Boğaziçi Üniversitesi Yelken Takımı

YARIŞÇILIĞA BAŞLANGIÇ
Yelken yarışçılığının temel prensibi öne startta öne gecmek ve yarış boyunca önde kalmaktır. Yelkenciler hava koşullarını analiz edip, su üzerindeki rüzgarı okuyarak yarış rotasında gidecekleri yolu tayin ederler. Değişik manevralar ve taktiklerle rakiplerini geçmeyi ve avantajlı durumda olmayı düşünürler. Önde olduklarında dahi bir gözleri her zaman rakiplerinin üstündedir ki onların avantaj kazanmasını önleyebilsinler.

1. YARIŞ TİPLERİ
1.1. Teknelere göre: İki temel yarış tipi vardır: tek-dizayn (one-design) ve handikap (handicapped) Tek-dizayn (One Design) yarışçılık olimpik yarışlar için kullanılır ve bitiş hattını geçen ilk tekne yarışı kazanır. Olimpik Sınıflar Europe Finn 470 470 49er Laser Mistral IMCO Mistral IMCO Soling Tornado 2000 Olimpiyatları için sekiz one-design tekne sınıfı seçilmiştir. Women's Singlehanded Dinghy Men's Singlehanded Dinghy Women's Two-Person Dinghy Men's Two-Person Dinghy High-Performance Open Dinghy Open Centerboard Dinghy Women's Windsurfer Men's Windsurfer Open Keelboat/Match Racing Open Two-Person Multihull

Handikap yarışlarında ise, farklı reytinglere sahip tekneler zamana karşı yarışır ve en iyi düzeltilmiş zamanı yapan kazanır. Ayrıca Box-design olarak tabir edilen yarışlarda, Volvo Ocean Race, America’s Cup gibi, aynı tip tekneler kullanılır fakat bunlar aynı üreticiden tekneler değil, limitlerin olduğu teknelerdir. Bu limitler çerçevesinde tekneler yapılır, donatılır . Bir de Serbest Tasarım teknelerin yarıştığı, herşeyin serbest olduğu bir yarış vardır ki pek yapılmaz; The Race. 1.2. Katılıma göre: Fleet race: Aynı veya farklı sınıf teknelerin toplu halde start aldığı yarışlardır. Match race: Aynı anda yalnızca rakip iki teknenin start aldığı, düello usulü yarıştır. Yarış Rotaları: Coğrafi yarışlar: Rotası belirli coğrafik koordinatlar, genellikle uzun mesafeli yarışlardır. Dayanıklılık ve taktik planlama bu yarışlarda öne çıkar.

B.U. Yelken- 1* Kitapcigi

41

Boğaziçi Üniversitesi Yelken Takımı

Şamandra yarışları: Rotası, deniz üzerinde önceden belirlenmiş noktalardaki şamandıraları dönmekten ibaret olan, taktik ve performansın ön plana çıktığı, nispeten daha kısa süreli yarışlardır. Şamandıra yarışlarında 3tip rota kullanılır.

Sosis rota: Start-1-3-1-3-Finish

Trapez Rota: Start-1-2-3-2-3-Finish veya Start-1-4-1-2-3-Finish

Centerboard yarışlarında en çok kullanılan yarış rotası üçgen rotadır. Olimpik yarışlarda da genelde olimpik üçgen rota kullanılır. Coğrafi konum, deniz trafiği ve diğer sebeplerden diğer rotalar da tercih edilir. Match Race’lerde, genellikle seyircinin izlemesini kolaylaştırmak için sosis rota kullanılır. Şamandıralar, yarıştan önce çeşitli numaralarla isimlendirilir, fakat şamandıranın üzerinde bu rakamın yazması beklenmez. Şamandıralar, deniz üzerinde görülebilen bir renkte (turuncu-sarı-kırmızı), büyük şişme veya köpükle dolma, deniz dibine demirlenerek sabitlenen balonlardır. Yarışçılar, şamandıra yarışlarında önceden verilen bu rotayı tamamlamak suretiyle yarışırlar. Üçgen Rota: Start-1-2-3-1-3-Finish Şamandıra dönüşlerinde şamandıraya çarpmak, ceza dönüşü gerektirir. Ceza dönüşü, yarışan teknenin, yarış rotası dışına çıkıp, diğer tekneleri engellemeden kendi etrafında 720 derece dönmesidir.

B.U. Yelken- 1* Kitapcigi

42

Boğaziçi Üniversitesi Yelken Takımı

2. KURALLAR
Tüm dünyada yarışlar Uluslararası Yelken Yarış Kuralları’na göre yapılmaktadır. Kurallar yarış formatını, güvenli ve adil yarışın nasıl olacağını, puanlama sistemini ve iki veya üç tekne karşılaştığında hangisinin yol hakkı olduğunu belirler. Yelken Yarış Kuralları bölümünde, bu kurallardan bir kısmı olan “Çatışmayı Önleme Kuralları”nın üzerinde durulmuştur. Ayrıca kitapçığın sonunda “Yarışlarda uyulması gereken genel kurallar” eklenmiştir. Yelken yarışlarında, kural ihlali durumunda, yarışçıların kendilerini cezalandırması beklenir. İki tekne arasında bir çatışma/ çatışma ihtimali/ yol vermeme gibi bir durum söz konusu olduğunda, teknelerden biri diğerine Protesto çekebilir. Protesto çekmek: Kural ihlali durumunda, söz konusu olaydaki teknelerden biri veya kural ihlalini gören teknelerden biri, kural ihlali yapan tekneye bunu sesle bildirir. Eğer söz konusu tekne kural ihlali yaptığını kabul etmeyip cezasını yapmıyorsa, diğer tekne/ler bu tekneye protesto çeker. Protesto çekerken, görünebilecek büyüklükte kırmızı bir bayrak gösterilir ve protesto çekildiği seslenerek belirtilir. Protesto çeken tekne, yarış sonunda, yarış hakemlerine ‘yazılı deklerasyon’ vererek, hangi tekneye, hangi kural nedeniyle protestosu olduğunu bildirir. Yarışanların kurallara uymaları beklenir, ancak anlaşmazlık durumlarında yarıştan sonra kural ihlali bir jürinin -protesto komitesi- önüne çıkarılır, ve her iki tarafın kendini savunması beklenir. Protesto komitesi, tıpkı mahkeme gibi işler. Teknenin skipper’ının ifadesiyel birlikte varsa, olayın şahitleri de dinlenir. Mahkeme sonucunda ya teknelerden biri diskalifiye olur, ya extra puan verilir, ya da protestonun haksız olduğu anlaşılır. Yarış esnasında hatasını kabul edip cezasını uygulayan tekne yarıştaki yerini korur. Hakem komitesi ayrıca diğer yarışanların fark etmediği kural ihlallerinde de sudayken veya yarış sonrası kurulda ceza verebilir.

3. PUANLAMA
Match Race’ler duello usulü yapılır. Genelde 5 yarışlık bir maçta, 3 yarış kazanan rakibini elemiş olur. Bu şekilde bir sonraki tura çıkar. Yarı final ve final oynanarak dereceler belirlenir. Fleet Race’lerde ise en genel puanlama sistemi Low-Point Scoring System’dir. Birinciye bir, ikinciye iki, üçüncüye üç puan vs. Bir teknenin puanı bitirdiği yarış skorlarının toplamına eşittir ve en düşük puanlı yarışçı kazanır. Disqualification (DSQ), Did Not Finish (DNF), Did Not Start (DNS), Premature Starter (PMS), Did Not Compete (DNC) or Retirement (RET), kayıt listesine göre yarışa katılan teknelerin toplamından bir fazla puan alır. Seri yarışlarda, seri yarışlar içindeki tüm skorlar toplanır. Fakat bazı yarışlarda, yarışan teknelerin en kötü 1 veya 2 derecesi toplamdan silinir. Bu yarışlara Bir Atmalı/İki atmalı yarışlar denir.

B.U. Yelken- 1* Kitapcigi

43

Boğaziçi Üniversitesi Yelken Takımı

Örneğin; 11 yarıştan oluşan ve 40 teknenin katıldığı, ‘2 atmalı’ bir seride aşağıdaki dört teknenin durumunu inceleyelim: Konum Yarışçı Race1 Race2 R3 R4 R5 R6 R7 R8 R9 R10 R11 Toplam 1. AAA 1 1 1 2 3 1 1 1 1 2 1 15 2. BBB 4 3 3 4 1 2 4 4 4 4 3 36 3. CCC 3 24 5 1 2 4 2 2 3 1 5 52 7. DDD 2 2 2 3 35 DNC 3 3 2 3 2 98 Şu anda AAA teknesi 15 puan ile 1. durumda, 7. durumda olan DDD teknesi ise 98 puana sahip. İncelediğimiz bu dört tekne 11 yarış üzerinden 2 atmalı yarış olduğu için, en kötü 2 skorlarını atacaklar. Aşağıdaki tabloda gri ile işaretli skorlar, yarışçıların en kötü skorları. En kötü skorlarını attıktan sonra tablo bir anda değişiyor. Konum 1. 2. 3. 5. Yarışçı AAA DDD CCC BBB Race1 1 2 3 4 Race2 1 2 24 3 R3 1 2 5 3 R4 2 3 1 4 R5 3 35 2 1 R6 1 DNC 4 2 R7 1 3 2 4 R8 1 3 2 4 R9 1 2 3 4 R10 2 3 1 4 R11 1 2 5 3 Toplam 10 22 23 36

Görüldüğü gibi, tüm yarış boyunca istikrarlı giden AAA teknesi, 1. sıradaki yerini korumuş. 5. ve 6. yarışlardaki kötü skorlarını atan DDD teknesi ise, bir anda 7.likten 2. liğe yükselmiş. BBB teknesi ise, en kötü skorlar atıldığı için, bir anda 2. sıradaki yerini kaybedip 5.liğe kadar düşmüş.

B.U. Yelken- 1* Kitapcigi

44

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful