταργηθεΐ. συνδέσεις καί λειτουργίες πού άπ αιτεί τδ τεράστιο μέγεθός της. Τ ότε συλλαμ­ βάνει τήν Ιννο'. ή βιομηχανία του καί ή προσωπικότητά του σάν παραγωγοϋ.α του «κράτους». Τότε ·δ έρ­ γά τη ς νιώθει τήν τάξη καί γίνεται κομμουνιστής έπειδή ή ατομική ίδιοχτησία δέν άποτελεΐ λειτουργία τής πα ραγω ­ γ ή ς καί γίνεται έπαναστάτης έπειδή καταλαβαίνει δτι δ καπιταλιστής. Τ ήν πραχτική τοϋ ιταλικού ψευτοεπαναστατικοϋ συνδι­ καλισμού τήν άπόριψε τδ τουρινέζικο κίνημα των τομεακών έπιτρόπων δπως άκριβώς άπόριψε καί τήν πρ α χτική τοϋ ρεφορμιστικού συνδικαλισμού: καί μάλιστα τδν άπόριψε δι­ πλά. πού είναι στδ σύνολό του £νας γιγαντιαΐος μηχανισμός παραγω γής πού χαρακτηρίζεται άπδ τΙς έξαγωγές καί τΙς εισαγωγές του. Π ράγματι. τήν άρμονία καί τήν Ιεραρχία τών άναγκαίων συνθηκών γ ιά νά ζε ϊ καί νά άναπτύσσεται τδ έργοστάσιό του. μια συγκεκριμένη μορφή τής κοινωνίας — για τί αύτή δέν είναι παρά ή μορφή τοϋ γιγαντιαίου μηχανισμού παραγω γή ς πού άντανακλά — μέ δλες τις νέες καί άνώτερες σχέσεις. έπειδή άπόχτησε συνείδηση τής λειτουργίας του μέσα στήν παρα­ γ ω γική διαδικασία καί σέ δλους τούς άναβαθμούς της: άπδ τδ έργοστάσιο ώς τδ £θνος καί ώς τδν κόσμο. δηλαδή άπδ τδ σύνολο τοϋ πλούτου πού άνταλλάσσει μέ ενα ισοδύναμο σύνολο πλούτου πού προέρχεται άπδ δλα τα μέρη τού κόσμου.λοένα και πιδ πλατείας ένότητας. άν τδ συνδικάτο μπορεΐ νά δίνει μόνο «ψωμί καί βούτυρο» στούς έργάτες καί άν τδ συνδι­ κάτο μπορεΐ σέ άστικδ καθεστώς νά έξασφαλίζει μονάχα 92 . μέχρι τδ ίθνος. Τ ότε κατανοεί τή ζω ή τοϋ έργοστασίου πού άντιπροσωπεύει τή σύνθεση. δ άτομικδς ίδιοχτήτης.

. άφοϋ πέτυχε αύτά τα άποτελέσματα.μια σταθερή άγορά μισθών καί μπορεϊ νά περιορίζει μερι­ κούς άπό τούς πιό φοβερούς κινδύνους γ ιά τή φυσική καί ηθική Ακεραιότητα τοϋ έργάτη. Ό δη γή θη κ α ν δηλαδή αυτοί στό νά άρνηθοϋν τή στοιχειώδη άρχή τοϋ συνδικαλι­ σμού. δηλαδή τήν τολμηρή μειοψηφία πού σέρνει πίσω της τις ψυχρέ. καί δχι Εκπαιδευτές καί διαμορφωτές συνειδήσεων. Τό κίνημα τών έπιτρόπων γεννήθηκε μήπως καί άναπτύχτηκε γ ια νά άντικαταστήσει δ Μ πόργκι τόν Μπουότσι καί τον Ν τ’ ’Α ραγκόνα33. ΟΕ ψευτο-επαναστάτες συνδικαλιστές τής ’Ιταλίας δδηγήθηκαν συχνά στδ δίλημα μήπως θα συνέφερε να μεταβάλουν τό συνδικάτο (παράδειγμα τό συνδικάτο τών σιδηροδρομικών) σέ κλειστό κύκλο πού θα περιλαμβάνει μονάχα τούς «Επα­ ναστάτες». είναι φανερό δτι ή ρεφορ­ μιστική πρ α χτική είναι πολύ καλύτερη άπό τήν ψευτο-επαναστατική πρ α χτική. ’Ε πειδή ένδόμυχα καί ασυνείδητα διαισθάνονται πόσο άνώφελη είναι ή προ­ παγάνδα «τους» καί πόσο άνίκανο είναι τό συνδικάτο νά δόσει μια συγκεκριμένα έπαναστατική μορφή στή συνείδηση τοϋ έργάτη. πού ξεσηκώνουν. τά αίματα μέ έρεθιστικά λόγια μονάχα. μαζικής όργάνωσης. καί άδιάφορες μάζες. τήν άρχή τή . καί έπειδή αύτοί οί όπαδοί τής θεωρίας τών «παρα­ γωγών» δέν Εχουν καμιά συνείδηση τι σημαίνει παραγω γός. άγκιτάτορες.. Τ ό κίνημα τών έπιτρόπων είναι ή άρνηση κάθε μορφής άτομισμοΰ καί περσοναλισμού34. "Αν άπό ένα έργαλεΐο άπαιτοϋμε περισσότερα άπό δσα αύτό μπορεί να ά~οδόσει καί αν κάνουμε νά γίνει πιστευτό δτι ένα έργαλεΐο μπορει νά άποδόσει περισσότερο άπό έκεΐνο πού τοϋ Επιτρέπει ή φύση του τότε διαπράττουμε άνοησίες καί έφαρμόζουμε μια πρ α χτική καθαρά δημαγω γική. ’Ε πειδή δέν Εχουν ποτέ έρευνήσει μέ καθαρό­ τητα καί άκρίβεια τό πρόβλημα τής προλεταριακής έπανάσταση. Αύτοί είναι δημαγωγοί καί δχι έπαναστάτες. Τό κίνημα τών έπιτρόπων άποτελεϊ τήν άρχή Ενός μεγάλου ι­ στορικού προτσές στά πλαίσια τοϋ δποίου ή μάζα τών Ερ­ γαζομένων θά άποχτησει συνείδηση τής — βασισμένης 93 .

8 Νοέμβρη 1919. 35). Αλλά σέ μιά πραγματικότητα βέβαια πού είχε μιά μορφή καθορισμένη Από τό κα πιταλι­ στικό καθεστώς του έλεύθερου Ανταγωνισμού ν. ('Ανυπόγραφο. 94 . Ή Ιννοια τού συστήιιατος τών Συμβουλίων — πού βασί­ ζεται στή δύναμη τής μάζας τών έργαζομένων.αί τής ατο­ μικής ιδιοκτησίας τής έργατικής δύναμης' καί κατά συν­ έπεια δημιούργησε μονάχα μιά ουτοπία καί ενα οικοδόμη­ μα άφηρημένων σχημάτων. Τό έπαγγελματικό συνδικάτο καί τό βιομηχανικό συνδικάτο θεωρήθηκαν σά μιά ξεχωριστή μορ­ φή τής όργάνωσης καί συγκροτήθηκαν μάλιστα βασισμένα σέ κάποια πραγματικότητα.τι βαθύτερο Ιχ ε ι. οδτε Ιχ ει ποτέ Αναφέρει δτι στήν δργάνωση τών έργαζομένων θά Ιπρεπε νά δοθεϊ μιά τέτοια κατεύθυνση καί μιά τέτοια σημασία.στήν πα ραγω γή καί στή συγκεκριμένη πρα χτική τής δου­ λειάς — Αδιάσπαστης ένότητάς της καί θά δόσει μιάν δργανική μορφή σ’ αύτή τή συνείδηση. έπειδή αύτή ή Ιεραρχία θα άποτελεί κάτι σάν τή συνειδητή θέληση νά φτάσουν σ’ Ιναν καθορισμένο σκοπό καί σέ μιά μεγάλη ιστορική διαδικασία πού χωρίς σταματημό θά Αποκορυφωθεί στή δικτατορία τού προλετα­ ριάτου καί στήν Κομμουνιστική Διεθνή. 1. παρόλα τα σφάλ­ ματα πού μπορεϊ νά κάνουν μερικά δτομα καί παρόλες τις κρίσεις πού μπορεϊ νά δημιουργήσουν οί έθνικέ: καί διεθνείς συνθήκες. φ. *Α' “Ορντινε Νονόβο». Ή συνδικαλιστική θεωρία δεν Ιχ ε ι ποτέ έκφράσει μιά παρόμοια Αντίληψη γ ιά τούς παραγω γούς καί γ ιά τή δια­ δικασία ιστορικής Ανάπτυξης τής κοινωνίας των πα ραγω ­ γώ ν. δργανωμένης κατά τόπο έργασίας καί κατά Ινότητα παραγω γής — Ιχ ε ι τήν καταγω γή της στις συγκεκριμένες ιστορικές έμπειρίες τού ρωσικού προλεταριάτου καί είναι τό Αποτέλεσμα τής θεωρητικής προσπάθειας τών συντρόφων κομμουνιστών τής Ρωσίας. πού δέν είναι βέβαια συνδικαλιστές. Αλλά έπαναστάτες σοσιαλιστές. Αυτό τό τελευταίο θά τό έπιτύχει μέ τό νά συγκροτήσει ή μάζα των έργαζομένων μιάν ιεραρχία καί να έκφράσει μ’ αύτή τήν ιεραρχία δ.

Μέ τδ να παράγουν άγαθά οί έργάτες δημιουργούν τά δικαιώματά τους καί μέ τδ νά μεγα­ λώνουν τήν άπόδοση τού παραγω γικού μηχανισμού άποδείχνουν τήν κοινωνική τους δύναμη καί δείχνουν άκόμη πώς μονάχα στήν ταξική τους όργάνωτη πρέπει νά θεμελιω­ θεί ή διακυβέρνηση τού Εθνους. Οί καπιταλιστές πλη- 95 . Ή άπεργία τών έργατών τής τουρινέζικης μεταλλουργίας35 τδ αποδείχνει άνάγλυφα. Οί βιομήχανοι σαμποτάρουν τήν πα ραγω γή .ΒΙΟ Μ ΗΧΑΝΟ Ι ΕΡΓΑΤΕΣ ΚΑΙ Π Α ΡΑ ΓΩ ΓΗ Σήμερα περισσότερο άπδ κάθε άλλη φορά οί έργάτες είναι πεπεισμένοι δτι μονάχα στήν έπανάληψη τής βιομη­ χανικής καί άγροτικής παραγω γή ς βρίσκεται ή σωτηρία τής έργαζόμενης τάξης. Σήμερα περισσότερο άπδ κάθε άλλη φορα — αφού τό άποτέλεσμα τών έκλογών Εδειξε δτι χω ρίς τή συγκατάθεση τών έργατών καί άγροτών είναι άδύνατο νά γίνει κυβέρ­ νηση — Εχει άποδειχτεΐ δτι δταν τά καθυστερημένα μέχρι τώρα στρώματα τής έργατικής τάξης θά συμμετάσχουν ένεργά στδ προτσές άνάπτυξης τής έπανάστασης. 0£ πολιτικάντηδες δημαγωγοί πού διευθύνουν τή βιομηχανική Ενωση άρνούνται ξαφνικά στούς έργάτες τδ δικαίωμα άποχής άπδ τή δουλειά τους γ ια γενικούς πολιτικούς λόγους. τότε δλη ή πολιτική έξουσία θά πρέπει να περάσει μοιραία στά χέρια τών έργατών καί τών άγροτών καί να στραφεί στή ριζική άναδιοργάνωση τού παραγω γικού μηχανισμού πάνω σέ κομμουνιστικές βάσεις. δηλαδή άρνούνται στούς έργάτες τδ δικαίωμα να χρησιμοποιούν τδ μοναδικδ Ιργαλεΐο πού Εχουν γ ιά νά έπηρεάζουν τήν πορεία τής γενικής πολιτικής σέ δημοκρατικό καθεστώς. Αυτή προκλήθηκε άπδ μιά Εκλογική μανούβρα τού κυρίου Τζίνο Ό λ ιβ έτ ι36. πράγμα πού δέ θά άργήσει να συμβεί. Οί βιομήχανοι δέν άποτελοΰν π ια παράγοντα τάξης τής καπιταλι­ στικής ιεραρχίας τού παραγωγικού προτσές.

Αύτό Εκα­ ναν καί οί έργάτες στις 7 Νοέμβρη καί είχαν τό δικαίωμα νά τό κάνουν σύμφωνα καί μέ τό πνεύμα καί μέ τό γράμμα τών συμβάσεων πού είχαν ύπογράψει. μπρος στήν Αξιότιμη αύτή κατηγορία σκυλόψαρων καί τσακαλιών. Ιταλικής Εκδοσης Εΐπβικϋ). δτι είναι άτεγκτος καί σκληρός γ ιά τούς ταραχοποιούς καί Ανήσυχους έργάτες.έργασία πού διαθέ­ τουν. κόρες καί πα ιδιά τών κομμουνιστών έργατών τής Ρωσίας.άουτ. (Σημ. δηλαδή μέ τήν Απειλή τού θανάτου άπό πείνα. αρπάξει άπό τό λαρύγγι μέ τή θανατηφόρα λαβί­ δα τού λόκ . Αύτοί κατακρα­ τούν άπδ τήν πα ραγω γή καί τήν κανονική διανομή τού κοι­ νωνικού πλούτου ενα μέρος καί τό κατασπαταλούν γ ια νά πληρώνουν ενα μη . 96 . Ό κύριο. τό άγαθό . Ό λ ιβ έτι ήθελε νά πετύχει στις έκλογές καί ήθελε νά παραστήσει. δ Αρχάγγελος Μ ιχα­ ήλ τού μπολσεβίκικου δαίμονα. μπρός στούς «σώφρονες Ανθρώ­ πους». Γ ιατί λοιπόν οί έργάτες Επρεπε νά μή χρησιμοποιή­ σουν τήν «ίδιοχτησία» τους.ρώνου/ δημοσιογράφους. γυναίκες. καί νά μήν άποσύρουν άπό τή διαδικασία τής παρα­ γω γής γ ιά νά έξασκήσουν πίεση μέ στόχο νά σταματήσουν τή σπατάλη καί τήν καταστροφή τών Αγαθών.παραγω γικό πλήθος: έπαγγελματίες συκοφάντες. Οί καπιταλιστές μέ άλ­ λα λόγια χρησιμοποιούν τήν άτομική ίδιοχτησία καί τό χρ η ­ ματοκιβώτιό τους γ ιά πολιτικούς σκοπούς. ρήτορες καί λιβελογράφους γ ια νά δυσφημούν τή ρώσικη έπανάσταση καί νά δημιουργούν εύνοϊκή κοινή γνώμη γ ια τόν Αποκλεισμό τής Ρωσίας χ α ί γ ιά τή δολοφονία έκατομμυρίων και έκατομμυρίων άθώων γυ ­ ναικών και παιδιών πού είναι Ενοχοι κοινωνικά μόνο καί μόνο για τί είναι μητέρες. συνηθισμένοι νά μή σέβονται]* ποτέ τις συμφωνίες του. Έ ν α μϊρος τών βιομηχάνων Αναγνώρισε στούς έργάτες αύτό τό δικαίωμά τους: σέ πολλά γραφ εία οί Ιπιχειρη ματίες πέταξαν στό καλάθι τών άχρηστων τήν έγκύκλιο τού κυρίου Κοντόνι. Έ ν α μέρος [τών βιομηχάνων. στρατιωτικούς τυχοδιώ χτες καί δολοφόνους τού λαού. «σφογγοκολάριου» τού κυρίου Ό λ ιβ έτι πού κάλεσε τούς έργάτες γ ιά νά τού.. συνηθισμένοι στά εδκολα κέρδη πού πραγματοποιούν * Στό κείμενο λείπει μια σεφά ηού τήν συμπληρώσαμε σύμ­ φωνα μέ τό δλο νόημα.

νά δη­ μιουργήσουν φόβους γ ια τις κάλπες καί έτσι νά πετύχουν να βγοΰν θριαμβευτές οί «οικονομολόγοι» μέ έπικεφαλής τόν κύριο Τ ζίνο Ό λ ιβ έτι. ή άνταλλαγή ¡ιέ τό εξωτερικό αυξάνει. άλλα ταυτόχρονα θέλει αύτή ή αύ­ ξηση νά γίνει ¡ιέ δργανικό τρόπο. μέ τόν τελωνειακό προστατευτισμό καί μέ δημαγωγικές Ινέργειε. Ή εθνική οικονομία πηγαίνει πρός τή διάλυση.. μέ τό πα ιχνίδι στό χρηματιστήριο. μέ τ ι. τών έκλογώ ν). ή παραγω γικότητα μειώνεται καί δλος δ εθνικός μηχανισμός τής βιομηχανικής καί άγροτικής παραγω γής αρχίζει να παθαίνει παράλυση. οικονομικές άπάτες. Ά λ λ α αυτή ή δόλια καί άτιμη μανούβρα τών δημαγω­ γών πολιτικάντηδων τής Έ ν ω σ η ς Βιομηχάνων χρεωκόπησε μέ άθλιο τρόπο χάρη στήν πειθαρχημένη καί συνειδητή δράση τών Ιπαναστατών έργατών. Οί έργά τε. πού προκαλούν οί άνθρωποί του.μή πχραδίνοντας έγκαίρως ή μή παραδίνοντας ποτέ τά έφόδια πού τό κράτος τούς Εχει προπληρώσει άκριβά τήν ά­ ξια. ύποστηριζόμενη καί άπό μερικές όλιγάριθμες κατηγορίες τής τάξης τών παραγω γώ ν (τούς τε­ χνικούς. μαρασμού καί σπατάλη. μέ τήν κατάργηση άπό τή διαδικασία τής παραγω γή ς τών δημαγωγών καπιταλι­ στών καί πολιτικάντηδων πού κρατούν σέ μιά μόνιμη κα­ τάσταση αταξίας καί μαρασμού τά έργοστάσια. τού αστικού τύπου. τό κόμ­ μα πού θέλει τή ύπέρτατη αύξηση τής βιομηχανικής καί άγροτικής πα ρ α γω γή . έργάτες σέ άπ εργία πρίν άπό τήν Κ υριακή (σ. γ ια νά προκαλέσουν συγκρούσεις. άκριβώς γ ιά νά έκφράσουν τή θέλησή τους νά μπει Ενα τέρμα στό ξετσί­ πωτο παζάρι καί στήν κατασπατάληση τού πλούτου πού γ ί­ 97 . καταπάτησαν τή συμφωνία μέ τούς έργάτες γ ιά νά ρί­ ξουν τού. ίντριγκες. στή βιομηχανία. τό κόμμα τών έργατών καί χωρικώ ν. Ά π ό τις κάλπες βγήκε θριαμβευτή. τούς διανοούμενους Εργαζόμενους κλπ. θέλουν νά τελειώνουν μ’ αύτή τήν κατάστα­ ση αταξίας. Ή τάξη τών έργατών καί άγροτών. άφοϋ αύτοί δημιουργούν άτομική ίδιοχτησία δχι μέ τις τεχνικές βελτιώ­ σεις τού μηχανισμού τής βιομηχανίας. άλλά μέ τις πολιτι­ κέ. μ.) Εβγαλε νι­ κητές έκα τίν έξήντα σοσιαλιστές βουλευτές.

Προσοχή στόν δσχημο δρόμο" θυμηθείτε δτι στή δημοκρατία των Συμβουλίων δποιος δέ δουλεύει δέν τρώει καί οί πιό πολλοί άπό αύτούς ξέρουν μονάχα μιά δουλειά: να τρώνε. προκειμένου να συγκροτηθεί 6 μ η χ α ­ νισμός διακυβέρνησης πού θά είναι σέ θέση να πραγματο­ ποιήσει τά προγράμματα πού διακηρύσσονται άπό τις ευρύ- . Η ΕΠ ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ Η ΑΑΟΓΟΜΤΓΑ Κ ατά τή γνώ μη μιας άπό τις άλογόμυγες37 πού γράφουν στή «Στάμπα» (άλλά τί άντιπροσωπεύει ή «Στάμπα». μπορεΐ να λογαριάσει κανείς τή «Στάμπα». άκόμη καί μέ κίνδυνο νά προν. Ιχοντας συνείδηση τής σο­ βαρής εύθύνης πού έπιφορτίζονται. Έ ά ν οί βιομήχανοι δέν είναι π ια Ικα­ νοί νά διευθύνουν τόν παραγω γικό μηχανισμό καί νά τόν κά­ νουν να άποδώσει στό μάξιμουμ (δπως πράγμ ατι δέν είναι ικανοί καί δπως κάθε μέρα καί περισσότερο Αποδείχνουν δτι δέν είναι ικανοί) γ ια να σώσουν τον πολιτισμό άπό τήν καταστροφή κι άπό τή χρεωκοπία. διά μέσου των Συμβουλίων τους τής παραγω γής. φ. 322). μέ τις κομμουνιστικές μεθόδους τους καί συστήμα­ τα τους. XXX. 21 Νοέμβρη 1919.38 σέ ποιές μόνιμα όργανωμένες δυνάμει. καί θα το πραγματο­ ποιήσουν.νεται άπό τά παράσιτα καί τούς δημαγωγούς τής ιερής άτομικής Ιδιοχτησίας. Οί βιομήχανοι ζητούν. (Άννπόγραφο.αλέσουν μιά τρομερή καταστροφή καί τήν δλοκληρωτική κατάρευση τού Ιθνους. να φοβερίσουν τούς έργάτες με τό φά­ σμα τής άνεργίας καί τής πείνας. τότε οί έργάτες θα άνάλάβουν αυτοί αυτό τό καθήκον. στήν Πΐϋΐμοντέζιχη Ιχδοση τον *'Λβάντι».

Ή άλογόμυγα αρχίζει τό άρθρο της βεβαιώνοντας δτι τό ιταλικό κράτος είναι Sva κράτος πού ξαχαρβαλώθηκε άπό Ιναν πεντάχρονο πόλεμο. Τ ζιολιτιάνους39 καί λαϊκούς γ ια να ξανασταθεΐ ατά πόδια του τό Ιταλικό κράτος πού Ιχ ε ι άνάγκη να στηρι­ χ τε ί σέ νέες καί σίγουρες δυνάμεις γ ιά νά μήν καταρεύσει.) κάθε έπαναστατική σοσιαλιστι­ κή δραστηριότητα δχι μόνο είναι άδύνατη άλλα είναι καί «παράλογη». έπειδή οί σοσιαλιστικές δυνάμεις στήν ’Ιτα ­ λία δέν είναι γ ια λόγους «μαρξιστικούς». Τό Ιταλικό κράτος Ιχ ει ξεχαρβαλωθεί. Ά λ λ ά δέν φαίνεται να καταλαβαίνει ή άλογόμυγα δτι μέ τόν τρόπο αύτό βάζει άπό τό παράθυρο τούς μαρξιστικούς καί οίκονομικούς λόγους τής έπιβλητικής καί μεγάλης σο­ σιαλιστικής παράταξης.χώ ρες στήλες της. μπορεΐ νά τήν λογαριάσει κανείς. σε ποιές άραγε ένεργητικες δυνάμεις τής Ιταλικής ιστορίας. θά ήθε­ λαν νά τό κάνουν αύτό προλεταριακό αύτοκίνητο) βρίσκει άπαραίτητο γ ι’ αύτό μιά συνεργασία άνάμεσα σέ σοσιαλι­ στές. άπό σπατάλες καί άνοησίες καί πού καθημερινά άπειλεϊται άπό τις έπιθέσεις τής έθνικιστικής άντίδρασης κι άπό τΙς όρέξεις των νεόπλουτων. δυνάμεις που Ιχουν συμφέρον καί θέ­ λουν νά πραγματοποιήσουν αυτά τά προγράμματα. δλη ή ιταλική γ ή θα είναι σέ λίγο σχεδόν ίδιοχτησία αύτών πού τήν δουλεύουν. άφοΰ ύπήρξανε οί άλογόμυγες τοϋ μεγάλου καπιταλιστικού κάρου. Ά ν τό σοσιαλιστικό κόμ­ μα προωθούσε μίαν έπαναστατική πολιτική δράση θα Ιβλεπε τΙς έκλογικές του δυνάμεις νά διαλύονται άφοΰ τό οικο­ νομικό πρόγραμμα τής σοσιαλιστικής έπανάστασης (ή άπαλλοτρίωση τών άπαλλοτριωτών) θα συγκρουόταν μέ μια έπανάσταση πού βρίσκεται έν έξελίξει: δηλαδή τήν Αγρο­ τική έπανάσταση κατά τήν όποια. Δηλαδή ή μεγάλη μηχανή τού καπιταλιστικού τρόπου πα ραγω γή ς καί άν- 99 . άλλά μονάχα γ ια λόγους ιδεατούς καί παροδικούς. πού συσπειρώνονται. σέ δχι πολύ καιρό. δηλαδή γ ια λό­ γους οικονομικούς. Ή άλογόμυγα (αύτοί οί μικροαστοί διανοούμενοι πιστεύουν κα­ τά Iva κωμικό τρόπο δτι είναι οί θεματοφύλακες τής πολιτι­ κής καί νομικής τεχνικής καί κατά συνέπεια.

Μιά έπανάσταση είναι έν έξελίξει στήν ’Ιταλία (μιά παρόμοια έπανάσταση ήταν έν έξελίξει στή Ρωσία τόν Σεπτέμβρη τού 1917 καί τόν ’Ο χτώβρη τοΰ ίδιου χρόνου θριάμβεψε ή προλεταριακή έπανάστα­ ση) : οί άγρότες μοιράζονται τά χτήμα τα καί οί έργάτες γή ς παίρνουν στήν κατοχή τους τό κυριότερο μέσο έργασίας 40 πού διαθέτουν. δηλαδή τής γή ς. Ποιός λοιπόν θά έγγυηθεϊ στούς άγρότες τή νομή τών μέσων έργασίας πού κατέ­ χουν. Ποιός τέλος θα έμποδίσει τόν άγρότη άπό τό να ύποχρεωθεί νά ρ ιχτεί πά νω σ’ ενα κομματάκι γής καί να τό κάνει «δικό του». δπως είναι τά Τράστ (tr u s t) . ή κεν­ τρική έξουσία έχει ξεχαρβαλωθεί. άνάμεσα στήν δπαιθρο καί στήν πόλη. Ό κεντρικός μηχανισμός τής καπιταλιστικής πα ραγω γική ς μηχανής. Ή ίδιοχτησία τών μέσων έργασίας του. δταν οέν θα μπορεί μέ τήν κανονική δουλειά του νά παρά­ γει τίσ α δσα του χρειάζονται γ ιά νά ζήσει καί να πληρώ­ σει στό κράτος τούς άπειρους φόρους πού τοϋ ζητούν γ ια τό έθνικό Έ λ λ ειμ α 41. οί Ενώ σεις τών βιομηχάνων καί τά έμπορικά μονοπώλια. Μόνο τό κομμουνιστικό κράτος μπορεΐ να πετύχει ώστε τήν έν έξελίξει άγροτική έπανάσταση να τήν άκολουθήσει ή πολύ πιό μεγάλη καί σημαντική έ­ πανάσταση τής εισαγω γής καί διάδοσης τής μηχανής στή γεω ργία καί μπορεί νά τό πετύχει αυτό συνδυάζοντας τά συμφέροντα τών έργατών καί άγροτών. δέν έγγυάται π ιά στούς «νόμιμους*.ταλλαγής έχει σταματήσει. έπιμέρους μηχανισμούς τής κα πιταλι­ στικής μηχανής. πού στή θέση τών βιομηχανικών ένώσεων τών ϊδιοχτητώ ν βάζει τά βιομηχανικά συνδικάτα. κατόχους τό δικαίωμα ίδιοχτησίας στα «νόμιμα» άγαθά. τή γ ή . Ποιός θα ¿μποδίσει ώστε δ άγρότης νά μή συντρί­ βει άπό τούς άλλους. στή θέση τών τραπεζικών ένώσεων τών μεγαλοκαρχαριών βάζει τά π ι­ στωτικά ιδρύματα γ ια τήν έΟνική οίκονομία καί στή θέση τών έμπορικών μονοπωλίων δημιουργεί τή συνεργασία άνάμεσα στή γεω ργία καί στή βιομηχανία. άπό Iv a κράτος κομμου­ νιστικό. τό κράτος. δέ λειτουργεί π ιά . τής πόλης καί τού 100 . πού άπαλλοτριώνει τούς καπιταλιστές άπαλλοτριωτές. μπορεί να έξασφαλιστεί στόν άγρότη μονάχα άπό iv a έργατικό κράτος.

ένφ άφησε ά ν έγγιχτα τά φεουδαλικά δεσμά πού βάραιναν τή γ ή : στούς φτωχούς χωρικούς ίδοσε τις σφαίρες άπά τά μυδράλλια τών καραμπινιέρων καί τή σχολική Ι­ στορία γ ιά τή «ληστεία στό νότο». βιομήχανους καί διανοούμενους άστούς τής πόλης. 101 . προκειμένου νά δημι­ ουργήσουν τό μηχανισμό έξουσίας τής έργατικής τάξης) σέ πολύ λίγο καιρό θά καλοπερνούν μέ τήν άμεση χρήση τού μέσου έργασίας τους πού ή «έν έξελίξει έπανάσταση» θά έπρεπε νά τούς έξασφαλίσει: οΕ άγρότες θά πέσουν στά χ έ ­ ρια τού καπιταλισμοί). Έ ά ν οΕ άγρότες δέν ύποστηρίξουν τή δικτατορία τού προλεταριάτου (δηλαδή τή δυναμική δραστηριότητα των έργατών τών πόλεων γ ιά νά άπαλλοτριώσουν τούς άπαλλοτριωτές. Τό ιταλικό Ριζορτζιμέντο σήμαινε τήν κατάχτηση τής πολιτικής έξουσίας άπό τούς έμπορους. κ α ί ά π ό π α ρ ό μ ο ι ε ς σ υ ν θ ή κ ε ς π ή γ α σ α ν δ λ ε ς οΕ έ π α ν α σ τ ά σεις τής ι στορί ας. πού έχουν δημιουργήσει στά χω ριά τά κοινά μοντέλα. χωρικούς τήν κατοχή τών γαιών πού είχανε άποχτήσει στούς μήνες Αύ­ γουστο καί Σεπτέμβρη. έπειδή αύτός έχει τις μηχανές. Ή ’Επανάσταση τοϋ Ό χτώ β ρ η έδοσε τήν πολιτική έξουσία στούς έργάτες τής πόλης. τις κομμουνιστικές άγροτικές έπιχειρήσεις. πού έχουν έξαιτίας τοϋ κόκινου στρατοί) προκαλέσει τήν άντίδραση τών μεγάλων ίδιοχτητών καί τών πληρωμένων δολοφόνων τής ’Αντάτ. γ ιά νά κοινωνικοποιήσουν τά έργοστάσια. πού έδοσε στούς ίδιοχτήτες τής ύπαίθρου τά έκκλησιαστικά άγαθά. γ ιά νά δείξουν στούς χωρικούς μέ τρόπο πραχτικό δτι μπορούν νά ζήσουν καί χω ρίς τούς καπιταλιστές. πού έχουν έξαλείψει τόν τρομαχτικό μηχανισμό έθνικής καταπίεσης τοϋ καπιταλισμού καί έχουν προσπαθήσει νά άνταλλάξουν μέ γεω ργικά μηχανήματα τά ζώ α τών άγροτών διά μέσου τού Συμβουλίου έθνικής οικονομίας. αύτός έλέγχει τις πιστώσεις καί αύτός πουλά τό προϊόν τού έδάφους ένώ αύτοί θά ξεριζωθούν άπό τή γ ή «τους».χωριού. τις τράπεζες καί τά έμπορικά κέντρα. ά κ ό μ η κ α ί τό ιτα­ λ ι κ ό Ρ ι ζ ο ρ τ ζ ι μ έ ν τ ο 41. Ή ρώσικη έπανάσταση πήγασε άκριβώς άπό παρόμοιες καταστά­ σεις κοινωνικών σχέσεων. πού έχουν έγγυηθεϊ στούς φτωχούς.

άρ.καί χω ρίς τΙς μικροαστικές Αλογόμυγες που πιστεύουν δτι ό Κύριος τΙς πασάλειψε μέ δλες τΙς πολιτικές καί νομικές γνώσεις. Ούτε καθορίστηκαν μονάχα άπό τή δι­ άρθρωση τού έθνικοΟ μηχανισμού π α ρ αγω γή ς κι άνταλλαγών (μηχανισμός πού μπορεϊ νά είναι λιγότερο ή περισσό­ τερο τέλειος κι άναπτυγμένος). δπως άκριβώς είναι πεπεισμένος δτι αύτοί θά συνεχίσουν νά λειτουργούν ένεργητικά. Τ α γεγονότα αύτά δέν καθορίστηκαν μονάχα άπό τΙς οικο­ νομικές σχέσεις στή ’Ιταλ ία. θ ά τόν μιμηθεΐ μονάχα στό έξής: στήν ταξική άδιαλαξία καί στήν άπόλυτη ψυχρότητα μέ τήν όποία θά άναλύσει τήν πορεία τών γεγονότων στήν ’Ιταλ ία. πού θα καταργήσει τήν τάξη τών έκμεταλλευτών καί θά έξαφανίσει κάθε αιτία σπατάλης. άλλά καθορίστηκαν έπίσης κι άπό τΙς έπιδράσεις πού οί άλλοι παραγω γικοί μηχανισμοί τής Εύρώπης καί τοΟ ύπόλοιπου κόσμου άοκούν στόν Ιτα­ λικό μηχανισμό. 1919. 102 . παραδίνει τήν άτομική Ιδιοχτησία στους άστόύς σφετεριστέ-ς τής έξουσίας. Ό Ιταλός έπαναστάτης κριτικά­ ρει καί οργανώνει τήν στοιχειακή παράταξη τών δυνάμεών -ου μέ τρόπο πού να τόν καταστήσουν ικανό νά ένσαρκώσει τό έργατικό κράτος. Ό Ιταλός κομμουνιστής έπαναστάτης λοιπόν θά μιμηθεΐ τό ρώσο μπολσεβίκο. άλλά κι άπό τΙς διεθνείς otκονομικές σχέσεις. εΓτε μέ τόν προστατευτισμό. 326). X X III. Ό Ιταλός έπαναστάτης είναι πεπεισμένος δτι αύτοί οί μαρξιστικοί λόγοι Εχουν δουλέψει γ ιά τόν κα­ θορισμό τής παράταξης τών σοσιαλιστικών έκλογικών δυ­ νάμεων. τή μηχανή τού οικονομικού Ιμπεριαλισμού καί τήν κεντρική καπιταλιστική ¿ργάνωση πού. ( ’Ανυπόγραφο. στήν Πεόεμοντέζιχη ίχδοση τού * Ά βάντι». άντιπαραγω γικότητας καί Αταξίας. εϊτε μέ τήν έθνικοποίηση. 25 Νοέμβρη. θά συνεχίσουν νά δια­ σπούν τΙς παραδοσιακές πολιτικές δυνάμεις καί θά συνε­ χίσουν νά σφυροκοπούν τή συνεκτικότητα τού κράτους. είτε μέ τόν οικονομικό φιλελευθερισμό.

μέ τήν ξένη μπότα v i πα τά στό σβέρκο τών Ιταλών έργατών καί άγροτών πού θά τούς ύποχρεώνει νά ψοφήσουν κάτω άπό τΙς μηχανές ή πάνω σέ Ινα κομμά­ τι γ ή ς.14 ώρες κούρασης γ ιά Ινα κομμά­ τι ψωμί πού θα τούς ρίχνει Ινας Σενεγαλέζος ή Ινας Π απούα. Έ φ τα σ ε δηλα­ δή σ’ έκείνη τή φάση άποσύνθεσης καί διάλυσης πού θά μπορούσε νά τή δει κανείς λογικά καί χρονολογικά σάν τήν διαλεχτική φάση πού άκολουθεΐ τή φάση τής μέγιστης 103 . έπειδή στή διάρκεια τοϋ πόλεμου καί γ ιά τις άνάγκες τού πόλεμου. Έ τ σ ι Ιχασε τήν Ισοροπία του καί τή ζω τικότητά του. επειδή δέν λειτουργεί πιά καί ό μηχανισμός τής βι­ ομηχανικής καί άγροτικής παραγω γής. Τό ιταλικό κράτος δέν λειτουργεί πιά άπό πολιτική ά­ ποψη. ή παριστάνει πώς Εχει καταλάβει πο­ λύ λίγο. T ò νά έξαρτας τό πρόβλημα τής Ιταλικής ζω ής άπό το πα ιχνίδι τών πολιτικών κομμάτων. είναι σήμερα καθαρός τσαρλατανισμός καί θά μπορούσε νά γίνει αύριο μιά τραγική φάρσα. τό νά πιστεύεις ή νά κάνεις πώς π ι­ στεύεις δτι ό ιταλικός λαός μπορεΐ να βγει άπό τήν τρομα­ χτικ ή μέγγενη τής Ιστορίας μέ μια ένέργεια κοινοβουλευ­ τικής πολιτικής. ύστερα άπό 12 . τήν ιταλική πραγματικότητα. Ή τελευ­ ταία καί όριστική ώθηση τοϋ Ιταλικού λαοϋ στήν οίκονομική καταστροφή. πού είναι καί τό περιεχόμενο τοϋ πολιτικοί) κράτους. άναγκάστηκε νά συγχωνευτεί μέ οικονομικούς μηχανισμούς πολύ μεγαλύτε­ ρης δυναμικότητας. Ό οικονομικός μηχανι­ σμός τής ’Ιταλίας συντρίφτηκε. Ό οικονομικός μηχανισμός τής ’Ιταλίας κατάντησε ενα άπλό οικονομικό φαινόμενο. Ή Ιταλική πραγμα­ τικότητα σήμερα είναι μ ι ί κίνηση ύπόγειων καί άλληλοσυγκρουόμενων δυνάμεων πού δεν Ιχει μορφοποιηθεΐ καί δέ θα μπορέσει άπό τώρα καί στό έξής v i μορφοποιηθεΐ στά πλαίσια τών παραδοσιακών πολιτικών δυνάμεων.ΕΚΤΟΣ ΔΙΛΗΜ ΑΤΟΣ Tò δίλημα πού ή «Στάμπα» θέτει ατούς Ιταλούς έπαναστάτες δείχνει μονάχα δτι Ò συντάχτης τής «Στάμπα» Εχει καταλάβει πολύ λίγο.

βιομηχανικής Ανάπτυξης.ά κατεύθυνση δσο τό δυνατό πιό σίγουρη στήν πραχτικ ή δράση. Κ α­ μιά κυβερνητική δύναμη πού νά στηρίζεται στό κοινοβού­ λιο δέν μπορει νά έμποδίσει τούς ιδιώτες καπιταλιστές νά συνενώνονται σέ βιομηχανικές ένώσεις ή νά συνασπίζονται έξαιτίας τών πιστώσεων μέ τις μεγάλες Τ ράπεζες. Κ αμιά κοινοβουλευ­ τική κυβερνητική δύναμη δέν μπορει νά έμποδίσει τούς πλούσιους νά διαφθείρουν τούς δημόσιους ύπάλληλους τής διοίκησης καί τούς Αξιωματικούς τοΟ στρατεύματος. Ντάν καί Τσιέϊντζε. άκόμη κι Αν αύ­ τή ή κυβέρνηση 6χει τή συνεργασία τών σοσιαλιστών. πού κρατούν στά χέρ ια τους τά μέσα πα ρ αγω γή ς. καθώς καί τούς άξιωματούχους τής έκκλησιαστικής ιεραρχίας καί τούς δημοσιογράφους. μέ σκοπό νά «δημιουργήσουν» μιά 104 . σάν ένδείξεις δηλαδή πού μποροϋν να μάς χρησιμεύσουν γ :ά νά δόσουμε μ. Βρίσκει δτι πρίν νά φτάσουμε στήν προλεταριακή έπανάσταση είναι άνάγκη νά περάσει ή ιστορική άνάπτυξη κι άπό άλλα στάδια στήν άλυσίδα τής προόδου: Αύτή ήταν ή βαθυστόχαστη ά­ ποψη τών ρώσων μενσεβίκων Ζερετέλι. Ούτε έπίσης μπορεΐ νά έμποδίσει αύτές τις πραγματικές δυνάμεις. Τ ραπεζίτες. κερδοσκόπους. νά τά άκινητοποιήσουν γ ιά νά στριμώξουν τήν τάξη τών έργατών ν. ’Αλλά ή πραγμ ατική ιστορία δέν χωράει στά δι­ ανοητικά κατασκευάσματα. αύτή είναι καί ή βαθυστόχαστη άποψη τού συντάχτη τής «Στάμπα». παρακολουθούν τή διαλεχτική τών πραγματικώ ν οικονομι­ κών δυνάμεων καί δχι τούς ευσεβείς πόθους καί τις άγωνίες τών κάθε είδους Αλογόμυγων. Κ αμιά κυβερνητική δύναμη πού νά στηρίζεται στό Κοι­ νοβούλιο δέν μπορεΐ νά ύποχρεώσει τούς καπιταλιστές (Ερ­ γολάβους. Βρίσκει δτι αυτή είναι άντιϊστορική. μεγάλους γαιοχτήμονες καί ύψηλή γραφειοκρατία) νά παραιτηθούν άπό τά με­ ρίσματα πού παίρνουν άπό τή πα ραγω γή . δέν δέχεται τΙς ύποθέσεις έξέλιξης τών γεγονότων παρά μονάχα σάν ύποθέσεις.αί άγροτών μέ τό φάσμα τής πείνας. Γ ι’ αύτό καί οί έπαναστάτες παρακολουθούν τήν πραγματική ιστορία καί δχι τό π α ιχνίδι τών κομμάτων. Ό μαρξιστής φιλόλογος δμως α­ ποδιώχνει άπό μπροστά του αύτή τή φοβερή πραγματικό­ τητα.

ένάντια στό κράτος πού «δέ θέλει νά ζορίσει τήν ιστορία».ι άλλα κομμάτια άπό τήν τούρτα τής παρα­ γω γ ή ς. θά γίνει άναγκαία ή τρομοκρα­ τία ή μιά πελώρια γραφειοκρατική μηχανή έλέγχου (ή λε­ γάμενη έθνικοποίηση). Αύτή ή πολιτική δέν κατάφερε νά ¿μποδίσει τούς καπιταλιστές νά κλείσουν τά έργοστάσιά τους καί -πύς έργάτες νά πεινάσουν. Είναι άνάγ­ κη κατά συνέπεια νά άναδειχτεΐ μιά κυβέρνηση πού θά έκ- 105 . οδτε μπόρεσε τέλος νά έμποδίσει τούς κορνιλοφικούς στρατηγούς νά προσπαθήσουν μέ μιά αιφνιδια­ στική έπίθεση νά έπιβάλουν τή δικτατορία τών καραβα­ νάδων. Σέ μιά τέτοια κατάσταση έριξε τή Ρωσία. Κ αί έπειδή άποκλείεται ή πειθώ καί ή διδαχή τών φραγκισκανών καλογήρων. ή πολιτική τοϋ συμ­ βιβασμού τών μενσεβίκων καί τών λαϊκιστών μέ τούς κα πι­ ταλιστές. γ ια να έπιτευχτεΐ δ παραπάνω σκοπός. Κ αμιά κοινοβουλευτική κυβέρνηση δέν μπο­ ρεΐ νά άποχτήσει τή δύναμη πού χρειάζεται γ ιά να κάνει να λειτουργήσει κανονικά μιά πα ραγω γική τάξη πού έχει φθαρεί καί άποσυντεθεΐ. δέν μπόρεσε νά έμποδίσει τούς |ΐεγά ­ λους γαιοχτήμονές νά σχηματίσουν Ιδιωτικούς στρατούς μέ μισθοφόρους γ ιά νά διώξουν τούς φτωχούς χωρικούς άπό τά χτήμα τά τους. Γ ιά νά μπορέσει τό σύνολο τοΰ ιταλικού λαοΰ νά σωθεί άπό τήν άβυσσο.κοινή γνώμη πού νά τούς βολεύει καί ταυτόχρονα νά φρον­ τίσουν νά έμφανιστοϋν κινήματα ένάντια στό «μεταρυθμιστικό» κράτος. Ή ταξική συνεργασία όδηγεΐ στό μαρασμό.η μεγαλύτερη άποσύνθεση. δπου τόν σπρώχνουν οί Αντιδραστικές καί διεθνείς δυνάμεις. στή μόνιμη άναρχία καί στή διαλυτική καί σκλη­ ρή έμφάνιση δλων τών βάρβαρων καί μοχθηρών παθών. έλεγχο πού θά άσκεΐται άπό έκείνους πού περισσότερο άπό δλους ένδιαφέρονται γ ιά τήν έπανάληψη τής βιομηχανικής καί άγροτικής παραγω γής. ή πα ραγω γική κατάσταση θά όδηγηθεΐ σέ άκόμ. καί έπειδή έτσι θα χρειαστεί να άποσπαστοΰν ν. δηλαδή άπό τούς έργάτες κι άπό τούς άγρότες. είναι άνάγκη νά άναδείξει μιά κυβέρ­ νηση που νά βασίζει τήν έξουσία της στόν άμεσο έλεγχο τοϋ βιομηχανικοϋ μηχανισμοϋ. πού θα χτυπήσει είδικά τούς έργάτες καί τούς άγρότες.

φνλ. μέ τήν συνεργασία καί τών λιγότερο πολυπλη­ θών τμημάτων. δχι! αύτοί διαθέτουν άπλούστατα τή δύναμη τοΟ άριθμοϋ καί Εχουν συμφέρον άπό τήν τάξη. Στούς έπαναστάτες άπόκειται να ώθήσουν τούς πιό συνειδητούς άνάμεσα στούς έργάτες καί άγρότες στό συγκεκριμένο Ιστορικό δρόμο καί σ’ αυτούς άπόκειται νά πουν άδυσώπητα τήν άλήθεια. 1919. Διαθέτουν αύτοί τό μαγικό μυστικό τής τά­ ξης.αΐ μόνο διφορούμενο πα ιχνίδι μέ άπατηλές λεξοϋλες στό στόμα ταραχοποιών πού θέλουν τήν έξουσία γ ιά τήν έξουσία. X X III. Έ ν α ς λαός 4 0 έκατομμυρίων άνθρώπων δέν πε­ θαίνει σαν Ινα άτομο πού Ιπαθε δηλητηρίαση. Ε π ε ιδ ή τό σταμάτημα τής πα ραγω γή ς γ ιά τούς έργάτες σημαίνει τό μαζικό θάνατο στίς πλατείες. Α ύτή ή κυβερνητική μηχανή βρίσκεται στό δρόμο τής οίκοδόμησής της.. 29 Νοέμβρη. Μ ιά καί φέρανε σ’ αύτό τό δίλημα τόν Ιταλικό λαό κάθε άλλο δίλημα είναι ίπλούστατα τσαρλατανισμός. ένώ γ ιά τούς καπιταλιστές σημαίνει άπλούστατα.φράζει τους έργάτες καί τούς άγρότες. κι έτοιμων νά ξαναγυρίσουν στήν κυβέρνηση γ ιά νά κά­ νουν Ιργο χαμηλής προσωπικής πολιτικής. Είναι πιό καλοί οί άγρότες καί οί έργάτες άπό τούς καπιταλιστές. άλλά δχι γ ι’ αύτό καί λιγότερο άπαραίτητων. (Άννχόνραφο. άρ. τής πα ραγω γικότητας καί τής καλής διαχείρισης. 330). πού είναι οί τεχνικοί τής πα ραγω γή ς καί τής διαχεί­ ρισης καί οί έργάτες του πνεύματος. Ινα ταξίδι στά νησιά τής Εύτυχίας.. Εργο ποταπής καί μαύρης προσωπικής άντεκδίκησης. τήν παραγω γικότη­ τα καί τήν καλή διαχείριση: συμφέρον έπιβίωσης καί δχι μόνο τό συμφέρον μιας περιθωριακής ώφέλειας. Κ αί είναι άνάγκη αύτή ή κυ­ βέρνηση να άποτελεϊ τή λειτουργική Εκφραση μιας κρατι­ κής μηχανής συγκροτημένης άπό τούς έργάτες καί τούς ά­ γρότες τά δυό πιό πολυάριθμα τμήματα τής τάξης τών έργαζομένων. Ό ­ χ ι. στήν Πεδεμοντέζικη Ιχδοση το6 *'Αβάρτι». Ή Ιστο­ ρική άναγκαιότητα θα έπιταχύνει τή διαδικασία άνάπτυςής της. 106 . είναι άπλά ν. τά ζω τικά τους συμ­ φέροντα καί μονάχα αύτά.

καί τών έργατών γή ς τών περιοχών έντατικής καλλιέργειας πού άποτελοΰν τή Γενική Συνομοσπονδία ’Ερ­ γασίας. άγροτών καί υπαλλήλων — πού καλύπτουν έναν πλ η­ θυσμό 15 έκατομμυρίων άπό τό σύνολο τοϋ Ιταλικοΰ πληθυσμοΰ— άντιπροσωπεύονται τώρα άπό 155 σοσιαλιστές βουλευτές στό κοινοβούλιο. τών μισθωτών τής νεώτερης καί πιό προχωρημένης βιομηχανίας. κατάφερε νά πραγματοποι­ ήσει μιά τέτοια συγκέντρωση δυνάμεων πού βάζει τέρμα στή λειτουργικότητα τοϋ Κοινοβουλίου σά βάση τής κρατικής έςουσίας καί σά συστατική μορφή τής πολιτικής κυβέρνησης. πού βασίζεται στήν ίναλλαγή στό χώρο τής κυβέρνησης τών συντηρητικών καί δημοκρατικών κομμάτων καί τών διαφόρων πολιτικών προσωπικοτήτων. 107 . πού δέν κατέχουν τά μέσα έρ­ γασίας τους και τά μέσα παραγω γής κι άνταλλαγής τοϋ έθνικοϋ οικονομικού μηχανισμού. Ή τάξη τών ’Ιταλών έκμεταλλευομένων πέτυχε κατά συν­ έπεια νά καταφέρει ιΞνα τρομερό πλ ήγμα στόν πολιτικό μη­ χανισμό τής καπιταλιστικής κυριαρχίας.ΤΟ Π ΡΟΒΛΗΜ Α ΤΗ Σ ΕΞΟ ΤΣΙΑΣ Ή ιστορική κατάσταση δπου αυτή τήν ώρα έχει φτάσει ή τάξη τών έκμεταλλευομένων στήν ’Ιταλ ία μπορεϊ νά συν­ οψιστεί στις παρακάτω γενικές γραμμές: Π ο λ ι τ ι κ ή κ α τ ά σ τ α σ η 44: Μ ιά στρατιά γύρω στά τρισήμισυ έκατομμύρια έργα­ τών. Στό χώρο τής πολιτικής ή τά­ ξη τών ’Ιταλών παραγω γώ ν. Ο ι κ ο ν ο μ ι κ ή κατάσταση: Τό κίνημα τών σωματείων στις διάφορες έκφράσεις του έχει ώς έξής: — Τ ό πρωτοποριακό κίνημα τών βιομηχανικών έργα­ τών. πού άλλάζουν κάθε φορά τό έπίχρισμα τής καπιταλιστικής ληστείας καί τής κυριαρχίας τών πλου­ σίων.

συγκεντρώνει £να σύνολο τουλάχιστον Εξι Εκατομμυρίων Ιταλών έργατών (πού στό σύνολο τοΰ έθνι- 108 . ’Ελεύθεροι σύλ­ λογοι Επαναπατρισθέντων καί παλαιών πολεμιστών.— Τό κίνημα τών βιομηχανικά καθυστερημένων έργα­ τών καί κατά συνέπεια μόνιμα άνήσυχων κι άπείθαρχων. πού στή θέση τής συγκεκριμένης καί μακρόχρονης Επανα­ στατικής δράσης βάζουν μιάν Επαναστατική φρασεολογία κι άκολουθοϋν τΙς συνέχεια μεταβαλλόμενες άντιλήψεις τής ’Ιταλικής Συνδικαλιστικής Έ ν ω σ η ς45. Αύτά είναι χαραχτηριστικές συνέπειες τής Ελλειψης συνοχής στόν Εθνικό οι­ κονομικό καί πολιτικό μηχανισμό. μι­ κροαστών ύπαλλήλων. Οί άγρότες αυτοί. δπου μονάχα οί Ιταλοί μικροαστοί καί μικροαγρότε. Τό κίνημα τών σωματείων. Γεννήθηκαν άπδ τήν άτομική πρωτοβουλία καί φυτοζωοϋν μέρα μέ τή μέρα. μπορούν νά τό κάνουν αυτό. Εξ­ αντλώντας τή δραστηριότητά τους σέ κινήματα χαοτικά καί χω ρίς μόνιμη καί συγκεκριμένη κατεύθυνση. μ’ αύτές τις διάφορες τάσεις του καί μορφές. — Τ ά καθολικά συνδικάτα τών άγροτών. — Προλεταριακές Ε νώ σεις τών τραυματιών καί τών έπαναπατρισθέντων έξαιτίας τοΰ πολέμου. ’Α ντι­ προσωπεύουν τήν πρώτη μεγαλειώδη άπόπειρα όργάνωσι^ς τών άγροτικών μαζών. πού άνήκουν στή Συνδικαλιστική "Ενωση μέ τούς έργάτες πού άνήκουν στήν συνομοσπονδία: Π ρόκειται γ ιά μάζες κα­ θυστερημένων προλεταριακών στοιχείων πού εΙσάγουν στό συνδικαλισμό άρχές ξένες ή άντι© ατικές (τή θρησκεία καί τήν άσαφή καί χαοτική έπιδίωξη τής ά ν α ρ χ ία ς). σέ σύγκριση μέ τούς έργάτες γή ς πού άνήκουν στήν συνομοσπονδία. ειδικευμένων τεχνικών. Εχουν τήν ϊδια σχέση πού Εχουν οί έργάτες. δηλαδή μιά ά ­ μορφη μάζα βιομηχανικών έργατών τής πρωτοπορείας. — Τ ό Συνδικάτο τών σιδηροδρομικών. — Ε νώ σεις άγροτών ·καΙ Ε ρ γ α τικ ά Κέντρα πού είναι διασκορπισμένα έδώ καί έκεΐ σέ δλόκληρη τήν ’Ιταλ ία καί κυρίως στή νότια ’Ιτα λ ία καί στά νησιά. καί ένδς άβέβαιου καί συγκεχυμένου άριθμοΰ μισθωτών καί μεροκαματιάρηδων πού κρέμονται άπδ τόν κρατικό κορβανά.

Ε­ χουν καταρεύσει έξαιτίας τής ύπονόμευσης τής κύριας βάσης τής καπιταλιστικής έξουσίας. ή άποστολή στό Κοινοβούλιο 155 σοσιαλιστών βουλευτών. δηλαδή χάρη στήν ύπονόμευση έ/ευθερίας νά άποσποϋν ύπεραξία. έξουσίας τών καπιταλιστών στή διαδικασία π α ­ ρ α γω γή . Κ αί κατάλαβαν έπίσης δτι τις καταχτήσεις πού Εχουν 109 . καί άνταλλαγών. όδήγησε δηλαδή στήν παράλυση τής κ α τα π εισ τικ ή ς άγοράς έργασίας. Ό Εκλογικός θρίαμβος τοϋ Σοσιαλιστικού Κόμματος. πού κυριαρχούν στήν άνώτερη μορφή Ινωσης τοϋ καπιταλισμού. Ή κατάχτηση τοϋ όχτάωρου καί τοϋ κατώτατου ήμερομίσθιου είναι στενά συνυφασμένες μέ αυτές τις γενικές συνθήκες πού έπικρατοϋν στήν άγορά εργασίας. τής οικονομικής καπιταλιστικής διακυβέρνησης. δηλαδή στό κοινοβουλευτικό . καί Ιχ ε ι μπει κάτω άπό τόν Εμμεσο Ελεγχο τών προλετάριων. δηλαδή τή . φόρους γ ιά τό κράτος. Έ ξα ιτία ς δλων αύτών Εχει διαταραχτεΐ άπό τά θεμέλιά της ή καπιταλιστική διαδικασία παραγωγ ή ς .κοΰ πληθυσμοϋ άντιστοιχοϋν περίπου στά 25 έκατομμύρια) καί δδήγησε στήν έξαφάνιση άπό τό οίκονομικό πεδίο τοϋ «έλεύθερου» έργάτη. είναι μιά άπλή άντανάκλαση τοϋ πιό πάνω βασικοϋ καί πρωταρχικού οίκονομικοΰ φαινόμενου. πού άκινητοποιοΰν τή λειτουργία τοϋ Κοινοβουλίου σά συνταγμα­ τική μορφή τής πολιτικής κυβέρνησης. καί είσφορές γ ιά τις έφημερίδες καί τούς μισθοφόρους τών πλουσίων) Εχει περιοριστεί. Οί οικονομικές βάσεις τής καπιταλιστικής όργάνωσης. Οί Ιρ γά τε. κι ο£ άγρότες τής πρωτοπορείας Εχουν κα­ ταλάβει δτι μιά τέτοιου είδους κατάσταση Εχει κιόλας δια­ μορφωθεί στήν ’Ιταλ ία κατά τή διάρκεια τοϋ πολέμου καί δτι αύτή παγώ νεται σέ τούτη τήν πρώτη μεταπολεμική πε­ ρίοδο.Ή «έλευθερία» τής έκμετάλλευσης. ή έλευθερία νά βγά­ ζουν ύπεραξία άπό τήν έργατική δύναμη (δηλαδή κέρδη ή είσοδήματα γ ιά τούς καπιταλιστές καί τούς γαιοχτήμονες. χάρ η στό όποιο άκινητοποιήθηκε ή λειτουργία τής άγοράς τής έργατικής δύναμης σά συστατι­ κής μορφή.γραφειοκρατικό κράτος.

ή όποία έξουσία οσον Αφορά τήν κατεύθυνσή της θά είναι πολιτική Αντανάκλαση μιας Ανανεωμένης διαδικασίας προόδου τής βιομηχανικής καί Αγροτικής παραγω γής. Δηλαδή: — Αν τό όχτάωρο καταστεί κανόνας γ ια τούς έργάτεςκαί άγρότες κι Αν γίνει πλατεία «συνήθεια» τής κομμουνι­ στικής κοινωνίας.κανόνας πού θά άπορέει άπό τήν έξουσία τών έργατών καί Αγροτών. τΙς τραπεζικές ένώσεις. τά έμπορικά κέν­ τρα. πάνω στήν π η γή Απ’ δπου άναβλύζει ή Αστική έξουσία (δηλαδή πάνω στό σχηματισμό τής ύπεραξίας) βγει άπό τήν τωρινή μ ιχ τή κι’ Ασαφή μορ­ φή τής μαζικής πί€σης καί τής μαζικής Αντίστασης γ ια νά μεταβληθεΐ σέ οίκονομική καί πολιτική τεχνική. — Αν δ Ιλεγχος. — Αν ή κατάχτηση τής γή ς άπό μέρους τών χωρικών μεταβληθεΐ. άπό άπλή κατοχή τού στοιχειώδους έργαλείου δουλειάς. καί σέ έλεγχο κατά συνέπεια τών μορ­ φών μέ τΙς ¿ποιες τό παραγόμενο έμπόρευμα κυκλοφορεί. — Αν τά κατώτατα δρια ήμερομισθίων γίνουν 6 κανόνας. σέ κατάχτηση τών καρπών πού τό έργαλεΐο αύτό μπορεΐ να πα ράγει. μέ τό σχηματισμό τής κυβέρνησης τών έργατών καί Αγροτών καί μέ μιΑ κεντρική έξουσία τών έργατών καί Αγροτών. πού θ’ Αναγνωρίζει στούς έργάτες καί άγρότες το δικαίω­ μα να μπορούν να ικανοποιήσουν μέ τούς καρπούς τής δου­ λειάς τους δλες τΙς Απαιτήσεις ένός όρισμένου τρόπου ύλικής καί πνευματικής ζω ής46. πού Ασκούν οΕ συνασπισμένες έργατικές καί Αγροτικές μάζες. *Αν Ινα έργατικό κράτος δέν μπορέσει νά έξασφαλίσει τούς Αγρότες Από τΙς άρπαχτικές έπιθέσεις τού καπιταλι­ 110 . ποτάμιων καί θαλάσ­ σιων μεταφορών. γ ιά v i ένσαρκωθεΐ σέ μιά ίεραρχία οίκονομικών καί πο­ λιτικών θεσμών πού θά Αποκορυφωθούν μέ τήν ίδρυση τοϋ κράτους τών έργατών καί Αγροτών. τό δίχτυ τών σιδηροδρομικών.έπιτύχει μπορούν νά τις διατηρήσουν μονάχα αν τις προω­ θήσουν παραπέρα. καί σέ Ιλεγχο τέλος τών οίκονομικών όργανισμών πού Αντι­ προσωπεύουν τούς σταθμούς αυτής τής κυκλοφορίας: δηλα­ δή τΙς τράπεζες.

Τό προχώρημα στό δρόμο τής έπανάστασης μέχρι τήν Απαλλοτρίωση τών Απαλλοτριωτών καί μέχρι -ή Θεμελίωση ένδς κομμου­ νιστικού κράτους είναι τό Αμεσο συμφέρον τών δυό πιό πολυΑριΟμων κατηγοριών τής τάξης τών ϊταλών παραγω γώ ν: Γ ιατί γ ια τούς έργαζόμενους τής πόλης σημαίνει δτι Θά δι­ ατηρήσουν τις μέχρι τώρα καταχτήσεις τους καί δτι δέ Θά τις δοϋν νά παρασύρονται Από μιά χρεοκοπία τού μηχανι­ σμού βιομηχανικής πα ραγω γή ς.τιδήποτε μπορούσαν νά κάνουν στά πλαίσια μι&ς δημοκρατικής κοινωνίας. νά Απελευθε­ ρωθεί ή γή Από τούς σκληρούς καπιταλιστικούς φόρους καί ύποθήκες καί νά εισάγουν τή βιομηχανική έπανάσταση μέ κομμουνιστικές μεθόδους καί συστήματα καί σέ στενή συνερ­ γασία μέ τούς έργάτες τής πόλης . καί κατά συνέπεια Θά ύφίστανται πιό σκληρή έκμετάλλευση καί Απαλλοτρίωση του πλούτου τής έργατικής τους δύναμης. Κ αί ϊχουν κάνει δ. σέ μιά κοινωνία διαμορφω­ 111 . οδτε Από μιά Αναστάτωση τής κοινωνίας πού Θά φτάσει στήν κατάσταση μόνιμης Α­ ναρχίας καί τρομοκρατίας. πού Θά τήν καθοδηγεί τό άστικό κράτος καί οί μικρότεροι κα­ πιταλιστικοί δργανισμοί. Οί έργάτες καί οί Αγρότες τής πρωτοπορίας έχουν κα­ ταλάβει δτι. ’Α λλά πέρα Απ’ αύτό σημαίνει καί τό νά βάλουν κάτω Από τήν κυριαρχία τους τό μηχανισμό έθνικής πα ραγω γή ς γ ια νά τόν στρέψουν πρός τό σκοπό τής ύλικής καί πνευματικής καλυτέρεψης τής έργατικής τάξης: Δηλαδή σημαίνει γ ιά τούς χωρικούς νά διατηρήσουν τή γή πού Απόχτησαν. νά διευρύνουν τά χτήματά τους. μέ­ σα στήν καταστροφική Ισοροπία τών δυνάμεων καί όργανισμών παραγω γής. χω ρίς πουθενά νά προβλέπεται καμιά διέξοδος. χω ρίς κα­ μιά συνδικαλιστική πείρα. μέσα στήν τωρινή οικονομική κατάσταση.σμού και τής οικονομικής όλιγαρχίας. ένυπάρχουν αδτές οί Αναγκαιότητες. Θέση στήν όποία δέ Θα βρί­ σκονται οί έργάτες τής βιομηχανίας τής πόλης. τότε 6 πόλεμος Θά πληρωθεί μέ μια «μεγαλειώδη» Αγροτική έπανάσταση. Δηλαδή θά έχουμε τήν εισαγωγή τών μηχανών στή γεω ργία μέ συνέπεια τήν Απαλλοτρίωση τών χωρικών καί τήν έπαναφορά τους στήν προηγούμενη κατάσταση τών μεροκαματιάρηδων έργατών γ ή ς.

ενός κρατικού μηχανισμού πού θά λειτουργεί δημοκρα­ τικά πρός τά μέσα. ή άναρχοσυνδικαλιστική τάση. όποιους θα μπορέσει νά όργανώσει δλη τή μάζα τών ίταλών εργαζομένων σέ μια ίεραρχία πού θά άποκορυφώνεται οργανικά στό κόμμα. έξασφαλίζοντας δηλαδή σέ δλες τις άντικαπιταλιστικές τάσεις τήν έλευθερία καί τή δυνατότητα νά γίνουν κόμματα μιας προλεταριακή. είναι τό πρόβλημα τής δημιουρ­ γ ία . άλλα τό σύστημα τών έργατικών καί άγροτικών Συμ­ βουλίων. τό δρόμο τής κυβέρνησης. πού είναι δηλαδή δργανα γ ια τό διώξιμο τών καπιταλι­ στών άπό τήν πα ραγω γική διαδικασία καί μέσα γ ια τήν κατάογηση τής άστικής τάξης — σάν κυρίαρχης τάξης— άπό δλους τούς θεσμούς οικονομικού έλέγχου καί οικονομι­ κ ή . πού ένσαρκώνουν τόσο τήν κυβέρνηση τής βιομη­ χανικής έξουσίας δσο καί τήν κυβέρνηση τής πολιτικής έξουσίας.σοσιαλιστών τών παλαιών σοσια­ λιστών καί οί διάφορες τοπικιστικές όμάδες κι έπαναστατικές τάσεις. Τό άμεσα συγκεκριμένο πρόβλημα του Σοσιαλιστικού κόμματος είναι κατά συνέπεια τό πρόβλημα τής έξουσίας. κυβέρνησης ένψ προ. είναι τό πρόβλημα τών τρόπων καί τών μορφών μέσα άπό τού. ή τάση τών δημοκρατών . δηλαδή άποτελεΐ μιά 112 . συγκεντροποίησης του έθνους. Υ πά ρ χει ή (ΐεγάλη μάζα τού έργαζόμενου ιταλικού λα­ ού. δχι τό Κοινοβούλιο πού έκλέγεται μέ καθολική ψηφοφορία έκμεταλλευτών καί έκμεταλλευομένο)7. Αύτή ή μάζα άντιπροσωπεύει πάνω άπό 25 Εκατομμύρια τού ιταλικού πληθυσμού. πού ϊχ ε ι γ ιά συντα­ γματική της βάση. τά Ιςω θά είναι σά μιά άδυσώπητη μηχανή πού θά συντρίψει τούς μηχανισμούς βιομηχανικής καί πολιτικής έ­ ξουσίας του καπιταλισμού. Σήμερα αύτή ή μάζα διακρίνεται σέ δύο μεγάλες τά­ σεις: τήν τάση τών μαρξιστών σοσιαλιστών καί τήν τάση τών καθολικών σοσιαλιστών — καθώς καί σέ μιά πληθώρα οευτερευόντων τάσεων.μένη πολίτικά: Ιχουν άναδείξει δηλαδή τό Σοσιαλιστικό Κόμμα — πού Αντιπροσωπεύει τΙς Ιδέες καί τό πρόγραμμα πού πρέπει νά πραγματοποιήσουν— σα φυσική τους πολι­ τική ίεραρχία καί ?χουν δείξει στό Κόμμα τό δρόμο τής έξουσίας. δπ ω .

τών συλλόγων. χω ρίς δμως νά Αποκλείουν δτι αυτή στις πρώτες στιγμές Αβεβαιότητας καί Ανωριμότητας μπορεϊ νά περάσει γ ιά λίγο στά χέρ ια τών λαϊκών. Ή σοσιαλιστική πλειοψηφία θά ήταν σημαντική σ’ αύτές τΙς τοπικές έξουσίες καί θά γινόταν συντριπτική στις μεγάλες βιομηχανικές πόλεις. καί πέραν τούτου διά μέσου τών κέντρων πα ραγω γή ς.αθώς έπίσης καί διά μϊσου τών όργανώσεων τού κόμματος. Σ τις Ανώτερες κλίμακες τών Αστικών καί περιφερεια­ κών (δσον Αφορά τήν ύπαιθρο) κέντρων ή έκπροσώπηση θά πρέπει νά γίνεται διά μέσου τού Συμβουλίου τής πόλης ή τής περιφέρειας. Γ ια τούς επαναστάτες τό μέγιστο συγκεκριμένο πρόβλη­ μα αύτής τής στιγμής είναι τό παρακάτω : 1) Ν α σταθεροποιήσουν τή μεγάλη μάζα τού έργαζόμενου λαού σέ Ενα κοινωνικό σχηματισμό πού νά συνδέεται μέ τή διαδικασία βιομηχανικής καί Αγροτικής παραγω γής (σύσταση τών έργοστασιακών καί Αγροτικών Συμβουλίων μέ δικαίω μα ψήφου σέ δλους τούς έργαζόμενους. τών Αναρχοσυνδικαλιστών καί τών ρεφορμιστών. Υ π ά ρ χει τέλος τό Σοσιαλιστικό Κόμμα καί μέσα σ’ αύτό τό Κόμμα ύπάρχει ή κομμουνιστική έπαναστατική τάση πού Αντιπροσωπεύει τή φάση ώριμότητας τής τωρινής Ιστο­ ρικής συνείδησης τής προλεταριακής μάζας. δηλαδή διά μέσου τής έργαζόμενης μάζας. οί έργατικές όργανώσεις καί ο! σύντροφοι πού μάς συμπαθούν. -/. πού Αντιπροσωπεύουν αύτούς πού ξεχωρίζουν άπό τή μεγάλη μάζα τοΟ έργαζόμενου λαού μέ τά τεχνικά καί πολιτικά τους προσόντα. καί 2) Ν ά καταφέρουν ώστε στά Συμβούλια τήν πλειοψηφία νά τήν έχουν οί σύντροφοι τού Κόμματος. τών προλεταρι­ ακών ένώσεων καί τών συνεταιρισμών. Υ πά ρ χει έπίσης μιά σειρά συνδικαλιστικών όργανώσεων καί μισοπρολεταριακών συνδέσμων. σάν τέτοιος. τών συνδικάτων. έφόσον αύτοί θα είναι ήμερομίσθιοι έργάτες καί θά έκλεγοϋν στήν Εδρα τής δουλειάς τους καί έφόσον θά Αποδέ­ χονται τό έργατικό κράτος. δηλαδή έκεΐ δπου τό έργατικό κράτος θά είναι πρα­ γματικά ή δικτατορία τού προλεταριάτου (τών βιομηχανι­ 113 8 .σταθερή καί σίγουρη βάση τής προλεταριακής παράταξης.

ει άπλώνουν τά πλοκάμια τους πάνω σ’ όλόκληρο τό έθνος. 29 Νοέμ­ βρη 1919. Άννπόρραφο «Λ' *Ορντινε Νονόβο». δόθηκε γ ιά ττιν ύπεράσπιση τοϋ φιλελεύθερου δημοκρα­ τικού κράτους καί γ ιά τήν άπελευθέρωσή του άπό τά δεσμά δπου τό κρατούσε φυλακισμένο Sva μέρος τής άστικής τά­ 114 .3 του Δεκέμβρη είναι ένα κορυ­ φαίο έπεισύδιο τής πάλης τών τάξεων. ΤΑ ΓΕΓΟ ΝΟ ΤΑ ΤΗ Σ 2 . πού θά Αν­ τικαταστήσει τόν τωρινό μηχανισμό τού άστικού κράτους).3 ΔΕΚΕΜΒΡΗ [1919147 Μ ικροα στοί Τ ά γεγονότα τής 2 . άρ. 28). Ό άγώνας. 'Ο άγώνας πού λέμε διεξήχθηκε άνάμεσα σέ προλετάριους καί μικρομεσαίους άστούς. γ ια τί θά χρειαστεί νά κυριαρχήσει πάνω ατά καπιταλιστικά κέντρα καί ατούς καπιταλιστικούς ορ­ γανισμούς πού άπό έν. σέ τελευταία άνάλυση. σάν άγώνας γ ιά τά μεροκάτα καί τίς ώρες έργασίας καί σά συνεχής καί πεισματική δραστηριότητα γ ιά τή δημιουργία ένός μηχανισμού διεύθυν­ σης τής παραγω γής καί τών άνθρώπινων μαζών. Ό άγώνας δέν ήταν ανάμεσα σε προλετάριους καί καπιταλιστές (αύτός δ άγώνας άναπτύσσεται όργανωμένα. ίκ εϊ δπου θά χρειαστεί νά ξετ.εράοει ανυπέρ­ βλητες δυσκολίες. 1.κών έργατώ ν). φ.

τό χειρότερο.ξης. πού Εχουν στήν ίδιοχτησία τους τά μέσα πα ραγω γή ς κι άνταλλαγών. σάν μια κοινοτική έξόρμηση. οΐ μικροβιομήχανοι καί μικροχτηματίες. οί έμπορευόμενοι τής πόλης καί οί τοκογλύφοι τοϋ χωριοΟ. μέ τόν ύπέρτατο ταξικό άγώνα πού διεξάγεται άνάμεσα στούς προλε­ τάριους καί στούς καπιταλιστές. μικρούς καί μεσαίους τίτλου. δι­ ώχνει κανείς μέ τό σίδερο καί τή φωτιά §να σμήνος άκρίδες άπό ενα μισοκαταστραμμένο χω ράφι— σημαίνει νά ξαλαφρώσουμε τόν έθνικό μηχανισμό παραγω γής καί άνταλλ αγής άπό ενα βαρύ φορτίο πού τόν κάνει νά ύποφέρει καί τόν έμποδίζει νά λειτουργήσει.ιό δχρηττο καί τό πιό παρασιτικό: Ή μικρή καί μεσαία άστική τάξη. γ ιά νά λυτρώ­ σουν τούς δρόμους καί τΙς πλατείες άπό μιάν εισβολή βρω­ μερών καί άδηφάγων άκρίδων. οί άστοί άπό πατέρα σέ γιό δημόσιοι ύπάλληλοι. οί άστοί «διανοούμενοι» (πού λέγονται «διανοούμενοι» για τί άπόχτησαν. μιάν άνθρώπινη μάζα πού γίνεται σήμερα άπό «δούλα κυρία» καί πού θέλει νά πάρει άπό τήν παραγω γή μερίδια μεγαλύτερα δχι μόνο άπό τό σύνολο τών μισθών πού είσπράττει ή έργατική τάξη. διά μέσου μιας εύκολης καί γλοιώδους καριέρας στή μέση έκπαίδευση. πού μ’ αύτό δ καπιταλισμός ύπερασπίζει τήν οικονομική καί πολιτική του έξουσία' άποτελεϊ μιάν άνθρώπινη μάζα δουλοπρεπή καί ποταπή. μέσα άπό δρόμους καί πλατείες. Ή μικρή καί μεσαία άστική τάξη άποτελεϊ πραγματικά τό φράγμα. σημαίνει νά καθαρίσουμε τό κοινωνικό περιβάλλον καί νά πολεμήσουμε τόν είδικό αύτό έχθρό: δηλαδή τήν τάξη τών καπιταλιστών. μιάν άνθρώπινη μάζα πληρωμένων δολοφόνων καί λακέδων. Αυτός δ άγώνας διεξάγεται μέ τή μόνη μορφή πού μποροϋσε νά πάρει: άταχτα καί θορυβώδικα. άπό μιά διε­ φθαρμένη. σπου­ δών) . τό πιό άναντρο. τό . Ό πόλεμος Εδοσε άξία στή μικρή καί μεσαία άστική τάξη. άλλά μεγαλύτερα κι άπό τά Γοια τά μερίδια πού παίρνουν οί καπιταλιστές. Μέ τόν πόλεμο καί μέσω τού πολέμου δ καπιταλιστι­ 115 . Ά λ λ ά αύτός δ άγώνας ω­ στόσο Εμμεσα συνδέονταν μέ τόν δλλο άγώνα. άκόλαστη καί σάπια άνθρωπότητα. Τό νά διώ­ ξουμε άπό τόν κοινωνικό χώρο αύτή τήν τάξη — δπω . οί μαγαζάτορες.

(14 σειρές κομμένες άπό τή λογοκρισία). τήν ξιπασιά γ ιά τά κουρέλια καί τά κοινω­ νικά συντρίμια πού κληρονόμησαν μέσα άπό αιώνες δουλοπρέπειας καί κυριαρχίας τών ξένων καί τών παπάδων πά ­ νω στό ιταλικό ϊθνος καί τούς ϊδοσαν μισθό σάν άναγκαίους κι άναντικατάστατους καί τούς έμπιστεύτηκαν τή διακυβέρ­ νηση τών άνθρώπινων μαζών στά έργοστάσια. γραφειοκρατικοποιήθηκαν. πού κραυγάζουν πάνω άπό τΙς στέγες τό έθνικιστικό τους πάθος ένώ παράλληλα καταφέρνουν νά συντηρούνται άπό τήν πατρίδα. στίς πόλεις. άπό τά γραφεία σύντα­ ξης τών σκανδαλοθηρικών έφημερίδων πού άσκούσαν έκβιασμούς.κός μηχανισμός οικονομικής καί πολιτικής διακυβέρνησης στρατιωτικοποιήθηκε: τό έργοστάσιο μετατράπηκε σέ στρατώνα. άπό τΙς πίσω αύλές τών πατρικών μ αγαζιώ ν. Οί βουλευτικές έκλογές άποδείξανε δτι οί μάζες τών άνθρώπων θέλουν νά καθοδηγηθούν καί νά κυβερνηθούν άπό σοσιαλιστές. Χωρίς νά ϊχουν καμιά μορ­ φωτική καί πνευματική προετοιμασία συνέρευσαν κατά δε­ κάδες χιλιάδες δτομα άπό τά ξεχασμένα χω ρ ιά καί τούς συνοικισμούς του Νότου. ή πόλη μετατράπηκε σέ στρατώνα. δλόκληρο τό έθνος μετατράπηκε σέ στρατώνα. 116 . στρατιωτικοποιήθηκαν. άπό τά παλια τζίδικα τών άστικών προαστίων. (2 σειρές κομμένες άπό τή λογοκρισία). στούς στρατώνες καί στά χαρακώματα του μετώπου. τή δειλία. άπό τά θρανία τών μέσων κι άνώτερων σχολών ¿που μάταια σέρνονταν γ ιά χρόνια. δτι οί μάζες τών άνθρώπων ζητούν 2να κοινω­ νικό συμβόλαιο σύμφωνα μέ τό όποιο δποιος δέν παράγει κι δποιος δέν δουλεύει δέ θά τρώει. Ό λ ε ς οί δραστηριότητες γενικού ένδιαφέροντος έθνικοποιήθηκαν. άπό δλα τά γκέτο δπου σάπιζαν καί μούχλιαζαν άπό τήν τεμπε­ λ ιά. Γ ιά νά πραγματοποιή­ σουν αύτό τό τερατώδες κατασκεύασμα τό κράτος καί οί μι­ κρότερες καπιταλιστικές ένώσεις έπιστρατέψανε μαζικά τή μικρή καί μεσαία άστική τάξη. Αύτοί οί κύριοι πού συνε­ χίζουν νά παίρνουν άπό τίς προσόδους τής έθνικής παρα­ γ ω γή ς κι άπό τίς έξωτερικές πιστώσεις τού κράτους Ινα με­ ρίδιο ένός δισεκατομμυρίου τό μήνα.

Ύ π ό ύ ε α η .. να έχουν εύθύνες καί κίνδυνους. δτι ενα δποιοδήποτε συμβάν θά μπορούσε νά σταθεί Ικανό να δόαει ατά γεγονότα δλότελα διαφορετικό δρόμο. περιμένει. τά έργαστήρια καί τούς ναύσταθμους δλων τών ιταλικών πόλεων — άκριβώς δπως έγινε στή Ρωσία καί στήν Π ολωνία. βάζει αέ σκέψεις καί έγκυμονεϊ άπειλές. 117 . Κ αί τότε άμέσως σ ίν μέ Ινα σύνθημα άπό τά έργοστάσια. . Ά λ λ α σήμερα κι αύτδς άκόμη δ τρόπος ν’ άποχτας είσόδημα ?χει τούς κινδύνους του. τις μέρες τής άπεργίας. Ε ίχαν διαμορφώσει έτσι 2ναν τρόπο άπόχτησης εισοδήμα­ τος χω ρίς νά δουλεύουν. τά έργοτάξια. (Τρεις σειρές κομμένες dxò τή λογοκρισία) . Αύτδ στήν ούαία ήταν Ινα έπεισόδιο «φιλελευθερισμού».Αυτοί ot κύριοι. έρευνα τδ άγνωστο καί λογαριάζει καί λίγο στήν τύχη.. δέν λείψανε ot στιγμές κατά τΐς δποΐες άκόμη καί άνθρωποι ήσυχοι καί ψύχραιμοι είχαν τήν έντύπωση δτι άπδ τή μια στιγμή στήν άλλη μπορούσαν να συμβούν γεγονότα άποφασιστικά.. Σ τις μεγάλες πόλεις τοϋ βορά. Καί άν πετύχαινε. έξωθημένοι άπδ τδν έπικείμενο κίνδυνο όργάνωσαν άμ!έσως τδ π ο γ κ ρ δ μ (pogrom) ένάντια στους σοσιαλιστές βουλευτές. Ά λ λ α αύτδ είναι ή καλύτερη 5νδειξη δτι ζούμε σέ περίοδο έπαναστατική: νιώθει κα­ ν ε ί ς δτι κάτι διαφορετικό καί νέο θά μπορούσε έπίσης v i συμβεΐ.. να άνατρέψε: το συσχετισμό τών δυνάμεων άνάμεαα στήν έξουσία καί στό λαό καί να κάνει νά μεταβληθεΐ ή έξέγερση σέ έπανάσταση. Ά π δ τήν ύπόθεαη αύτή δέ λείπει ή άλήθεια. δταν ot Μαύρες Ε κατο νταρ χίες48 δοκίμασαν v i έξαπολύσουν π ο γ κ ρ δ μ ένάντια στους έβραίους μέ σκοπδ v i καταπνίξουν μέ £να κύ­ μα βαρβαρότητας καί άκολασίας καί τήν έλάχιστη έπιθυμία έλευθερίας — βγήκαν ot έργάτες ατούς κεντρικούς δρόμους τής πόλης καί σάρωσαν τις μικροαστικές άκρίδες. τούς δργανω τές τοϋ πογκρδμ τούς έπαγγελματίες τεμπέληδες.

δηλαδή μέ πυρήνες προσώπων πού δέν φοβούνται τά γ εγο­ νότα. τούς μήνες πού βρίσκονται άνάμεσα στήν έπανάσταση τού Μάρτη καί τήν έπανάσταση του Ό χτώ β ρ η . τις δμάδες τών παλιόπαιδων πού ξεφεύγουν άπό τούς υπολογισμούς όποιουδήποτε καθώς καί τόν φαύλο πού πιθανόν δυό μέρες άργότερα θά χρειαστεί νά τόν τουφεκίσεις για τί θά έπιδοθεΐ στή λεηλασία καί στήν καταστροφή. χάρη στή Οαραλέα ώθηση τών συνειδητών καί ικανών. Τό κ ί­ νημα τής εξέγερσης. Στή Ρωσία αύτή ή μεταβατική περίοδος μπορούμε νά ποϋμε δτι βάστηξε ¿χτώ δλόκληρους μήνες. Ή έξέγερση άντιπροσωπεύει τήν άποσύνθεση μιας δρισμένης μορφής κοινωνικής όργάνωσης. ή κοινωνική ¿ργάνωοη άρχίζει νά άποχτά μ ιά καινούργια μορφή. ’Ο χτώ μήνες πού είναι γεμάτοι άπό τις προσπάθειες τών διανοούμενων μικροαστών νά διατηρήσουν τή θέση τους επικεφαλής του κινήματος τών μαζών πού γινόνταν δλοένα καί πιό δυσαρεστημένες καί έχαναν τήν έμπιστοσύνη τους στό έργο αύτών τών άν&ξιων άρχηγών. πού είναι καθαρά άρνητικό. γ ιά νά μπουν έπικεφαλής καί γιά νά δάσουν όργανωμένη μορφή στις μάζες πού ή άναταραχή τής έξέγερσης άφησε ρευστές καί άδιαμόρφωτες. Τό οργανωτικό στοιχείο πλουτίστηκε μέ τήν ύπαρξη έπαναστατικών δμάδων μέ τήν άληθινή σημασία τής λέξης. ή έξέγερση γίνεται κατά μεγάλο μέρος άπό άστάθμητα στοιχεία καί πρέπει άκόμη ή έξέγερση νά λογαριάζει καί τήν τύχη. θά διαρ­ κέσει τόσο περισσότερο δσο μεγαλύτερες θά είναι οί δυσκο­ λίες πού οί δμάδες τής πρωτοπορίας θά πρέπει νά ξεπεράσουν γ ιά νά προχωρήσουν μπροστά. Ό χ τ ώ μήνες στή διάρκεια τών δποίων οί καπιταλιστές καί οί γαιοχτήμονες πάσχισαν μέ δλα τά μ έ ϊα — άπό τό σαμποτάζ στά έργοστάσ:α μέχρι τή στρατιωτική άντεπανάσταση— νά στριμώξουν 118 . άνάμεσα στήν έπανάσταση τών μικροαστών καί στήν έπανάσταση τών έργατών καί άγροτών. πού έχουν θέληση καί σκοπό άκριβή καί πού είναι πρόθυμα καί ικ ανά νά άξιοποιήσουν αύτή τους τή θέληση.Είναι αλήθεια. ούτε τό άπρόβλεφτο καί τό άπροσδδκητο. άλλά ή έπανάσταση άρχίζει δταν.

119 . ’Α λλά Αντίθετα θά πρέ­ π ει νά προσπαθήσουμε νά φτάσουμε σ’ αύτό τό σημείο μέ­ σα άπό τήν πείρα κινημάτων σάν Εκείνο τής 2 καί ‘3 Δε­ κέμβρη κι Αλλα παρόμοια μ’ αύτό πού Αναμφίβολα θά συμβοϋν. Εβγαζε διαταγές πού Εκτελοϋσαν οί πειθαρχημένε. Εξαιτίας τή . θ ά ήταν παραλογισμός βέβαια νά ισχυριστούμε σήμερα οτ·. ή Εξαιτία. κι Ενώ Ακόμη δέν Εχει πέσει ή κυ­ βέρνηση του Κερένσκι. παλιάς μοοφή. τών πολιτικάντηδων καί τών προδοτών. στα πλαίσια τ ή . στήν ’Ιταλία δέν πρέπει νά κινηθούμε προτού νά φτάσουμε σ’ αυτό Ακριβώς τό σημείο. ήταν Επικεφαλής μέ λ ίγ α λόγια ένός δργανισμοΰ πού λει­ τουργούσε «ιέ τήν Αδυσώπητη Ακρίβεια καί κανονικότητα μιά . τΙς Ανθρώπινες μάζες πού ή δύναμη τής Εξέγερσης Ε­ φερε στό προσκήνιο καί Ανάδειξε σέ πρωταγωνιστή τής Ι­ στορίας. Καί μέσα σ’ αυτούς τούς όχτώ μήνες ή μεγάλη πλειο­ ψηφία τού λαού Εμαθε να κάνει τήν έπανάσταση καί Ενιωσε δνιεσα. τών στρατηγών. μηχανή.. καί μέ σιδερένια όργάνωση μάζες τών Εργα­ τών καί Αγροτών. Κ αί μέσα σ’ αυτούς τούς όχτώ μήνες Απομακρύνθηκε Από τούς δημοκρατικούς ήγέτες ocal συσπειρώθηκε γύρω Από τούς κομμουνιστές καί τέλος οικοδόμησε εναν ¿ργανισμδ Ελέγχου κ: αυτοκυβέρνησης πού Εξάλειφε αύτόματα καί Απογύμνω­ νε Από κάθε έξουσία τά δργανα τής παλιάς έξουσίας. καλούσε τόν κόσμο στις πλατείες καί διεύθυνε τις κινήσεις δλόκληρων συνταγμάτων. Αυτά τα κινήματα πρέπει νά χρησιμεύσουν γ ιά νά τσακίσουν τις φαινομενικά νόμιμες σχέσεις. τήν ανάγκη νά οικοδομήσει τά δργανα τής έξουσίας του. καταπίεσης καί σκλα­ βιάς. πού κρατούν ά­ κόμη τήν πλειοψηφία τού πληθυσμού δέσμια στη μορφή τών Αστικών θεσμών. γ ιά νά Επηρεάσουν τή μάζα τών Ανθρώπων πού Αποδέχονται άκόμη. συνήθεια. τής έξουσίας τών κυρίων.ξανά. άφοϋ Ανατάραξε τήν κοινωνία μέχρι τα πιό βαθειά της στρώματα. πριν άκόμη να Αποχτήσει τή θεωρητική Επιβεβαίωση. Τόν Ό χτώ β ρ η τοϋ 1917 ή Εκτελεστική Επιτροπή τοϋ Συμβουλίου τών Σοβιέτ. δλόκληρης τής συντεταγμένης καί Ενοπλης Εργοστασιακής μαστοράτζας.

πού θά μάς άνοιγε τό δρόμο. Ε ίναι μιά ύπόθεση βέβαια. Τ α ξ ικ ή π ά λη κα ί π ό λεμο ς τώ ν χ ω ρ ικ ώ ν Ή τύχη θέλησε οί μέρες τής γενικής Απεργίας καί τής σοβαρής Αναταραχής σ’ δλόκληρη τήν βόρεια καί κεντρική ’Ιταλ ία νά συμπέσουν μέ τήν αύθόρμητη έκρηξη μιας λα­ ϊκ ής έπανάστασης σέ μιά τυπική ζώνη τής νότιας ’Ιταλίας. Δέν είχαμε καί δέν θά έχουμε πιθανότατα μιά έπανά­ σταση σάν του Μ άρτη. έάν τά γεγονότα τής Μάντοβας τύχαινε νά συμβοΰν στό Μιλάνο ή ατό Τουρίνο δπου ύπάρχε ι μιά μάζα έπαναστατών έργατών πού είναι διατεθιμένη νά τραβήξει μέχρι τό τέλος. Ή προσοχή πού δόθηκε στήν έξέγερση τού προλεταριάτου τών πόλεων ένάντια σ’ έκεΐνο τό τμήμα τής μικροαστικής κόστας. καί ένάντια στήν Αστυ­ νομία. Απομάκρυνε τά βλέμματα άπό τήν "Α ντρια καί μάς 120 . πού κατά τή διάρκεια τού πολέμου Απόχτησε μιά μιλιταριστική φυσιογνωμία καί τώρα δέν θέλει νά τήν Αποχωριστεί. στήν περιοχή τής Ά ν τ ρ ια ς 49.του φόβου.. στό πρόβλημα πού θά μπορούσε νά τό Αντιμετωπίσουμε χ τές. δτι δηλαδή άπό τή μιά μέ­ ρα στήν άλλη ή έπανάσταση μπορεί νά πετύχει. Ή Αρνητική κοι­ νοβουλευτική δραστηριότητα μπορεί καί πρέπει νά ύποκαταστήσει στήν πραγματικότητα αύτή τήν Αρχική ρήξη. μπάζοντάς μας στήν περίοδο τών Αναστατώσεων. IV αυτό καί οί κινήσεις τών μαζών είναι μιά Αναγκαία δλοκλήρωση. τής Αβεβαιό­ τητας καί τής Ανοιχτής — έξω Από τά νόμιμα όρια— Αντί­ θεσης τών δυνάμεων πού ζητούν νά έπικρατήσουν στόν κό­ σμο τής οικονομίας καί τής πολιτικής. Κ αί στό μεταξύ είναι Ανάγκη νά τοποθετηθούμε κι Α­ πέναντι στό πρόβλημα πού ύπαινιχτήκαμε πίό πρίν.. Αλ­ λά έάν εΓμαστε έπαναστάτες ¿φείλουμε νά πάρουμε ύπόψη μας Ακόμη κι αύτή τήν ύπόθεση. τό παλιό κοινωνικό σχήμα' πρέπει νά χρησι­ μεύσουν γ ιά νά βάλουμε δλο τόν κόσμο μπροστά στό πρό­ βλημα τής προετοιμασίας γ ιά τήν πραγματοποίηση τής έπανάστασης. στό πρόβλημα του «μετά».

Ε λπίζο υμε να μπορέσουμε να προσφέρουμε στούς Αναγνώστες σημαντικά στοιχεία άπό τήν άμεση παρατήρηση τών αιτίων καί τής έξέλιξης τών γεγονότων. Γιαυτό καί τό κίνημά τους είναι ύγιές. αύ­ τών πού είναι «χωρίς γή». καί οί φτωχοί χωρικοί άπό τό άλλο. Στήν ύπαιθρο πρέπει νά λογαριάζουμε πάνω άπ’ δλα στή δράση καί στήν ύποστήριξη τών φτωχών χωρικών. Γιά τήν ώρα περιοριζόμαστε νά σημειώσουμε μόνο δτι ή πε­ ρίσταση πού Ιφερε νά συμπέσουν τά δυό κινήματα θά μπο­ ρούσε νά προσφέρει Γσως ενα μοντέλο αύτοΰ πού θά ίπρεπε νά είναι ή ιταλική έπανάσταση. θά Αναγκαστούν νά κινητοποιηθούν άπό τήν άνάγκη νά λύσουν τό πρόβλημα τής έπιβίωσής τους κι άπό τήν άνάγκη νά παλαίψουν γ ιά τό ψωμί τους. νά ποιοί άποτελούν τις δυό πτέρυγες τού έπαναστατικοΰ στρατού. Τούς ίχ ε ι κάνει τέτοιους τό γεγονός δτι Αναπτύσσουν τή συνείδη­ ση καί σχηματίζουν τήν προσωπικότητά τους μέσα στό έργοστάσιο πού άποτελεϊ τό κύτταρο δπου λαβαίνει χώ ρα ή έκμετάλλευση τής έργασίας. Οί έργάτες είναι προορισμένοι νά γίνουν γ ιά τήν έξέγερση τής πόλης τό άπαραίτητο καί όργανωτικό συγχρόνως στοιχείο. Τό στοιχείο πού δέ θά έπιτρέψει νά σταματήσει ή μηχανή πού έβαλε καί θά τήν κρατήσει στό σωστό δρόμο. σάν τό κέντρο άκτινοβολίας τού κινήματος γ ιά τή σωτηρία τους. δπως καί οί χωρικοί τής ’Α ντρια χτές. Τό προλεταριάτο μέ τή στενή σημασία τής λέξης άπό τό ενα μέρος. δυνατό καί τελικά θά θριαμβεύσει. "Ομως δχι μό­ 121 . Αύτοί. Αύτοί Αντι­ προσωπεύουν μέχρι τώρα τήν παρέμβαση στήν έπανάσταση τών μεγάλων μαζών καί προσωποποιούν μέ δλοζώντανο τρό­ πο τό συμφέρον καί τή θέληση αύτών τών Γδιων τών μα­ ζών.¿μπόδισε να δούμε τήν άκριβή εΙκόνα τών γεγονότων πού λάβανε χώρα έκεΐ κάτω καί νά έκτιμήσουμε τήν άκριβή τους σημασία. δηλαδή οί έργάτες τής βιομηχανίας καί τής έκμηχανιαμένης γεω ργίας. Οί έργάτες τής πόλης βλέπουν σήμερα τό έργοστάσιο σάν τόν τόπο Απ’ δπου πρέπει νά Αρχίσει ή Απελευθέρωσή τους. Οί έργάτες τής πόλης είναι έπαναστάτες έξαιτίας τών συνθηκών πού μέσα τους διαμορφώνονται.

δηλαδή οικοδομώντας τούς όργανισμούς πού θά έπιτρέπουν στή μάζα τών έργαζομένων νά κυβερνούν μόνοι τους τόν έαυτό τους στόν τόπο τής δουλει­ άς τους. Αύτές οί όργανώσεις ελέγχου. το κέντρο μέσω του δποίου τά έπαναστατικά στοι­ χε ία θά μπορέσουν νά άξιοποιήσουν μέ τρόπο συνεχή καί συγκεκριμένο τή θέλησή τους. ρίχνει βαθειές καί στερεές ρίζες. Τό ςεσήκωμα τή ς Ά ν τ ρ ια ς μάς δείχνει δτι τό πρόβλη­ μα είναι ώριμο. γ ιά τό πρόβλημα τοϋ νά άποχτήσει στήν πραγματικότητα γ ή δποιος δουλεύει σ’ αυ­ τήν. 'Η δύναμη καί ή σωτηρία τής ρώσικης έπανάστασης βρίσκεται ακριβώς στό γεγονδς δτι στή Ρωσία έργάτες καί άγρότες. Σήμερα είναι άνάγκη νά ξέρουν άκόμη καί οί χωρικοί τί πρέπει νά κάνουν κι δτι ή δραστηριότητά τους. πού δένονται μέ τήν παραγω γική διαδικασία τοϋ πλούτου. μολονότι θά επιτρέψε: νά ύπάρχουν οί ένδιάμεσες μορφές άτομικής Ιδιοχτησίας τής γή ς (τη μικρή Ιδιοχτησία). Π ρόκειται στήν ούσία γ ιά τό πρόβλημα δ/ό/ληρ ο υ τοϋ ιταλικού Νότου. άπό τόν έπικείμενο πάντα κίνδυνο νά πεθάνουν άπό πείνα ή άπό σφαίρα. στή δημιουργία τών όργάνων τής προλεταριακής έξουσίας. θά υποχρεωθούν νά άσκήσουν πίεση πάνω στά άλ­ λα τμήματα τού άγροτικού πληθυσμού γ ιά νά τά σπρώξουν νά δημιουργήσουν καί στην ύπαιθρο έπίσης εναν όργανισμό συλλογικού έλέγχου τής παραγω γής. θά άποτελεϊ τή βάση τής κοινής ζω ής στήν ύπαιθρο. ξεκινώντας άπδ άντίθετα σημεία καί κινούμενοι ά- 122 . δπως καί ή δραστηριότητα τών έργατών. θά έργαστεί ώστόσο γ ιά τή συνοχή καί τήν ψυχολογική καί τεχνική με­ ταμόρφωσή τους. δηλαδή τό Συμβούλιο τών άγροτών.νο γ ι’ αύτό. Τ ό κίνημα τών έργατών καί τδ κίνημα τών άγρο­ τών συναντώνται φυσικά σέ μιά καί μόνη κατεύθυνση. Τό κόμμα ίχ ε ι τήν δποχρέωση νά τό θέσει καί νά τό έπιλύσε:. ¿Αλλά κι άπό τήν ίδια συνεχή άνάγκη. “Οπως οί έργάτες βλέπουν τδ έργοστάσιο 2τσι κι αυτοί θά πρέπει νά άρχίσουν νά βλέπουν τόν κάμπο σάν τή μελλοντική κοινότητα έργασίας. Ή κατάχτηση τής γής προετοιμάζεται σήμερα μέ τά ίδια δπλα μέ τά δποία οί έργάτες προετοιμάζουν τήν κατάχτηση τού έργοστασίου.

Π ρέπει v i γίνει δλοένα καί πιδ καθαρό δτι μονάχα οί έργαζόμενοι εί­ ναι σήμερα σε θέση v i λύσουν καί μάλιστα μέ τρόπο «ένιαΐο» τδ πρόβλημα τού Νότου. «Λ' ‘Ό ρν τινβ Νουόβο». Γσως. Κ ι αν τό ξεσηκωμα τούς βρήκε ένωμένους κατά τύ χη. έπειδή καί οί δυό πείστηκαν στήν πράξη δτι δέν μπορούν να άπελευθερωθοΰν άπό την καταπίεση των άφεντικών έάν δέν δώσουν στήν οργάνωση των δικών τους καταχτήσεων μια μορφή που να τούς έπιτρέπε·. Τ δ πρόβλημα τής ένότητας. Αύτή ή μορφή ήταν τό Συμβούλιο. καί άγρότες πού θ ϊ συνεργάζονται στα πλαί­ σια μιας κοινής πολιτικής μορφής δηλαδή σέ μιά πολιτική μορφή πού στα πλαίσιά της αύτοί θα πετύχουν v i δργανώσουν καί να κάνουν v i θριαμβεύσει ή δικτατορία τους. 123 . να καταργήσουν μια καί καλή τόν έκμεταλλευτή άπό τό χώρο τής παραγω γής. ή έπανάσταση πρέπει να τούς βρει συνειδητά ένωμένους καί σύμφωνους. Τό πρόβλημα μπαίνει μέ τδν Γδιο τρόπο καί γ ια μάς. Ό έργάτης κι ό χωρικός να συνεργαστούν μέ συγκεκριμένο τρόπο έντάσοοντας τις δυνάμεις τους σέ ενα καί τόν αυτό οργανισμό. ( ’Α νυπόγραφο γρα μμένο aè συνεργα σία μ έ τόν ΠαΧμίρο ΤοΧιάτι. βρέθηκαν ένωμένοι κάτω άπό έ­ ναν κοινό σκοπό καί σέ ενα έ ν ια » άγώνα. ήταν τό Σοβιέτ. 6 . Βοράς καί Νότος πρέπει v i φέρουν σέ πέρας μαζί τήν Γδια δουλειά καί να προετοιμάσουν μαζί τδ μετασχημα­ τισμό τού Ιθνους σέ μιά πα ραγω γική κοινότητα.13 Δ ε ­ κέμβ ρη 1919. θα λυθεί άπδ τούς έργάτε. 2 9 ).'ο διαφορετικά αισθήματα. Ό Ιλεγχος τού Ιργοστασίου καί ή κατάχτηση τής γής πρέπει v i γίνουν ενα καί μόνο πρό­ βλημα. που τρεις γενιές άστών Ιχουν άφήσει άλυτο. Ή ταξική πάλη καί δ πόλεμος τών χωρικών ένωσαν ?τσι τις τύχες τους με τρόπο άδιάσπαστο καί βρήκαν μιά κοινή λύση γ ι ί τήν οικοδόμηση ένδς όργανισμοΰ πού να κατευθύνει τή ζω ή δλης τής χώρας.τ. I φ.

πού πειθαρχεί έθελοντικά έξαιτίας μιας κα­ θαρά συνειδητής ένέργειας.ΤΟ ΚΟΜΜΑ Κ ΑΙ Η Ε Π Α Ν Α Σ Τ Α Σ Η Τό Σοσιαλιστικό κόμμα μέ τό δίχτυ τών ¿ργανώσεών του (πού ατά μεγάλα βιομηχανικά κέντρα άποτελεΐ μέ τή σειρά του τό πλαίσιο ένός συμπαγούς καί ίσχυροϋ συστήμα­ τος συνοικιακών όμάδων). αυτό λοιπόν τό Σοσιαλιστικό Κόμ­ μα άποτελεΐ Ινα μηχανισμό προλεταριακής δημοκρατίας πού μέ λ ίγη πολιτική φαντασία μπορεί εδκολα να είδωθεΐ σάν «μοντέλο». μέ τά παραδεχτά καί μή παραδεχτά άπό δλους ζητήματα. δέν μπορεί νά μήν νικήσουμε τΙς συμβατικές προ­ λήψεις πολλών ανατρεπτικών πνευμάτων. Ή κυβέρνηση τής λαϊκής έξουσίας στή Ρω σία λει­ τουργεί μέ μορφή ύποβλητικά παρόμοια μέ τΙς μορφές δια­ κυβέρνησης τοϋ Σοσιαλιστικού Κόμματος. μέ τά έτήσια συνέδριά του (συνέδρια πού συγκαλοϋνται γ ια νά συζητήσουν καί νά λύσουν δμεσα πάντα καί συγ­ κεκριμένα προβλήματα) πού άποτελοϋν τήν άνώτερη έξου­ σία τοϋ κόμματος— έξουσία πού άσκεϊται άπό τό σύνολο τών μελών μέσω άντιπροσώπων μέ αύστηρά όρισμένη καί καθο­ ρισμένη πληρεξουσιότητα— . Ά ν παραστήσουμε όλόκληρη τήν κοινωνία τών άνθρώπων σαν ένα κολοσιαΐο Σοσιαλιστι­ κό Κ όμμα. πού έχουν διαπαιδαγω γηθεί πιότερο μέ τόν Ζάν Ζάκ Ρουσώ καί μικρές άναρχικ ές πραγματείες παρά μέ τΙς ιστορικές καί οικονομικές διδασκαλίες τοϋ μαρξισμού. μέ τήν καθοδήγησή του (πού βγαίνει κατευθείαν άπό τό συνέδριο καί πού άπ’ αότό τό τελευταίο διορίζεται καί ή μόνιμη έκτελεστική έπιτροπή καί έπιτροπή έλέγχο υ ). Δέν είναι άλήθεια παράξενο πού μέ τέτοια μοτίβα ένστιχτωδών άναλογιών καί 124 . Τ ό Σύνταγμα τής Σοβιετικής Δημοκρατίας τής Ρωσίας βασίζεται πάνω σέ άρχές παρόμοι­ ες μ’ έκείνες πάνω στίς όποιες βασίζεται τό Σοσιαλιστικό Κόμμα. μέ τις περιφερειακές όμοσπονδίες του (πού τις κρατούν στερεά ένωμένες τά ρεύματα Ιδεών καί δραστηριότητας πού άκτινοβολοϋν οί όργανώσεις τής πό­ λης) . Τό Σοσιαλιστικό Κόμμα είναι μοντέλο μιας Α ν α ρ χι­ κής» κοινωνίας.

άλλά δέν θεωρείται καί δέν μπορεί νά θεωρείται σάν ή μορφή αύτής τής διαδικασίας. Χωρίς μ ιά άντίδραση τής ιστορικής συν­ είδησης τών λαϊκών μαζών γ ιά νά ξαναβρούν μιά νέα Εν­ ταξη καί νά έπιβάλουν μιά νέα τάξη στή διαδικασία πα­ ραγω γής καί διανομής. συναφή μέ τά μέσα πα ραγω γή ς καί άνταλλαγών. Ή γερμανική Σοσιαλδημο­ 125 . κάθε παραγω γή ώφέλιμων άγαθών θά σταματήσει καί οί άνθρωποι θά πέσουν σέ μιά σκοτεινή άβυσσο άθλιότητας. Ή Ιπαναστατική διαδικασία ταυτίζεται κατά συνέπεια μονάχα μέ ενα αύθόρμητο κίνημα τών έργαζομένων μαζών. Αμφιβολία δ πιό μεγάλος «δρών» αύτής τής διαδικασίας άποσύνθεσης κι άνασύνθεσης.μι&. μορφή πού μπορεΐ εύκολα νά διαμορφωθεί καί νά πλαστεί ά­ πό τήν αύθαιρεσία τών ήγετών. Κ αί τήν έπανάσταση μπορεϊ νά τή φανταστεί κανείς σάν τήν πράξη ιστορικής άναγνώρισης τής «φυσικότητας» αύτού τού σχηματισμού. Αύτή ή άντίληψη είναι τό ίδιο τουλάχιστο ούτοπιστική δσο καί ή άντίληψη πού θεωρεί τά συνδικάτα καί τά έργατικά κέντρα σά μορφές τής διαδικασίας έπαναστατικής άνάπτυξης. σύμφωνα μέ τόν δποΐο φαντάζονται τήν έγκαθίδρυση τής προλεταρια­ κής έξουσίας σά δικτατορία του συστήματος τών δργανώσεων του Σοσιαλιστικού Κόμματος. πού κα­ θορίζεται άπό τή σύγκρουση τών άντιφάσεων πού είναι συμ­ φυείς στήν άνθρώπινη συμβίωση σέ καθεστώς καπιταλιστικής ίδιοχτησίας. βαρβαρότητας καί θανάτου.έπιδιώξεων νά γεννηθεί δ έπαναστατικός μύθος. ή κοινωνία θά τείνει στήν άποσύνΟεση. Τ ό Σοσιαλιστικό Κ όμμα είναι χω ρίς κα._χοϋ_πραλεταριάτου είναι οί «δρώντες» αύτού τού κολοσιαίου κινή­ ματος τών μαζών. Τ ήν κομμουνιστική κοινωνία μπορούμε νά τή συλλάβουμε μονάχα σαν Ενα «φυσικό» σχηματισμό. ΙΙιασμένες στήν τανάλια τών καπιταλιστι­ κών άντιθέσεων καί άπειλούμενες νά καταδικαστούν άνέκκλητα στό νά χάσουν τά ύλικά καί πνευματικά δικαιώματά50 τους. οί μάζες άποσπώνται άπό τΙς μορφές τής άσι&ι κής δημοκρατίας καί βγαίνουν άπό τή νομιμότητα τού άστικοΰ συντάγματος. Οί δργανώσεις πάλης.

είναι μιά Αχτινοβολία κύρους πού μόνο σέ κο­ ρυφαίες στιγμές μπορεί νά μεταβληθεϊ σέ έκτελεστική έξουσία: δταν πρόκειται γ ιά μιά πρόσκληση νά βγοΰν στούς δρόμους. Τό Σοσιαλιστικό Κ όμμα μέ τήν άδιάλλαχτη πάλη του στό πεδίο τής πολιτικής προκαλεΐ τά Γδια Αποτελέσματα μέ έκεΐνα πού προκαλοϋν τά συνδικάτα στό οικονομικό πεδίο: δηλαδή βάζει φρένο στόν έλεύθερο Ανταγωνισμό. και ή έπαναστατική διαδικασία συνεχίζει τό δρόμο της. Δημιούργησε τά δ ι κ ά της Συμβούλια έξουσίας γ ιά νά έχει έξασφαλισμένη τήν πλειοψηφία τών Ανθρώπων της. ένα δρόμο Ανε­ ξέλεγκτο καί μυστηριώδη — Ακόμη— πού θά ξαναβγεί στό φώς τοϋ ήλιου ποιός ξέρει άπό ποιές άγνωστες πη γές βίας καί πόνου. μέ τό έπαναστατικό του πρόγραμμα. είναι ή Αναπότρεπτη στι­ γμή μιας διαλεχτικής διαδικασίας πού πρέπει νά ξεχυθεί μ ι μ ιά βίαιη έκτίναξη.νηση είναι ¿Ολη.κρατία (μέ τήν έννοια του συνόλου τοϋ συνδικαλιστικού καί πολιτικού κινήματος) έκανε τό έξής παράδοξο: στρίμωξε μέ τό ζόρι τή διαδικασία Ανάπτυξές τής γερμανικής προ­ λεταριακής έπανάστασης στις μορφές τής όργάνωσής της καί ταυτόχρονα πίστευε δτι έτσι θα κυριαρχήσει στήν Ιστορία.Ιστορία. Αύτό τό Κόμμα έπηρεάζει όλοένα καί πιό βαθειά τις λαϊκές μάζες καί τΙς βεβαιώνει δτι ή κατάσταση Ανέχειας μέσα στήν δποία βρίσκονται δέν είναι κάτι τό έπιφανειακό. σέ μιά Αναγέννηση τής κοινωνίας. Νά λοιπόν πού τό κόμμα έρχεται έτσι νά ταυτιστεί μέ τήν Ιστορική συνείδηση τών λαϊκών μαζών καί μ’ αύτή κυ6e. άφαιρεί άπό τό μηχανισμό τοϋ άστικοΰ κράτους τή δημοκρατική βάση του τής συγκατάθεσης τών κυβερνωμένων. δταν πρόκειται γ ιά τήν ύλική παράταξη στρατιω­ 126 . Σήμερα δέν έχει καμιά σχέση μέ τήν πραγματική .gr νά τό αύθόρμητο κι’ Ακαταμάχητο κίνημα. λειτουργεί διά μέσου χιλιάδων πνευματι­ κών δεσμών. πού νά μήν είναι Ανάλογη μέ τή σχέση πού έχει ή δμάδα τοϋ Νόσκε μέ τό σβέρκο τοϋ έργάτη. Αλλά Αντιστοιχεί σέ μιά Αντικειμενική Αναγκαιότητα. Φρενάρησε τήν έπανάσταση και τήν έξημέρωσε σα σπιτι­ κό ζώο. Αύτή ή κυβίρ. ούτε δμως είναι μιά άρρώστεια χω ρίς θεραπεία. Τ ό Σοσι­ αλιστικό Κόμμα.

καθορίζουν Εμβρυακούς μηχανισμούς έ­ ξουσίας μέ τούς όποιους ή μάζα πραγματοποιεί τή διακυβέρ­ νησή της καί μέ τούς όποιους ή μάζα άποχτα συνείδηση τής Ιστορικής εύθύνης καί τής σπουδαίας άποστολής της νά δη­ μιουργήσει τΙς συνθήκες τοϋ κομμουνισμού πού φέρνει τήν άναγέννηση. Εργατών. π η ­ γάζει άπό τήν κυκλοφορία τών Ιδεών. δυνάμεων πού ρίχνονται στόν άγώνα γ ιά νά άπομακρύνουν κάποιο κίνδυνο ή γ ιά νά διαλύσουν κάποιο σύννεφο άντιδραστικής βίας.τικ ώ ν . Τό Κόμμα παραμένει ή άνώτερη ιεραρχία αυτού τοϋ ά­ καταμάχητου κινήματος τών μαζών. δηλαδή καθορίζουν όργανισμούς πού λειτουργούν μέ Εσωτερικούς νόμους. Τ ό κόμμα άσκεΐ τήν πιό Αποτελεσματική δικτατορία.σιγά προε­ τοιμάζουν τούς κόκκινους κοραλιογενεΐς μπάγκους. θεμελιώνοντας τις νέες Ιεραρχίες καί οικοδομών­ τας τις νέες άξίες. 01 Ιδέες πού Εχει σκορπίσει τό Κόμμα δουλεύουν στό μεταξύ αύτόνομα μέσα στίς συνειδήσεις τών ¿τόμων καί κα­ θορίζουν νέους συναφείς πρός αυτές κοινωνικούς σχηματι­ σμούς. Τό κόμμα σά συμπαγής καί μαχόμενος σχημα­ τισμός μι&ς ιδέας Επιδρά σ’ αύτή τή δραστηριότητα Εκατομ­ μυρίων κοινωνικών μικροοργανισμών πού σιγά . "Οταν φτάσουμε στό Αποτέλεσμα νά Εχουμε παραλύσει τή λειτουργία τής νόμιμης κυβέρνησης μέ τΙς λαϊκές μάζες. θά σταματήσουν τήν όργή ώκεάνιας άναταραχής. τήν δικαιώνει μιά διδασκαλία. ξέρουν δτι τήν Ιστορική συνείδηση πού τούς κινεί τήν Ενσαρκώνει πολύ ζωντανά τό Σοσιαλιστικό Κόμμα. ’Αλλά αύτή ή Επιροή είναι όργανική. άρχίζει τότε γ ιά τό Κόμμα ή πιό δύσκολη καί ή πιό λεπτή φάση τής δραστηριότητάς μας: ή φάση τής θετικής δρά­ σης. ή θεωρία τοϋ Σοσια: λιατικοϋ Κόμματος. τή δικτατορία πού γεννά 127 . καί Εχει μιά ισχυρή Επαλξη. τήν πολι­ τική δύναμη τοϋ Σοσιαλιστικού Κόμματος. θά ξαναφέρουν τήν ειρήνη στά κύματα καί θά σταθεροποιήσουν μιά καινούργια Ισοροπία άνάμεσα στά διάφορα ρεύματα καί στά διάφορα κλίματα. βρίσκεται στή δια­ τήρηση άνέπαφου τοΟ μηχανισμού πνευματικής καθοδήγη­ σης καί ύπάρχει στό γεγονός δτι Εκατομμύρια Εκατομμυρίων. πού μιά μέρα δχι καί πολύ μακρινή προβάλλοντας στήν Επιφάνεια.

θελήσει κανείς νά παγιώσει σέ μηχανι­ κές μορφές άμεσης έξουσίας τόν μηχανισμό διακυβέρνησης τών μαζών σέ κίνηση καί τέλος θελήσει κανείς νά στριμώξε: τήν έπαναστατική διαδικασία μέσα στίς μορφές τού κόμματος.συνειδητή κι αύθόρμητη Αποδοχή μιας έξουσίας πού θεωρείται Αναγκαία γ ιά τήν έπ ιτυχή Εκβαση του τολμηρού του Εργου. χω ρ ίς σοβαρές κι Απότομες Αντιδράσεις. άφοϋ αυτό τό τελευταίο θά ξεπέσει χω ρίς νά τό καταλάβει σ’ εναν δργαν.το κύρος του που πη γάζει Από τή . δηλαδή σκλαβώνει τήν ιταλική έργασία δλοένα καί περισσότερο στή διεθνή πλου­ τοκρατία. Στούς καπιταλιστές καί τό κράτος.σμδ συντήρησης. ”Ομως. πού είναι τά δυο μέρη πού Αποσπούν μερίδιο Από τήν πα ρ αγω γή Εχει προστεθεί τώρα κι Ενας τρίτος καθαρά παρασιτικός: πρό­ 128 . θά πετύχε·. ’Α λλά ή πραγ^Λ τική έπαναστατική δι­ αδικασία θα ξεφύγει άπό τόν Ελεγχο καί τήν έπιροή_τίΰ Κόμματος. Σήμερα μετά τόν πόλεμο συμβαίνει τό παρακάτω φαινόμε­ νο: ή ιταλική κοινωνία παράγει μονάχα τά μισά άπό τά Α­ γαθά πού καταναλώνει καί τό κράτος Επιβαρύνει τή μελ­ λοντική έργασία μέ κολοσιαΐα ποσά. τήν ιδιοποίηση τού (Κ)5ο τών Αγαθών πού πα ρή γε ή έργασία. μονάχα νά «κυριαρ­ χήσει» στήν ιστορία. Αλοίμονο. αν χάρη σέ μια σεχταριστική Αντίληψη τής θέσης τού κόμ­ ματος μέσα στήν έπανάσταση θελήσει κανείς νά ύλοποιήσει αύτή τήν ιεραρχία. ενώ οί δεκάδες έκατομμύρια Εργαζομένων τού πληθυσμού Επρεπε νά περιοριστούν σέ ενα λειψό 4 0 % προκειμένου νά ικανοποιήσουν τόσο τις στοιχειώδεις Ανάγκες τής ζω ής τους οσο κα ί τις Απαιτήσεις μια ς Ανώτερης πνευματικής ζωής. Ή προπαγάντα τού Σοσιαλιστικού Κόμματος έπιμένει σήμερα πάνω στις παρακάτω άμφισ€ήτητες θέσεις: Οί παραδοσιακές σχέσεις καπιταλιστικής Ιδιοποίησης τού προϊόντος τής Ανθρώπινης έργασίας Εχουν ρ ιζικά Αλ­ λάξει. Τότε θά πετύχει μονάχα νά Αποπροσανατολίσει ενα μέρος τών Ανθρώπων. Π ρΙν Από τόν πόλεμο ή ιταλική έργασία έπέτρεπε. Από μέρους τής ελάχιστης μειοψηφίας τών καπιταλιστών καί τού κράτους.

άνάλογα μέ τή θέση πού έχει αύτή στή διαδικασία τής παραγω γής καί τής άνταλλαγής. δυό. Μέσα σ’ αύτή τή γενική κατάσταση τών καπιταλιστικών σχέσεων. είναι δουλειά πού Ερχεται νά αδξήσει τδ κεφάλαιο γ ιά να άποχτήσει ξανά τή συσωρευτική του λειτουργία. δου­ λειά πού πάει στδ κράτος γ ιά νά πληρώσει τά χρέη του.γρ α­ φειοκρατικής κάστας πού σχηματίστηκε στή διάρκεια τού πολέμου. Τδ μισό αύτό τδ άποσπά άμεσα σαν μισθούς καί συντά­ ξεις καί τδ άποσπά Εμμεσα έπειδή ή παρασιτική της λει­ τουργία προϋποθέτει τήν δπαρξη δλόκληρου τοΟ παρασιτικοΰ μηχανισμού. Έ τ σ ι κάθε έργάτης καί κάθε άγρότης καλείται στό Συμβούλιο νά 129 9 . τρεις. Έ ά ν ή ιταλική κοινωνία παράγει άγαθά άξίας μονάχα 15 δισεκατομυρίων. Αύτή ή δουλειά λοιπόν είναι άπλήρωτη. Αύτή άποσπά άκριδώς έκεϊνο τδ μισό τών άγαθών πού δέν παράγεται άλλα έπιβαρύνει τή μελλοντική έργασία. δουλειά πού σταθεροποιεί τήν οικονομική κατάσταση τής μι­ σθοδοτούμενης μικροαστικής τάξης καί τήν άμοίβει γ ιά τΙς ένοπλες ύπηρεσίες πού παρέσχε στδ κράτος καί στδ κεφά­ λαιο μέ σκοπό νά ύποχρεωθεί δ έργαζόμενος πληθυσμός νά -/λατάρει δουλεύοντας στίς μηχανές ή σ’ ένα κομματάκι γής. ΤΥ αυτό τό σκοπό πρέπει νά συνεργαστεί δλη ή έργαζόμενη μάζα. τέσσερεις καί πέντε ώ­ ρες πάνω άπό τδ όχτάωρο.κειται δηλαδή γ ιά τούς μικροαστούς τής στρατιωτικό . ένώ καταναλώνει άγαθά άξίας 3 0 δισεκατομυρίων καί άν αύτά τά άγαθά άξίας 15 δισεκατομυρίων έχουν πα ραχτεί μέ όχτώ ώρες κα­ θημερινή έργασία τών δεκάδων έκατομυρίων έργαζομένων 1— τότε φυσικά δ καπιταλιστικός ισολογισμός μπορεί νά ισοσκελιστεί μονάχα μ’ έναν τρόπο: ύποχρεώνοντας τα δεκάδες έκατομύρια έργαζομένων νά δουλέψουν μέ τδ ίδιο ποσό μισθών μιά . καί πρέπει δλη ή έργαζό)ΐενη μάζα νά δι­ αμορφωθεί συνειδητά. μ ΐ σκοπό νά στρέψει αύτή τήν τρομερή έξουσία ένάντια στά παράσιτα γ ιά νά τά ύποχρεώσει νά μποϋν στήν τάξη τής δουλειάς καί τέλος νά καταργήσει μ’ ένα μονάχα χτύπημα -6 τερατώδες μερίδιο πού παίρνουν σήμερα άπό τήν παρα­ γω γ ή . ή ταξική πάλη δέν μπορεϊ νά έχει άλλο στόχο άπό τό νά καταχτήσει τήν κρατική έξουσία ή έργατική τάξη.

τδ Σοσιαλιστικό Κόμμα. 130 . Τ δ Συμβούλιο είναι δ ίστορικδς σχηματισμός τής κοινωνίας. I. φ. Έ νώ τδ Σ οσιαλιστι­ κό Κόμμα είναι ζωντανό καί δυναμικό μοντέλο μιας κοινω­ νικής συμβίωσης πού μπορεΐ καί συνδυάζει τήν πειθαρχία μέ τήν έλευθερία καί άποδίνει στδ άνθρώπινο πνεύμα 8λη τήν ένέργεια καί τδν ένθουσιασμδ γ ια τα δποΐα είναι ι­ κανός. πού προορί­ ζεται άπδ τήν άναγκαιότητα γ ια να κυριαρχήσει στό μ ηχα­ νισμό παραγω γή ς.συνεργαστεί στήν προσπάθεια Αναγέννησης. *Λ' 'Όρντινε Νονόβο». 27 Δεκέμ­ βρη 1919. Κ αί Ετσι διαγράφεται τδ δίχτυ τών θεσμών μέ τούς δποίους πραγμα­ τοποιείται ή έπαναστατική διαδικασία: δηλαδή τδ Συμβού­ λιο. Δηλαδή στό Συμβούλιο ένσαρκώνεται ή τωρινή μορ­ φή τής ταξικής πάλης πού τείνει στήν έξουσία. τδ Συνδικάτο. έργαλεϊα τής έπαναστατικής διαδικασίας. 31). «πράκτορες» καί «διευθυντές» τής έπανάστασης: Τ δ ουνδικάτο πού συντονίζει τΙς παραγω γικές δυνάμεις καί άποτυπώνει στδ βιομηχανικό μηχανισμό τήν κομμουνιστική μορφή. Τ δ συνδικάτο καί τδ Κόμμα είναι έθελοντικοί σύνδεσμοι. ('Ανυπόγραφο. καλείται να οι­ κοδομήσει τδ μηχανισμό τής διακυβέρνησης καί τής δικτα­ τορίας. σχηματισμός πού γεννήθηκε άπδ τή συνειδητοποίηση τής θέσης τους άπδ μέρους τών παραγω γώ ν.

πού είναι καθηγητής τού ποινικού δικαίου στό Πανεπιστήμιο καί πού στό παρελ­ θόν ύπήρξε γ ια κάμποσες περιόδους Εκλεγμένος στή Βουλή.τι φαίνεται δ καθηγητής Έ ν ­ ρίκο Φέρι «δηλώνει. ’Εάν κ ατά δεύτερο λόγο σκεφτεϊ κανείς δτι δ Αξιότιμος βουλευτής Φ ίλιππο Τουράτι. ’Από δ. Ε π ε ιδ ή δ καθηγητής Ένρίκο Φέρι ύπήρξε γ ια κάμποσα χρόνια δ άρχη γό ς τού έργατικοϋ κινήματος στήν ’Ιταλία. νά Εκδηλωθεί στήν Αναγνώριση καί στόν προσδιορισμό τής κοινωνικής κατηγορίας τους: «μεροκαματιάρισσες τής άγά- 131 . δέν μάς κά­ νει Εκπληξη πού οί έργάτες καί οί άγρότες Ιταλοί πρέπει νά κάνουν τόσο κόπο γ ιά νά καταφέρουν νά άντιληφτοϋν τό κράτος σάν Ιστορική Εξέλιξη. καταφέρνει μιά μεγάλη κοινοβουλευτική Επιτυ­ χ ία διασκεδάζοντας τή συνέλευση τών Αντιπροσώπων τού ιταλικού λαού μέ μ ιά κομψή δμιλία γ ιά τό δικαίω μα ψήφου πού Εχουν οί πόρνες (τό βαθύ μαρξιστικό πνεύμα τού Αξιό­ τιμου Φίλιππου Τουράτι βρήκε τράπο. δ Έ νρίκο Φέρι. γ ιά νά τό θεωρήσουν σάν τό μέγιστο δργανισμό τής ίδιοχτήτριας τάξης καί νά τό φαν­ ταστούν σάν Εργαλείο στά χέρ ια τής Εργατικής τάξης μέ σκοπό νά τό στρέψει γ ιά νά συντρίψει τήν άστική τάξη τόσο στό πολιτικό δσο καί στό οικονομικό πεδίο καί μέ σκοπό νά συντονίσει καί νά συστηματοποιήσει τις συνθήκες Ελευ­ σης τοΟ κομμουνισμού καί νά Εξασφαλίσει τήν άκαταμάχητη Ελευθερία άνάπτυξης στήν κομμουνιστική κοινωνία. δχ ι παρά ταΟτα.ΤΟ ΙΤΑ ΛΙΚ Ο Κ ΡΑΤΟΣ Σ ’ Ενα άρθρο πού δημοσιεύτηκε πρόσφατα στό Ρέστο ντέλ Καρλίνο»51. άλλος άρχηγός αύτός (άντίπαλος τού Φ ι­ ρί γ ιά λόγους μαρξιστικής θεωρίας καί Αντίληψης!) δστερα άπό πέντε χρόνια πολέμου καί τή σφαγή 15 έκατομυρίων άνθρώπων. <>κάνει γνωστό δτι δ έ ν κ α τ α λ α β α ί ν ε ι γ ι α τ ί ή γενική διεύθυνση τών φυλακών ύπάγεται στό Υπουργείο τών ’Εσωτερικών άντί δπως Επρεπε νά ύπάγεται στό Τ πουργεΐο Δικαιοσύνης». δτι τό γ ι α τ ί είναι μονάχα παρά­ ξενο κι άπρόοπτο καί κατά συνέπεια πιστεύει δτι είναι δυ­ νατό νά Εξαφανιστεί μέ μια ύπουργική άπόφαση.

π η ς» ), τότε ή έκπληξη μικραίνει άκόμη καί γίνονται άντιληπτές δλότελα οΕ άνχρχοειδεϊς προσπάθειες τοϋ Ιταλικού
προλεταριάτου. Τότε άντιλαμβάνεται κανείς για τί γ ιά τήν
έργατική τάξη τής ’Ιταλίας δ Κάρλ Μάρξ δέν είναι τίπο­
τα &λλο παρά «Ινας άγιος γ ιά τό μαξηλάρι», Ινα δνομα
χω ρίς υποκείμενο (που δέν κάνει γ ιχ παράσημο), Ινα καρτποστάλ, ή μια μάρκα λικέρ.
Τ ί πράγμα είναι λοιπόν τό Ιταλικό κράτος; Κ αί γιατί
είναι αύτό που είναι; Σ έ ποιές οικονομικές καί πολιτικές
δυνάμεις βασίζεται; Τ π ά ρ χ ε ι κάποια διαδικασία άνάπτυξής
του; τό σύστημα δυνάμεων πού καθόρισε τή γένεσή του
έχει παραμείνει τό ίδιο; Χάρη στή δράση ποιών έσωτερικών ζυμώσεων πραγματοποιείται αύτή ή διαδικασία άνάπτυξης; Π οια άκριβώς θέση κατέχει ή ’Ιτα λ ία στόν κα­
πιταλιστικό κόσμο καί πώ ς έπιδροΰν οΕ δυνάμεις τοϋ έξωτε,ρικοϋ στήν έσωτερική διαδικασία άνάπτυξής; Π οιές νέες
δυνάμεις άναδείχτηκαν καί έκαναν νά ξεδιπλωθεί 6 Ιμπερια­
λιστικός πόλεμος; Π οιά είναι ή πιθανή κατεύθυνση πρός
τήν δποία θά άναπτυχτοϋν οΕ τωρινές δυνάμεις τής Ιταλι­
κής κοινωνίας;
Ό όπορτουνιστικός καί ρεφορμιστικός μηδενισμός, πού
κυριάρχησε στό Ιταλικό σοσιαλιστικό κόμμα γ ια δλόκληρες
δεκαετίες, καί σήμερα χλευάζει μέ τόν κοροϊδευτικό σχε­
τικισμό τών γερατειών τις δυνάμεις τής νέας γενιάς καί
τήν έξαρση παθών πού προκαλεϊ ή μπολσεβίκικη έπανάσταση, θά έπρεπε νά κάνω Ινα μικρό έλεγχο συνείδησης
γ ιά τις εύθύνες του καί τήν άνικανότητά του v i μελετήσει,
νά καταλάβει καί νά άναπτύξει μιάν άναμορφωτική δραστη­
ριότητα. ’Εμείς, παιδιά, έχουμε καθήκον νά άρνηθοϋμε καί
νά περιφρονήσουμε αύτούς τούς άνθρώπους τοϋ παρελθόντος.
IIο ια σχέση υπάρχει άνάμεσα σ’ έμάς καί σ’ αύτούς; Τ ί
έχουν δημιουργήσει; Τ ί μάς έχουν άφήσει σαν παράδοση
γ ια να τήν μεταβιβάσουμε καί σ’ αύτούς πού έρχονται ύστε­
ρα άπό έμάς; Ποιάν άνάμνηση άγάπης κι εύγνωμοσύνης
έχουμε άπό αύτούς έπειδή λ .χ. μάς άνοιξαν καί μάς φώτι­
σαν τό δρόμο τής έρευνας καί τής σπουδής ή έπειδή έχουν
δημιουργήσει γ ιά μάς τις προϋποθέσεις τής προόδου κι ένός

132

δικοϋ μας προχωρήματος πρός τα μπρός; 'Ο λ α πρέπει νά
τά κάνουμε μοναχοί μας, μέ χΐς δικές μας δυνάμεις, μέ τή
δική μας ύπομονή: ή τωρινή ιταλική σοσιαλιστική γένια
είναι παιδί του ίδιου τοΟ έαυτοϋ της. ’Αλλά δποιος δέν δχει
δουλέψει, δποιος δέν £χει παράγει, δποιος δέν μπορεϊ να
Αφήσει πίσω του τίποτα άλλο γ ιά κληρονομιά έκτός Από μια
μέτρια συλλογή μέτριων Αρθριδίων στόν καθημερινό τύπο,
δέν ?χει τό δικαίωμα νά χαμογελάει κοροϊδευτικά γ ιά τά
λάθη τους καί τΙς προσπάθειές τους.

Τό κοινοβουλευτικό ιταλικό κράτος, πού θα ήταν σέ
σχέση μέ τή δημοκρατία τών Σοβιέτ δπως ή πόλη σέ σχέ­
ση μέ τήν όρδή τών βαρβάρων52, δέν δχει ποτέ μπει στόν
κόπο νά καμουφλάρει λίγο τή σκληρή δικτατορία τής Ιδιοκτήτριας τάξης. Μπορεϊ νά π εϊ κανείς μάλιστα δτι τό
Σύνταγμα τοΰ ’Αλμπέρτου 53 είχε Ινα μονάχα σπουδαίο σκο­
πό νά έξυπηρετήσει, δηλαδή νά συνδέσει άδιάσπαστα τΙς
τύχες τοϋ Στέματος μέ τΙς τύχες τής άτομικής ίδιοχτησίας.
Π ρ άγματι, τά μόνα φρένα πού λειτουργούν στήν κρατική
μηχανή, γ ιά νά περιορίζουν τΙς αόθαιρεσίες τής κυβέρνησης
τών ύπουργών τοϋ βασιλιά είναι τά φρένα πού άναφέρονται στήν άτομική Ιδιοχτησία τοϋ κεφαλαίου. Τό Σύνταγμα
δέν Ιχ ε ι δημιουργήσει κανένα θεσμό πού νά προστατεύει,
τυπικά τουλάχιστον, τΙς στοιχειώδεις έλευθερίες τών πολι­
τών: δηλαδή τήν άτομική
έλευθερία, τήν έλευθερία τοϋ
λόγου καί τοϋ τύπου καί την έλευθερία τοϋ σ,ινέρχε^θαι καί
τοϋ συνεταιρίζεσθαι. Σ τά καπιταλιστικά κράτη, πού άποκαλούνται, φιλελεύθερα καί δημοκρατικά, δ Ανώτερος θεσμός
ύπεράσπισης τών λαϊκών έλευθεριών είναι ή δικαστική έξουσία. Στό ιταλικό κράτος δμως ή δικαιοσύνη δέν είναι μ·.ά
έξουσία, είναι μιά διατεταγμένη ύπηρεσία, Ινα δργανο τής
έκτελεστικής έξουσίας, δηλαδή Ινα δργανο τοϋ Στέματος
καί τής Ιδιοχτήτριας τάξης. Καταλαβαίνουμε κατά συνέ­
πεια πολύ καλά για τί ή γενική διεύθυνση τών φυλακών, δ­
πω ς κι οί έπιμέρους διευθύνσεις, οΐ Αστυνομικοί τής δημόσιας
δύναμης κι δπως δλος δ καπιταλιστικός μηχανισμός τοΰ κρά­

133

τους, έςαρτώνται άπό τό υπουργείο τών ’Εσωτερικών καί
καταλαβαίνει κάνεις ¿κόμη πιό καλά γ ια τί στήν ’Ιταλία δ
πρόεδρος του ύπουργικοΰ συμβουλίου Εξυπηρετείται πάντα
στό υπουργείο τών ’Εσωτερικών, θέλ ει δηλαδή νά Εχει δλότελα στα χέοια του δλόκληρο τό μηχανισμό τής Ενοπλης
δύναμης τής χώ ρας: *0 πρόεδρος τοϋ ύπουργικοΰ συμβου­
λίου είναι δ άνθρωπος τής Εμπιστοσύνης τής ίδιοκτήτριας
τάξης. Στήν Εκλογή του συνεργάζονται οί μεγάλες τράπε­
ζες, οί μεγάλοι βιομήχανοι οί μεγάλοι γαιοχτήμονες καί τό
Γ. ’Επιτελείο. Λύτός παρασκευάζει
τήν κοινοβουλευτική
πλειοψηφία μέ τήν άπάτη καί τή διαφθορά. Ή Εξουσία του
είναι άπεριόριστη, δχι μόνο ντε φάκτο δπως είναι άναμφίβολα σέ δλες τις καπιταλιστικές χώρες, άλλά καί νομικά.
Ό πρόεδρος τοϋ ύπουργικοΰ συμβουλίου είναι ή μοναδική
Εξουσία τοϋ ίταλικοϋ κράτους.
Ή κυρίαρχη τάξη τής ’Ιταλίας δέν ,είχε οδτε τήν ύπον.ρισία να καμουφλάρει τή δικτατορία της. Ό Εργαζόμενος
λαός θεωρήθηκε άπό μέρους της σάν Ενας λαός κατώτερης
φυλής, πού μπορεΐ νά τόν κυβερνάει κανείς χω ρίς κομπλιμεντα, δπως μιά άφρικανική άποικία. Ή χώρα είναι μόνι­
μα ύποταγμένη κάτω άπό Ενα καθεστώς κατάστασης πο­
λιορκίας. Σέ δποιαδήποτε ώρα τής μέρας καί τής νύχτας
μιά διαταγή τοϋ ύπουργοϋ τών ’Εσωτερικών στούς νομάρ­
χες μπορεΐ νά βάλει σέ κίνηση τόν άστυνομικό διοικη­
τικό μηχανισμό. Οί άστυνομικοί ξαπολύονται Ελεύθεροι στά
σπίτια καί στούς τόπους συγκέντρωσης. Χ ω ρ ί ς Ε ν τ ο λ ή
τ ώ ν δ ι κ α σ τ ώ ν , πού είναι παθητικοί καί καθαρά στή
διάθεση τής διοίκησης, ή άτομική Ελευθερία καί τό οικιακό
άσυλο παραβιάζονται, οί πολίτες δένονται χειροπόδαρα καί
ρίχνονται μαζί μέ τούς κοινούς Εγκληματίες σέ βρώμικες κι
άηδιαστικές φυλακές. Ή σωματική τους άκεραιότητα είναι
άνυπεράσπιστη άπό τήν κτηνωδία καί οί σχέσεις καί οί δου­
λειές τους διαλύονται καί καταστρέφονται. Μέ τήν άπλή
διαταγή ένός άστυνομίκοϋ διευθυντή περικυκλώνονται καί Ερευνοϋνται τόποι συγκεντρώσεων καί διαλύονται συγκεντρώ­
σεις. Μέ τήν Εντολή μονάχα ένός νομάρχη Ενας λογοκρι­
τής άπαγορεύει νά δημοσιευτεί Ενα κείμενο, τοϋ δποίου τό
134

περιεχόμενο 2έν έμπίπτει
προβλέπονται άπό τούς
£νός νομάρχη μονάχα, οί
νονται, γίνεται δηλαδή
σμος, Iva, σωματείο.

στις Απαγορευτικές διατάξεις πού
γενικότερους νόμους. Μέ έντολή
ήγέτες ένός συνδικάτου συλλαμβάάπόπειρα νά διαλυθεί Ινας σύνδε­

Ή Ρωσία γ ια παράδειγμα διατηρήθηκε δεσποτικό κρά­
τος μέ τόν τσάρο. Στήν πραγματικότητα δέν ύπήρχε μεγάλη
διαφορά Ανάμεσα στό τσαρικό κράτος καί στό Ιταλικό κρά­
τος, άνάμεσα στήν Τσαρική Δοΰμα καί στό Ιταλικό Κοινο­
βούλιο. Υ πήρξε μιά διαφορά πολιτικής μόρφωσης καί Αν­
θρώπινης ευαισθησίας άνάμεσα στό ρώσικο λαό καί στόν
ιταλικό λαό. Οί ρώσοι φελελεύθεροι καί σοσιαλιστές καταγ­
γείλανε στόν κόσμο τΙς καταχρήσεις τής έξουσίας· ένώ οί
ίταλοί, λιγότερο εύαίσθητοι σαν άνθρωποι, παραπονοΟνταν
μονάχα γ ιά τά πιό τ ε ρ α τ ώ δ η έπεισόδια, καί λιγότερο
καλλιεργημένο: πολιτικά δέν κατάφεραν νά άναγνωρίσουν στά μεμονωμένα έπεισόδια μιά συνέχεια πού πήγαζε
άπό τό Σύνταγμα του κράτους. Μήν υπάρχοντας στήν ’Ιτα ­
λία δικαιοσύνη σάν άνεξάρτητη έξουσία, μήν ύπάρχοντας
στήν ’Ιταλ ία καί κατασταλτικός μηχανισμός ύπό τήν έξου­
σία τής δικαιοσύνης, ή κ ο ι ν ο β ο υ λ ε υ τ ι κ ή
έξου­
σία δέν υ π ά ρ χ ε ι καί ή ν ο μ ο θ ε σ ί α είναι
μιά Απάτη:
πραγματικά καί νομικά ύπάρχει μιά μό­
νο έξουσία, ή έκτελεστική έξουσία, δηλαδή ύπάρχει τό. Στέμα καί υπάρχει καί ή ϊδιοχτήτρια τάξη πού θέλει νά Α­
μυνθεί πάση θυσία.
Τό κράτος τού τσάρου ήταν τό κράτος τών Ιδιοχτητών
γη ς . Τό γεγονός αυτό Εξηγεί τή βαρβαρότητα τών ύπουργών τού τσάρου: οί χωριάτες λένε τό ψωμί ψωμάκι καί σκο­
τώνουν τόν Αντίπαλο τους, χτυπώντας τον μέ τό ρόπαλο. Ή
έπανάσταση του Μάρτη τοδ 1917 ήταν μιά άπόπειρα νά
μπάσου ν στό κράτος μι αν Ισοροπία άνάμεσα στούς βιομήχανους καί τούς χωρικούς. Τό φιλελεύθερο κράτος γεννήθηκε
άπό τήν Ισοροπία αύτών τών δυό δυνάμεων τής άτομικής
Ε5:οχτησίας. Ή διάκριση τών έξουσιών — δηλαδή ή έμφά-

135

νιση δίπλα στό Κοινοβούλιο μιας διχαστικής έςουσίας, πού
έξασφαλίζει τήν πολιτιχή Ισότητα τών Αστικών κυβερνητι­
κών κομμάτων καί πού έμποδίζει στα μεμονωμένα κόμ|ΐΛτα,
πού βρίσκονται στήν έξουσία, ν& χρησιμοποιήσουν τόν κρα­
τικό μηχανισμό γ ιά νά δημιουργήσουν τΙς συνθήκες πού
χρειάζονται ώστε να παρχμείνουν γ ια πολύ στήν έξουσία —
είναι τό χαραχτηριστικό τοϋ φιλελεύθερου κράτους. Ό έργαζόμενος λαός τής Ρωσίας, μιά καί μπήκε στό κίνημα τοϋ
Μάρτη τοϋ 1917, έμπόδισε τήν έπανάσταση νά αποκρυσταλ­
λωθεί στή φιλελεύθερη Αστική φάση: οί έργάτες τής βιο­
μηχανίας συνέχισαν τό άρχινισμένο ϊργο τών ίδιοχτητών
τής βιομηχανίας καί καταργήσανε δλους τούς ίδιοχτήτες
καί Απελευθέρωσαν δλες τΙς καταπιεζόμενες τάξεις.
Τό ένωμένο Ιταλικό κράτος οίκοδομήθηκε χάρη στήν
παρώθηση τών άστικών βιομηχανικών πυρήνων τής Ά ν ω
’Ιταλίας καί παγιοποιήθηκε μέ τήν άνάπτυξη τής βιομηχα­
νίας σέ βάρος τής γεω ργίας καί )ϊέ μιά κτηνώδη ύποδούλωση τής γεω ργίας στά συμφέροντα τής βιομηχανίας. Τό ι­
ταλικό κράτος δέν ύπήρξε φιλελεύθερο, έπειδή δέν γεννήθηκε άπό Ινα ίσοροπημένο σύστημα. ’Α λλά, οί υπουργοί τοϋ
βασιλιά τής ’Ιταλίας, άναθρεμμένοί μέ τήν φιλελεύθερη Αγ­
γ λική φρασεολογία, προτίμησαν νά βγάλουν άπό τή μέση
τούς έχθρούς τής βιομηχανίας, δχι μέ τό ρόπαλο τοϋ ρώσου
χω ριάτη, άλλά μέ τήν κάλτσα γεμάτη άμμο που χρησιμο­
ποιούν οί λοντρέζοι άπάχηδες.

Π ρ ιν άπό τόν πόλεμο άκόμη, οί έσωτερικές σχέσεις τής
τάξης τών ίδιοχτητών στήν ’Ιταλία είχαν μεταβληθεϊ. 'Ο
Σαλάντρα, πρΙν άκόμη νά τελειώσει δ πόλεμος, ύπήρξε δ
πρώτος πρόεδρος τοϋ νότιου ύπουργικοϋ συμβουλίου τοϋ Ιτα­
λικού κράτους. Ό Ν ίττι ήταν δ δεύτερος5·*. Ή έκτελεστική
έξουσία άποσπάστηκε άπό τδ παλιό σύστημα τών καπιταλι­
στικών δυνάμεων. Ή οίκονομική βάση τοϋ ίταλικοϋ κρά­
τους £γινε ρευστή, μπήκε σέ κίνηση, μέ άποτέλεσμα ή Βπαιθρος νά κυριαρχήσει πάνω στό κράτος. Αύτή ?χει Ινα μεγά­
λο κόμμα, τό Λαϊκό Κόμμα. Τό φιλελεύθερο κράτος, ή ά-

136

στική δημοκρατία, θά Ιπρεπε νχ είναι κανονικά τδ άποτέλεσμα των καπιταλιστικών δυνάμεων πού βρίσκονταν σέ
κίνηση, έάν δέν ύπτ)ρχε στήν Ιτ α λ ία μια έπαναστατική έργατική τάξη κι αύτή έπίσης σέ κ.’νηση καί άποφασισμένη να.
πραγματοποιήσει τήν Ιστορική της άποστολή, ν& καταργή­
σει δηλαδή τήν τάξη τών Ιδιοχτητών καί ν& έγκαθιδρύσει
τή δημοκρατία των έργατών.
Ά ν ά μ ΐσ α στή δημοκρατία τών Σοβιέτ καί στήν άστική
δημοκρατία, άνάμεσα στή δημοκρατία τών έργατών καί στή
φιλελεύθερη δημοκρατία οί ρεφορμιστές καί οί άπορτουνιστές διαλέγουν τδ άστικδ δημοκρατικό σύστημα καί τή φι­
λελεύθερη δημοκρατία. Οί νέοι διανοούμενοι
σοσιαλιστές
τής ’Ιταλίας, πού δέν έχουν πολλούς δεσμούς μ’ αύτούς τούς
μικροαστούς διανοούμενους, αύτοί πού είναι έλεύθεροι άπδ
προλήψεις καί παραδόσεις, πού ώρίμασαν μέσα στα βάσανα
τοϋ πολέμου καί πού άπόχτησαν έπαναστατικδ χαραχτήρα
μέ τή μελέτη τής μπολσεβίκικης έπανάστασης, αύτοί οί νέοι
καλοΟνται να δημιουργήσουν τώρα έκεΐνο τδ έργο το υ είναι
ειδικότητα τής Ιστορικής τους δράσης: δηλαδή Ιδέες, μύ­
θους καί θαραλέα έπαναστατική σκέψη καί δράση γ ια τή
θεμελίωση τής Σοβιετικής Δημοκρατίας τής ’Ιταλίας.
(Άννπόγραφο, *Λ’ "Ορντινε Νονόβο», φ. 7 Φλεβάρη
1920, I, άρ. 36).

13Τ

Η ΕΞΟΤΣΙΑ Σ ΤΗ Ν ΙΤ Α Λ ΙΑ
Οί αλλαγές πού συμβαίνουν είναι καταστρεπτικές. Ή κυ­
ριαρχία τού (άστικού) κράτους πάει ατά κομμάτια. Οί κα­
κοήθεις άπαιτήσεις καί τά στασιαστικά πάθη δέν ϊχουν δρια
π ια : Π ρέπει νά σώσουμε τήν ’Ιταλία, πρέπει νά σώσουμε
τό σύνολο, πρέπει να σώσουμε τό λαό πού είναι καταφάνερα
πάνω άπό κοινωνικές κατηγορίες, άπό δμάδες, άπό κόμμα­
τα κι άπό τάξεις.
Ή «Στάμπα» χτυπά μέ άγω νία τήν καμπάνα μέ τό σφυ­
ρί. Ό συντάχτης τών κύριων άρθρων της, συνήθως μελαγ­
χολικός μέ Αποχρώσεις ύπέροχης τρυφερότητας, 5γινε ξα­
φνικά ύπερβολικά πένθιμος. Φαίνεται δτι αύτός λησμόνησε
τ ί; παραινέσεις, πού άπό τις Ιδιες αύτές στήλες τής «Στάμ­
πα , μοίραζε δ Μ περγκερέτ55 στούς άντίπαλους τών μπολ­
σεβίκων μέ άνόητη Αναίδεια: «Σάς παρακαλώ, μή βάζετε
σαράκι στα παιδιά καί στα πιτσιρίκια». Ό συντάχτης χτυ ­
πά τώρα τήν καμπάνα μέ τό σφυρί γ ιά νά κάνει έντύπωση
στήν έργατική τάξη, γ ιά να βάλει σαράκι στούς προλετά­
ριους. Είναι πεπεισμένος δτι οί προλετάριοι δέν είναι πνευ­
ματικά πιό άναπτυγμένοι άπό τούς φαρμακοτρίφτες καί τά
πα ιδιά καί πιστεύει δτι θά μπορέσει νά τούς πείσει νά γο­
νατίσουν ταπεινά στά πόδια τοΰ σωτήρα Τζιοβάνι Τζιολίτ·.,
κάτω άπό τό σφυρί τών νεόπλουτων, τής μασονίας καί τοΰ
φασισμού.
'Ο τα ν ϊνας μικροαστός
διανοούμενος, πράκτορας τού
καπιταλισμού γίνεται πένθιμος άπό μελαγχολία τότε αύτό
σημαίνει δτι τό πορτοφολάκι του δέν είναι σίγουρο π ιά ού­
τε κάτω άπό τό στρώμα του. Τότε δ μικροαστός άναστατο')νεται σάν τό μπούφο στό έπιστήλιο τής πόρτας τοΰ σπιτιού
ναι σκούζει άπαρηγόρητα' καί θρηνολογάει: «Π ολίτες, εί­
ναι άνώφελο νά ξεπατώνετε τήν πόρτα άφοΰ στό κρεβάτι
του σπιτιού σαπίζει όλομόναχη ή σορός τοΰ λυωμένου πτώ ­
ματος».
Τίνος τό πορτοφολάκι λοιπόν ύπερασπίζει ή «Στάμπα»;
Στό ιταλικό κράτος κυριαρχούσαν μέχρι τώρα τά έπεν-

138

. 'Ο λόκληρη ή έσωτερική διάρθρωση τοϋ Ι­ ταλικού κράτους καταπονήθηκε καί συνεχίζει νά καταπο­ νείται άπό μια έντονη διαδικασία όργανικοΰ μετασχηματι­ σμού.. Ή έξουσία τού κράτους δέν άσχολήθηκε |ΐέ τίποτα άλλο έκτός άπό τήν άνάπτυξη. κανονικά άποτελέαματα τής δποίας δέν είναι δυ­ νατό νά προβλεφτούν μέ άκρίβεια άπό τώρα.αί καταστρεπτική ήγεμονία πού πολιτικά χαραχτηρίστηκε άπό τό δνομα τοϋ Τ ζιοβάνι Τ ζιολίτι καί άσκήθηκε μέ τήν πιδ άγρια βία καί τήν πιό ξαδιάντροπη διαφθορά. έξω άπό τα χέρια τών. θυσίασαν δλα τά άλλα συμφέροντα τοϋ Εθνους.. πού γ ιά τά συμφέροντά τους. τά. Τ ά ιστορικά κόμματα τής άστικής τάξης ιή ς ’Ιταλίας καταστράφηκαν άπ’ αδτή τήν πνιγηρή ν. Ή κρατική έξουσία ύπεράσπισε άγρια τούς 139 . θ’ άλλάξει τό διαχειριστικό προσωπικό καί ή έξουσία τού Κράτους θά περάσει σε άλλα χέρια έξω άπό τά παραδοσιακά. Ή Ιταλική κυ­ βέρνηση ήταν μέχρι τώρα πάντοτε στά χέρια τών μ ε γ ά ­ λ ω ν καπιταλιστών. Τ ά χω ριά λεηλατήθηκαν. στή μεγάλη βιομηχανία κεφάλαια. Αδτό τό πέτυχε στήν ’Α γγλία λόγου χάρη διά μέσου τών έργατικών μαζών πού είχαν συμφέρον νά καταργηθοΰν οί δασμοί πάνω στά δημη­ τριακά καί νά έ-ιβληθεϊ τό έλεύθερο έμπόριο. τή συχνά νοσηρή. έκτός άπό ένα: οτι δηλαδή οί διευθυντικές όμάδες θ’ άλλάξουν. συμφέ­ ροντα μιας ύπερευνοημένης κόστας.δυμένα. Τό βιομηχανικό κεφάλαιο στις άλλες καπιταλιστικές χώρες κατάφερε νά δημιουργήσει σιγά σιγά ένα σύστημα ίσοροπίας μέ τό κτηματικό κεφάλαιο καί νά διοργανώσει τό δημοκρατικό συνταγματικό κράτος. Τ ζιολιτιανών. Στήν ’Ιταλία όμως τό βιομηχανικό κεφάλαιο δημιούργησε ένα κράτος σάν κι αδτό άλλα δέν μπόρεσε νά τό πατρονάρει άπό μόνο του καί χω ρίς άνταγωνιστές. Ό πό­ λεμος καί οί συνέπειες τοϋ πολέμου φέρανε στό φώς καί ω­ ριμάσανε νέες δυνάμεις πού προσπαθούν γ ιά μια νέα συστηματοποίηση τών οικονομικών καί πολιτικών βάσεων τοϋ Ι­ ταλικού κράτους.. τού βιομηχανικού κεφαλαίου: μέ προστασία. βρα­ βεία καί κάβε είδους καί βαθμού εδνοιες. ή γονιμότητα τού έδάφους μεταβλήθηκε σέ στειρότητα καί οί άγροτικοί πληθυσμοί ύποχρεώθητκαν νά με­ ταναστεύσουν.

Τό κράτος. οί έκδόσεις τών δμολογιών τοϋ 4 ιΛ % χρησιμοποιήθηκαν γ ιά v i αρπάξουν τΙς οικονομίες τών χωρικών καί τών | μεταναστών κατά έκατοντάδες έκατομύρια: έκατομύρια πού δ Τζιολίτι μοίραζε στόν Τέρνι. τό Λαϊκό κόμμα. Απορόφησε τή μικρή άστική τάξη τής ύπαίθρου καί τούς διανοούμενους στούς διαχειριστικούς ¿ργανισμούς του. Έ τ σ ι ή ύπαιθρος. πού στηρίζεται έξίσου στούς μεγά­ λους καί μέσους ίδιοχτήτες καθώς καί στούς φτωχούς χω ­ ρικούς καί μικροϊδιοχτήτες. στίς έφημερίδες. δέν Απόχτησε ποτέ Iva δικό τη ς πολιτικό κόμμα καί δέν είχε ποτέ κάποιο βάρος στά δημόσια πράγματα. καί τών φτωχών χωρικών. δπως είναι γνωστό. πού βρέθηκαν σέ Αδυναμία νά ζήσουν έξαιτίας τής δασμολογικής νομοθε­ σίας — πού στέγνωσε τό έδαφος καί πού δκave và έξαφανίζονται τά δάση καί νά πλημυρίζουν τά ποτάμια — δέν λογαριάζονται στή σύγχρονη Ιταλική Ιστορία. Τό Λαϊκό κόμμα δχει στό μάτι τήν κυβέρνηση. γ ιά τόν έφοδιασμό καί τούς έξοπλισμούς τοϋ πολέμου τής Λιβύης. Αύτοί κυριαρχοϋν κιόλας σέ πολλές τράπεζες καί σέ λίγο καιρό θά καταφέρουν v i έπικρατήσουν σέ δλες. Σέ λίγο καιρό δλη ή πατοοπαράδοτη πελατεία καί οί παραδοσιακές κλίκες θ& ξεπα- 140 . φαί­ νεται στήν Ιδια τή σύνθεση τοϋ Αριστοκρατικού καί δημαγω­ γικού Λαϊκοϋ κόμματος. στα σχολεία καί στό δικαστικό σώμα. Ιχ ει στό μάτι τήν κρατική έξουσία καί έπιδιώκει v i οΙκοδομήσει Iv a δ ι κ ό τ ο υ . Π ράγματι. κράτος καί Ιχει τά μέσα γ ι’ αύτό. ξεζουμίζουν oxà έργοστάσια. δν βοηθήσει ή κρατική έξουσία. ειδική έκφραση τών δικών της συμφερόντων καί τών δικών της πολιτικών έπιδιώξεων. χά ρ η στήν άνάπτυξη τοϋ μηχανισμοϋ τής βιομηχανίας. Τό δτι ή ύπαιθρος δέν είχε ποτέ μια δική της έκπροσώπηση. στόν Ά νσάλντο 56 κλπ.πλούσιους. Ό πόλεμος δβαλε τήν δργάνωση τοϋ μη­ χανισμού τής βιομηχανίας κάτω Από τόν Ιλεγχο τών τρα­ πεζώ ν: οί κληρικοί είναι σήμερα στήν Ι τ α λ ία οί μεγαλύ­ τεροι καί πιό Ικανοί πράχτορες γ ια τό μάζεμα τών οικο­ νομιών. Οί σφαγές τών έργατών. Ό πόλεμος δφερε στό προσκήνιο Iv a μεγάλο Αγροτικό κόμμα. πού του. Ή κρατική έξουσία Ανάλαβε άκόμη καί τό ρόλο τής τράπεζας τών βιομηχάνων.

’Ε πειδή ή τάξη τους θα καταστραφεΐ κι έπειδή δ ιστορικός του. Ό χ ι δά. σέ κίνδυνο βρίσκεται μονάχα τό πορτοφολάκι τής Τζιολιτάνικης πελατείας. Ή τάξη τών βιομηχάνων είναι άνίσχυρη νά έμποδίσει νά καταστραφεΐ ή βιο­ μ ηχανία καί είναι άνίκανη νά έμποδίσει τό κράτος τών πλούσιων χωρικών νά θυσιάσει τή βιομηχανική παραγω γή γ ιά νά γλυτώσει άπό τά χρέη στό έξωτερικό. Ή πατρίδα βρίσκεται σέ κίνδυνο. Β έβαια τό άστικό κράτος δέν θά άντισταθεΐ στήν κρίση. ή κρίση θά τό στεί­ λει στα κομμάτια. Ά λ λ α οί έργάτες άσχολοϋνται μέ τό πρόβλημα έξαιτίας τών ζωτικών συμφερόντων τής τ ά ­ ξης τους καί δχι έξαιτίας τών οικονομικών καί πολιτικών συμφερόντων τών βιομηχάνων. ρόλος στήν ύλική 141 . ’Αλλά ή έργατική τάξη δέν άσχολεΐται μέ τό γεγονός δτι τό άστικό κράτος πάει κατά διαβόλου. αντίθετα βοηθάει να γίνει αύτό μέ δλες τη ς τΙς δυνάμεις. σέ κίνδυνο βρίσκεται ή έξουσία τών πολιτικάντηδων κι αχόρταγων βιομηχάνων καί σέ κίνδυνο βρίσκεται ή πολιτική καριέρα τών μικροαστών πραχτόρο>ν τής καπιταλιστικής κερδοσκοπίας.στρευτοϋν καί θά άντικατασταθοΟν. Μέ τΙς συνθήκες πού έπικρατοΟν τώρα. Τό Λαϊκό κόμμα (700 χιλιάδες ψήφοι) ϊγ ε ι πολλές όρέξεις καί φιλοδοξίες νά Ι­ κανοποιήσει. Ή τάξη τών βιομηχάνων είναι άνίκανη νά έμποδίσει τό πολιτικό κόμμα τών άγροτών νά κυριαρχήσει στό κράτος καί στή βιομηχανία καί νά ύποδουλώσει καί τό Ενα καί τό άλλο στίς έπιδιώξεις τών μεγάλων καί μεσαίων γαιοχτημόνων. πρέπει νά σώσουμε τό λαό καί τό σύνολο!. Ή τάξη τών βιομηχάνων είναι άνίκανη νά έμποδίσει τό Λαϊκό κόμμα νά ξαναφέρει τήν ’Ιταλία στή σφαίρα έπιροής κάποιου ξένου καπιταλισμού καί νά τήν ξανακάνει μιά χώ ρα άγροτών πού έφοδιάζονται μέ βιομηχανικά καί βιοτεχνικά προϊόντα κα­ τευθείαν άπό τό έξωτερικό. Ή έργατική τάξη άσχολεΐται μέ τό παραπάνω φαινόμενο γ ιά εναν άλλο λόγο: έπειδή καταλαβαίνει δτι δπου νάναι φτάνει ή ιστορική της ώρα γεμάτη μέ εύθύνες.

Οί καταστροφές άκολουθοΟν ή μ ιά τήν άλλη. τα έρείπια σωρεύονται έπΐ έρειπίων καί οί άξίες τοΟ πολιτισμοΟ άπειλοϋνται νά άνατραποϋν μιά γ ιά πάντα. στήν πραγματικότητα εί­ ναι ή μοναδική τάξη πού προσπαθεί νά «σώσει τήν πατρί­ δα» καί νά έαποδίσει τή βιομηχανική καταστροφή. Οί καπιταλιστές είναι άνίκανοι να Ιμποδίσουν τή διαορωτική δραστηριότητα πού προκαλεΐ ή δηλητηριώ­ δης άνάπτυξή τους στό κοινωνικό σώμα. θά άποσπάσει τούς φτωχούς χωρικούς καί τούς μικροίδιοχτήτες άπό τούς πλούσιους καί τούς έκμεταλλευτές καί θά στρατευθεΐ γ ιά τή δημιουργία τοΟ έργατικοΟ κράτους καί γ ιά νά φτάσε'. Αύτή. Ί Ι έργατική τάξη πού άποστρέφεται τήν πατριωτική φρα­ σεολογία καί πού μισεί τή φρασεολογία τών σωτήρων τής βιομηχανίας καί τής παραγω γής. Μόνο ή έργατική τάξη. Τό Ιστορικό καθήκον τής έργατικής τάξης είναι ξεκά­ θαρο δσον άφορά τήν ’Ιταλία δπως ήταν ξεκάθαρο δσον άφορά καί τή Ρωσία. συνεχίζοντας χω ρίς συμβιβασμό τό δρό­ μο της καί χω ρίς νά συνεργαστεί μέ τήν άστική τάξη.πρόοδο θά έκμηδενιστεί μαζί μέ τόν έκμηδενισμό τής βιο­ μηχανίας. στήν δπαιθρο τής πάλης τών τάξεων: Γ ιά κάμποσο καιρό άκόμη οί φτωχοί χωρικοί θά ύποχρεωθοϋν νά παραμείνουν στίς ϊδιες θέσεις μέ τούς ίδιοχτήτες. παίρνοντας στα χέρ ια της τήν κρατική έξουσία. μόνο καί μόνο γ ιά να μή συντριβοϋν άπό τήν πόλη κι άπό τήν τυχοδιω χτική βιομηχανία. θά έπιβάλει τή σαφή διάκριση τών τάξεων στήν ύπαιθρο. ’Αλλά γ ιά νά έκπληρώσει αύτή τήν άποστολή της θέλει «δλόκληρη» τήν έξουσία καί δέν λιποθυμά καθόλου άπό τούς πένθι­ 142 . στήν «έξουσία». "Αν ή έργατική τάξη συνεργαστεί |ΐ! τήν ά­ στική τάξη θά έπιβροοδύνει τήν έπαναστατική διαδικασία πού άναπτύσσεται αύτή τή σ τιγμή στήν ’Ιταλική κοινωνία καί πού πρέπει νά άποκορυφωθεϊ μέ τή διάσπαση σέ δυό κύρια κομ­ μάτια τοϋ Λαϊκοϋ κόμματος καί μέ τή βίαιη είσβολή. 01 έσωτερικές άντιφάσεις τοϋ καπιταλιστικοΟ συστήματος κατασπαράσσουν δλο τό πλέγμα τών έσωτερικών σχέσεων τής τάξης τών Ιδιοχτητών καί τών σχέσεων άνά|ΐεσα στήν Ιδιοχτήτρια τάξη καί στήν τάξη τών έργαζομένων. μπορεΐ νά έπιτύχει τήν άναγέννηση.

Ν ά για τί ή οίκοδόμηση τών πολιτικών κ ο μ μ ο υ ­ ν ι σ τ ι κ ώ ν Σοβιέτ δέν μπορεί παρά νά άκολουθεϊ Ιστορι­ κά μιάν άνθιση καί μιά πρώ τη συστηματοποίηση τών έργοστασιακών Συμβουλίων. X X IV άρ. . 36). πού αύτή τά ύπερασπίζεται Ινεργητικά άπό κάθε άντιδρασστική άπόπειρα καί πού αύτή τά μεταμορφώνει σέ δίκαιο. ΤΑ ΜΕΣΑ Ε Ρ Γ Α Σ ΙΑ Σ 57 Ή κομμουνιστική έπανάσταση πραγματώνει τήν αύτονομία τοΟ παραγωγοϋ καί στόν οίκονομικό καί στόν πολιτι­ κό χώρο. φ.μα συγκινητικούς στεναγμούς τών πρακτόρων της αστικής τάξης καί τών σωτήρων τοΟ λαοΟ καί τοϋ ιταλικού συνόλου πού «είναι πάνω» άπό κοινωνικές κατηγορίες καί τάξεις. (Άννπ&ρραφο Πεόεμοντέζικη Ιχδοση τον «Άβάντι». πού αότή τά φέρνει στό φώς. πού νά είναι πλούσιες σέ δυνατότητες ικανές νά έπεκταθοΟν καί νά παγιοποιηθοΟν δριστικά. Τό έργοστασιακό Συμβούλιο καί τό σύστημα τών έργοστασιακών Σιηιβουλίων δοκιμάζει και 143 . δηλαδή τούς δίνει μ ιά όργανική μορφή καί τά συστηματο­ ποιεί. Ή πολιτική Βράση τής έργατικής τάξης (μέ σκο­ πό νά έγκαθιδρύσει τή δικτατορία καί νά ιδρύσει τό έργατικό κράτος) άποχτδ πραγματική Ιστορική άξία |ΐΔνάχα δταν άποτελεΐ λειτουργία τής άνάπτϋξης νέων οικονομικών συνθηκών. 11 Φλεβάρη 1920. Ή κομμουνιστι­ κή έπανάσταση είναι ή Ιστορική άναγνώριση προΟπαρχόντων οικονομικών γεγονότων.

μέ τήν πιό πλα­ τεία έξειδίκευση. Ή Ερ­ γατικ ή τάξη βγάζει τα συμπεράσματά της άπό τό σύνολο τής θετικής πείρας πού πραγματοποιούν προσωπικά τ ί με­ μονωμένα άτομα κι άποχτά τήν ψυχολογία καί τό χαραχτήρα κυρίαρχης τάξης και όργανώνεται σαν τέτοια. Καί μέ τέτοια κι άλλα παρόμοια Εχουν γεμάτο τό στόμα καί τό κεφάλι. άλλά φυλάγονται καλά άπό κάθε συγ­ κεκριμένο προσδιορισμό καί άποφεύγουν πολύ νά προσπα­ θήσουν νά δόσουν Ενα δείγμα σχετικά μ’ αύτή τήν άντίληψή τους. δηλαδή δημιουργεί τό πολιτικό Σοβιέτ καί εγκαθιδρύει τή δικτα­ τορία της. Τ ί έννοοΟν λοιπόν μέ τήν Εκφραση μέσα Εργασίας. "Η μήπω ς έννοοΟν τό τμήμα μαζί μέ τόν πιό πλατύ Εξοπλισμό του σέ μηχανές. καταμερισμό καί όργάνωση. Μόνον αύτό ή μήπως καί τΙς σχέ­ σεις ταυτόχρονα Ιεραρχικής όργάνωσης τοΟ συνεργείου Ερ­ γατώ ν πού δουλεύει σέ Ενα τμήμα γύρω άπό μ ιά μηχανή ή μ ιά όμάδα μηχανών. ’Αλλά αύτή ή Εκφραση — μέσα Εργασίας — γ ιά τούς ρεφορμιστές είναι Ενα είδος διαβόλου μέσα στό μπουκάλι. Ή μήπως έννοοΟν τή θέση πού Εχει Ενα κράτος στον κόσμο μέ βάση τΙς σχέσεις πού ύπάρχουν άνάμεσα στίς Εξαγωγές του καί τις εισαγωγές του. μήπως έννοούν τό σύμπλεγμα αύτών τών πολύπλοκων καί στενά άλ- 144 . ’Ή . Σ ’ αυτούς άρΐσει ή φράση: μαξιμαλιστικός μηδε­ νισμός. τή μεμονωμένη μηχανή καί τό μεμονωμένο Εργαλείο.φέρνει στό φώς μέ τήν πρώ τη ζή τη ση τις νέες θέσεις πού στό πεδίο τής παραγω γής καταλαμβάνει ή Εργατική τάξη: Δίνει στήν έργατική τάξη συνείδηση τής πραγματικής της λειτουργίας. τής εύθύνης της καί τοΟ μέλλοντός της. Ή τό Εργο­ στάσιο δλόκληρο. *Η τό σύστημα σχέσεων άνάμεσα στίς διάφορες βιομηχανικές φίρμες ή άνάμεσα σέ μιά βιομη­ χα ν ία καί στις άλλες ή άνάμεσα στή βιομηχανία καί στή γ εω ρ γία . "Η τό σύστημα Εργοστασίων πού έξαρτώντα άπό τήν ϊδ ια φίρμα. 01 ρεφορμιστές καί οί όπορτουνιστές βγάζουν μια κρίση πολύ νεφελώδη δταν σχετικά μέ τά παραπάνω βεβαιώνουν δτι ή Επανάσταση έξαρτάται άπό τό βαθμό άνάπτυξης τών }ΐέσων Εργασίας. τέλος. ΈννοοΟν τό ύλικό άντικείμενο.

Οί ρεφορμιστές καί οπορτουνιστές διανοούμενοι. Αυτός είναι δ λόγος πού δ μαξψ Λ ^σ τικ δς «μηδενισμός» δέν δια­ θέτει σήμερα ούτε ένα βιβλίο γ ιά τήν άνάπτυξη τής ιταλι­ κής οικονομίας. στή διάρκεια τών τελευταίων δέκα χρόνων: άπδ τήν έκρηξη τού πολέμου ώς τήν άνακωχ ή κι άπδ τήν άνακω χή μέχρι σήμερα. δτι ή αποστολή τής έργατικής τάξης θα έκπληρωθεΐ δταν ή γενι­ κή επιδοκιμασία θά έπιτρέψει νά σχηματιστεί ένα ύπουργιy. άνίκανοι γ ιά κάθε ειδική δραστηριότητα. πού θεωρούν­ ται θεματοφύλακες τής πολιτικής σοφίας καί τού μπουκα­ λιού πού μέσα σ’ αύτό κρύβεται δ διάβολος. καταλαβαίνει κανείς πολύ καλά πώ ς έχουν καταλήξει να πειστούν. μέ καλή πίστη καί είλικρινά. ανίκανοι να έκφράσουν μιάν δποιαδήποτε συγκεκριμένη κρί­ ση. ή μέ τή συμμετοχή τού Έ νρίκο Φέρι πού θά μεταρυθμίσει τδ πειθαρχικό καθεστώς των τρελλοκομείων καί τών φυλακών Μ . θεωρούσαν πάντα σάν πιδ σωστά τά κόλπα τού π α ιχ νι­ διού ή τήν κοινοβουλευτική ίντριγκα άπδ τή συστηματική καί βαθειά μελέτη τής Ιταλικής πραγματικότητας. Αύτδς είναι b λόγος πού ή ιταλική έργατική τάξη δέν έχει μπορέσει νά πληροφορηθεϊ τίποτα γ ιά τήν 145 ίο . δέν έχουν ποτέ μελετήσει τά συγκεκριμένα προβλήματα τής έργατικής τά­ ξη . καί τού σοσιαλιστικού γίγνεσθαι. Οί ρεφορμιστές καί οΕ όπορτουνιστές φυλάγονται καλά άπδ κάθε συγκεκριμένο προσδιορισμό. Αυτοί. ’Ε πειδή έχουν χάσει κάθε έπαφή μέ τήν προλεταριακή πραγματικότητα.ληλοεςαρτώμενων σχέσεων πού συνθέτουν τις συνθήκες έργασίας καί παραγω γή ς. Είναι μεγαλόστομοι καί άερολάγοι ρήτορες.ò συμβούλιο μέ τή συμμετοχή τού Τουράτι. Μήπως τά μέσα έργασίας Ιχουν άναπτυχθεΐ στή διάρκεια τών τελευταίων είκοσι χρόνων. πού θά έκδόσει ενα νόμο βάση τού δποίου θά έπιτρέπεται να παίρνουν μέ­ ρος στήν ψηφοφορία καί οί πόρνες. πού διεκδικούν γ ιά τδν έαυτό τους τδ άποκλειστικδ δικαίω μα τής έρμηνείας τού μαρξι­ σμού. Έ χ ο υ ν χάσει κάθε φυ­ σική καί πνευματική έπαφή μέ τις προλεταριακές μάζες καί μέ τήν ιστορική πραγματικότητα.

κατάφερε ώστόσο νά καταλάβει καί νά Εκτιμήσει τή διαδικα­ σία Ανάπτυξης πού δημιουργούν τα μέσα Εργασίας. Ό έργάτης Εχει λιγότερη Ανάγκη Από πριν τόν τεχνικό καί τό δάσκαλο τής τέχνης καί κατά συνέπεια Εχει Αποχτήσει μιά μεγάλη αύτονομία καί μπορεί νά αύτοπειθαρχείται. Εντούτοις ή έργατική τάξη. Ά κό μ η καί ή προσωπικότητα τοϋ τεχνικού Εχει Αλλά­ ξει. Οί συνελεύσεις καί οί συζητήσεις γ ιά τήν προπαρασκευή τών έργοστασιακών Συμ­ βουλίων βοήθησαν στήν έκπαίδευση τής Εργατικής τάξης πιο πολύ Από δσο δέκα χρόνια διαβάσματος τών κειμένων καί τών άρθρων. Κ ι’ αύτός είναι δ λόγος πού ή ιταλική έργατική τάξη βρί­ σκεται Αφοπλισμένη άπέναντι στήν άγρια κι Ασυνάρτητη εισβολή τού παραπάνω Αναφερόμενου Ανόητου καί άκριτου «μηδενισμού». Αποχτήσει συνείδηση τής θέσης του στό πεδίο τής οικονο­ μίας. γ ιά τό λόγο αύτό δ τεχνι­ 146 .Ανάπτυξη τών συνθηκών τής προλεταριακή.:. πού Εχουν γράψει αδτοί πού κρατούν τό διά­ βολο κλεισμένο στό μπουκάλι. καί Εχει καταλάβει δτι οΕ τεχνικές Ανανεώσεις πού Επέρχονται στον έξοπλισμό τών μηχανών μεταβάλλουν τις σχέσεις του μέ τόν τεχνικό. Ή έργατική τάξη έχει μορφω­ θεί Από τις πραγματικές έμπειρίες μεμονωμένων στοιχείων καί Εχει Αποχτήσει μιά συλλογική κληρονομιά τέτοιων έμπειριών: ή έργατική τάξη έκπαιδεύτηκε κομμουνιστικά μέ τά δικά της μονάχα μέσα καί μέ τα δικά της μονάχα συ­ στήματα. Ενας πράχτορας τών καπιταλιστικών συμφερόντων. ’Επειδή δ Ερ­ γ άτης γ ιά Ενα μεγάλο άριθ^ιό ένεργειών τής δουλειάς μπορεϊ νά κάνει χω ρίς τόν τεχνικό. έπανάσταατ. γ ιά νά έκλέξει τό Συμβούλιο. 01 σχέσεις του με τό βιομήχανο Εχουν μεταμορφωθεί δλότελα Αύτός δέν είναι πια Ενα Εμπιστο πρόσωπο. Έ χ ε ι νιώσει δτι καταρχήν είναι ένταγμένος σέ μιά στοιχειώδη ένωση. Επρεπε 77. ò μηχα­ νισμός παραγω γής καί Ανταλλαγής. Κάθε έργάτης. άκόμη καί χω ρίς τή βοή­ θεια τών μικροαστών διανοουμένων πού πρόδωσαν τήν Απο­ στολή τους σαν Εκπαιδευτές καί δάσκαλοι τών Εργατών. στό συνεργείο τού τομέα του.

δηλαδή στή στοιχειώδη μονάδα πού δίνει ζωή στό τμήμα */. Κάθε συνεργείο δουλειάς στό πρόσωπο τοϋ έπικεφαλή: του έκφράζει τήν ένιαία συνείδηση πού Απόχτησε για τό δικό του βαθμό αύτονομίας κι αύτοπειθαρχίας στή δουλειά καί παίρνει συγκεκριμένο χαραχτήρα στό τμήμα καί στό έργοστάσιο. γίνεται έπαναστατική. ’Αλλά αύτές οί λειτουργίες συγκεν­ τρώνονται τώρσ σέ μιά τράπεζα ή σέ 2να σύστημα τραπε­ ζώ ν. πού συνδέεται μέ τόν καπιταλιστή μέ τ'ις γυμνές καί άγριες σχέσεις έκμεταλλευομένου καί έκμεταλλευτή.αί στό έργοστάσιο. Ά λ λ α ή μεταβολή των ίεραρχικών σχέσεων καί τής Αναγ­ καιότητας δεν περιορίζεται μονάχα στό συνεργείο έργασίας. πού Αναλαμβάνουν τήν πραγματική Αποστολή να έφο- 147 . Οί βιο­ μηχανικές καινοτομίες καί ή Απόχτηση μεγάλης επαγγελμα­ τικής Ικανότητας δίνουν στόν έργάτη μια μεγάλη αύτονομία καί τόν Ανεβάζουν σέ μ ιά Ανώτερη βιομηχανική θέση. Ή ψυχολογία του χάνει τό μικροαστικό έπίχρισμα καί μετατρέπεται σέ προλεταριακή. σέ παραγω γό. Ή έκτελεατική έπιτροπή μπορεΐ v i μάς δόσει να καταλάβουμε μέ ποιό τρόπο είναι δυνατό να συμβεί ή ϊδια μεταβολή. Αύτές οί λειτουργίες μετατοπί­ στηκαν Απδ τό μεμονωμένο έργοστάσιο στό σύστημα τών έργοστασίων πού Aποτελοΰν ίδιοχτησία τής ϊδιας έπιχείρησης.Ιδιοχτήτης. πού στή θέση τοϋ τεχνικού φέρνει τόν έργάτη. Τό έργοστάσιο δέν είναι πια Ανεξάρτητο.κός Από στοιχείο πειθαρχίας πού ήταν μεταμορφώνεται a i έμπόδιο. Κάθε έργοστασιακό Συμβούλιο (συνέλευση των έπιτρόπων) έκφράζει στα πρόσωπα τών μελών τής έκτελεστικής έπιτροπής τήν ένιαία συνείδηση πού οί έργάτες όλόκληβου τοΟ έργοστασίου Απόχτησαν μέ τή θέση τους στό βιομηχανικό χώρο. καί για τό ίδιο τό πρόσωπο του διευθυντή τοϋ έργοστασίου. Ό τεχνικός μεταμορφώνεται. Ακόμη κι αυτός. πού είχε τήν έμπορική ικανότητα (ικανότητα πού τήν κεντρίζει τό συμφέρον πού συνδέεται μέ τήν Ατομική ίδιοχτησία) v i Αγο­ ράζει φτηνά τις πρώτες δλες καί νά πουλάει σέ καλή τιμή τά βιομηχανικά προϊόντα. Δέν υπάρχει πια στό έργοστάσιο ό έπιχειρηματίας . Κ αί δχι μονάχα αύτό.

δέν μεταβλήθηκε σέ έφοδιαστή πρώ­ των ύλών τής βιομηχανίας. Ό ίδιοχτήτης τοϋ κεφαλαίου κατάντησε 2να ξερό κλαδί στό χώρο τής παραγω γής. στούς διαδρόμους τών 6πουργείων καί τής Βουλής και στά χρηματιστήρια. Αύτό είναι τό άστικό κράτος τών άνίκανων καί μή άναχλητών γραφειοκρατών. ’Αλλά τό κράτος. μέσα στή διαδικασία άνάπτυξης τοΟ συστήματος τών τεχνικών και οικονομικών σχέσεων πού συνθέτουν τΙς συν­ θήκες παραγω γής καί έ ρ γ ασίας. μέ τις πρωτοβουλίες του καί μέ τό κέντρισμα του άτομικοϋ συμφέροντος.Εδιοχτήτη καί το0 βιομήχανου ήγέτη. χαοτική αύξηση τής άνίκανης γρα­ φειοκρατίας. Τό κράτος καταντάει έτσι ή άπρόσωπη μηχανή πού άγοράζει καί διανέμει τΙς πρώτες Ολες. Τό κράτος καταντάει Ιτσι δ μοναδικός ίδιοχτήτης τών μέσων έργασίας κι άναλαμβάνει δλες τΙς πατροπαράδοτες λειτουργίες τοϋ έπιχειρηματία.διάζουν τά έργοστάσια )ΐέ πρώτες ύλες καί νά προαγορά­ ζουν τά έμπορεύματα πού είναι γ ιά πώληση. ΟΕ συνέπειες είναι γνωστές: αύξηση τής Ινοπλης άστυνομικής δύναμης. Π ώ ς κατάντησε λοιπόν ή οικονο­ μική μορφή του έπιχειρηματία . Ό βιομήχανος ήγέτης κατάντησε τυχοδιώ χτης. Τ ό κρά­ τος τών πολιτικάντηδων. σέ διανομέα αυτών τών ύλών σύμφωνα μέ ενα προκαθορισμένο σχέδιο καί σέ μοναδικό άγοραστή τής πα ραγω γή ς. Αύτή ή μορφή έξαφανίστηκε καί διαλύθηκε μέσα στή διαδικασία άνάπτυξης τών μέσων έργασίας. Κρύβε­ ται στις τράπεζες. ’Ε πειδή δέν είναι π ια άναγκαίος καί έπειδή δ ιστορικός του ρόλος έχει άτροφήσει κατάντησε 2νας άπλός Αστυνομικός καί παραδίδει τα «δίκαιά» του ά­ μεσα στα χέρια τοϋ κράτους γιατί αύτό τό τελευταίο τά ύπερασπίζεται σκληρά.αΐ τών κατεργαρέων. ατά σαλόνια. τών τυχοδιω χτών ν. στή διάρκεια τοΟ πολέμου καί γ ιά τΙς ανάγκες του πολέμου. πού ήταν άπαραίτητος γ ιά τήν παραγω γή καί γ ιά νά κάνει να άναπτυχθεΐ τό έργοστάσιο. μέ τήν προβλεπτικότητά του. πού έπιβάλλει £να σχέδιο παραγω γής καί πού άγοράζει καί διανέμει τά προϊόντα. άπόπειρα νά γίνουν άποδεχτές δλες οΕ γκρ ί­ νιες τής άπληστης γ ιά τεμπελιά μικροαστικής τάξης καί 148 .

Ή μορφή τοΟ άτομικοΟ ίδιοχτήτη. πού ύποθηκεύεται καί ξε­ πουλιέται στή διεθνή άγορά στή γοητεία τών διεφθαρμένων καί άχρηστων έμπόρων παλιοσιδερικών. Ε ργαζόμαστε καί δέν παράγουμε. πού άποσυντίθεται. Ή Ενοπλη δύναμη κρατάει τήν έργατι­ κή τάξη σέ μιά πολιτική καί οίκονομική σκλαβιά πού κα­ ταντάει άντίΐστορική καί π η γή κάθε άποσύνθεσης καί κατα­ 149 . γιατί παντού καί πάντα ύπάρχει τό άστικό κρά­ τος μέ τήν Ινοπλη δύναμή του. πού πάει στά κομμάτια. πού διώχνεται γ ιά λόγους άντικειμενικούς άπό τό χώρο τής παραγω γής. Χρησιμεύ­ ουν γ ιά νά χορταίνουν τήν άπληστία ένός άτέλειωτου πλή­ θους πραχτόρων. Οί άπλήοωτες ώρες τής δουλειάς τών έργατών δέν χρησιμεύουν πια γ ια νά αύξαίνουν τόν πλούτο τών καπιταλιστών.δημιουργία γ ι’ αυτό τό σκοπό άπειρων παρασιτικών όργανισμών. τό άστικό κράτος. δημόσιων ύπαλλήλων καί τεμπέληδων. Ό άριθμός τών μή παραγω γώ ν αύξάνει κατά τρόπο νο­ σηρό καί ξεπερνάει κάθε Επιτρεπόμενο δριο άπό τή δυνα­ μικότητα του παραγωγικού μηχανισμού. Κ αί κανείς δέν βρίσκεται ύπεύθυνος καί κανείς δέν μπορεΐ νά κατηγορηθεϊ γ ι’ αύτό. £να τεράστιο χάσμα πού καταβροχθίζει καί έκμηδενίζει τήν έργασία καί τήν παραγω γή . Κ ι αυτό έπειδή δημιουργήθηκε μιά χαίνουσα άβυσσος. Ή έργατική τάξη κατάχτησε Ενα πολύ μεγάλο βαθμό αυτονομίας στό χώρο τή ς παραγω γή ς. χρησιμεύουν γ ιά νά χορταίνουν δσους δουλεύουν άμεσα γ ι’ αύτό τό σωρό τών άχρηστων παράσιτων. πάει καί φωλιάζει στήν κρατική έξουσία πού μονοπωλεί τήν άπόσπαση τού κέρδους. τό σύστημα τών οίκονομικών καί κοινωνικών σχέσεων. πού κατάντησε ό διαχειριστής τών μέσων έργασίας. έπειδή ή άνάπτυξή τής βιομηχανικής καί έμπορικής τεχνικής κατάργησε όλες τΙς άχρηστες λειτουρ­ γ ίες πού συνδέονται μέ τήν άτομική Ιδιοχτησία καί |ΐέ τό πρόσωπο τοΟ καπιταλιστή. "Ετσι άναπτύχθηκαν τά μέσα έργασίας. Ε ργαζόμαστε άγωνιωδώς καί ή παραγω γή πέφτει συνέχεια.

Αποτελεί τή στερεή 6Αση τής διαδικασίας πού πρέπει να Αποκορυφωθεί στή δικτατορία καί στήν κατΑχτηση τής κρατικής έξουσίας μ ϊ σκοπό να τήν κατευ­ θύνει στήν έξάλειψη τοϋ χάους καί τής γΑ γγραινας πού Απειλεί να πνίξει τήν κοινωνία τών Ανθρώπων. Ο ΜΕΘΥΣΜΕΝΟΣ ΛΑΚΕΣ Ό συντΑχτης τής «Στάμπα» μάς ξαναφέρνει στό νοϋ τήν Αθάνατη μορφή τοϋ λακέ τής κωμωδίας τοϋ 16ου αΐώνα. «Λ' ’Όρντινε Νονόβο» φ. Μπορούμε νά.τι θέλουμε καί μετά να πο&με δτι εϊμασταν μεθυσμένοι». I. 37). Ή έργατική τάξη Αναγκάζεται να συσπειρωθεί γύρω Από τις μηχανές καί δημιουργεί τούς Αντιπροσωπευτι­ κούς της θεσμούς σΑ λειτουργίες τής έργασίας καί τής αύτονομίας πού Ιχ ει Αποχτήσει.6 Συ)ΐ£ούλιο Αποτελεί τή 6Αση τής θετικής πείρας τής έργατικής τΑξης και τής κατάχτησης Από μέρους της τών μέσων έργασίας. πού Ιλεγε: «’Εμείς οί λακέδες είμαστε πολύ τυχεροί. Τό έργοστασιαν. (Ανυπόγραφο. άρ. "Ετσι κι αύτός είναι σΑ νά λέει: ’Εμείς οί συντΑχτες τής «Στάμπα» είμαστε πολύ τυ­ χεροί: Υποστηρίξαμε δτι ή Λιβύη ήταν δ κήπος τής ’Εδέμ για τΑ πειναλέα πλήθη τών χωρικών τοϋ Νότου59. κάνουμε δ. 14 Φλε­ βάρη 1920. καθώς καί τής συνείδησης γ ια αύτοκυβέρνηση πού Ιχει καταχτήσει. πού διαφθείρει καί διαλύει τήν κοινωνία τών Ανθρώπων. Ύπο- 150 .στροφής.

τούς ιμπεριαλισμούς καί τά σκυλόψαρα καί τών δύο κόσμων61.πα».αρα τοϋ Σαλάντρα ή τοϋ Ν ίτι. Έ . πού πρέπει νά διαλεχτοϋν Από τήν τζιολιτάνικη πελατεία. Π ρέπει νά έμπιστευτοϋμε τις έθνικές καί διεθνείς τραπεζικές κομ. τόν ιππότη Τζιοβάνι Τ ζιο λ ίτι. 6 προστάτης τής Ανθρωπότητας. Ή «Στάμπα» είναι «πολιτική έφημερίδα καί γιαυτό ζεί μέσα στήν έπικαιρότητα». Είναι τό επιφανειακό παιχνίδι πού παίζουν τά κοινοβουλευτικά κόμ­ ματα. Είναι φυσικό οί «μεθυσμένοι λακέδες» τής «Στάμπα» νά Αρνοϋνται νά κατεβοϋν στό «φιλοσοφικό» έπίπεδο τοϋ «Ά βάντι». Κ αί 2τσι κοροϊδέψαμε τούς εύκολόπιστους Ανα­ γνώστες μας. οΐ δικαστές καί οί πραίτωρες. καί τά κινήματα. Αναδιοργάνωσε τόν κόσμο σέ μια δίκαιη βάση καί σωφρόνισε δλες τις μα­ σονίες. οί άσα»νομικοί διευθυντές καί οί έπικεφαλής τής Δημόσιας ’Ασφάλειας. ή είναι ή έπίλυση τών παρακάτω βασανιστι­ κών καί θεμελιωδών ιστορικών προβλημάτων: Ν ά είναι στήν έξουσία ό Σαλάντρα ή ό Ν ίτι Αντί γ ιά τό ν πολέμιο κάθε κα­ κίας. είναι ή συμπαιγνία Ανάμεσα στούς μεμονωμένους Ατο­ μικούς καπιταλιστές καί στά μεμονωμένα Ατομα τοϋ έργατικοϋ κινήματος. Δέν ύπάρχει κανένας λόγος να φοβόμαστε. Γ ιά τό «Άβάντι» «πολιτική» είναι ή πάλη τών τά­ ξεων. τόν Μπενεντέτο Τσιρμένι καί τόν Τ ζέζαρε Σομ.πίνες στό Σίλβιο Κρέσπι ή στόν Αξιέπαινο Β ό λ π ι. θα είναι άπό τούς έμπιστους Ανθρώ­ πους τοϋ ίδιου τού ιππότη ή θά είναι Από τά πρωτοπαλίν. Οί νομάρχες κι οί ύπονομάρχες.πρέρο. καί λοιπόν.στηρίξαμε δτι δ Τ ζιουζέπε Μπεβιόνε (όποψήφιος στήν 4η Εκλογική περιφ έρεια)60 ήταν 6 έμπνευστής μιά ς Αναμορ­ φωτικής πολιτικής παράδοσης. πού καθορίζονται Από τή διαδικασία Ανάπτυξης 151 . ύποστηρίξαμε δτι 6 πρόεδρος Ούίλσον. έμεϊς είμαστε Ανεύθυνοι. τών πλατειών μαζών τοϋ έργαζόμενου λαοϋ. Ή κυβέρνηση πρέπει νά στείλει στό Λονδίνο τόν ’Αμέντολα καί τόν Μποργκέζε τής έφημερίδας «Κοριερε» γ ιά νά ύφάνουν τις μισοεπίσημες διπλωματικές ίντριγκες ή νά στείλει τόν Μαρτσέλο Π ράτι. ’Αλλά τί πράγμα είναι «ή πολιτική καί ή έπικαιρότητα» γ ια τούς μεθυσμένους λακέδες» τής «Στάμ.

πού τό άστικό κράτος όργάνωσε γ ιά χάρη τοϋ πολέμου καί συντήρησε γ ιά χάρη. 2χει βρεϊ Εκφραση σ’ ένα μεγάλο κοινοβουλευτικό κόμμα.σοσιαλιστικό καί Αριστοκρατικό .. να Αποκαλύπτεις καί νά έξηγεϊς πώ ς καί στήν ’Ιταλία έπίσης ή Τράπεζα ξχει ένοποιήσει δυό κατηγορίες βιομηχανιών (τή σιδεροβιομηχανία καί τίς μηχανοκατασκευές) πού πρίν ήταν Αντί­ παλοι.. «’Επικαιρότητα» είναι νά βλέπεις.τή Δημοκρατία τών Σοβιέτ. πού πρόβλεψε δ Μάρξ. σά συγκε­ χυμένο κι Ασαφές σύνολο χωρικών. πώ ς ό βιομηχανικός καί χρηματιστικός καπιταλισμός. πού διαμορφώνει τό πρόγραμμα δράσης τού Σοσιαλιστικού Κόμματος. τού δποίου τό «Άβάντι» είναι 2ργανο. «Έ πικαιρότητα» είναι νά βλέπεις καί νά Αποκαλύπτεις πώ ς μέσα σ’ αυτή τή διαδικασία πραγματοποιούνται οί θέσεις τής μαρ­ ξιστικής θεωρίας.δημαγωγικό.τού έθνικού καί διεθνούς οικονομικού μηχανισμού πού είναι ¿ργανωμένος καπιταλιστικά. πώ ς τό κράτος ύποστηρίζει τό καρτέλ τών μεγάλων τραπεζών καί πώς θά πέσει στά χέρια αύτού τού κολοσιαίου καπιταλιστικού συνασπισμού. τείνει νά ¿ργανωθεϊ σέ τάξη κυρίαρχη. νέα ψυχολογία καί νέα ήθη. Γ ιά τό «Άβάντι» «έπικαιοότητα» είναι να Ακολουθείς (καί νά ύποστηρίζεις) τή διάλυση τής κοινωνίας καί τού κράτους πού έπΐ πενήντα χρόνια διαμορφώθηκαν κάτω Από τήν άστική κυριαρχία. πού δημιουρ­ γ ε ί νέους θεσμούς. τής Π ύρειας νίκης . σέ τάξη Ικανή νά θεμελιώσει Ινα νέο τύπο κράτους . πού τείνει νά κυριαρχή­ σει στό κράτος γ ιά νά τό όργανώσει σύμφωνα μέ ένα μοντέ­ λο χριστιανό . πού θά πραγματοποιήσει τόν κομμουνισμό. Γ ιά τό «Άβάντι» πολιτική καί έπικαιρότητα είναι νά Απο­ καλύπτεις (βγάζοντας Από τίς έμπειρίες πα ιδαγω γικά συμ­ περάσματα καί οοεντρίσματα γ ιά δράση) : δτι ή έργατική τάξη Αποχτά όλοένα καί καλύτερη συνείδηση τής Ιστορικής της Αποστολής. δτι ή έργατική τάξη μέ Αδιάκοπη καί έσωτερική δραστηριότητα. παρόλο που συνασπίστήκε δέν καταφέρνει πιά νά κρατήσει μέσα στό σιδερένιο χέρι του τήν κρατική έξουσία άπό τότε πού ή δπαιθρος. — φυσική συνέπεια τής συγκεντρωτικής οικονομίας καί «σύμφωνα μέ 2να γενικό σχέδιο».

για τί στό «μεθυσμέ­ νο λακέ» είναι ξένα τά αίσθήματα. είναι ύπεύθυνοι καί είναι δεμένοι μέ μιά πειθαρχία πού διαμορ­ φώνεται δστερα άπό χιλιάδες συζητήσεις καί μέ βάση χ ι­ λιάδες έμπειρίες τής ιταλικής καί διεθνοϋς έργατικής τά­ ξης. οι έπιδιώξεις καί ή «φιλοσοφία» τή ς έργατικής τάξης. ύπόκεινται σέ Ελεγχο. ’ Ετσι τό «Άβάντι» πραγματο­ ποιεί. δντας ύπηρέτες τοϋ άστικού κράτους. ένός όργανισμοΰ πού συνδέεται μέ χιλιάδες καί έκατομύρια νήματα μέ τόν έργαζάμενο ιταλικό λαό.Τό «Άβάντι» είναι ή έφημερίδα τοϋ Σοσιαλιστικού ^ ¿ μ ματος. τοϋ κόμματος τής έργατικής τάξης. μέ τό πιό δραστήριο τμήμα του. στούς συνεταιρισμούς καί στα έργοστάσια. στίς τοπικές δμάδες καί το­ μείς. οί Ιδέες. στήν πρωτοπορία. γίνε­ ται κατανοητό λέμε γ ια τί αύτοί οι «μεθυσμένοι λακέδες» τής «Στάμπα» δέν δέχονται νά κατεβοΟν στό «φιλοσοφικό» έπίπεδο τοϋ «Άβάντι»! "Οποιος παλεύει μέ τά δηλητηριασμέ­ να δπλα τοϋ πληρωμένου κ ι άνεύθυνου μισθοφόρου ένάντια στούς έργάτες γ ιά χάρ η τών πλουσίων. Εχει τό Ιστορικό κα­ θήκον νά όργανώσει τήν τάξη τών έργατών καί τών φτωχών χωρικών σέ κυρίαρχη τάξη. ιδεο­ λογικοί έκπρόσωποι τού κεφαλαίου καί ύπάλληλοι μιας δη­ μοσιογραφικής έπιχείρησης πού λειτουργεί σάν έμπορική έπιχείρηση μέ σκοπό τό ύλικό κέρδος καί είδικά έπιδιώκοντας τό πολιτικό δφελος γ ιά λογαριασμό τής μαύρης «χειρός»62 τών διευθυντών τών μεγάλων έφημερίδων. πού είναι ¿ργανωμένος στα συνδικάτα. πού είναι όργανωμένος. δέν μπορεΐ φυσικά νά κατεβεϊ στό πεδίο τού άγώνα τών έκμεταλλευομένοιν. Γίνεται κατανοητό λοιπόν πού οΐ «μεθυσμένοι λακέδες» τής «Στάμπα». Τό Σοσιαλιστικό κόμμα. ή πολιτική όργάνωση τής συνει­ δητής πρωτοπορίας τού προλεταριάτου. στά δρια τής δημοσιογραφικής δραστηριότητας. ένός μεγαλειώ­ δους κοινωνικού δργανισμοΰ πού κινείται πραγματοποιών­ τας μιά διδασκαλία πού Εχει καθοριστεί στα συνέδριά του. αύτό 153 . στό πεδίο τοϋ άγώνα τής έργατικής τάξης. Οι συντάχτες τοϋ Ά β ά ντι είναι άφοσιωμένοι καί π ι­ στοί στρατιώτες τοϋ κόμματος.

πού συνέλαβε σάν δμήρους γέρους. γιαυτδ κι οί στρανζυμένοι πού γράφουν στδ «’Αβάντ!» δέν άρνοΰνται να κατέΰουν στά χω ­ ράφια τής «Στάμπα» καί νά ξεσκεπάσουν τις μανοΰβρες τών πραχτόρων τής άστικής τάξης. Τ δ κράτος μπήκε στήν ύπηρεσία τής βιομηχανίας καί στά 1898 κατάπνιξε τά κινήματα. γράφοντας γ ιά τδ χρώμα τοϋ ούρατ 154 . καταξεσκίζοντας καί θάβοντας ζωντανούς τούς φτο)χούς χωρικούς. (Τδ βιβλίο τού Τζούλιο Μπέκι «Χοντρδ κυνήγι» 63 είναι ή «άπλοϊκή» διήγηση ένδς κατώτερου άξιωματικοϋ πού κήρυξε στή Σαρ­ δηνία τήν κατάσταση πολιορκίας. πού οί πλη­ ρωμένοι γραφιάδες προσπαθοϋσαν νά δυσφημίσουν στιγματίζοντάς τους σά «συμμορίτες». δπου γ ιά -ρ ώ τη φορά ή έργατική τάξη ξεσηκώθηκε ταυτόχρονα μέ τούς φτωχούς χωρικούς τής Σικελίας καί τής Σαρδηνίας. 'Η βιομηχανική «δημοκρατία* ξεσκεπάστηκε μέ τούς έκτακτους νόμους εις βάοος τής έργατικής τάξης καί μέ τήν έξουσία πού δδι»σε στούς άξιωματικούς νά άναστέλλουν τις συνταγμα­ τικές έγγυήσεις στή Σικελία καί στή Σαρδηνία. Οί καμπάνιες τής «Στάμπα» είναι κι αυτές ενα έπεισόδιο τής πάλης τών τάξεων. μέ τήν βοήθεια τών καπιταλιστι­ κών πυρήνων τής βόρειας ’Ιταλίας. γυναίκες χ α ί μωρά πα ιδιά καί πού τιμωρήθηκε άπδ τις στρατιωτικές άοχές για τί προσέβαλε τήν άξιοπρέπεια τών Σαρδηνίαν διανοουμένων.το καθήκον τοϋ κόμματος. Ή βιομηχανική δικτατορία δέν ύπήρξε γ ιά τδ λόγο αύτό λιγότερο σιδερένια άπδ τήν δικτατορία τής μέσης άστι­ κής τάςης καί τών γαιοχτημόνων πού χόρτασαν μέ τήν έκκλησιαστική περιουσία. πού ζητούσαν νά ένοποιήσουν τδ σύστημα τών σχέσεων Ιδιοχτησίας κι άνταλλαγής τής έθνικής άγοράς πού ήταν διαιρεμένη σέ ενα πλήθος έπκρχιακώ ν καί περιφερειακών κρατιδίων. Τ δ ίταλικδ κράτος στάθηκε μιά σιδερένια δικτατορία πού πέρασε διά πυρδς καί σιδήρου τή Ν ότια ‘Ιταλία καί τά νησιά. Μ έχρι πού άνέβηκε ή Α ριστερά στήν έξουσία τδ ίταλικδ κράτος βοήθησε μο­ νάχα τήν ίδιοχτήτρια τάξη. Έ χ ο υ ­ με χαραχτηρίσει ώς έξής αυτό τδ έπεισόδιο: Τ δ ίταλικδ άστικδ κράτος σχηματίστηκε. Ή άνάπτυξη τής βιομηχανίας δυνάμωσε τό ένιαϊο κράτος. σταυρώνοντας. Ό τ α ν ήρθε ή ’Αριστερά στήν έ­ ξουσία χαλάρωσε τή βοήθεια καί έφερε μιά Ιδέα «δημοκρα­ τίας».

καί είναι άνώτερη άπό τις έπιμέρους όμάοες καί κατηγορίες τής ίδιας τής ίδιοχτησίας. Τό Ιταλικό κράτος δέν ύπήρξε ποτέ δημοκρατικό. που βρίσκεται σέ συνταγμα­ τική άντίθεση μέ τούς βιομήχανους. Στήν ’Ιταλία δέν ύπήρξε ποτέ μετά τόν έρχομό στήν έξουσία τής ’Αριστερας μια τέτοια ίσοροπία καί ούτε ύπήρξε ποτέ συνταγματικά κατοχυρωμένη ή δικαστική έξουσία. Βέβαια. τό Λαϊκό κόμμα. Τό άστικό κράτος μπή­ κε κατά συνέπεια σέ μιά δεινή κρίση πού μπορεϊ νά τό στεί­ λει στά κομμάτια. μέ Sva συμβουλευτικό σώμα: τό κοινοβούλιο). καί τό ιστορικό της κόμμα. Τό δημο­ κρατικό περιεχόμενο τοϋ ίταλικοϋ κράτους μπορούμε νά το κρίνουμε μέ τά μέτρα τής παρακάτω Ιστορικής παρατήρη­ σης: Τ α φιλελεύθερα καθεστώτα χαραχτηρίζονται άπό τήν ίσοροπία δύο μεγάλων κοινοβουλευτικών κομμάτων: Τό Σνα κόμμα είναι συντηρητικό (αντιπροσωπεύει τούς γαιοχτήμονες) καί το άλλο είναι δημοκρατικό (άντιπροσωπεύει τό βιο­ μηχανικό κεφ άλαιο). « Ά λ λ ά γ ι ά ν ά γ ί ν ε ι α ύ τ ό θ ά π ρ ε π ε ό Ε λ ε γ χ ο ς τ ή ς 2- 155 .πού βρίσκονται σ’ έπαναστατική άντίθεση μέ τό κεφάλαιο. ένώ ταυτόχρονα δημιούργησε τις προϋπο­ θέσεις γ ιά τήν γέννηση Ινός μεγάλου κόμματος τών άγροτικών τάξεων.νοϋ γ ιά τό τοπίο καί γ ιά τήν άγνότητα τών γυναικ ώ ν). Αυτή τήν Ισοροπία λοιπόν έγ γ υ ϊτα ι ή δικαστική έξουσία ή Ανεξάρτητη άπό τό κοινοβούλιο καί τήν κυβέρνηση. Λύ­ τη είναι ή μεγάλη ευγένεια που πέτυχε μέ τήν βιομηχανική ανάπτυξη δ Τζιολιτισμός καί που γ ια τή «Στάμπα» σημαί­ νει τό ύπέρτατο Spio τής «άληθινής» δημοκρατίας. πού Ιχ ει τό καθήκον νά ¿μποδίζει κάθε σφετερισμό τής έξουσίας άπό μέρους μιας άστικής κατηγορίας καί γιαυτό τό λόγο ένσαρκώνει ιστορικά τή δημοκρατία τής ίδιοχτήτριας τάξης. σέ κράτος έξισορόπισης άνάμεσα στούς βιομήχανους καί στούς άγρότες. κανονικά θ ά ίπ ρ ε π ε ν ά μεταβληθεί σέ φιλελεύθερο κράτος. Τό Ιταλικό κράτος στάθηκε πάντα μιά δικτατορία που τήν άσκοΰσαν οί βιομήχανοι ένάντια τόσο στήν έργατική τάξη δσο καί ένάντια στις τάξεις τών άγροτών. άλλα ήταν δεσποτικό καί άστυνομικό (υπήρχε πάντα μ ιά μόνο έξουσία:ή κυβέρνηση. Ό πόλεμος έξασθένησε πολιτικά τό βιο­ μηχανικό κεφάλαιο καί δυνάμωσε τήν έργατική τάξη.

Ή τάξη τών καπιταλιστών θέλει να άποφύγει τήν κρίση. X X IV . (Άνοχόγραφο. άρ. για τί τότε ή έργατική τάξη θα εισβάλει βίαια γ ιά νά διευρύνει καί τό παραμικρό ρήγμα καί γ ιά να κατα­ χτήσει έπαναστατικά τήν κρατική έξουσία.νή» δημοκρατία γ ιά νά σταθε­ ροποιήσει τό Αστικό κράτος. ’Ακόμη κι άν τό Ιταλικό κράτος δέν ήταν Ενα Αστυνομικό κράτος. φ. θά μπορούσε νά συνεργαστεί μέ τήν «άληθ'. Πεδεμοντέζιχη Ιχδοση χοΒ *Άβάν%». δηλαδή γ ιά νά σταθεροποιή­ σει τήν πολιτική θέση τού κεφαλαίου. Ή έργατική τάξη Ιχ ε ι μάθει π ιά νά μήν έμπιστεύεται στούς μικροαστούς «φίλους» της. τούς διανοούμενους πράχτορες τού κεφαλαίου. ή ς έ ξ ο υ σ ί α ς) σ τ 4 χ έ ρ ι α μ ι α ς Ανεξάρ­ τ η τ η ς Από τήν κυβέρνηση κ α I τό κοι ­ ν ο β ο ύ λ ι ο έξ ο υ σ ί α ς . ϊτσ ι θ&πρεπε στή συμμαχία τών Αγροτικών τάξεων πού πραγματοποιείται στό Λαϊκό Κόμμα νά Αντιταχτεΐ μ ιά «βιομηχανική» συμμαχία Αγγλικού τύπου: Δηλαδή τό Σοσιαλιστικό κόμμα θάπρεπε νά περάσει Από τήν έπαναστατική τοποθέτησή του στίς θέ­ σεις τού π ρ ο π ο λ ε μ ι κ ο ύ «Εργατικού Κόμματος»64. 156 . 18 Φλεβάρη 1920. άκόμη κι άν τό Ιταλι­ κό κράτος ήταν Ινα φιλελεύθερο δημοκρατικό καθεστώς. Κ αί νά λοιπόν πού ξανάρχεται στήν έπιφάνεια ή ζωντανή «δημοκρατία» κι ό Ιππότης Τ ζιολίτι μέ τό μικροαστικό σκυλολόι του. καί τότε Ακόμη ή έργατική τάξη θά είχε — καί Ιχ ε ι — Ινα μονάχα χρέος Απέναντι στούς άντιπάλους της: νά τούς Ανα­ τρέψει. σ τ α χ έ ρ ι α τ ή ς δι ­ κ α σ τ ι κ ή ς τ ά ξ η ς . 42). τούς «μεθυσμένους λακέδες» τής «Στάμπα» (πού διακηρύσσουν) : άν ή έργατική τάξη δείξει φρόνηση καί δέν άφήσει νά θα­ μπωθεί άπό τούς άμυαλους «φιλόσοφους». π ο ύ θ α γ ι ν ό τ α ν έ ξ ο υσ ί α δ ι ά μ έ σ ο υ μ ι ας σ υ ν τ α κ τ ι κ ή ς σ υν έ λ ε υσ η ς».νο π λ η ς δύναμης να περάσει άπό τά χέρια τής κυβέρνησης (έ κ τ ε λ ε σ τ ι ·/. θέλει νά Αποφύγει νά χάσει Ιστω καί γ ια ]ΐιά στιγμή ή κυβέρνησή τ ο υ ς τόν Ιλεγχό της πάνω στήν ένο­ πλη δύναμη.

τήν έπαναστατική δράση τής έργατικής τάξης γ ιά νά Ιδρύσει τό έργατικό κράτος (τή ξικτατορία τοΰ προλεταριάτου). παθαίνει καί σ’ αύτή τήν περίπτωση μυστη­ ριώδεις καί λαβυρινθώδεις περιπλανήσεις. Λυτό άποτελεΐ Iv a άπό τά πιό άπόκρυφα μυστήρια τής ίδεαλ-. Ή Ιδεαλιστική φιλοσοφία. άλλά δτι δέν τά θέλει αύτά τά έπικίνδυνα κίνητρα στίς έπιμέρους περιπτώσεις. πού άπεχθάνεται τούς έπαναστατικούς μύθους καί βρίσκει δτι είναι πιό εύπρεπές νά έξυπηρετεϊ τους πλούσιους καί τό άστικό κράτος. ή σημαίνει δτι δ συντάχτης τής <Στάμιπα» πιστεύει γενικά δτι ή ταξική πάλη είναι τό κ ί­ νητρο τής Εστορίας. στή δράση τής έργατικής τάξης γ ιά τήν άναστήλωση τοΰ άστικοΰ κράτους σάν τή μο­ ναδική Εστορική δυνατότητα. έντονα ένάντια σ’ δποιοδήποτε πρόσωπο τολμά νά τόν θεωρεί Εκανό νά τρέχει πίσω άπό τΙς κοινωνικές αρμονίες καί νά άρνεϊται δτι ή ταξική πάλη άποτελεΐ κίνητρο τής ιστορίας! Σ η ­ μαίνει λοιπόν αύτή ή έντονη διαμαρτυρία δτι δ συντάχτης τής «Στάμπα» θεωρεί δτι ή τωρινή στιγμή τής Εστορίας δέν έχει άνάγκη κινήτρου.Ε ΡΓΑΤΕ Σ Κ ΑΙ ΑΓΡΟ Τ ΕΣ 'i l «Στάμπα» ύποστηρίζει δτι αυτή τή στιγμή iv a πρό­ βλημα υπάρχει καί κυριαρχεί πάνω άπό δλα: Ή άναστήλωση τής κυριαρχίας τοϋ κράτους. Γ ιά νά λύσει άκριβώς αύτό τό ούσιαστικό πρόβλημα τής Ιταλικής κοινωνίας ή «Στάμπα^ κάλ^σε καί συνεχίζει νά καλεί σέ συνεργασία τήν έργατική τάξη καί τό Σοσιαλιστικό Κόμμα. ένώ ταυτόχρονα βρίσκει δτι είναι κομφορμιστικό τό νά θέτεις τό πρόβλημα τής άναστήλωσης τοΰ άστικοΰ κρά­ τους. Ό «φιλόσοφος» τοϋ «Άβάντι» άντιπαραθέτει.στικής φιλοσοφίας. μέ τΙς αύστηρότητές της καί τά έγκώ μια τής μισαλοδοξίας.ίντάχτης τής «Στάμπα» βρίσκει δτι τό νά θέτεις σάν βα­ σικό τό πρόβλημα τής Ιδρυσης τοϋ έργατικοΟ κράτους έρχε­ ται σ’ άντίθεσ/j μέ τούς κανόνες τής Ιδεαλιστικής φιλο­ σοφίας. Στό χθεσινό άρθρο του δ σ. Ό συντάχτης τής «Στάμπα» διαμαρτύρεται. Ό συντάχτης τής «Στάμπα» έγκαταλείπει πικραμένος 157 .

Τ ήν πολεμική γ ια τδ συνεχή πόλεμο καί τή διαρκή πάλη τών τάξεων οί Ρώσοι έργάτες τήν 2χουν έπικυρώσει μέ τα δπλα στα χέρια: ύποφέρανε. 01 κο<ιμ0 υνιστές τής Τ ρίτης Διεθνούς Ιχουν. χρειά­ στηκε να περάσουν τήν πείνα καί τις πιό άνήκουστες στε­ ρήσεις. Ό συντάχτης τής «Στάμπα» πιστεύει δτι ή παρέμβαση τοΰ κράτους στή διαδικασία παραγω γής κι άνταλλαγής είναι iv a άπλδ έπεισόδιο. Γιαυτδ οί κομμουνιστές θέτουν τδ πρόβλημα |ΐέ τούς παρακάτω δρους: Σέ τίνος τήν έξυπηρέτηση πρέπει 158 . δτι αυτή ή «παρέμβαση» είναι μια άναγκαία συνέπεια τής δια­ δικασίας άνάπτυξης τής κοινωνίας πού είναι διαιρεμένη σέ τάξεις. ρωσικής Ιπχνάστχση: βρίσκεται στα παρακάτω στοιχεία της: Ή ρωσική επχνά στάση είναι ή πρώτη νικηφόρα προσπάθεια. αντίθετα. Ακριβώς (οΕ φουκαράδες) δπως έκεΐνοι οΕ άφελεΐς δημοκρατικοί πού όνειρεύονται να έξοντώσουν τόν πόλεμο 'tè τδν πόλεμο. πού ή καπιταλιστική τάξη πάσχιζε v i πραγματοποιήσει γ ιά λογα­ ριασμό της. Iva δυσάρεστο συμβάν. δσον άφορά αύτό τό θέμα.τούς κομμουνιστές στις δαιμονιακές φαντασιώσει. γ ια παράδειγμχ. Ό σύντροφος Τρότσκι. Υποστη­ ρίζει δτι ή παγκόσμια σημασία τ ή . πού Iva διάταγμα τής άναστηλωμένης κυβερνητικής έξουσίας θα μπορέσει v i έξαφανίσει πρδς μεγίστη ευτυχία τοΰ άνθρώπινου γένους. Είναι πολύ πιθανδ δτι καί στήν Ιτ α λ ία έπίσης αυτή ή πολεμική θά τελειώσει μ’ Ιναν τρό­ πο πού θα μοιάζει πολύ αέ τδ ρώσικο τρόπο. Τ δ έργατικδ κράτος τής Ρωσίας είναι τδ πρώτο κύτταρο αύτής τής τεράστιας δργάνωσης. Οί κομουνιστές τής Τ ρίτης Διεθνοΰς πιστεύουν. με τδν ιμπεριαλιστικό πόλεμο και τό μύθο τής Κοινωνίας τών Ε θνώ ν. πού πραγματο­ ποίησε ή έργατική τάξη ένδς Ιθνους. άλλα ή πολεμική τελείωσε μέχρι τώρα μέ τή «διαλεχτική» ύπεροχή τής ρώσικης έργατικής τάξης πάνω στον παγκόσμιο ιμπεριαλισμό. Sva σύνολο θεωριών και θέσεων πού δ συντάχτης τής «Στάμπα» θάπρεπε καί v i Ιχ ει διαβάσει καί να Ιχει Αποδείξει σαν άβάσιμες. τους. γ ιά τή δημιουργία τών προϋποθέσεων μιας δργάνωσης τής οίκονομίας σέ π α γ ­ κόσμια κλίμακα. πού φαντάζονται δτι θα μπορέσουν v i καταργήσουν τήν πάλη των τάξεων μέ τήν ταξική πά λη.

"Ετσι τό κόμμα τών ρώσων άγροτών ( τών λαϊκών ή σοσιαλεπαναστατών) διασπάστηκε σέ δυό μεγάλα κομμάτια έξαιτίας αύ- 159 . Π άνω σ’ αύτό άκριβώς βασίζεται ή πολεμική πού γίνεται άνάμεσα στους άδιάλαχτους καί στούς οπορτου­ νιστές. Στή Ρωσία πριν ξεσπάσει ή προλεταριακή έπανάσταση προηγήθηκαν άκα­ ταμάχητα έπαναστατικά κινήματα στήν ύπαιθρο. Στήν έξυπηρέτηση τής πλουτοκρατίας ή στήν έξυπηρέτηση τής έργατικής τά­ ξης. Τό άγροτικό ζήτη μα βασανίζει τό συντάχτη τής «Στάμ­ πα». «Στάμπα > μ ζ : ζητά ύπεροπτικά έκτος δλων τών άλλων καί μια άκριβή καί λε­ πτομερή περιγραφή τών μορφών πού θα προσλάβει ή Επα­ νάσταση τής έργατικής τάξης τής πόλης.στραφεί ή κρατική έξουσία πού Ιχει ένοποιήσει καί συγκεντρωποιήσει τή διαδικασία πα ραγω γή ς. Είναι βέβαιο δτι ή προλεταριακή έπανάσταση δέ θά μπει στήν τε­ λική μορφή της παρά μονάχα δταν ή τάξη τών φτιοχών χωρικών καί τών μικροϊδιοκτητών θά άποσπαστεΐ βίαια άπό τά πολιτικά κόμματα τής άγροτικής συμμαχίας. προ­ σοχή! θέλετε νά πετάξετε άπό τό σβέρκο σας τό καλοντυ­ μένο ποδαράκι τής σύγχρονης καί πολιτισμένης άστικής τάξης καί θά βρείτε στό σβέρκο σα. Έ τ σ ι οί έξεγερμένες πόλεις άπομείνανε μόνες καί περικνκλωμένες άπό τήν άκατανοησία καί τή ν άδιαφορία τής ύπαίθρου. Αυτός μάς πετά αύτό τό ζήτημα μπροστά στά πόδια μας χαρούμενα καί θριαμβευτικά. τΙς πεταλωμένες άρδύλες τοΰ χωριάτη! Ό συντάχτης τή . Ή ταξική πά λη δέν Εχει άκόμη προσλάβει διαδεδο­ μένες καί συνειδητά όργανικές μορφές στήν ύπαιθρο. Κ αί άπαντοΟν: Είναι άνάγκη ή έργατική τάξη να π ά ­ ρει στα χέρ ια της τήν κρατική έξουσία γ ιά να τήν στρέψει πρός έξυπηρέτηση δική της καί πρός έξυπηρέτηση τών φτωχών χωρικών. ένώ ή παπαδίστικη καί καπιταλιστική άντίδραση βρήκε άλληλεγγύη στήν ύπαιθρο. Στή Γερ­ μανία καί στήν Ο υγγαρία τό κίνημα τών προλεταρίων δέν τό άκολούθησε Ινα κίνημα τών στρωμάτων τών φτωχών χω ­ ρικών. Τό άγροτικό ζή ­ τημα καί τό πρόβλημα τών «μορφών» είναι πολύ στενά συνυφασμένα. Οί άγρότες θ’ άποτελέσουν τό Φράγμα Ινάντια στόν κομμουνισμό: Ε ρ γ ά τες.

èviala ψυχολογία καί πει­ θαρχία. ίκανή να έπιζήσει καί νά άναπτυχτεϊ. κουλτούρα. θ ά μπορέσει νά καταλάβει δτι μιά συνεργασία μέ τά άστικά κόμματα. Ή έρ­ γατικ ή τάξη τής πόλης έπωφελήθηκε άπό αυτές τΙς συν­ θήκες διάλυσης τοϋ κράτους. πού αντιπροσωπεύουν τά συμφέροντα τής καπιταλιστικής πλου­ τοκρατίας. που συγκλονίστηκε μέχρι τΙς βάσεις του άπό αυτά τά κολοσιαϊα κινήματα τής ύπαίθρου καί κυρίεψε έξ έφόδου τήν κυβερνητική έξουσία.τών τών κινημάτων καί 6 στρατός πού άποτελοϋνταν στήν -λειοψηφία του άπό άγρότες άποσυντέθηκε δλότελα. Ή «τρα­ γωδία» τής Συντακτικής συνίσταται γ ιά τήν άκρίβεια στό ίς ή ς : δτι ή πλειοψηφία τών άγροτικών της άντιπροσώπων ήταν λαϊκοί τής δεξιάς. “Αρα­ γ ε . ή έργατική τάξη είναι τόσο ώριμη ιστορικά ώστε νά μπορέσει νά άντισταθεϊ στίς δόλιες προσκλήσεις τών Ιδεο­ λογικών πραχτόρων τής άστικής τάξης. έπειδή άνάμεσα στούς καταπιεσμένους άπό τήν άτομική ίδιοχτησία μόνο τό προλεταριάτο ίχ ε ι πολιτική θεω­ ρία (τό μαρξισμό). ένώ στό Συνέδριο τών Σοβιέτ ή τ:λειοψηφία τών άντιπροσώπων τών άγροτών ήταν κομμου­ νιστές ή λαϊκοί τής άριστερδς: 'Η Συντακτική άφρόκρεμα στους καταλόγους τής συμμαχίας τών λαϊκών άναπαρήγαγε μιά πολιτική φυσιογνωμία τών άγροτών πού καταργήθηκε καί ξεπεράστηκε άπό τήν ταξική πάλη κι άπό τήν έπανά­ σταση τών φτωχών χωρικών. Ή ταξική πάλη ξέσπασε βίαιη κι άκαταμάχητη καί στήν ιταλική ύπαιθρο έπίσης. Κ αί στήν ’Ιταλ ία έπίσης θά είναι ή έργατική τάξη που θά μπεϊ στήν πρωτοπορία τής έπανάστασης. Κ αί στήν ’Ιταλία έπίσης τό Λαϊκό κόμμα διασπάστηκε σέ δυό μεγάλα κομ|ΐάτια. πού είναι «τό κ ί­ νητρο τής ιστορίας». Ό χ ι βέβαια δτι τα θρησκευτικά δεσμά δέν βαστοΰν καί δέν φρενάρουν άκόμη τήν πάλη τών τάξεων. θά καθυστερούσε τδν έρχομό τής βίαιης ταξικής ■πάλης στήν ύπαιθρο καί θά διατηρούσε άνέπαφη τή συνο­ χ ή τής ένοπλης δύναμης καί δτι κάτω άπό τέτοιες εόνοϊκές συνθήκες τό «άναστηλωμένο» κράτος θά χρησιμοποιούνταν 160 . έπειδή μόνο ή έργατική τάξη μπορεΐ άπό τόν κό­ σμο τής δουλειάς κι άπό τό έργοστάσιο νά όργανώσει μιά νέα κοινωνία.

γ ια μια γενική έπίθεση ένάντια ατούς ξεγελα<ιμένους κι έςαπατημένου.ο τή . Ή τάξη τών έργαζομένων δέν είναι μονάχα ot βιομηχανικοί έργάτες. πού δέν έ­ χουν Ιδιοχτησία καί πού δέν πρόκειται νά γίνουν ποτέ Iδιοχτήτες. Χ Χ ΙΥ . τής τάξης που άποτελεϊτα: άπό τού. ΙΙάνω σέ τέτοια συμφέροντα στηρίζεται ή πρ α γ­ ματική δραστηριότητα τοϋ Σοσιαλιστικοί} Κόμματος. πάλης τών τάξεων καί γιαυτδ άπαντοϋμε σ’ αυτά τά άρθρα (Ανυπόγραφο. Πεβεμοντέζιχη Ιχδοση τον ο’Αβάντι*. Ή «Στάμπα» μέ τις έπιθέσείς πού κάνει μέ δηλητηριώδη άέρια δοκιμάζει τό έδαφος. Γιαυτό είπαμε πα ρχ-ά νω δτι τά άρθρα τής -Στάμπα» είναι ένα έπεισόδ. έργάτε. Κ ΥΒΕΡΝΗΤΙΚΟ ΚΟΜΜΑ ΚΑΙ Κ ΤΒΕΡΝΗ ΤΙΚ Η ΤΑΞΗ 65 Τό Σοσιαλιστικό Κόμμα είναι ένα κυβερνητικό Κόμμα. 44). φ. είναι Sva Κόμμα που θά πρέπει νά άσκήσει τήν πολιτική έςουσία. γ ια μι λ φορά άκόμη. Τό Σοσιαλιστικό Κόμμα είναι ή έκφραση τών συμφερόντων τής τάξης τών προλεταρίων. ’Αλ­ λά δλόκληρη ή τάξη τών έργαζομένων θά γίνει σάν τό 161 11 . πάνω στά συμφέροντα έκείνων πού είναι μαθηματικά βέβαιο δτι δέ θά μπορέσουν νά γίνουν ποτέ Ιδιοχτήτες. έργάτες τής βιομηχανίας. 20 Φλεβάρη 1920. Αο. Είναι τόσο ώ­ ριμη ή έργατική τάξη .

’Αλλά τοΰ Απελευθερωμένου κι Αναμορφωμένου προλετάριου. Τ ό κομμουνιστικό κόμμα. είναι τό τυπικό κόμμα τής καπιταλιστικής κοινωνίας. είναι τό κυβερνητικό κόμμα τής καπιταλιστικής τάξης. τού προλετάριου πού δέν κατέχει Ιδιωτικό πλοΰτο. διά μέσου ένός Κεντρικοΰ Συμβουλίου ’Εθνικής οικονομίας πού συντονίζει καί ένοποιεί τις παραγω γικές πρωτοβουλίες. παιδιαρίσματά καί μικροαστικά δνειρα. τό κόμμα τής κοινωνικοποιημένης καί διεθνοποιημένης οι­ κονομίας. Τό κόμμα αύτό. είναι τό τυπικό κόμμα τής προλεταριακής κοινω­ νίας. θά γίνει μιά τάξη πού δεν θά Ιχ ει Ιδιοχτησία καί πού θά είναι μαθηματικά βέβαιο δτι δέ θά καταφέρει ποτέ να τήν άποχτήσει. τή μαρξιστική θεωρία. τό κόμμα των βιομηχάνων καί τό κόμμα τοΰ οικονομικού Ανταγωνισμού. στούς φτωχούς χωρικούς καί στούς μικροϊδιοχτήτες καί έκλαϊκεύει τη θεωρία του. Τό κόμμα αύτό τείνει να ξαναφέρει δλους τούς Ανθρώπους σέ κοινωνία στόν τύπο τού προλετάριου. τό Κόμμα των προλεταρίων. Τό φιλελεύθερο κόμμα. Αλλά διαχειρίζεται τόν κοινό πλοΰτο καί παίρνει Απ’ αότόν τόση άπολαυή καί σιγουριά ζο)ής. στούς υπάλληλους. Διά μέσου τοΰ Ανταγωνι­ σμού αύτό τό κόμμα τείνει νά βιομηχανοποίησες δλη τήν όργανωμένη έργασία τής κοινωνίας τείνει νά μετατρέψει δλη τήν Ιδιοχτήτρια τάξη σύμφωνα μέ τόν τύπο τοΰ οικονομικού της πελάτη. τείνει να κοινωνικοποιήσει δλη τήν έργασία πού οί καπιταλιστές έχουν βιομηχανοποιήσει καί τείνει νά βιομηχανοποιήσει σοσιαλιστικά δλες τις άλλες ζώνες έργασίας πού δέν Ιχουν περιληφθεΐ άκόμη στήν καπιταλιστική εκβιομηχάνιση. τό βιομήχανο καπιταλίστα. 162 . είναι τό κυβερνητικό κόμμα τής έργατικής τάξης. κι Αποδείχνει πώ ς δλος δ λαός τών έργαζομένων — χειρώναχτες καί διανοούμενοι — θά περιπέσει στήν κατάσταση τής έργατικής τάξης καί πώ ς δλες οί δημοκρατικές αύταπάτες γ ιά τή δυνατότητα νά γίνει δ καθένας ίδιοχτήτης θά μείνουν αύταπάτες. Γιαυτό καί τό Σο­ σιαλιστικό Κόμμα Απευθύνεται σ’ δλόκληρη τήν τάξη των έργαζομένων. δση τοΰ Ανήκει έςαιτίας τής δουλειάς πού πρόσφερε στήν παραγω γή.βιομηχανικό προλεταριάτο.

¡ιεροκάματο καί νά γίνει βιομήχανος' κιάν ή προλεταρια­ κ ή κυβέρνηση δέν τού τδ έπιτρέψει. μπο­ ρούν νά εισβάλουν άπειλητικά έπεκτάσείς τής Ιδιοχτησίας και τής έκμετάλλευσης άνθρώπου άπδ άνθρωπο. Iχει ζω τικδ συμφέρον — μόνιμο ζωτικδ συμφέρον — γ ιά τήν κοινωνικοποίηση και τήν έγκαθίδρυση του κ ο μ ο υ ν ι­ σμού. Ό μικροϊδιοχτήτης έπίσης (ή κι δ φτωχδς χωρικδς τοϋ γεωργικού καθεστώτος μεγάλης γαιοχτησίας κι έκτατικής καλλιέργειας) μπορεί νά έπωφεληθεΤ άπό τδ γε­ γονός δτι (μεταβατικά καί στό βαθμό πού διαρκούν οί έπι- 163 . άτομικιστής. καί νά δημιουργήσει τήν πολι­ τική βάση γ ιά §να κόμμα άντιπολίτευσης στήν προλεταρια­ κή κυβέρνηση. άφού δδήγησε στήν υπερπα­ ραγω γή. άπειλεΐ νά τδν κάνει νά πεθάνει άπδ πείνα και κρύο. δ τεχνίτης μπορεί νά έξελιχτεΐ σέ άντάρτη. σέ μιά τεράστια καταστροφή άγαθών. δδηγεΤ τώρα στδ έθνικδ μονοπώλιο. στδν Ιμπερια­ λισμό. Ή τάξη Ικείνων πού δέν Ιχουν Ιδιοχτησία. Ή άτομική ίδιοχτησία άπειλεΤ νά στραγγαλίσει τδν προλετάριο. έκείνων πού 2έ θά μπορέσουν ποτέ νά γίνουν ίδιοχτήτες. στις άλλες τάξεις του έργαζόμενου πλη­ θυσμού μπορούν νά εμφανιστούν έξελίξεις γ ιά χάρη ένδς νέου καπιταλισμού. Ό οικο­ νομικός άνταγωνισμός.Αυτή ή Ιστορική κατάσταση έπιβάλλει συγκεκριμένα καθήκοντα. νά άνακηρυχτεΤ άναρχικός. στήν άνεργία καί τέλος στδ θάνατο άπό πείνα και κρύο. δ τεχνίτης μπορεί νά δοκι­ μάσει νά έξυπηρετηθεϊ άπδ τή σοσιαλιστική κυβέρνηση γιά νά άναπτύξει τδ έργαστήρι του. στήν άγρια σύγκρουση άνά|ΐεσα στά Ιμπεριαλιστικά κράτη. πού χρησιμοποιεί δ χρηματιστικδς καπιταλισμός γ ιά να !πιβάλει τά μονοπωλιακά του συμφέροντα σέ δλη τήν έργασία καί σ’ δλη τήν πα ραγω γή . ’Αντίθετα. ή δέν ξέρω κι έγώ τί. Μέ καταστραμένο τδ άστικδ κράτος καί καταστραμένο τδ μηχανισμό. πού δέν έχει έκβιομηχανισει άκόμη δ καπιταλισμός. Δηλαδή σέ έκεΐνες τις μορφές παραγω γής. στήν έξαφάνιση τών άγαθών. τήν τάξη τών βιομηχανικών έργατών. πού είναι τδ χαραχτηριστικδ τής καπιταλιστικής ίδιοχτησίας. νά προσλάβει έργάτες μ. στό Σοσιαλιστικό Κόμμα: Αύτδ είναι κόμμα κυ­ βερνητικό στδ βαθμό πού έκπροσωπεΤ ουσιαστικά τδ προλε­ ταριάτο.

Τ δ Σοσιαλιστικό Κόμμα στδ βαθμό πού έκπροσωπεί τά οΖκονομικά συμφέροντα τής έργατικής τάξης. τοϋ έργα­ ζόμενου πού δέν είναι ίδιοχτήτης καί είναι μαθηματικά βέ­ βαιο οτι δε θά γίνει ποτέ Ιδιοχτήτης. Ά π δ δλες αύτές τις ζώνες έργασίας πού δέν μπορούν νά μήν Ιχουν πολιτικά δικαιώματα στδ έργατικό κράτος. Ά λ λ ά τδ Σοσιαλιστικό Κόμμα θά είναι κυ­ βερνητικό κόμμα μονάχα στό βαθμό πού θά πετύχει νά κά­ νει τήν τάξη νά ξεπεράσει δλες αύτές τΙς δυσκολίες. δηλαδή τή Διεθνή τών έθνών χω ρίς κράτος. θά σταλεί άπδ τήν έργατική τάξη στήν έπαναστατική κυβέρνη­ ση τοϋ Εθνους. μπορούν νά γεννηθούν μετά τήν ανάσταση άντιπρολεταριακές πολιτικές δυνά­ μεις.-ιτιστικές συνθήκες πού δημιούργησε δ πόλεμος) ενα κιλό πατάτες μπορεί νά τιμάται δσο μ ιά ρόδα αυτοκινήτου ή ενα ψωμί μπορεί να άξίζει δσο §να κυβικδ μέτρο τοιχοποιίας. μονάχα στδ βαθμό πού θά πετύχει νά θεμελιώσει τήν κομμουνιστική κοινωνία. Κ ιάν ή προ­ λεταριακή κυβέρνηση δέν έπιτρέψει στδ χωρικδ να άντικαταστήσει τδν κεφαλαιοκράτη στήν έκμετάλλευση τοϋ έργάτη. πολιτικές δυνάμεις πού τείνουν νά κάνουν νά ξαναγεννηθεΐ ή καπιταλιστική ίδιοχτησία καί ή έκμετάλλευση τής έργατικής τάξης. γ ια νά απαιτήσει νά άνταλλάξει τή μή έκβιομηχανισμένη έργασία του _[καί γιαυτδ οίκονομικά φτωχή) μέ μιά έργασία δέκα φορές άνώτερη άπδ τδν προλετάριο. δταν δηλαδή θά π : ΐ δτι: ή προ­ 164 . τότε δ χωρικδς μπορεί νά έξεγερθεΐ καί νά βρει άνάμεσα στους πράχτορες τής άστικής τάξης τήν όμάδα πού θά συγ­ κροτήσει τδ πολιτικδ κόμμα των άγροτών ένάντια στους προλετάριους. Τδ Σοσιαλιστικό Κόμμα θά γίνει κυβερνητικό Επαναστατικό κόμμα μονάχα στδ βαθμδ πού θά θέσει συγκεκριμένους στό­ χους γ ιά τήν έπανάστχση. πού άπειλεΐται μέ θάνατο άπδ τήν άτομική Ιδιοχτησία τοϋ κεφαλαίου. άπδ αύτές τΙς ζώνες έργασίας στίς δποΐες ή κα πι­ ταλιστική έκβιομηχάνιση δέν κατάφερε άκόμη νά δημιουρ­ γήσει τις συνθήκες τοϋ έργαζόμενου προλετάριου. μονάχα στδ βαθαό πού θά πετύχει νά ξαναφέρει δλους τούς άνθρώπους σέ κοινωνία στδ βασικό τύπο τοϋ Απελευθερωμένου κ· άναμορφωμίνου άπδ τή μισθοΕουλεία προλετάριου.

σημαίνει Ακριβώς νά δργανώνείς τό προλεταριάτο σέ τάξη κυρίαρχη. Τό νά προετοιμάζεις τήν έργατική τάξη πού Ιχ ε ι ζωτικό συμ­ φέρον νά θεμελιώσει τόν κομμουνισμό. γιαυτό Α­ κριβώς τό λόγο ό προλετάριος Ιχ ε ι κληθεί άπό τήν Ιστορία νά θεμελιώσει τόν κομμουνισμό καί νά Απελευθερώσει δλους έκείνους πού υποφέρουν Από τήν καταπίεση καί τήν έκ*ι*τάλλευση. Ακόμη κιάν τό ήθελε δέ θά μποροΰσε νά Αποχτήσει μιά ψυχολογία έκμεταλλευτή.λεταριακή έπανάσταση θά έπιλύσει μ’ αύτούς καί μ’ έκείνους τούς τρόπους αύτά κι έκεΐνα τα προβλήματα τής σύγχ­ ρονης ζω ής πού βασανίζουν καί σπρώχνουν στήν Απελπι­ σία τΙς Ανθρώπινες μάζες. Ή έπανάσταση σαν τέτοια είναι σήμερα τδ μάξιμουμ πρόγραμμα τοΰ Σοσιαλιστικού Κόμ­ ματος. γ ιά νά πεθάνει τήν έπόμενη μέρα πάνω σ’ αυτά. γ ιά νά πετύχει τόν Ιστορικό της σκοπό. Αύτή πρέπει νά γίνει τδ μίνιμουμ πρόγραμμά του. μιά γενική δραστηριότητα τοΰ έργατικοΰ κράτους καί δχι βέβαια παρό­ μοια δσον Αφορδ τήν τέχνη τής έκμετάλλευσης. Δηλαδή τό προλεταριάτο πρέπει νά Αποχτήσει μιά ψυχολογία παρόμοια μέ τήν ψυ­ χολογία τής σημερινής Αστικής τάξης: παρόμοια φυσικά δσον άφορά τήν τέχνη διακυβέρνησης. "Αλλωστε. παρά μονάχα Αν καταστρέψει τά Εργοστάσια καί τις μηχανές καί γίνει ίδιοχτήτης κομματιών σίδερου όλότελα άχρηστων. Τό Σοσιαλιστικό Κόμμα δέ θά γίνει πραγματικά κυβερ­ 165 . καί μεθοδική προλεταριακή δουλειά της νά καταργήσει τόν Ανταγωνισμό καί κάθε σύγκρουση πού μπορεΐ νά ξεπηδήσει Από τις συν­ θήκες μέσα στις όποιες Αφήνει τήν κοινωνία ό καπιταλι­ σμός καί νά θεμελιώσει τήν κομμουνιστική κοινωνία. ’Επειδή Ακριβώς δέν μπορεΐ — μέ τις δοσμένες τεχνικές συνθήκες στή βιομηχανική παραγω γή — νά μεταβληθεΐ σέ Ιδιοχτήτη καί έκμεταλλευτή. τήν τέχνη νά ξέρει νά όδηγεΐ σέ εύτυχές τέλος μ ιά πρωτοβουλία. Ό προλετάριος δέν μπορεΐ νά μεταβληθεΐ σέ ίδιοχτήτη. Τό μάξιμουμ πρόγραμμα πρέπει νά είναι τό πρόγραμμα πού δείχνει τΙς μορφές καί τούς τρόπους μέ τούς όποιους ή έργ ατιχή τάξη θα φτάσει μέ τήν πειθαρχική.

Μέ ποιδ τρόπο θά καταφέρει ή έργατική τάξη νά μή βασανίζεται άπό τδ πρόβλημα τής έπιβίωσης. Έ π ί­ σης. Τ ά άμεσα προ­ β λ ή τ α τής έργατικής τάξης άνάγονται ούσιαστικά σέ ¿να μόνο: στδ πρόβλημα τών άγαθών. γ ιά τήν έργατική τάξη βασικό καί μόνιμο πρόβλημα είναι τδ πρόβλημα τής παραγω γή ς καί τής άνάπτυξης τής παραγω γής. ’Αλλά γ ιά τήν έργατική τάξη τδ πρόβλημα τής π αραγω γή ς καί τής άνάπτυξης τής παραγω γής μπαίνει μέ τδν παρακάτω τρόπο: Μέ ποιδ τρόπο θά καταφέρει ή έρ­ γατική τάξη νά μπορέσει νά συνεχίσει νά παράγει καί φυ­ σικά νά είναι σέ θέση νά αύξήσει τήν παραγω γή . ’Αδελφοσύνη!». Ή έργατική τάξη ξέρει δτι μονάχα παράγοντας κυριαρ­ χ ε ί στήν κοινωνία καί τήν δδηγεΐ στόν κομμουνισμό. στήν παραγω γή. μιας όργανικής άναγκαιότητας τής άνθρώπινης κοινωνίας. δπου ή ιδιοποίη­ ση τών άγαθών νά μήν είναι έλεύθερη. ’Ισότητα. πού άπειλεΐται νά διαλυθεί καί νά άποσυντεθεΐ μαζί μέ τό 166 . στδ πρόβλημα νά έγκαθ:δρυθεΐ §να σύστημα πολιτικών δυνάμεων. Ή προλεταριακή άρ­ χ ή άποτελεΐ ρητή άναγνώριση μιας άμεσης άναγκαιότητας. άλλά νά έξαρτάται άπδ τις άναγκαιότητες τής δουλειάς καί τής παραγω γής. πού θά φτάσει στήν έξουσία έπαναστατικά. μέ ποιδ τρόπο θά μπορέ­ σει ή έργατική τάξη νά άναπτυχτεΐ φυσικά καί πολιτιστι­ κά καί νά μπορέσει νά άφοσιωθεΐ μ ’ δλο της τδν έπαναστατικδ ένθουσιασμό στή βιομηχανική δουλειά.. έρμαιο τής άτομι-. στήν άναζήτηση καί στήν πραγματοποίηση νέων τρόπων δουλειάς καί νέων τρόπων παραγω γής. αύτή ή άρχή δέν Ιχ ε ι μέσα τη ς τίποτα τδ γιακωβίνικο τίποτα τδ μυστικιστικό καί δτι δέν μπορεΐ νά συγκριθεΐ ού­ τε άπδ μακριά μέ τδ σύνθημα τή ς άστικής έπανάστασης: «Ελευθερία. ώστε νά ξοφλήσει μέ τά στάδια έκεΐνα τής ιστορικής πορείας πού πρέπει νά περάσει γ ιά νά φτάσει στδν κομμουνισμό.νητικό έπαναστατικδ κόμμα. Φαίνεται δτ·. έάν τδ προλεταριάτο δέν κατα­ φέρει νά κατανοήσει δτι τά άμεσα καί ζω τικά προβλήματα του μπορούν να λυθούν μονάχα άπό μιά ταξική κυβέρνησή του.ής ίδιοχτησίας. Ή προλεταριακή άρχή <5ποιος δέν δουλεύει δέν τρώει!» άποχτά κάθε μέρα πού περνά καί πιδ συγκεκριμένη ιστορική σημασία.

είναι άνάγκη νά ύπάρξει μιά κυβέρνηση πού νά έξασφαλίσει 30 0 γραμ. καί γιαυτό είναι άναγκαΐο νά ύπάρξει μιά έξουσία πού νά είναι σέ θέση νά έπιβάλει αύτή τήν άναγκαιότητα. μέ τίς συνελεύσεις. 4ν δέν δουλεύουν κιάν δέν παράγουν. μόνο ή καί μέ άκόμη πιό λίγο ή καί μέ τίποτα. πρέπει νά άποχτήσει τήν κουλτού­ ρα και τήν ψυχολογία κυρίαρχης τάξης. Γιαυτό δμως ή έργατική τάξη πρέπει νά προετοιμαστεί. ΟΕ νόμοι τού έργατικού κράτους πρέπει νά μπαίνουν σέ έφαρμογή άπό τούς ί­ διους τούς έργάτες.άστικό κράτος. Μόνον έτσι τό έργατικό κράτος δέν θά διατρέξει τόν κίνδυνο νά πέσει στά χέρια τυχοδιωκτών καί πολιτικάντηδων. Δέν μπορεΐ νά ύπάρξει έργατική κυβέρνηση έάν ή έργα­ τική τάξη δέν είναι σέ θέση νά γίνει στήν δλότητά της έκτελεστική έξουσία τού έργατικού κράτους. ’Αλλά μιά τέτοιου είδους κυβέρνηση μπορεΐ νά είναι μονάχα μιά έργατική κυβέρνηση. μιά κυβέρνηση τής έργατικής τάξης πού θά τήν μεταβάλει σέ κυβερνητική τάξη. 4ν ύπάρχουν διαθέσιμα κατά μέσο δρο 20 0 γραμ. μέ τήν αύτοεκπαίδευση. τά συνέδρια καί τΙς συζητήσεις. ψωμιού κάθε μέρα γ ιά τόν κάθε πολίτη. Κ ι αύτά πρέπει νά τά άποχτήσει μέ τά δικά της μέσα καί τά δικά της συστήμα­ τα. πού νά είναι σέ θέση νά έξασφαλίσει στήν έργατική τάξη τΙς συν­ θήκες διατροφής καί ύγείας πού νά έπιτρέπουν ένταση τής εργασίας κι αύξηση τής παραγω γή ς. τήν τάξη τών παραγω γώ ν. πού τείνει νά αύτοκυβερνηθεΐ στδ έργατι- 167 . πρέπει νά έκπαιδευτεΐ στή διεύθυνση τής κοινωνίας. Τ ά έργοστασιακά Συμβούλια ύπήρξαν μιά πρώτη μορφή τέτοιων ιστορικών έμπειριών τής Ιταλικής έργατικής τάξης. σέ κυρίαρ­ χη τάξη. Π ρέπει να ύπάρχει παραγω γή καί γ ιά νά υπάρξει παραγω γή χρειάζεται νά ύπάρχει μιά έργατική τάξη ίκανή άπό φυσική καί πνευματική άποψη νά κάνει μιά ήρωϊκή προσπάθεια δουλειάς: Γιαυτό είναι άναγκαΐο τά τρόφιμα πού -υπάρχουν νά διατεθούν ειδικά γ ιά νά συντηρή­ σουν τήν έργατική τάξη. ’ Ετσι λ . ψωμί στούς έργάτες καί νά ύποχρεώσει τούς μή — παραγωγούς νά βο­ λευτούν μέ 100 γραμ.χ. δέν θά διατρέξει τόν κίνδυνο νά μετατραπεΐ σέ άπομίμηση τού άστικοΰ κράτους.

δπως τδ πρόβλη­ μα τής προλεταριακής ένότητας. Τό Συνέδριο θά άντιπροσώπευε δλη τήν ιταλική προλεταριακή τάξη. πού πραγματοποιήθηκε άπδ δλη τήν έργατική μάζα. Έ ν α δεύτερο βήμα και μάλιστα άπδ τα πιδ ση­ μαντικά θά άποτελούσε τό Συνέδριο τών έργοστασιακών Συμ­ βουλίων. μέ ρητά έκλεγμένους άντιπροσώπου. τδ δχτάωοο. πλατειά γνωστές καί τεκμηριωμένες ει­ σηγήσεις πάνω σ’ αύτά τά προβλήματα καί οί έκθέσεις στδ Συνέδριο θάπρεπε νά είναι ή συνισταμένη τών συζητήσεων πού έλαβαν χώρα στίς έργοστασιακές συνελεύσεις. Τόσο τά έσωτερικά προβλήματα τής τάξης. βιομηχανικά συν­ δικάτα κ. της και δχι άπδ τή συνδικαλιστική ύπαλληλία. τδ Συνέ­ δριο τών Συμβουλίων τού Τουρίνου θά ήταν 2να μεγαλειώδες γεγονδς άποφασιστικής ιστορικής σημασίας. ναι. τής άποδοχή.) καί τών σχέσεων άνάμεσα στους άναρχοσυνδικαλιστές καί στους σοσιαλιστές κομμουνιστές. ή συνισταμίνη τής διανοητικής έπεξεργασίας κατά τήν άναζήτηση τής άλήθειας καί τή συγκεκριμενοποίηση. Έ τ σ ι μόνο θά Εφερναν — άκόμη περισ­ 168 . τδ σύστημα Ταίυλορ.π. τών έπιμέρους θέσεων τής Τ ρ ίτη . Οί έργάτες πού θά έρχονταν άπδ δλη τήν ’Ιταλία θά είχαν μιά φωτεινή άπίοειξη τοΰ τΐ μπορεϊ νά πετύχει τό Εργοστασιακό Συμβούλιο γιά νά όδηγήσει τήν έργατική τάξη στή χειραφέτησή της καί στή νίκη της. τά μεροκάματα. δπως δ έργατικδς Ελεγ­ χος στή βιομηχανία. “Η δη μέχρι τώρα θάπρεπε οί σύντροφοι νά είχαν συζητήσει αύτά τά προβλή­ ματα στις Εργοστασιακές συνελεύσεις καί θ&πρεπε δλη ή έρ­ γατικ ή μάζα νά ένδιαφερθεΐ γ ι’ αύτές τις συζητήσεις καί έπίσης θάπρεπε νά συμβάλει μέ τήν πείρα της καί τήν ευ­ φυΐα της στή λύση αύτών τών προβλημάτων. θάπ ρ επ ε νά έ­ χουν συζητηθεί καί μπει σέ ψηφοφορία. τής προσχώρησης στήν Τ ρ ί­ τη Διεθνή. Σ ’ αυτό θάπρεπε να προσκληθούν δλα τά ιταλικά έργοστάαια.π. τών σχέσεων άνάμεσα στά Συμβούλια και στα συνδικάτα. δουλειάς κ. Διεθνούς (δικτατορία τού προλεταριάτου. ή πειθαρχία τή . δσο καί τά προβλήματα τής πάλης τών τάξεων. Τ δ Συνέδριο αύτδ θάπρεπε να θέσει τά βασικά προβλήματα του ιταλικού προλεταριάτου και θάπρεπε να προσπαθήσει νά τα λύσει. σ’ δλες τις έργοστασιακές συνελεύσεις. Τότε.λ.κδ κράτος.λ.

/. «Λ' 'Όρνχινε Νοοόβο». πού γ ια τούς κομμουνιστές άντίθετα είναι ή πιό πλούσια οϊ ου­ σιαστικές κι άξιόπιστες πληροφορίες: δηλαδή άπό τή μάζα τών έργατών καί τών άγροτών. Αύτό άποδείχνει: 1) δτι οί ρεφορμιστές καί οί όπορτουνιστές.λλωστε κι άναρχοσυνδικαλιστές) άποφεύγουν συστηματικά νά άντλούν Ιπιχειρή ματα άπό Εκείνη είδικά τήν π η γή .η Ε­ πιστημονική φρασεολογία τους. οί ρεφορμιστές κι οί όπορτουνιστές (καθώς δ. 28 Φλεβάρη 6 Μάρτη 1920. ('Ανυπόγραφο. Στή στήλη «Πολιτική Ε β ­ δομάδα»). Η Π ΡΟ Λ Ε Τ Α Ρ ΙΑ Κ Η ΕΝ ΟΤΗΤΑ Σ τήν πολεμική γ ια τήν τωρινή φάση τής επαναστατι­ κής διαδικασίας καί γ ια τό βαθμό «ώριμότητας» πού ξφτασαν. παρόλη τήν αύτάρεσ/.σότερο άπό δσο σήμερα — τήν έργατική τάξη του Τουρίνου σαν παράδειγμα επαναστατικού Ενθουσιασμού καί μεθοδικής κι όργανωμένης προλεταριακής δουλει&ς για νά άνυψωθεΐ. τα μέσα έργασίας καί παραγω γής. 39. χάρη στήν καπιταλιστική όργάνωση. είναι δλότελα Ιξω άπό τήν παράδοση τής μαρξιστικής διδασκαλίας καί (γιαυτό) στό χώρο τή ς όργανωμένης έργατικής πάλης έκπροσωποϋν iv a απόσταγμα Ιδεολογικών πραχτόρων τοϋ κεφαλαίου" 2) δτι οί άναρχοσυνδικαλιστές παρόλη τήν άλαζωνική Επαναστατική 169 . νά διαπαιδαγωγηθεϊ καί νά θεμελιώσει τις συνθήκες θ ρ ό μ ­ βου καί σταθεροποίησης τής κομμουνιστικής κοινωνίας. άρ.

αχόν έργατικό χώρο άντιπροσωπεύουν τήν άνεύθυνη δραστηριότητα ιιιάς κλίκας πολιτικάντηδων πού στα φανερά άποτελοΰν μιάν άνεξέλεγκτη μασονία καί στήν πραγματικότητα 2να έλεγχόμενο πολιτικό κόμμα τής έργατι/. οτι έπιθυμοΰν νά δημιουργήσουν νέους θεσμούς καί δτι υπάρχει ίστοοιν. συνθήκες μέσα στίς δποΐες ή έργατιχή τάξη άποχτα συνείδηση τής δικής της ιστορικής αύτονομίας χαΐ στδ βαθμό πού άποχτά συνείδηση τής δυνατότητας νά συγκροτή­ σει μέ τήν όργανωμένη καί πειθαρχημένη δουλειά της 2να νέο σύστημα οικονομικών σχέσεων. ή μάζα δείχνει τήν άκοιβή σημασία τής Ιστορικής άνάπτυ­ ξης. Σ τα πλαίσια δμως τής μαρξιστικής διδασκαλίας αύ­ τές οί ααζικές Ικδηλώσείς πρέπει να κριθοϋν άπό τήν άποψη τής ιστορικής άναγκαιότητας. μικροαστικής ήθικολογίας κρίνονται πότε σαν ύπέροχες και πότε σαν κωμικές. στα πλαίσια τοΰ έπαναστατικοΰ λυρισμού καί τή . Τέλος γ ιά τούς κομμουνιστές Ιχουν πρ α γ­ ματική άξια στό βαθμό πού άποκαλύπτουν δτι ή διαδικασία Ανάπτυξη. Αποκαλύπτει τις κινήσεις καί τΙς μορφές πού παίρνουν αυτές καί προαναγγέλλει τήν αποσύνθεση και τή διάλυση τής καπιταλιστικής δργάνωσης τής κοινωνίας. ή μάζα τών έργατών ·καί άγροτών είναι ή μόνη γνήσια έκφραση (καί μέ κανένα τρόπο συμπτωματική) τής ιστορικής διαδικασίας άνάπτυξης τοϋ κεφαλαίου.φρχσεολογίχ τους. Κ αί γιά τούς κομμουνιστές. πού νά βασίζονται στήν ειδική λειτουργία πού έπιτελεΤ ή έργατική τάξη στή ζωή τοΰ κόσμου. Γιά τούς κομμουνιστές πού ξαναγυρίζουν στή μαρξιστι­ κή οιοασκαλία.ής τάξης. Μέ τά αύθόρμητα κι άκράτητα κινήματα πού λαβαίνουν χώρα μέ­ σα στους κόλπους της καί μέ τΙς πνευματικές κινήσεις πού δίνουν καινούργια φυσιογνωμία στα διάφορα στρώματά της. τής μεγάλης βιομηχανικής παραγω γής δημιούρ­ γησε τ ΐ. έχουν πραγματική άξια στό βαθμό πού φανερώνουν δτι στή μάζα ύπάρχει Ικανότητα. Αύτές οί μαζικές έκδηλώσεις.ή ώθηση νά άνανεώσουν ριζικά τήν κοινω­ νία τών άνθρώπων. Τό νά άποξενωθεϊς άπό τήν έσωτερική ζωή τής έργατι- 170 . δτι οί μάζες μπαίνουν σέ μιά νέα ζω ή. πότε σαν ήρωικές καί πότε σάν βάρ­ βαρες.

είναι έκείνη πού πραγματώνεται κα­ θημερινά. θεμελιώνουν τήν «καθοδήγηση» τής δικής τους πολιτική. δταν ή έργατική μάζα έντάσσεται στις τεχνικές άνάγκες τ ή .y. Γιαυτό καί οί πρώτοι καί οί δεύ­ τεροι έπικαλοϋνται τήν «άληθινή» θέληση τών άνθρώπινων μαζών. καί στά ούρλιαχτά ένός χαώδους πλήθους άτόμων πού τού. έργατικής ψυχολογίας καί τής νέας κοινω­ νικής όργάνωσης πού Θ4 άναπτυχτεϊ μέχρι τήν Κομμουνι­ στική Διεθνή. συγκροτώντας κάθε μέρα Sva νέο πυρήνα τής νέα. πού συνδέονταν μέ τού. Γ ιά τούς κομ ουνισ τές θέληση τής μάζας. Οί ρεφορμιστέ. Ή ιστορική περίοδος πού διανύουμε είναι έπαναστατική έπειδή οί παραδοσιακοί θεσμοί διακυβέρνησης τών άνθρώ­ πινων μαζών. πέρα καί ένάντια σέ κάβε παραδοσιακό θεσμό. δράση. παλιού. κομμουνιστές να άποξενωθεί. Οί άναρχοσυνδικαλιστές θεμε­ λιώνουν τ ι.rj: τάξης σημαίνει γ ια τού. τού κόσμου. βιομηχανικής παραγω γής. έπιφανειακές έκδηλώσεις τών παραδοσιακών θεσμών καί στή θέληση τών άστών καί συν­ δικαλιστών «καθοδηγητών». Ανέ­ βηκε τό αίμα στό κεφάλι άπό τ ί λόγια ένός μεγαλόστο|ΐου καί βίαιου δημαγωγού66. ύπέρτατο ρυθμιστή τής ζω ή . θ έ ­ ληση τής μάζας είναι έκείνη πού έπιβεβαιώνεται μέ όργαν. Γιαυτό καί οί πρώτοι καί οί δεύτεροι ίχουν στόν ί ­ διο βαθμό τή διαίσθηση καί τή διαλεχτική ίκανότιττα ένός δεμένου μουλαριού. πού τ ί. από τήν ιστορική διαδικασία πού άρχίζει να πραγματοποι­ είται άδυσώ-ητα πέρα καί ένάντια σέ κάβε μεμονωμένη θέ­ ληση. δουλειά. έξωτερικές κ>. δταν κάβε άτομο ν:ώθει δεμένο μέ τούς συντρόφους του άπό τις λειτουργίες τ ή . ϊχασαν κάθε σημασία καί κάθε 171 . δικές τους λόξες στις φωνές τοΟ δρόμου. σ τί. καί τής παραγω γής κι δταν ή έργατική τάξη νιώθει τΙς παρορμήσεις τής ένυπάρχουσας ιστορικής άναγκαιότητας στόν είδικό κόσμο τής δραστηριότητας της. Ιστορική κι έπαναστατική θέληση. τρόπους π α ­ ραγω γής κι άνταλλαγής.κό καί μόνιμο τρόπο. προκαλοϋν τεχνητά οί ίδιοι μέ τ ί καπρίτσια τους. στήν έπίσημη άνοχή τής κατεστημένης έςουσίας.

ή διακυβέρ­ νησή της γίνεται στό έργοστάσιο καί στούς τόπους δου­ λειάς. τά βρίσκει παράλογα καί χαοτικά καί κατηγορεί τόν τάδε καί τό δείνα δτι τά έχουν προκαλέσει τεχν η τά . Κ αί στό βαθμό πού δέν κατάφερε άκόμη να δημιουρ­ 172 . άφοϋ τό καθεστώς τοϋ άνταγωνισμοϋ καταργήθηκε άπό τήν Ιμπεριαλιστική φάση τοϋ παγκόσμιου καπιταλισμοί) τό ’Εθνικό Κοινοβούλιο δέν Ιχει π ια καμιά ιστορική άποστολή. Τό διευθυντικό προσωπικό τών έργατικών οργανώσεων άγαναχτεΐ έναντίον τών γεγονότων πού συμβαί­ νουν. τών δμάδων καί των τάξεων πού είχαν γ ια σκοπό τό κέρδος. Ά λ λ ά δέν είναι μόνο οί θεσμοί τής άστικής τάξης πού Ιχουν παρακμάσει καί διαφθαρεΓ έπίσης καί οί θεσμοί τής έργατικής τάξης. πού έμφανίστηκαν στήν περίοδο άνάπτυξης τοΟ καπιταλισμού καί πού συσταθήκανε σαν άντίδραση τής έργατικής τάξης ώς πρός αύτή τήν άνάπτυξη. Τό Κοινοβούλιο ήταν δ οργα­ νισμός στά πλαίσια τοϋ όποιου συγκεφαλαιώνονταν οί άνώτερες πολιτικές σχέσεις πού καθορίζονταν άπό τόν Ανταγω­ νισμό τών άτόμων.καί ή έργατική τάξη δοκιμάζει νέους δρόμους γ ια νά βοεί Ιξω άπό τό συνδικάτο τό θεσμό τής δακυβέρνησής της καί τόν βρίσκει στό έργοστασιακό Συμβούλιο καί στό σύστημα των Συμβουλίων. χω ­ ρίς ιστορική ούσία καί χω ρίς ζωντανή πνοή. Τό κέντρο βάρους όλόκληρης -crjg κοι­ νωνίας μετατοπίστηκε σ’ Sva νέο πεδίο: έτσι οί θεσμοί άπομένουν μονάχα περίβλημα έξωτερικό. Ή άλήθεια δμως είναι δτι άκόμη καί στήν έργατική τάξη ή δια κυβέρνησή της γίνεται Ιξω άπό τό συνδικάτο. Ή άστική τάξη άσκεϊ τή διακυβέρνησή τΐ]ς_μέ τΙς τράπεζες καί τά μεγάλα καπιτα­ λιστικά κέντρα πού συγκεφαλαιώνουν τα συνδυασμένα κι ένοποιημένα συμφέροντα όλόκληρης τής τάξη ς: Ή πολιτική ν. καθαρές μορφές.υβέρνηση στηρίζεται κατευθείαν άπ’ αύτούς τούς συνασπι­ σμούς καί περιορίζει δλη της τή δραστηριότητα στήν Αστυ­ νόμευση καί στή διατήρηση τής τάξης στούς δρόμους καί στίς πλατείες.ωφέλιμη λειτουργία. έχουνε μπ εϊ κι αύτοί σέ κρίση καί δέν μπορούν π ιά νά διακυβερνήσουν τΙς μάζες. Ή άστική τάξη διαχειρίζεται τά ζω τικά της συμφέροντα Ιξω άπό τό κοινοβούλιο. Τώρα.

τότε ή μάζα δέχεται νά καθοδη­ γηθεί άπό αυτοσχέδιους άρχηγούς. άκόμη κι άν κάποιος <τολμήσει» νά Ισχυριστεί δτι ή βιομηχανική πρόοδος εγει καταργήσει τό Επάγγελμά του. Τό κόμ|ΐΛ ύλοποΐίί μέχρι σήμερα αύτό τό καθήκον στό Εσωτερι­ κό τής έργατικής τάξης. άτομα ικ ανά νά δόσουν μια συστηματική μορ­ φή σ’ αύτή τήν τρικυμία. Τ ό κόμμα Εξασφαλίζει σή­ μερα τήν άναγκαία Ελευθερία γ ιά νά ξαναβρεθεί ή Εργα­ 173 . 'Ο π ω ς πάντα συνέβη καί τώρα οί δμάδες τών άνθρώπων. ποιο είναι τό καθήκον τού πολιτικού κόμματος τών Εργατών στό τωρινός κίνημα καί ποιό είναι τό καθήκον τής Εργατικής πρωτοπορίας πού συγκροτεί τό Σοσιαλιστικό Κόμμα.γήσει Εναν δικό της ¿ργανισμό διακυβέρνησης καί στδ βαθ­ μό που λείπουν άπδ τούς κόλπους της άτομα Ικανά νά Εκφράσουν μέ καθαρότητα κι άκρίβεια τήν τρικυμία αίσθη¡ιάτων καί παθών πού συνταράζουν τήν κοινότητα τών Ερ­ γαζομένων. πού συνδέονται Επαγ­ γελματικά ¡ιέ τή διαφύλαξη αύτοΰ τού οίκοδομήματος. είναι Sva μοντέλο αύτοΰ πού θά είναι αδριο τό Εργατικό κράτος. κάθε p ip a καί περισσότερο. Εχει τό χρ έ­ ος νά Εξασφαλίσει τΙς προϋποθέσεις πού χρειάζονται γ ιά τήν άνάπτυξη τών θεσμών πού θά δημιουργήσει ή Εργαζόμενη μάζα προκειμένου νά διευθύνει τήν παραγω γή γ ιά δικό της δφελος καί γ ιά τήν Απευθείας αύτοκυβέρνησή της. τό Εργατικό κράτος. Φαίνεται ξεκάθαρα. άπό Εναν δποιοδήποτε άπό τούς τόσους άρ χηγίσ κους67 πού άλωνίζουν τούς δρό­ μους καί τις πλατείες σ’ άναζήτηση δυνατών συγκινήσεων και ωραίων έπαναστατικών περιπετειών. μέ συνέπεια δλο τό δικαιϊκό οικοδόμημα πού στηρίζονταν στόν παλιό χώρο νά διαλυθεί καί νά καταρευσει. νά α π ελ πίζο μαι σάν ήλίθιοι καί νά καταντούν γελοίοι κατά τρόπο άχρείο Εάν κάποιος «τολμήσει» άκόμη καί νά συζη­ τήσει τήν άναγκαιότητα τής Αποστολής τους. Οί οικονομικές σχέσεις τής καπιταλιστικής κοινωνίας καταστράφηκαν κι ή ¿ργάνωση του μηχανισμού παραγω γής κι άνταλλαγής Εχει πάθει μιά ριζική άλλαγή. Ή προλεταριακή δικτατορία.

ζόμενη μάζα άπό μόνη τη ς στήν ειδική αρμοδιότητα της. 174 . παpασJpμέvo άπό τό συνδικαλιστικό κύμα. τήν παραγω γή . Ή προλεταριακή ένότητα ύπάρχει έπειδή ύπάρχει ή καπιταλιστική ένότητα. Αύτός δ μεγάλος Αριθμός τών πολιτικών κομμάτων είναι άκριβώς τό μεγαλύτερο έμπόδιο (èàv δέν είναι κατά πάσα πιθανότητα καί τό μοναδικό) γ ια τήν προλεταριακή ένοτητα. Τό Απο­ δείχνει ή έπιδημική μορφή πού παίρνει κάθε τοπικό ή σω­ ματειακό κίνημα. Τ α συνδικάτα περνούν μια βαθειά κρίση μεταμόρφωσης καί καταφέρνουν να βγοϋν àr. Τό κόμμα διά μέσου τής έκπολιτιστικής καί Βιαφωτιστικής του δραστηριότητας βοηθάει τήν έργατική τάξη να άποχτήσει συνείδηση τής Ιστορικής της θέσης καί ταυτόχρονα τήν βοηθάει νά Βόσει Ικφραση συγκεκριμένη κι οργανική στα αισθήματα καί τα πάθη πού γεννιούνται άπό τις κατεπείγουσες άνάγκες πού φέρνουν στό φώς ο£ καινούρ­ γιες ύλικές συνθήκες δπαρξης τών άνθρώπων. Ή προλεταριακή ένότητα ύπάρχει ντεφάκτο. δυναμώνει δλοένα καί περισσότερο καί οί έργάτες βλέπουν σ’ αύτό δλοένα καί πιό καθαρά τό καλύτερο έργαλεΐο για τήν Απελευθέρωσή τους. πού στό συνδικάτο μεταφέ­ ρει Iv a τμήμα τού κόμματος καί πού μετατρέπει τό συνδι­ κάτο σ’ Sva χώρο πιό πλατείας συζήτησης τών προβλημά­ των πού τό Κόμμα Ιχ ε ι κιόλας συζητήσει. εΓτε ρεφορμιστές είναι αύτο'ι είτε έπαναστάτες: Τό πολιτικό κόμμα. Φαίνεται κα­ θαρά κάθε μέρα καί περισσότερο τό λάθος τών θεωρητικών καί πραχτικώ ν συνδικαλιστών. Ό συνδικαλισμός πέτυχε Sva μονάχα Αποτέλεσμα: νά πολλαπλασιάσει τα πολιτικά κόμματα τής έργατικής τάξης. άντί να εξαφανιστεί δπως θδπρεπε. ξεκαθαρίσει καί έπιλύσει.’ αύτήν μονάχα στό βαθμό πού υπάρχει μιά έργατική πρωτοπορία πού διαμορφώνεται στό Κόμμα. γ ιά τή «μια μονάχα μεγάλη ένωση» πού ωστόσο Ιχει στό πρόγραμμά του δ συνδικαλισμός. Είναι μια συνέπεια τής καινούργιας φάσης στήν δποία μπήκε τό σύστημα τών οικο­ νομικών καί πολιτικών σχέσεων τής Αστικής κοινωνίας.

είναι πού στάθηκαν πάντοτε έμπόδιο προκειμένου νά πραγματοποιηθεί ή ένότητα τοϋ Ι­ ταλικού προλεταριάτου .Δέν ύπάρχει ή τυπική ένότητα καί ή ένότητα οργάνωσης.πού μπαίνουν έπικεφαλής τών έργατικών οργανώσεων σάν τεχνικοί τής όργάνωσης καί σάν ει­ δικοί πού προτιμούν μιάν δρισμένη μέθοδο άγώνα άπό δποιαοήποτε άλλη. Ή προλεταριακή επανάσταση άπα ιτεΐ καταστάσεις καθαρές κι άκριβεϊς. αυτών τών στενών δμάδων καί συχνά μεμονωμένων άτόμων. Ή Ιστορική διαδικασία άνάπτυξης τοϋ καπιταλισμού δημιούργησε τις συνθήκες μέσα στις δποΐες ή ίδια ή μάζα μπορεΐ νά φτάσει. γιατί ή έργατική τάξη πρέπει νά εί­ ναι σέ θέση νά κρίνει γρήγορα καί άμεσα. Είναι ξεκάθαρο δτι ή άποτελεσματική έπίλυση αύτοΰ τοΰ προβλήματος μπορεϊ νά πραγματοποιηθεί μονάχα άπό τήν ίδια τή μάζα καί μονάχα διά μέσου τών έργοστα- 175 . μέ τις δικές της μεθόδους καί μέ τή δι­ κή της άμεση δράση. στήν ένότητα. Ικανέ νά έμφανιστοϋν πολι­ τικά κόμματα χω ρίς φυσιογνωμία. ίχουν ύποδουλώσει τις μάζες στις έπιμέρους πολιτικές τάσεις καί στά προγράμματα διαφόρων κλικών πού δέν μπορούν νά τά έλέγξουν οί μάζες. Στενές δμάδες άτόμων . άπαιτεί υπευθυνότη­ τες καλά καθορισμένες. έπειδή ύπάρχουν διάφορα πολιτικά κόμματα τοϋ προλετα­ ριάτου. Ή προλεταριακή έ­ νότητα πού δημιούργησαν οί ίδιοι οί έργάτες είναι μιά φά­ ση άνώτερη άπό τή φάση τής ντεφάκτο ένότητας: είναι ή φάση όπου οί έργάτες άποδείχνουν δτι Ιχουν άποχτήσει συνείδηση τής ένότητάς τους καί ζητούν νά προσλάβει αύτή μιά συγκεκριμένη Ικφραση καί νά έπικυρωθεΐ. Ά π δ αυτή τήν άποψη τό πρόβλημα τής προλεταριακής ένότητας πρ ίπει να άπασχολήσει δλους τούς συνειδητούς επαναστάτες γ ια τις τεράστιες δυσκολίες πού τό προλετα­ ριάτο Οά πρέπει νά άντιμετωπίσει γ ιά νά πραγματοποιήσει τήν ιστορική του άποστολή. Ό συνδικαλισμός. πολιτικά κόμματα άσαφή. Ή έργατική πρωτοπορία πού είναι όργανωμένη στο Σο­ σιαλιστικό Κόμμα πρέπει νά άναλάβει νά έπιλύσει αύτδ τδ πρόβλημα. ρεφορμιστικός ή έπανχστατικός. Τ ά συμ­ φέροντα αύτών τών κλικών.

ή έξουσία νά διευθύνουν τά κινήματα κι ή έξουσία νά δδηγοϋν τή μάζα στή νίκη ένάντια στό κεφάλαιο. Ή μάζα δέν έχει τίποτα νά χάσει. 39). άλλα ύπάρχει μονάχα μια: ή μέ­ θοδο. «Α' “Ορντινε Νονόβο». δηλαδή τόσο υλικά συμφέροντα ίσο καί ειδικά συμφέροντα πολιτικής έξουσίας πάνω στις μάζες.κι έφόσον θά πειστεί αυτή ή μάζα δτι ot τεχνικοί τή . πρέπει νά " ερ ίσ ει στά χέρια τών δργανισμών πού άντιπροσωπεύουν τήν ίδια τή μάζα. της. ('Ανυπόγραφο. πού μπο­ ρούν νά άνακληθούν άνα πάσα στιγμή. "Ολη ή πολιτική έξουσία τής μά­ ζ α . I.ν'ΰ στό βαθμό πού άνήκουν στό Σοσιαλιστικό Κόμμα πέρα από τ ί. άρ.σιακών Συμβουλίων. άκριβώς έπειδή εί­ ναι τεχνικοί καί ειδικοί. πρέπει νά περιοριστούν. έλέγχονται κι άπό τό κόμμα πού άκολουθεϊ μιά πειθαρχία καθορισμένη άπό τά συνέδρια. ¿αν δέν μπορούν να είναι άνα­ κλητοί κι άντικαταστατοί. καθαρά διαχειριστικές καί δέν πρέπει νά έχουν καμιά πολιτική έξουσία. τ. σέ λειτουργίε. Γιαυτό μονάχα αύτή μπορεϊ νά άναπτύξει τήν άναγκαία δραστηριότητα γ ιά νά φτάσει σ’ αύτόν τόν έπαναστατικό στόχο. roù μπορεϊ να πραγματοποιήσει ή ίδια ή μάζα μέ τού. άπό άντιπροσώπου. δέν μπορούν να είναι άνακλητοί άντικαταστατοί. εφόσον θά συνηθίσει μέ τήν πραχτική τών Συμ­ βουλίων νά σκέφτεται δτι δέν ύπάρχουν διαφορετικές μέ­ θοδε. συνδικαλιστικές όργανώσεις. Τ ήν προλεταριακή ένότητα έμπσδίζουν οί όπορτουνιστές κάθε είδους πού υπερασπίζουν έγκαθιδρυμένα συμφέροντα κλειστών κύκλων. . δπου συμμετέχει ή έπαναστατική πρωτοπορία δλου τού έθνους. αν ένοποιηθεϊ. ένώ μπορεϊ νά κερδίσει τά πάντα. στην ταξική πάλη. ’Αλλά. πού μπορούν νά άνακληθούν άνα πάσα στιγμή.. στά χέρια τού Συμβουλίου καί τού συ­ στήματος τών Συμβουλίων πού είναι ύπεύθυνα άπέναντι στή μάζα καί συγκροτούνται άπό Αντιπροσώπου. 28 Φλεβάρη ■6 Μάρτη 1920. Ή μάζα δέ θά άφεθεϊ πια νά γοητευ­ τεί άπό τις βαυκαλιστικές ύποσχέσεις τών συνδικαλιστών ηγετών. δργάνωσης. άνθρώπους τής έμπιστοσύνη.

δηλαδή νά προετοιμάσει στρατό καί Ενοπλες δυνάμεις πού ν χ είναι μέ τό δπλο στό χέρ ι. Αύτό τό πρόβλημα συσχετισμού δυνάμεων θά βρει τή λύση του στή διαδικασία τής έπαναστατικής άνάπτυξης. ά π’ αύτό έπιζεί σήμερα μονάχα μια λειτουργία: ή λειτουργία τής άμυνας.ΤΟ Π ΡΟΒΛ ΗΜ Α Τ Η Σ ΔΤΝΑΜ Η Σ Λυτή "ή στιγμή ύπάρχουν δυό έξουσίες στήν ’Ιταλ ία: Ή έξουσίχ τοϋ άστικοϋ κράτους καί ή έξουσία τής έργατι-/. Ό Ιταλικός καπιταλισμός Εχει τΙς πιό βαθειές του ρίζες καί τΙς βάσεις 177 12 . στήν άγωνία τών καπιταλιστών καί στό άδιάκοπο καί μανιασμένο γάβγισμα τών μαντρόσκυλων πού φυλ&νε τά χρηματοκιβώτια. "Οσον άφορα τό άστικό κράτος. στό φόβο τών κυβερνώντων. Ή έξουσία τής Εργατικής τάξης γιγαντώ ­ νεται άπό μέρα σέ μέρα καί υπάρχει στίς άπεργίες. ή πάλη άνάμεσα σ’ αυτές τΙς δυό έξουσίες βα­ σίζεται στήν Ενοπλη κι δργανωμένη δύναμη. ή άκόμη κι άπό σήμερα. Ή δεύτερη τείνει νά έκμηδενίσει προοδευτικά τήν πρώ τη.ής τχξης. στίς δια­ δηλώσεις. δν χρειαζόταν* γ ι’ αύτό μονάχα δ έπαναστχτικός Ενθου­ σιασμός τοϋ προλεταριάτου καί ή πλειοψηφία τοϋ πληθυ­ σμού νά βρίσκεται μέ τό μέρος του. Τό άστικό κρά­ τος έπιζεί μόνο καί μόνο γ ια τί Εχει στήν διάθεσή του Ενα κέντρο συντονισμού τής στρατιωτικής δύναμης καί τήν Ε­ λευθερία τής πρωτοβουλίας: Ετσι είναι σέ θέση νά κατευθύ­ νει τά στρχτεύματά του καί να τά συγκεντρώνει ταχύτατα ένάντια στίς έπαναστατικές έστίες γ ιά νά τΙς καταπνίγει ά­ μεσα μέσα σέ ποτάμια αίματος. 'Η έ­ ξουσία τής έργατικής τάξης θα μποροΟσε αδριο. να ένσαρκωθεϊ σ’ Ενα σύστημα Συμβουλίων. Σήμερα. Ετοιμες νά χτυπήσουν μόλις δ άντίπαλος θά τείνει νά πάρει μ ιά συγκεκριμένη μορφή καί νά Ενσαρκωθεί σέ θεσμούς πού θά άρχίζουν νά άσκοϋν τή νέα έςουσίχ. στίς σπασμωδικές κινήσεις τών κυβερνητικών λειτουργών. Κάθε μέρα καινούργια στρώματα τοϋ έργαζόμενου πληθυ­ σμού Ερχονται νά πάρουν μέρος στό γενικό κίνημα τής Εθνι­ κής καί διεθνοϋς προλεταριακής έπανάστασης.

ίδιες συνθήκες δουλειάς μέ τόν έργάτη. σάν πρόβλημα έξίσωσης τών συνθηκών τής άγροτικής έργασίας μέ τΙς συνθήκες τής βιομηχανικής έργασίας. Αντίθετα δ βασικός παράγοντας τής προεπαναστατικής περιόδου θά εί­ ναι οί |ΐάζες τών Αγροτών. Κ α­ νένας στρατός δέν είναι Ικανός νά καταπνίξει τήν έξέγερση στήν δπαιθρο: τά συντάγματα. δπως Ακριβώς λύνεται καί πάει νά λυθεί Από τό Ρώσικο έργατικό κράτος.τής ήγεμονίας του στή βόρεια ’Ιταλία. τά μυδράλια καί τά φλογοβόλα. καταντούν γελοία μέσα στήν άπεραντωσύνη τών κάμπων' τά κανόνια. πού φαίνονται Ανίκητα δταν τά βλέπουμε συμπαγή μέσα στούς δρόμους μιας πόλης. Ή τάξη τών βιομηχανικών έργατών θά βρεθεί άντιμέτωπη μέ αύτό τό τεράστιο πρόβλημα πού δημιούργησε δ πόλεμος: δηλαδή μέ τό πρόβλημα πώ ς θά καταφέρει νά δημιουργήσει Ιναν κρατικό όργανισμό πού νά διαθέτει τά μέσα νά έβιομηχανίσει τή γεω ργία καί νά πετύχει νά φέρει τόν αγρότη στί. θά έπιλυθεΐ Από τούς βιομηχανικούς έργάτες τής πόλης πού θά γίνουν ή κύρια δύναμη τής κομμουνιστικής έπανάστασης. πού βρίσκονται συγκεντρωμένοι στις βιομηχανικές πόλεις. γ ιά νά γίνει δυ­ νατό νά Ανταλλάσσεται μιά ώρα άγροτικής δουλειάς |ΐε μιά ώρα βιομηχανικής δουλειάς καί γ ιά νά μήν έκμηδενίζεται τό προλεταριάτο άπό τήν δπαιθρο κατά τήν Ανταλλαγή έμπορευμάτων πού Ιχουν παραχθεΐ σέ συνθήκες έργασίας δλότελα διαφορετικές Ανάμεσά τους. πού οί καπιταλιστές βιομήχανοι είναι Ανίκανοι νά έπιλύσουν. καταστρέφοντας τή στρατιωτική του δύναμη. στα βιομηχανικά κέντρα τής βόρειας ’Ιταλίας. ’Εάν οί έργάτες. καί πού αν δέν έπιλυθεΐ θά συντρίψει τό Αστικό κράτος. Δηλαδή. πρόκειται ν’ Αποτελέσουν τό βασικό παράγοντα τής κομμουνιστικής έπανάστασης. θά μπορέσει νά λυθεί μονάχα Από τούς έργάτες κι άπό τό έργατικό κράτος στήν Ιτ α λ ία . θά Ιχ ε ι τό κύριο θέατρό της στό Βορρά. Τ ά κινήματα τών άγροτικΛν μαζών θά καταστρέψουν δριστικά τήν έξουσϊα τοΰ άστικοϋ κράτους. Αύτό τό πρόβλημα. πού θά θερί­ ζανε τά πλήθη τών έργατών στούς κλειστούς δρόμους καί 178 . Ή κομμουνιστική έπ ανάσταση. πού στήν ’Ιταλία παρουσιάζεται σάν έπανάσταση τής βιομη­ χα ν ικ ές τεχνικής.

Ή έργατική τάξη όφείλει νά είναι σέ έπιφυλακή. πρέπει νά προετοιμαστεί γ ιά μιά διαρκή νίκη. Τό άστικό κράτος θά χαιρότανε πολύ άν μποροΟσε νά άπομακρύνει τίς στρατιές του τών μισθοφό­ ρων άπό τις πόλεις καί νά τίς στείλει ένάντια στούς άγρό( 179 .στις πλατείες. μ!έ τήν έθελοντική συμμετοχή της στήν έπανάσταση. πού θά γίνουν οί μοχλοί τής έπανάστασΎ)ς. ή άριστερά πτέρυγα τοϋ Λαϊκού Κόμματος παίρνει έξτρεμιστικές κι επαναστατικές θέσεις. άρκεΐ μιά έσωτερική έ πιτρ ο πή 70 νά μετακινήσει λίγο τούς δείχτες ένός ρολογιού στό έργοστάσίο γ ιά νά μετακι­ νηθούν έκατοντάδες άντρες τής Β ασιλικής Φ ρουράς71 καί καραμπινώρο1. δ προλεταριακός κριτικός νοϋς κι ή έμπιστοσύνη στις δικές της δυνάμεις καί στό μέλλον της. γ ιά μιά νίκη γ ιά πάντα. Τ ό άστικό κράτος νιώθει τόν κίνδυνο καί θά ήθελε νά έκβιάσει τά γεγονότα στις βιομηχανικές πόλεις. είναι δλότελα άνεπαρκή μέσα στήν άπεραντωσύνη τών άνοιχτών δριζόντων. Αύτή είναι δ θεματοφύλακας τού μέλλοντος. πρέπει να κρατήσει γερά τήν πειθαρχία ατά έπαναστατικά χαρακώ­ ματα. Ά π ό τήν Ά πο υ λ ία μέχρι τή Νοβάρα κι άπό τή Νοβάρα μέχρι τήν Μπρέσια καί τό Μ πέργκαμο64 οί αγροτικές μάζες βγαίνουν άπό τή νάρκη τους καί άρχίζουν μια μεγαλειώδη δραστηριότητα. Ή έργατι­ κή τάξη θά θριαμβέψει τελικά. μιά πειθαρχία πού ή ούσία της είναι ή υπομονή. Γιαυ­ τό. καί νά άπειλοϋν μέ τή συντέλεια τού κόσμου. Τ ό άστικό κράτος νιώθει τόν κίνδυνο πού κρέμεται πά­ νω άπό τό κεφάλι του μέ τό πέρασμα τής υπαίθρου στήν έπανάσταση. στα κα­ θαρά κομμουνιστικά κέντρα. εί­ ναι ή ζωντανή κινητήρια δύναμη τής ιστορίας. Τό έπαναστατικό προτσές άναπτύσσεται άδυσώπητα καταστρέφοντας τό άστικό κράτος καί έκμηδενίζοντας τήν καπιταλιστική έξουσία. Ή έργατική τάξη. Δέν πρέπει νά δόσει τήν άφορμή νά τήν βγάλουν ?ξω άπό τό πα ιχνίδι γ ιά πολύ καιρό. πού θά τής δόσουν ψυχή καί σκοπό καί πού θά άνασυγκροτήσουν άπό τα έρείπια μιά νέα κοινωνία. Τό Λαϊκό Κ ό μ μ α 69 σειέ­ ται ώς τά θεμέλια του μ’ αύτές τΙς γιγάντιες συγκρούσεις: κάτω άπό τήν πίεση τών φτωχών χωρικών πού άγωνίζονται κάτω άπό τίς σημαίες του.

τών πολυβολιστών.πυροβολητών. Ή Βουλή όφείλει νά ζητήσει τό λόγο άπό τήν κυβέρνηση γ ι αύτή της τή δραστηριότητα. του­ λάχιστον γ ιά νά τήν έξαναγκάσει νά άποκαλύψει τις προ­ θέσεις της καί γ ιά νά δείξει στό φώς τής μέρας πώ ς λει­ τουργεί ή άστική δικτατορία πού άδιαφορεΐ γ ιά τις βασι­ κές συνταγματικές άρχές καί πού κατευθύνει δλόκληρο τό 180 . οί στρατιώτες μετατίθενται άπό τά συντάγματά τους στις λεγεώνες τών καραμπινιέρων. Ή Ρώσικη έργατική τάξη ήξερε νά περιμένει άπό τόν ’Ιούλη αέχρι τό Νοέμβρη τοδ 1917. Σχηματίστηκαν έτσι τά σώματα τών καραμπινιέρων . Ή κανονική άνάπτυξή τής έπανάστασης θά λύσει σέ μεγάλο βαθμό τό πρόβλημα τής ένοπλης δύναμης καί τής έπικράτησης τής έργατικής τάξης πάνω. στήν άστική κρα­ τική έξουσία. Μέσα σ’ αύτούς τούς μήνες οί Ρώσοι άγρότες καταφέρανε νά άναστατώσουν τό κράτος τοδ Κερένσκι καί τότε οί έργάτες έξαπολύσανε τήν έπίθεσή τους στήν έξουσία καί τήν πήρανε στά δυνατά τους χέρια. Ή έργατική τάξη εί­ ναι τό πιό μορφωμένο πολιτικά τμήμα όλόκληρου τού έργαζόμενου λαοϋ. Ή Βουλή δμως δέν νοιάζεται γ ι’ αύτή τή δραστη­ ριότητα τής κυβέρνησης πού είναι έξω άπό τά δρια τής έξουσίας της. τοδ Σοσια­ λιστικού Κόμματος. άφοΰ πρώ τα θά είχε τ σ α κ ίδ ι τούς έργάτες κι Ετσι θά είχε έξασφαλίσει τα μετόπισθέν του. καθώς κι άπό τά δρια τοδ Συντάγματος. Π ρέπει νά άντιμετωπίσει τό πρόβλημα τής δύναμης καί νά καταλάβει δτι μπορεΐ νά τό έπ ιλ ώ ε ι κατά ένα μεγάλο μέρος μέ τή δράση τής μάζας τών άγρο­ τών. ’Αλλά ένα μέρος αύτοδ τοδ προβλήματος πρέπει νά τό λύσει ή γενική πολιτική δραστηριότητα τοδ προλεταριάτου καί τοδ πολιτικού του κόμματος. διατηρώντας ταυτόχρονα δ καθένας τήν ειδικότητά του. άν δχι γ ιά τίποτα άλλο. τών καραμπινιέρωγ όλμιστών.τες. φλογοβολιστών. τού μηχανικού καί τά λοιπά. Τό άστικό κράτος προσπαθεί νά μετα­ τρέψει τόν έθνικό στρατό σέ μισθοφορικό στρατό: Σύμφωνα μέ ένα λεπτομερειακά καταστρωμένο σχέδιο.

(Άνοχόγραφο. ΧΧΓΤ. ψ. τόν πιό θρασύ κι έπίμονο άπό τούς Ιταλούς καπετά­ νιους τής βιομηχανίας. έναν «ήρωα» τοϋ σύγχρονου κα πι­ ταλισμού. τά οικονομικά της μέσα σ’ άμυνα ένάντια στήν πλειοψηφία Ισχυρίζεται πώ ς είναι δ υπέρ­ υπέρτατη έξουσία. ΤΟ ΤΕΛΟΣ Μ ΙΑΣ ΕΞ Ο Τ ΣΙΑΣ72 Τ α έργοστάσια Φ ίατ . Πεδεμοντέζιχη Ιχδοση. 181 . Π ρόκειται γ ιά ένα γιγάντιο βιομηχανικό μηχανισμό πού Αντιστοιχεί σ’ Ινα μικρό καπιταλιστικό κράτος καί πού είναι πραγματικά Ινα μικρό καπιταλιστικό καί ιμπεριαλιστικό κράτος έπειδή έπιβάλλει τούς νόμους του στή μηχανουργική βιομηχανία τοϋ Τουρίνου καί έπειδή τείνει μέ τήν έξαιρετική παραγω γικότητά του νά καταργήσει κα ί νά άποροφήσει δλους τούς άνταγωνιστές του. 74). ατό α'Αβάντι». 26 Μάρτη 1920. 01 δεκαπέντε χιλιάδες έργαζόμενοι τών έργοστασίων τής Φ ίατ .Κέντρο κερδίζουν τό καθημε­ ρινό ψωμί γ ιά έναν έργατικό πληθυσμό πάνω άπό έξήντα χιλιάδες ά>&ρώπινα πλάσματα. Π ρόκειται γ ια ενα μικρό Απολυταρχικό κρά­ τος πού έχει γ ιά ήγεμόνα του τόν Αξιότιμο Τ ζιοβάνι Ά νιέλι.Κέντρο συγκεντρώνουν στα σαρανταδυό τους τμήματα έναν δγκο γύρω στίς δεκαπέντε χ ι­ λιάδες έργαζόμενους.διοικητικό μηχανισμό καί ένα μονάχα σκοπό: Στήν τοϋ πληθυσμού τής όποίας τατος Αντιπρόσωπος καί ή δλα. άρ.

στό βαθ­ μό πού ή τράπεζα κατάφερνε νά πετύχει τούς στόχους της. Τ ό ’Εμπορο . πού πρέπει νά έξασφαλίσουν τό κα­ θημερινό ψωμι γ ιά τόσες καί τόσες δεκάδες χιλιάδες έργατικοΰ πληθυσμού. Ή διαδικασία καπιταλιστικής συγκέν­ τρωσης άχρηστεύει τό μεγάλο ήγέτη τής βιομηχανίας. άπλωσε άπληστα τά χέρια της πάνω στή Φίατ. Ό καπιταλισμός μεταβλήθηκε σέ πλουτοκρα­ τία . έςαιτίας τών πολυάριθμων προ­ βλημάτων πού γεννά ή συγκέντρωση τόσων κχΐ τόσων χ ι­ λιάδων έργαζομένων. Ά λ λ α μέσχ σέ λίγους μήνες ή κχπιταλιστική όργάνωση (ή καταστροφή) Ικανέ πολλά βήματα πρός τά έμπρός: Ή άνσαλντιανή πλουτοκρατία τής σιδερουργίας 73 ξαναεπιτέθηκε κι αύτή τή φορά κχτάφερε νά περάσει πάνω άπό τό κου­ φάρι τού ήγέτη τής βιομηχανίας. Π ριν άπό μερικούς μήνες ή τράπεζα. δλότελχ άναντικατάστατος καί τά καθήκοντά του 'δ ς ιζ χ ^ σ τ ό καπιταλιστικό σύστημα δεκάδες έκατομύρια. βάρος πού τελικά θα φορτωθεί στή Φ ίατ μέχρι πού νά τήν έκμηδενίσουν. γ ια να κάνει σμπαράλια τούς άντιπάλους του καί γ ια νά παραμείνει δ άοιχφιλονίκητος «ήγεμόνας» έκεΐ.Π ιστωτικό Τραπεζικό Τραστ . Ό καπιταλισμός άρχισε νά καταργεί τόν άξιάτιμο Τζιοβάνι Ά ν ιέλι. έγινε μεγάλη τράπεζα. δί­ νει ένιαία συνείδηση στήν έργατική μάζα. ΠρΙν άπό μερικούς μήνες δμως δ άξιότιμος κύριος Ά ν ιέ λ ι ήταν άκόμη ένας «ήρωας» ήταν άκόμη ένας μεγάλος ήγέτης τής βιο­ μηχανίας. Σ ’ αύτό έκλέγει άμεσα τούς άντιπροσώπους 182 . νεκρώνει τήν έξουσία του ατομικού καπιταλιστή καί προωθεί τήν έξουσία τής Ιργατικής τάξης Ή έργατική μάζα όργανώνεται μέσα στό έργοστάσιο.(trust) τής ’Ιταλίας άγόρασε μετοχές του Άνσάλντο άξίας τριακοσίων έκατομυρίων. Τ ά εργοστάσια τής Φίατ .Ό καπιταλισμός δμως Ικμηδενίζει τούς «ήρωές» του.Κέντρο είναι ένα κράτος πού δύσκολα κυβερνιέται πιά. Π ριν άπό μερικούς μήνες δμως ήταν άρκετό δ άξιότιμος κύριος Ά ν ιέλι νά δημοσιέψει στίς έφημερίδες τήν πληρο­ φορία δτι παραιτεϊται άπό τή διεύθυνση τής Φ ίατ.

Ή διαδικασία άνάπτυξής τής κομ­ ο υ νισ τικ ή ς έπανάστασης δημιουργεί τό Εργοστασιακό Συμ­ βούλιο. πού είναι σεμνοί. Ά ν ιέ λ ι δέν μπορεϊ π ιά νά κυβερ­ νά αύτοκρατορικά τή μάζα. πού έπιβάλλετα: για λογαριασμό τους καί πού μοιάζει μέ τό δά­ χτυλό τους. μηχανές. Ά ν ιέλι προσβάλλει τήν έργατική κυβέρνηση καί σε £να τέταρτο τής ώρας δεκαπέντε χιλιάδες έργάτες στα­ ματούν τή δουλειά τους. διά μέσου τής πειθαρχημένης καί συνειδητής δουλειάς τής έργατική ς τάξης. Ιτοιμο νά φοβερίσει καί νά συμβουλέψει. ('Ανυπόγραφο. συγκεντρώνονται σέ δυό μεγαλει­ ώδεις συνελεύσεις μέσα στό έργοστάσιο καί πετυχαίνουν τήν άνάκληση τής προσβολής. άλλά ϊχ ε ι άποχτήσει μορφή. άρ. έπίμονοι καί θαραλέοι καί πού νιώ­ θουν δυνατοί έπειδή ξέρουν άκριβώς δτι είναι ή όργανωμένη συνείδηση τής μάζας. Ή διαδικασία διάλυσης τού καπιταλισμού καταργεί τόν ηγέτη τής βιομηχανίας. 183 . 27 Μάρτη 1920. κοινωνίας καί να καταργήσει κάθε μορφή κράτους. Ό άξιότιμος κ. έπειδή αύτή δέν είναι πιά Ινα χαοτικό άθροισμα μεμονωμένων άτόμων. γύρω άπό αύτή τήν άπράσωπο-οιημένη -. ένότητα καί συν­ είδηση πού δουλεύει καί μιλάει γ ιά λογαριασμό τους. άφού διά μέσου τής διάρθρωσης τών έπιτρόπων έρχονται συνέχεια σέ έπαφή μέ δλη τή μά­ ζα καί δέχονται και τούς πιό άσθενικούς καί άσαφεϊς παλ­ μούς της. 1. «Λ’ ’Ό ρντινε Νονόβο». μέ τρόπο πού άποδείχνει τή ζω τικότητά του καί τή γραμμή άνάπτυξής του. Ε κ ε ίν η τή στιγμή ζε ΐ κα­ νείς ϊντονα καί δυνατά τή γέννηση τοϋ πρώτου Ε ργοστα­ σιακού Συμβουλίου στήν Ι τ α λ ία . πού όφείλει νά πάρει τή θέση τοϋ «ήρωα» τής βιο­ μηχανικής έξουσίας καί πού όφείλει. 42). να άνανεώσει τή δομή τή . Ό άξιότιμος κ.»νείδηση τών Εξι συντρόφων τους στή δου­ λειά. συμπτωματικά συγ­ κεντρωμένων καί συμπτωματικά σκορπισμένων γύρω άπό τ ι. άποχτα μ : ί κυβέρνηση (τήν έκτελεστική έπιτροπή τοΟ Συμβου­ λίου) καί σ\>σπειρώνεται μέ πειθαρχία κι Ιμπκττοσύνη γύρω απ’ αύτή τήν κυβέρνησή της. τό Συμβούλιο τών έπιτρόπων τών τμημάτων.της.

τότε πρέπει νά κρίνουμε καί νά Αποφασίζουμε μέ τήν πιό μεγάλη ψυχραιμία. Οί άγώνες τών κοινωνικών κατη­ γοριών έπεκτείνονται καί γίνονται πιό Ιντονοι. Ποτέ δέν Εγινε τόσο φανερό δσο σήμερα ποιά πρέπει πραγματικά νά είναι ή συμμετοχή τής τάξης στή δράση: δηλαδή ή προ­ σπάθεια νά κυριαρχήσουμε στήν πραγματικότητα. δλα νά κινδυνέψουν καί δλα νά χαθοϋν. Τ ά συμπτώματα είναι κατά Ενα μέρος γνωστά σέ δλους: μεταλλουργοί. κι άπαντάει δπως πρέπει γ ιά μιά σοσιαλιστική πόλη. ράφτες. έργαζόμενοι στό κρά­ τος. Τό Τουρίνο άπαντάει κατά κάποιο τρόπο μέ τά προ­ σκλητήρια γ ιά τήν πα ραγω γή . δηλαδή συνολικά ένενήντα χιλιάδες έργάτες μένουν ά­ νεργοι. Κ αί ή κατάσταση γίνεται κρίσιμη. νέες μάχες Αρχίζουν πού Απαιτοϋν μια ταχτική διαφορετική άπό τή συνηθισμένη καί πού διεξάγονται σέ νέες βάσεις καί γ ια τις όποιες ή Εκβασή τους Ακόμη δέν είναι φανερή.ΤΟ ΤΡΙΝ Ο ΚΑΙ ΙΤ Α Λ ΙΑ Τ ό προλεταριακό Τουρίνο ζεϊ αύτές τις μέρες τήν Εβδο­ μάδα τών παθών του. έντείνοντας τόν άγώνα τών παραγω γώ ν γ ιά τήν απελευθέρωσή τους. Ά π ό τή μιά πλευρά ή συνείδηση τοΰ δίκαιου παραμένει φωτεινή κι ακέραιη άπό τήν άλλη πλευρά πάλι δυναμώνει ή Απόφαση γ ιά άντίσταση. σέ μιά στιγμή δπου τά πάντα μπορεΐ νά συμβοΰν στό πα ι­ χν ίδι. τσαγκάρηδες. Ό έργάτης νιώθει μέ τρόπο πε­ ρισσότερο ή λιγότερο καθαρό δτι ζεϊ σέ μιά στιγμή πού γιά τήν ιστορία τής τάξης του μπορεΐ νά σταθεί Αποφασιστική. Τέτοια τή νιώθει δ κάθε έργάτης. Κ ατά συνέπεια ποτέ δπως σήμερα δέν ήταν άναγκαΐο Ενα πράγμ α: νά μή βάλουμε παρωπίδες στά μάτια μας καί νά προσδιορίσουμε τήν πραγματικότητα μέ μάτια άνοιχτά καί μυαλά άπαλλαγμένα άπό προκαταλή­ ψεις. ή Ενταση κάθε θέλησης καί ή άγω νία κάθε συνείδησης. Κ ι άπό τις ένε­ νήντα. οί πενήντα χιλιάδες Αγωνίζονται άνοιχτά γ ι’ αύτό 184 . "Οταν δλα γ ιά δλα βρίσκονται μπροστά σέ κίνδυνο. καί νά μήν ΑφεθοΟμε νά συμπαρασυρθοΟμε άπό ενα μηχανκηιό πού λειτουργεί Εξω άπό έμας.

έάν χρειαζόταν άκόμη κάτι τέτοιο.τό σκοπό. είναι πάλη θέλησης ένάντια σέ θέληση. στό λόφο έχουν παραταχθεί οί πυροβολαρχίες. πού ενσαρ­ κώνεται σέ £να πρόγραμμα δράσης καί πού έχει βρει σ’ αύτό μιά σταθερή βάση. δέν είναι π ιά Ινα άβέΰαιο δνειρο πού χρειάζε­ ται v i άγωνιστεΐ κανείς άνάμεσά τους γ ιά να τδ έξηγήσει σ’ αύτούς τούς ίδιους καί γ ια να τούς τδ παρουσιάσει μέ χειροπιαστό τρόπο. τόν προετοιμάζουν πριν κι άπδ αύτήν οί βιομήχανοι. είναι πρόγραμμα πού έφαρμόζεται μέ συνεχή δράση καί καθο­ δηγεί στήν καθημερινή δουλειά. Ά πο τελ εϊ μάλιστα σύμπτωμα αύτοϋ του γεγονότος δτι οί βιομήχανοι. Εύχαριστοϋμε γ ι’ αύτό τδ γεγονός τούς κυρίους κυρίου. κον­ τά στα σταυροδρόμια καί τά έργοστάσια. ποιοι είναι οί δροι τοϋ συσχετισμού τών δυνάμεων. έάν κάποιος ά­ κόμη άπό τούς έργάτες μας μπορούσε νά θεωρεί νόμιμο τδν περιορισμό τού έπαναστατικού δρίζοντα ή έκεϊνο τής έξέγερσης στδ έργοστάσιο ή στήν πόλη. Έ ά ν υπήρχε άκόμη κά­ ποιος άνάμεσά μας πού έτρεφε αύταπάτες. στά πιδ φημισμένα προάστια είναι δτοιμοι γ ιά τήν έπανάσταση. άλλά είναι κάτι συγκεκριμένο. στήν δπαιθρο περιμένουν οί ένισχύσε’. πάνω στις γέφυρες. δύναμης ένάντια σέ δύναμη. Τ ά μυδράλια βρίσκονται κρυμμένα σέ ιδιωτικά σπίτια. Καί σήμερα τδ Τουρίνο είναι μιά πόλη — φρούριο: μιλούν γ ια πενήντα χιλιάδες στρατιώτες. Ένμέρει ναι. Κ αί ένάντια στδ πνεύμα αύτό πρέ­ πει να προετοιμαστεί σήμερα δ στρατός.ς καί στήν πόλη τά τεθωρακισμένα. παραμερίζοντας τήν τοπική πολιτική έξουσία. Π ρο­ φανώς. σ’ αύτούς ήταν σαφής ή πρόθεση νά έπιτεθοΰν. έάν κάποιος δυσκολεύ­ 185 . ’Ανήκει στά έργοστασιακά Συμ­ βούλια ή τιμή αύτής τής νέας κατάστασης. άπευθύνθηκαν κατευθείαν στήν κεντρική κυβέρνηση ζητώντας νά τούς ύπερασπίσει. Αύτές οί πενήντα χιλιάδες είναι έργάτες γ ια τούς όποιους αυτός δ σκοπός δέν είναι πιά μιά κουβέντα χ ω ­ ρίς νόημα. Τ δν προετοιμάζει ή κυβέρνηση. βιομήχανους. τούς εύχαριστοϋμε πού κάνανε φανερό σέ δλους. ένμέρει δμως είναι ή ίδια ή έπαναστατική κι άγωνιττική παράδοση τής πόλης πού ξαναζεί μέ νέα μορφή. Ή πάλη γίνεται γ ιά τήν πραγματοποίηση.

εάν δχι τό γεγονός δτι άρχισε νά γίνεται φανερό δτι θά δοθεί ή καλύτερα άρχισε νά δίνεται ή μ άχη τοπικά ϊ-άνω σέ Ινα ζήτημα τοΰ όποιου είναι τέτοιες ¿1 διαστάσεις ώστε να Ιπιβάλουν νά άναζητηθεί ή δράση όλόκληρου τοΰ προλεταριάτου τής ’Ιταλίας. Αλλά πρέπει νά όδηγήοΐ'. γ ιά νά σφυρηλατήσουμε τή θέ­ ληση μας. Κ ι αύτό νά τό χρησιμοποιήσουμε γ ιά νά ξεκαθαρίσουμε τό στόχο. γ ιά νά δοΰμε αν θα νικήσουμε ή θά νικηθοΰμε αδριο. Στήν πόλη μας. ’Εξαιτίας τής έργοστασιακής πειθαρχίας ή έξουσία τοϋ Κράτους Αγωνίζεται. σέ μια διάχυση δυνάμεων καί σέ μιά γενική ρήξη τής διαδικασίας Ανάπτυξης τών στοιχείων έκείνων πού δλα μαζί πρέπει νά συγκλίνουν σέ μιά κοινή δουλειά. σ’ αύτούς τούς τελευταίους μήνες. ΙΙρόκειται λοιπόν γ ιά γενικό πρόβλημα. άλλά σ’ όλόκληρη τήν ’Ιταλία καί σ’ όλόκληρο τόν κόσμο. Σήμερα είναι άναγκαϊος Ινας ίλ εγχο ς τής συνείδησης. 'Ο Αγώνας δέν διεξάγεται μονάχα στό Τουρίνο. Κ αί ή διέξοδος αυτή δέν πρέπει να είναι γ ιά τήν ώρα μιά τοπική ρήξη. Ιχ ει συγκεντρωθεί καί συσωρευτεί ένα τέτοιο σύνολο ίπαναστατικών ένεργειών. έπικίνδυνη καί μοιραία Ισως. Ακόμη καί ή άπογοήτευση. σέ μιά πιό έντατική δουλειά προετοιμασίας σέ δλη τή χώ ρα. Σήμερα βρισκόμαστε πρόσωπο μέ πρόσωπο μέ τήν πραγματικότητα. Ιστω κιάν άποχτήθηκε μέ πολλές θυσίες καί μέ φανερές έλλείψεις. Απαιτώντας μιά διέξοδο. ’Αλλά κι ίτσι πάλι κάτι θά μείνει. Στό Τουρίνο σήμερα γίνεται μιά δοκιμή. θά μείνει ή πείρα καί ή ώθηση γιά νά κάνουμε περισσότερα.ονταν νά συντονίσει τό βήμα του μέ τήν Ανοδική πορεία πού κάνει τήν έργοστασιακή έξουσία νά μή φαίνεται π ιά παρά σα στοιχείο κι Απόδειξη τής έξουσίας τοϋ κράτους. έάν αύτοι οΐ Αναποφάσιστοι. τό μάθημα ήταν γ ι’ αύτούς. ΤΙ ήταν αύτό πού έπέτρεψε τή συγκέντρωση δυνάμεων στό Τουρίνο. Ακόμη καί ή Ανήμπορη όργή πού θά 186 . γ ιά πρόβλη­ μα πού πρέπει νά τεθεί σέ δλη του τήν ίκταση. είναι πα­ ρούσα. ’Ακόμη κι οΕ έλπίδες πού διαψεύστηκαν. ενεργητική καί άνίκητη άκόμη. έάν αύτοί οΕ όνειροπόλοι ύπήρχαν. πού ζη τά νά επεκταθεί μέ κάθε θυσία. Ά κό μ η κι αύτό άποτελεί δργανο προετοιμασίας.

io.γεμίζει τις ψυχές δίαν θά ξαναμπούμε στό έργοστάσιο. πού οί γερ^σμένοι θεσμοί δέν έπιτρέπουν τήν ικανοποίησή της. ώσπου τελικά νά σπάσει αύτά τά δεσμά. χρέος μας είναι νά ξαναρχίσουμε Από τήν άρχ ή . γ ιά καλή μας τύχη μάς δίνει τόν καιρό νά κάνουμε μιά δουλειά πάρα πολύ χρήσιμη: νά με­ λ ετήσο υ ^ τίς αιτίες πού μέ τή συραή τους όδήγησαν στήν 187 . Ανάμεσα στό τέλος τής πρώ της καί στήν άρχή τής τελικής πράξης. 82). άν. άλλά κάθε Απόπει­ ρα νά καταπνίγει βίαια δέ θά πετύχει τίποτα άλλο. Σήμερα γνωρίζουν δλοι δτι στό βάθος κάθε έπαν»στατικής άναταραχής υπάρχει κάποια κοινωνική άνάγκη. Χ Χ ΙΥ . παρά μονάχα νά τήν κάνει νά προβάλει μέ άκόμη μεγαλύτερη δύναμη. Τό πιθανότατα σύντομο διάλαμα Ανάπαυλας πού έχουμε στή διάθεσή μας. Π ΡΟ Λ Η Ψ ΕΙΣ ΚΑΙ Π ΡΑΓΜ ΑΤΙΚ Ο ΤΗ ΤΑ 74 «Πέρασε πιά Από πολύν καιρό ή έποχή πού ή πρόλη­ ψη άπόδινε τίς έπαναστάσεις στή μοχθηρία μια ς φούχτας ταραχοποιών. "Αν λοιπόν νικηθήκαμε. «Ά βάπι». Πεόεμοντέζιχη Ιχόοση 3 ΆηρΙλη 1920. Π ιθανότατα αυτή ή άνάγκη νά μήν είναι δυνατό νά γ ίνει έξαρχής αισθητή τόσο βαθιά καί τόσο πλατιά ώστε νά έξασφαλίσε: ένα άμεσο Αποτέλεσμα.όμη κι αύτά θά γίνουν δπλα γ ιά τήν νίκη μας.

Ή πρόληψη άποδίνει τή γενική άπεργία του Τουρίνου καί τοΟ Πε&μοντίου — δηλαδή Ινα κίνημα πού κράτησε μέ Ινταση δέκα δλόκληρες μέρες. «Στόχοι». άλλά στή γενική -κατάσταση τής κοινω­ νίας καί στίς συνθήκες ζω ής κάθε ξεχωριστού 2θνους πού έξεγέρθηκε» *. Οί λόγοι αύτοί δέν πρέπει v i άναζητηθοΰν στίς προσπάθειες. o r i σφάλματα ν.πρόσφατη έπανάσταση καί στήν καταστολή της. δπου συμμετείχε μισό έκατομόριο έργατών καί άγροτών. ’Επανάσταση κι ’Αντεπανάσταση στη Γεομα­ νία. [Ε λλη­ νική έκδοση.1 στίς «προδοσίες» με­ ρικών άρχηγών. στήν άπατηλή ψευδαίσθη­ ση μιας μικρής όμάδας «άκούραστων» έξτρεμιστών καί στίς σκοτεινές «ρώσικες» ένέργειες μερικών διανοουμένων πού συνωμοτούν ¿σφαλισμένοι κάτω άπό τήν άνωνυμία τής πε­ ριβόητης ’Ε πιτροπής μελέτης τών Συμβουλίων του ΤW οίνου. Ή έργατική τάξη τοΟ Τουρίνου νικήθηκε. 'Εβδομήντα χρόνια άπό τότε πού δ Κάρολος Μάρξ μποροϋσε v i ύποβέτει δτι «είχε περάσει πια κάμποσος κα ι­ ρός». ή πρόληψη βρίσκει πιστούς δχι μονάχα άνάμεσα στούς συγγραφίσκους τής «Κοριέρε ντελα Σέρα» καί τής «Τζιορνάλε ντ’ Ί τ ά λ ια » " . δχι μονάχα στό βουλευτή Έντουάρντο Τ ζιρ έτι. Α νάμεσα * Κάολ Μάοξ. 2 -3 . Παρίσι 1900. 50]. 188 . στήν εύφυία. πού προκάλεσε τήν κατα­ στροφική διάρηξη τοΟ μηχανισμοΟ τής έξουσίας του άστικοΰ κράτους καί πού άπόδειξε τή δύναμη πού Ιχ ε ι v i προκαλεΐ τΙς συμπάθειες καί τήν ένεργητική συγκατάθεση δλόκληρης τής προλεταριακής τάξης τή ς ’Ιταλίας — άποδίνει λοιπόν Ινα τέτοιο κίνημα στήν τοπική ύπεροψία μιίϊς φούχτας «άνεύθυνων» άνθρώπων.7. Γκ^άμσι). πού άγκαλιάζει δυό έκατομύρια Ιταλούς προλετά­ ριους καί ύποτίθεται δτι έφαρμόζδΐ στήν πράξη τόν μαρ­ ξισμό στήν ’Ιταλία. σελ. άλλα έπίσης καί στό γραφεϊο διεύθυνσης καί κα­ θοδήγησης του δργάνου τής Γενικής Συνομοσπονδίας ’Ερ­ γασίας. o r i λάθη. σελ. (Σημείωση Ά .

στό Τόρε Πελίτσε καί στό “Αστι76 (έπίθεση στά βαμβακουργεία Μαντζόνις καί στό πριονιστήριο τοΰ Ά σ τ ιλ ) . μιά συνδικαλιστική Ιεραρχία πού νά έκφράζει τά συμφέροντά του καί τό έπαναστατικό του πνεϋμα. πρόεδρος τής γενικής Συνομοσπονδίας Βιομηχανίας. Ό άξιότιμος Σιλβέστρι. ένάντια στή δειλή κυβέρνηση πού δέν ύπεραμύνθηκε τοΰ κε­ φαλαίου στό Π όντ Καναβέζε. ή στενοκεφαλιά τών ύπεύθυνων άνθρώπων τοϋ ίταλικοΰ έργατιχοΰ κινήματος. δργανικά καί πειθαρχημένα. Ά νάμεσα στίς Εμμε­ σες συνθήκες πρώτου βαθμοΰ πού δδήγησαν στήν ήττα πρέ­ πει κατά συνέπεια νά θεωρηθεί καί ή γενική κατάσταση τής ιταλικής κοινιονίας καί οί δροι ζω ής κάθε περιφέρειας καί κάθε έπαρχίας πού άποτελεΐ ϊνα συνδικαλιστικό κύτ­ ταρο τής Γενικής Συνομοσπονδίας Έ ργασίας. Είναι βέβαιο τελικά δτι ή έργατική τάξη τοΰ Τουρίνου νικήθηκε έπειδή στήν ’Ιταλία δέν ύπάρχουν καί δέν ϊχουν άκόμη ώριμάσεί οί άναγκαϊες καί κατάλληλες συνθήκες γ ιά ϊν α όργανικό καί πειθαρχημένο κίνημα τοΰ συνόλου τής έργατικής καί άγροτικής τάξης. Ό άξιότιμος Τ ζίνο Ό λ ιβ έτι. άναφέρθηκε στό λόγο του πρός τή συνέλευση στό ζήτημα τών Ε ρ γοστα­ σιακών Συμβουλίων καί τελείωσε διακηρύσσοντας δτι τά έ|>- 189 . γραμματέας τής Συνομοσπονδίας. έκφώνησε στή συνέλευση ϊναν βιαιότατο λόγο ένάντια στό όχτάωρο. Ά νάμεσα στίς δμμεσες συνθήκες -δεύτερου βαθμού πού δδήγησαν στήν ήττα είναι κατά συνέπεια καί jr¡ άπουσία έπαναστατικής συνοχής δλό•/ληρου τοϋ ίταλικοΰ προλεταριάτου πού δέν κατάφερε νά άναδείξει άπό μέσα του. ένάντια στίς αύξήσεις τών μισθών κι ήμερομισθίων.στις συνθήκες πού δδήγησαν στήν ήττα του είναι έπίσης ή «πρόληψη». ένάντια στή δειλή κυβέρνηση πού δέν ξέρει νά ύπερασπίζεται τό άστικό άτομικίστικό καθε­ στώς άπό τΙς έπιθέσεις τών κομμουνιστών. Ή 7 τοΰ Μάρτη θεωρείται στό Μιλάνο σάν ήμέρα έθνικής συγκέντρωσης τών βιομτ/χάνων. Α πόδειξη αύτής τής άνωριμότητας κι αύτής τής άνεπάρκειας τοΰ έργαζόμενου ίταλικοΰ λαοΰ άποτελεϊ Αναμφισβήτητα αύτή ή «πρόληψη» καί ή στενοκεφαλιά τών ύπεύθυνων ήγετών τοΰ όργανωμένου κινήματος τοΰ έργαζόμενου λαοΰ τής ’Ιταλίας.

Γιατί φοβούν­ ται τόσο πολύ στή Ρώμη τούς Τουρινέζους έργάτες.γατικ α Συμβούλια του Τουρίνου πρέπει νά συντρίβουν άμείλιχτα. Ύ στερα άπό τή συνέλευση του Μιλάνου οί βιομήχανοι πέτυχαν νά πάρουν άπό τήν κυβέρνηση έγγυήσεις. πού ot προ­ κηρύξεις των καπιταλιστών διατυμπανίζανε θριαμβευτικά σ’ δλους τούς δρόμους τής πόλης. πού έκφράζει δ Ό λιβέτι. δτι οί βιομήχανοι 2χουν δρκιστεΐ νά παραμείνουν δλότελ<7 ένωμένοι κι άλληλέγγυοι στόν άγώνα μέχρι καί τό γενικό 190 . έφαρμόζεται άπό τούς βιομήχανους τού Τουρίνου στήν έπίθεσή του ένάντια στα έργατικά . Κ αί άμέσως μετά νά οί πληροφορίες πού φτάνουν στήν έπιτροπή μελέτης: Χθές ίφτασαν χίλιοι νέοι βασιλικοί φρου­ ροί' σήμερα άλλοι χίλιοι' τεράστιας στρατιωτικές δυνάμεις στρατοπευδεύουν παντού Ινα γύρω στά περίχω ρα' πυροβολαρ­ χίες τοποθετούνται παντού Ινα γύρω στούς λόφους' στίς έκκλησίες καί στίς στέγες τών μεγάρων παραμονεύουν μυδραλι­ οβόλα' οί βιομήχανοι έπιτρέπουν νά όργανωθοΰν άποθήκες δπλων γ ιά τούς παρακρατικούς συλλόγους' αύτοί οί σύλλογοι ιδρύθηκαν ύστερα άπό άπευθείας έπαφή μέ τούς σχετικούς άξιωματικους πού διοικούν τμήματα στήν έπαρχία. Ε ­ πειδή στό Τουρίνο μπορεϊ νά συμβεϊ δτιδήποτε ξανά και ξαφνκά: δ διευθυντής τής «Τζιορνάλε ντ’ Ίτάλ ια» πήρε χαμπάρι τή μυρουδιά τοδ αϊματος στά υπουργεία τής Ρ ώ ­ μης και στέλνει Ιναν είδικό άνταποκριτή στό Τουρίνο. στά γράμματά του άπό το Τουρίνο. Ή καπιταλιστική άντίληψη. Γιατί δ διευθυντής μου μ’ Ιστειλε στό Τουρίνο νά κάνα) ερευνά γ ιά τό ίργατικό κίνημα καί γ ιά τά Ε ρ γ α τικ ά Συμβούλια. Σ τά έργοστάσια δέν μπορεϊ νά ύπαρχε: παρά μο­ νάχα μ ιά έξουσία». Κ αί στό μεταξύ δ άνταποκριτής τής «Τζιορνάλδ ντ’ Ίτά λ ια » . άναγγέλει: δτι οί βιομήχανοι είναι άποφασισμένοι νά συντρίψουν τήν έργατική τάξη. ύστερα άπό τήν ήττα τών προλετάριων: «Τήν ώρα τής δουλειάς δουλεύουμε και δέν μιλάμε. πού γκρεμοτσακίζεται δλη μέρα στίς συντάξεις τών έφημερί¿ων και στις διευθύνσεις τών έργοστασίων νά ρωτάει: — Μά τΐ συμβαίνει λοιπόν στό Τουρίνο.Συμβούλια καί ήρ­ θε να προστεθεί στίς δυό πιό μεγάλες έπιθέσεις.

τρομερό δπλο στα χέρια των βιομηχάνων καί τής κρατικής έξουσίας καί μ ι ί πη γή Αδυ­ ναμίας γ ια τους τοπικούς ήγέτες τοϋ μεταλλουργικού το­ μέα. πού είχαν σάν προλετάριοι. Ή πλατεία αύτή καπιταλιστική έπίθεση προετοιμάστηκε ¡ιέ κάβε λεπτομέρεια. δ η οί τουρινέζοι βιομήχανοι θα ύποστηριχτοϋν γενναία άπό δλόκληρη τήν καπιταλιστική τάξη καί δτ·. έξαιτίας μιδς παραβίασης χω ρίς καμιά σημασία τού ώραρίου. ενα. θά. Οί έκλεγμένοι γ ια τις δ'.απραγμα- 191 .άουτ. "Ολη αύτή ή κίνηση τής καπιταλιστικής τάςης καί τής έξουσίας τοϋ κράτους ν ί περικυκλώσουν tò Τουρίνο καί να ρίξουν τήν έργατική τάξη του Τουρίνου στα δόντια τοϋ λύ­ κου δέν Εγινε καθόλου άντιληπτή άπό τους ύπεύθυνους ήγέτες τής όργανωμένης έργατικής τάξης τής ’Ιταλίας. Οί βιομήχανοι είναι διαιρεμένοι μεταξύ τους γ ιά χάρη τοϋ κέρδους. Κ ι αύτή ή άπουσία των κέντρων τής όργάνωσης ίτ.οτελεΐ έναν δρο τής μάχης.λοκ . Ά λ ­ λα άπέναντι στήν έργατική τάξη αύτοί άποτελοϋν εναν άτσάλινο συνασπισμό: δέν ύπάρχει ήττοπάΟεια άνάμεσά τους. Ινα χρόνο οί σύντροφοι τής έσωτερικής έπιτροπής. χω ρίς δμως να τό άντιληφτεΐ το έπιτελεΐο» τής όργανωμένης έργατικής τάξης καί νά Ανησυχή­ σει. βρήκαν άφορμή τή «μύτη τής Κλεοπάτρας77» γ ιά νά άλλάξουν τήν δψη τής Ιστορίας: Σ τά έργοστάσια «Μεταλλουργικές Βιομηχανίες». Ή κατά­ σταση άρχίζει άπ’ αύτή τή στιγμή να έπιδεινώνεται. δέν ύπάρχει κανείς πού v i σαμποτάρει τή γενική δράση καί κανείς πού να διασπείρει τή σύγχιση καί τόν πανικό στις τάξεις τους. Οί βιομήχανοι. Οί βιομήχανοι καθοδήγησαν τή δράση τους με έξαιρετική έπιδεξιότητα. ή σύγκρουση άνά|ΐεσα στους έργάτες καί τούς βιομήχανου. κα­ θώς οί βιομήχανοι άναπτύσσουν ϊξυπνα καί μεθοδικά δλόκληρο τόν έλιγμό τους. είναι διαιρεμένοι μεταξύ τους έξαιτίας τοϋ πολιτικοΰ καί οίκονομικοΰ άνταγωνισμού. ζητούσαν δη­ λαδή và στερήσουν γ ιά Sva χρόνο άπό τούς Ιξι σύντροφους τα άστικά δικαιώματα. οί βιομήχανοι άπαιτοϋσαν νά μήν έκλεγοΰν για. άφού περικύκλωσαν τήν πόλη μέ Ινα τέλειο στρατιωτικό σύστημα. τελειώσει πολύ γρήγορα.

οί ικανές νά δημιουργήσουν κρά­ τος καί νά τοϋ έμφυσήσουν έναν έπαναστατικό δυναμισμό. ’Α λλά έπρεπε νά συνεχίσουν νά διαπραγματεύονται. γ ιά νά δοϋνε μέχρι πού θά έφτανε ή έχθρική έπίθεση. έπειδή μ ιά σύλληψη. μιά πράξη άπελπισίας ή μιά άκριτη κίνηση θά πρόκαλοϋσε τήν αίματηρή σύγκρουση που έπιδίωκαν οί βιομήχανοι. "Ετσι φθάσαμε στή γενική άπεργία καί <πή μεγαλειώδη συμπαράταξη τών προλεταριακών δυ­ νάμεων τού Πεδεμοντίου. γιατί οί άντίπαλοι έπρεπε νά φτάσουν ώς τό σημείο δπου θά ή ­ ταν άδύνατο νά μήν προσβάλλουν άρχές πού θά ύποχρέωναν τά κεντρικά δργανα νά τούς καταγγείλουν καί νά κατέβουν στό πεδίο τής μάχης. οί ναυτικοί καί οί φορτοεκ­ φορτωτές τοϋ λιμανιοϋ — έκδηλώσεις πού έκαναν άνάγλυφη τη βαθύτερη άδυναμία τοϋ μηχανισμού τοϋ άστικοϋ κρά­ τους — μπορούσαμε νά πιστεύουμε άκόμη καί στή δυνατό­ τητα μιας γενικής έξέγερσης τοϋ ίταλικοϋ προλεταριάτου ένάντια στήν έξουσία τοϋ Κράτους. έπειοή δλόκληρη ή έξέλιξη τοϋ κινήματος εί­ χε άποδείξει δτι στήν ’Ιτα λ ία δέν ύπήρχαν οί όργανωμένες έπαναστατικές δυνάμεις οί ικανές νά συσπειρώσουν ένα πλατύ καί Ισχυρό κίνημα. καί τό ξέρανε. Οί έκλεγμενοι έργάτες γνώ ριζαν πολύ καλά τΙς γενικές συνθήκες εξοπλισμού μέσα στίς δποΐες έξελίσσονταν τά γεγονότα καί δφειλαν γ ιά πολλές μέρες νά σφίγγουν τό μυαλό τους καί τήν καρδιά τους γ ιά νά δοϋνε πώς θά περάσει ή μέρα. ή άστυνομία. τέλος. “Ετσι φθάσαμε έως αύτό τό ση­ μείο δπου.τεύσείς έργάτες ήταν πα ιχνιδάκια ατά χέρ ια των βιομηχάνων. δηλαδή τή συγκρότηση μιάς έπαναστατικής κυβέρνησης. ή στρατιωτική κάστα καί οί άντιδραστικοί κύκλοι. χάρη στίς έκδηλώσεις ένεργητικής άλληλεγγύης πού δείξανε οί σιδηροδρομικοί. ’Εξέγερση πού νομίζα­ με δτι ήταν προορισμένη νά άποτύχει δσον άφορά τόν τελι­ κό της σκοπό. Κ αί οί βιομήχανοι ήξεραν δτι οί έρ­ γάτες τό ήξεραν. Οί έργάτες είχαν πειστεί δτι οί διαπραγ­ ματεύσεις δέν είχαν νόημα. Ή έργατική τάξη τοϋ Τουρίνου νικήθηκε καί δέν μπο- 192 . οί ικανές νά δόσουν πολιτικό περιεχόμενο σέ ένα άνίκητο καί δυνατό ξεσήκωμα τής έργατικ ή ς τάξηξ κα ί.

αισθήματα. Αύτή δέν είχε ελευθέοι'α νά διαλέξει. Οί ίδιες συνθήκες θά καθορίσουν ξανά τά ίδια έπαναστατικά κίνητρα. υποδιαιρώντας τους σέ αύθαίρετες κατηγορίες καί νάθε μιά άπό αύτές σέ παραπέρα (ύπο) κατηγορίες. Ή Ιργατικ ή τάξη τοϋ Τουρίνου σύρθηκε παρά τή θέλησή της στόν άγώνα. "Οποιος μιλά γ ιά «άπατηλές όνειροπολήσεις» ποοϋποθέτει Αναγκαστικά δτι ή έργατική τάξη πρέπει νά σκύβει πάντα τό κεφάλι μπροστά στούς καπιταλιστές. ’Από αύτές τις συνθήκες δουλειάς σπρώχτηκαν άκατάπαυστα οί έργάτες στό νά ψάξουν νά βροϋν μορφές όργάνωσης καί μεθόδους άγώνα ¡ιέ τις δποΐες θά μπορούσαν νά άποχτήσουν ξανά τή δύναμή τους καί τή φυσιογνωμία τους σάν έπαναστατική τάξη. τά αίσθήματα. επειδή ή πρωτοβουλία γ ιά τόν πόλεμο τών τάξεων ανήκε ατούς καπιταλιστές καί στήν έξουσία του Α­ στικού κράτους. τΙς έπιδιώξεις καί τά συμφέροντα τής άστικής τάξης. Οί βιομήχανοι θά συνεχίσουν τις προσπάθειές τους νά προκαλέσουν τεχνητά τόν άνταγωνισμό άνάμεοα στους έργάτες. πράγμα πού πιά δέν βρίσκανε μέσα στό έπαγγελματικό συνδικάτο. οδτε μποροΰσε νά άναβάλει τήν ήμέρα τής σύγκρουσης. δταν ή τελειοποίηση τοϋ αύτοματισμοϋ Εχει καταργήσει αότόν τόν ανταγωνισμό. άκόμη καί μετά τήν πολιτική ή ττα. προϋποθέτει Αναγκαστικά δτι ή έργατική τάξη πρέπει νά καταλάβει ότι δέν είναι τίποτα Αλλο παρά μονάχα Ινα κο­ πάδι πρόόατα ή μιά Αγέλη ζώων χω ρίς συνείδηση καί θέλη­ ση. δτι ή έργατική τάξη τέλος πρέπει νά καταλάβει πώς clvai άνίκανη νά Ιχ ε ι μιά δίκιά τη ς Αντίληψη πού νά τήν άντιπαραθέσει στήν άστική Αντίληψη καί δτι είναι άνίκανη νά Ιχει 'ιδέες. Οί βιομήχανοι θά συνεχίσουν τις προσπάθειές τους νά ξεσηκώσουν τούς τεχνικούς ένάντια στούς έργάτες 193 13 . έπιδιώξεις καί συμφέροντα Αν­ τίθετα με τις ίοέες.ροϋσε νά μήν είχε νικηθεί. δπου ό λεπτός καταμερισμός τής έργασίας καί ή άκατάπαυστη τελειοποίηση τοϋ αύτοματισμοϋ σπρώ­ χνει τούς καπιταλιστές στίς πιό βρώμικες καί έξοργιστικές μορφές καταπίεσης άΛρώπου άπό άνθρωπο. Ή εργατική τάξη τοϋ Τουρίνου νικήθηκε. Στό Τουρίνο (δμως) έξακολουθούν νά ύπάρχουν τά μεγάλα μηχανουργ ικ ά έργοστάσια.

καί τούς έργάτες ένάντια στούς τεχνικούς. Αύτές οί νέες συνθήκες δουλειά:. Ή ένεργητική παρέμβαση τών κεντρι­ κών όργανώσεων τού έργατικού κινήματος θά μπορούσε νά έξισορσπήαει τις δυνάμεις κα ί. έάν δέν όδηγοϋσε στό θρίαμ­ βο. καί δέ θά ήσυχάσουν ποτέ. Οί έργάτες θά.. δέ θά δουλέψουν ποτέ μέ ήρεμία. Οί συνθήκες παραμένουν καί παραμένει καί στή συνείδηση τών έργατών ή άνάγκη — όξεία καί μόνιμη πνευματική άνάγκη γ ιά τήν πολιτική έκπαίδευση — πού μόνο τό ’Εργοστασιακό Συμβούλιο καί τό σύστημα τών Συμβουλίων μπορεΐ νά τήν ικανοποιήσει. &που ζοΰν καί θά είναι πιό εύαίσθητοι στίς παρορμήσεις καί στά τινάγματα τής όργής. να θέσει καί νά προσπαθήσει νά πετύχει σκοπούς καί νά έφαρμόσει ¡ιεθόδους. 'Η έργατική τάξη. όδηγήθηκε νά κάνει πράξεις. καθόρισαν στό Τουρίνο τό σχηματισμό τών Εργοστασιακών Συμβουλίων. κι αύτό δταν τα συστήματα έργασίας τείνουν νά συναδελφώσουν αότούς τούς δυό παράγοντες τής παραγω γής καί τούς ώθοϋν νά ένοποιηθοϋν πολιτικά. συνεχίσουν να νιώθουν δτι τά έπαγγελματικά συνδικάτα δέν μπορούν νά τού. μέ έκατοντάδες καί χιλιάδες μικρές πρά­ 194 . Πεντακόσιες χιλιάδες έργάτες καί άγράτες ριχτήκανε στή μ άχη ένάντια σ’ δλους έκείνους πού βρίσκονταν στό στρα­ τόπεδο τής καπιταλιστικής τάξης καί τών δυνάμεων τής κρατικής έξουσίας. δπου τούς σπρώχνουν οΐ καπιταλιστές άκατάπαυστα μέ τήν εδνοια καί τών νέων μορφών παραγω ­ γ ή ς. βοηθήσουν στόν άγώνα τους ένάντια στίς πολυάριθμες καί στίς άπρόβλεφτες παγίδες. πού δέν τούς καταλαβαίνουν άνθρωποι ψυ­ χροί καί χω ρίς ένθουσιασμό. χάρη στήν άνάπτυξη τού βιομηχα­ νικού πολιτισμού καί έξαιτίας τή ς έξέλιξης τών μέσων κα­ ταπίεσης καί έκμετάλλευσης. θά νιώθουν πιό σκληρά τήν κατάσταση καταπίεση. θά διατηρούσε καί θά μονιμοποιούσε τις καταχτήσεις πού είχαν πετύχει οί έργάτες μέ έπίμσνη καί τολμηρή δου­ λειά όργάνωσι?. δπως είναι οΐ άνθρωποι πού 6 γραφειοκρατικός μηχανισμός τούς φόρτωσε μέ τις καθοδηγητικές εύθύνες τών όογανισμών πού διεξάγουν τόν άγώνα. πού ώρίμασαν στή διάρκεια τοϋ πολέμου.

θ α συνεχίσει τόν άγώνα σέ δυό μέτωπα: Ά γώ ν α γ ια τήν κατάχτηση τής βιομηχανικής έξουσίας κι άγώνα γ ια τήν κατάχτηση τών συνδικαλιστι­ κών όογανώσεων καί γ ια τήν προλεταριακή ένότητα. πού ϊφτασε πια να ύπακοΰει σέ δικούς του νόμους σέ νόμους πού άπορέουν άπό τή διάρθρωσή του καί τήν πο­ λύπλοκη λειτουργία του. Αποστο­ λής σάν έπαναστατικής τάξης. Καταλαβαίνουν δτι Ακόμη καί στό σπίτι τους. διά μέσου τών τωρινών θεσμικών Ιεραρ­ χιώ ν. Ή γενική άπεργία άπόδειξε πόσο πλατύ είναι τό «φι­ λολογικό» κίνημα πού πήγασε άπό τό βιομηχανικό χώρο τοϋ Τουρίνου. άπό ύπάλληλους πού δέν γνω­ ρίζουν τή ζωή τοϋ έργοστασίου καί τΙς άνάγκες των έργατών καί πού είναι «προληπτικοί» σαν προτεστάντε. δτι δέ θά βγει άπό τόν άγώνα μέ τσακισμένη τή θέληση καί διαλυμένη τή τυνείδηση. καί ρη­ 195 . Μ ήπως άπό Ιναν όργανισμό πού τόν είχαν έκλέξει οί έργάτες. πού τόν έλέγχανε συνέχεια οΐ έργάτες και πού τά μέλη του μπορούσαν νά τα Ανακα­ λέσουν άνά πάσα στιγμή. Ό χ ι ! ’Α λλά άπό ύπάλληλους πού ?φτασαν μέχρι τό πόστο τους μέσα άπό δρόμους γρα­ φειοκρατικούς καί χάρη στίς φιλίες τους. Καταλαβαίνουν δτι ή θέλησή τους γιά Ιξουσία δέν καταφέρνει νά έκφραστεΐ μέ τρόπο κα­ θαρό καί άκριβή. σπίτι πού ϊχουν στεριώσει μέ αίμα καί δάκρυα. Ή έργατική τάξη τοϋ Τουρίνου Ιχ ει άποδείςει κιόλα. Στό «Ό ρντινε Νουόβο» τής 11 Ό χτώ β ρ η 1919 περιγραφόταν περίπου ώς έξής ή δυσαρέσκεια πού ύπόβοσκε στα κρυφά μέσα στις όργανωμένες μάζες78: «Οϊ έργάτες καταλαβαίνουν δτι ή οΙκοδομή τής δργάνωσής τ ο υ ς Ιχ ει καταντήσει Ινας τόσο τεράστιος μηχα­ νισμός. 'Α πό ποιόν έςχρχιόταν αυτή ή παρέμβαση.ξεις ατά έργοστάσια καί ατά τμήματα. πα πά­ δες καί ματαιόδοξοι σαν ύπουργοί. σπίτι πού ϊχουν χτίσει μέ έπιμονή καί ύπομονετικές προσπάθειες. πού δμως είναι ξένοι γ ια τις μά­ ζες πού άπόχτησαν συνείδηση τής Ιστορικής του. Ά π ό ύπάλληλους στενοκέφαλους πού δέν Ιβλεπαν οδτε τις προετοιμασίες των βιομηχάνων καί τοϋ κράτους. Ακόμη κι έκεϊ ή μηχανή έκτόπισε τόν άνθρωπο. ή υπάλληλο*ρατία κατάργησε τό δημιουργικό πνεΟμα καί ό χυδαίο.

τορικός ερασιτεχνισμός μάταια προσπαθεί νά κρύψε. 8 Μάη 1920. Αύτές οί ντεφάκτο συνθήκες ξεσηκώνουν τούς έργάτες. ('Ανυπόγραφο. "Ολος 6 έργαζόμενος λαός τού Τουρίνου θέλησε νά άποδείξει δτι δέν Iχει χάσε: τήν έμπιστοσύνη του στήν έπανάσταση. Ό λόκλη- . τήν Α­ πουσία συγκεκριμένων Ιδεών γ ιά τΙς Αναγκαιότητες τής βιομηχανικής παραγω γής καί τήν Ανυπαρξία κατανόησης τής ψυχολογίας τών προλεταριακών μαζών. άλλά είναι Ανί­ σχυροι νά τις Αλλάξουν Ατομικά 6 καθένας τους». II. 1). Τό κίνημα γ ιά τά Συμβούλια Κοσε μορφή καί συγκε­ κριμένο σκοπό στήν κακοδαιμονία πού έπικρατοϋσε: πράγμα πού συνίσταται στήν πειθαρχημένη καί συνειδητή δράση. «Λ ’ 'Όοντινε Νονόβο». άρ. πού θά έπιτρέψει νά έκφραστεΐ ή θέληση τών μαζών καί θά σπρώξει τά συνδικάτα στό πεδίο τού άγώνα τής Τ ρίτης Κομμουνιστικής Διεθνούς. Χρειάζεται νά συντονιστεί τό Τουρίνο μέ τΙς συνδικαλιστι­ κές έπαναστατικές δυνάμεις δλης τής ’Ιταλίας γ ιά νά ξεκι­ νήσει ενα όργανικό σχέδιο Ανανέωσης τοϋ συνδικαλιστικού μηχανισμού. Η ΔΤΝΑΜ Η Τ Η Σ Ε Π Α Ν Α Σ Τ Α Σ Η Σ Ό γιορτασμός τής Π ρωτομαγιάς 5λαβε χώρα στό Του­ ρίνο Αμέσως μετά πού τό σύνολο τού βιομηχανικού προλε­ ταριάτου είχε βγεϊ άπό μια γιγαντιαία γενική Απεργία πού κράτησε δέκα μέρες καί τελείωσε μέ ήττα .

Τ δ άστικδ κράτος εθεσε στή διάθεση τών βιομηχάνων τοϋ Τουρίνου Πενήντα χιλιάδες Ινοπλους στρατιώτες μέ θωρακισμένα αυτοκί­ νητα. τους όχετοΰς τής πόλης. Στή γενική άπεργία δ καπιταλισμός καί ή κρατική έςουσία παρατάξανε δλα τους τα δπλα. Πολλοί ύποφέρανε άπδ τήν πείνα καί ύποχρεώθηκαν νά βάλουν ένέχυρο στδ Ε νεχυρο­ δανειστήριο79 τά Ιπιπλά τους· μέχρι καί τά στρώματα καί τά σεντόνια. Κ ατόπι στρατολόγησαν δη­ μοσιογράφους καί διάφορους άχρείους τύπους — προβοκά­ τορες κι άπεργοσπάστες — . που ξετρύπωναν άπδ δλου. τύπωσαν μιάν έφημερίδα πού έμοιαζε στήν έμφάνιση ϋέ τδ δελτίο τής άπεργίας καί διέ­ διδαν είδήσεις άνησυχητικές καί ψεύτικες καί Ικαναν νά έμφανιστοϋν δμιλοι. φλογοβόλα καί έλαφρύ πυροβολικό. 01 μεταλλουργοί έργάτες άντιστάθηκαν Ινα μήνα χω ρίς μισθό. καί διαδίδανε τις πιό φριχτές άτιμίες γ ιά τούς καθοδηγητές τής άπεργίας. Ή πόλη έγινε για δέκα μέρες έρμαιο στα χέρια τών βασιλικών φρουρών καί ή έργατική τάξη έμοιαζε να Ιχ ει έκμηδενιστεί. άλλά άντίθετα Ιχει πολλαπλασιάσει τά τάγματά της καί τά συντάγματα της. Ή ένεργητικότητα 197 . άθλιότητα καί κακου­ χ ίες: ή πόλη ήταν σάν πολιορκημένη κι δ έργαζόμενος πληθυσμός ήταν δποχρεωμίνος νά ύφίσταται δλα τά κακά καί τις στερήσεις μιας ώμής κι άμείλιχτης πολιορκίας. Ή άπεργία τελείωσε μέ μιά ήττα. Ή Ιδέα που ήταν τδ στή­ ριγμα τών άγωνιστών χλευάστηκε άκόμη κι άπδ Ινα μέρος τών έκπροσώπων τής έργατικής τάξης. πολιτικά κόμ­ ματα καί φασιστικοί σύνδεσμοι.ρος δ Εργαζόμενος λαός του Τουρίνου θέλησε να άποδείξει δτι ή δύναμη τής έπανάστασης δέν Ιχει διόλου γίνει μι­ κρότερη. Ι σ ια ζ ε να τήν Ιχ ει καταπιεί τδ σκοτάδι καί τδ χάος. ’Ακόμη καί τδ ύπόλοιπο τμήμα τοϋ έργαζόμενου πληθυσμού ύπόφερε στερήσεις. οργανώσεις. Σέ δλη αδτή τήν έξαχρείωση τών καπιταλιστικών δυνάμεων ή έργατική τάξη δέν είχε νά άντιτάξει τίποτα άλλο άπδ τδ καθημερινό μισόφυλλο τοϋ δελτίου τής άπεργίας καί τήν ένεργητική άντίσταση και θυσία. Οί βιομήχανοι μάζεψαν τότε ενα ποσό δέκα έκατομυρίων καί γέμισαν τήν πόλη μέ προκηρύξεις καί τρύκ. συνδικάτα.

Ξαναγυρίζοντας στα έργοστάσια τό προλεταριάτο κατάλαβε άμέσως τό βήμα πρός τά πίσω πού έπρεπε νά κάνει. γ ια τί τό βήμα πρός τα πίσω τοϋ έπαναστατικοϋ στρατού θα μποροϋσε νά είχε προβλεφτεΐ. οί έξαθλιωμένοι. άφέλεια καί λάθος άκόμη κι άπό ενα μέρος τών έκπροσώπων τής έργατικής τάξης. Οί πεινασμένοι. ενα ξεχαρβάλωμα τών αισθημάτων καί τών δυνάμε­ ων τής τάξης μπορούσαν νά είναι δικαιολογημένα. Κ ι έντούτοις. "Ολο τό προλεταριάτο τοϋ Τουρίνου βγήκε στούς δρόμους καί στίς πλατείες γ ιά να αποδείξει τήν άγάπη του στήν έπανάσταση. έξαιτίας τής φοβερής πίεσές πού άσκοϋσαν οί άμέτρητες δυνάμεις τής ίδιοχτήτριας τάξης καί τή ς κρατικής έξουσίας.αί ή ήττα δέν κατάφεραν νά έπιτύχουν αύτό πού ή κα πι­ ταλιστική τάξη καί ή κρατική έξουσία ήταν σίγουροι δτι θα πετύχαιναν : δηλαδή τό λύγισμα τοϋ προλεταριάτου καί τήν έξαφάνιση τοϋ φαντάσματος80 πού άπειλεΐ σάν έφιάλτης τά μέγαρα καί τά θτ/σαυροφυλάκια.καί ή πίστη τών καθοδηγητών τής γενικής άπεργίας χαραχτηρίστηκε αυταπάτη. Τ ήν πομπή τήν ύπσδέχτηκε μιά δμοβροντία πυροβολισμών. γ ια νά ξεδι­ πλώσει άπέναντι στα έκατομύρια καί στά διβεκατομυρια τοϋ πλούτου τής καπιταλιστικής τάξης τΙς άνθρώπινες δυνάμεις τής έργατικής τάξης. Αύτό 198 . μέ άποτέλεσ|ΐα δυό νεκρούς καί καμιά πενηνταριά τραυματισμένους. ενα λύγισμα τών συνειδήσεων καί τών θελή­ σεων. *Η καπιταλιστική τάξη καί ή κρατική έξουσία μεταβάλανε τή μέρα τής Π ρω ­ τομαγιάς σέ Ινα δργιο τρόμου καί αίματος. Έ ν α ξεχείλισμα τής πικρίας μποροϋσε νά είναι κάτι τό φυσικό. γ ιά νά άντιπαρατάξει τέλος στά θη­ σαυροφυλάκια τά σιδερένια τάγματα τών άγωνιστών τής έρ­ γατικής έπανάστασης. δχι. Δέκα μέρες άπεργίας καί ή πείνα. Μιά άποθάρυνση. οί σκληρά χτυπημένοι άπό τό καπιταλιστικό μαοτίγιο καί οί χλευασμένοι άπό Ινα άσυνείδητο ή δτιμο μέρος τών ίδιων τών συντρόφων (.) τοϋ άγώνα. δέν ϊχουν χάσει τήν πίστη στό μέλλον τής έργατικής τάξης. ή έξαθλίωση. δέν ϊχασαν τήν πίστη στήν κομμουνιστική έπανάσταση. ή πίκρα ν.

ούτε καί τό βάρβαρο δργιο Ανήκουστης βίας κατάφερε νά μετακινήσει Εστω καί μιά ίντσα τήν έργατική τάξη άπό τή θέση της. σέ κανένα έμπόδιο. Οί συλλήψεις πολλαπλασιάστηκαν : οί βασι­ λικοί φρουροί έβαλαν στό κυνήγι δσους φοροΟσαν γαρούφα­ λ'/. πάστορας. πληγώνονται στά πρόσωπα τσαλαπατιώνται μέχρι νά ξεράσουν αίμα.ήταν τό απαραίτητο έπεισόδιο γ ιά νά άφηνιάσει πάνω άπό τήν πόλη ή πιό σκοτεινή καί άγρια τρομοκρατία. συνωμοσίες κλπ. "Ε χει μετατραπεΐ τώρα σ’ Ινα σύνολο δμοιογενές καί συνεκτικό. τής διάλυσης καί τών άπογοητεύσεων. 'Ο μά­ δες φρουρών ξεχύνονται σαρκάζοντας άπό τούς όχετούς γ ια να στρέψουν τις λόγχες τους κατευθείαν στό στήθος δποιουδήποτε βρεθεί μπροστά τους. Ξεπρόβαλαν νέες λαϊκές δυνάμεις καί νέα πλήθη προστέθη­ καν στόν έπαναστατικό στρατό πού συντρόφεψε τούς δυό νε­ κρούς στό κοιμητήριο. Οί συλληφθέντες τραυματίζονται μ!έ χτυ ­ πήματα άτ. Τέτοια είναι ή μανία καί ή λύσσα πού κατάφεραν νά πρόκαλέσουν οί διαταγές μέσα στή σκοτεινή καί τα­ ραγμένη συνείδηση αύτών τών στρατολογημένων γ ιά τόν Ιμφύλιο πόλεμο μισθοφόρων. χω ρίς νά κάνουν καμιά διάκριση τάξης. φύλου καί ήλικίας ή άν είναι έργάτης.ό υποκόπανο δπλου. σέ κανένα πόνο. Ή κηδεία τών δυό δολοφονημένων μεταβλήθηκε σέ μιά πρωτοφανή έπίδειξη δύναμης καί πειθαρχίας. πλατείες αντιβουίζουν άπό τούς πυροβολισμούς ένάντια στα παράθυρα κι ένάντια στίς δμάδες τών περαστικών. Ό έργαζόμενος λαός έχει ξεπεράσει τήν κριτική φάση τοϋ περιμαζέματος. Ή δύναμη τής έπανάστασης δέν λυγίζει μπροστά σέ καμιά ήττα . ’Αλλά ούτε αύτή ή γενική δοκιμή τής μεγάλης «μέρας». μαχαιρώματα. δσο με­ γάλο κιάν είναι αύτό. γυναίκα ή παιδί δ π ε­ ραστικός. Κ α­ μιόνια μέ βασιλικούς φρουρούς καί μέ τά δπλα στραμένα πρός τά παράθυρα. καί κονκάρδες. άξιωματικος στρατιώτης. Διαδόθη­ καν άμέσως οί πιό άτιμες φήμες γ ιά βόμβες. Οί δρόμοι καί ο·. έχει μετατραπεΐ σέ μιά ταχτική 199 . τις πόρτες καί τούς περαστικούς κατα­ κλύζουν τήν "όλη άπό τή μιά ώς τήν άλλη άκρη.

8 Μάη 1020. άο. άπό άκατέργαστη δλη πού ήταν γ ιά τήν ιστορία των προνομιούχων τάξεων. Ό έργαζόμενος λαός.καί πειθαρχημενη στρατιά άνθρώπων πού άποβλέπουν συν­ ειδητά σ’ Ιναν πραγματικό σκοπό. <*Λ ’ "Ορντινΐ Νονόβο». άποφασιαμένοι νά βάλουν τό ζήτη μα τής ίδιοχτησίας των μέσων παραγω γής κατά τρόπο όλότελα ξεκάθαρο καί βίαιο. 1). κατάληξε τελικά να γίνει ικανός νά δημιουργεί τή δική του πολιτεία. Τό σημερινό καθεστώς τΐ)ς παραγω γής καί διανομής τών άγαθών δέν καταφέρνει νά ικανοποιήσει πιά οδτε καί τις πιό στοιχειώδεις άνάγ- 200 . ΓΙΑ ΤΗ Ν ΑΝ ΑΝ ΕΩ ΣΗ ΤΟ Τ Σ Ο ΣΙΑ Λ ΙΣ Τ ΙΚ Ο Υ ΚΟΜ Μ ΑΤΟΣ81 1) Σήμερα στήν ’Ιταλία. δείχνουν δτι τό κε­ φάλαιο βρίσκεται στα τελευταία του. πού Ικμηδενίζουν όλοένα καί περισσότερο τήν άξία τοϋ νομίσματος. (Ανυπόγραφο. Ή δξυνση των έθνικών καί διεθνών κρίσεων. II. καί σ’ δλη τήν έκταση τοϋ έΟνικοϋ έδάφους ή φυσιογνωμία τής πάλης των τάξεων χ α ­ ρακτηρίζεται άπό τό γεγονός δτι οί βιομηχανικοί έργάτες καί οί έργάτες γή ς είναι Αμετακίνητα. σέ μια στρατιά συνειδή­ σεων που γνωρίζουν δτι είναι οί ιστορικές δυνάμεις στίς ό­ ποιες ?χει πέσει μιά άποστολή άνώτερη άπό κάβε άνθρώπινη δύναμη.

"Ο­ λα τά κινήματα τοϋ Εργαζόμενου ίταλικοΰ λαοΰ τείνουν άκατάπαυστα νά πραγματοποιήσουν μιά γιγάντια οικονομι­ κή Επανάσταση. 2) Οί βιομήχανοι καί οί γαιοκτήμονες έχουν πραγμα­ τοποιήσει τή μεγαλύτερη δυνατή συγκέντρωση τής ταξικής πειθαρχίας καί Εξουσίας. Τ δ Αστι­ κό κράτος Εχει δημιουργήσει Ενα Ενοπλο μισθοφορικό σώ­ μ α 43 μέ σκοπδ νά λειτουργήσει σάν Εκτελεστικό δργανο τής θέλησης αύτής τής καινούργιας καί δυνατής όργάνωσης τής ίδιοχτήτριας τάξης πού τείνει.ν.άουτ καί τής τρομοκρατίας. μέσα άπδ μιά μεγάλης έκτασης Εφαρμογή τοϋ λοκ .άουτ στις μεταλλουργικές βιομηχανίες τοϋ Τ ουρίνου84 στάθηκε Ενα Επεισόδιο μονά­ χα αύτής τής θέλησης τών βιομηχάνων νά πατήσουν με τδ πόδι τους στδ λαιμδ τής Εργατικής τάξης: οί βιομήχανο. νά Αναστηλώσει τήν έξουσία της πάνω στά μέσα παραγω γής. Έ τ σ ι έφαρμόζεται Αμέσως σέ κά­ θε ξεχωριστό Εργοστάσιο κάθε έντολή πού θά δόσει ή Γε­ νική Συνομοσπονδία τών ’Ιταλών βιομηχάνων®2. Εξαναγκάζοντας τούς Εργάτες καί τούς Αγρότες νά Αφήνουν νά τούς άρπάζουν μιά πολύ πιδ μεγάλη ποσότητα Απλήρω­ της δουλειάς.οχτήμονε-: είναι διατεθε’μένοι νά κα- 201 . Εκμεταλλεύτηκαν τήν Ελλειψη συντονισμού καί Επαναστα­ τικής συγκέντρωσης τών Εργατικών δυνάμεων τής ’Ιταλίας γ ιά νά προσπαθήσουν νά σπάσουν τήν Ενότητα τοϋ προλε­ ταριάτου τοϋ Τουρίνου καί νά καταρακώσουν στή συνείδη­ ση τών έργατών τδ κύρος καί τήν έξουσία τών Εργοστασια­ κών θεσμών (Συμβούλια καί έπιτροπή τμημάτων) πού εί­ χαν Αρχίσει τδν άγώνα γ ιά τδν Εργατικό Ελεγχο. πού θά δόσουν στήν τάξη τών βιομηχανικών έργατών καί τών έργα'ώ ν γή ς τή δυνατότητα τής πρωτοβουλία. πού θά δημιουργήσει νέους τρόπους πα ­ ραγω γής κι Ενα καινούργιο καθεστώς μέσα στή διαδικασία τής παραγω γή ς καί τής διανομής τών Αγαθών. σρπάζοντάς την άπδ τά χέρια τών καπιταλιστών καί τών γ α ’. Ή πα­ ράταση τών άγροτικών άπεργιών στή Νοβάρα καί Λομελίνα δείχνει δτι οι γ α ’. Τ δ πρόσφατο λοκ .ες τής Ανθρώπινης ζω ής καί έπιζεί μονάχα έπειδή το υπε­ ρασπίζει άγρια ή Ενοπλη δύναμη τοϋ άστικοΰ κράτους.οχτημόνων. στήν παραγω γή.

Δέν ρίχνει συν­ θήματα πού νά μποροΰν νά τά δεχτοΰν οί μάζες. θάπρεπε νά άναπτύξει μιά μ α ζι­ κή δραστηριότητα γ ιά νά άνεβάσει δλόκληρη τήν έργατική . 4) Ά π δ τις δυνάμεις τών έργατών καί άγροτών άπουσιάζουν δ συντονισμός καί ή έπαναστατική συγκέντρωση.7. γιατί οί καθοδηγητικοί όργανισμοί τοϋ Σοσιαλιστικού Κόμ­ ματος άποδείξανε δτι δέν καταλαβαίνουν δλότελα τίποτα γ ιά τή φάση άνάπτυξης πού διέρχονται ή έθνική καί διε­ θνής ιστορία στήν τωρινή περίοδο καί δτι ίπ ίαης δέν κατα­ λαβαίνουν τίποτα γ ιά τήν άποστολή πού έχουν νά έκτελέσουν οί όργανισμοί πάλης τοϋ έπαναστατικοΰ προλεταριά­ του.■. θ ά προσπαθήσουν νά τσακίσουν άμείλιχτα τούς όργανιομούς πολιτικοϋ άγώνα τής έργατικής τάξης (Σοσιαλιστικό Κόμμα) καί νά ένσωματώσουν τούς ¿ργανισμούς οίκονομικής άντίστασης αύτής τής τάξης (τά Συνδικάτα καί τις Συνεργατικές) στά γρα­ νάζια τοϋ άστικοϋ κράτους. Λέν πρόκειται νά διστάσουν μπροστά σέ καμιά μορφή βίας προκειμένου νά ύποτάξουν τδ βιομηχανικό καί άγροτικδ προλεταριάτο σέ μιά δουλική έργασία. Δέν Ιχ ε ι πιά γνώμη νά έκφράσει. σάν πολιτική όργάνωση τής πρωτοπο­ ρίας τή ς έργατικής τάξης. Τ δ Σοσιαλιστικό Κόμμα παραστέκει σά θεατής τής έξέλιξης τών γεγονότων. συνθήματα πού νά δίνουν μιά γενική γραμμή καί νά ένοποιοϋν καί νά συγκεντρώνουν τήν Επαναστατική δραστηριότητα. γνώ μη πού νά βασίζεται στίς έπαναστατικές θέσεις τοϋ μαρ­ ξισμού καί τής Κομμουνιστικής Διεθνοϋς. Τ δ Σο­ σιαλιστικό Κόμμα.5τρέψουν τήν παραγω γή γ ιά να δδηγήσουν στήν άπόγνωση καί στήν πείνα τδ άγροτικδ προλεταριάτο καί νά τδ ύποτάξουν χωρίς οΓκτο στίς πιδ σκληρές καί ταπεινω­ τικές συνθήκες δουλειάς καί ζω ής. 3) 'Η τωρινή φάση τής ταξικής πάλης στήν ’Ιταλία είναι ή φάση που προηγείται: είτε τής κατάχτησης τής πολιτικής έξουσίας άπδ μέρους τοϋ έπαναστατικοΰ προ­ λεταριάτου γ ιά τδ πέρασμα σέ νέους τρόπους παραγω γής καί διανομής πού νά έπιτρέπουν Ινα νέο άνέβασμα τής παραγω γικότητας είτε μιας τρομερής άντίδρασης άπδ μέ­ ρους τής ίδιοχτήτριας τάξης καί τής κυβερνητικής κάστας.

Τό Σοσιαλιστικό Κόμμα έξακολουθεΐ v i παραμένει — Ακόμη καί μετά τό Συνέδριο τής Μπολ ώ ν ια 85 — άπλά καί μόνο 2να κοινοβουλευτικό κόμμα. Τό κόμμα δέν κατάφερε v i Αποχτήσει Ακόμη μιάν αύτόνομη φυσιογνωμία κόμματος χαρακτηριστικού γ ι ί τό Επαναστα­ τικό προλεταριάτο καί μόνο γ ι’ αύτό. άλλά κατάφερε νά διατηρήσει τήν αυτονομία του καί τό πνεΟμα τής συνειδητής καί πειθαρχημένης πρωτοβουλίας. Τό Σοσιαλιστικό Κόμμα. γ ιά νά είναι σέ θέση v i δόσει μιά πραγματική κατεύθυνση στό σύνολο τών κινημάτων καί νά έμπνέει τήν πεποίθηση στα πλήθη δτι ύπάρχει μιά μόνιμη τάξη μέσα στήν τωρινή Αναρχία. 203 . πού βαλτώνει Ακίνητο μέσα στΑ στενά πλαίσια τής Αστικής δημοκρατίας καί πού Ασχολεϊται μονάχα μέ τις έπιφανειακές πολιτικές διακηρύξεις τής κυβερνητικής κάστας. τ ί διάφορα έπεισόδια καί τις πολυπληθείς έκδηλώσεις της γ ι ί yà μπορεί v i προάγει μέσα Από τήν πολυσύνθετη διαφοροποίηση τήν ένότητα.τάξη στό επίπεδο δπου θά μπορεϊ να κερδίσει τήν έπανάστχση καί v i τήν κερδίσει κατά. θάπρεπε νά Ινσαρκώνει τήν άγρυπνη έπαναστατική συνείδηση δλόκληρης τής έκμεταλευόμενης τάξης. Έ χ ε ι χρέος λοιπόν -ό κόμμα να προσπαθήσει νά στρέψει έπάνω του τήν προ­ σοχή δλου τού λαοϋ για v i πετύχει νά γίνει άποδεχτή ή γραμμή του καί γ ια να άποχτήσει τήν σταθερή έμπιστοσύνη τού συνόλου τών μαζών κ α τ ί τρόπο πού νά γίνει 6 δδηγός τους κι ό έγκέφαλος πού σκέφτεται γ ι’ αύτούς. ώστε v i μάθει νά κατανοεί τις διάφορες φάσεις. Γιαυτό είναι απαραίτητο αύτό τό κόμμα νά ζεΐ μόνιμα βυθισμένο στήν Αντικειμενική πραγματικότητα τής ταξικής πάλης πού διεξάγει τό βιομηχανικό r 1. δντας συγκροτημένο άπό έκεϊνο τό τμήμα τής προλεταριακής τάξης πού δέν Αφήνεται νά άποθαουνθεϊ καί να καταβληθεί άπό τή φυσική καί πνευμα­ τική καταπίεση τού καπιταλιστικού συστήματος. τρόπο μόνιμο καί διαρκή. Αγροτικό προλεταριάτο. μια τάξη πού συστηματοποιώντας την 0 i Ανανεώσει τήν Ανθρώπινη κοινωνία καί θά κάνει ι­ κανά τά μέσα έργασίας νά Ικανοποιήσουν τις πιό στοιχειώ­ δεις Απαιτήσεις τής ζωής καί τής προόδου τού πολιτισμού (d d progresso civ ile).

ι] πολεμι­ κή ένάντια στους ρεφορμιστές και στούς όπορτουνιστέ. Μέ άποτέλεσμα δτι. Ή ήγεσία τούς έπέτρεψε νά συγκεντρώνονται καί να ψηφίζουν άποφάσεις άντίθετες μέ τίς άρχές καί τήν ταχτική τής Τ ρ ίτη . Έ ήγεσία τοϋ Κόμ*ιατος έπέτρεψε τήν άπόλυτη αύτονο)ΐία σέ κατώτερες δργανώσεις. ένώ ή επα­ ναστατική πλειοψηφία τοϋ Κόμματος δέν βρήκε κανένα εκ­ φραστή τής σκέψης της κι έκτελεστή τής θέλησής της στήν καθοδήγηση καί στδν τύπο. υιοθετήσει ή Τ ρίτη Διεθνής. ’Αντίθετα. τών δργανώσειον . ρεφορμιστές καί τού. μέ σκοπδ νά τίς παρακινήσουν νά διώξουν τού. Οδτε ή καθοδήγηση τοϋ Κόμματος οϋτε τδ «Άβάντι» 86 άντιπαρατάξανε μια δίκιά τους έπαναστατική αν­ τίληψη στήν άκατάπαυστη προπαγάνδα πού άναπτύσσανε ci ρεφορμιστές καί οί όπορτουνιστές τόσο στδ Κοινοβούλιο όσο καί στούς συνδικαλιστικούς οργανισμούς. καί συνε­ κτική ή επαναστατική συγκρότηση τοϋ κόμματος καί για να άποχτήσει τδ Κόμμα ¿κείνη τήν ειδική καί χαραχτηριστική φυσιογνωμία που Ιχ ει τδ Κομμουνιστικό Κόμμα κα­ πού ίχ ε . ουτε καν άρχισε. όπορτουνιστές άπδ τήν καθοδήγηση τών συνδικαλιστικών καί συνεργατικών όργανώσεων ή μέ σκοπδ να προικίσουν τά διάφορα τμήματα ή τίς πιδ δραστήριες όμάδες τών συντρόφων μέ μια ένιαία κατεύθυνση καί ταχτική.5) Μετά τδ Συνέδριο τής Μπολώνια τά κεντρικά όργα­ να τοϋ κόμματος θάπρεπε νά άρχίσουν χωρίς καθυστέρηση να άναπτύσσουν μέχρι χΐς άκραίες της συνέπειες μια ένεργ ητικ ή δραστηριότητα γ ιά να γίνει δμοιογενή. τα άπορτουνιστικά στοιχεία άν­ τίθετα ίχουν δργανωθεΐ κι ϊχουν έκμεταλλευτεϊ τδ κύρος καί τήν έξουσία τοϋ Κόμματος γ ιά να σταθεροποιήσουν τίς θέσεις τους στδ Κοινοβούλιο καί τά Συνδικάτα. δίνοντας τους τή δυνατότητα νά κά­ νουν ένέργειες καί νά διαδίνουν άντιλήψεις πού είναι άντίΟετες μέ τίς άρχές καί τήν ταχτική τής Τ ρίτη ς Διεθνοϋς: Ή καθοδήγηση τοϋ Κόμματος άπουσίασε συστηματικά άπδ τή ζω ή καί τή δραστηριότητα τών τομέων. Διεθνοϋς καί έχθρικές πρδς τή γραμμή τοϋ Κόμματος. Τ ίποτα oiv εγινε άπδ τήν πλευρά τών κεντρικών όργάνων τοϋ Κόμματος γ ιά νά δόσουν στίς μάζες μ ιά πολιτική διαπαιδαγώγηση κομψουνιστικοϋ χαραχτήρα.

"Η Ακόμη νά τά δικαιολογήσει στδ φώς τών Ιδεών τής Κομμουνιστικής Διεθνούς. Σ ’ δλες τις χώρες τοϋ κόσμου ή ταξική πάλη προχωρεί παίρ­ νοντας γιγάντιες μορφές. μ’ άλλα λόγια. Τ δ Κόμμα. δπως στή Γερμανία μετά τδ στρατιωτικό πραξικόπημα87. 6) Τό Κόμμα Απούσιασε άπδ τδ διεθνές κίνημα.αί νά πλησιάζει τις Αναρχικές τάσεις πού σκληρά κι Ακατάπαυστα κριτικάρουν αύτδ τδ συγκεντρωτισμό καί τή γρα­ φειοκρατία τών πολιτικών κομμάτων. νά ξε­ σηκωθούν μέ τδ δπλο στδ χέρι. 'Η Τ ρίτη Διεθνής Εχει κά­ νει κιόλας δυό συναντήσεις στή Δυτική Εύρώ πη: μιά τδ Δεκέμβρη τού 1919 σέ μιά Γερμανική πόλη καί μιά τί 205 . Τδ -ολ ιτιχδ κόμμα τής έργατικής τάξης δικαιώνεται μονάχα στδ βαθμό πού. Τ δ Κόμμα δέ νοιάστηκε νά έξηγήσει αυτά τά κινήματα στδν έργαζόμενο ιταλικό λαό.καί των μεμονωμένων συντρόφων. δέ νοιάστηκε νά Αναπτύξει δλη έκείνη τήν δουλειά διαπαιδα­ γώγησης μέ σκοπό νά κάνει τόν έργαζόμενο Ιταλικό λαό νά συνειδητοποιήσει τήν Αλήθεια δτι ή προλεταριακή Επα­ νάσταση είναι ενα παγκόσμιο φαινόμενο καί δτι κάθε μεμο­ νωμένο γεγονός πρέπει νά τδ βλέπουμε καί νά τδ κρίνουμε μέσα σ’ ένα παγκόσμιο πλαίσιο. Είναι φυσικό πού μέσα σέ τέτοιες συνθήκες οί μάζες Εχασαν τήν έμ-ιστοσύνη τους στδ Κόμμα καί δτι σέ πολλά μέρη οί Αναρχικές τ ά κ ις έτειναν νά πάρουν τήν άπάνω βόλτα. Ή σύγχιση πού ύπαρχε στό Κόμμα πρίν άπδ τδ Συνέδριο τής Μπολώνια χα ί πού μπορούσε νά έξηγηθεΐ μέ τδ καθεστώς τοϋ πολέμου δέν έξαφανίστηκε Αλλά Αντίθετα μεγάλωσε κατά τρόπο φριχτό. Παντοϋ οί προλετάριοι Αναγκά­ ζονται νά Ανανεώσουν τις μεθόδους πάλης καί συχνά. τότε ή έργατική τάξη ένστιχτώοικα θά τείνει νά δημιουργήσει Ενα αλλο κόμμα ν. συγκεντρώνοντας χ α ί συντονίζοντας δυναμι­ κά τήν προλεταριακή δράση. Αντιπαραθέτει μιάν πραγμα­ τική έπαναστατική Ιξουσία στή νομική έξουσία τοϋ Αστικού κράτους καί περιορίζει Ετσι τήν έλευθερία πρωτοβουλίας καί χειρισμών τής τελευταίας: Έ ά ν τδ κόμμα δέν πραγμα­ τοποιεί τήν ένότητα καί τδ συντονισμδ τών δυνάμεων κι άν τδ Κόμιζα Αποδείχνεται Ενας ¿ργανισμός καθαρά γραφειο­ κρατικός χωρίς ψυχή καί θέληση.

01 άγωνιστές τοϋ Κόμματος δέν ένημερώθηκαν ποτέ άπό τά κεντρικά δργανα γ ιά τις συζητήσεις πού Ιγιναν καί τίς άποφάσεις πού πάρθηκαν σ’ αύτές τίς δυό συγκεντρώ­ σεις. ούτε στήν Α γ γ λ ία . συ­ νειδήσεις καί σφυρηλατεί τήν ένότητα πνεύματος ν. Αύτή τήν άπουσία άπό τά κεντρικά δργανα κάθε φροντίδας νά πληροφορήσουν τδ προλεταριάτο. Α ντίθετα δμως σ’ αύτό τδ «Άβάντι» δίνει σημασία στίς έκδηλώσεις τοΰ όπορτουνιστικοΰ πνεύματος. σάν δργανο τοΰ Κόμματος θάπρεπε νά είναι δργανο τή : Τρίτης Διεθνοΰς: στδ «Άβάντι» θάπρεπε νά έχουν θέση δλες οί είδήσεις. Π ράγμα πού δδήγησε άκόμη καί σέ έσωτερικές διασπάσεις. Τ δ ’Ιταλικό Κόμμα έμεινε δλότελα έξω άπό αύτή τή ρωμαλέα πάλη Ιδεών πού άτσαλώνει τίς έπαναστατικέ. δυνάμεις. ούτε καί στήν Ε λ β ετία : περίεργη κατάσταση γιά τήν έφημερίδα τού Σοσιαλιστικού Κόμματος πού στήν ’Ιταλία έκπροσωπεΐ τά συμφέροντα τοϋ διεθνοΰς προλεταριάτου καί περίεργη κατά­ σταση γ ιά τήν ιταλική έργατική τάξη νά χρειάζεται νά ένημερώνετα: άπό τις κολοβές καί παραμορφωμένες ειδήσεις τών πρακτορείων καί τών άστικών έφημερίδων. Τ δ ’Ιταλικό Κόμμα δέν άντιπροσωπεύτηκε σέ καμιά απ’ αύτές τις δυδ συναντή­ σεις. Τ δ «Άβάντι». ούτε στή Γερμανία. πού συμβαδίζανε μιά μικροαστική άντίληψη τών διεθνών σχέσεων μέ μιά άντεπαναστατική καί ήττοπαθή θεωρία γιά τις προλεταριακέ. στή Βουλή τοΰ βουλευτή Τρέβες8®. οί πολεμικές καί οί έπεξεργασίες τών προ­ λεταριακών προβλημάτων πού ένδιαφέρουν τήν Τ ρίτη Διε­ θνή.αί δρά­ σης τών προλεταρίων δλων τών χωρών. Τ δ κεντρικό δργανο τού Κόμματος δέν έχει άνταποκριτές δικούς του ούτε στή Γαλλία. Στδ «Άβάντι» θάπρεπε νά φιλοξενείται. Στδ χώρο τής Τ ρίτης Διεθνούς λαβαίνουν χώρα έντονες πολεμικές γύρω άπό τή θεωρία καί τήν ταχτική τής Κομμουνιστικής Διεθνοΰς.Φλεβάρη τοϋ 1920 στδ Ά μστερνταμ. δπως στή Γερμανία λόγου χ ά ­ ρη. μέ πνεΰμα ένωτικό. δπως δ πρόσφατος λόγο. μπορεϊ νά τή δεΐ 206 . δσον άφ ορί τά γεγονότα καί τις θεωρητικές συζητήσεις πού έλαβαν χώ ρα στά πλαίσια τής Τ ρίτης Διεθνοΰς. μιά άδιάκοπη πολεμική Ινάντια σ’ δλες τις όπορτουνιστικές παρεκλίσεις καί τούς συμβιβασμούς.

α­ τών λαθών στίς κοινές έννοιες. Ινώ ταυτόχρονα παρα­ μελεί τις δημοσιεύσεις τής Τ ρίτης Διεθνούς. δντας πάντα σ’ έπαφή μέ τις κομματικές όργανώσει. συχνά μά­ λιστα Ακατανόητες έξαιτίας τών γραμματικών λαθών -/. Κάθε γεγονός τής έθνικής καί διεθνοΰ. Δηλαδή πρέπει νά γίνει Ινα κόμμα δμοιογενές.κανείς Ακόμη καί στή δραστηριότητα τοϋ έκδοτικού μας οί­ κου. μέ δική του ξεχωριστή διδασκαλία. 7) ’Από τήν παραπάνω Ανάλυση βγαίνει κιόλα. «ήγέτες» πρέπει νά στρέψει δλη του τήν δραστηριότητα γ ιά νά όργανώσει τις έργατικέ. πρέπει νά γίνει ή κινητήρια μηχανή τής προλεταριακή. Τ ά κείμενα τών Ρώσων συντρόφων πού είναι άπαραίτητα γ ιά νά καταλάβου­ με τήν μπολσεβίκικη έπανάσταση. συνεκτικό. προλεταριακής ζω ής πρέπει νά σχολιάζεται άμέσως σέ δια­ κηρύξεις καί έγκύκλιους τής καθοδήγησης γ ιά νά Αντλού­ με άπ’ αδτά έπιχειρήματα γ ιά τήν κομμουνιστική προπαγάν­ δα καί τή διαπαιδαγώγηση έπαναστατικών συνειδήσεων. Αλ­ λά είναι άγνωστα στήν ’Ιταλ ία: Τό «Κράτος καί έπανάστα­ ση» τοϋ Αένιν είναι ένα μονάχα παράδειγμα. "Οσοι δέν είνα. Αυτός συνεχίζει νά έκδίδει μπροσούρες χω ρίς καμιά ά­ ξια ή κείμενα πού διαδίδουν άντιλήψεις καί γνώμες χαραχτηριστικές τής Δεύτερης ΔιεθνοΟς. 207 . ποιό πρέπει νά είναι τό έργο Ανανέωσης καί διοργάνωσης πού έμεΐς θεωρούμε Απαραίτητο νά πραγματοποιήσου^ στό σύνο­ λο τού Κόμματος.. μέ τήν δική του ταχτική καί τήν αύστηρή κι άτεγκτη πειθαρχία του.ά του Ακριβή καί ξεχωριστή φυσιογνωμία: Από κοινοβουλευ­ τικό μικροαστικό κόμμα πρέπει νά μεταβληθεί σέ Κόμμα τοϋ έπαναστατικοϋ προλεταριάτου πού παλεύει γ ιά τόν έοχομό τής κομμουνιστικής κοινωνίας μέσα Από τό έργατικό κράτος. μπορεΐ νά έχουν μετα­ φραστεί στήν Ε λ βετία . κομμουνιστές έπαναστάτες πρέπει νά διαγραφοϋν Από τό Κόμμα καί νά διωχτούν Από τήν καθοδήγηση. Οί μεταφρά­ σεις τών έργων είναι έπίσης άσχημα δουλεμένε. Τό Κόμμα πρέπει νά άποχτήσει τή δίκ'. στήν ’Α γγλία καί στή Γερμανία. Ή ήγεσία. δυνάμεις έπ ΐ ποδός πολέμου. πού Απελευ­ θερωμένη Από τήν φροντίδα νά διατηρήσει τήν ένότητα καί τήν ίσοροπία Ανάμεσα στις διάφορες τάσεις καί Ανάμεσα στούς διάφορου.

δράση; σέ δλες της τ ι; έκδηλώσεις. ΟΕ κομματικές όργανώσ ει; οφείλουν νά βοηθήσουν στή συγκρότηση κομμουνιστι­
κών δμάδων σέ δλα τά έργοστάσια, συνδικάτα, συνεργατικές
καί στρατώνες, πού να διαδίδουν άκατάπαυστα στού; κόλπους
τών μαζών τΙς άντιλήψεις καί τήν ταχτική τοϋ κόμματος
καί νά ¿ργανώνουν τή δημιουργία τών έργοστασιακών Συμ­
βουλίων γ ιά τήν άσκηση τοϋ έλέγχου πάνω στή βιομηχανι­
κή κι αγροτική παραγω γή καί τέλος ν’ άναπτύσσουν τήν άναγκαία προπαγάνδα γ ιά τήν κατά τρόπο όργανικό κατά­
χτησ η τών Συνδικάτων, τών Ε ρ γα τικ ώ ν Κέντρων καί τή;
Γενικής Συνομοσπονδίας ’Εργασίας ώστε να καταστοϋν τά
στοιχεία εμπιστοσύνης πού οί μάζες θά έκλέξουν γ ιά τό σ χη­
ματισμό τών πολιτικών Σοβιέτ καί τήν άσκηση τής προλε­
ταριακή; δικτατορίας. Ή δπαρξη ένό; συνεκτικού καί ισχυ­
ρά πειθαρχημενου κομμουνιστικού κόμματος, πού διά μέσου
τών έργοστασιακών πυρήνων, συνδικάτων καί συνεργατι­
κών θά μπορεΐ νά συντονίζει καί νά συγκεντρώνει μέ
τήν κεντρική έκτελεστική έπιτροπή δλόκληρη τήν έπαναστατική δράση τού προλεταριάτου, £να τέτοιο κόμμα άποτελεΐ τή βασική κι άναγκαία προϋπόθεση προκειμένου νά
άποτολμήσουμε δποιοδήποτε σοβιετικό πείραμα. "Οταν δμως
απουσιάζει αύτή ή προϋπόθεση, τότε πρέπει νά άπορίψουμε
κάθε πρόταση σοβιετικού πειράματος σάν παράλογο καί ώφέλίμο μόνο στούς άντίπαλους τής σοβιετικής ιδέας. "Ομοια έπίση; πρέπει νά άπορίψουμε καί τήν πρόταση γ ιά ενα μικρδ
Σοσιαλιστικό Κοινοβούλιο ®9, γ ια τί γρήγορα θά μετατραπεΐ
σέ ενα έργαλεΐο στά χέρια τής ρεφορμιστικής κι όπορτουνιστική; πλειοψηφία; τής κοινοβουλευτικής δμάδας μέ σκοπό
νά διαδίδει δημοκρατικές ουτοπίες κι άντεπαναστατικά σχέ8)
Ή καθοδήγηση πρέπει χωρίς καμιά καθυστέρηση
νά μελετήσει, νά συντίξει καί νά προπαγανδίσει £να πρό­
γραμμα επαναστατικής διακυβέρνησης τοϋ Σοσιαλιστικού
Κόμματος, δπου θά έκθέτονται οί πραγματικές λύσεις πού
το προλεταριάτο, δταν γίνει κυρίαρχη τάξη, θά δόσει σέ δλα
τά βασικά οικονομικά, πολιτικά, θρησκευτικά, έκπαιδευτικά
και λοιπά προβλήματα πού άπασχολοΰνε τά διάφορα στρώ­

ματα τοϋ Εργαζόμενου ιταλικού πληθυσμού. Βασισμένο στήν
αντίληψη δτι τό Κόμμα στηρίζει τή δύναμή του καί τή δρά­
ση του μονάχα στην τάξη τών βιομηχανικών καί άγροτικών
Εργατών πού ίέ ν Εχουν καμιά άτομική ίδιοχτησία κι δτι θε­
ωρεί τα άλλα στρώματα τοϋ Εργαζόμενου πληθυσμού σ&ν
βοηθητική; τή ; καθαρά προλεταριακής τάξης, τό Κόμμα
πρέπ ίι να βγάλει Ινα μανιφέστο, δπου ή Επαναστατική κατά■/τηση τή ; πολιτικής Εξουσίας θα Ερμηνευτεί κατά τρόπο
πού τό βιομηχανικό καί άγροτικό προλεταριάτο να καλείται
να προίτοιμαστ:! καί να Εξοπλιστεί κι δπου θα ύποοείχνον-χ: τα στοιχεία τών κομμουνιστικών λύσεων για τα σημε­
ρινά προβλήματα: προλεταριακός Ελεγχος στήν παραγω γή
και στή διανομή τών άγαθών, άφοπλισμός τών Ενοπλων μι­
σθοφορικών σωμάτων καί Ελεγχος τής τοπικής αύτοδιοίκηση; από τις Εογατικές δογανώσεις.
9)
Μέ βάση αυτές τις σκέψεις, ή σοσιαλιστική δργάνωση τοϋ Τουρίνου προτείνει νά προωθηθεί μιά σ υμφ ορ ά δλων τών όμάδων τών συντρόφων άπό δλες τις τομεακές δογανώσεις πού θα ήθελαν νά συγκεντρωθούν γ ια νά συζητή­
σουν καί αποδεχτούν τις παραπάνω προτάσεις. Δηλαδή μιάν
¿ργανωαένη συνενόηση γ ιά νά προετοιμάσει σέ σύντομο χρο­
νικό διάστημα Ενα Συνέδριο μέ σκοπό νά συζητήσει τά προ­
βλήματα τής προλεταριακής ταχτικής καί δργάνωσης Ενώ
στό μεταξύ θά Ελέγχει τήν δραστηριότητα τών Εκτελεστι­
κών δργάνων τού Κόμματος.
('Ανυπόγραφο, οτό <Λ' Όρντι?* Νουάβο»,
1920, I I άο. 1).

8 Μάη

209
14

ΤΟ ΕΡΓΟ ΣΤΑ ΣΙΑΚ Ο ΣΤΜ ΒΟΤΛΙΟ
Ή προλεταριακή επανάσταση δέν είναι ή αυθαίρετη
πράξη μιας δργάνωσης ή ένδς συστήματος όργανώαεων πού
διακηρύσσουν δτι είναι
Επαναστατικές. Ή προλεταριακή
Επανάσταση είναι μια πολύ μακρόχρονη Ιστορική διαδικα­
σία πού ύλσπο:εΐτα: με τήν Εμφάνιση κι ανάπτυξη ορισμέ­
νων παραγω γικών δυνάμεων (πού τις συνοψίζουμε στήν !κφραση: «τδ προλεταριάτο») σ’ Ενα καθορισμένο ίστορικδ πε­
ριβάλλον (πού τδ συνοψίζουμε στις εκφράσεις: <τρόπος α­
τομικής ίδιοχτησίας», «καπιταλιστικός τρόπος πα ρ αγω γή ς'.
«Ιργοστασιακδ σύστημα», «τρόπος όργάνωσης τής κοινωνίας
μέ τή μορφή τοϋ δημοκρατικού - κοινοβουλευτικού κρά­
τους») . Σέ μιά δρισμένη φάση δμως αύτής τής διαδικα­
σίας, οί καινούργιες παραγω γικές δυνάμεις δέν μπορούν
πια νά άναπτυχτοΰν καί νά όργανωθοΰν κατά τρόπο αύτόνομο μεσα στα επίσημα πλαίσια δπου διαμορφώνεται ή άνΟρώπινη σνμβίωση. Τότε μέσα στά δρια αύτής τής καθορι­
σμένης φάσης λαβαίνει χώρα ή Ιπαναστατική πράξη, πού
άποτελεϊ μιά προσπάθεια γ ιά τή βίαιη ανατροπή αυτών τών
παλιών πλαισίων καί γ ιά τήν καταστροφή δλόκληρου τοΟ
μηχανισμού τής οικονομικής καί πολιτικής εξουσίας, πού
συγκρατοδν μέ τήν καταπίεση τις Επαναστατικές πα ραγω γι­
κές δυνάμεις. Δηλαδή ή Επαναστατική πράξη άποτελεϊ μιά
προσπάθεια γ ιά τή συντριβή τής άστικής κρατικής μηχα­
νής καί τήν συγκρότηση ένδς (νέου) τύπου κράτους πού
στά πλαίσια του οί Απελευθερωμένες παραγω γικές δυνάμεις
Οά βροΰν τήν κατάλληλη μορφή γ ιά τήν παραπέρα άνάπτυξή τους καί τήν παραπέρα έπέκτασή τους, καθώς καί τήν
κατάλληλη όργάνωση γ ιά τήν άναγκαία καί ίκανή θωράκισή τους ώστε νά έξαλείψουν τούς άντιπάλους τους.
Ή πραγματική διαδικασία τής προλεταριακής Επανά­
στασης δέν μπορεϊ νά ταυτιστεί μέ τήν άνάπτυξη καί τή δρά­
ση τών Επαναστατικών δργανώσεων Εθελοντικού καί συμβα­
τικού τύπου, δπως είναι τδ πολιτικδ κόμμα καί οί δμοιοε-

210

πα γγελματικ έ; ένωσε:;: δηλαδή όργανώσει; πού γεννήθηκαν
στό χώρο τή ; Αστική; δτιμοκρατία; καί ατό χώρο τής πολι­
τικής Ελευθερία;, σαν κατάφαση κι Ανάπτυξη τή ; πολιτική;
ελευθερία;. Αυτές οί όργανώσει;, ατό βαθμό πού Ενσαρκώ­
νουν μιά θεωρία πού μπορεΐ v i Ερμηνεύει τήν Επαναστατική
διαδικασία καί νά προβλέπει (μέσα σέ δρισμένα δρια ιστο­
ρικής πιθανότητας) τήν έξέλιξη τών πραγμάτων καί στό
βαθμό πού οί πλατειέ; μάζες τΙς Αναγνωρίζουν σαν Ικφρασή τους καί σαν ίμβρυο ένός μελλοντικού κυβερνητικού μη­
χανισμού, Αποτελούν δλο καί πιό πολύ τώρα τού; άμεσου;
καί υπεύθυνου; παράγοντες τών διαδοχικών Απελευθερω­
τικών πράξεων, πού δλόκληρη ή έργατική τάξη θα δοκι­
μάσει κατά τή διάρκεια τή ; Επαναστατικής διαδικασία;.
IIα ρ ’ δλα αυτά δμω;, αυτές οί οργανώσει; δέν ένσαρκώνουν
αύτή τή διαδικασία, δεν απορούν νά ςεπεράσουν τό Αστικό
κράτο; καί δεν Αγκαλιάζουν — ούτε μπορούν να Αγκαλιάσουν — ολη τήν πολυπλοκότητα Απ’ δπου Αναβλύζουν ol Επαναστατικέ; δυνάμει; πού γεννά ό καπιταλισμό; στήν Ακατάπαυστη πορεία του σά μηχανισμού Εκμετάλλευση; καί
καταπίεσης.
Στήν περίοδο τή ; οικονομική; καί πολιτική; κυριαρχία;
τ ή ; Αστική; τάξη ;, ή πραγματική Ανάπτυξη τή ; Επαναστα­
τικής διαδικασίας πραγματοποιείται ύπόγεια, στό σκοτάδι
τών Εργοστασίων καί στά βάθη τής συνείδησης τών ατέλειω­
των μαζών πού ό καπιταλισμός υποδουλώνει στού; νόμου;
του. Αύτή ή κυριαρχία τότε δέν μπορούσε βέβαια νά Ελεχτεΐ καί νά Αποδειχτεί, πράγμα πού θά γίνει Αργότερα ό­
ταν τό στοιχεία πού Hjv Αποτελούν (αισθήματα, κρυφή θέ­
ληση, συνήθειε;, σπέρματα πρωτοβουλία; καί ήθών) θά Ανα­
πτυχθούν καί θά ξεκαθαριστούν μαζί μέ τήν Ανάπτυξη τή ;
κοινωνία; καί τήν καινούργια θέση πού ή έργατική τάξη
ερχεται νά καταλάβει στό πεδίο τής παραγω γής. Οί Επα­
ναστατικές όργανώσεις (τό πολιτικό κόμμα δηλαδή καί τό
ό|ΐοιοεπαγγελματικό συνδικάτο) γεννήθηκαν στό χώρο τής
πολιτικής έλευθερίας, στό χώρο τής Αστικής δημοκρατίας,
σαν κατάφαση κι Ανάπτυξη τής έλευθερίας καί τή ; δημο­
κρατίας «έν γένα», δηλαδή σ’ Ινα χώρο δπου κυριαρχούν

211

οί σχέσεις πολίτη -ρ ό ς πολίτη. Ή έπαναστατική διαδικασία
λαβαίνει χώρα, στό -ίδ ιο τής παραγω γής, στό έργοστχσιο,
δπου κυριαρχούν οί σχέσεις καταπιεστή καί καταπιεζόμενου, έκμεταλευτή καί έκιιεταλλευόμενου, δπου δέν ύπάρχει
έλευθερία γιά τόν έργάτη, δπου δέν ύπάρχει δημοκρατία.
Ή έπαναστατική διαδικασία λαβαίνει χώ ρα έκεϊ δπου δ Ερ­
γάτης δέν είναι τίποτα καί θέλει νά γίνει τά πάντα, έκεΐ
οπου ή δύναμη του ίδιοχτήτη είναι Απεριόριστη κι Εχει
έξουσία ζωής καί θανάτου πάνω στόν ίρ γάτη, πάνω στή
γυναίκα του καί πάνω στά παιδιά του.
"Οταν λέμε δτι ή Ιστορική διαδικασία τής έργατικής
Ιπανάστασης, πού είναι έγγενής μέσα στήν Ανθρώπινη κοι­
νωνία σέ καπιταλιστικό καθεστώς, — καθεστώς πού Εχει
τούς δικούς του Εσωτερικούς νόμους καί Αναπτύσσεται Αναγ­
καστικά χάρη στή συμβολή ένός πολύπλοκου συνόλου πρά­
ξεων, πού είναι άνεξέλεγκτες έπειδή Εχουν δημιουργηθεΐ
άπό μιά κατάσταση πού δέν τήν Εχει θελήσει καί δέν τήν
Εχει προβλέψει δ έργάτης — δταν λοιπόν λέμ* δτι ή ιστο­
ρική διαδικασία τής έργατικής έπανάστασης Εχει βγεί στό
φώς τής μέρας, σημαίνει άραγε αύτό δτι Εχει γ ίν ίΐ ίκανή
νά έλεχτεί καί νά Αποδειχτεί;
’Εμείς τό λέμε αύτό σέ μιά στιγμή πού δλη ή έργατική
τάξη Εχει γίνει έπαναστατική, δχι βέβαια μέ τήν Εννοια δτι αύτή Αρνιέται γενικά νά συνεργαστεί μέ τούς κυβερνητι­
κούς θεσμούς τής Αστικής τάξης, δχι π ιά μέ τήν Εννοια δτι
αύτή άντιπροσωπεύει μιάν Αντιπολίτευση στό χώρο τή ;
δημοκρατίας, άλλά μέ τήν Εννοια δτι
δλόκληρη
ή
έργατική τάξη, πού βρίσκεται σ’ Ινα έργοστάσιο, Αρ­
χ ίζει μιά δραστηριότητα πού πρέπει Αναγκαστικά νά
καταλήξει στήν Ιδρυση ένός έργατικοΰ
κράτους, πού
πρέπει Αναγκαστικά νά δδηγήσει στή διαμόρφωση τής Αν­
θρώπινης κοινωνίας σύμφωνα μέ μιά μορφή πού θά είναι
δλότελα πρωτότυπη, γενική καί θά Αγκαλιάζει δλάκληρη
τήν έργατική Διεθνή καί κατά συνέπεια δλάκληρη τήν Αν­
θρωπότητα. Λέμε Ακόμη δτι ή τωρινή περίοδος είναι Επα­
ναστατική, έπειδή Ακριβώς διαπιστώνουμε δτι ή έργατική

212

τάξη σέ δλα τά ϊθνη τείνει v i δημιουργήσει, τείνει μέ δλες της τΙς δυνάμεις — παρ’ δλα της τά λάθη, τΙς ταλαντεύσεις καί τις αναστολές που είναι χαραχτηριστικές για
μιά καταπιεζίμενη τάξη, γ ιά μ ιά τάξη πού δέν ίχ ε ι Ιστο­
ρική πείρα, τέλος γ ια μια τάξη που πρέπει νά τά κάνε:
όλα Από τήν Αρχή — νά δημιουργήσει θεομούς νέου τύπου
στον έργατικό χώρο, θεσμούς σ’ Αντιπροσωπευτική βάση
πού θά σογκροτηθοϋν μέσα σ’ Ινα βιομηχανικό πλαίσιο. Λέ­
με έπίσης δτι ή τωρινή περίοδος είναι έπαναστατική επει­
δή ή έργατική τάξη τείνει μέ δλες της τις δυνάμεις, μέ 6λη της \ η θέληση yà Ιδρύσει τό δικό της κράτος. Νά λοι­
πόν για τί λέμε δτι ή γένεση τών έργατικών ’Εργοστασια­
κών Συμβουλίων Αποτελεί ενα μεγαλειώδες Ιστορικό γεγο­
νός, αντιπροσωπεύει τήν άρχή μιας νέας έποχής στήν ιστο­
ρία του Ανθρώπινου γένους. Χάρη σ’ αύτό τό γεγονός ή έ­
παναστατική διαδικασία βγήκε στό φώς τής μέρας καί μπή­
κε στή φάση, δπου απορούμε νά τήν έλέγχουμε καί νά τήν
ψηλαφούμε.
Σ τή φιλελεύθερη φάση τής ιστορικής έξελιξης τής Αστι­
κής τάξης καί τής κοινωνίας, δπου κυριαρχεί ή Αστική τά­
ξη, τό στοιχειακό κύτταρο τοϋ κράτους ήταν δ Ιδιοχτήτης
που μέσα στό έργοστάσιο του ύποτάσσει τήν έργατική τάξη
στο σκοπό του κέρδους. Στή φιλελεύθερη φάση δ Ιδιοχτήτης ήταν έπίσης έπιχειρηματίας καί βιομήχανος : ή βιομη­
χανική έξουσία, ή πη γή τής βιομηχανικής έξουσίας βρι­
σκότανε στό έργοστάσιο καί δ έργάτη: δέν κατάφερνε νά
άποδεσμεύσει τή συνείδησή του Από τή πίστη γ ιά τήν Αναγ­
καιότητα τοϋ ίδιοχτήτη, τοϋ δποίου τό πρόσωπο ταύτιζε ¡ιέ
τό πρόσωπο τοϋ ύπευθύνου γ ια τή διεύθυνση τής παρα­
γ ω γής καί κατά συνέπεια μέ τό πρόσωπο τοϋ ύπεύθυνου έ­
πίσης γ ιά τό μισθό του, τό ψωμί του, τα ροϋχα του καί τή
στέγη του.
Στήν Ιμπεριαλιστική φάση τής ιστορικής έξέλιξης τής
Αστικής τάξης, ή βιομηχανική έξουσία κάθε έργοστασίου ?χ ε ι ΑποσπαστεΙ Από τό έργοστάσιο καί Εχει συγκεντρωθεί
σ’ Iva τράστ (tr u s t) , σ’ Iva μονοπώλιο, σέ μια τράπεζα,
213

5'ή ν κρατική γραφειοκρατία. Ή βιομηχανική Εξουσία γίνε­
ται ανεύθυνη καί κατά συνέπεια πιό αυταρχική, πιό αύθαίρετη, τΐΐο ωμή. Ά λ λ α δ έργάτης, άπελευθερωμένος άπό τήν
υποταγή στο «άφεντικό», άπελευθερωμένος άπό τό δουλικό
πνεύμα τής ιεραρχίας, σπρωγμένος ακόμη κι άπό τις νέες
γενικές συνθήκες μέσα στις δποΤες βρίσκεται υποταγμένη
ή κοινωνία έξαιτίας τής νίας ιστορικής φάσης, δ έργάτης
λοιπόν πραγματοποιεί άνεκτίμητες καταχτήσεις στό πεδίο
τή ; αυτονομίας του καί τής πρωτοβουλίας.
Στο εργοστάσιο ή Εργατική τάξη μεταβάλλεται σ’ ?να
ορισμένο «εργαλείο παραγωγής» μέσα σ’ Sva δρισμένο κι
οργανικό σύστημα. Κάβε έργάτης μπαίνει «συμπτωματικα»
v.ai παίρνει μέρος «τυχαία» σ’ αύτό τό συγκροτημένο σώ­
μα: «συμπτωματικα καί τυχαία» δσον άφορά τή δική του
θέληση, άλλα δχι δμως καί γ ια δ,τι άφορά τόν προορισμό
τής δουλ^ας του, άφού αύτός άντιπροσωπεύει μιά καθορι­
σμένη αναγκαιότητα του προτσές τής δουλειάς καί τής π α ­
ραγωγής καί μονάχα γ ια τό λόγο αυτό τόν προσλαμβάνουν
στή δουλειά καί μονάχα γ ια τό λόγο αύτό μπορεΤ νά κερδί­
ζει το ψωμί του. Ό έργάτης άποτελεί Iva γρανάζι του μ η ­
χανισμού καταμερισμού τής δουλειάς, μέσα σέ μιά έργατική τάξη που είναι προορισμένη να άποτελεί μέσο παραγω ­
γής. "Αν δ έργάτης άποχτήσει ξεκάθαρη συνείδηση αύτή;
τής «καθορισμένης άναγκαιότητας» τής κατάστασής του καί
τήν άνάγει στή βάση ένός άντιπροσωπευτικοϋ μηχανισμού
κρατικού τύπου (δηλαδή δχι Εθελοντικοί) -καί συμφωνημένου μίσω τής ταυτότητας γνώμης, άλλά άπόλυτου, δργανικοΰ καί συναφούς μέ μια πραγματικότητα πού πρέπει να
τήν άναγνωρίσει; αν θέλει; να Εξασφαλίσει; τό ψωμί, τα
ρούχα, στέγη ν.αί τή βιομηχανική π α ρ α γω γή ), δν 6 έργάτη ;, επαναλαμβάνουμε, καί ή έργατική τάξη τό κάνει αύ­
τό τότε θα Ιχει κάνει κάτι μεγαλειώδες: θα ϊχ ε ι άρχίσει
μια νέα ιστορία, θα Ιχει μπει στήν έποχή των έργατικών
κρατών πού άναγκαστικά θα συμοάλουν στή διαμόρφωση
-ή ς κομμουνιστικής κοινωνίας, στή διαμόρφωση τού κόσμου
πού θά οργανωθεί πάνω στή βάση καί σύμφωνα μέ τόν τύ­
πο τή ; μεγάλη; μηχανικής βιομηχανία;, σύμφωνα μέ τόν
214

. τδ σ τ ά ρ : τής Σιβηρίας μέ τδ θ ε ι ά φ ι τής Σικελία. καί τδ ρ ύ ζ ι των Βεοσαλ'. του π:δ σημαντικοϋ μέσου παραγω γή ς: δηλαδή θά ί. Τ δ έργατικδ κράτο:.1 δχ: πια στδ βαθμδ πού Εχει όργανωθεΐ μέ τή μορφή του κράτους καί Ιχ«ι δρίσει τα σύνορά του.ο) ξαναβάζε: τό έργοστάσιο στή θέση μιας μορ^ ή :.τύπο τής Κομμουν:στικής Δ-εθνοϋί. καί κάθε τμήμα τής Ανθρωπότητας θά άποχτά φυσιογνωμία στδ βαθμό πού θά έκτελει μίαν δρισμένη κι άμοιβόμενη παρα­ γω γή 7.ναβρεΐ τδν Ιαυτό της καί θά άποχτήσει συνείδηση τής Οργανικής ττ. πού Ετσι θά Ϊ7. τοϋ σι>·/. ύποκείμενο σέ μιά διεθνή δια'-. στδ βαθμδ αύτδ πράγματι ή έργατική τά­ ξη θά ολοκλήρωνε: τήν Απαλλοτρίωση τής πρώτης μηχα­ νής. Στο βαθμδ πού θά συγκροτεί αύτδ τδν άντιπροσωπευτ:κδ μηχανισμό.τας καί θά άντ:παραταχτε: ένιαΐα στδν καπιταλισμό. δπου κάθε λαδ.'ζγ. τζτ. άπδ τήν προλεταριακή c συνεργεία ένδς τμήματος καί κάθε συγχωνεύεται άπδ “ οιπες στιγμές ι φώς τήν παραγω γική διαδικασία.ο ούτο^ι^. καί τή . (κάθε /δεδεμένο. Έ εργατική τάξη υπογραμμίζει ϊτσι δτι ή 8·..7.· · ·: σώμα. νέου άντιπροσωπευτικού συστήματος.ν:κή εςουσία (πού πη γή της πρέπε: νά ξαναγίνε: τό έργο—άτ..ι.ών μέ τδ ξ ύ λ ο τής Στυρίας. στο Συμβούλιο Ινδς ¡ιεγάλου έργοστασίου μηιερα. Ετσι καί σ’ δλόκληρο τδν κόσμο τδ άγγλικδ κ ά ρ β ο υ ν ο συγχωνεύετα: ^ιέ τδ ρωσικδ π ε τ ρ έ λ α ι ο .κή. ένσωμάτω-σή. άφοϋ γεν- .α τήν έργατική τάξη.ηχ7.■ σέ ·καθορ:σ . κάθε συνεργείο (squadra) δουλιά. ά“ δ τήν εργατ:κή άποόη. σάν κύτταρά ενός νέου κράτους — τού έργατικοϋ κ ■ J Ivo. jtljV IvciijiO'JVivTtvcT] Δ:εθνη.όζρΐ'. συγκροτείται .: ενότν. δπου ατά πλαίσιά της ή έρj τα·:/. δργαν. συγχωνεύονται σ’ 2να μοναδ:κδ όργαν:σμό.ο.παλλοτρ:ώνε: τήν ίδ-.ευθύνει δλο τδν πλούτο τοϋ κόσμου έν όνόματ: 215 . .

216 Ί ο ν η) . «ο. ’Οφείλουν τέλος νά Αποφασίσουν νά όργανώσουν τί. στό βαθμό πού συμμετέχει σ’ αύτή τή διαδικασία καί στό βαθμό πού γίνεται κατανοητή κι Αποτελάΐ μια πράξη Απελευθέρωσης αύτής τής διαδικασία. θά λάβει τή μεγαλύτερη δυνατή ταχύ­ τητα Ανάπτυξης κι δπου οί Απελευθερωμένες παραγω γικές δυνάμεις θά βροΟν τή μεγαλύτερη δυνατή Εξάπλωση. προκύπτουν Αναγ­ καστικά άπό δσα έχουμε π ει μέχρι τώρα: Τό Κόμμα καί τό Συνδικάτο Εάν πρέπει νά έπ-. οικονομίας καί δλόκληρης τής Ανθρώπινης κοινωνίας. καθώς έπίσης καί τό Συν­ δικάτο καί τό Εργοστασιακό Συμβούλιο. λαβαίνει μιά Ελέγξιμη ιστορική μορφή. διαδικασίας άπό τις δυνάμει.βάλουν τόν έαυτό τους σαν κηδεμόνες ή σάν Εποικοδομήματα συγκροτημένα ήδη πάνω στό νέο θεσμό. Επανάσταση.> 1920. δχι πιά σάν πολιτικοί) όργανισμοϋ τοΟ επαναστατικού προλεταριάτου. Κάθε τωρινή έπαναστατική δραστηριότητα Ιχ ε ι άξια καί είναι Ιστορικά πραγ­ ματικά έπαναστατική. Οί σχέσεις πού πρέπει νά συνδέουν τό πολιτικό κόμμα καί τό Εργοστασιακό Συμβούλιο. Από τ% Αστικά έποΐκοδομήματα -ο ύ τήν συμπιέζουν καί τήν φρα­ κάρουν. δπου ή Ιστορική διαδικασία τή . γενικές Εξωτερικές (πολιτικές) συνθήκες δπου ή διαδικα­ σία τής Επανάσταση. Ιστορικής διαδικασίας πού πρέπει νά άπολήξει στήν Κομ­ μουνιστική Διεθνή. ατύ <Λ’ 'Ο ηντινε Νονόβο. άλλά σαν Αναδιοργάνωση τής παγκόσμια.-τόγΓαη ο. Μ’ αυτή τήν Ιννοια τό Εργα­ τικό Εργοστασιακό Συμβούλιο είναι δ πρώτος πυρήνας μ ια . πρέπει να πάρουν θέση σά συνειδητοί παράγοντες τής Απελευθέρωσης αύτής τή . Εθνική. Αντίθετα. καταπίεσης πού συνοψίζονται στό Αστικό κρά­ τος. !).δλόοιληρης τής άνθρωπό'ητας. (Άνυ. καί παγκόσμιας. II. Τό Κόμμα καί τό Συνδικάτο.

προσωπεί κατά συνέπεια 2να πραχτικό. θεσμού: πού σε <uiv δρισμένη στιγμή μπορούν να τούς συνοψίσουν — καί τούς συνοψίζουν — δρισμένες Αντιπροσωπευτικές προ­ σωπικότητες καί δρισμένοι συνδικαλιστές Αντιπρόσωποι του προλεταριακού κινήματος. που δγραψε δ σύντροφος "Λντζελο Τάσκα.άίιση μιας δρισμένης άντίληψης καί θεωρίας γύρω άπό τό κίνη­ μα των ’Εργοστασιακών Συμβουλίων. συμφωνημένο κι άποοεχτό συμβιβασμό. δπως άκριβώς δημοσιεύτηκε καί ή προ­ γραμματική διακήρυξη τού συντρόφου Έ ρ κ ο λε Μποΰκο στούς έργατοτεχνήτες τούς όργανωμένους στδ Ε ρ γατικ ό Κέντρο τής Μπολώνια. Πίστευε δηλαδή δτι ένεργοΟσε σωστά δταν Αναλάβαινε νά γίνει δ επίσημος είσηγητής τής ’Εκτελεστικής ’Επιτροπής τού ’Ερ­ γατικού Κέντρου — χωρίς νά είναι άκριβώς δ έπίσημος εί­ σηγητής — μέ μιά πόζα καί μιά φιγούρα (πόζα καί φι­ γούρα δπου έβρισκες ταυτόχρονα χαρακτηριστικές στιγμές 217 . καί τήν ύποστήριξε στό Συνέδριο τού ίδιου τού Ε ρ γ α ­ τικού Κέντρου. δηλαδή σά ντοκουμέντο μιας ση­ μαντικής φάσης στή διαδικασία άνάπτυξης τών Συμβουλίων.Η ΕΙΣΗ ΓΗ Σ Η ΤΑ ΣΚΑ 90 ΚΑΙ ΤΟ ΣΤΝ ΕΔΡΙΟ TO T ΕΡΓΑ ΤΙΚ Ο Τ ΚΕΝΤΡΟΤ ΤΟ Τ ΡΙΝ Ο Τ Στό προηγούμενο φύλλο είχαμε δημοσιέψει δλόκληρη τήν εισήγηση γ ια τά Εργοστασιακά Συμβούλια. σάν ντοκουμέντο έκείνης τής θεωρητικής καί πρα χτικής κί­ νησης πού τείνει πρδς νέους Ιργατικούς θεσμούς. ύστερα άπδ έντολή ττ¡ς Ε κτελεστικής ’Ε πιτροπής τού ’Εργατικού Κέντρου Τουρίνου. Αύτή ή εισήγηση δμως δεν προέρχεται κατά κανένα τρόπο άπό τό « Ό ρντινε Νουόβο» καί δεν έ/. Δημοσιεύτηκε λοιπόν — κι ϊπρεπε νά δημοσιευτεί — στδ « Ό ρντινε Νουόβο» αύτή ή εισήγηση. σέ σχέση μέ τις θέσεις πού Αναπτύσσονται στό <>Ό ρ ν τιν ε Νουόβο» για τή συγκρότηση καί τή δ'. Ό σύντροφος Τάσκα πίστευε δτι ένεργοΰσε σωστά δταν Αναλάβαινε νά είναι δ είσηγητής στδ Συνέδριο Αν καί δέν είχε έκλεγεΐ άπδ καμιά συνδικαλιστική όργάνωση.

λέει γ ιά π α ­ ράδειγμα δτι «οΐ τελευταίες έμπειρίες στή Ρωσία μοιάζουν νά Ιχουν ό?ηγήσει στήν άνάγκη να έμπισι Ουνση -ών μεμονωμένων έργοστασίων δχι γάτες τού Εργοστασίου. σέ κανένα άλλο ι άπδ τδν Ικμηδενισμό τής ιστορικής άξίας :ί σημασίας πού τδ Συνέδριο τού Ε ργατικού Κέντρου Τουνου θα μπορούσε καί θά ϊπρεπε νά ϊχ ε ι. άλλα δέν μπορούσαν πρα χτικά νά βοηθήσουν σέ τίποτα άλλο άπδ τδ νά δδηγήσουν σέ παρεξηγήσεις κι αύταπάτες καί να ευνοήσουν τις ν. 1919 ενα άρθρο μέ τδν τίτλο <Ό σοβιετικδς μη- Στδ κεφάλαιο «Γιά τδν Ελεγχο τής διεύθυνσης τής βιομηχανίας» τού βιβλίου του Μπουχάριν Τό πρόγραμμα τών κ ο υ ν ισ τ ώ ν » (βιβλίο πού τυπώθηκε -Λ Μάη τού 1918) οΌτή ή συστηματοποίηση τίθεται σαν ούσιαστικδ προγραμματικό σημείο τών μπολσεβίκων πού θέλουν >Λ άνακίψουν καί νά χτυπήσουν τή μικροαστική ψυχολογία . δπως καί δδήγησαν.τού «έν μέρει άπιστου»91 δεσπότη καί του ¡ιεγά) λου στί: άθλιες .· στδ φύλλο τής 16 Αύ. Ό σύντροφος Τάσκα μ ά . Το <ν()ρντ:νε Νουόβο» δημοσίεό.αιροσκοπικές ίντριγκες καί μανούβρες. άλλά έπίσης καί διορισμένου: εκπροσώπους τών Συμβουλίων τής λαϊκής οι­ κονομίας . Ή είσήγηση τού σύντροφου Τάσκα Εγινε στά γρήγορα ” δεν στηρίχτηκε σέ ιιιά κεντρική άντίληψη μέ βάση τήν οργάνων· τδ¡ι σύνολο σύνΓ των περιπτώσεων καί θά : ζ ω ή / Χ I σύντροφος Τάσκα δέν ήταν καλά πληι νος πάνω στήν έξέλιξη τών Εργοστασιακών Συ λίων στή Ρωσία. Δέν μπορούσαν δη­ λαδή νά δδηγήσουν.μηχανογραφίες τής πάλης των τάσεων). πού έάν ήταν δυνατό θά μπορούσαν να είναι δπως καί υπήρξαν. έξαιρετικά σημαντικές καί γραφικές άπδ διανοουμενίστικη κι άφηρημένη άποψη. άν καί μια τέτοια πληροφόρηση δέν καί πολύ δύσκολη.

που δημοσιεύτηκε στδ ^Ό ρντινε Νουόβο» τής 8 Νοέμβρη 1919.ής τάξη .σμδ» τού μεγάλου δγκου Εμπειριών ν. τών τουρινέζικων έργοστασίων καί πού δ Σκιαδέλο άπλώς ξανατύπωσε στό σχέδιό του γ ιά τον «Κανονισμό»92. μάζες χωρικών.ι άπό τα πιό προσιτά ντοκουμίντα άπό άποψη τόπου καί χρόνου.καί τις άναρχοσυνδικαλιστικές τάσεις ένός καθυστερη)ΐένου μέρους τής έργατιν. μαζί |*έ τή φρασεο­ λογία της καί ιόν πολεμικό της Ενθουσιασμό. που δέν Εχουν καθόλου προλετα­ ριακή ψυχολογία καί κατά συνέπεια δέν Ιχουν τήν ικανό­ τητα τής βιομηχανική. κ7Ì βιομηχανικού Εξοπλισμού τό έργατικδ νράτο. των χω ρ ι­ κών (όέν είχε νόημα στό βιομηχανικό χ ώ ρ ο ). Εξαναγκάστηκε να βάλει σέ μερικές βιομηχανίες τε­ ράστιε.αί προ­ τάσεων πού μάζεψαν οί επίτροποι τού Τουρίνου δέν κόστι­ σαν καί λίγο κόπο στήν Επιτροπή μελέτης τών Συμβουλίων ν. τής Ρωσίας. Έ τ σ ι δ Τάσν. Αυτή ή διάλυ­ ση όφείλεται στδ γεγονός δτι έξαιτία. τούς Επίτροπου. 'Η συγκέντρωση καί ή ¿ργάνωση στον Κανον. δύναμη. σέ δρισμένες περιπτώσεις τή διάλυση τού Εργοστασιακού Συμβουλίου. καί οί άνακρίβειες τού συντρόφου Τάσκα όσον αφορά τή «βιβλιογραφία» τού προβλήματος των Συμβουλίων αποδείχνονται άκόμη ν. πού όέν έκανε τίποτα άλλο άπδ τδ νά αντιγράψει τήν τελευταία φιλολογική τους Εκφραση.α κάνει πολεμική στδ σύντροφο Καρίνο δσον άφορά τήν άποψη δτι «κύρια λειτουργία τού συνδικάτου οέν είναι νά διαμορφώσει τή συνείδηση τού παραγωγού 219 . τής Ελλειψης κινητή­ ρ ια. Ή μοναδι­ κή μορφή συλλογικής πειθαρχίας πού τούς ταίριαζε ήταν ή πειθαρχία τού Επαναστατικού στρατού. Αυτές οί άτελειε. διατύπωση πού άντίθετα ¿φείλεται στους ίδιου. πού Εφερνε μαζί τη . Ή «τελευταία» ρώσικτ/ εμπειρία είναι έκείνη τής στρατιωτικοποίησης τής βιομηχανία.αί δέν είναι σοστδ να άποδοθεΐ αυτός δ κόπος στδ Σκιαοίλο. Στό κλείσιμο τών συζητήσεων πού λάβανε χώρα στό Συνέδριο (κλείσιμο πού δημ&σιεΰτηκε στό «Άβάντι») δ Τάσκα άποδίνει στδ Σκιαβέλο τή διατύπο)ση τών ειδικών καθηκόντων τού έπιτρόπου τοϋ τμήματος. Τό Συμβούλιο δέν είχε νόημα γ ι’ αυτές τις καθυστερημένες μάζε. αυτοκυβέρνησης.

άλλα νά υπερασπιστεί τά συμφέροντα τοϋ έργά τη σά μισθωτού». " ο ρική άρχή μ ιά . σκοπό. εμείς σ’ άντίθεση μ« τό σύντροφο Τ ά σ /α νιώσαμε μιά :ύ χ ά ρ :~ η έκ­ πληξη καί δοκιμάσαμε μιά βαθειά συγκίνηση. βαθειά. Αύτή τή στιγμή ή δομή τοϋ καπιταλισμού χαρα- . άποψη πού άποτελεί τή θέση τ. όδηγηθεί στήν τωρινή Ιστορική περίοδο ή έργατική τάξη ά­ πό τή δομή τοϋ καπιταλισμού. σάν 2να θεσμό πού δέν μπορού­ με νά τόν μπερδεύουμε μέ τό Συνδικάτο καί πού δέν μπορούμε νά τδν συντονίζουμε καί νά τόν ύποτάσσουμε στδ συνδικάτο.» άναρχικοΰ καί συνδικαλιστή Καρίνο ήταν μ:ά άκόμη άπάοειξη τή . πού Ιρχεται νά προταθεί όλότελα έλεύθερα άπό μιά άτομική συνείδηση καί θέληση. ’Εμείς θεω­ ρούμε τό ’Εργοστασιακό Συμβούλιο σάν θεσμό δλότελα πρω­ τότυπο πού προέρχεται άπό τήν κατάσταση στήν δποία ίχ ν. ή στάση τοϋ σύντροφο. δεν μπορεΐ παρά νά όδηγηθεί στό νά συνεργαστεί μέ δλόκληρη τήν τάξη στήν Εκπλήρωση ένδς καθήκοντος πού θά υπάρχει πάντα ¡ιέσα στήν καπιταλιστική κοινωνία καί πού δέν είναι ενα. πεποίθησης πού τρέφαμε πάντα δτι στήν πραγματική έπαναστατική διαδικασία δλη ή έργα­ τική τάξη αυθόρμητα βρίσκει τήν πρα χτική καί θεωρητική ενότητά της μέσα στήν δποία ένότητα κάθ: έργάτης. στό βαθ­ μό πού είναι ειλικρινής επαναστάτη.. ’Αλλά έμείς είχαμε — καί Ιχουμε — γ ιά τό ’Εργοστα­ σιακό Συμβούλιο μιάν άντίληψη πού λείπει δλότελα άπό τήν εισήγηση τοϋ συντρόφου Τάσκα καί πού δέν τήν έχει άντικαταστήσει μέσα σ’ αύτή τίποτα τό άντάξιό της.στόν έργάτη. άλλά πού άντίθετα μέ τή γέννησή του καί τήν έξέλιξή του έπιβάλλει ριζικές άλλαγές στή δομή καί τή μορφή τού συν­ δικάτου. 93» πού δημοσιεύτηκε στό « Ό ρντινε Νουόβο» στό ίδιο τεύχος τής 8 Νοέμβρη 1919. καί τήν άνά­ πτυξε μέ μεγάλη διαλεκτική ικανότητα καί θέρμη. ’Αφού αντι­ λαμβανόμασταν τδ Εργοστασιακό Συμβούλιο σαν τήν . διαδικασίας πού άναγκαοτικά Ιττρεπε νά δδηγήσει στήν ίδρυση τοϋ έργατικοϋ κράτους. "Οταν δ άναρχοσυνδικαλιστής Καρίνο άνάπτυξε αύτή τή θέση στό ίκτακτο Συνέδριο τού Ε ργατικ ού Κέντρου τό Δεκέμβρη τοϋ 1919.ού άναπτύσσεται στό εισαγωγικό άρθρο «Συνδικαλισμός καί Συμ­ βούλια.

νά ποιά είναι ή λογική σεφ ά τών έννοιών πού βρίσκονται στή βάση τής κομμουνι­ στικής Διεθνοϋς καί σύμφωνα μέ τήν δποία σειρά πρέπει νά εΐδωθεϊ ή γέννηση τών νέων έργατικών θεσμών. Ζηνόβιεφ.π. του χρηματιστηρίου πάνω στήν παραγω γή Εμπορευμάτων καί τού μονοπωλίου στόν ηγέτη τής βιομηχανίας.χτηρίζεται άπό τήν Επικράτηση τού χρηματιστικοϋ κεφα­ λαίου πάνω στό βιομηχανικό κεφάλαιο. στηριγμένοι είοικά στό υλικό καί στά συμπεράσματα Ινός βιβλίου του Χίλφερντιγκ γ ιά τό «Χρηματιστικό κεφάλαιο». Γόζα Λούξεμπουργκ. Μπουχάριν. Ό σύντρο­ φος Τάσκα. Πάνεκοκ κ. Α. Ό έμφύλιος πόλεμος. μορφή πού προήλθε αύθόρμητα άπό τήν οικονομική καί πολιτική κατάσταση πού δημιούργησε γ ιά τό προλεταριάτο ή σημερι νή φάση Εξέλιξης τοϋ καπιταλισμού. Ξεκινώντας άπό αύτή τήν οικονομική θέση οί θεωρητικοί τής Διεθνοϋς θεμελίωσαν άπό τότε κιόλας τις υπόλοιπες θέ­ σεις τους γ ιά τήν άποικισκρατία. Λύτή τήν οικονομική θέση cl θεω­ ρητικοί τής Τ ρίτης ΔιεθνοΟς (Λένιν. καί τήν ύποστήριξαν έπίσης στήν πολεμική τους ένάντια στόν Κάουτσκυ καί των άλλων φιλολογικών «ήγετών» τής γερμανικής σοσιαλ­ δημοκρατίας.ή καί κάτι τά φυσιολογικά γιά τον καπιταλισμό καί οχι π ιά «Ινα Ελάττωμα πού προκλήθηκε άπό τις συνήθειες τοϋ πολέμου» δπως υποστηρίζει δ σύντροφος Τάσκα σύμφω­ να μέ τόν Κάουτσκυ καί σ’ άντίθ:αη μέ τή βασική θέση τής Κομμουνιστικής ΔιεθνοΟς. κι άπό τήν κυριαρ­ χ ία τής τράπεζας πάνω στό Εργοστάσιο. μέ τό Επίχρισμα μιδς κομμουνιστικής κι έπανα- 221 . πού ήσαν οί «κεντριστές» τοϋ διεθνοϋς έργατικοΰ κινήματος κατά τήν διάρκεια τοϋ πολέμου καί μετά. τόν Ιμπεριαλισμό καί τόν εμφύλιο πόλεμο πού θά συνέβαιναν άναγκαστικά στήν μεγάλη σύγκρουση πού πρόβλεπαν δτι Ερχότανε γ ιά μιά νέα μοιρασιά τοϋ κόσμου καί γ ιά τήν κατάχτηση τής παγκόσμιας ήγεμονίας άπό μέρους τής Α γ γ λ ία ς καί τής Γερμανίας. ή δημιουργία άπό μέρους τών διαφόρων έθνικών προλεταριάτων τοϋ κράτους τους καί ή άναγνώριση άπό Ελη τή Διεθνή τοϋ Συμβουλίου καί τοϋ συστήματος τών Συμ­ βουλίων σάν τής ειδικής μορφής έργατικοϋ κράτους.) τήν είχαν ήδη ύποστηρίξει πριν άπό τόν παγκόσμιο πόλεμο. όργανική δορι.λ. Π ράγμα πού είναι μ:?.

που στά μάτια τών συνέδρων φάνηκε συμπαθή. κουλτούρα...άλλα δχι έπίσημη» παρέμβαση. · Λ ’ Όοντινε Νουόβο». 11. άμοιβαίας κριτι­ κής. ¿ο.στατικής φρασεολογία. άνωτερότητα. τό Συνέδριο του Ε ργατικ ού Κέντρου τοϋ Τουρίνου χρησίμευσε μονάχα γ ια νά γενικεύσει τ ί. τών Συμβουλίων. συγχίσει. βιομηχανικής νομιμότητα. τού συνδιλιστικοϋ κινήματος. 222 . 4). καί τ ή . θεωρία. ήρθε σέ βοήθεια των οπορτουνιστών καί τών ρεφορμιστών πού άπό πάντα προσπαθούσαν νά Εκφυ­ λίσουν τό Εργοστασιακό Συμβούλιο (τό δποϊο προσπαθεί νά φέρει τήν πάλη τών τάξεων έξω άπό τό χώρο τή . έπειδή πέρα άπ’ δλα τά άλλα σκοπεύουνε νά Εγκαινιάσουμε στήν ¿μόδα μχς μιάν ·ιψηλή συνήθεια στίς μεταξύ μας σχέσει. πού οέν είναι τίποτα '/λλο παρά μια κωδικοποίηση μέσα στό Εργοστάσιο τών σχέοεων άνάμεσα στούς Εκμεταλλευτές καί στους Εκμεταλλευο-μένου.. άμεροληψία. γενικ ή. Εσωτερικούς άνταγωνισμού. Ν α μ ά. Εργατική. χρησίμεψε δηλαδή για νά διαιωνίσει μια κατάσταση πραγμάτων πού είναι Εξαιρετικά Επιζήμια γ ια τό συνδικαλιστικό κίνημα γενικά καί για τήν ένότητα τών συνδικάτων καί τοϋ ’Εργατικού Κέντρου ειδικά. χάρη σ’ αυτή τήν παρέμβαση τοϋ σϋντροφου Τάσκα που δέν ήταν προετοιμασμένο. "Οταν άρχίζαμε μαζί μέ τό σύντροφο Τάσκα τήν έκδοση τοϋ « Ό ρντινε Νουόβο» είχαμε ύποσχεθεϊ να Εφαρμόζουμε μεταξύ μας. έπιτρέψει 6 σύντροφος Τάσκα νά τοϋ πούμε δτι μέ τήν παρέμβασή του γκρέμισε μέσα σέ λίγες ώρες Ινα έργο έκπαίδευσης κι άνύψωσης τού Επιπέδου τ ή . να διαπραγμα­ τευτεί το πρόβλημα ούτε άπό τήν άποψη τή . ( ’Ανυπόγραφο. Ò Ίαννη1020. χάρη λοι­ πόν σ’ αύτή τήν «Επίσημη. οδτε άπό τήν άποψη τής θεωρία.. πού εί­ χε δσον άφορα του. Εξαιτίας τοΟ χαραχτήρα ττ). τό δικαίωμα καί τήν ύποχρέωση δηλαδή νά λέμε τήν άλήθειχ έλεύθερα καί χω ρίς οίκτο. πρίν άπό ότιδήποτε άλλο τό δικαίωμα καί τήν υποχρέωση τοϋ άμοιβαίου έλέγχου καί τή . δηλαδή αναλαμβάνοντας τό ρόλο φρουρών τή. παρεξη­ γήσεις καί τ ί. Έ τ σ ι λοιπόν. βιομηχα­ νικής νομιμότητας) Επικαλούμενοι τήν γραφειοκρατική «πει­ θαρχία». πού στό "Ό ρ ντινε Νουόβο» καί στήν όμάδα τοϋ «"Ορντινε Νουόβο» στοίχισε Ινα χρόνο δουλειάς καί έντατικών προσπαθειών.

τής λόξας καί τών συναισθηματικών διακυμάνσεων πού χαρα­ κτηρίζουν τΙς μεγάλες θορυβώδεις μάζες.τών. ή πού μπορεΐ νά πάρει άναγκαστικά τδ έμπό ρεύμα . Μονάχα έτσι τό συνδικάτο γίνεται ικανό νά κάνει συμφωνίες καί νά άναλαβαίνει ευθύνες. Μονάχα Ιτσι τό συνδικάτο άναγκάζει τδν έπιχειρηματία νά δεχτεί μιάν δρισμένη νομιμότητα στ’ις σχέ- 223 . ό­ ταν όργανώνεται γιά νά κυριαρχήσει στήν αγορά. ’Αντικειμενικά τδ έργατικδ συνδικάτο είναι ή ¡ιορφή πού παίρνει. κά­ ποιος θεσμδς κι άποχτα δηλαδή μι αν δρισμένη ιστορική φυ­ σιογνωμία στδ βαθμό πού οι δυνάμεις καί ή θέληση των ερ­ γατών πού τδ άποτελοΰν έκφράζουν μια γραμμή καί βάζουν στή δράση τους ενα τέτοιο σκοπό πού νά έπιβεβαιώνει τον έριτδν δρισμδ του. Ή ανάπτυξη τής συνδικαλιστικής οργάνωσης χαρακτη­ ρίζεται άπό τά παρακάτω δυό γεγονότα: 1) Τ δ συνδικάτο Αγκαλιάζει έναν δλοένα καί πιό μεγάλο άριθμό πραγμ ατι­ κών έργα. Τ δ συνδικάτο γ ί ν ε τ χ ι ένα. 2) Τό συνδικάτο συγκεντρώ­ νει καί γενικεύει τό σχήμα του μέχρι πού ή έξουσία του τής πειθαρχίας και τού κινήματος νά άνατεθεί σέ κεντρικό γραφείο. πράγμα πού σημαίνει οτι ένσωματώνει στήν πειθαρχία τοΰ σχήματός του Ιναν δλοένα καί πιό μεγάλο δγκο πραγματικών έργατών. Αύτό δηλαδή άποσπδται άπό τις μάζες πού τό άποτελοΰν καί βγαίνει Ιξω άπό τόν κύκλο τής παραξενιάς. Λυτή ή μορφή άποτελεΐται άπό Ινα κατεστημένο γραφείο στελε­ χώ ν.εργασία μέσα στό καπιταλιστικό καθεστώς.ΣΤΝ ΔΙΚ Λ ΤΑ Κ ΑΙ ΣΤΜ ΒΟΤΛΙΑ 'Ο τα ν λέμε συνδικάτο δέν εννοούμε τδν άλφα ή τδν βήτα ορισμό τού συνδικάτου. τεχνικών (όταν πράγματι είν7ΐ τεχνικοί) τής οργά­ νωσης καί εΐοι/ών (δταν πράγματι είναι ειδικοί) στήν τέ­ χνη νά συγκεντρώνουν καί νά δδηγοϋν τις εργατικές δυ­ νάμεις κατά τρόπο πού νά πετυχαίνουν έναν ευνοϊκό συ­ σχετισμό δυνάμεων υπέρ τής έργατικής τάξης κι ενάντια στήν καπιταλιστική εξουσία.

Τείνει νά τήν έκμηδενίσει άνά πάσα στιγμή. δη- ¡. ΟΕ σχέσεις πού πρέπει νά ύπάρχουν μεταξύ συνδικά­ του καί Εργοστασιακού Συμβουλίου πρέπει νά είδωθοΰν απ’ αυτήν άκριβώς τή σκοπιά: νά δοϋμε ποιά είναι ή φύση καί ή άξία τής βιομηχανικής νομιμότητας. Τ είνει άκατάπαυστα νά δδηγήσει τήν έργα­ τική τάξη στήν κατάχτηση τής βιομηχανικής έξουσίας. τά στελέχη τής συνδικαλιστι­ κής ¿ργάνωοης θεωρούν τή βιομηχανική νομιμότητα σάν 77 άπαραίτητο αλλά δχι μόνιμο συμβιβασμό. καθώς ν. Ό έρχομδς αυτής τής βιομηχανικής νομιμότητας στά­ θηκε μιά μεγάλη κατάχτηση τής εργατικής τάξης. έάν αύτοί κα­ τευθύνουν δλα τά μέσα πού τδ συνδικάτο μπορ:ΐ νά διαθέ­ σει γ ιά να βελτιώσουν ύπέρ τής έργατικής τάξης τδ συσχε­ τισμό τών δυνάμεων κι άν έπίσης αύτοί κατευθύνουν δλη τήν άπαραίτητη δουλειά πνευματικής καί ύλικής προετοι­ μασίας γ ιά να μπορέσει σέ μια δρισμένη στιγμή ή έργατική τάξη να έξαπολύσει μ:ά νικηφόρα έπίθεση ένάντια στδ κε­ φάλαιο ώστε νά τδ ύποτάξει στούς νόμους της τότε μάλιστα τδ συνδικάτο είναι Ινα έπαναστατικό έργαλείο. λοιπόν. Ή βιομηχανική νομιμότητα βελτίωσε τίς συνθήκες τής ύλικής ζω ής τής έργατικής τάξης. άλλα αύτή δεν είναι π ια τίπο­ τα άλλο άπδ ένας συμβιβασμός. Τ δ ’Εργοστασιακό Συμβούλιο άποτελεΐ τήν άρνηση τής βιομηχανικής νομιμότητας. νομιμότητα πού είναι πάντα σέ εξάρτηση άπδ τήν Εμπιστοσύνη πού έχει δ έπιχειρηματίας στην φ ε ρ ε γ γ υ ό τ η τ α τοΟ συνδικάτου. 224 .ι άπδ τήν έμπιστοσύνη πού Ιχ ει έπίσης δ έπιχειρηματίας στήν ίνανότητα τοΰ συνδικάτου να πετυχαίνει τδ σεβασμό άπδ μέ­ ρους των έργατικών μαζών στις συμβατικές τους ύποχρεώσεις. είναι έπαναστατική πειθαρχία. τότε μάλιστα ή συνδικαλιστική πειθαρχία. άκόμα κι δταν κατευθύνεται στδ νά κάνει τούς έργάτες νά σέβονται τή βιομηχα­ νική νομιμότητα. πού ήταν άνάγκη νά γίνε: και πού είνα: άνάγκη να τδν ύποστουμε μ έχρι: δτου δ συ­ σχετισμός των δυνάμεων θά καταστεί εύνοϊκδς για. άλλα αυτή δεν άποτελεΐ μια τελική κι δριστική κατάχτηση. Έ ά ν. τήν έρ­ γατική τάξη.σει: του μέ τόν έργάτη.

-7. τείνει νά γενικεύει καί νά διαιωνίζει αύτή τή νομιμότητα. Τ δ συνδικάτο σάν ύπεύθυνο δργανο μέσα στά πλαίσια τής νομιμότητα.\ι6ττ.οή >7. δμως αύτές οί σχέσεις πρέπει νά τείνουν νά δημιουργήσουν μιά κατάσταση δπου δ Επαναστατικός χαραχτήρας τού Συμβουλίου θά Ασκεί Επιροή πάνω στδ συνδι­ κάτο καί θά γίνει δ χημικός καταλύτης πού θά διαλύει τή γραφειοκρατία καί τδν συνδικαλιστικό κομφορμισμό. Τ ό συνδικάτο είναι υπεύθυνο άπέναντι στού. πρέπει νά τείνουν νά δημιουργήσουν μιά κατάσταση δπου δέ ')ά μπορει μιά άπερίσκεφτη Ενέργεια τού Συμβουλίου νά δοηγεί πρός τά πίσω καί νά προκαλεΐ τήν ήττα τής Εργατι­ κ ή ..τ.-. Ωστόσο είναι ύπεύθυνο απέναντι στούς βιομήχανους μονάχα στό βαθμό πού είναι ύπεύθυνο κι Απέναν­ τι στούς ¿ογανωμένους σ’ αύτό έργάτες: Αύτό Εξασφαλίζει τή συνέχεια τή . Τ ό συνδικάτο χάρη στό γραφειο­ κρατικό του χαραχτήοα τείνει νά μήν Αφήσει νά ξεσπάσει Γοτέ ή ταξική πάλη. καί κατά συνέπεια το·3 ψωμιού ν. χάρη στόν ΐπαναττατιν. δηλαδή . τάξης. δηλαδή μιά κατάσταση δπου τό Συμβούλιο θά αποδεχτεί καί θά Αφομοιώσει τήν πειθαρχία τοϋ συνδικάτου. β'. τήν Εργατική τάξη πη γή τής ¿ιομηχανική. καί έχε.~ τ ρ ν . Τ δ Συμβούλιο τείνει νά βγει άνά πάσα στιγμή Εξω άπδ τή βιομηχανική νομιμότητα: Τό Συμβούλιο είναι ή μάζα πού τήν Εκμεταλλεύονται. έςουσίχ.: αυθορμητισμό του.λν. τήν τυραννοϋν καί τήν Εξαναγ­ κάζουν σέ μιά δουλική Εργασία καί γ ι’ αύτό αύτή τείνει νά γενικεύσει κάθε Εξέγερση καί νά δόσει διαλυτική άξία καί προοπτική σέ κάθε πράξη τής Εξουσίας της. ύποχρέωση να πρ&σπαθεΐ νά κάνει τούς όογ?ν(·). νομιμότητ?. Τό Συμβούλιο Αντίθ:τα τείνει..αί τής στέγης.ιενους σ’ αύτό έργάτες νά σέβονται αύτή τή ·> νν. Τό συνδικάτο είναι Ινα στοιχείο τή . ν. νά εξαπολύσει Ανά πάσα στιγμή τδν ταςικό άγώνα.7. δουλειάς και του μισθού. Οί σχέσεις μεταξύ συνδικάτου καί Συμβουλίου πρέπει νά δημιουργήσουν τΙς προϋποθέσεις ώστε ή Εξοδος άπδ τή νο­ μιμότητα καί ή Iπΐ&εση τής Εργατικής τάξης νά συμ£οΰν στήν πιδ ευνοϊκή στιγμή γ ιά τήν Εργατική τάξη.. Ταυτόχρονα. Οί σχέσεις Ανάμεσα στούς δυό θεσμού.όμήχχνου. στόν Εργάτη και στήν οικογέ­ νεια τού Εργάτη.

’Λφοϋ τό Ε ρ ­ γοστασιακό Συμβούλιο γεννιέται σέ στενή σχέση με τή θέση πού ή έργατική τάξη ϊρχεται νά καταχτήσει στό χώρο τής βιομηχανικής παραγω γής κι άφοΟ άποτελεΐ μιά Ιστορική αναγκαιότητα γιά τήν έργατική τάξη. ’Εάν. αύτό ση|ΐαίνει ότι ή άπόπειρχ νά τό ύποτάξουμε Ιεραρχικά στό συνδικάτο θά προκαλέσει άργά ή γρήγορα μ ιά σύγκρουση άνάμεσα στό πρώ­ το καί στό τελευταίο. ’Αντίθετα στή ζω ή τοϋ συνδικάτου συμμετέχει Ινας 226 . Κάθε άλλη άπόπειρχ νά συνδέσουμε αυτού. τού. τότε τό ’Εργοστα­ σιακό Συμβούλιο θα στερέψει άπό τή δύναμη τής έπαναστατικής έξάπλωσης καί σά μορφή τής πραγματικής άνάπτυξης τής προλεταριακής έπανάστασης πού τείνει νά δημιουρ­ γήσει αύθόρμητα νέους τρόπους παραγω γή ς καί δουλειάς καί νέους τρόπους πειθαρχίας. Οί σχέσεις άνάμεσα στό συνδικάτο κ χί τό Συμβούλιο Εέν μπορούν νά στηριχτούν σέ κανένα άλλο δεσμό έκτος άπό τόν παρακάτω : Ή πλειοψηφία ή Ινα σημαντικό μέρος τών εκλογέων τού Συμβουλίου πρέπει νά είναι όργανωμένοι καί στό σ υ^ικάτο . Ή δύναμη του Εργοστασιακού Συμ­ βουλίου βρίσκεται στό γεγονός δτι αύτό γίνεται άποδεχτό άπό τή συνείδηση τών έργατικών μαζών καί δτι άποτελεΐ αύτό τό ίδιο αύτή τή συνείδηση. πού ζητά τήν αύτόνομη χειραφέτησή της καί τήν έπιβεβαίωση τής έλευθερίας της στις πρωτοβουλίες της γ ιά τή δημιουργία τής Ιστορίας.νά ξεσπάσουν δταν ή έργατική τάξη θά διαθέτει εκείνη τήν έλάχιστη προπαρακευή πού θεωρείται άπαραίτητη γ ιά \κ·Λ δριστική νίκη. πού τείνει μ’ άλλα λόγια νά δημιουργήσει τήν κομμουνιστική κοινωνία. μέ σχέσεις ίεραρχικής έξάρτηση. δεν μπορεΐ νά δδηγήσει πουθενά άλλου παρά μόνο στόν έκμηδενισμό τών δυό τους. άφοϋ δλόκληρη ή μάζα συμμετέχει στή ζω ή του Συμβουλίου καί νιώθει νά γίνεται κάτι τι χάρη στή δική του δραστη­ ριότητα. δυό θεσμού. ή άντίληψη πού θέλει τό Συμβούλιο να είναι Ινα άπλό όργανο τοϋ συνδικαλιστικού άγώνα υλοποιηθεί σέ γραφειοκρατική πειθαρχία καί σέ δικαίωμα άμεσου έλέγχου τού συνδικάτου πάνω στό Συμβούλιο.

άλλα γ ια νά γίνει μιά άνώτερή τους μορφή. θ ά γίνει ή φυσική μορ­ φή τής δράσης πού θά κατευθύνει τό Συμβούλιο. δμως. ή συνδικαλιστική γραφειοκρα­ τία θεωρεί τή βιομηχανική νομιμόμητα σαν κάτι αιώνιο. τοϋ έπιβάλλουν μιά πειθαρχία πού νά παρουσιάζεται στις μάζες σάν μιά άναγκαιότητα γ ιά τό θρίαμβο τής έργατικής έπανάστασης καί δχι σά μιά ύπηρεσία πρός τό κεφάλαιο. Γιαυτό καί πάρα πολύ συχνά ύπε. τότε αύτή ή πειθαρχία θά γίνει άναμφίβολα δεχτή καί θά υιοθετηθεί άπό τό Εργοστασιακό Συμβούλιο. χάρη στούς άνθρώπους πού τό άποτελοΰν καί χάρη στήν προπαγανδιστική του δουλειά. τότε τόν συγκεντρωτικό κι άπόλυτο χαραχτήρα του οί μάζες θά τόν δοΰν σάν μιά μεγά­ λη έπαναστατική δύναμη καί σάν μιά ακόμη προϋπόθεση (καί μάλιστα άπό τις πιό σημαντικές) γ ιά τήν έπιτυχία τοΰ άγώ να δπου είναι ούσιαστικά στρατευμένοι. Ά λ λ α στό παραπάνω γεγονός επίσης βρίσκεται καί ή άδυναμία τοϋ συνδικάτου πού δέν μπορεί νά μπει σε δοκι­ μασία χω ρίς ν’ άντιμετωπίσει πολύ σοβαρούς κινδύνους.ρασπίζεται αύτή τή νομι­ 227 . άπ’ τήν άλλη τό συνδικάτο στηριχτεί άμεσα πάνω στά Εργοστασιακά Συμβούλια. δηλαδή θάχανε τό χαραχτήρα του σαν πειθαρχικής κχί κανονιστικής δύναμης τών παρορμητικών ενεργειών τής έργατικής τάξης. ’Εάν δμως οί δργανωμενοι στό συνδικάτο έργάτες τοΰ έπιβάλλουν μιάν επαναστατική πειθαρχία. Έ ά ν τό γραφείο τοϋ συνδικάτου μετατοαπεΐ σέ Ινα δργανο έπαναστατικής προπαρασκευής καί σαν τέτοιο παρουσιαστεί στις μάζες χάρη στή δράση πού θά καταφέρει νά άναπτύξει.πολύ μικρός αριθμός όργανω<ιένων έργατών. Κ ι ετσι τό συνδικάτο θά έχανε τήν ικανότητά του να άναλα6αίνει ύποχρεώσει. δχι γ ια νά τούς έπιδληθεί. Ή πραγματική δύναμη τοΰ συνδικάτου μάλιστα βρίσκεται στό παραπάνω γεγονός.. Ά ν . τότε ή ξεχωριστή τάση τών Συμβουλίων νά κινούνται σέ κάθε ευκαιρία έξω καί πέρα άπό τή βιομηχανική νομιμότητα καί νά άποδεσμεύουν άνά πάσα στιγμή τή διαλυτική δράση τής πάλης τών τάξεων θά άντανακλόνταν καί στό συνδικάτο. Στις Ιταλικές συνθήκες.

Τέλος. όφείλουν νά μεταφέρουν μέσα στούς κόλπους τους τις άντιλήψεις. άλλα τή βλέπει μονάχα σάν ύλική δύναμη μιας πράξης πού αύτή καθεαυτή είναι χυδαία. Λυτός δέν απορεί νά γενικεύσει τήν πράξη τής έξέγερσης τοϋ έργάτη ένάντια στήν καπιταλιστική πειθαρχία. Έ τ σ ι ίγινε καί ή ίστοριούλα γιά «τό άδιάβροχο τού χαμάλη» βρήκε πλατεία διάδοση καί έρμηνεύτηκε άπό ήλίθιους δημοσιογράφους κατά τόν ίδιο τρόπο μέ τό παραμύθι γιά τήν «κοινωνικοποίηση τών γυ­ ναικών στή Ρωσία». Γιαυτό οί κομμουνιστές δέν μποροϋν νά θέλουν νά χάσει τό συν­ δικάτο τήν πειθαρχική του δύναμη καί τό συστηματικό του συγκεντρωτισμό. στόν ίδιο βαθμό ζητοϋν ή έπιλογή — δσο είναι δυνατό νά είναι έπιλογή — τής στιγμής πού θά έξαπολύσουν τήν έργατική έπίθεση νά παραμείνει στά χέ ­ ρια τοϋ πιό συνειδητού κι υπεύθυνου τμήματος τής έργατικής τάξης. δφείλουν νά έπηρεάζουν τις άποφάσεις τών ’Εργοστασιακών Συμβουλίων καί νά (ΐετατρέψουν τις παρορμήσείς γ ιά έξέγερση. έπειδή βλέπει μονάχα τό χάος καί τήν αυθαιρε­ σία σέ κάθε τι πού προέρχεται άπό τήν έργαζόμενη μάζα. Κάτο> άπ’ αύτές τις συνθήκες ή συνδι­ καλιστική πειθαρχία δέν απορεί να είναι τίποτα άλλο άπό μιά υπηρεσία στό κεφάλαιο. Κ αθώς οί κομμουνιστές θά συγκροτούνται σέ μόνιμα δργανωμένες όμάδες μέσα στά συνδικάτα. Κάτω άπ’ αύτές τις συνθήκες κάθε άπόπειρα νά υποταχτεί τό Εργοστασιακό Συμβούλιο στό συνδικάτο δέν μπορεΐ νά θεωρηθεί παρά άντιδραστική. σέ συνείδηση κι έπανα- 228 . δηλαδή στό τμήμα ¿κείνο τής έργατικής τάξης πού είναι δργανωμένο στό Σοσιαλιστικό Κόμμα καί πού συμμετέχει πιό ένεργητικά στή ζωή τής δργάνωσης.μότητα άπό τήν ίδια σκοπιά πού τήν υπερασπίζεται κι δ ιδιοχτήτης. Οί κομμουνιστές στό βαθμό πού ζητοϋν ή έπαναστατική πράξη νά είναι συνειδητή καί ύπεύθυνη — δσο είναι δυνα­ τό νά γίνει αύτό— . πού άναβλύζουν άπό τήν κατάσταση πού δημιουργεί δ καπιταλισμός στήν έργατική τάξη. τις θέσεις καί τήν ταχτική τής Τ ρίτης Διεθνούς ’Οφείλουν έπίσης νά άσκοϋν έπιροή στή συνδικαλιστική πειθαρχία καί νά καθορίζουν τούς σκοπούς της. καί στά έργοστάσια.

δταν Επεξεργαζόμασταν τά πραγματικά προβλήματα τής προλεταριακής τάξης. (Ά νν η ο γ ρ α η ο . μονάχα σάν όργάνωση άμυνας καί προϋπόθεση άνάπτυξης ενός όρκψένου καθεστώτος στις σχέσεις τής παραγω γής καί διανομής τών άγαθών. I I άο. Αύτός ό θεμελιακός (καί στοι­ χειώδης) κανόνας τού Ιστορικού υλισμού συνοψίζει ολόκλη­ ρο τό σύστημα τών θέσεων πού προσπαθήσαμε νά άναπτύςουμε όργανικά δσον άφορα τό πρόβλημα τών Ε ργοστασια­ κών Συμβουλίων. είχαμε θεωρήσει σάν κεντρικές καί προέχουσες τις θετικές Εμπειρίες πού είχανε δημιουργηθεΐ 229 . Γιαυτό οί κομμουνιστές του Κόμματος δείχνουν τό μεγαλύτερο Ενδιαφέρον στό νά προκαλέσουν μέ τήν ασταμάτητη δράση τους (μιά κι Εδώ βρίσκεται γ ι’ αύτούς ή πιό μεγάλη του.1’ “Ορι ιη·ε Χονόβο *. ΑΤΟ Ε Π Α Ν Α Σ Τ Α Σ Ε ΙΣ Κάθε μορφή πολιτικής Εξουσίας μπορούμε να τήν κατα­ λάβουμε καί νά τήν δικαιολογήσουμε ιστορικά μονάχα σαν δικαιικό μηχανισμό μιας πραγματικής οικονομικής Εξουσίας. ατό *. 12 Ία ύ νη 1920. ιστορική ευθύνη) σχέσεις άλληλοδιείσδυσης καί φυσικής άλληλεξάρτησης άνάμεσα στους διάφορους θεσμούς τής Εργατικής τάξης.στατική δημιουργία. :>). πού να έμφυσήσουν στήν πειθαρχία καί στήν όργάνωση ενα ζωογόνο Επα­ ναστατικό πνεύμα. Συνοψίζει τούς λόγους γιά τούς όποιους.

μιά καινούργια τάξη πραγμάτων πού πάνω της νά είναι Αδύνατη ή δπαρξη μιας κοινωνίας διαι­ ρεμένης σέ τάξεις καί πού ή συστηματική άνάπτυξή της θά τείνει γιαυτό νά συμπέσει μέ μιά διαδικασία μαρασμού τής κρατικής Εξουσίας καί μέ μιά συστηματική διάλυση τής πο­ λιτικής όργάνωσης άμυνας τής Εργατικής τάξης πού διαλύ­ εται σάν τάξη γ ιά νά γίνει Ανθρωπότητα.άπό τό πλατύ κίνημα τών Εργατικών μαζών μέ σκοπό τή δημιουργία. Ή Επανάσταση είναι προλεταριακή καί κομμουνιστική μονάχα στό βαθμό πού Απελευθερώνει τις προλεταριακές καί κομμουν. διά μέσου τής όποίας ή κεντρική κυβέρνηση άσκεΐ τήν πολιτική Εξουσία τής άστικής τάξης. πού είχαν άρχίσει τήν άνάπτυξη τους μέσα στούς κόλπους μ ια . τήν άνάπτυξη καί τό συντονισμό τών Συμβου­ λίων. 2) Ή Επανάσταση δέν είναι προλεταριακή καί κο*ιμουνιστική οΰτε δταν προτείνει καί πετυχαίνει τήν καταστρο­ φή τών άντιπροσωπ&υτικών θεσμών καί τής διοικητικής μη­ χ α ν ή .^τικές δυνάμεις τή . κοινωνίας δ­ που κυριαρχούσε ή καπιταλιστική τάξη. Ή Επανάσταση δη­ λαδή είναι προλεταριακή καί κομμουνιστική μονάχα στό μέτρο πού καταφέρνει να εύνοήσει καί νά προωθήσει τήν Εξάπλωση καί τή συστηματοποίηση τών προλεταριακών καί κομμουνιστικών δυνά|ΐεων πού είναι ικανές να Αρχίσουν τήν άναγκαία υπομονετική καί μεθοδική δουλειά γ ιά ν4 Εγκαθιδρύσουν ένα νέο καθεστώς δσον άφορα τις σχέσεις παραγω ­ γ ή . Ή Επανάοταση πού πραγματοποιείται μέ τήν κατα­ στροφή τοϋ κρατικού μηχανισμού τής άστικής τάξης καί μέ τήν οικοδόμηση Ενός καινούργιου κρατικού μηχανισμού £30 . 3) Ή Επανάσταση δέν είναι προλεταριακή καί κομμου­ νιστική ακόμη κι δταν τό κύμα τής λαϊκής Εξέγερσης δίνει τήν Εξουσία στα χέρια άνθρώπων πού αύτοαποκαλοΰνται (ή άκ ίμη καί είναι είλικρινά) κομμουνιστές. καί διανομής. Γιαυτό είχαμε ύποστηρίξει 8τι: 1) Ή Επανάσταση δέν είναι άναγκαστικά προλεταριακή καί κομμουνιστική δταν προτείνει καί πετυχαίνει νά Ανατρέ­ ψει τήν πολιτική κυβέρνηση τοϋ άστικοΰ κράτους. παραγω γής.

ή μεγάλη πλειοψηφία τοϋ πληθυσμού (πού τήν άποτελοΰν τεχνίτες. Μπορεϊ τέλος νά φτάσει μέχρι καί τήν έγκαθίδρυση μιάς προλεταριακής καί κομμουνιστικής έξουσίας. έξαιρετικά φτωχές άγροτικές μάζες καθώς έπίσης καί καθυστερημένες προλεταριακές μάζες) δέν Εχει πιά καμιά έξασφάλιση άκόμη κι δσον άφορά τις πιό στοιχειώδεις άπαιτήσεις τής κα­ θημερινής ζω ής.άφορά καί ένδιαφερει δλες τις τάξεις πού καταπιέζονται άπό τον καπιταλισμό. πού θά έξαντλεϊται σέ άλεπάλληλες κι άπελπισμένες προσπάθειες γιά νά δημιουργήσει μ’ αύταρχικό τρόπο τις οϊκονομ ικές προ Οποθέ­ 231 . Μπορεϊ νά φτάσει δμως μέχρι καί τά Σοβιέτ.ανάσταση μπορεΐ νά όδηγήσει σέ μιά καθαρή κι άπλή Συνταχτική Συνέλευση πού θά προσπαθήσει νά γ ια ­ τρέψει τις πλη γές πού έπέφερε στόν κρατικό μηχανισμό τής αστικής τάξης ή λαϊκή όργή. Λύτη ή έ-. μικροαστοί διανοούμενοι. Αύτή ή έπανάσταση λοιπόν τείνει νά Εχει •/. ή απελπισία καί ή πείνα οδηγήσουν στό νά γίνει φανερή ή ανάγκη γ ιά ενα συγκροτημένο καθεστώς καί μιά έξουσία πού θά έπιοάλει νά τή σέβονται πραγματικά. Αυτή καθορίζεται άμεσα άπό τό ώμό γεγονός δτι μέσα σέ συνθήκες Ελλειψης τροφίμων. άλλ’ δμως δέν τολμούν νά πάνε πέρα άπό τήν όργάνωση καί νά θίξουν τις οϊκονομικές σχέσεις καί γ ι αύτό άπωθοϋνται πίσω άπό τήν άντίδραση τών ίδιοχτητριών τά­ ξεων. άστικής κρατικής μηχανής καί τήν καθιέ­ ρωση μιας κατάστασης μόνιμης άναρχίας.ατά κύριο λόγο άναρχικό καί καταστροφικό χαραχτήρα καί νά εκδηλωθεί σαν μια τυφλή Εκρηξη όργής. μικροϊδιοχτήτες γή ς. Μπορεϊ άκόμη νά προχωρήσει μέχρι καί τήν τέλεια καταστροφή τή . μέχρι καί στήν αύτόνομη πολιτική όργάνωση τού προλεταριάτου καί τών άλλων καταπιεσμένων τά­ ξεων. πού μάς κληρονόμησε 6 Ιμπεριαλιστικός πόλεμος. σα μιά τρομαχτική άποδέσμευση καταστροφικής μανίας χωρίς συγ­ κεκριμένα αντικείμενο. δπου ό ύπάρχων πλούτος καί πληθυσμός τής χώρας θά βαδίζουν πρός τή διάλυση καί τήν έξαφάνιση τσακισμένοι άπό τήν άδυναμία νά προχωρήσουν σέ μιά δποιαδήποτε αύτόνομη όργάνωση. πράγματα πού θά συγκροτηθούν σέ μιά καινούργια κρατική έξουσια μονάχα δταν ή κούραση.

άλλα νά δουλέψουνε γ ιά να δημιουργήσουνε τις μαζικές προϋποθέ­ σεις ώστε νά γίνει δυνατό να άναλυθούν δλα τά έπιμέρους προβλή]ΐατα σαν προβλήματα τής όργανικής άνάπτυξής τής κομμουνιστικής έπανάστασης. διάλυση του άστικοΰ κράτους. Στή Γερμανία. δυνατές συνδικαλιστικές όργανώσεις. στήν ύπαρξη μιας θέλησης στις προλεταριακές μάζες νά ει­ σάγουν στό έργοστάσιο τήν προλεταριακή τάξη πραγμάτων. Κόμμα κομμουνιστικών πυρήνων να μήν πέσουν στις παρτικολαριστικέςβ4 ψευδαισθήσεις (πρόβλημα τής άποχής άπό τις έκλογές. κι Ινοπλο προλεταριάτο— δέν στάθηκαν Εκανές να ν. Νά για τί εμείς θεωρούσαμε πάντα σάν καθήκον τών υ­ παρχόντων στό Σ .σεις τής έπιβίωσης καί τής άνάπτυξής της καί πού τελικά Οά άνατραπεΐ άπό τήν καπιταλιστική άντίδραση. στην Αύστρία.). μέ τήν κομμουνιστική Εννοια. νά κάνουν τό έργοστάσιο πυρήνα τοΰ νέου κράτους καί νά οίκοδομήσουν τό νέο κράτος σαν Αντανάκλαση τών βιομη­ χανικώ ν σχέσεων τοΰ έργοστασιακοΰ συστήματος. Μπορεϊ πράγματι νά ύπάρξει ενα Κομμουνιστικό Κόμμα (πού νά είναι κόμμα δράσης καί δχι μιά άκαδημία καθαρών θεωρητικών καί πολιτικάντη­ δων. Κι άφοΰ δ σχηματισμός τών κομμάτων 232 . πού σκέφτονται «σωστά» καί έκφράζονται «σωστά» οσον άφορ8 τόν Κ ομουνισμό) έάν δέν υπάρχει μέσα στις μά­ ζες τό πνεύμα τής ιστορικής πρωτοβουλίας καί ή έπιδίωξη τής βιομηχανικής αυτονομίας ώστε αύτά νά βρουν τήν άντανάικλασή τους καί τή σύνθεσή τους μέσα σ’ αυτό τό Κομ­ μουνιστικό Κόμμα. στήν Ούκρανία καί στήν Ο ύγγαρία Εχουν έπαληθευτεΐ αύτές οι ι­ στορικές έξελίξεις.αλύψουν τήν άπουσία τών παρακάτω προϋποθέσεων: δηλαδή τήν ύπαρ­ ξη παραγω γικών δυνάμεων πού νά τείνουν στήν άναπτυξη και στήν επέκταση. πρόβλημα τής συγκρότησης ένός «πραγματικά» Κομμουνιστικού Κ όμμα το. στήν ύπαρξη ένός συνειδητού κινήματος τών προλεταριακών μαζών μέ κατεύθυνση να γονιμοποιήσουν τήν πολιτική έξουσία μέ οίκονομική έξουσία. Τ ήν έπανάσταση σάν καταστροφική πρά­ ξη δέν Ακολούθησε ή έπανάσταση σαν διαδικασία άνασυγκρότησης. Ή ύπαρξη έξωτερικών συνθηκών — Κομμουνιστικό Κόμμα. στή Βαυαρία.

>„ή συμμΐτέχει στους έκλογικούς άγώνες γ ιά τούς Αντιπροσωπευτικού. Στό βαθμό πού θά γίνεται τό κόμμα τής «δημοκρατικής» έμπιστοσύνης δλων τών καταπιεσμένων τάξεων καί στό βαθ­ μό πού βρίσκεται σέ μόνιμη 4παφή μέ δλα τά στρώματα τοϋ έργαζάμενου λαού. πού τα κόμματα είναι ή Αντανάκλασή τους. μπορεί ά ρ χ γ ί τό Κόμμα νά .καί ή Ανάδειξη τών πραγματικώ ν Ιστορικών δυνάμεων. δέν γίνονται ξαφνι­ κ έ κι Απ’ τό τίποτα. στό βαθμό αύτό τό κομμουνιστικό κόμμα δδηγεί δλα τά στρώματα του λαού στό νά Αναγνωρίσουν στό κομμουνιστικό προλεταριάτο τή διευθύνουσα τάςη πού πρέ­ πει νά Αντικαταστήσει στήν κρατική έξουσία τήν καπιταλι­ στική τάξη. τότε τό μέγιστο καθήκον τών κομ­ μουνιστικών δυνάμεων δέν είναι άκριβώς τό να συνειδητο­ ποιήσουν καί να οργανώσουν τις παραγω γικές δυνάμεις. Έ τ σ ι. πού γιά νά το πετύχει αύτό είναι Αναγκαίο γ ι’ αύτές τις τάξεις νά γίνει τό κυβερνητικό κόμμα μέ τήν δημοκρατική Ιννοια. δεδομέ­ νου δτι μονάχα γ ιά τό κομμουνιστικό προλεταριάτο μπορεί νά είναι κόμμα μέ τήν έπαναστατική Εννοια. θεσμούς τής αστικής δημοκρατίας. έ-ίσ η ς. καί πού θα πρέπει μέ την Α­ νάπτυξη κι έπέκτασή τους νά δημιουργήσουν τή σίγουρη καί μόνιμη οικονομική βάση τής πολιτικής Ιξουσίας του προλεταριάτου. πού είναι βασικά κομμουνιστικές. καί πού πρέπει νά Αρ­ χίσει τήν Ανάπτυξη μιας νέας τάξης πραγμάτων στις σχέ­ σεις παραγω γής καί διανομής. στό βαθμό πού Ισχυρίζεται πώ ς είναι τό ξεχωρι­ στό κόμμα τού βιομηχανικού προλεταριάτου καί στό βαθμό πού δουλεύει γ ιά νά δόσει συνείδηση καί σαφή κατεύθυνση στις παραγω γικές δυνάμεις πού δημιούργησε 6 καπιταλι­ 233 . δηλαδή μέ τήν έπανάσταση πού πρέπει νά άπαλλοτριώσει τούς άπαλλοτριωτέ. Στό βαθμό αύτό έπίσης δημιουργεί τις συνθήκες κάτω άπό τις όποιες είναι δυνατό ή έπανάσταση σάν κατασ­ τροφή του άστικοϋ κράτους να ταυτιστεί μέ τήν προλεταρι­ ακή έπανάσταση. άλλα παρουσιάζονται σύμφωνα μέ μια διαλεχτική διαδικασία. έάν αύτό Εχει γιά καθή­ κον του νά όργανώσει πολιτικά δλες τις καταπιεσμένες τά­ ξεις γύρω Από τό κομμουνιστικό προλεταριάτο. "Ομοια.

ή έπανάσταση σάν κατάχτηση τής κοινωνικής έξουσίας άπό μέρους τού προλε­ ταριάτου δέν μπορεί νά γίνει κατανοητή παρά μονάχα σά διο-λεχτικό προτσές δπου ή πολιτική έξουσία κάνει δυνατή τή βιομηχανική έξουσία καί Αντίστροφα ή βιομηχανική έ­ ξουσία κάνει δυνατή τήν πολιτική έξουσία.σμός μέ την άνάπτυξή του. Ή πείρα δμως τών έπαναστάσ:ων Ιχ ει Αποδείξει δτι. καί δπου αύτή ή έξέγερση θά μετατραπεί σέ πράξη Απελευθέρωσης τών πραγματικών παραγω γικών δυ­ νάμεων πού ϊχουν συσωρευτεϊ στους κόλπους τής καπιταλι­ στικής κοινωνίας. Έ τ σ ι. μετά τή Ρωσία. τό Σοβιέτ είναι τό έργαλεϊο έπαναστατικού Αγώνα πού έπιτρέπει τήν αυτόνομη Ανάπτυξη τής κομμουνιστικής οίκονομικής οργάνωσης. Αντιστρέφονται καί συμ­ πλέκονται ή μ ιά μέ τήν άλλη. δηλαδή δημι­ ουργεί τις συνθήκες δπου θα γίνει δυνατό ή προλεταριακή έπανάσταση νά ταυτιστεί μέ τήν λαϊκή έξέγερση ένάντια στό ά-τικό κράτος. Λυτές οί διαφορετικές σειρές Ιστορικών γεγονότων δέν είναι Αποσπασμένες κι Ανεξάρτητες ή μια Από τήν άλλη. ΕΓναι άπλώς οί στιγμές μιας καί τής αύτής διαλεχτικής δια­ δικασίας άνάπτυξης πού στή διάρκειά της οί σχέσεις αίτιας — Αποτελέσματος διασταυρώνονται. πού έπέτρεψε στήν Αστική τάξη νά Αναδιοργανωθεί σέ Ισχυρή βάση καί νά Αρ­ χίσει μια συστηματική δουλειά γ ιά τή συντριβή τών κομμου­ νιστικών πρωτοποριών πού προσπαθούσαν νά Ανασυγκροτη­ θούν. Γ ιά ίκείνους τούς κομμουνιστές πού δέν μένουν Ικανο­ ποιημένοι |ΐέ τό νά Αναμασάνε μονότονα τΙς βασικές Αρχές τού κομμουνισμού καί τού Ιστορικού ύλισμού. άλλά πού ζοΰν ί μέσα στήν πραγματικότητα τού Αγώνα και κατανοούν τήν πραγματικότητα ίτσι δπως είναι (άπό τήν άποψη του κομ­ ουνισμού καί τού ιστορικού ύλισμού). στό βαθμό αύτό τό κομμουνιστι­ κό κόμμα δημιουργεί τις οικονομικές συνθήκες τής κρατικής έξουσίας τοϋ κομμουνιστικού προλεταριάτου. δλες οί άλλες έπανχστάσε:ς σέ δυό στάδια ϊχουν Απστύχει καί ή Αποτυχία τής δεύτερης επανάστασης ίριξε τΙς έργατικές τάξεις σέ μια κα­ τάσταση εξασθένισης κι Απογοήτευσης. πού ξεκινά άπό τό Εργοστασιακό Συμβούλιο 234 .

καθώς Ε­ πίσης καί νά δημιουργήσουμε τΙς ψυχολογικές προϋποθέσεις τής άνάπτυξης τους καί τή ς γενίκευσής τους στούς κόλπους δλων τών Εργαζομένων μαζών διά μέσου τής πάλης γιά τόν έλεγχο τής παραγω γής. Ή βιομηχανική ανάπτυξη Ιχε. Τό Εργοστασιακό Συμβούλιο. άποτελεΐ τό εργαλείο ένός θανάσιμου άγώνα Ενάντια στό καπιταλι­ στικό καθεστώς στό βαθμό πού δημιουργεί τΙς συνθήκες κά­ τω Από τΙς όποιες ή διαιρεμένη σέ τάξεις κοινωνία καταργείται. Είναι άπαραίτητο λο'. τό δργανο δηλαδή πού καθορίζει τά πλάνα παραγω γής καί δι­ ανομής. καθώς κι Ινα κάποιο πνεύμα θετικής Ιστορικής πρωτοβουλίας. Γ ι’ αύτό τό λόγο θά είναι τό κόμμα τών μαζών πού θέλουν νά άπελευθερωθοϋν μέ τά δικά τους μέσα καί αύτόνομα.πόν να όργανώσουμε και να μορφοποιήσουμε αύτά τά στοιχεία τής προλεταριακής Επανάστασης.■/.αΐ φτάνε·. Είναι απαραίτητο λοιπόν νά προωθήσουμε τήν όργανική συγκρότηση ένός Κομμουνιστικού Κόμματος. Ινώ κάθε καινούργια διαίρεση σέ τάξεις γίνεται «υ­ λικά» αδύνατη. Ε ί­ 235 . άπό τήν πολιτική καί βιομηχανική σκλαβιά. άλλά νά είναι Ινα κόμμα κομμουνιστι­ κής Επαναστατικής δράσης. πού νά μήν άποτελείται βέβαια άπό Ινα μικρό μπουκέτο δογματικών ή μικρο-Μακιαβέλλ·. Γ ια τούς κομμουνιστές πού ζοΰν μέσα στόν άγώνα αύτή ή άντίληψη δέν θά μείνει μια άφηρημένη σκέψη. ¡ιέχρ. τό Κεντρικό Συμβούλιο τής οικονομίας. ’Αντίθετα Οά γίνε1 κίνητρο γιά πά λη και κέντρισμα γ·. διά μέσου τής όργάνωσης τής κοινωνικής οικονομίας κι δχι Ινα κόμμα πού χρησιμοποιεί τΙς μάζες γ ιά τις δικές του ήρωΐκές άπόπειρες νά μιμηθεί τούς Γάλλους Γιακωβίνους.ά μεγαλύτεοες προ-σπάθειες όργάνωσης καί προπαγάνδας. δημιουργήσει στις μάζες ?ναν κάποιο βαθμό πνευματικής αύτονομίας.5ων. Ινα κόμμα πού νά Ιχ ε ι σαφή συνείδηση τής Ιστορικής άποστολής τού προλεταριάτου καί νά ξέρει νά όδηγεΐ τό προλεταριάτο στήν πραγματοποίηση τής άποστολής του. σά μορφή τής αυτονομίας τής παραγω γή ς στό βιομηχανικό χώρο καί σά βάση τής κομμουνιστικής οικονομικής όργάνωσης. πετυχαίνοντας Ιτσι νά έξαφανίσει τόν καπιταλιστι­ κό άνταγωνισμό.

2τσι παρακμά­ ζουν κι άποσυντίθενται μαζί μέ τό σύστημα μέσα στό όποιο ήταν ένσωματωμένες. ( ' Ανυπόγραφο.ς γ ιά νά άρχίσει τή μετατροπή τοϋ έθνικοΰ παραγωγικού μηχανισμού άπό έργαλεΐο πλουτοκρατικής καταπίεσης σέ δργανο τής κομμουνιστικής απελευθέρωσης. άλλά ή λαϊκή έξέγερση ένάντια στό άστικό κράτος θά βρει τις κατάλληλες όργανωμένες δυνάμ. ·Ί Ί ο ν ) η 1920. τίς συνθήκες κάτω άπό τίς όποιες δέ θά ϊχουμε δυό έπαναστάσεις. Γ Ό η ν ι . δλες οί μορφές ΙΕνωσης (ακόμη καί έκεΐνες πού συγκροτεί ή εργατική τάξη γ ιά νά διεςαγάγει τούς άγώνες τ η ς ) . Πολλά γεγονότα τής έργατικής ζωής στήν τωρινή ίστορική περίοδο (άντιπειθαρχία τών |ναζών στίς όργανώσεις. Κ ατά συνέπεια αύτές οί ένώσεις. έφόσον γεννιούνται καί άναπτύσσονται στό !δαφος τής φιλελεύθερης δημοκρατίας. V). άο. ΐ ί . ΟΙ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΕΣ ΟΜΑΔΕΣ ’Έχουμε κιόλας έπιμείνει συχνά πάνω στήν άκόλουθη γενική θέση: Στήν ιστορική περίοδο πού κυριαρχείται άπό τήν άστική τάξη. δέν μποροϋν παρά νά είναι σύμφωνες με τό άστικό σύστημα καί τήν καπιταλιστι­ κή δομή. 5πως γεννήθηκ7ν κι άναπτύχτηκαν μαζί μέ τόν καπιταλισμό. στό βαθμό πού μπο­ ρούμε να πετύχουμε κάτι τέτοιο μέ τή δράση τοϋ κόμματος.ν Ν ο ν ό β ο ·.ε'. άνταρσίες μεμονωμένων έργοστασίων κά­ .ναι λοιπόν άνάγκη νά δημιουργήσουμε. οτο ».

πού καταβάλλει ή έργατική τάξη άπό μόνη της. άλλά ύπάρχουν μονάχα στην πιό σκληρή τους ώμότητα οί οικονομικές σχέ­ σεις Εκμεταλλευτή πρός Εκμεταλλευόμενο καί καταπιεστή πρός καταπιεζόμενο — άντιπροσωπεύει τή διαρκή προσπά­ θεια γ ιά απελευθέρωση. έφήμεροι καί π α ­ ταγώδεις θρίαμβοι τών διαφόρων Μ αζανιέλι. έκεί άκριβώς δπου δέν ύπάρχει έλευθερία καί δημοκρατία γ ια τήν έργατική τάξη.τω άπό τήν Επιροή άναρχοσυνδικαλιστικών θεωριών. ’Αλλα α’3τό. ϊχ ε ι μάθει νά άντιδρά γρήγορα. έμεΐς ϊχουμε ύποστηρίξει τήν «πρωτοτυπία» τού Εργοστασιακού Συμβουλίου. ’Ακόμη καί τό Σοσιαλιστικό Κόμμα δέν ϊχ ε ι ξεφύγει άπό αύτή τή γενική διαδι·κασία διάλυσης καί καταποντίσματος τών παραδοσιακών θεσμών διακυβέρνησης τής διαιρεμένης σέ τάξεις κοινωνίας. ’Αντίθετα δλα αύτά έςηγοϋνται καί δικαιώνονται άπό τήν βασανιστική κατάσταση. Τό Κόμμα περνά 237 . ’Αντίθετα. πού κατά μάζες εμφανίζονται ατούς δρόμους καί στις πλατείες) 0ά ήσαν άκατανόητα εάν οέν θεωρηθούν ατό πλαίσιο τής άποσυνθεσης τών παραδοσιακών θεσμών διακυβέρνησης. μέ τά δικά της |ΐέσα καί τα δικά της συστήμα­ τα. τό μοναδικό προλεταριακό θεσμό πού — άφοϋ ϊχ ε ι γεννηθεί εκεί άκριβώς δπου δέν ύπάρχουν οί πολιτικές σχέσεις του πολίτη πρός πολίτη. χω ρίς μεσάζοντες καί χω ρίς Εκχωρήσεις έξουσίας στούς γραφειοκράτες καί πολιτικάντηδες τής καριέρας. ’Από αύτή τή γενική θέση ξεκινάμε εα-ϊς γ ια νά άναπτύξουμε τήν κριτική τής συνδικαλιστικής οργάνωσης. έπεισόοια άποθάρυνσης καί όξείας έξασθένισης. γ ιά σκοπούς πού δέν μπορούν νά μήν είναι ειδικότητά της. χάρη στή μεγάλη του εύλυγισία (Επειδή δέ βαρύνεται άπό προσχώσεις όργανωμένων συμφερόντων). ειδικά δπου είναι πιό ϊντονη ή Επαναστατική τάση (δπως στό Τουρίνο). πού θεωρείται άπό παλιά σάν πρωτότυπη μορφή τής εργατικής τάξης καί σάν αύτόνομη μορφή άνάπτυξης τής κομμουνιστικής Επανάστασης. πού χαραχτηρίζει κάθε ιστορική περίοδο μέσα στήν ¿ποια μια καταπιεζόμενη τάξη πασχίζει νά άπελευθερωθεί άπό τις συνθήκες τής σκλαβι&ς της και άγωνίζεται νά ρίξει τις βάσεις τών νέων κανόνων πού θά ύλοποιοϋν τήν ι­ στορική της αυτονομία.

Ή ψυχολογία τών πολιτικών συνελεύσεων πού έκ- . Ή συνέλευση είναι ή μορφή πολιτικής §νωσης πού άντιστοιχεΐ στό κράτος πού βασίζεται στήν έδαφική διαίρεση. πού έκλέγει £να έκτελεστικό γραφείο τής έμπιστοσύνης τής πλειοψηφίας κι ενα έλεγκτικό γραφείο.. ή άναρμοδιότητα. Αύτή ή μορφή είναι ή γενική συνέλευση τών μελών. Κοινοβού­ λιο) καί μάλιστα νά καταχτήσουν αύτήν τήν πλειοψηφία μέ μεθόδους πού είναι χαραχτηριστικές τής δημοκρατίας: δηλαδή έκθέτοντας μέ ϊμφαση στά σώματα τών έκλογέων (καί βεβαιώνοντας τους μέ δρκους δτι θά τά πραγματοποιή­ σουν μέ κάθε θυσία) προγράμματα πού είναι τόσο γενικά δσο είναι καί συγκεχυμένα.. μανουβράροντας τόν καιροσκόπο «ίπποτίσκο») 95.. δλες οί ξεχωριστές άρχές λειτουργίας τοΰ δημοκρατικού πολιτικού συλλόγου: ή διάκριση τών έξουσιών σέ νομοθετική. συ­ νελεύσεις (κοινοτικά καί έπαρχιακά Συμβούλια.μια κρίση οργανικής μεταμόρφωσης καί τά στοιχεία του νέου σχήματος είναι οί έργοστασιακές κομμουνιστικές δμάδες. Αύτή ή διαίρεση συνεχίζει τις συ­ νήθειες τών βάρβαρων πληθυσμών πού έκφράζανε τήν κυ­ ριαρχία τους χτυπώντας τά δόρατα στό ϊδαφος καί άλαλάζοντας. Αύτή ή μορφή πού είναι χαραχτηριστική δλων τών ένώσεων.. πού γεννήθηκαν σάν άποτέλεσμα τής άστικής πολιτικής δημοκρατία. Ή παραδοσιακή μορφή όργάνωσης του Σοσιαλιστικού Κόμματος δέ διαφέρει άπό τη μορφή όποιουδήποτε άλλου κόμματος πού γεννήθηκε στό Ιδαφος τής φιλελεύθερης δημο­ κρατίας. ’Ε πίσης σ’ αύτή τή μορφή όργάνωσης βρίσκονται άκόμη τά χαραχτηριστικα στοιχεία κάθε συνέλευσης μέ τά όποία έκφράζεται ή ήγεμονική δη­ μοκρατία: ή άνευθυνότητα. Σ ’ αύτή τή μορφή όργάνωσης του κόμματος βρίσκονται ένσωματωμένε. Αύτά τά χαραχτηριστικα στοιχεία «συμπληρώ­ νονται» φυσικά μέ τήν ύπαλληλία καί τή γραφειοκρατική αύθαιρεσία τών έκτελεστικών γραφέων. έκτελεστι·κή καί δικαστική καί 6 έσωτερικός Ανταγωνισμός τών. κομμάτων (έπαναστατικές καί μεταρυθμιστικές τάσεις πού προσπαθούν νά έναλλάσσονται στήν έξουσία. έκφράζει τήν ιστορική ούσία πού ένσαρκώνουν οί ίδιες οί ένώσεις: τή θέληση νά καταχτήσουν τήν πλειοψηφία <πίς λαϊκέ. τό εύμετάβολο καί ή στάση.

αύτό παίρνει τή θέση τοϋ κόμματος διακυβέρνησης τής έργατικής τΑξης μέ τούς νέους θεσμούς πού έπεξεργάζεται ή έργατική τάξη προκειμίνου νά πρα­ γματοποιήσει τήν ιστορική της αύτονομία καί' νά γίνει κυ­ ρίαρχη τάξη. γιαυτό τό έργατικό κράτος δέν βασίζεται στις έδαφικές διαιρέσεις. τις Α­ γροικίες. Αν έπικρατήσουν τα λιγότερο ευγενικά αισθήματα. Αλλα στούς όργανικούς σχηματισμούς τής πα ραγω γή ς: δηλαδή τάέργοστάσια. τά έργοτάξια. Τό Ιστορικό περιεχόμενο τής προλεταριακής πολιτικής Ενωσης δέν είναι πιά μονάχα ή θέληση νά Αποχτήσει τήν πλειοψηφία στις λαϊκές συνελεύσεις τού Αστικού κράτους.σοβαρά δτι τό Κοινοβούλιο σέ σύγκριση μέ τά Σοβιέτ βρίσκεται στή θέση τής πόλης σέ σχέση μέ τήν βαρβαρική όρδή 96. δηλαδή έκφράζουν τήν έπικράτηση τών ζωώοικων ένστίχτων καί τής Ανώνυμης Ανευθυνότητας πάνω στή λογική καί στήν πνευματικότητα. Είναι π ιά δυνατό νά προβλέψουμε μιά ριζική μεταμόρφωση τής όργανωτικής μορφής τού κόμμα­ τος: Ή συνέλευση τών μελών. Ε π ε ιδ ή τό έργατικό κράτος είναι μιά στιγμή τής διαδι­ κασίας Ανάπτυξης τής Ανθρώπινης κοινωνίας. Από τή φασαρία άπό τούς δη­ μαγωγικούς αύτοσχεδιααμούς κ ι Από τό φόβο μήν τυχόν καί δέν είναι στό δψος τών πολιτικών θέσεων τοΰ προλετα­ 239 . τά μεταλλεία. ένώ σέ στιγμές λυρικής Ιξαρσης δδηγεί σέ μιά Αμιλλα στά πλαίσια τής δποίας ζ η ­ τούσαν νά πάρουν τή θέση τών Αλόγων στό άρμα πού θα κουβαλούσε στό θρίαμβο τή χορεύτρια τής ήμέρας. τών ξεχωριστών Ατόμων. Αύτή ή ψυχολογία δδηγεί στό λυντσάρισμα. Έφόσον τό Σοσιαλιστικό Κόμμα όργανώνεται στούς τόπους δουλειάς. πού είναι ύπεύθυνα μονΑχα Απέναντι στήν μπερδεμένη καί ναρκωμένη συνείδησή τους. πού τείνει νά ταυτίσει τις σχέσεις τής πολιτικής συμβίωσης μέ τις τεχνικές σχέσεις τής βιομηχανικής πα ραγω γή ς. Γιαυτδ κι δ πιδ Εξυπνος καί πιό δραστήριος βουλευτής τής Ε θ ν ι­ κής Συνέλευσης τής ’Ιταλίας είπε σοβαρά . Είναι έπίσης καί ή θέληση νά βοηθήσει συγκε­ κριμένα τήν έργατική τάξη στό έπίπονο Εργο τής παραπέ­ ρα διαμόρφωσής της. τά ναυπηγεία.φράζουν τήν άνώτατη έξουσία σέ δημοκρατικό καθεστώς είναι ή «ψυχολογία τοϋ πλήθους».

Είναι πια δυνατό νά προβλέφουμε τή μεταμόρφωση τοϋ Σοσιαλιστικού Κόμματος ά ­ πό Γνώση. Σ τα Τουρίνο. πού προηγήθηκε άπό τό γιγάντιο κίνημα τοϋ περασμένου Α π ρ ίλ η .ριάτου. ΕΓναι δυνατό νά πούμε άπό τώρα κιόλας δτι ή Ιστο­ ρική φυσιογνωμία τού Σοσιαλιστικού Κόμματος θά μεταβλη- 240 . δπως οί συνελεύσεις τοϋ κόμματος κα­ ταπιαστούν τελικά μέ τήν προετοιμασία γ ιά τήν πραγματική κατάχτηση τής οικονομικής καί πολιτικής έξουσίας άπό μέρους τής προλεταριακής μάζας. σπρωγμένοι κι άπό τήν άναγκαιότητα τής προπαγάνδας καί τής πάλης πού θά διεξάγεται στα εργοστάσια. πού γεννήθηκε κι αναπτύχθηκε στό χώρο τής φ ι­ λελεύθερης δημοκρατίας. άρκεσε νά ρίξουμε μονάχα τό σύνθημα γ ιά νά συγκροτηθούν κομμουνιστικές όμάδες καί νά όργανωθούν αύτές άμεσα καί νά άρχίσουν νά λειτουργούν ζωντανά. σέ μιά νέου τύπου ¿ργάνωση πού είναι γνώρισμα μονάχα τοϋ προλεταριακού πολιτισμού. Ο ί έμπειρίες πού Ιχουμε μέχρι τώρα άπό τά κυριότερα έργοστάσια άντιπροσωπεύουν κιόλας μιά πολύτιμη κλη­ ρονομιά πού μιά προσεχής συνέλευση έκπροσώπων τών όμάδων θά πρέπει νά τήν άξιοποιήσει καί νά τήν κάνει προ­ σιτή σέ δλους τούς συντρόφους τού τομέα. έξαιτίας τής άκαταλληλότητας τοϋ Συμβουλίου τών έπιτρόπων τμημάτων. σέ κάποιο έργοστάσιο ή κομμουνιστική όμάδα χρειάστηκε νά άναλάβει μόλις συγκροτήθηκε. τή διακυβέρνηση τής μαστοράντζας. Στήν έσωτερική άπεργία τών μεταλλουργών. πού τις γενικές καί θορυβώδεις συζητήσεις θά θελήσουν νά τις αντικαταστήσουν συζητήσεις γ ιά τά συγκεκριμένα προβλή­ ματα που ενδιαφέρουν τούς τεχνίτες τοϋ έργοστασίου καί πού έπισης θά θελήσουν. έμποδίζοντας Ιτσι τήν καταστροφή τής έπαναστατικής πειθαργίας καί σταματώντας ξαφνικά κάθε διά­ λυση. ή συνέλευση αυτή θά άντικατασταθεΐ άπό συνελεύ­ σεις αντιπροσώπων μέ αυστηρά καθορισμένη άποστολή. Μ ονάχα άπό αύτή τή συνέλευση θά μπορέσει νά διαμορφωθεί στις βασικές του γραμμές τό ένιαΐο πρόγραμμα δουλειάς πού τώρα πιά είναι άναγκαΐο: Αύτό τό πρόγραμμα θά συγκροτηθεί όργανώνοντας σέ ενα σύνολο δλα τά στοιχεϊα τής συγκεκριμένης πείρας πού Οά προσφέρει ή κάθε όμάδα σαν δική της συμ­ βολή.

.Οεί χάρη στήν ίδρυση των κομμουνιστικών έμάδων. Π ιθα­ νότατα αυτή ή άντίληψη έχφράζεται μέ τήν Ιστορική φυ­ σιογνωμία του Ρώσικου Κομμουνιστικού Κόμματος. ψυχολογική. νέων σχέσεων.ιέ τήν κατάληψη τής πολιτικής έξουσίας καί τήν έπιβολή ελέγχου πάνω στή δουλειά καί στήν παρα­ γω γή. είναι θέληση καθαρή. Τό Κομμουνιστικό Κόμμα εχε: στά πλαίσια τοϋ έργατικοϋ κράτους τήν άποσ:ολή τ ή . προλεταριακής έξουσίας είναι μια έπαναστατική πρωτοπορία. Ά λ λ α κα­ θώς αυτό ενσαρκώνει τή μαρξιστική διδασκαλία. δπω .. δποκίνησης τών μεγάλων μαζών για νά τ ί. εργάτες τοϋ κόμματος είναι πάλη συνειδητή γ ια εναν συγκεκριμένο καί καλά καθορισμένο σκοπό. Τό Κόμμα... ενόσω άποτελεΐται άπό έπαναστάτες έργάτες. Οί έργάτες τοϋ Κόμματος γίνονται ετσι στό έργατικό κράτος μια βιομηχα­ νική πρωτοπορία. διά μέσου τών έργοστασιακών ομάδων. 'Ο κ^·. / / . άπό τούς πρώτους τό νέο τρόπο δου­ λειάς καί πα ρ αγω γή . { 'Α ι Γπϋγραγυ} «Λ ' " Ο ο ιιιιε Χονόβυ» 17 ’Ιούλη 1920. Ή εισαγω γή τοϋ κομμουνιστικού Σάββατου 97 σαν <συνήθεια > στί. άκριβώς στήν περίοδο τής πάλης για τήν ίδρυση τή . 10). 241 ΐβ . καί άντιπροσωπεύει κατά συνέπεια τό άποκορύφωμα τής άρχινισμένης έπαναστατικής ταξικής πά λη . ' «ο. Ό επαναστατικό..ι:υνισμός σά σύστημα νέων κοινωνικών σχέσεων θα εμφανιστεί μονάχα στό βαθμό πού θά ύπάρχουν οί δλιπροϋποθέσεις γ ιά τήν πραγματοποίησή του: Αύτό τό σΰστημ-'. είναι πειθαρχία διαμορφωμένη άπό τα πριν μέσα στί: συνειδήσεις καί στίς θελήσεις. <ιαζί . ή πάλη για τού. μάζες τών Ρώσιον προλετάριων όφείλεται στήν πειθαρχία τών έργατών τοϋ Κομμουνιστικού Κόμματος. πού οί νέες συνθήκες θά £χουν κά ­ νει δυνατέ. άγωνίζεται μαζί μέ τή μάζα καί είναι βαθειά μέσα στή φλεγόμένη πραγματικότητα τής έπαναστατικής πάλης. όοηγή-σει στή συνειδητή -κι έθελοντική πραγματοποί­ ηση τώ . ένθουσιασμός μεταφέρετα: τώρα στό χώρο τής παραγω γή ς. τών σχέσεων δεν μπορει να έπιβληθεΐ μέσο) τοϋ νομοθετικού καί διοικητικού δρόμου. πού Ιχουν πραγματοποιήσει.

«Φυσιολογικά» δ στρατός είναι ή πιό τυπική Ικφραση τής πραγματικής δύναμη. Ή ρώσικη έργατική τά­ ξη ήταν καί είναι Ιστορικά ώριμη καί δυνατή. τα ίδια προβλήματα μέ Iva άστικό κράτος καί δέν μπορεΐ να έπιλύσει αύτά τά προβλήματα παρά μέ ουσιαστικά δχι πολύ διαφορετικά συ­ στήματα καί τεχνικά μέσα άπό έκεΐνα πού εφαρμόζει ενα άστικό κράτος. τών τάξεων τών διανοουμένων καί τών τάξεων τών άγροτών. δτι τά άμεσα καί τά μακροπρόθεσμα συμφέροντά της συμπίπτουν μέ τά συμφέροντα αύτής τής 242 . άλλά γιατί διά μέσου τού πολιτικού της κόμματος άποδείχτηκε αύτή ικανή νά ιδρύσει κράτος. σύμφωνα μέ τό δυναμικό δρισμό τοϋ Λένιν. Ή έογατική τάξη εί­ ναι στή Ρωσία μιά μικρή μειοψηφία τού πληθυσμού.Η ΡΩ ΣΙΑ Π ΑΓΚΟΣΜ ΙΑ ΔΤΝΑΜ Η Τό έργατικό κράτος. 'Ω ­ στόσο δμως αύτή ήταν καί είναι ή μόνη κοινωνική τάξη Ιστορικά προετοιμασμένη νά άναλάβει καί να διατηρήσει τήν έξουσία. μπορεΐ νά συγκροτήσει Sva κράτος. ένός κοι­ νωνικού ¿ργανισμού. Τ ό ρώσικο έργατικό κράτος έχει έπιλύσει στό έσωτερικό τά πιδ βασικά προβλήματα ύπαρξης κι άνάπτυξής του. πού άποτελεΐται άπό τά άμορφα στρώματα τών μεσαίων τάξεων. έπειδή δηλαδή ή έργατική τάξη πετυχαίνει νά πείσει τήν πλειοψηφία τού πληθυσμού. Είναι ή μόνη ικανή τάξη πού διαμέσου τού πολιτι­ κού της Κόμματος. Τό έργατικό κράτος ¿φείλει νά έπιλύσει. ’Απόδειξη αύτοΰ είναι δτι: δέν μπο­ ρούμε νά φανταστούμε κράτος χω ρίς στρατό καί ούτε μπο­ ρούμε νά φανταστούμε στρατό πειθαρχημένο. τόσο στόν έσωτερικό τομέα δσο καί στόν έξωτερικό. παρά μονάχα σά λει­ τουργία Ινός κράτους σταθερά θεμελιωμένου καί στηριγμέ­ νου στή σταθερή θέληση καί στό σταθερό πνεύμα πειθαρ­ χία ς καί αύτοθυσίας τού πληθυσμού. άξιόμαχο καί πλούσιο σέ πολεμικές πρωτοβουλίες. Τό δτι τα Ιχ ε ι έπιλύσει γίνεται φανερό μέ èλοζώντανο τρόπο άπό τήν άποτελεσματικότητα καί μα χη τι­ κότητα τοϋ στρατού του. είναι Sva άστικό κράτος χω ρίς τήν άστική τάξη. δχι τόσο γ ια τί τά μέλη της άποτελοΰν τήν πλειοψηφία τού πληθυ­ σμού. δηλαδή τού Κομμουνιστικού Κόμματος.

στήν έργατική στρατιά πού π α ­ λεύει ένάντια στό κρύο καί τήν πείνα. τάξης καί δχι π ιά στά χέρια τών κα πιταλι­ στών. ιεραρχία. οί κοινές θυσίες καί ή κοινή θέληση κατευθύνονται σέ Ινα μοναδικό σκοπό: στήν πραγματοποίηση τοϋ έργατικοΰ προγράμματος πού άποτελεΐ τήν ιδέα καί τήν άποστολή τοϋ κράτους. πού Ιγινε πλατεία συνείδηση τής κοινωνίας. άναγνωρίζουν τήν έργατική τάξη σάν διευθυν­ τική τάξη . Οί διανοούμενοι. (θά ρωτή­ σει κ α νείς). έπιθέσεις. δίνουν τ ί. μάζες τοϋ πεζικού καί τού ιππικού στόν Κόκκινο Στρατό πού υπερασπίζεται τό κράτο. 'Ιερ α ρ χία . στό π α ­ γκόσμιο σύστημα τών δυνάμεων. δίνουν τούς τεχνι­ κού. δίνουν τις βοηθητικέ. γ ιά τό Κομμουνιστικό Κόμμα. έρ γα τική. διάφορες λειτουργίες του κρατι­ κού μηχανισμού τού ρώσικου Ιθνου:. Δηλαδή: Α ύτέ. 243 . δίνουν τού. οί τάξε:.. τάξη . 'Η Ρωσία τών Σοβιέτ σάν μοναδικό έργατικό κράτο. Τ ό έργατικό κράτο. τής πολεμικής τέχνης καί όλε. τεχνι­ κού.Α ύτές οί τάξεις δταν τούς ζητηθεί μέ τίς ψηφοφο­ ρίες γ ιά τούς άντιπροσωπευτικούς θεσμούς έκλέγουν άντιπροσώπου. Ν ά ποιό είναι τό βασικό ιστορικό πρόβλημα πού Iχει έπιλύσει ή έργατική τάξη τής Ρωσίας καί νά για τί ή έργατική τάξη τής Ρωσίας άπόδειξε δτι είναι ιστορικά ώ­ ριμη κ ι δτι είναι 6 θεματοφύλακας τών πεπρωμένων τοϋ ρώσικου λαοΰ: Ή έργατική τάξη τής Ρω σ ία. στηρίζεται ή έθνική συγκατάθεση γ ιά τίς πρωτοβουλίες καί τίς ένέργειες τής έργατικής έξουσίας. Ή έργατική έξουσία άποτελεΐ τήν έγκαθίδρυση μ ιά . Ν αί.πλειοψηφίας. άπό τις έξωτερικέ. έξουσίας τοϋ κράτου. όργάνωσε τή ρώσικη κοινωνία μέ δλα τά διαφορετικά της στρώματα καί τήν όργάνωσε μέ τρόπο πού οί κοινές προσπάθειε. νέας ιεραρχίας τών κοινωνικών τάξεων. οί άγρότες καί δλες οί μεσαίες τάξεις άναγνωρίζουν στήν έργατική τάξη τήν π η γή τ ή .. τή . γ ια τό Κόμμα τή . αύτές οί τάξεις συμβάλ­ λουν καί δίνουν ζωή στί. μ άζε. πού είναι στά χέρια τή . Π άνω σ’ αύτήν άκριβώς τήν πειθώ. στόν κόσμο καί περικυκλωμένη άπό Ινα σκυλολόι άμείλιχτω ν έχθρών ώφειλε νά λύσει καί Ινα δεύτερο ουσιαστικό πρό­ βλημα: δηλαδή νά σταθεροποιήσει τή θέση τη . έρ γα τική. στηρίζεται τέλος ή πειθαρχία και τό πνεύμα τής ιεραρχίας. στηρίζεται τό κράτος. γ ιά τή βιομηχανία καί τή γεω ργία.

Στρατό. δυνάμει. δέν μπόρεσαν νά τήν βοηθήσουν 9®. ότι οί στρατοί τους είναι μόνο άδειες κι άψυχες γραφειοκρατικέ. πού ¿φείλεται στήν άρετή τού στρατού της. εργαζόμενες τάξεις. μέ τά δποΐα θά τό Ιλυνε καί ένα άστικό κράτος: δηλαδή μέ τή στρα­ τιω τική δύναμη καί νικώντας στόν πόλεμο. τέτοια πού μέ το βάρο. κι ολόκληρο τό άμορφο σύνολο τών έξεγέρσεων ένάντα στήν ηγεμονική εκμετάλλευση τοϋ καπιταλισμού. κλίμακα. ’Ενσαρκώνει τέλο. ¿ργανώσει. τή . ’Α ναγ­ κάστηκαν νά άφήσουν νά πραγματοποιηθεί ή διάλυση τής Π ολωνία. νά προχωρήσουν κι Αναγκάστη­ καν τέλο. αναγκάστηκαν νά παραδεχτούν δτι είναι άνίκανες νά κά­ νουν τά στρατεύματά του.. τήν εξέγερση των άποικιών πού άπομυζοϋν οί μητρο­ πόλε:. μεσαίες τάξει. Ή Ρωσία τών Σοβιέτ Ιγινε έτσι παγκόσμια δύναμη.Ρωσίας έχει έπιλύσει σήμερα αύτό τό πρόβλημα καί τό Iχει έπιλύσει μέ τα μέσα καί τά συστήματα. Iγινε ή πιό μεγάλη από τ ι. νά άναγνωρίσουν δτι δέν Ιχουν στρατό καί δτι δέν έχουν τή συγκατάθεση τών Ανθρώπινων μαζών πού κυ­ βερνούν. κοι­ 244 . χω ρίς έξουσία καί χω ρίς κύ­ ρος. πραγματοποιήσει στό έσωτερικό τοϋ κράτου. Ό Κ όκκινο.. Αύτή ενσαρκώνει τήν έκδίκηση τών έθνών πού νίκη­ σαν στρατιωτικά άλλα διαλύθηκαν οικονομικά. μιά στιγμή τής προλεταριακή. Δέ θά μπορούσε νά κάνει διαφορετικά καί κανένα άλλο έργατικό κράτος δέ θά μποροϋσε καί δέ θά μπορέσει νά κάνει διαφορετικά. της καί πραγματοποιεί. παγκόσμιες δυνάμεις. Αύτή ένσαρκώνει τήν ύπομονή καί τήν πείνα τών νικημένων στόν παγκόσμιο πόλεμο έθνών. Αύτή άναπαράνε: άκόμη σέ παγκόσμια κλίμακα τήν ϊδ ια ιεραρ­ χ ία κοινωνικών άξιων πού έχει κιόλα. πάνω σέ δλε. Ή Ρωσία μέ τή στρατιωτική τη . καί τό Ιστορικό της άνάστημα νά μπορεΐ νά έξισοροπεί ολόκληρο τό παγκόσμιο σύστημα τοϋ καπιταλι­ σμού. έκμεταλλευτές τους καί ύποστηρίζεται ρητά άπό τ ί. αναγκάστηκαν νά ύποστοϋν αύτή τήν ταπείνω­ ση. τ ί. νίκη. τη . άνθρώπινη. τέθηκε έπικεφαλής σέ π α γ ­ κόσμια κλίμακα τού συστήματος τών πραγματικώ ν δυνάμεων πού άγωνίζονται ένάντια στόν ήγεμονικό κα πιταλι­ σμό: Αύτή ενσαρκώνει τήν έξέγερση τών έργατικών τάξεων ένάντια στού. δικτα­ τορία. σέ παγκό­ σμια έπίση. διέλυσε τήν Πολωνία καί οί κα πιταλι­ στικέ.

γ ιά τήν ί- 245 . ( Ά ίν τ ό γ ρ α φ ο . «.. άο. μέ μιά μορφή Απόλυτα Απρόδλεφτη γ ιά τή σοσιαλιστική σκέψη. μέ τήν Ειρήνη των Βερσαλιών καί τήν Κοινωνία τών Ε θνώ ν " . ειδικά τά πραχτικά. όδήγησε ξανά στήν άρχή τής πάλης Ανάμεσα στά κράτη καί Ιπέβαλε σέ παγκόσμια κλίμακα. 12). ’Αλλά. //. Ό παγκόσμιος πόλεμος πού κέρδισε ή ’Αντάντ θάπρεπε. τόν Α­ γώνα τής Διεθνούς τών έργαζομένων Ινάντια στόν καπιτα­ λισμό.!' 'Ο ο \ζ ι. 11 Λνγυνοτον 1020.νωνίας γ ιά τή συντριβή τής καπιταλιστικής τάξης. νά έγκαθιδρύσει Ενα. τών Σοβιέτ συνέτριψε τό ήγεμονικό σύ­ στημα. Τό σύστημα ίσοροπίας κι Ανταγωνισμού Ανά­ μεσα στά κράτ θδπρεπε νά τό Ακολουθήσει μια Αδιαμφι­ σβήτητη ήγεμονϊα. ύπάρχουν τά πραχτικά καί οΐ συμφωνίες.. καθεστώς μονοπωλίου πάνω στόν κόσμο. τοΰ 1919 Αποφασίσαμε σέ τρεις ή τέσσερεις ή πέντε συζητήσεις (κι αύτών τών συζητήσεών μας κι Αποφάσεων πρέπει νά. ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜ Μ Α ΤΟ Τ «Ο ΡΝΤΙΝΕ ΝΟΤΟΒΟ» I Ό τ α ν τόν ’Α πρίλη μήνα. έπειδή συντάχτηκαν καί καταγράφηκαν σέ πολλά Αντίγραφα. καταχτώντας τή θέση μεγάλης δύναμης ή Ρωσία.ε Νονόβο». πού άνταγωνίζεται τό προλεταριάτο.

στορϊα) νά Αρχίσουμε νά τυπώνουμε αύτή τήν έπιθεώρηση τοϋ «’Ό ρντινε Νουόβο»100 κανείς άπό μάς (κατά πάσα π ι­ θανότητα κανείς. Ε ίπώθηκε τό παρακάτω ά­ πό κάποιον πού ήταν τεχνικός: «Π ρέπει νά μελετήσουμε τήν οργάνωση τού έργοστασίου σάν μέσο τής παραγω γής. Κ ανείς άπό έμας (κατά πάσα πιθανότη­ τα κανείς δέν μπορούσε νά φανταστεί 6. Υ π ά ρ χει άραγε στήν Ι τ α λ ία σά θεσμός τής έργατι­ κής τάξης κάτι πού νά μπορεΐ νά συγκριθεΐ μέ τά Σοβιέτ καί πού νά ίχ ε ι μιάν άνάλογη φύση. Κ άτι πού νά μδς έπιτρέπει νά βεβαιώσουιιε δ τ ι: τά Σοβιέτ είναι μιά καθολική μορ­ φή καί δχι Ινας θεσμός ρωσικός καί μόνο ρωσικός.. Π ρέπει νά Αφιερώσουμε δλη τήν προσοχή μας στα κα πι­ ταλιστικά συστήματα παραγω γής καί όργάνωσης καί πρέ­ πει νά δουλέψουμε γ ιά νά κάνουμε τήν έργατική τάξη καί τό Κό|ΐμα νά στρέψουν τήν προσοχή τους πάνω σ’ αύτό τό ζήτημα».) δέν είχε κατά νοϋ νά άλλάξει τήν δψη του κόσμου ή νά Αλλάξει τά μυαλά καί τις καρδιές τοϋ πλ ή­ θους τών άνθρώπων ή τέλος νά άνοίξει Ιναν καινούργιο κύ­ κλο στήν ιστορία. Εξάλλου.0 0 0 συνδρομητές μέ­ σα σέ μερικούς μήνες) δέν Ικανέ ρόδινα δνειρα γ ιά τήν έπ ιτυ χ ία τής έκδοσης. χωρίς προσανα­ τολισμό καί βυθισμένοι στήν πυρετιασμένη ζω ή έκείνων τών μηνών ύστερα άπό τήν άνακω χή. μέ τήν ιστορία τών άνθρώ­ πων καί μέ τήν ψυχολογία τής έργατικής τάξη ς: «Π ρέπει νά μελετήσουμε αύτό πού συμβαίνει μέσα στις έργατικές μάζες. Ε ιπώθηκε άπό κάποιον 4λλο δτι άσχολούμασταν μέ τήν όργάνωση τών άνθρώπων. Ποιων νέων ιδεών οί φορείς εΓμασταν. τί εΓμασταν έμεΐς. δταν ϊμοιαζε νά είναι ά­ μεσος 6 καταποντισμός τής ιταλικής κοινωνίας. Νιώθαμε νά μάς στενεύουν τά ρούχα μας. νά δράσουμε101.. Άλοίμονο! Ή μοναδική καινούργια κουβέντα πού ειπώθηκε σ’ έκεΐνες τις συγκεντρώσεις καταπνίγηκε. θέλαμε νά δράσουμε. Άλοίμονο! Τό μοναδικό αίσθημα πού θά ένωνε σ’ έκεϊνε: τις συνελεύσεις ήταν τό αίσθημα πού μάς προκαλοΰσε ενα Ακαθόριστο πάθος γ ιά μιάν Ασαφή προλεταριακή κουλτού­ ρα. νά δράσουμε. Τ ά Σο­ βιέτ είναι ή μορφή μέ τήν δποία. Τ ί άντιπροσωπεύαμε. παντού δπου ύπάρχουν προ­ λετάριοι σέ άγώνα γ ιά νά καταχτήσουν τή βιομηχανική τους 246 .

Ά λ λ ά τί έννο- 247 . 'Ο μ ω ς Ιτσι ή όμάδα τού « Ό ρντινε Νουόβο» θά έρχόταν κι αύτή στό έπίπεδο μιας Ανεύθυνης κλίκας ξιπασμένων καί Αλογόμυ­ γων 1<)2. Σάν πολιτικό όργανισμό.αύτονιμία. έξαιτίας μιας Ασαφούς κι Ακαθόριστης Αντιμετώπισης τών συγκεκριμένων προβλημάτων.» κι Ιτσι Απάντησε σ’ έκείνες τις συγκεντρώσεις στις Ιδιες του τις έρωτήσεις: Ν αι δπάρχει στήν ’Ιταλ ία καί στό Τουρίνο Ινα σπέρμα έργατικής διακυβέρνησης. άλλά νά γίνει μιά συμφωνία μέ τούς γραμ­ ματείς τών όμοσπονδιών καί τών συνδικάτων καί τέλος νά προωθηθεί μ ιά συνάντηση μέ αυτούς τούς γραμματείς καί νά διαμορφωθεί Ινα σχέδιο έπίσημης δράσης. άλλά δχι σάν οργάνωση τής ύλικής πα ραγω γή ς. Κάποιος άλλος πού είχε έντυπωσιαστεί άπό αύτή τήν έρώτηση στράφηκε ξαφνικά σέ Ινα Π ο­ λωνό σύντροφο: «Γιατί δέν ένδιαφερθήκατε ποτέ στήν ’Ι ­ ταλία γ ιά ενα συνέδριο τών εσωτερικών έπιτροπών. Ν ά μελετήσουμε αύτό τόν έργατικό θεσμό. γ ιά τήν όποία ΘΑπρεπε νά Ιχουμε μιάν ειδική πα ιδεία. ένα σπέρμα γ ιά τά Σο­ βιέτ: Είναι ή έσωτερική έπιτροπή. Αύτός ζητούσε νά μήν Αρχίσει καμιά προπαγάνδα πού νά Απευθύνεται Α­ μεσα στις μάζες. Αύτή ή κουβέντα δμως είδικά απορίφτηκε άπό τό σύντροφο Τάσκα. Ν ά κάνουμε μιάν Ιρευνα καί νά μελετή­ σουμε λοιπόν τό καπιταλιστικό έργοστάσιο. καμιά έσωτερι­ κή όργάνωση τής δλης πού δημοσιεύαμε.». Υ πά ρ χει άραγε Ινα σπέρμα μιά λόξα. τί ζητούσε 6 σύντροφος Τ άσ κα. Ν ά με­ λετήσουμε τό καπιταλιστικό έργοστάσιο σάν Αναγκαία μορ­ φή τής έργατικής τάξης. Δέν ύπήρχε καμιά κεντρική Ι δ έ α . Σάν «Ιθνικό έδαφος» τής έργατικής αύτοδιακυβέρνησης». Ά λ λ ά τότε ποιά ήταν ή ■κεντρική Ι δ έ α τών πρώτων τευχών τού «Ό ρντινε Νου­ όβο». Αύτή ή κουβέντα ήταν καινούργια. μιά δειλή Α-αίτηση γ ιά κυβέρνηση τών Σοβιέτ στήν ’Ιτ α ­ λία καί τό Τουρίνο. ή έογατική τάξη έκδηλώνει αύτή τή θέληση γιά χειραφέτηση. Τ ά Σοβιέτ είναι ή μορφή αύτοδιακυβέρνησης τών έργατικών μαζών. Τό πρόγραμ­ μα αύτό ήταν ή Απουσία ένός συγκεκριμένου προγράμμα­ τος. Ά λ λ ά . πού δέν τήν Ιχουμε. Ά λ λ ά τότε ποιό ήταν τό πραγματικό πρόγραμμα τών πρώτων φύλλων τού « Ό ρ ντινε Νουόβο».

να θυμάται δτι δ Λουί Μπλάνκ Ιχε ι κάνει σκέψεις γ ια τήν δργάνωση τής δουλειάς καί δτι τέτοιες σκέ­ ψεις Εκαναν τόπο στις πραγματικές έμπειρίες.θεώρηση πού θα μποροΰσε να βγει έξίσου στή Νάπολη. Να λοι­ πόν τί έννοοϋσε δ ^σύντροφος Τάσκα σαν «κουλτούρα»: Ε ν νο ­ ούσε «νά θ υ μ ά τα ι καί δχι «να σκέφτεται'’. κάτι τό άνοργάνωτο.«να θυμάται» μαζί με τό πνεύμα τοΰ Μισελέ (ή τοϋ καλοϋ Λουΐτζι Μολινάρι) τήν κομμούνα τοϋ ΙΙαρισιοϋ. πού στή συνέχεια σπρώχτη­ κε στις συγκεντρώσεις πού Ελαβαν χώ ρα τδν ’Α πρίλη τοΰ 1919. Ν ά λοιπόν τί πράγμα ήταν τ. συγκεντρώσεις άναγκαστικα γραιωένες σέ πραχτικά.ζεστό (ή καί κρύο . μ ί τήν τάση να δημοσιεύει άνατριχιαστικές ιστορίες καί ξυ­ λογραφίες με κα λέ. Έννοοϋσε να κάνει τήν εργατική τάξη τής ’Ιταλίας νά άναγνωρίσει καί «να θυμάται» γ ια τήν έργατική τάξη τής ’Ιταλίας — δτι είναι άμαθή. ΤΗταν μια Iπ. χω ρίς οδτε καν να ύποψιάζεται δτι οί Ρώσοι κομμουνιστές βαδίζοντας στα ίχνη τοϋ Μαρς ξανασυνδέσανε τό Σοβιέτ — δηλαδή τό σύ­ στημα τών Σοβιέτ^— με τήν κομμούνα τοϋ Παρισιοϋ. τετριμένα λόγια καί τή σκαρταδού­ ρα τής έργατικής σκέψης.\ «?Ό ρντινε Νουόβο > στα πρώτα του τεύχη . καί λέω τί συγ­ κεκριμένα έννοοϋσε καί δχι γενικά κι άφηρημένα. ενα προϊόν μέτριας διανόησης. κι άκαλλιέργητη. Τ£ πράγμα λοιπόν όπήρξε το «'Ό ρντινε Νουόβο» στα πρώ τα του τεύχη . Τάσκα σαν «κουλτούρα». προθέσεις. 248 . χ ω ­ ρίς ούτε καν να ύποψιάζεται δτι οΐ παρατηρήσεις τοΰ Μάρξ γ ια τό «βιομηχανικό» χαραχτήρα τής κομμούνα.ιενο γ ια νά σερβίρει ζεστό .οΰσε δ σύντροφο. Έννοοϋσε «να θυμάται άποσπάσματα. πού στα τυφλά έψαχνε γ ια ενα ιδανικό τόπο και Sva δρόμο γ ια δράση.κρύο) Sva σχήμα σοσιαλιστικού κράτους. πού εγινε Κόμμα κυβερνητικό. κι άφηρημένης πληροφόρησης. ΤΗ ταν μιά επιθεώ­ ρηση άφηρη-μένης μόρφωση. χρησιμοποιήθηκαν ά π ί τούς Ρώσους κομμουνιστές γ ιά νά κατανοή­ σουν τά Σοβιέτ γ ια να Επεξεργαστούν τήν Ιδέα τών Σοβιέτ καί να χαράξουν τή γραμμή δράσης τοΰ Κόμματός τους. στην Καλτανισέτα καί στδ Μ πρίντεζι. Αύτ ϊ ήταν τό « Ό ρντινε Νουόβο >.«νά θυμά­ ται» άκόμη δτι δ Ευγένιος Φουρνιέ Εγραψε ενα καλογραμ­ μένο σχολαστικό κεί«.

νά άρχίσουμε συζητήσεις στους μορφωτικούς κύκλους. καθω­ σπρέπει καί ειρηνική. Τ ό πρόβλημα τής άνάπτυξης τής έσωτερικής έπιτροπής Ιγινε τό κεντρικό πρόβλημα. στις έργοστασιακές συνελεύσεις και μάς προσκάλεσαν έπίσης οΕ έσωτερικές έπιτροπές να συζη­ τήσουμε σέ κλειστές συγκεντρώσεις έλεγκτών καί είσπραχτόρων. Ι τ α λ ία . Ά λ λ α γ ια ­ τί οΐ έργάτες άγαποϋσαν τό «Ό ρντινε Νουόβο. άναπτύξαμ* στό σύντροφο Τερατσίνι τή γραμμή τοϋ άρ­ θρου κι ό Τερατσίνι Ικφρασε τήν πλήρη του συγκατάθεση τόσο γ ια τή θεωρία δσο καί γ ια τήν πράξη. Τ ό πρόβλημα τών έσωτερικών έπιτροπών τέθηκε ρητά στό τεϋχος άρ. Έ τ σ ι τό «Ό ρντινε Νουόβο» Ιγινε γ ιά μάς καί γ ιά δσους μάς άκολουθοϋσαν ή «έφημερίδα τών Εργοστασιακών Συμβουλίων». Τό άρθρο. 7 τής έπιθεώρησης 103. πρίν νά γράψουμε τό άρθρο. έμενα τόν Το­ λιάτι καί τόν Τερατσίνι.Συγκεντρώσεις τέλος δπου 6 σύντροφος Τ άσκα άπόριψε. Έ - 249 .» ’Ε πειδή στα άρθρα αύτής τής έφημερίδας ξαναβρίσκανε Ινα μέρος άπό τόν έαυτό τους. καλές παραδόσεις τή . Κάποιο βράδυ. Ό Τ ολιάτι κι έγώ άποφασίσαμε να κάνουμε ενα πρα­ ξικόπημα στή σύνταξη τοϋ περιοδικού. χάρη στή συγκατάθεση τοϋ Τερατσίνι καί μέ τή συνεργασία τοϋ Τολιάτι. σοσιαλιστική. έπειδή είναι προϊόν μιά: πραγμα­ τικ ή . Ιγινε ή Ι δ έ α τοϋ « Ό ρντινε Νουόβο». ιστορική. οίκογενειούλας τή . ’ Η ­ ταν τό πρόβλημα τής έργατικής «έλευθερίας». έρ γα τική. Διεθνούς. κατάσταση.ιε προβλέψει δτι θά συμβούν: Μάς προσκάλεσαν. μ α. σαν μή κομφορμιστής γ ιά τ ί. Συνεχίσαμε. Π ραγματικό γιατί συμπίπτει μέ Ινα καθολικό πνεύ­ μα τ ή . τό καλύτερο μέρος άπό τόν έαυτό τους. τήν πρόταση να αφιερώσουμε τίς δυνάμει. κι έπειδή είναι τό αποτέλεσμα μιας έπεξεργασίας τής ίδιας τής έργατικής τάςης.. δημοσιεύτηκε καί προκάλεσε δλα δσα είχα. Τ ό πρόβλημα αύτό μπήκε σά θεμελιώδες πρόβλημα τής έργατικής έπανάστασης. γ ια να «άποκαλύψουμε> μια σοβιετική παράδοση στήν ιτα­ λική έργατική τάξη καί γ ια να ξεθάψουμε τή μεταλλική φλέβα τοϋ πραγματικού έπαναστατικοϋ πνεύματος στήν ’Ι ­ ταλία. ΟΕ έργάτες άγαποϋσαν τό «Ό ρντινε Νουόβο» (αύτό μπορού­ με νά τό βεβαιώσουμε μέ μεγάλη ικανοποίηση).

άφοϋ δέν τήν άγάπησε. πού είχαν δοκιμαστεί καί προκληθεϊ άπό έμάς. Ό σύντρο­ φος Τάσκα δέ συνεργάστηκε καθόλου γ ια τή διαμόρφωση αυτής τής Ιδέας καί γ ιά τήν έπεξεργασία της. Ε π ε ιδ ή τά άρθρα τοϋ « Ό ρντινε Νουόβο» δέν ήσαν ψυχρά διανοητικά κατασκευάσματα. καί οδτε μέ ξαφνιάζει πού αύτός χειρίστηκε μέ τόση χοντροκοπιά αύτό τό ζήτη μα καί μέ τόση άπερισκεψία καί Ιλλειψη έσωτερι­ κής πειθαρχίας άνάλαβε δράση. 250 . II Στό προηγούμενο σημείωμα προσπάθησα νά καθορίσω ά­ πό ποΟ κατάγεται αύτή ή πνευματική στάση τοϋ σύντροφου Τάσκα άπέναντι στό πρόγραμμα τοϋ «Ό ρντινε Νουόβο». γ ιά νά τής ξαναδόσει έκεϊνον τόν έ π ί σ η μ ο χαραχτήρα πού ε ίχ ε ύποστηρίξει καί είχαμε καταγράψει £να χρόνο πρίν.ΓΛ'. θελή­ σεις καί πάθια πραγματικά τής έργατικής τάξης τοϋ Τουρίνου. Αύτός δέ δούλεψε κοπιαστικά γ ιά νά περάσει τήν <άντίληψή του λ καί (γι’ αύτό) δέν μέ ξαφνιάζει πού αύτή γεννήθηκε άσχτηαα. καί τέλος έπειδή τά άρθρα τοϋ «'Ο ρντινε Νουόβο» ήταν γραμ­ μένα σχεδόν σά «νά καταγράψαμε» πραγματικά γεγονότα. άλλα άναβλύζανε άπό τΙς συζητήσεις μας μέ χιλιάδες έργάτες κι έπεξεργάζονταν αισθήματα.ο-η καταλάβαιναν δτι τα άρθρα τοϋ «Ό ρντινε Νουόβο» ήταν διαποτιαμένα μέ τό ίδιο τους τό πνεϋμα πού άναζη­ τούσε μέσα τους άπάντηση στό έρώτημα: «Π ώ ς θά μπορέ­ σουμε να γίνουμε έλεύθερο:. Τ ό « Ό ρ ντινε Νουόβο» άνάπτυξε αύτή τήν Ιδέα του παρά τή θέληση τοϋ τελευταίου καί χωρίς τή «συμβουλή» του στήν έπανάσταση. Π ώ ς θά μπορέσουμε νά ε?]ΐΛστε κύριοι του έαυτοϋ μας. πού τά βλέπαμε σά στιγμές μιας διαδικασίας έσωτερικής απελευθέρωσης καί έκφρασης αυτής τής Γδιας τής έργα­ τικής τάξης άπό μέρους της. Ν ά λοιπόν γ ια τί οί έργάτες άγαποϋσαν τό «’Ό ρντινε Νουόβο» καί νά μέ ποιό τρόπο δι­ αμορφώθηκε ή ι δ έ α τοϋ «Ό ρ ντινε Νουόβο». Κ αί σ’ αύτό τό γεγονός έγώ βρίσκω· τήν έξήγηση γ ιά τή σημερινή του στάση καί γ ιά τόν «τόνο» τής πολε­ μικής του.».

μέσα στά πλαίσια τής τωρινής ιστορικής δημιουργίας. δηλάδή τήν Ιδέα τής έλευθερίας (καί συγκεκριμένα. γύρω άπδ τήν ύπόθεση μιας αύτόνομης έπαναστατικής δράσης τής èpγ ατικ ής τά ξη ς). Σύμφωνα μέ τήν άντίληψη πού δια­ μορφώθηκε στδ «“Ορντινε Νουόβο>\. άντίληψη πού γ ιά νά ύπάρξει σάν τέτοια χρειάστηκε νά όργανωθεΐ άπδ μιάν ιδέα.πρόγραμμα πού διαμορφώθηκε σέ μια συνεχή πορεία κάτω άπδ τήν πραγμ ατική πείρα πού έμεΐς άποχτήσαμε γ ιά τις πνευματικές καί πραχτικές άνάγκες τής έργατικής τάξης. ήταν ένα πρόβλημα τού πώς νά όργανώσουμε άμεσα δ λ ό κ λ η ρ η τήν τάξη τών έργατών καί άγροτών τής ’Ιταλίας. Σέ μια άπδ τΙς πολεμικές του δ Τ άσκα γράφει δτι θεωρεί πώ ς βρίσκονται στδ ίδιο έπίπεδο τδ Κομμουνιστικό Κόμμα. γ ια τδ λόγο αύτδ δέν μπορούσε να συλλάβει τδ πρόβλημα τών Εργοστασιακών Συμβουλίων μέσα στα πραγματικά Ιστορικά του πλαίσια καί τήν όργανική του άνάπτυξη. σά συνέπεια δηλαδή τής γενικής του ιδιότη­ τας καί σά συνέπεια τής θέσης του καί τής λειτουργίας του 251 . δέν είχε γνωρίσει αύτή τήν εμπειρία κι έπειδή μάλιστα ήταν ξένος σέ δ. γύρω άπδ τδ κεντρικά πρόβλημα ιώ ν Εργοστασιακών Συμβουλίο)ν. τδ Συνδικάτο καί τδ Ε ρ γ ο ­ στασιακό Συμβούλιο. τδ ’Εργοστασιακό Συμβούλιο λοιπόν είναι θεσμός «δημοσίου» χαραχτήρα.τι είχε σχέση μ ’ αυτήν. Σ ’ £να άλλο σημείο άποδείχνει δτι δέν κατάλαβε τή σττμασία τού «έθελοντικού» χαραχτήρα πού τδ «Ό ρ ντινε Νουόβο» δίνει στίς δργανώσεις τοϋ Κόμματος καί τού Συνδικάτου. σ’ Αντίθεση μέ τδ Εργοστασιακό Συμβού­ λιο πού παίρνει μια μορφή «Ιστορικής» §νωσης τοϋ τύπου που σήμερα μπορούμε νά τή συγκρίνουμε μονάχα μέ έκείνη τού άστικού κράτους. ένώ τδ Κ όμμα καί τδ Συν­ δικάτο είναι ένώσεις «Ιδιωτικού» χαραχτήρα. Σ τδ ’Εργο­ στασιακό Συμβούλιο δ έργάτης Ζρχεται νά πάρει μέρος σάν παραγω γός. δ Τολιάτι καί δσοι σύντροφοι θέλησαν νά μάς βοηθήσουν : Για τδν Τ άσκα τδ πρόβλημα τών ’Εργοστασιακών Συμβουλίων ήταν άπλοΰστατα Ινα πρόβλημα μέ τήν άριθμητική σημασία τής λέξης.'Ω στόσο δμως ύστερα άπδ κάποια ταλάντευση καί κά­ ποιο κατανοητό λάθος αύτδς προσχώρησε συμβάλλοντας στήν επεξεργασία πού κάναμε έγώ. Ε π ε ιδ ή δ σύντροφος Τάσκα.

ένα <συμβόλαιο» πού μπορεί νά σκίσει όποιαδήποτε στιγμή θελήσει. σύμφωνα μέ τήν Αντίληψη πού διαμόρφωσε τό «’Ό ρντινε Νουόβο» να έκφραστεΐ μέ τή λέξη «όμοσπονδία». άποχτοΰν τήν ιδιότητα καί τή 252 . πού δ πο­ λίτης Ερχεται να πάρει μέρος στό δημοκρατικό κοινοβουλευ­ τικό κράτος. όργάνωση. Στό Κ όμ|ΐα καί στό Συνδικάτο ό έργά τη. πού — μέ μιάν όρισμένη έννοια— εί­ ναι Ανεξάρτητη άπό τόν τρόπο Ιδιοποίησης τών παραγομένων άξιών κατά τήν παρασκευή τοϋ βιομηχανικού προϊόν­ τος..μέσα στήν κοινωνία: μέ τόν ίδιο τρόπο άκριβώ . ή μέ κάποια άλλη άνάλογης σημασίας. κι Ανταλλαγή. πού Ανα­ πτύσσεται δχι Αριθμητικά άλλα μορφολογικα καί τείνει με τ ι. μέ σκοπό τό κέρδο. άλλα μέ Αναφορές στή βιο­ μηχανική όργάνωση. πού δη­ μιούργησε ò κ α π ι τ α λ ι σ μ ό .. άλλα μπορεί νά παρασταθεϊ μόνο μεταφέροντας σέ £να όλόκληρο βιομηχανικό κέντρο τό πλέγμα τών βιομηχανικών σχέσεων πού σ’ ενα έργοστάσιο συνδέει ενα συνεργείο μ’ 2να άλλο συνεργείο. 'Ο λοι οί έργάτες ένός έργοστασίου αύτοκινήτων. είτε είναι αύτοί μεταλλουργοί είτε είναι αύτοί χτίστες. άνώτερες μορφές του νά δόσει τήν π ρ ο λ ε τ α ρ ι α κ ή έκδοχή τοϋ μηχανισμού πα ρ αγω γή . ΙΥ αύ­ τό τους λοιπόν τόν «έθελοντικό» και «συμβατικό χαραχτήρ α τό Κόμμα καί τό Συνδικάτο δέν μποροϋν να μπερδευ­ τούν άπό κανένα καί με κανένα τρίπο μέ τό Εργοστασιακό Συμβούλιο. 2ρχεται νά πάρει μέρος «έθελοντικά-'. Σ ’ ένα εργοστάσιο οί έργάτες είναι παραγω γοί έφόσον συνεργάζονται καί μέ εναν όρισμένο τρόπο είναι τοποθετημένοι ταχτικά άπό τή βιομηχανική τεχνική. ήλεκτρολόγοι. Τ ό σύστημα τών Συμβουλίων δέν μπορεί. ή εναν τομέα δουλειάς μ’ Ιναν άλλο. Αναλαμβάνοντας ένυπόγραφα μιάν υποχρέωση ή ύπογράαοντα. Ή περίπτωση τοϋ Τουρίνου ήταν γ ια μάς ύποδειγματική καί γ ι’ αύτό σ’ Ινα άρ­ θρο τό Τουρίνο άνάγονταν σέ Ιστορικό έργαστήρι τής κομ­ μουνιστικής έπανάστασης στήν ’Ιταλία. των Συμ­ βουλίων μέ τήν πολιτική όρολογία πού προσιδιάζει σ τί. δι­ αιρεμένες σέ τάξεις κοινωνίες.. μαραγκοί κλπ. Για τό λόγο αύτό τό « Ό ρντινε Νουόβο> δέν ύπόοειχνε τήν Ανάπτυξη τών Ανώτερων μορφών τ ή . πού είναι θεσμός Αντιπροσωπευτικό.

δ Καύκασος Από τό π ε τ ρ έ ­ λ α ι ο ή Νότια Ούαλλία Από τό κ ά ρ β ο υ ν ο κλπ. Τό Τουρίνο πρόσφερε στό καινούρ­ γιο κράτος τήν τάξη του. Τ ό Τουρίνο Αναπτύχτηκε ιστορικά σάν πόλη με τόν παρακάτω τρόπο: έξαιτίας τή . τής όποιος τά μέλη έδοσαν τό προσωπικό γ ιά τό νέο Ιταλικό μη­ χανισμό. πού έδοσε στήν πόλη τήν τωρινή της φυσιογνωμία — μιά φυσιογνωμία πιθανόν Από τις πιό προηότυπες δλόκληρης τής Ευρώπης. κατά τόν Γδιο τρόπο πού οί Β ερ ιαλ ίες104 είναι δ οικονομικός δργανισμδς πού χ α ­ ρακτηρίζεται Από τό ρ ύ ζ ι . πού ένώνει καί δργανώνει έργαζομένους τοϋ μετάλλου καί τοϋ ξύλου μέ χτίστες. ηλεκτρολόγους κλπ. τών μικροαστών διανοουμένων. Αυτή αντίθετα ςαναπήρε νά Αναπτύσσεται καί ή καινούρ­ για της ανάπτυξη συνέπεσε όργανικά χέρι μέ χέρι μέ τήν Ανάπτυξη τής μηχανικής βιομηχανίας καί τό σύστημα τών έργοστασίον τής Φίατ. καπιταλιστικής οικονομίας. μεταφοράς τής πρωτεύουσας στή Φλωρεντία καί στή Ρώμη καί χΑρη στό γεγονός δτι τό ιταλικό κράτος ι­ δρύθηκε αρχικά σάν έπέχταση τοϋ Π εδεμοντέζικου κρά­ τους τό Τουρίνο στερήθηκε τή μικροαστική τάξη του. έτσι καί στήν π ό λ η ή προλεταριακή τάξη Αποχτά φυσιογνωμία Από τήν επικρατούσα. άποτελοϋν Ιναν όργανισμό ιστορικά αναγκαίο καί άπόλυτα Αδιαχώριστο. έφόσον έχουν μια βιομηχανική διάταξη. καταστρέφοντας τή . Ή πόλη έλαβε καί διατήρησε μιά φυσιογνωμία πού συγκεντρώθηκε καί δργανώθηκε φυσικά γύρω Από τή βιομηχανία πού «διευθύνει» ¿λόκληρη τήν κ ί­ νηση τής πόλης καί ρυθμίζει τήν άνθισή της: Τ ό Τουρίνο είναι ή πόλη τοϋ α υ τ ο κ ι ν ή τ ο υ .ιικρή βιομηχανία καί τή βιοτεχνία τοϋ ιταλικού έθνους. στήν κατασκευή τοϋ αυτοκινήτου καί. χάρη στήν π α ­ ρ αγωγή ενός ορισμένου πράγματος.λειτουργία παραγω νώ ν έφόσον είναι έξίσου Αναγκαίοι καί απαραίτητο. Ή Ανάπτυξη τή . Ά λ λ α ή μεταφορά τής πρωτεύουσας κι αυτή ή Α­ φαίμαξη πού τής εγινε από ενα στοιχείο χαρακτηριστικό τής σύγχρονης πόλης δέν δδήγησαν τήν πόλη στήν παρακμή. “Οπως σ’ ενα ε ρ γ ο σ τ ά σ ι ο οΕ έργάτες Αποχτοΰν φυσιογνω­ μία καθώς ταχτοποιούνται στις θέσεις τους. έκανε νά συρεύσει στό Τουρίνο μιά συμπαγής προλεταρια­ κή μάζα. βιομηχανία 253 .

δπου αύτό. «ξύλο». άναδημοσιεύτηκε κι ενα άπόσπασμα άπό τό κείμενο γ ιά τήν ΙΙαρισινή Κομμούνα τοϋ Μάρξ. άπό τήν πραγματική συνεισφορά του πού παρέχει στήν οικονομική ζωή του κόσμου. δντας πολύ άπρόσεχτος άναγνώσ τη. τοϋ « Ό ρντινε Νουόβο». πού δ σύντροφος Τάσκα άπόδειξε — άκόμη μιά φορά καί χάρη άκριβώς στό τεύχος δπου είχε τήν καταγω γή της ή πολεμική — δτι τά διαβάζει πολύ έπιπόλαια καί χω ρίς νά πολυπροσέχει τό Ι­ δεολογικό καί ιστορικό τοι>ς περιεχόμενο. Μέ τέτοια στοιχεία λοιπόν προετοιμάσαμε κι έπεξεργαστήκαμε τά άρθρα τοϋ «Ό ρντινε Νουόβο». αύτή. Έ τ σ ι. δέν κατάλαβε τίποτα άπό αύτή τή θεωρητική έξέλιξη. τής 254 . Π ράγματι δ σύντροφος Τάσκα σέ Ενα δρισμένο σημείο έρμηνεύει μέ μιά Εννοια καθαρά «έμπορική» καί λο­ γιστική τό τί άντιπροσωπεύουν τά οίκονομικά σύνολα πού έκφράζονται )ΐέ τις λέξεις «ρύζι». Σέ ενα άλλο σημείο άναριωτιέται ποια σχέση δέν πρέπει ποτέ v i έμφιλοχωρήσει άνάμεσα στά Συμβούλια. Σ ’ Iv a τρίτο σημείο βρίσκει δτι στήν προυντονική άντίληψη τού έργοστασίου ή κυβέρνηση καταστρέφει τήν πρωτοτυπία τής Ιδέα. ό τελευταίο. άποχτα φυσιογνωμία όπό τις έξαγωγές του. δπου δημοσιεύτηκαν τό άρθρο «Τό Ε ρ ­ γοστασιακό Συμβούλιο» 107 καί τό σχόλιο γ ιά τό Συνέδριο τοϋ έργατικοϋ κέντρου. Ό σύντροφος Τάσκα. Δέ θέλω νά έπαναλάβω στούς άναγνώστε.W . ρητά υπαινίσσεται τό β ι ο μ η ­ χ α ν ι κ ό χαραχτήρα τή .W 105 Ντανιέλ ντέ Λεόν106. βασικούς πυρήνες τών άντιλήψεων τους. κομμουνιστικής κοινωνία. τών παραγω γώ ν. «θειάφι» κλπ. λαό. πού Ανέπτυξε τό 'Ο ρντινε Νουόβο» μολονότι στό Γδιο τεύ­ χος τής 5 Ίο ύ νη. πού άλλωστε δέν ήταν παρά μιά με­ ταφορά στήν ιστορική πραγματικότητα τής ’Ιταλίας τών άντιλήψεων πού άνάπτυξε δ σύντροφος Λένιν σέ μερικά κεί­ μενα πού δημοσίεψε σ’ αύτό τό Γδιο τό «Ό ρ ντινε Νουόβο» καί τών άντιλήψεων τοΰ άμερικάνου θεωρητικού τών έπαναστατικών συνδικαλιστικών ένώσεων I. Σ ’ αύτό τό εργο τού Μάρξ βρήκαν δ Ντέ Λεόν καί δ Λένιν τού. σέ έθνική κλίμακα ενα. έπίσης.πού ρυθμίζει καί διευθύνει μέ r*v ύπαρξή της δλόκληρο τά άστικό σύμπλεγμα.

πού έχουμε άναπτύξει ν. πού ένώ άναφέρεται σέ μια βιβλιο­ κριτική πού έκανε στό βιβλίο τού Ά ρτούρο Λαμπριόλα για 255 . άποσπάται άπό τήν παραγω γή κι άπελευθερώνεται..πολεμικής δλα τά έπιχειρήματα.. Σέ ενα παράρτημα. Καί έχουμε διαπιστώσει άκόμη δτι τό έργοστάσιο δέν διευ­ θύνεται πιά προσωπικά άπό τόν ίδιοχτήτη του. γράφει δτι τό κεφάλαιο «φεύγει». άλλα άπό τήν τράπεζα καί δια μέσου μιας βιομηχανικής γραφειοκρα­ τίας.. Υ πά ρ χει όμως ένα ση­ μείο πού πρέπει νά διευκρινιστεί άμέσως.. Ή ύπόθεση τής «φυγής» καί τής «άπελευθέρωσης» τοϋ κεφαλαίου είναι μάλλον μιά άνόητη έπινόηση τού σύντροφου Τάσκα. Έ μ εις έχουμε διαπιστώ­ σει άπλούστατα δτι τό π ρ ό σ ω π ο τοϋ καπιταλίστα. άποσπάται άπό τόν κόσμο τής παραγω γής καί δχι τό κεφάλαιο έστω κιάν αύτό τό τελευταίο είναι χρηματιστικό κεφάλαιο.ιόλας. Π ρόκειται γ ιά τό σημείο δπου δ Τάσκα. τής δποίας ή όργάνωση κατά έργοστάσιο τεί­ νει νά ένσωματώσει τήν πρω ταρχική έξουσία πάνω στήν παραγω γή . Ό λ ο αύτό τό παστίτσιο γ ια τή φυγή καί τήν άπελευθέρωση τοϋ. προκειμένου νά έξηγήσω δτι ή ιδέα τής έργατικής έλευθερίας υλοποιείται πρω ταρχικά μέ τό Εργοστασιακό Συμβούλιο. στό βαθμό βέβαια πού μάς φαίνεται σκόπιμο νά τα διευκρινίσουμε και να άποδείξουμε τήν συνέπειά τους. Αυτή ή εισαγω γή μάς χρειαζότανε γ ια τήν ιστορική άνάλυση τών νέων ίεραρχικών σχέσεων πού έρ­ χονται νά έγκαθιδρυθοΰν στό έργοστάσιο καί γ ιά νά προσ­ διορίσουμε τόν έρχομό μιας άπό τΙς πιό σημαντικές ιστορι­ κές προϋποθέσεις τής βιομηχανικής αύτονομίας τής έργα­ τικής τάξης. θά αναλύσουμε μερικά σημεία τής έκθεσης πού έκανε δ Τάσκα. πού θα ακολουθήσει αύτά τα δυό σύντομα άρθρα108. χαρτονομί­ σματος δέν έχει καμιά σχέση μέ τήν άνάπτυξη τής θεωρίας για τα Ε ργοστασιακά Συμβούλια. μιλώντας γ ια τό χρηματιστικό κε­ φάλαιο. θέλησα μονάχα να άναφερθώ σέ μερικούς βασι­ κούς λόγους γ ιά νά άποδείξω πώ ς λησμόνησε 6 σύντροφος Τάσκα τήν έσωτερική διαδικασία άνάπτυξης τού προγράμ­ ματος τοϋ «“Ορντινε Νουόβο». πού τείνει νά άδιαφορεΐ γ ιά τήν παραγω γή δπως άκριβώς καί ή κρατική γραφειοκρατία άδιαφορεΐ γ ια τή δη­ μόσια διοίκηση.

τού. εισήγηση. 1020.. νά άρχίζει τή δράση «του» καί νά άνοιγε: »ιά νέα έποχή στό συνδικαλιστικό κίνημα.' 2 Η Λ ίγ . κατηγορίες μου γιά τήν εισήγηση τοΰ Τάσκα ήταν πολύ βασικές: Ό Τάσκα δηλαδή διέθετε ενα έπιπόλαιο πασάλειμα πάνω στό πρόβλημα τών Εργοστασιακών Συμβου­ λίων καί το μόνο πού είχε ήταν μιά άκατανίκητη μανία νά έκθέτει τήν άποψή «του·>. Λυτή ή πολεμική χρησίμεψε γ ιά να άποδείξουμε δτι οί έντονε. τής παρέμβαση. l l *«. αο.ολύτως τίποτα καί δτι άντίθετα Ιχ ει χτίσει ενα πυργάκι πάνω σέ μπερδεμένες άναμνήσει. ■ιέ σκοπό νά ποοκαλέσει τήν ψήφιση μια . πού τό σχόλιό μας μ’ αύτή τήν τραχειά μορφή ήταν όλότελα δικαιολογημένο καί άπόλυτα άναγκαϊο. μάζες καί νά συνδέεται μέ τή μάζα μέ μιά αυστηρά καθορισμένη αποστολή. που κατόπιν ίγ ιν ε καί θέση τών μπολσεβί­ κων) στήν πραγματικότητα άποδείχνει δτι δέν Εχει κατα­ λάβει ¿Γ. καί σέ λόγια χω ­ ρίς περιεχόμενο. συνδικα­ λιστικούς οργανισμούς. *Λ ’ "Ορντινε Νονόβο» . II. 1920.τόν <Καπιταλισμό» — βιβλιοκριτική πού δημοσιεύτηκε στήν <Κοριέρε Ούνιβερσιτάριο». Κ ατά τόν Γδιο τρόπο τό κίνημα τών Ε ργοστασιακών Συμβουλίων άπαιτει ή Ιργατική εκπροσώπηση νά έκπορεύεται κατευ­ θείαν άπό τ ί. χ ω ­ ρίς νά έχει σταλεί άπό κανένα. 2ό6 . Δέν μποροΰν καί δέν πρέπει νά άποδεχτοΰν τή νομοθεσία γ ιά τού. Τ ά Εργοστασιακά Συμβούλια έχουν γ ιά πη γή δικαίου τόν Γδιο τόν έαυτό του. Έ παρέμβαση σ’ ενα έργατικό συνέδριο τοϋ σύντροφου Τάσκα σάν εισηγητή. II. Εχουν γ ιά ά­ μεσο στόχο νά ανανεώσουν άπό τά θεμέλιά του. Τό σχόλιο γιά τό Συνέδριο τοΰ Έργοστασιακοΰ Κέντρου καί γ ιά τό γεγονό. ήταν σε τέτοιο βαθμό σ’ άντίΟεση μέ τήν Ιδεολογική κατεύθυνση τοϋ «’Ό ρντινε Νουό6ο .. Ά ν τό ν ιο Γ χρά μο ι.ά θέση όλότελα άντίθετη άπό τή θέση τοΰ Χίλφερντιγκ1‘ι’ . 11). μέ έκτελεστικό χαοαχτήρα. >. .109— γ ια νά άποδείξει δτι τόν έχει »-απασχολήσει» τό ζήτημα τοΰ χρηματιστικοΰ κεφα­ λαίου (έοω πρέπει νά σημειώσουμε δτι δ Λαμπριόλα ύποστηρίζει μ·. οποίους άκριβώ. τοΰ σύντροφου Τάσκα. υπαγορεύτηκε άπό τή θέληση νά διατηρήσουν σέ δλη του τήν Ικταση τό πρόγραμμα τής έπιθεώρησής ¡ιας. i o . 'Υ πογραμμένο. Π Α ! ψ .

άν είναι Αλήθεια (δπως είναι άλήθεια γ ιά τό Σορέλ) δτι ή προλε­ ταριακή έπανάσταση φυτρώνει μέσα στούς κόλπους τής σύγχρονης βιομηχανικής κοινωνίας καί δν είναι άλήθεια δτι κ ι Από αυτήν θά προκύψει στό μέλλον ένας κανόνας πρωτότυπης ζω ής κι ένα σύστημα Απόλυτα καινούργιων σχέσεων. ’Α λλά τΐ νόημα μπορεί νά έχει τότε ή διαβεβαίωση 257 17 . πού δέν μπορούμε νά τόν μιμηθοδμε καί πού δέ θέτει στή διάθεση δσων θά ήθελαν νά γίνουν μαθητές του καμιά μέθοδο ώστε νά είναι δυνατό πάντα καί στόν καθένα.ΤΟ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΟ ΚΟΜΜΑ I 'Ύστερα άπό τό Σορέλ 1. δπως καί γ ιά τή μαρ­ ξιστική διδασκαλία. Ενόραση πού μπορεί νά Αποτελέσει μονάχα τήν Αφετηρία σέ μιάν σειρά ιστορικές έρευνες γ ιά τά «σπέρματα» ένός προλετα­ ριακού πολιτισμού πού π ρ έ π ε ι νά ύπάρχουν. μέχρι καί τή δημιουργία ένός νέου καί πρω­ τότυπου συστήματος ήθικών. να ποιά είναι ή χοντροκομμένη καί χω ρίς μυα­ λό προδοσία τής Ιστορικής ένόρασης τού Σορέλ. Στό χώρο τής ιστορικής έρευνας εί­ ναι ένας «έφευρέτης». ό χριστιανισμός Αντιπροσωπεύει μιάν επανάσταση στήν πιό δλοκληρωμένη της Ανάπτυξη. πού είναι χαραχτηριστικές τής έπαναστατικής τά­ ξης. νά φτάνει σέ έξυπνες Ανακαλύψεις.11 κατάντησε κοινοτοπία τό νά άναφέρεται κανείς στις πρώτες χριστιανικές κοινότητες γ ιά να κριτικάρει τό σύγχρονο προλεταριακό κίνημα· ’Αλλά πρέπει νά ποϋμε άμέσως δτι ό Σορέλ δέν είναι μέ κανένα τρόπο ύπεύθυνος γ ιά τήν πνευματική φτώ χεια καί χοντροκοπιά τών ’Ιταλών θαυμαστών του. Τ ό νά θεωρεί λοιπόν κανείς αότά τά Αποτελέσματα σάν τά Ιδεολογικά σχήματα κ ά θ ε έπανάστασης. Γ ιά τό Σορέλ. δπως κι ό Κάρλ Μάρξ δέν είναι ύπεύθυνος γ ιά τις παράλογες ιδεολογικές έπινοήσ-. φιλοσοφικών καί καλλιτεχνικών σχέσεων.ις τών «μαρξιστών». δικαιικών. μιάν έπανάσταση δηλαδή πού έχει φτάσει &ς τις πιό Ακραίες συνέπειές της. έφα^μόζοντάς την μηχανικά.

καί μορφέ.: Ε ­ πειδή λοιπδν οί σύγχρονοι χριστιανοί τρώνε κοτόπουλο. ’Ιδιαίτερα ή έπιπόλαιη γενίκευση. π η ­ γαίνουν μέ γυναίκες.. μεθοκοπανε.. πού κάθε νύχτα μεθοκοπανε σέ βρωμερές ταβέρνες. Κάθε έπανάσταση πού — δπως οί χριστιανική καί ή κομμουνιστική — πραγματοποιείται καί μπορεί νά πραγμα­ τοποιηθεί μονάχα μέσα άπδ μιά άναταραχή τών πιδ μεγά­ λων καί πιδ πλατιών λαϊκών μαζών. γ ιά τδ λόγο αύτδ είναι παραμύθι δτι μπορούν νά γίνουν άσκητέ. πού δέν άγα-οϋν τή φα­ μίλια τους καί πού άναζητανε στδ σινεμά καί στδν πιθηκισμδ τών συνηθειών τή . μάρτυρες καί άγιοι. σάν έξέλιξη τή . έπειδή ποτέ δέ «θέλησαν καί δέν μπόρεσαν». έ λ ε υ θ ε ­ ρίας πού έκδηλώνεται μέ σκοπούς. Αύτοί δμως. στα πλαίσια τή . κατάσταση. οί έργάτε.δτ. τοϋ Τουρίνου» δέν είναι παρά ενα έτερόκλητο κοπάδι ζώων πού κά­ θε μέρα τρώνε τδ ψητό τους κοτόπουλο. κλπ. σ’ αντίθεση μέ τού. άστικής τάξης τήν ικανοποίηση τών ιδανικών τους γ ιά όμορφιά καί ήθικδ βίο — και ιδιαί­ τερα αυτή ή έπιπόλαιη καί παιδαριώδης γενίκευση καί διαβεβαίωση δέν μπορεϊ καθόλου νά άποτελέσει τήν προϋ­ πόθεση γ ιά μιά ιστορική κρίση. καί τις μορφές τών Ιστορικών φαινομένων τοϋ παρελ­ θόντος. δέν μπορεϊ παρά νά συντρίψει καί νά διαλύσει δλόκληρο τδ σύστημα κοινωνικής οργάνωσης πού ύπήρχε. ’Αλλά τε­ λικά. δέν είναι έγκρατεΐς καί δέν ίχουν Ιναν πρω­ τότυπο τρόπο ζω ής. πρ α γμ ατική. θεσμού. κάθε ίστορικδ φαινόμενο πρέπει νά μελετηθεί σύμφω­ να μέ τά δικά του ιδιαίτερα χαραχτηριστικά. πού δέν είναι δυνατδ νά μπερδευτούν ή νά συγκριθοΰν άπόλυτα (παρά μόνο μεταφορικά) μέ τούς σκοπούς. σύμφωνα μέ τήν δποία οί «μεταλλουργοί έργάτε.. μοιχεύουν κλπ. Ποιδς μπορεϊ νά φανταστεί ·χαΙ νά προβλέψει τις άμεσες συνέπειες πού θά προκαλέσε: ή έμφάνιση στδ χώρο τής Ιστορικής καταστροφής καί δημιουργίας τοϋ άτέλειωτου πλήθους δλων έκείνων πού σήμερα δέν Iχουν οδτε θέληση οδτε ισχύ. γίνονται ψευτομάρτυρες. τούς θε­ σμού. μέ τδ έ ξή . θά ζητήσουν τότε νά δοϋν νά υλοποιείται σέ κάθε δημόσια τιαΐ ιδιωτική πράξη ή θέληση 258 . πρώτους χριστιανούς. Γιατί θά Ισοδύναμο002' φωνα |ΐέ τή λογική τής Ιστορικής σκέψη. δέν είναι άγνοί.

Π οιές αλλαγές ά­ ραγε θά γίνει ικανό νά δεχτεί αύτό πού υπάρχει σήμερα αύτό πού βλέπουμε εμείς σήμερα. Κάθε μέρα μιας τόσο Εντονης ζωής δέ θά είναι καί μιά Ε­ πανάσταση. Αυτοί θα βρούνε μυστηριακά εχθρικό κάθετί πού Εχει υπάρξει καί θα θελήσουν νά τό καταστρέφουν άπό τά θεμέλια. τις πρωτοβουλίες καί τήν ήθική πού θά διαμορφω­ θούν σέ ενα τέτοιο φλογισμένο καμίνι. άφοϋ τότε θά είναι άδύνατο νά κα­ θοριστεί ¿ποιοδήποτε προσωρινό δριο γ ιά τήν άντίσταση χαΐ τήν αύτοθυσία πού θά άπαιτοϋν οί καιροί. καταφέρνει νά τό ύπολογίσει μέ κάποια προσέγγιση. Ό μ ω ς αύτή ή Ενταση καί ή δύναμη δέν είναι δυνατό νά έκτιμηθοϋν καί κατά συνέ­ πεια νά παρθοϋν σάν βάση τής ιστορικής θέλησης γ ιά τήν περίοδο τής Επαναστατικής δημιουργίας καί τής θεμελίωσης τής νέας κοινωνίας. δέ θά είναι π ιά μιά περιορισμένη καί Ικανή νά ύπολογιστεϊ 259 . Μποροϋμε νά διαπιστώσουμε σή­ μερα δτι μονάχα ενα αίσθημα Εχει γίνει άπό καιρό σταθερό καί τέτοιο πού νά χαραχτηρίζει τήν έργατική τάξη: τό αί­ σθημα τής άλληλεγγύης. ποιός μπορεί νά διακινδυνέψει νά κάνει Εστω καί μιά μονάχα υπόθεση δσον άφορά τά συναισθήματα. οέ θά Εχει καί άφάνταστα δημιουργικά άποτελέσματα. έφόσον θά συμβαίνει ταυτόχρονα σέ δλόκληρη τήν Εκταση τών λαϊκών μαζών. Κάθε άλλαγή στις άτομικές συνειδήσεις. τά πάθη. τίποτα δέν μποροϋμε νά προβλέψουμε γ ιά τήν τάξη τοϋ ήθικοϋ βίου καί τών συναισθημάτων. ’Α λλά άκριβώς. Ξεκινώντας άπό τις τωρινές διαπιστώσεις. μέ τή λειψή του ικανότητα γ ιά πρόβλεψη.καί ή δύναμη πού κατάχτησαν. σάν κάτι Εξω άπό τή θέ­ λησή μας καί πάνω άπό τή δύναμη τοϋ χαραχτήρα μας. έξαιτίας αυτής τής άπεραντοσύνης τής Επανάστασης κι έξαιτίας αύτοϋ τοϋ άπρόβλεφτου χαραχτήρα καί τής άπεριόριστης Ε­ λευθερίας της. Ό τ α ν λοιπόν δ Εχθρός πού θά πρέπει νά άγωνιστοϋμε Εναντίον του καί νά τον νικήσουμε δέ θά είναι π ιά Εξω άπό τό προλεταριάτο. ’Αλλά ή Ενταση καί ή δύναμη αύτοϋ τοϋ αισθήματος μπορεί νά ύπολογιστεϊ μονάχα στή βάση τής θέλησης γ ιά άντίσταση καί θυσία γ ιά μιά δρισμένη χρονική περίοδος. πράγμα πού άκόμη κι ό λαός.

Παίρνοντας ύπόψη τό γεγονός δτι τό Κόμμα ύπάρχει σέ διεθνή κλίμακα μπορούμε νά άποπειραθοΰμε νά κάνουμε σύγκριση (καί νά σχηματίσουμε μιά σειρά συμπεράσματα) άνάμεσα στούς άγωνιστές τής Π ολιτείας τοϋ θεοϋ 1112 καί τούς άγωνιστές τής Π ολιτείας τών ’Ανθρώπων. Τό προλεταριακό κίνημα στή σημερινή του φάση τείνει νά πραγματοποιήσει μιάν έπανάσταση στήν όργάνωση τών ύλικών πραγμάτων καί τών φυσικών δυνάμεων. στήν άγνοια του. στή νωθρότητά του καί στή συμπαγή άδυναμία του νά άποχτά γρήγορα έποπτεία τής κατάστασης καί δταν ή διαλεχτική τής πάλης τών τά­ ξεων θά περάσει στό έσωτερικό του ·καΙ στό έσωτερικό τών άτομικών συνειδήσεων. άλλά θά βρίσκεται μέσα στό Γδιο τό προλεταριάτο. Τ ό συνδικά­ το δέν περιέχει στοιχεία άνάπτυξης γ ιά τήν έλευθερία. Αυτό είναι προορισμένο νά ύποστεϊ ριζικές άλλαγές σά συν­ έπεια τής γενικής άνάπτυξης: Τ ό συνδικάτο καθορίζεται καί δέν καθορίζει. Στήν τωρινή περίοδο τό Κομμουνιστικό Κ όμμα είναι έ μόνος θεσμός πού θά μπορούσε νά συγκριθεΐ στά σοβαρά μέ τΙς θρησκευτικές κοινότητες τοϋ πρωτόγονου χριστιανισμοί). Ό κομ­ 260 . δέν μπορεϊ νά άποτελέσει κίνητρο καί βάση τών προβλέψεων γ ιά τό μέλλον τοϋ πολιτισμοΰ.έξωτερική φυσική δύναμη. σάν όργανισμός πού πραγματοποιεί καί πειθαρχεί τήν προλεταρια­ κή άλληλεγγύη. τότε έ νέος άνθρωπος θά πρέπει σέ κάθε πράξη του νά άγωνιστεϊ έναντίον τοϋ «άστού» πού ένεδρεύει μέσα του. Γιαυτό τό έργατικό συνδικάτο. Τ ά χαραχτηριστικά γνω ρ ίη ιατα τής προλεταριακής έπανάστασης μποροϋν νά άναζητηθοϋν μονάχα στό κόμμα τής έργατικής τάξης. δηλαδή στό Κομμουνιστικό Κόμμα. Τ ά χαραχτηριστικά του γνωρίσματα βέβαια δέν μποροΰν νά είναι τά συναισθήματα καί τά διαδομένα στή μάζα πάθη. πού ύπάρχει κι Αναπτύσσεται στό βαθμό πού άποτελεϊ τήν πειθαρχημένη όργάνωση τής θέλησης γ ιά τήν Γδρυση ένός κράτους. τής θέλησης νά προσδόσει προλεταριακή συστηματικότητα στή διάταξη τών ύπαρχόντων φυσικών δυνάμεων καί νά ρίξει τις βάσεις γ ιά τήν λαϊκή έλευθερία. πού άποτελοϋν καί τό ύπόστρωμα τής θέλησης τής μάζας.

δέν είναι §να θαϋμα. Ό κομμουνι­ στής έργάτης πού γ ιά βδομάδες. Π οιά δύναμη έπέχτασης λοιπόν θα μπορούσαν νά άποχτήσουν τά αισθήματα ένός έργάτη. υστέρα άπό ενα όχτάωρο δουλειάς στό εργο­ στάσιο. είναι άπό τήν άποψη τής ιστορίας τοϋ άνθρώπου πιό μεγαλειώδης άπό τό σκλάβο καί τόν τεχνίτη ίτού περιφρονεΐ δποιοδήποτε κίνδυνο προκειμένου νά πάει στήν μυστική δμαδική παράκληση.μουνιστής δέν είναι κατώτερος φυσικά άπό τό χριστιανό τής κατακόμβης. τό συνδικάτο καί τό συνεταιρισμό. άνθρώ-ινος καί περιορισμένος.στές τοϋ θεο ϋ: Γιατί οί ήθικές δυνάμεις πού στηρίζουν τή θέση τους είναι τόσο πιό άπειρες δσο πιό περιορισμένος είναι δ σκοπός πού έπιδιώκει ή θέληση. ’Αντίθετα μάλιστα. Αυτό τό θαϋμα τοϋ έργάτη πού καθημερινά κα ταχτά τήν πνευμα­ τική του αύτονομία καί τήν έλευθερία νά συγκροτεί τήν τάξη τών Ιδεών του. μ ιά δλοκληρωτική δικαίωση τοϋ ήρωισμοϋ. ’Ακόμη καί τό ϊδιο τό γεγονός δτι δ έρ­ γάτης καταφέρνει άκόμη νά σκέφτεται μολονότι είναι άναγκασμένος νά δουλεύει χω ρίς νά ξέρει τό πώ ς καί τό για τί τής πρα χτικής του δραστηριότητας. παλεύοντας κόντρα στήν κούραση. δ άφατος σκοπός πού δ Χριστιανισμός ϊθετε στους ήρωές του είναι. δέν Ιχ ε ι άνάγκη βέβαια v i έπιστρατεύσει τις με­ γάλες άνθρώπινες άρετές τοΟ χαραχτήρα καί τής θέλησης γ ιά νά δημιουργήσει Ινα πνεϋμα αύτοθυσίας. έξαιτίας του υποβλητικού του μυστηρίου. δταν θά είναι τό μέτρο τών κοινωνικών άξιών. τϊ)ς δίψας γ ια μαρτύριο καί τής αγιοσύνης. Κ ατά τόν ίδιο τρόπο ή Ρόζα Αούξεμπουργκ κι δ Κάρλ Λ ήμπκνεχτ είναι πιό μεγάλοι κι άπό τους μεγάλους άγιους τοϋ Χριστοϋ. μήνες καί χρόνια δουλεύει μέ Ανιδιοτέλεια. 261 . γ ι’ αύτό λοιπόν οί άγωνιστές τής έργατικής τάξης είναι πιό μεγάλοι κι άπό τούς άγων. 'Ο ποιος πιστεύει στήν ουράνια έπιβράβευση καί στήν αΐώνια ζω ή. άλλες όχτώ ώρες γ ιά τό Κόμμα. πού σκυμένος πάνω στή μηχανή έπαναλαμβάνει γ ιά όχτώ ώρες κάθε μέρα τΙς ϊδιες έπαγγελμ ατινϊς κινήσεις — πού είναι μονότονες σαν τό άτέλειωτο ξεκούκισμα ίνός κομπολογιοϋ τήν ώρα τής παράκλησης— τότε δταν αύτός θα είναι «κυρίαρχος». ’Ακριβώς έπειδή δ λόγος γ ια τόν όποιο στρατεύονται είναι συγκεκριμένος.

νά καταβάλει μεγάλη προσπάθεια καί χω ρίς νά πρέπει νά τδ σκεφτεΐ πάρα πολύ. κάτι χ ω ρ ΐ. Ό σκλά­ βος ή ό τεχ ν ίτη . προϋποθέσεις. άπό μ ά ζ α γίνεται ή γ έ τ η ς καί δ δ η γ ί ς κι άπδ μπράτσα γίνεται μ υ α λ δ καί θ έ λ η σ η . δέν ξέρει καί δέ θέλει νά προβλέπει πέρα άπο τό δλότελα άμεσο καί γιαυτό τού λείπει κάθε κριστήν εκλογή τών ηγετών του καί έπιτρέπει νά τδν . οργανώνεται μέ τή θέληση νά Αγωνιστεί καί νά. διανοητικά. άπελευθέοωση. Βολεύεται εύκολα — καί παντού— στο ρόλο τού έκτελεστικού ύλικού καί τής «μά­ ζας» πού διευθύνεται άπδ μίαν έξωτερική θέληση.κόντρα στήν άνία. καρφωμένο σ’ έναν δρισμένο τόπο καί ή γραμμή προκύπτει άπό μιά σειρά καρφίτσες πού μ ιά έξωτερική θέ­ ληση έχει τοποθετήσει γ ιά τούς δικούς του σκοπούς. αΰτδ λοιπόν το θαύμα όργανώνεται στδ Κομμουνιστικό Κόμμα. χάρη στδ ό­ ποιο ό Ιργάτης άπδ έ κ τ ε λ ε σ τ ι κ δ δ ρ γ α ν ο μετατρέπεται σέ ά ν θ ρ ω π ο μέ π ρ ω τ ο β ο υ λ ί α . καί κόντρα στή μονοτονία των κινήσεων του που τείνουν νά τόν κάνουν μ ιά άψυχη μηχανή καί κατά συνέπεια να καταστρέψουν τήν έσωτερική του ζω ή. Ό έργ ά τη . τείνει νά μεταφέρει αύτδν τδν τρόπο ύπαρξής του σέ δλα τκ καθέκαστα τού βίου του. με ύποσχέσεις. πράγμα πού έκφράζεται στό Κομμουνι­ στή Εργοστάσιο έχει καθήκοντα καθαρά έκ. πού θά λάβει τήν πλήρη άνάπτυξή του καί θά έπεχταθεΐ δταν τδ έργατικό κράτος θά ¿ργανώσει τις άναγκαΐες ύλικέ. Τδ Κομμουνιστικό Κόμμα είναι τδ έργαλεϊο καί ή Ιστορική μορφή τοϋ προτσές έσωτερική. Στδ σ χη­ ματισμό τοϋ Κομμουνιστικού Κόμματος βρίσκεται συγκεν­ τρωμένο τό σπέρμα έλευθερία. Είναι ένα . θέλει νά οτι μπορεΐ νά πετύχε·. Αυτός δεν παρακολουθεί τδ γενικδ προτσές τής τής παραγω γής. Είναι νωθρό. Τ έλο. τού κλασικού κόσμου «γνώριζε τδν έαυτό . Ούτε είναι ενα στοιχείο πού γιά νά δημιουργήσει μιά γραμμή. δημιουργή­ σει έπαναστατικά.

Τ ά οημοκρατικά κόμματα χρησίμεψαν γ ιά νά άναδείςουν πολιτικούς άξίας καί νά τούς κάνουν ικανούς νά θριαμ­ βέψουν στον πολιτικό άνταγωνισμό. οί μεγά­ λ ε.σαν ίσος καί άδελφός μέ τούς άλλους 6 τδν ίδιο πατέρα.ή. Το Κομμουνιστικό Κόμμα άκόμη καί σαν άπλή όργάνά είναι μια ξεχωριστή μορφή τής προλεταρια/. εφημερίδες καί οί βιομηχανικοί σύνδεσμοι. Τ ά κόμμα­ τα άποσυντέθηκαν σέ Ενα πλήθος άπδ προσωπικές κλίκες. δπου σκέφτεται. επανάστασης. Κ αμιά έπανάσταση στδ παρελ­ θόν δέ γνώρισε τα κόμματα. Τ6 Κομμουνιστικό Κόμμα προβάλλοντας άπδ τις στάχτες τών σοσιαλιστικών κομμάτων άπορίπτει τή δημοκρατική καί κοινοβουλευτική καταγω γή του καί άποκαλύπτει τά ουσιαστικά χαραχτηριστικά του πού είναι πρωτότυπα μέ­ σα στήν Ιστορία: 'Η ρωσική έπανάσταση είναι έπανάσταση ττού τήν έκαναν άνθρωποι όργανωμένοι στδ Κομμουνιστικό ι διαμόρφο>σαν ]ΐέσα στδ Κ όμμα μιά ού άπόχτησαν νέα αισθήματα καί πού έχουν πραγματοποιήσει Εναν ήθικδ βίο πού τείνει νά γίνει καθολική συνείδηση καί σκοπός δλο>ν τών άνθρώπο)ν.κε ή μαρξιστική Ιδέα δτι δ καπιταλισμός δη­ μιουργεί ου/άμεις που κατόπιν δέν κατορθώνει νά κυβερνή­ σει. Τ ά ίδ ια νιώθει κι Ερχεται νά συμμετάσχει στδ Κομμουνιστικό :ου συνεργάζεται γ ιά νά «άνακαλύψει» καί νά τρόπους πρωτότυπης ζω ής. Σήμερα τούς άνθρώπους πού κυβερνούν τούς Εχουν έπιβάλει οί τράπεζες. όπου συμμετέχει «έστή δραστηριότητα τοϋ κόσμου. καί γίνεται ύπεύθυνος. 263 . Αύτά γεννήθηκαν μετά τήν άστική επανάσταση καί άποσυντέθηκαν στδ Εδαφος τής κοιί σ’ αΰτό τό χώρο ΙπαληΟεΰτ/. δπου είναι καί όργανωΙνος καί δπου νιώθει δτι άποτελεΐ τρέχει μπροστά άκολουθούμενος άπδ τήν λαϊκή μάζα.

’Επίσης βλέπουν νά Αλλάζουν ριζικά οί συν­ θήκες ύπαρξης κ ι Ανάπτυξής τους κ ι ΑποχτοΟν μιά μεγα­ λύτερη καί καθαρότερη Αντίληψη τού έαυτοΰ τους καί τών ιδιαίτερων ζωτικών συμφερόντων τους. διαλύονται κι Ανανεώνονται Ανάλογα μέ τις μετατοπίσεις τού πραγματικού ιστορικού φορτίου πού ύφίστανται τά διάφορα στρώματα τών Ανταγωνιστικών κοινω­ νικών τάξεων.II Τ ά πολιτικά κόμματα είναι ή Αντανάκλαση καί ή ονο­ ματολογία των κοινωνικών τάξεων. πού άλλαξε Από τά θεμέλιά της τή δομή τού μηχανισμού παραγω γής κι Ανταλλαγής σέ έθνική καί διεθνή κλίμακα. καί ή έμφάνιση νέων πολιτικών όργανισμών. τόσο περισσότερο γρήγορα νά θέλουν νά φτάσουν στις διαλεχτικά Ακραίες συνέπειες τής πάλης τών τάξεων. Φαίνεται μάλιστα σάν αύτές οί τάξεις. Ακόμη κι αύτές δέν ξεφεύ­ γουν Απδ τήν ένεργητική έπίδραση τών δυνάμεων πού δια­ λύουν τδ κοινωνικό σώμα.χ. δπω ς λ . πού γεννήθηκαν στά πλαίσια τής κοινοβουλευ­ τικής δημοκρατίας. Στή σημερινή ιστο­ ρική περίοδο καί σά συνέπεια τού Ιμπεριαλιστικού πολέμου. Αναπτύσσονται. δσο περισσότερο νωθρές κι Αργές ήσαν στό παρελθόν. πού 2χει τΙς ρίζες της στή διά­ λυση τών παλιώ ν τάξεων καί τών παλιών δμάδων καί στό πολύ γρήγορο πέρασμα Από τή μιά κατάσταση στήν άλλη όλόκληρων στρωμάτων τού πληθυσμού σέ δλόκληρη τήν Ικταση τού κράτους καί συχνά σέ δλόκληρη τήν ίκταση τής καπιταλιστικής κυριαρχίας. είναι χαραχτηριστική ή ταχύτητα |ΐέ τήν δποία Αναπτύσ­ σεται ή διαδικασία διάλυσης τών παραδοσιακών πολιτικών κομμάτων. Αύτά έμφανίζονται. Αύτό τό γενικό προτσές ύπακούει σέ μιάν Αδυσώ­ πη τη έσωτερική λογική. οί τάξεις τών άγροτών. δηλαδή στδν έμφύλιο πόλεμο καί στήν Απελευθέρωση τών οικονο­ μικών σχέσεων. Έ χ ο υ μ ε δει στήν ’Ιταλ ία στό διάστημα δυό χρόνων νά έμφανίζεται — θαρρείς Απ’ τδ τίποτα— Ινα ισχυρό κόμμα τής Αγροτικής τάξης. ’Ακόμη κι έκεΐνες οί κοινωνικές τάξεις πού Ιστορικά βαδίζουν Αργά καί μέ καθυστέρηση στή διαφοροποίηση. τό Λαϊκό Κόμμα. πού 264 .

τών μεγάλων ίδιοχτητών δα­ σών καί τών μεγάλων καί μεσαίων γαιοχτημόνων.υ ς καί δέν μπο­ ρούν νά τις έξαπατήσουν μέ μιά νόμιμη δράση στδ Κοινο­ βούλιο καί γ ι’ αύτδ άναγκάζονται κατά συνέπεια νά κατα­ φεύγουν στήν βίαιη πάλη καί στδ νά ύπόσχονται νέους πο­ λιτικούς θεσμούς διακυβέρνησης. δηλαδή μιας Ελάχιστης μειοψηφίας του άγροτικοΰ πληθυσμού.ντα καί τήν αύτοσυνείδηση πού άπόχτησαν οί μάζες τών έκλογέων καί τών δυνάμεων πού βρίσκονται στά λευκά συνδικάτα. ’Αντί­ θετα αυτές οί δυνάμεις έκπροσωπούνται άπδ τούς Εξτρεμι­ στές πού δέ θέλουν νά χάσουν τδν Ελεγχό τ. Οί μεγάλες μ άζε. 'Ε χουμε δεϊ τδ Λαϊκδ Κόμμα νά κατα­ χ τά σχεδδν έκατδ Ιδρες στδ Κοινοβούλιο. άπδ τδ μικρδ γαιοχτήμονα μέ­ χρι τδν Ενοικιαστή χωραφιών κι άπδ τδ μεσιακάρη μέχρι τδ φτωχδ χωρικό. μάζας. μέ καταλόγους ένώσεων δπου εΓχανε τήν άπόλυτη ύπεροχή οί Εκπρόσωποι τών βαρώνων τσιφλικάδων. Κ άτω άπ’ αύτή τήν Ενεργ ητική πίεση τδ Λαϊκδ Κόμμα διαιρείται σέ δεξιά πτέρυγα. σέ κέντρο καί σέ άριστερή πτέρυγα κι Ιχουμε δεϊ στή συνέ­ χεια τήν άκρα άριστερά τών λαϊκών νά ποζάρει κάτω άπδ τήν πίεση τών φτωχών χωρικών γ ιά έπαναστατική καί νά Ερχεται σ’ άνταγωνισμο μέ τδ Σοσιαλιστικό Κόμμα π . Έ ­ χουμε δεϊ άκόμη νά άρχίζουν άμέσως καί γρήγορα να γίνον­ ται σπασμωδικοί μέσα στδ Λαϊκδ Κόμμα οί Εσωτερικοί άγώνες τών τάσεων. πού συμβαίνει στούς κόλπους τής άρχικής Εκλογική. Βλέπουμε κιόλας τήν άποσύνθεση τού Λαϊκού Κόμ­ ματος πού ή κοινοβουλευτική του δμάδα καί ή Κ εντρική του ’Επιτροπή δέν Εκπροσωπούν π ιά τά συμφέρ.στή γέννησή του ύποσχόταν νά Εκπροσωπεί τα οικονομικά συμφέροντα καί τΙς πολιτικές Επιδιώξεις δλων τών κοινωνι­ κών στρωμάτων τής υπαίθρου: άπδ τδ βαρώνο τσιφλικά μέχρι τδ μέσο γαιοχτήμονα. τών μικροϊδιοχτητών και τών φτωχών χωρικών οέ θέλουν π ιά νά είναι ή παθητική μάζα πού τή μεταχειρίζονται γ ιά νά Εξυπηρετήσουν τά συμφέροντα τών μεσαίων καί μεγάλων ιδιοχτητών. διαφ. Τ δ ϊδιο τδ προτσές γρήγο­ ρης όργάνωσης καί ταχύτατης διάλυσης Επαληθεύτηκε καί 265 .ροποίηση.ύ έχει καταφέρει κι αύτδ νά άντιπροσωπεύει πλατείες μάζες χω ρι­ κών. σάν άντανάκλαση τή .

πράγμα πού σά συνέπεια νά έπιτρέπει τή διατήρηση ένός νομικού κράτους σέ πλατιές βάσεις.13 κι δ Βοναπάρτης τής ’Ιτα ­ λίας. μέσα στή χώρα. με τήν έπιδρομή καί το μοίρασμα τών τσιφλικιών στήν ’Απουλία. Τό γεγονός αύτό είναι άντανάκλαση τη : φοβερής έσωτερι·κής κρίσης πού ταλαιπωρεί τήν ιταλική ύπαιθρο και έκδηλώνεται μέ τις γιγαντιαϊες Απερ­ γίες τής κεντρικής καί νότιας ’Ιταλίας. 266 .ιφέροντα των χωρικών.λιτική Ισχύς τοϋ καπιτα­ λισμού δέν μπορεί σήμερα νά έπιβληθεϊ παρά μονάχα μέ Ινα στρατιωτικό πραξικόπημα καί μέ τήν τάση νά έπιβάλουν μιά σιδερένια έθνικιστική δικτατορία πού θά σπρώ­ ξει τις άποχτηνωμένες Ιταλικές μάζες νά Ανορθώσουν τήν οικονομία μέ τήν ϊνοπλη λεηλασία τών γειτονικών χωρών.υ. μέ τή βασιλική φρουρά καί μέ τό πλήθος τών τυχοδιωχτών πού Εμφανίστηκαν σά σμήνος δστερα Από τήν Ανακωχή καί πού δ καθένας τους ξεχωριστά έπιδιώκει καί σέ βάρος τών Αλ­ λων νά γίνει δ Κ ορνίλω φ 1.λεμιστών. Γ ιά τό λόγο αύτό τέλος ή π-.υ τδ οικοδόμημα τού δημοκρα­ τικού κοινοβουλευτικού κράτους. Ό καπιταλισμός φαίνε­ ται δτι περιορίστηκε να έχει πολιτική έκπροσώπηση μόνο μέσα τ :ίς μεγάλες έφημερίδες (400 χιλιάδες φύλλα τιράζ καί χίλ'.σ’ ενα άλλο πολιτικό ρεύμα. Λϋτή ή βαθύτατη άναταραχή τών Αγροτικών τάξεων συγ­ κλονίζει άπό τά θεμέλια τ. δηλαιδή στό Σύνδεσμο τών παλαιών π. πού σάν σχη­ ματισμό: είναι Απαλλαγμένη άπδ τή δράση καί τις Αντιδρά­ σεις τών μεγάλων λαϊκών μαζών. μέ τΙς έπιθέσεις έναντια στούς φεουδαρχικούς πύργους και μέ τήν έμφάνιση στις πόλεις τής Σικελίας έκατοντάδων καί χιλιάδων ενόπλων χωρικών.ους ψηφοφόρους) καί στή Γερουσία. Αλλά καί χω ρίς κύρος καί γοητρ. Ό καπιταλισμός σάν πολι­ τική δύναμη ερχετα: νά συγκεντρωθεί στις συνδικαλιστικές ενιόσει: τών έργοστασιαρχών. Γ ιά τό λόγο αυτό ή πολιτική ισχύς τού καπιταλισμού τείνει νά συνταυτιστεί δλοένα καί περισσότερο μέ τήν Ανώτερη στρατιωτική ίεραρχία. Αύτός δέ διαθέτει πια Ινα πολιτικό κόμμα πού ή Ιδεολογία του να Αγκαλιάζει άκόμη καί τα μικροαστικά κόμματα τής πόλης καί τής ύπαίθρ-. σ’ έκεϊνο πού θέλει νά έκπροσωπήσει τά σνΗ.

δπω. Μόνο τό προλεταριάτο μπορεί. Τό v i πιστεύεις οτι μπορεί νά σωθεί ή παλιά δομή του Κόμματος Από τήν ¿σωτερ'. παράλληλα μέ τήν Ιξάντληση τοϋ καπιτα­ λισμοί» σαν τρόπου πα ρ αγω γές κι Ανταλλαγής. δέν υπάρχει στήν αγροτική τάξη μια δμοιογενής πολιτική δύναμη ικανή να δημιουργήσει ενα κράτος. πρωτοπορία.ι>σα τάξη. ανασυγκρότηση. ’Ακόμη καί τό παραδοσιακό πολιτικό κόμμα τής έργα­ τικής τάξης τής ’Ιταλίας. Μόνο τό προλεταριάτο είναι ικανό να δημιουργήσει Ινα κράτο.. έξαιτίας τής Ιστορικής καταγω γής τών διαφόρων ρευμάτων πού τό Αποτελ.. συνθήκες καί προϋποθέ­ σεις του δημιουργήθηκαν στή φάση Ανάπτυξης πού Ιφτασε δ καπιταλισμό. τό Σοσιαλιστικό Κόμμα. τό σύστημα τών Σοβιέτ. Είναι φυ­ σικό καί ιστορικά εξακριβωμένο δτι άκριβώς σέ μιά περίοδ .'ο τήν ιστορία ή έργατική τάξη να άναλάβει τ ί.νομική. δέν ξεφυγε άπ’ αυτή τή διαδικασία Αποσύνθεσης δλων τών μορ­ φών Ινωσης καί συνεταιρισμού.ΰν.κή του διάλυση είναι ενα κολοσιαΐο Ιστορικό λάθος πού κάνουν οί Ανθρωποι πού άπό τήν Ικρηξη τοϋ πα γκό­ σμιου πόλε*ιου μέχρι σήμερα έλέγχανε τα δργανα διακυβέρ­ νησης τού Κόμματός μας. άρχουσας τάξης. αυτή μπαίνει τό πρόβλημα τοϋ σχηματισμού τοϋ Κομμούνι στ ικοϋ Κόμματο. ευθύνες τή . δυνατό καί Ισχυρό. Π ράγματι τό ’Ιταλικό Σοσιαλι­ στικό Κόμμα. έξαιτίας τής σιωπηρής Αλλά σαφούς συμφωνίας 267 . σαν Ικφραση τής προλεταριακή. καί χαθώ . δηλαδή να έγκαθιδρύσει τού. δημι. να δόσει μια δυναμική μορφή στή ρευστή καί πυρακτωμένη κοινωνική ·ιάζα καί v i άποκαταστήσει μια τάξη μέσα στή γενική αναστάτωση τών πα ραγω γικών δυνάμεων. με τόν Ιμπεριαλιστικό πόλεμο του 1914 -1 9 1 8 . πού Ιχ ει ξεκάθαρη συνείδηση τής Ιστορικής τ η . έξαιτίας τών παραδόσεών του. Αποστολή.Μέ τήν αστική τάςη εξαντλημένη καί Π αρμένη σαν &ρχ.υργώντας Ινα νέο δργανο δημοσίου δικαίου. έπειδή διαθέτει Ινα πρόγραμμα οίκ-. Αναπότρεπτα καλείται ίτ. νέους κανόνες ζω ής καί νά είναι δ είσηγητής κι δ πρωταγωνιστής τής νέας καί πρωτότυπης Ιστορικής περιόδου. τόν κομμουνισμό πού οί Αναγκαίε. διαδικασία πού είναι χαραχτηριστική τής περιόδου πού περνάμε.

υ ν καμιά σοβαρότητα. πού κινείται — καί δέν μπορεΐ νά μήν κινείται— μέ νωθρότητα καί βρα­ δύτητα. καί σέ δλΐς τις βουλευτικές συνελεύσεις) καί τέλος έξαιτίας μιάς αύτονομίας πού Ιχ ει παραχωρηθεϊ στήν κοινοβ-.νοικον. Τό Σοσιαλιστικό Κόμμα θεωρείται θεματοφύλακας τή : μαρξιστικής διδασκαλίας. φιλόδοξους πού δέν Ιχ .υραίους. Συμβούλια καί στίς συσκέψεις μέ τήν πιό μεγάλη σημασία) τό ’Ιταλικό Σοσιαλιστικό Κόμμα δέ διαφέρει σέ τίποτα άπό τό Ε ρ γ α τ ι­ κό Κόμ|ν% 114 τής ’Α γγλίας καί είναι έπαναστατικό μονάχα στίς πιό γενικές διακηρύξεις τοϋ προγρώμματός τ.υ . θ ά πρέπει νά Ιχει άκόμη έκείνη τήν Ικανότητα Ιστορικής πρόβλεψης πού χαραχτηοίζει τούς έξυπνους δπαδούς τής μαρξιστικής διαλ εχτικής καί έπίσης θά πρέπει νά Ιχει Ινα γενικό έπίπεδο 268 . καί πολιτική ικανότητα. Συμβούλια. ’Ακόμη είναι έκτεθειμένο συνέχεια στόν κίνδυνο νά ¡ιεταβληθεϊ σέ εύκολο χώρο κατάχτησης για τούς τυχοδιώχτες.συμμαχίας μέ τή Γενική Συνομοσπονδία Ε ρ γα σ ία ς (συμφω­ νία πού χρησιμεύει νά δίνει Αδικαιολόγητη έξουσία καί έπιροή ατούς έπαγγελματίες συνδικαλιστές ατά διάφορα συνέ δρια.υλευτική δμάδα (αύτονομία πού μέ τή σειρά της δίνει στούς βουλευτές μια παρόμοια κι άλλο τόσο Αδι­ καιολόγητη έξουσία κι έπιροή μέ έκείνη τών έπαγγελματ:ών συνδικαλιστών στα διάφορα συνέδρια.υ άπό τούς αύτόκλητους . ’Εξαιτίας τή . Τό γεγονός αύτό έξηγεΐ τό ιστορικό παράδοξο χάρη στό δποΐο στήν ’Ιταλία συμβαί­ νει οί μάζες να σπρώχνουν καί να «διαπαιδαγωγοϋν» τό Κόμμα τής έργατικής τάξης καί δχι τό κόμμα νά καθοδη­ γ ε ί καί νά διαπαιδαγωγεϊ τις μάζες. τούς καριερίστες καί τού. Π ρό­ κειται δηλαδή γ ιά Ινα σύμφυρμα κομμάτων. Τό Κόμμα κατά συνέπεια θά πρ ίπει νά Ιχ ε ι αύτές τις θεωρίες σάν μπούσουλα γ ια νά προσα­ νατολίζεται μέσα στά μπερδεμένα γεγονότα. δέν είναι ποτέ σέ θέση νά άναλάβει τό βάρος καί τήν εύθύνη τών έπαναστατικών πρωτοβουλιών καί δραστη­ ριοτήτων πού τού έπιβάλλουν άκατάπαυστα τά γεγονότα πού Ιρχονται τό Ινα πίσω άπό τό άλλο. άνσμοιογένειάς του κι έξαιτί/χς τών Αμέτρητων προστρι­ βών πού δημιουργούνται άνάμεσα στα φθαρμένα κι ύπονομευμένα γρανάζια τ-.

στά συνδικάτα στα έργοστάσια καί στά χω ριά ύπάρχουν δυναμικές ¿(μάδες κομμουνιστών μέ συνείδηση τού ιστορικού τους καθήκοντος.δράσης. Τό Αμεσο πρόβλημα αύτής τής περιόδου. Αύτό λοιπόν τό φτωχό Σοσιαλιστικό Κόμμα πού αύτοανακηρύσσεται σάν έπικεφαλής τής έργατικής τάξης δέν είναι τίποτα άλλο παρά Ινα έ μ π ό δ ι ο στήν προλεταριακή στρατιά. στούς κομματικούς τομείς πόλης. πού συμπίπτει μέ τόν Αγώνα τών μεταλλουργών έργατών καί προηγείται τού συνεδρίου δπου τό κόμμα πρέπει νά λάβει σοβαρή καί . σ’ δλες τις πιέσεις τών μαζών καί κινείται καί διαφοροποιείται δταν ϊχουν κιόλας μετατοπιστεί καί διαφο­ ροποιηθεί οΐ μάζες. τό κόμμα τών πιό καθυστερημένων τάξεων τού Ιταλικού πληθυσμού. στό δτι έν δυνάμει υπάρχει. είναι έκτεΟειμένο. μέσα στούς Κόλ­ πους τού Σοσιαλιστικού Κόμματος Ινα Κομμουνιστικό Κόμ­ μα άπό τό δποϊο δέ λείπει παρά ή ξεκάθαρη όργάνωση. βασισμένο πάνω σ’ αύτή τήν Ιστορική πρόβλεψη. τό κόμμα θεματοφύλακας τοϋ μαρξισμοί στήν ’Ιταλία. ή συγκέντρωση καί ή πειθαρχία της. γ ιά νά Αναπτυχτεί γρή­ γορα. δπως καί τό Λαϊκό Κόμμα. Π ράγματι αύτό τό Σοσιαλιστικό Κόμ­ μα. ένεργητικοί καί σβέλτοι στή δρά­ ση. Αύτό όφείλεται δηλαδή στό δτι ύπάρχει. ’Αντίθετα τό Σοσια­ λιστικό Κόμμα. νά καταχτήσει καί νά Ανανεώσει τούς δεσμούς τού Κόμματος μέ τήν έργατική τάξη καί νά. ίκανοί νά καθοδηγούν καί νά διαπαιδαγωγοϋν τις μάζες τού τοπικού προλεταριάτου. ’Εάν αύτή ή παράξενη συμπεριφορά τού Σοσιαλιστικού Κ ά μ α το ς κι ¿αν αύτή ή περίεργη κατάσταση τού πολιτικού κόμματος τής έργατικής τάξη ς δέν ϊχουν μέχρι τώρα προκαλέσει καμιά καταστροφή αύτό όφείλεται στό δτι στούς κόλπους τής έργατικής τάξης. πού αύτοαποκαλεΐται ¿δηγός καί δάσκαλος τών μαζών δέν είναι τίποτα άλλο παρά Ινας φτωχός συμβολαιογρά­ φος πού καταγράφει τις πράξεις πού αυθόρμητα πραγμα­ τοποιούν οΕ μάζες. δόσει μιά νέα κα­ τεύθυνση στή Γενική Συνομοσπονδία ’Εργασίας καί στό συνεργατικό κίνημα. γ ια νά είναι σέ θέση νά ρίξει στήν άγωνιζόμενη ¿ργατική τάξη συνθήματα ξεκάθαρα καί άκριβή.

στό Συνέδριο τής Φλωρεντίας1. Χρέος τών κομμουνιστών μίσ α σ ’ αύτή τή γενική διάβρωση τών συνειδήσεων. πού πρέπει.υ πειθαρχημένες δια­ κλαδώσεις παντού δπου δουλεύει συγκεντρώνεται κι αγω­ νίζεται ή έργατική τάξη. είναι να συσπειρωθ·. μέ τις δικές τ·. Οί διάφορες τάσεις σ’ Ινα πολύ σύντομο χρονικό διάστημα έ­ χουν άποχτήσει κιόλας μια νέα φυσιογνωμία. Οί κεντρίστικες κι όπορτουνιστικές ασά­ φειες κέρδισαν ενα μέρος άπό τήν καθοδήγηση τοΟ κόμμα­ τος καί Ιριξαν σέ άναταραχή καί σώγχιση τα τμήματά του. πρέπει v i Αναπτύξουν τήν Αναγκαία δρα­ στηριότητα γ ιά νά δημιουργηθεΐ στό πιό σύντομο δυνατό χρονικό διάστημα ή κομμουνιστική φράξια τού ’Ιταλικού Σοσιαλιστικού Κόμματος. Τέλος. Τό Σοσιαλιστικό Κόμμα άπό μέρα σέ μέρα καί μέ κεραυνοβόλο ταχύτητα άποσυντίθεται καί εξαρθρώνεται. Οί ειλικρινείς κι ανυστερόβουλοι κομμουνιστές. καί μέ Ινα σύνολο υπηρεσιών καί . τής πίστης καί τής θέλησης καί μέσα σ’ αύτή -rfjy Ιξαρση τής μικροπρέπειας. γ ια τα συνθήματα πού θα πέσουν. γ ια χάρη τού καλού ονόματος του ’Ιταλικού προλεταριάτου. να γνωριστούν Αναμεταξύ τους καί να είναι Ιτο'.16 να γίνει δνομα καί πράγμα Κομμουνιστικό Κόμμα ’Ιταλίας. τμήμα τής Τ ρίτη ς Κομμουνιστικής Διε­ θνούς. στή βάση τής πραγμ ατι­ κής πειθαρχίας στήν άνώτερη ήγεσία τού παγκόσμιου Ιργατιχ-.Ον δυνατά σε δμάδες. μέ βάση τις θέσεις πού έγκρίθηκαν στό 2ο Συνέδριο τής Τ ρίτης Διεθνούς115. πού θά τήν κάνουν ίκανή αύτή τήν πτέρυγα να λειτουργεί 270 . εί­ ναι άκριβώς το πρόβλη]ΐα τής όργάνωσης καί συγκέντρωσης ολων τών κομμουνιστικών δυνάμεων πού υπάρχουν καί δρουν ήδη.ϋ κινή|ΐατος.ξεκάθαρη στάση απέναντι στήν Κομμουνιστική Λ ιεθ/ή. \\/τι.μο*. τής άναντρίας καί τής ήττοπάθειας.ιετ ω π ίζοντας τις εύθύνες τής ιστορικής δράσης καί τά καθήκοντα πού άναλάβανε μέ τή στράτευσή τους στήν Κομμουνιστική Διεθνή οί άνθρωποι καί οί δμάδες Αναταράχτηκαν καί μετατοπίστηκαν.όργάνων γ ιά τόν Ιλεγχο . γ ια να δημιουργηθεΐ ή Κομμουνιστική πτέρυ­ γ α μ’ Ιναν όργανικό καί Ισχυρά συγκεντρωποιημένο καθοδηγητικό μηχανισμό. τή δράση καί τήν προπαγάνδα.

I I .5 καί 0 Ό χιώ β ο η 1020. οί κοινωνικές ιεραρχίες έγιναν κομμάτια κι άναποδογυρίστηκαν οΕ ιστορικές άξίες. * Α ' Ό ο ν ιιν ε λ ’υνόβο·>. τήν έσωτερική τάξη καί τή στρατιωτική άμυνα άπό μέρους τής έργατικής τάξης. Οί κομμουνιστές πού στόν άγώνα τών μεταλλουργών έσωσαν. 1. II. άο. 01 «ίκτελεστικές» τάξεις. μέ τή δράση τους καί τό πνεύμα πρωτοβουλίας πού τούς διακρίνει. Δραστηριότητα τής έργατικής τάξης καί πρωτοβουλία γ ιά τήν πα ραγω γή . πρέπει νά βγάλουν καί τά £σγατα συμπεράσματα γ ιά τή συμπεριφορά καί τή δράση τους: Δηλαδή νά διασώσουν τήν ουσιαστική δομή (ξαναχτίζοντάς την) τού κόμματος τής έργατικής τάξης καί νά δόσουν στό Ιταλικό προλεταριάτο τό Κομμουνιστικό Κόμμα πού θά είναι ικανό νά οργανώσει τό εργατικό κράτος καί τις προϋποθέσεις γ ιά τόν ερχομό τής κομμουνιστικής κοινωνίας. τήν έργατική τάξη άπό μιά συμφορά. ( Ά ι·ν . / —'πτειιβ ο η 1920. 17).ναι νά άναπτύσσεται άπό σήμερα σάν Ινα άληθινό καί ξε­ χωριστό κόμμα. καθώς είναι άναγκασμένοι νά καταγράφουν τή δραστηριότητα τής έργατικής τάξης μέσα στά έργοστάσια πού Εχουν καταλάβει. οί τάξεις «έργαλεϊα* μεταβληθήκανε σέ 271 . άη. ΚΟΚΚΙΝΗ Κ ΤΡΙΑΚ Η 1. Λοιπόν.7 ΟΕ συγγραφείς τής άστικής τάξης δαγκώνουν τα χέρ ια τους άπό τή λύσσα τους.ιύγοαφο.

Μιά μέρα σαν κι αύτή πρέπει να λογαριάζεται γ ιά τούς έρ­ γάτες δαο δέκα χρόνια κανονικής δράσης. άνθρώπους γ ια να έπανδρώσουν τήν κυ­ βερνητική έξουσία κι άνθρώπους γ ιά νά άναλάβουν δλες τις λειτουργίες ~ού μπορούν νά κάνουν Sva στοιχειώδες x a l μηχανικό σύνολο νά μεταβληθεϊ σέ μια όργανική δομή.τόν άγώνα περιοριζότανε στό νά Εχουν έμπιστοσύνη στούς άπο- 272 . βρήκανε μέσα ατούς κόλπους τους άνθρώπους γ ιά έκπροσώπους. γ ιά νά συζη­ τήσουν καί νά άνασκοπήσουν τά γεγονότα που πέρασαν. έντούτοίς άπό τήν ϊδ ια τήν μελέτη τής πραγματικής κατάστασης ύποχρεώθηκαν v i 6δηγήσουν τόν άγώνα σέ Sva καινούργιο πεδίο. νά γίνει μια ζωντανή δημιουργία. Οί ήγέτες τής όργάνωσης μολονότι δέν είναι κομμουνιστές καί μολο­ νότι ύπογράψανε διακηρύξεις ένάντια στήν μπολσεβίκικη μέθοδο λαϊκής χειραφέτησης. Σήμερα οί έργάτες θα άφιερώσουν τή μέρα τους γ ιά νά κάνουν συνειδητή κριτική. Ή όμοσπονδία τών μεταλλουργών έργατών άρχισε ένα συνδικαλιστικό άγώνα γ ιά νά έπιτύχει βελτίωση στή μισθοδοσία τών έργατών. Αυτό πού έκαναν οί έργάτες έχει μίαν άπειρη Ιστορική σημασία πού πρέπει να τήν καταλάβει ή έργατική τάξη σ’ όλη της τήν έκταση. Ό λ α αύτά χάνουν τούς συγγραφείς τής άστικής τάξης νά δαγκώνουν άπό λύσσα τα χέρια τους. Τ£ συνέβη λοιπόν αύτές τΙς μέρες. δπου ί ν ή βία δέν είναι άκόμη άμεσα άναγκαία έντούτοίς ή μελέτη καί ή όργάνωση τής βίας γίνεται μ ιά άμεση άνάγκη. μπήκαν έπικεφαλής τοϋ ίδιου τοϋ έαυτοΰ τους. κανονικής προπα­ γάνδας καί κανονικής τροφοδότησης μέ έπαναστατικές γνώ ­ σεις καί ιδέες. άπό τή νέα μέθοδο άγώνα δημιουργ-ήθηκε άμέσως Sva καινούργιο γεγονός: Ό τ α ν οί έργάτες άγωνίζονταν κάνοντας άπ εργία γ ιά να καλυτερέψουν τήν οικονομική τους κατάσταση. καθώς καί οσους πιστεύουν δτι είναι άπό θεού ή άστική τάξη περιβλημένη u i τήν έξουσία νά παίρνει άποφάσεις καί ιστορικές πρωτοβουλίες.«διευθύνουσες» τάξεις. Στό μεταξύ. τό καθήκον αυτών τών έργατών γιά. Οί βιομήχανοι άρνήθηκαν νά δεχτοϋν δτι τό έργατικό αίτημα είχε όποιαδήποτε πραγματική καί θετική άξία.

τότε ή ήθική κατά­ σταση τής μάζας παίρνει Αμέσως Ινα χαρ αχτήρα καί μιΑ σημασία όλότελα διαφορετική.: Ό κύριο. ή διαπίστωση δτι αύτές οί δημοκρατίες 273 18 . ή δεσποτική έξουσία Ιγινε κομμάτια. κύριο. Τ ό έργοστάσιο ήταν Ινα κράτος όργανωμένο οεσποτικά μέ τις έξουσίες δλες στα χέρια τοϋ Ιδιοχτήτη ή τού Αντιπρόσωπου τοϋ ϊδιοχτήτη. Τό σύνολο τών κρατών πού Αποτελοΰν δλα αύτΑ τΑ καπιταλιστικά έργοστάσια ένώνονταν στό Αστικό κράτος πού κατόρθωνε τήν πειθαρχία καί τήν ύπακοή τοϋ πληθυσμού πού δέν £χει τίποτα στήν κατοχή του. πού βασίζονταν Α­ κριβώς πάνω σ’ αύτή τή γενική έμπιστοσύνη. δίνοντάς του μιαν αύταπάτη δύναμης καί έςουσιας. μέ τα δικά της μέσα καί μέ τούς δι­ κού.μακρυσμένου. Σήμερα. δέν Αποκαλύπτονται καί οέν Αφήνουν νΑ καταλΑβουμε τΙς πραγματικές τους προθέ­ σεις. Τό δικαίωμα ψήφου γιΑ τήν έκλογή τών βιομηχανικών στελεχών πέρασε στήν έργατική τάξη. Ά λ λ λ δταν οί έργάτες μέσα στόν Αγώνα καταλαμβάνουν τΑ έργοστάσια καί θέλουν να συνεχίσουν νΑ παράγουν. Τό έργοστάσιο κάτω Από τούς καπιταλιστές ήταν Ινα μικρό κράτος δπου Ασκούσε τήν έξουσία ένας δεσποτικό. καί ή μάζα πρέπει νΑ λύσει Από μόνη της. ’Αλ­ λά. έπικεφαλής καί τούς είδικούς καί τοποθετώντας τους στα διάφορα τμήματα ύπηρεσίες καί εργαστήρια. Αν δσον Αφορά τό μέλλον αύτών τών προλεταριακών δη­ μοκρατιών βασιλεύε Ακόμη μιΑ |ΐεγάλη Αβεβαιότητα. μέ τό νΑ τόν καλεΐ κάθε πέντε ή έφτα χρόνια να εκλέξει Αντιπρόσωπους γιΑ τό Κοινοβούλιο καί τΑ δημοτικά καί κοινοτικά Συμβούλια. αύτό. Κάθε έργοστάσιο Εχει γίνει Ινα παρά­ νομο κράτο. μέ τήν έργατική κατά­ ληψη.. τού.. Ανθρώπους. δε­ δομένου 2τι οί Αντίπαλες δυνάμει. ήγέτες καί στό νΑ Αναπτύσσουν τήν Αρετή τής Αλληλεγγύης καί τής Αντίστασης. για τί έξαφανίζονται μέσα στήν πλατύτητα τών όργανώσεών τους. τού. προνόμιο πού τό Ασκοϋσε διαλέγοντας τούς έργάτε. υπάλληλου. τά προβλήματα τοϋ έργοστασίου. μια προλεταριακή δημοκρατία πού ζεϊ μέρα ¡ιέ τή μέρα έξετάζοντας τήν Ικβαση τών γεγονότων. έντούτοι. τη . είχε τό προνόμιο νΑ Αποφασίζει ατομικά.. Οί συνδικαλιστές ήγέτες εί­ ναι Αδύνατο να διευθύνουν.

Ό λαό. Τό άστικό Κ ράτο. Το πρώτο πρόβλημα. ή μεγάλη άστική τάξη τών Ιδιοχτητών καί ή άριστοκρατία δίνουν τού. ή τάςη τοϋ προλεταριάτου. τάξης. δπου ή ίοιοχτήτρια τά­ ξη ή ή τάξη πού τήν άντικαθιστά στά οικονομικά της συμ­ φέροντα Ιχ ε ι τή λειτουργία τής δεσποτική.. δημιουργεί τό στρατό πάνω σέ τρία κοινωνικά στρώματα: τήν άστική τάξη. Αυτή ή τάξη όφείλει νά δημιουργήσει ενα στρατό διαρθρωμένο. Οί έργά τε.ά τέτοια άντίληψη είναι σωστή. Ή ζωή έχει -ή δική της λογική καί τή δική της έσωτερική δυνα­ μική πού ξεπερνά τή θέληση καί τα καπρίτσια τών μεμο­ νωμένων άνθρώπων. Ή στρα­ 274 . διοίκηση.δημοκρατία υπάρχει μια μο­ νάχα τάξη. Στον καπιταλιστι­ κό στρατό λοιπόν έπαναλαμβάνεται ή ίδια οργάνωση πού Ιχ ε ι τό καπιταλιστικό έργοστάσιο. πολίτες τοϋ έργοστασίου κράτους είναι τό πρόβλημα τή . κατώτερου. οργανωμένο καί πειθαρχημ^νο μέ τέ­ τοιο τρόπο ώστε νά μπορέσει νά άντισταθεΐ καί νά νικήσει τ ί. στρατιωτική. τό βασικό πρόβλημα πού άκατάπαυστα. άναγκάστηκαν λοιπόν νά δουν τήν άμυνα σά γενικό καθήκον καί ¡ν. ή τάξη πού Ιδινε τήν παθητική μάζα γ ια χειραγώ γηση στό στρατό καί τή βιομηχανία. άνώτερου. τή μικρή άστική τάξη καί τόν έργαζόμενο λαό. Λυ­ τό τό πρόβλημα παρουσιάζεται γ ια πρώ τη φορά. κι αύτό είναι λάθο. κατώτερη. άντίπαλες δυνάμει. άξιωματικούς. "Οσο αυτές οί προλεταριακές δημο­ κρατίες ζοΰν.. δίνει τή μάζα τών στρατιωτών.. Έ τ σ ι μπήκε σέ δο­ κιμή ή πολιτική ικανότητα καί ικανότητα γ ια επαναστατι­ κή πρωτοβουλία καί δημιουργία τής έργατική. άξιωματούχους καί ή μικρή άστι­ κή τάξη τού. τόσο θα βλέπουν νά ξεφυτρώνουν μπροστά τους δλα τα προβλήματα πού είναι χαραχτηριστικά μιάς αυτόνομης κι άνεξάρτητης έξουσίας πού άσκεΐ τήν κυριαρ­ χ ία της πάνω σέ ένα όρισμένο έδαφος. Στό έργοστάσιο . διοίκησης.. Ά λ λ α Ιφτασαν δμως στο συμπέρασμα δτι αύτό τό καθήκον πρέπει νά πραγματοποιηθεί ίμεσ α κι ένστιχτώδικα άπό δλου. άμυνα.«ζοΰν» έχει άσύληπτη ιστορική σημασία καί άξια. παρουσιάζεται μπροστά στού.. τό προλεταριάτο είναι ή παθητική μάζα γ ιά χειραγώ γηση καί ή μικροαστική τάξη Ιχ ει τή λειτουργία τή .

άφοΰ ή ιδέα τής άμυνας μπορεϊ να μεταβληθεϊ άπό τη μια στιγμή στην άλλη καί νά γίνει έπιθετική Ιδέα καί Ιδέα γ ιά στρατιωτική πρωτοβου­ λία. "Αν μά­ λιστα αυτό γεννιέται τώρα. £έ θα μπορούσαν να όδηγηθούν αναγκαστικά — έςαιτίας τής Εσωτερικής διαλεχτικής τής ιστορικής τους ανάπτυξης — στο να δμοσπονδιοποιηθουν. Αύτοί ot σχηματισμοί δέν πρέπει να είναι περιορισμένοι στους ατόχους τους. άφού «ύ π ά ρ χ ε ι μ ι α μ ο ­ νάχα τάξη». πού άποτελοϋν τα διάφορα εργοστάσια πού ίχουν καταλάβει καί κατέχουν ο· εργάτες. ’Αλλά μέ τή σειρά του καί ή δημιουργία τών στρα­ τιωτικών πυρήνων στα έργοστάσια βάζε: τό πρόβλημα τών Σοβιέτ. Ή προπαγανδιστική δουλειά καθώς καί ή προπαρασκευαστική δουλειά γ ια τήν εκλογή τών έργατικών άντιπροσώπων πρέπει να γίνει μέ τρόπο πού σέ μια δρισμένη στιγμή — δταν ή εξέλιξη τών γεγονότων θα ίγ ε ι δδηγήσει τήν ιστορία μέσα σ’ ενα εύνοϊ- 275 . τότε πρέπει να εχει στή διάθε­ σή του μίαν ίνοπλη δύναμη. τό σύνολο τών προλεταριακών δημοκρατιών. άφοΰ ή άμυνα δέν μπορεΐ να περιοριστεί καί πρέ­ πει νά βαδίσει σύμφωνα μέ τή δική της λογική. να οργανωθούν μ’ ένιαίο τρόπο καί νά άντιτάςουν στήν κεντρική Ιξουσία τοΰ αστικού κράτους τή δική τους κεντρική έξουσία.τιω τική άμυνα -ρ έπ ει νά οργανωθεί σέ Ενα ειδικό σώμα που θά ίχ ε ι τις έξουσίες του καί τις άρμοδιότητές του. Τό πρόβλημα τής οικοδόμησης τών Σοβιέτ στήν πόλη μπαίνει σήμερα μέ συγκεκριμένο τρόπο μπροστά στήν έργατική τάξη. Τό πρόβλημα αύτό τής στρατιωτικής πρωτοβουλίας συνδέεται καί μέ τό έξής έρώτημα: Ά ρ α γ ε . Αυτά τα προβλήματα πρέπει να συζητάνε σήμερα ot Εργάτες στα έργοστάσια καί στις γενικές συνελεύσεις πού είναι τα δργανα έξουσίας καί κυριαρχίας τών προλεταρια­ κών δημοκρατιών τών έργοστασίων. πού μπορούν καί πρέπει νά τή δόσουν οί σχηματισμοί τών έργοστασίων >— σχηματισμοί πού συγκροτήθηκαν καί διοικοϋνται κανονικά καί μέ τρό­ πο ώστε νά μπορούν δια μέσου τών λειτουργιών τής διοίκη­ σής τους νά άναμιχθοϋν καί νά συγκροτήσουν μια πολιτο­ φυλακή. Ή Ιδέα τής ιεραρχίας δέν ίχ ε ι π ια κανένα λόγο ύπαρξης μέσα σ’ αυτούς τους σχηματισμούς.

τού. τήν Κ όκκινη Κ υριακή τών έργατών μεταλλουρ­ γών. φιλοδοξίες προκειμένου νά διαφθείρει τούς βουλευτές. πρέπει νά συγκροτηθεί άπό τούς Γδιου. δπως καί τούς έργάτες. δπως είναι ή δη­ μιουργία τής Ενοπλης δύναμης. Σήμερα. Κ ατά τή διαμόρφωση τής προλεταριακής κεντρικής έξουσίας δλες αυτές οΕ συνθήκες Εχουν Αλλάξει: Υ πά ρ χει μιά μονάχα τάξη πού έκλ έγα τούς Αντιπροσώπους της διαλέγοντάς τους Από τούς κόλπους της. μικροαστικής τάξης. μέ οίκονομικά σημφέροντα. αυτοί θά είναι συνδεμένοι μέ μιάν όρισμένη έντολή. δντας τό έργοστάσιο έκλογικό σώμα καί έφόσον Ισχύει τ?ι Αρχή τής συγκεκριμέ­ νης έντολής.κό κλίμα δπου ώριμάζουν τά καινούργια καί πρωτότυπα γεγονότα— άπό κάθε έργοστάσιο ή όμάδα έργοστασίων νά Αναβλύσουν οΕ διαρθρώσεις τής έξουσίας τοϋ Αγωνιζόμενου γ ιά τή χειραφέτησή του προλεταριάτου. δπως ή Ιδιότητα τών βουλευτών. σημαίνει δτι οΕ Ιεραρχίες Εγιναν κομμάτια κι δτι ή συγκρότηση τής έργατικής έξουσίας θε­ μελιώνεται πάνω σέ βάσεις καθαρά βιομηχανικές καί δια­ χειριστικές: ΟΕ Αναρχικοί θά Επρεπε νά είναι οΕ πιό ευχα­ ριστημένοι Από μιά τέτοια δργάνωση τής έξουσίας. πού οίκονομικά καί ήθικά έξαρτ&ται Από τούς καπιταλιστές. έφόσον δμω. ’Ακόμη καί γ ιά τήν ίδια τήν έπαναστατική δημιουργία. τήν Α­ φήνουν στά χέρια τ ή . άφοϋ οΕ Ιδέες τους Ερχονται νά πραγματοποιηθούν μέ τρόπο συγκε­ κριμένο. Μέσα στό Αστικό κράτος οΕ Αρμοδιότητες τής Ανώ­ τερης διοίκησης (δπως ή κυβέρνηση) είναι στά χέρια τών καπιταλιστών ή τής Ανώτερης κοινωνικής τάξης πού συν­ δέεται μέ τούς ίδιοχτήτες. Αύτό δμω. έργάτες 276 . Γ ιά νά δια­ τηρηθεί άθιχτη αυτή ή Εεράρχηση τών τάξεων τό σύνταγ­ μα θεωρεί παράνομη τήν Ανάθεση συγκεκριμένης έντολής στους βουλευτές: Ή Αστική τάξη ύπολογίζει στή δύναμη τοϋ περιβάλλοντος καί στήν ύπόδειξη τής δυνατότητας νά ικανοποιήσουν τις προσωπικές του. Αξίζουν οΕ ίδιες παρατη­ ρήσεις. Ή μάζα τοϋ έργαζόμενου λαού τέλος μανουβράρεται Ετσι πολιτικά ώστε νά έξυπηρετοΰνται τά ύλικά συμφέροντα τών Ιδιοχτητών καί οί Ιδεολογικές φιλοδοξίες τών μικροαστών. Τ ά κατώτερα πόστα.

άρ 224).υ Εχει φτάσει ή άστική τάξη : Γιατί αύτοί οί μισεροί καί δυστυχείς κατασκευαστές τεσσάρων σελίδων πεζού λόγου κάθε μέρα άποδείχνουν δτι ή διευθυντική Ικανότητα τών άστών είναι Ενας γελοίος μύθος. οτ'ην Π β6εμοι·τέζιχη εχόοοη τον <'Λ β άντ4. άριθμό πού σέ μ ιά όρισμένη στιγμή θά δημιουρ­ γήσει Ινα κάποιο πρόβλημα στήν προλεταριακή άστυνομία. Ε ΙΝ Α Ι ΑΠΟΤΕΛΕΣΜ Α ΜΟΝΟ Η Λ ΙΘ ΙΟ Τ Η ΤΑ Σ.τό πρώτο ιστορικό κύτταρο τής προλεταριακής έπανάστασης. Αύτοί γράφουν χω ρίς συντονισμό καί χωρίς καμιά συγκεντροποίηση τή ς συλλ-γικής δουλειάς 277 . πού άναβλύζει άπό τή γενική κατάσταση μέ τήν άκαταγώνιστη δύναμη τών φυσικών φαινομένων. Γιαυτό αύτοί πρέπει νά βλέπονται σάν έκπρόσωποι μιας κοινωνικής ύπο-τάξης πού άπσχτά σημασία μονάχα χάρη στό μέτρι·. . ί'Α η π ύ γ ρ α φ ο . Χ Χ Ι Υ . άριθμό τών με­ λών της. φ. 01 συντάχτες τής «Γκαζέτα» άποτελοϋν αύτοί οΕ Γδιοι μιάν άπόδειξη τής άσχημης ιστορικής θέσης δπ-. ό Σ ειτέμ β ο η 1910. ΟΕ συντάχτες αότής τής έφημερίδας Εχουν γ ιά τήν έξέλιξη τής Ιτα­ λικής ιστορίας τόση σημασία δση Εχει Ενα μουνόπανο119 γ ιά τήν Ιστορία μιας οικογένειας. ’Α ξίζει νά ρίξουμε τήν προσοχή μας στίς ειδήσεις καί τά σχόλικ πού δημοσιεύει ή «Γκαζέτα ντέλ Πόπολο»1'1® γ ιά τή δραστηριότητα τών μεταλλουργών έργατών.

προπαγάνδας καί οργάνωσης. Αυτοί οί θεματοφύλακες τή . σκοτεινό καί συμπαγές πού τούς όδηγεί στό κατώτερο σκαλοπάτι τής ήλιθιότητας καί τής ποταπότητας. τών γεγονότων στήν ’Ιταλία. Λυτοί. ΑύτοΙ οί φύλακες τών Ιερών καί τών όσίων ακολουθούν Sva μονάχα ίνστιχτο: τό μίσος τους ένάντια στήν έργατική τάξη. οί 6 ι ο μ ή χ a ν ο ι καί ή στρατιωτική κ ά σ τ α . 5να μίσος τυφλό. Λύτοί λοιπόν οί φύλακες τών ίερών καί τών όσίων κρίνουν τό σημερινό κίνημα τών Ιταλών έργατών μέ τό μέτρο τών διανοητικών σχημάτων πού έπινοήθηκαν στήν πολεμική ε­ ναντίον τού ρώσικου μ/πολσεβικίσμοϋ. έπειδή δμως αύτά τα σχήματα δέν υπάρχουν στήν ιταλική πραγματικό­ τητα. συμπτωματικά καί χωρίς κα ­ μιά πιθανότητα να φτάσουν σ' Sva άποτέλεσμα. ’Αλλά γ ιά νά έπιτύχουν ενα γεγονός αύτοϋ τού είδους στή Ρωσία χρειάστηκε νά περάσουν μήνες καί μήνες ύπομονετικών προσπαθειών. είναι σαν ενα συνεργείο από χειρώναχτες έργάτες πού τούς λείπει τό θεμέλιο του «επικεφα­ λής»: παράγουν κομματιαστά. "Ενα μίσος πού κουφοβράζει. ot συντάχτες τής «Γκαζέτα» στή μιά στήλη παραδέχονται δτι ύπάρχει έργατική πειθαρχία (καί θαυμάζουν μάλιστα μέ μεγάλη ήλιθιότητα πού αύτή ή πειθαρχία είναι τόσο σοβα­ 278 . ’Αλλά. πράγματι. Οί Ιταλοί έργάτες δ ο υ λ ε ύ ο υ ν καί π α ρ ά γ ο υ ν πριν άκόμη νά άποχτήσουν τήν πολιτική έξουσία καί πειθαρχούν μονάχα μέ τήν άπλή τοπική Ισχύ τών ’Εργοστασιακών Συμβουλίων.λ ιτικ ή ς ζωής δέν καταλαβαίνουν τίπο­ τα άπό δσα συμβαίνουν γύρω τους: Δέν καταλαβαίνουν τ ί­ ποτα ούτε για τις γενικές σχέσεις τών έθνικών δυνάμεων πού ποαγματικά δίνουν μια φυσιογνωμία στόν άγώνα καί πού τις άποτελοΰν ή κ υ β έ ρ ν η σ η .τι άφορά τή δυνατότητα βιομηχανι­ κής καί πολιτικής αύτοδιακυβέρνησης — ούτε καί για διεθνείς σχέσεις πού διαγράφονται στόν όρίζοντα καί χ ρ η ­ σιμεύουν γ ια να διαμορφώσουν τό μεγαλειώδες φόντ·. ούτε γ ια τις νέες συνθήκες πού διαμορφώνονται στόν έργατικό χώρο — γ ια ο. οί &sματοφύλακες τής «Γκαζέτα» φάσκουν κι άττιφά­ σκουν άπό τή μια στήλη στήν άλλη κι άπό τή μιά παρά­ γραφο στήν άλλη.τους. ή έργατική τ ά ξ η . π. ’Έ τσι λοιπόν.

ρή καί τόσο αποτελεσματική). Ή ’Ιταλία έτσι θά ξέπεφτε στήν κατάντια τής Λευκής Ούγγαρίας 120 πού κρατιέται άκόμη στά πόδια της μόνο καί μόνο Ιπειδή υποτάχτηκε στό γαλλικό μιλιταρισμό καί στή γαλλική οικονομία. Τό ιστορικό παράδοξο. Γσως νά μή βλέπει ούτε καί σήμερα μέ άσχημο μά­ τι μιά δυνατότητα αύτοϋ του είδους. 'II ηλιθιότητα αύτών τών μουνόπανων τής «Γκαζέτα» είναι ενα δείγμα τών τρομερών κινδύνων πού μπορεΐ νά διατρεξει σήμερα τό ιταλικό Ιθνος.ο>ση τών ερώτων ύλών καί σέ μιά τρίτη στήλη μεγαλό­ πρεπα και θριαμβευτικά «διαπιστώνουν?. σέ μιάν άλλη στήλη δέχον­ ται οτι ή οουλειά καί ή παραγω γή.αράγ. έπαληθεύεται επίσης καί στήν Ι τ α λ ία σάν μιά πραγματικότητα. (Οί συνεχείς Αντιδραστικές έρωτήσεις τής «Γκαζέτα ντέλ Πόπολο» δέν άνταποκρίνονται μήπως στή φιλική σ υ μ β ο υ λ ή πού 5δοσε δ Κλεμανσώ στό Ν ίττι καί στίς άλλες ρωμαϊκές ϊντριγ- . δτι. Ή «Γκα­ ζέτα ντέλ Πόπολο» πού δέ δίστασε στή διάρκεια τοϋ πο­ λέμου νά παραδόσει δεμένη χειροπόδαρα τήν ’Ιταλία στή Γαλλία. Λύτό φυσικά θά μ π .ροΟσε νά συμβεϊ μέ τόν έρχομό στήν ’Ιταλία μιας δυναμι­ κής κυβέρνησης Οστερα άπό μιά συντριβή τής έργατικής τά­ ξης. μέ δοσμένη τήν απουσία τώ . Αυτό φαίνεται νά τό καταλαβαί­ νουν πάρα πολύ καλά οί άστοί πού βρίσκονται στήν κυβέρ­ νηση τώρα καί είναι φυσικό νά μήν τό καταλαβαίνουνε οί θεματοφύλακες τής «Γκαζέτα» (άν ή ήλιθιότητά τους είναι αληθινή καί δέν είναι μιά μέθοδος πού έχει σχέση μέ τή μασονία καί τή γαλλική πρεσβεία). πού εχει κιόλας πραγματοποιηθεί στή Ρωσία. καθώς Αναπτύσσονται ¡ιέ μιάν ορισμένη Ινταση όδηγοϋν σέ μιά ταχύτατη έλάτ-. γ ιά σημαιοφόρος τού πιό καθαροϋ πατριωτισμοί). δπως έπίσης είναι φυ­ σικό ή «Γκαζέτα» νά περνά στά βόδια πού τή διαβάζουν. οί έργάτες δέ δουλεύουν καί δέν -.υν ¡ιό/ο καί ¡ιόνο για τί είναι άδύνατο a priori νά μπει μπρος ενα μοτόρι καί νά μασήσει μέταλλο μιά μη­ χανή χω ρίς -ο άγρυπνο καί φιλόπονο μάτι του Ιδιοχτήτη πού έχει λάοε: άπό τή θεία πρόνοια τήν έξουσία νά διευ­ θύνει καί νά συντονίζει. ΐοιοχτητών. ή έργατική τάξη νά σώζει τό έθνος άπό τήν ξένη κυριαρχία.

είναι Ινα διαλυτικό γ ιά τό Εθνος στοιχείο: Γιατί αύτοί.μήχανοι πού διώχνουν τα κεφάλαιά τους στό Εξωτερικό καί πού πασχίζουν να άποφύγουν τήν π λ η ­ ρωμή τών άναγκαίων γ ιλ τή ζωή του κράτους φόρων.υσία γιατί φοβάται τή Γαλλία χα'ι γ ιά νά μή βρεθεί μόνη ή Γερμανία άπέναντι σέ μιά γαλλική Επίθεση θά άποχτήσει ξανά Εμπι­ στοσύνη στίς δυνάμεις του. Ή έργατική τάξη είναι ή μοναδική δύναμη πού Εκπρο­ σωπεί τά συμφέροντα τοϋ ιταλικού Εθνους στά πλαίσια τής Ελευθερίας καί τής διεθνούς συνεργασίας. Εχουν σκεφτεί κιόλας νά άνοίξουν τά σύνορα σ’ Ιναν ξένο μιλιταρισμό Ικανό να τ . πού κέρδισε τούς δήμους σ’ δλες τίς πό­ λεις.τα άπό τό πνεϋμα τοϋ Μιλεράν 280 . δπως στή Ρωσία κι δπως στήν Ο ύγγαρία. Στή Γιουγκοσλαβία τό Κομμου­ νιστικό Κόμμα. Ή έργατική τά­ ξη Εχει άποδείξει δτι γνω ρίζει νά διευθύνει τή βιομηχανία κι Εχει άποδείξει άκόμη δτι θέλει νά σώσει τήν παραγω γή κόντρα στήν καταστροφική θέληση τών βιομηχάνων.κες τοϋ πρεσβευτή Μ πα ρέρ. Ή Ερ­ γατικ ή τάξη διαθέτει φίλους στό διεθνή χώρο πού δέν διαθέτει ή καπιταλιστική τάξη : Στήν ’Α γγλία τό Συμβού­ λιο ’Εργατικής Δράσης θά άντιταχτεί μέ νικηφόρο άγώνα σέ κάθε μορφή άποκλεισμοϋ πού θά Επιχειρηθεΐ Ενάντια στό Ιταλικό προλεταριάτο. τής Εθνικής ζω ής πού ή μόνη δουλειά πού κάνει είνα* να τραβάει άογομισθίες καί πού Εδώ καί καιρό Εχει μεταβληθεΐ σ’ Ινα μεγάλο άστυνομικό κ ρ άτ. Ή ’Ιτα λ ι­ κή έργατική τάξη. Εξασφαλίσει τήν ίδιοχτησία τους καί τήν ύποταγή τής Ερ­ γατικ ή ς τάξης. ’Από τις πραγματικές δυνά­ μεις πού βρίσκονται σήμερα σέ σύγκρουση μεταξύ τους — ε ρ γα τ ι κ ή τάξη. Ή στρατιωτική κάστα είναι Ινας καρκίνο.).ς πού βλέπει γ ιά Εχθρό του τήν Εθνική έργατική τάξη καί δχι Εκείνους πού μπορεΐ νά καταστρέψουν τήν έθνική Ανεξαρτησία.ύ . άπόδειξε δτι είναι μιά δύναμη Ικανή νά βάλει φρένο στό δικό της μιλιταρισμό καί νά τόν άνατρέψει. β ι ο μ ή χ α ν ο ι καί σ τ ρ α ­ τ ι ω τ ι κ ή κ ά σ τ α — μια μονάχα είναι έθνική: ή έργα­ τική τάξη Οί βι-. Στή Γερμανία τό Κόμμα τών ’Ανε­ ξαρτήτων 121 πού διστάζει νά άναλάβει τήν Εξ. πού ή «Γκαζέτα ντέλ Πόπολο» (άλλά δέ θά περάσει λοιπόν τίπ·.

. Π Ο Λ ΙΤΙΚ Η ΙΚΑ ΝΟ ΤΗ ΤΑ Σήμερα. 10 Σ επτέμβρη 1920. να γίνεται σκόνη καί να έξαφανΐζεται άπό τά μιδράλια και Ά φλογοβόλα. φ. Χ Χ Ι Υ . Ή μορφή τού δημοψηφίσματος είναι έξαιρετικά δημοκρατική κι άντεπαναστατική. είναι σήμερα ή μοναδι/κή έθνική δύναμη πού μπορεΐ νά σώσει τήν ’Ιταλία άπό τήν άβυσσο δπου τήν έχουν δδηγήσει οί άνθρωποι μέ τήν έφήμερη άκτινοβολία καί οί καπιταλιστές. Δέν είναι δύσκνλο νά προβλέψουμε τό άποτέλεσμα αύτής τής συνδιάσκεψης των τεχνιτών τών έργοστασίων. Χρησιμεύει γ ιά νά δόσει άξία στήν ά­ μορφη μάζα τού πληθυϊσμοΟ καί νά συντρίψει τΙς πρωτοπο­ ρίες πού καθοδηγούν καί δίνουν πολιτική συνείδηση σ’ αύτές τις μάζες.) θά ήθελε πολύ νά τή δεϊ νά έκμηδενίζεται. οί άπληστοι μονάχα γιά άτομικδ πλουτισμέ καί πολιτική παντοδυναμία. άρ. Ή πρωτοπορία τού προλεταριάτου δέν πρέπει κατά συν­ έπεια νά άποθαρυνθεϊ καί νά άποδιοργανωθεϊ άπό αδτή τήν κατάληξη τού έπαναστατικού κινήματος.καί τοϋ Μπαρέρ μέσα στήν ήλιθιότητα των συνταχτών τής «Γκαζέτα». 229). ('Α νυπόγραφο οτην Π εό εμ ο νΰ ζιχη ΐκδοοη τον · Ά β ά νχ ι. οί έργάτες μεταλλουργοί πρόκειται μέ δ η μ ο ­ ψ ή φ ι σ μ α 122 νά έπιδοκιμάσουν ή νά άπορίψουν τήν πρό­ ταση πού ψηφίστηκε άπό τό Συνέδριο τής 'Ομοσπονδίας τους. Ή ποιότητά της 281 .

αύτοΰ τοΰ πνεύματος προσαρμογής δδηγεϊ στόν Οπορτουνισμό ή.. του. άλλα πού πρέπει να άναζητηθούν μέσα στις γενικές σχέσεις τής έπα γγελ|ΐατικ ής οργάνωσής τους.λεταριακής πρωτοπορίας (καί κατά συνέπεια ή πραγματική έπαναστατική Ικανότη­ τα τής ιταλικής έργατικής τάξι^ς) θά έξαρτηθεϊ άπό τις δια­ θέσεις πού θά ξεπηδήσουν άπό τό τωρινό δημοψήφισμα. Ή έλλειψη. καί τών δυνάμεων παθητ'. στις μίρες πού πέρασαν. μάλιστα. άντίστασης πού υπάρχουν μέσα στί. Ή πολιτική ικανότητα τής πρ-. ιστο­ ρική..σάν πρωτοπορίας. δηλαδή τοΰ πνεύματος κριτικής. δράση. άδυναμιών πού δέν είναι άτσμικές καί δεν μειώνουν τήν έκτίμηση μας γ ιά τό έπαναστατικό πνεύμα τοΰ προλεταριάτ. ’Λπόχτησαν συνείδηση τών έσωτερικών αδυναμιών πού παρουσιάστηκαν στό σύνολο τής έργατικής τάξης. μάλιστα. Εκαναν σωστό ύπ. πράγμα πού άξίζει τό ίδιο. καθώς έπίσης καί τά άρνητικά αισθήματα. πού ήταν ΐπικεφ αλής αύτοϋ τοΰ κινήματος. άλλά είναι είδικά έσωτερικοί. θά άποδειχτεΐ άπό τήν ψυχική δύναμη κι άπό τήν πολιτική ικανότητα πού θα καταφέρει να επιδείςει σ’ αύτες τις συνθήκες. αποστολή. Ό μεγαλύτερος κίνδυνος είναι ή άπουσία «πνεύματος προ­ σαρμογής» στις καταστάσεις άνώτερης βίας. τις άνασταλτικές δυ­ νάμεις πού άκινητοποιοϋν καί φθείρουν καί τις πιό γενναίες καί τολμηρές διαθέσεις αύτής τής ψυχής. Έ χ ο υ ν τέλος συνηθίσει να άναγνωρίζουν τά πιό μ ύχια αίσθήματα πού κάνουν νά πάλλεται τή λαϊκή ψυχή. Μεταπλάσανε σέ δραστή­ ρια κι Ενεργητική συνείδηση τις πρόσφατες έμπειρίες του. Ή προλεταριακή πρωτοπορία πρέπει νά έκτιμήσει καί νά άΕιολογήσει τά γεγονότα πού μόλις έχουν λάβει χώ ­ 282 . ΙΙολλοί κίνδυνοι άπειλοΰν τήν έργατική τάξη.υ στήν τωρινή ιστορική περίοδο.κή. του. μάζες. στό θρίαμβο τών δπορτουνιστών πάνω στίς μά­ ζες καί στή διατήρηση τών διευθυντικών Ιεραρχιών πού Iχουν φέρει στήν τωρινή του κατάσταση τό έπαναστατικό κ ί­ νημα. συνειδητής καί θεληματικής προσαρ­ μογής πού δέν μπορεΐ καί δέν πρέπει νά συγχέεται μέ τόν όπορτουνισμό. Οί έργατικές όμάδε.λογισμό τής δύναμη. ’Λπόχτησαν συνείδηση τή . δμω. ΑύτοΙ οί κίν­ δυνοι δέν είναι έξωτερικοί.

Σήμερα είναι ή βιομηχανική τάξη πού μεταβλήθηκε σ’ Iv a τ σ ο υ β ά λ ι μ έ π α τ ά ­ τες κι Iv a άθροισμα άνάξιων καί ήλίθιων. Ή έργα­ τική τάξη. χωρίς θέληση καί χω ρίς ένιαία κατεύθυνση. Ά π ’ αύτή τήν πολιτική κατάσταση τό προλεταριάτο βγήκε μπροστά δριστικά o iv κυρίαρχη τάξη. Ά π ό τή δοκιμα­ σία πού καί οί δυό τάξεις Ιχουν περάσει τό προλεταριάτο βγήκε νικητής στή δημόσια έκτίμηση. χω ρίς πολι­ τική ικανότητα καί χω ρίς έσωτερική δύναμη. T i έπανασ τα τικ ί γεγονότα τών περασμένων ήμερών φέρανε στό φώς τής ήμέρας αύτή τήν κατάσταση τών δυό τάξεων πού διεκδικοΰν τήν διακυβέρνηση τής παραγω γής καί τής κοινωνί­ ας. σύμφωνα μέ τόν Μάρξ I v a τσουβάλι μέ π α τ ά τ ε ς . Μισό αιώνα πριν ή έρ­ γατική τάξη ήταν άκόμη. ’Από αυτό τό γεγονός. πράγμα πού άποτελεϊ μιά κινητήρια δύναμη πού άκατάσχε­ τα σπρώχνει πρός τήν κατάχτηση τής έξουσίας. άπόδειξε δτι είναι σέ θέση v i αύτοκυβερνηθεΐ β ιo μ ηχav ικ i καί πολιτι­ κά. 283 . άπορέουν συνέπειες άνυπολόγιστης κοινωνικής σημασίας. Ινώ δ καπιταλισμός άπόδειξε άκόμη περισσότερο τήν άνεπάρκειά του καί τήν άνικανότητά του. Οί προλήψεις καί οί άνοησίες πού δ πουλημένος στόν καπιταλισμό τύπος διέδινε στήν κοινή γνώμη Ιχουν καταρεύσει. Ικανέ Ινα γιγάντιο βήμα μπροστά.ρα. T i μεσαία στρώματα τοϋ πληθυσμού έχουν συγκρίνει τή δύναμη τού προλεταριάτου μέ τήν άνεπάρκεια τής βιομηχανικής τάξης. άλλα άντικειμενικα σ ΐν έξωτερικά γεγονότα πού πρέπει να έκτιμηθοΰν πολιτικά καί σαν ιστορικό κίνη­ μα ικανό να δεχτεί συνειδητή έπέκταση κι άνάπτυξη. τα πάθη της καί τή θέλησή της. πού είναι βασικό γ ιά τούς έπαναστάτες κομμουνιστές. ’Από μια καθαρά αντικειμενική άποψη ή έργατική τάξη μπορεϊ v i -οΰ|ΐε 2τ·. a i μάζα δδηγημένη καί πειθαρχημένη στό έργοστάσιο άπό τούς άμεσους έκπροσώπους της. όχι σύμφωνα μέ τις επιθυμίες της. Iv a συγκεχυμένο σύνολο κι ιΞνας άμορφος σωρός άτόμων χωρίς ιδέες. Οί μεσαίες τάξεις προσχωρούν στις θέσεις τοΟ προ­ λεταριάτου καί πείθονται δτι αύτή ή νέα καί γεμάτη ένεργητικότητα τάξη κρατά στά χέρια της t ì πεπρωμένα τοΟ πολιτισμού καί τής άνθρώπινης προόδου.

κανένα έπανα­ στατικό κίνημα δέν μπορεί νά προκηρυχτεί άπό μιά έθνική έργατική συνέλευση. Κανένας πόλεμος δέν θά ξεσποΰσε ποτέ άν γ ιά νά τόν κηρύξουνε Ιπρεπε νά ρωτηθεί προκαταβολικά δ λαός. Οι έπικεφαλής του προλεταριακού κινήματος βασίζονται στις «μάζες». Τό καθήκον τής προλεταριακής πρωτοπορίας είναι νά κρατάει ζωντανό στϊς μάζες τό έπαναστατικό πνεύμα καί νά δημιουρ­ γ ε ί τΙς συνθήκες μέσα στϊς δποϊες οί μάζες θά είναι έτοι­ μες γ ιά δράση καί θ’ άνταποκρίνονται άμεσα στά έπαναστατικά καλέσματα.Γιατί λοιπόν δέν φτάσαμε σ’ αύτή τήν κατάληξη άμέσως. Κ ατά τόν ίδιο τρόπο οί έθνικιστές καί οί Ιμπεριαλιστές προσπαθούν. νά δημιουργήσουν τΙς συνθήκες μέσα στις όποιες τά πλήθη θά δεχτούν Ινα πόλεμο πού έχει άπό κα ι­ ρό σχεδιαστεί άπό τδ γενικό έπιτελεϊο τού στρατού καί τή διπλωματία. Τ ά Κοινοβούλια ψηφίζουν ύπέρ τού πολέμου έπειδή άκριβώς ξέρουν δτι έχει άποφασιστεΐ άνέκλητα. δπως κ ι δ πόλε­ μος προπαρασκευάζεται άπό τό γενικό έπιτελεϊο τού στρα­ τού. 'Ε ν α έπαναστατικό κίνημα δμως δέν μπορεί νά στηρίζεται παρά μόνο στήν προλετα­ ριακή πρωτοπορία καί πρέπει νά καθοδηγείται χω ρίς προη­ γούμενες διαβουλεύσεις καί χω ρίς τό μτηνανισμό τών άντιπροσωπευτικών συνελεύσεων. 01 συνελεύσεις δέν μπορούν πα ρά νά έπικυρώσουν μονά­ χ α αύτό πού έχει γίνει κιόλας. ή ταχτική πού Αποκορυφώνεται μέ τό δημοψήφισμα μπορεί νά δόσει μιάν άπάντηση σ’ αύτές τΙς έρωτήσεις. Κ ατά τόν Ιδιο τρόπο. Ή τουλάχιστον γ ια τί δέν έγινε καμιά άπόπειρα ώστε νά φτάσουμε έκεΐ. νά έπαινέσουν αύτούς πού πετύχανε ή νά τιμωρήσουν σκληρά δσους άποτύχανε. δηλαδή ζητούν άπό τΙς μάζες προκαταβολικά τήν άδεια γ ιά δράση καί τΙς συμβουλεύονται μέ τΙς μορφές καί τή στιγμή πού διαλέγουν αύτοί. έτκιδή ξέρουν δτι άν άντιταχτοΰν στόν πόλεμο θά πεταχτούν άδυσώπητα στήν άκρη. Ή ταχτική πού άκολουθήθηκε μέχρι σήμερα. Τό νά συγκαλεΐ κανείς μιά τέτοια συν­ 284 . μέ τό ξεφρενιασμένο κήρυγ­ μά τους γ ιά πατριωτικές άνοησίες καί τό μίσος τους ένάντια στούς ξένους. Ή έπανάσταση είναι δπως δ πόλεμος: πρέπει νά προπαρασκευάζεται μέ κάθε λεπτομέ­ ρεια άπό 2να έργατικό γενικό έπιτελεϊο.

πρέπει νά άναρωτηθεί αν δέν είναι αυτή ή Ιδια υπεύθυνη γ ι’ αύτή της τήν κατά­ σταση. Μονάχα δποιος. Χ Χ Ι Υ . Ή προλεταριακή πρωτοπορία. ΆφοΟ αύτή είναι ή πραγματική κατά­ σταση καί άφοΰ γ ιά νά τήν μεταβάλουμε δέν χρησιμεύουν σέ τίποτα τά δάκρυα. γ ιά νά μπορέσουν νά τήν μεταβάλουν Απο­ τελεσματικά. τότε είναι Ανάγκη οί όμάδες τών έργατών πού βρέθηκαν έπικεφαλής τών μαζών νά δεχτοΟν δτι έτσι είναι ή κατάσταση. Π ρέπει νά διατηρήσουν τή μάζα ένωμένη καί συμπαγή γύρω Από τό πρόγραμμά τους καί τά συνθήματά τους. πού νά ξέρει μέ εύφυία καί τόλμη νά καθοδηγεί μιά πλατειά μαζική δρά­ ση.έλευση σημαίνει δτι Αποδείχνει τή δική του έλλειψη π ί­ στης α’ αύτή καί κατά συνέπεια σημαίνει δτι άσκεΐ πίεση σ’ αυτήν προκαταβολικά. άλλά Αντίθετα μ ιά πρόκληση γ ιά πιό σκληρή. /'Α νυπ όγρα φ ο . άλλά ν’ Αντικαταστήσει μιά μέθοδο μέ ¡ιιάν άλλη. οτην Π εδεμο ντέίιχη ίκ ίο α η τον (ί'Λ β ά νχ . Αλλά Απ αιτεΐται τολμηρή κι έπίμονη δουλειά όργάνωσης καί προπαρασκευής. καί πρέπει νά γίνουν ικανοί νά βγάλουν Από τούς κόλ­ πους τους Ινα δραστήριο γενικό έπιτελεΐο. Σήμερα πάμε γ ιά δημοψήφισμα. Τ ά άποτελέσματά του δέν πρέπει νά γίνουν Αφορμή γ ιά Απελπισία καί διάλυση. 24 Σ επτέμβρη 1920. Ή χειραφέτηση τοΰ προλεταριάτου δέν είναι μικροδουλειά γ ιά Ανθρωπάκια.. 285 . μέσα στή γενικά καί μεγάλη σύγχιση. Είναι γεγονός δτι δέν ύπάρχει στους κόλπους τής Γενικής Συνομοσπονδίας ’Εργασίας όργανωμένη έπαναστατική Αντιπολίτευση καί συγκεντρωμένη κατά τρόπο πού νά μπορεΐ νά άσκεΐ έλεγχο πάνω στά καθοδηγητικά γραφεία καί νά είναι σέ θέση δχι μόνο νά Αντικαταστήσει έναν άν­ θρωπο μ ’ έναν άλλο. πού σήμερα είναι Απογο­ ητευμένη κι απειλείται μέ διάλυση. 243). ξέ­ ρει νά κρατά Αδάμαστη τήν καρδιά του καί τή θέληση κο­ φτερή σάν σπαθί. μονάχα αύτός μπορεΐ νά θεωρηθεί σάν αγωνιστής τής έργατικής τάξης καί μποροϋμε νά ποδμε πώ ς είνα: έπαναστάτης.. πιό πειθαρχ/)μένη καί καλύτερα όργανωμέν*' δράση. <ίο. οί κατάρες καί οί έξορκισμοί. ένα σκοπό μ’ ι!ναν άλλο καί μιάν δρισμένη θέ­ ληση μέ μιάν άλλη.

II ΦΙΑΤ ΘΑ ΓΙΝ Ε Ι ΜΙΑ ΣΤΝ ΕΡΓΑ ΤΙΚ Η . Ό ιππότης Ά ν ιέ λ ι τού πρότεινε νά άρχίσουν διαπραγματεύσεις γ ιά νά μετατρέψουν τή Φ ίατ. τής έταιρίας Φ ίατ. Έ μ εϊς ξέρουμε νά πούμε μονάχα άν πρόκειται γ ιά πρω­ τοβουλία πού όφείλεται σ’ ένα μόνο πρόσωπο ή σέ μιά όμάδα άπό διευθυντικά στοιχεία ή σέ ενα μέρος άπό τούς με­ τόχους. τών έργατών του έργοστασίου τους. πού έχει ένα δνομα καί μιά πίστη παγκόσμια. ζήτησε νά κάνει μιά συζήτηση γ ιά τό κατεπεϊγον καί σοβαρό αύτό πρόβλη­ μα μέ τό σύντροφο βουλευτή Ρομίτα. Σ ’ δλη τή διάρκεια τή . έκλεγμένος διαχειριστή. Ή πρώτη συνάντηση έλαβε χώ ρα στό σταθμό καί στή συνέχεια δ σύντροφός μας ανέβαλε τό ταξίδι του γ ιά νά μπορέσει νά άπασχοληθεϊ μέ τό ζήτημα πού τού είχαν θέσει. κι έπειδή οί ίδιοι οί ενδιαφερόμενοι βιομήχανοι φαίνεται νά έχουν έκθέσει μέ ειλικρίνεια τά πράγματα στούς άντιπροσώπου. Τό Σάββατο 18 Σεπτέμβρη ό Ιππότη. άρχίζοντας άπό τήν ίδια Κ υριακή. μονάχα δ Εππό- 286 . ή βιομηχανική έπιχείρηση πού στό τομέα τών μηχανοκα­ τασκευών καί τής μεταλλουργίας κατάφερε νά γίνει ή πιό σημαντική δλόκληρης τής Ιτ α λ ία ς . έπόμενης έβδομάδας. έπειδή ίχ ε ι γίνει λόγος γ ι’ αυτό δημόσια σέ μιάν έργατική συνέλευση. γ ι’ αύτό τό λόγο λοιπόν μπο­ ρούμε να σταματήσουμε κι έμεϊς τις έπιφυλάξεις καί νά πούμε τά πράγματα δπως είναι στήν πραγματικότητα. 'Ε πειδή τώρα π ιά ή φήμη κυκλοφορεί άνάμεσα στους έργάτες καί τούς άστούς. λάβανε χώρα πολυάριθμες συναν­ τήσεις. Αύτοί Ιπρεπε τό πρωί τής έπόμενης μέρας νά φύγουν γ ιά τή Σαβόνα. Ή Φ ίατ ή μεγαλύτερη βιομηχανική έπιχείρηση τού Τουρίνου. άνοιξε τις πόρτες της στις έργατικές όργανώσεις χ ιά νά τήν μετατρέ­ ψουν 4ν θέλουν σέ μιά έπιχείρηση συνεργατική. στήν άρχή λάβανε μέρο. δηλαδή τήν έπιχείρηση πού μπορού­ με νά πούμε δτι αυτός τή δημιούργησε καί τήν έμψύχωνε σέ μ ιά μεγάλη συνεργατική έπιχείρηση πα ρ αγω γή . τέλος.. Στό σταθμό συμφωνήσανε γ ιά τις έπόμενες συναντήσεις. Σ ’ αύτέ. ή έπιχείρηση. Ά ν ιέλι.

τών υποθέ­ σεων καί τών διευκρινίσεων.ι:ρικές δε­ κάδες χιλιάδες έχθρούς. δέ θά μπορούσε ποτέ νά πάει μ. οί ιθύνοντες τής Φ ίατ βασανίζονται άπδ τδν Ιφιάλτη δτι στδ έργοστάσιο έχουν άντί γ ιά συνεργάτες . 'Ό Ιππότης Ά ν ιέλι διευκρίνισε στδ μεταξύ δτι παρακινήθηκε σ’ αύτή του τήν ένέργεια άπδ κίνητρα πού είναι εύκολο νά έςηγηθοϋν καί μπορούν νά γίνουν όλότελα κατα­ νοητά: Δεδομένου δτι προοδεύουν συνεχώς άνάμεσα στις μάζες οί έπαναστατικές Ιδεολογίες καί δεδομένου πάνο) άπδ δλα δτι αύτές οί Ιδεολογίες παίρνουν γ ιά τις μάζες τήν πολύ συγκεκριμένη μορφή του νά καταχτήσουν τήν έλευθερία τους καί τήν αύτοδιακυβέρνηση τους μέσα στδ έργοστάσιο. Έ δ ώ ν.της Ά ν ιέ λ ι. χάρη στις πολύ διαφα­ νείς προθέσεις του προτείνοντος καί γ ιά λόγους πού είναι εύκολο νά τούς άντιληφτοΰμε. δπου αύτδς νιώθει δτι έχει δόσει ζωή σέ μιά 287 . ή έπιχείρησή του δέν μπορεϊ πιά νά συνεχίσει νά δου­ λεύει με αυταρχικές μεθόδους καί σύμφωνα μέ τού: κανό­ νες τού καπιταλιστικού καθεστώτος. Μέσα σέ παρόμοιες συνθήκες. συμβάλλοντας έτσι στήν Ιπιδείνωση τής κατάστασης καθώς έπίσης καί στήν έκβαση τού τωρινού άγώνα πού θά καταλήξει στήν ταπείνωση τών άφεντικών άπέναντι στούς έργάτες. τδ Έ ρ γατικδ Κέντρο καί ή 'Ομοσπον­ δία τών Ε ρ γα τώ ν Μετάλλου.αί κάμποσους μήνες τώρα καί παρόλες τις προσπάθειες πού έχουμε κά­ νει. Στή συνέχεια δμως πα^ενέβησαν στις συζητήσεις κι άλλοι σύντροφοί μας έπίσης.προστά ή έπιχείρηση κι έπιπλέον αύτές οί συνθήκες δσο πάει χειροτερεύουν. Κ αί προσθέτουμε άμέσως δτι. δλη αύτή ή υπόθεση έχει μείνει μέχρι τώρα στδ έπίπεοο τών μελετών. λοιπόν. Δηλαδή ή Έ νω σ η τών Συνεργατικών. Αλλοι δυδ διευθυντές τής Φ ίατ κι ό βουλευτής Ρομίτα. ΆφοΟ έκανε αύτδν τδν πρόλογο δ ιππότης Ά ν ιέ λ ι συνέχισε λέγοντας δτι αύτδν πάνω άπδ δλα τδν έμπνέει μια μεγάλη άγάπη γ ιά τήν έπ ι­ χείρηση του. σαν έκπρόσωποι δλων έκείνων πού θα μπορούσαν νά ένδιαφέρονται γ ι’ αυτή τήν ύπόθεση δταν θά κατέβαινε άπδ το χώρο τών άφηρημένων σχεδίων στή γ ή τής πραγματικότητας.

Οί σύντροφοί μας. Σάν οικονομικός δμως έχει τή φή­ μη δτι δέν έχει δισταγμούς. IV αυτό τό λόγο μάλιστα είναι δύσκολο νά βροϋμε μιά λογική γραμμή σ’ αύτή του τή στάση. "Οσον άφορά έμάς ξαναθυμίζουμε δτι δ Ά ν ιέλι είναι συνη­ θισμένος νά κρατάει μιά στάση διαφ<φετική άπό τούς 4λλους βιομήχανους. θά μποροϋσε v i έπιβάλει στήν άγορά τά προϊόντα της καί θά μποροϋσε νά δόσει στήν Ι τ α λ ία γ ιά πρώτη φορά ένα παράδειγμα σύγχρονης καί τέλειας βιομηχανικής άργάνωσης. Π ρΙν άπό τόν περασμένο Α πρ ίλη αύτός είχε τή φήμη φιλελεύθερου καί πολλοί θά θυμούνται δτι οί άλλοι βιομήχανοι σ’ αύτόν καί <ττή συγκαταβατικότητά του άποδίνουν τό λάθος τής σοβαρής άνάπτυξης καί τής έλευθερίας πού άπόχτησαν οΐ έσωτερικές έπιτροπές καί οί έπίτροποι τών τμημάτων. άλλά άρνούμενος νά ύποχωρήσει σέ ζητήματα έξουσίας καί δύναμης.φίρμα πού περικλείει μέσα της τεράστιες δυνατότητες i v i πτύξης. πού λάβανε μέρος στις συναντήσεις . Ή Φ ίατ θά μποροϋσε να γίνει μια παγκόσμια φίρ­ μα. Σάν όργανωτής παρα­ γω γικώ ν έργων αύτός χαίρει σεβασμοϋ άπό τή μεριά τών ίδιων τών έργατών του. Τ ώρα πού. αύτός προσφέρει στούς έργάτες δλη τήν έξουσία του καλά είναι νά Ιχουμε στό μυαλό μας τά παραπάνω. Αύτά τά πρά γ|ΐατα πάνω κάτω ξεκαθάρισε δ Ά ν ιέλι. Συνήθως είναι εύκολο νά είναι κανείς διαλλαχτικός σέ χρηματικά ζητήματα. Σ τις τωρινές ταραχές αύτός κάνει σκληρά παράπονα γ ιά τήν ούδετερότητα τής κυβέρνησης. ζητώντας στή συνέχεια τεχνικές διευκρινίσεις γ ιά τή συνερ­ γατική άπό τούς συντρόφους μας καί πραχτικές συμβουλές γ ιά τΙς μορφές καί τή δυνατότητα τοϋ έργατικοϋ κινήματος. οί έργάτες θά γύριζαν στή δουλειά τους γ ιά νά γίνουν συνεργάτες καί ή Φ ίατ θά μποροϋσε νά ξαναπάρει τό δρόμο της πρός τά πάνω. μπορεΐ νά π ε ί κα­ νείς. άλλά στή συνέχεια γίνεται άπό τούς πιό συγκαταβατικούς στις τελευταίες έργατικές Απαι­ τήσεις. ’Αλλά δλα αύτά δέ θά μποροϋσαν να γίνουν Λν δέν ξεπεραστεί ή τωρινή έσωτερική κρίση. Ό ιππότης Ά ν ιέλι ζήτησε v i πιστέψουμε δτι κάνοντας Ινα πείραμα συλλογι­ κής διαχείρισης μέ συνεργατική μορφή θά μποροϋσε νά ξεπεραστεΐ ή κρίση.

Ή μεταβίβαση μιάς τέτοιος έπιχείρησης δέ θά μπορούσε νά γίνει παρά μονάχα γ ιά πολύ ειδικούς λόγου.) καί σχέσεις πιστω τικής (ρύσης χάρη στις άνταλλαγές. Σ χ έ ­ σεις τραπεζικέ. γ ιά δλες τίς έγγυήσεις πού δίνονται ένάντια σ’ δποιαδήποτε άπώλεια καί « ’ δποιαδήποτε ύποτίμηση τών άγαθών πού θα άποτελοδααν τό άντικείμενο τ ή ί έκχώρησης. Κ αί σάν τέτοια αύτή έχει τή φυσική δάση βλων των καπιτ