HUKUM 1: DARLUNG ) ‫غ‬

– ‫(د – ر – ل – و‬

Ejaan Jawi mengikut hukum darlung berlaku apabila memenuhi syarat berikut: •Kata Melayu jati dan kata serapan selain Arab/Parsi •Suku kata akhir dan praakhir adalah suku kata terbuka yang diakhiri dengan vokal /a/. •Suku kata akhir dimulai dengan salah satu huruf darlung, iaitu dal, ra, lam, wau, dan nga. •Mengikut hukum ini huruf alif hendaklah ditambah di akhir kata, kecuali pada ejaan Jawi tradisi seperti ada, tiada, pada, kepada, dan daripada

HUKUM 2: KA – GA ) ‫ض‬

– ‫(ك‬

Hukum ka dan ga ialah hukum yang melibatkan kata yang berakhir dengan bunyi /ka/ atau /ga/ dalam bahasa Melayu jati. Huruf kaf dan ga pada akhir kata tersebut tidak diberi lambang alif seperti suka ( ‫) سوک‬, duga ( ‫) گ دو‬ •Kaedah ejaan ini tidak termasuk kekecualian disebabkan ejaan yang menimbulkan kekeliruan seperti ketiadaan huruf vokal pada suku kata praakhir, misalnya teka (‫) تكا‬, lega (‫) لڬا‬, dan sega (‫( ) سڬا‬licin berkilat), masalah homograf seperti beg ( ‫ ) بيگ‬- bega (‫) بيڬا‬, bek (‫ ) بيک‬- beka (‫) بيكا‬, kata serapan seperti giga yang dieja ‫ ڬيڬا‬, akronim seperti tabika yang dieja ‫ تابيكا‬dan kata nama khas seperti Afrika yang dieja ‫ افريكا‬.

HUKUM 3: RA – MA ) ‫(راما‬
Hukum ini juga digunakan bagi perkataan yang berakhirkan suku kata terbuka ra yang diikuti oleh ma. Kedua-dua suku kata tersebut menerima huruf alif. • Contoh: Asrama (‫) اسراما‬, irama (‫) ايراما‬, rama-rama ( ‫ راما‬۲), panorama ( ‫) ڤانوراما‬, drama (‫دراما‬ ), gimrama (‫) ڬيمراما‬, diorama (‫) ديوراما‬.

HUKUM 4: HUKUM LUAR DARLUNG
Hukum luar darlung adalah berdasarkan syarat yang sama seperti hukum darlung, kecuali suku kata akhirnya dimulai dengan salah satu huruf selain daripada huruf dal, ra, lam, wau, dan nga. •Mengikut hukum ini, huruf alif tidak diletakkan pada akhir kata kecuali jika berlaku homograf atau untuk mengelakkan berlaku kekeliruan seperti puas ( ‫ ) ڤواس‬puasa ( ‫) ڤواسا‬. •Contoh hukum luar darlung: daya (‫) داي‬, hama (‫) هام‬, jata (‫) جات‬, kaca (‫) كاچ‬, kana (‫) كان‬, masa (‫) ماس‬.

HUKUM 5: HUKUM HA – AHA )‫(ه – اها‬
Bunyi vokal [a] di suku kata pertama terbuka pada kata dasar tiga suku kata atau lebih (bagi kata Melayu jati) biasanya tidak ditulis dengan huruf alif. •Contoh: Harimau (‫) هريماو‬, haloba (‫) هلوبا‬, halilintar (‫) هليلينتر‬, haruan (‫) هروان‬, halaman (‫) هالمن‬, habuan (‫) هبوان‬, haluan (‫ – ) هلوان‬dijelaskan sebagai hukum ha dalam modul, Baharu (‫) بهارو‬, Bahagi (‫) بهاڬي‬, Cahaya (‫) چهاي‬, Bahasa (‫) بهاس‬, Bahaya (‫) بهاي‬, Dahaga ( ‫ – ) دهاگ‬dijelaskan sebagai hukum aha dalam modul, dahulu (‫) دهولو‬, paduka ( ‫) ڤدوک‬.

perkataan yang terkeluar daripada lima hukum di atas dikategorikan sebagai lampau hukum. mama (‫ ) ماما‬yang termasuk dalam lampau hukum luar darlung. maha (‫) مها‬.HUKUM 6: LAMPAU HUKUM Selain daripada lima hukum di atas. HUKUM 7: HUKUM EJAAN TRADISI Ejaan yang menggunakan sistem baris sekurang-kurangnya pada satu suku kata yang sepatutnya dilambangkan dengan huruf vokal tetapi tidak termasuk dalam jenis ejaan Lazim atau Mengikut Hukum (sila lihat contoh berikut). ada sesetengah perkataan yang dieja terkeluar dari hukum-hukum tersebut. •Lampau hukum ini termasuklah paha (‫) ڤها‬. •Oleh itu. BIL 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 RUMI Ada Tiada Pada Kepada Dari Daripada Maka Ia Kita Lima Manusia Ini Itu Jika JAWI ‫اد‬ ‫تياد‬ ‫فد‬ ‫كفد‬ ‫دري‬ ‫درفد‬ ‫مك‬ ‫اي‬ ‫كيت‬ ‫ليم‬ ‫ماءنسي‬ ‫اين‬ ‫ايت‬ ‫جک‬ .

kata serapan seperti giga yang dieja ‫ ڬيڬا‬.bega (‫) بيڬا‬.lantik (‫) النتيق‬ –Bunyi a dalam kata satu suku kata yang bermula dengan wau seperti ‘wang’ )‫ ( واڠ‬dan kata ‘dan’ )‫) دان‬. Hukum kaf dan ga ialah hukum yang melibatkan kata yang berakhir dengan bunyi /ka/ atau /ga/ dalam bahasa Melayu jati. dan sega (‫( ) سڬا‬licin berkilat). tiada. •Suku kata akhir dimulai dengan salah satu huruf darlung. bek (‫ ) بيک‬. dan sega ( ( ‫سڬا‬ . HUKUM 1: DARLUNG ) ‫غ‬ – ‫(د – ر – ل – و‬ Ejaan Jawi mengikut hukum darlung berlaku apabila memenuhi syarat berikut: •Kata Melayu jati dan kata serapan selain Arab/Parsi •Suku kata akhir dan praakhir adalah suku kata terbuka yang diakhiri dengan vokal /a/. kecuali pada ejaan Jawi tradisi seperti ada. akronim seperti tabika yang dieja ‫ تابيكا‬dan kata nama khas seperti Afrika yang dieja ‫ افريكا‬.15 16 Dia Demikian ‫دي‬ ‫دمكين‬ HUKUM 8: HUKUM EJAAN LAZIM Ejaan Lazim ialah ejaan yang menggunakan sistem vokal kecuali: –Bunyi e pepet di tengah kata seperti ‘telah’ )‫ (تله‬.beka (‫) بيكا‬. misalnya teka (‫) تكا‬. ra. masalah homograf seperti beg ( ‫ ) بيگ‬. –Bunyi a dalam suku kata KVK kecuali apabila berlaku homograf seperti lentik )‫ (لنتيق‬. kepada. •Mengikut hukum ini huruf alif hendaklah ditambah di akhir kata. iaitu dal. duga ( ‫) گ دو‬ •Kaedah ejaan ini tidak termasuk kekecualian disebabkan ejaan yang menimbulkan kekeliruan seperti ketiadaan huruf vokal pada suku kata praakhir. dan nga. Huruf kaf dan ga pada akhir kata tersebut tidak diberi lambang alif melainkan jika berlaku homograf atau menimbulkan kekeliruan seperti ketiadaan huruf vocal pada suku kata praakhir. lam. wau. pada. dan daripada HUKUM 2: KA – GA ) ‫ض‬ – ‫(ك‬ Hukum ka dan ga ialah hukum yang melibatkan kata yang berakhir dengan bunyi /ka/ atau /ga/ dalam bahasa Melayu jati. lega (‫) لڬا‬. Huruf kaf dan ga pada akhir kata tersebut tidak diberi lambang alif seperti suka ( ‫) سوک‬. misalnya teka ( ‫تكا‬ ). lega ( ‫) لڬا‬.

dan nga. Bahagi (‫) بهاڬي‬. dahulu (‫) دهولو‬. Menurut PUEJBM huruf alif digunakan untuk membezakan kata dwisuku dengan kata ekasuku atau dua kata yang berbeza maknanya seperti berikut: ‫لنتيق‬ ‫النتيق‬ Jawi Rumi Jawi Rumi beg bega bek beka cek ceka dek deka etik etika lega liga fizik fizika harmonik harmonica HUKUM 3: RA – MA ) ‫(راما‬ Hukum ini juga digunakan bagi perkataan yang berakhirkan suku kata terbuka ra yang diikuti oleh ma. irama (‫) ايراما‬. panorama ( ‫) ڤانوراما‬. habuan (‫) هبوان‬.(licin berkilat)). rama-rama ( ‫ راما‬۲). Ejaan ini adalah selaras dengan ejaan lazim bagi perkataan peta. masa (‫) ماس‬. gimrama (‫) ڬيمراما‬. • Contoh: Asrama (‫) اسراما‬. kena. HUKUM 6: LAMPAU HUKUM . drama (‫دراما‬ ). •Mengikut hukum ini. HUKUM 4: HUKUM LUAR DARLUNG Hukum luar darlung adalah berdasarkan syarat yang sama seperti hukum darlung. •Contoh: Harimau (‫) هريماو‬. halaman (‫) هالمن‬. diorama (‫) ديوراما‬. jata (‫) جات‬. Cahaya (‫) چهاي‬. haluan (‫ – ) هلوان‬dijelaskan sebagai hukum ha dalam modul. halilintar (‫) هليلينتر‬. HUKUM 5: HUKUM HA – AHA )‫(ه – اها‬ Bunyi vokal [a] di suku kata pertama terbuka pada kata dasar tiga suku kata atau lebih (bagi kata Melayu jati) biasanya tidak ditulis dengan huruf alif. hama (‫) هام‬. paduka ( ‫) ڤدوک‬. ra. haloba (‫) هلوبا‬. Kedua-dua suku kata tersebut menerima huruf alif. kaca (‫) كاچ‬. Dahaga ( ‫ – ) دهاگ‬dijelaskan sebagai hukum aha dalam modul. kecuali suku kata akhirnya dimulai dengan salah satu huruf selain daripada huruf dal. •Contoh hukum luar darlung: daya (‫) داي‬. haruan (‫) هروان‬. kera. Baharu (‫) بهارو‬. Bahasa (‫) بهاس‬. bela dan sebagainya. lam. kana (‫) كان‬. huruf alif tidak diletakkan pada akhir kata kecuali jika berlaku homograf atau untuk mengelakkan berlaku kekeliruan seperti puas ( ‫ ) ڤواس‬puasa ( ‫) ڤواسا‬. Bahaya (‫) بهاي‬. wau.

mama (‫ ) ماما‬yang termasuk dalam lampau hukum luar darlung. maka ejaan ini dianggap sebagai ejaan lampau hukum luar darlung. HUKUM 7: HUKUM EJAAN TRADISI Ejaan yang menggunakan sistem baris sekurang-kurangnya pada satu suku kata yang sepatutnya dilambangkan dengan huruf vokal tetapi tidak termasuk dalam jenis ejaan Lazim atau Mengikut Hukum (sila lihat contoh berikut). Jika sesuatu kata itu memenuhi syarat hukum luar darlung. perkataan yang terkeluar daripada lima hukum di atas dikategorikan sebagai lampau hukum. ada sesetengah perkataan yang dieja terkeluar dari hukum-hukum tersebut.Selain daripada lima hukum di atas. Ejaan seperti ini bertujuan mengelakkan homograf dan kekeliruan daripada berlaku. tetapi tetap menambah alif di akhir kata sebagaimana hukum darlung. maha (‫) مها‬. •Oleh itu. •Lampau hukum ini termasuklah paha (‫) ڤها‬. BIL 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 RUMI Ada Tiada Pada Kepada Dari Daripada Maka Ia Kita Lima Manusia Ini Itu JAWI ‫اد‬ ‫تياد‬ ‫فد‬ ‫كفد‬ ‫دري‬ ‫درفد‬ ‫مك‬ ‫اي‬ ‫كيت‬ ‫ليم‬ ‫ماءنسي‬ ‫اين‬ ‫ايت‬ .

satu ikhtiar telah dilakukan untuk menghindarkan kesalahan membaca itu. Ejaan lazim ialah . dan ya menjadi lambang bunyi vokal. Caranya ialah dengan menetapkan huruf alif. Ejaan mengikut cara ini menjadi ejaan lazim. pada. Menurut sistemnya vokal [a] dilambangkan dengan satu calit yang diletakkan di atas huruf konsonan. dia. Dengan demikian system ejaan pun ditukar daripada mengikut kaedah baris lalu mengikut kaedah huruf saksi. ini. tetapi baris tersebut tidak dizahirkan dalam tulisan Oleh kerana baris yang melambangkan bunyi vokal itu tidak dizahirkan dalam tulisan. Oleh itu. Ini telah ditiru oleh orang Melayu sehingga menjadi ejaan tradisi iaitu ejaan yang menggunakan kaedah baris. kita. –Bunyi a dalam suku kata KVK kecuali apabila berlaku homograf seperti lentik )‫ (لنتيق‬. Terjemahan Melayunya ialah baris. )‫ (بو‬berbunyi [bu]. Dalam makalah ini pengertian ini telah disempitkan kepada sistem ejaan yang selain daripada ejaan lazim dan ejaan mengikut hukum supaya tidak berlaku pertindanan. Kesemua huruf Arab adalah huruf konsonan. lama kelamaan ramailah orang yang tersalah baca. perkataan beta. Misalnya. Untuk vokal [i] lambangnya ialah baris di bawah. lima. Bunyi vokal dalam bahasa Arab dilambangkan dengan diakritik yang dipanggil harakat. wau. Ini dikenali di kalangan orang Melayu sebagai huruf saksi. Jadi huruf )‫ (با‬berbunyi [ba]. Ini ikenali sebagi baris di depan. HUKUM 8: EJAAN LAZIM Ejaan Lazim ialah ejaan yang menggunakan sistem vokal kecuali: –Bunyi e pepet di tengah kata seperti ‘telah’ )‫ (تله‬. dan ia telah disenaraikan oleh Mohd Hussein sebagai ejaan tradisi.lantik (‫) النتيق‬ –Bunyi a dalam kata satu suku kata yang bermula dengan wau seperti ‘wang’ )‫ ( واڠ‬dan kata ‘dan’ )‫) دان‬. )‫ (بي‬berbunyi [bi]. Ini dipanggil baris di atas.14 15 16 Jika Dia Demikian ‫جک‬ ‫دي‬ ‫دمكين‬ Ejaan tradisi ialah ejaan yang menggunakan kaedah baris tetapi baris tersebut telah digugurkan atau tidak ketara lagi (Mohd Hussein 2002). Vokal [u] pula lambangnya menyerupai bentuk huruf wau yang kecil dan diletakkan di atas huruf.

ejaan biasa yang digunakan bagi mengeja perkataan suku kata terbuka atau tertutup. dengan menggunakan huruf vokal atau huruf saksi .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful