Abonnement , , .... .^« ' ". k3^_.3*T?

''

«*" '«««-^«"en. B-dt-mland d?«t bij on, /1260 *--" "velzende kan men aioh bij ***' teem ce -»*-*-*aben»«e-en daar geldende goedk*^»er« -^«^kabteer *? _mar,att: .W Onlgoriie, Chili, Dine-

*

«*»»>*» be«-lk,lag_

B^»* ♦Men h» ««der» »"«**-»""
Dinsdag 9 November 1929. 77sto JAARGATiQ. - No. 311.
aan dr. 11. B. W. Btróo tman, als schoolopziener in het district Zutphen; " aan' I*. 1 oGr a nd, als schoolopziener In het district Dordrecht, met dMkb^ti«_igihg vdor de belangrijke door hem aau den land© bewezen diensten; aan D. Bosw ij k, als schoolopziener in het diktrict Goud», met danK!**etuiT»ns' voor do belangrijke door hem aan dm lande bewezen diensten; «an J. 11. van *iVe«t«ndo rp F.Dzn^ als schoolopziener in hot district 's-Gravcnliage; aan O. L. Ton du, als séhoolopziener in het district

rotta^ Directenr: H. NIJGH. «N-«ni^ Be-v.B. lari-ne. £««»"«-*", vrngna^. !_w«sen «n 2w!t«erlan6 [*!!!_to|l!*gL^ 3 s»f 20«W. Den «aa, 3377. A'ilan, Sl4.*so,eflra».a*!ro, NUL», «otterdam. Haag of A.'«la».
Oeetenrijk,

"tSTïftJ^xo^*.*?*

Hoofdredacteur: Mr. 6. G. v. d. HOEVEN. po,tel»-<»e en glrorekenlag: Rotterdam No. 40, z»,ter«l«, No. 31862.

men in hot avondblad vermeld. I'ariel bij verbinding voor een bepaald aantal regels «-» aanvrage verkrijgbaar, Vortossonv-oordiggter voor vnileenland: AI»A» LeelK» B.***. 19. llroii-eoatr. 38—39; voor Frankrijk, Italië «n «p«Pai« 3o»i«!t6 Eoroptenne de Pndl'.oite. 10 Rne de la Viotolre, Parij»,

W* T^~e^*-r-ww«a«« é*i « ptC Adw*rfënfi£n nuyoi If-lllien _,».ple*-»unite.toe«lag.vitvo»istarlel'>i-H

Ochtendblad, B.
Dr. A. Kuyper.
Ruyper gestorven! j, Uit het poUiieke leven was hij reeds verscheiden© jaren geleden feitelijk heengegaan. Daardoor zal zijn dood niet meer dien buitengewonen indruk veroorzaken dien hij zou hebben gemaakt, indien dezo gewei» dige persoonlijkheid in de volle kracht van zijne werk» zaamheid uit ons midden ware weggenomen geweest. De snelle wijze.. waarop dez© figuur, die jaren lang onze binnenlandsche politiek heeft beheerschr, in onze herinnering is verbleekt., maakt het moeilijk reeds nu daarover een billijk oordeel te vellen. Men raakt, onder den indruk van dit merkwaardig ver» schijnsel, geneigd Kuypers beteekenis te laag aan te «laan. Daarbij komt dan nog. dat de jaren, die ons «heiden van het tijdperk, waarvan Kuyper de hoofdpersoon is geweest, zoo rijk aan machtige gebeurtenis» sen van wereldbeteekenis zijn geworden, dat .il wat daarvoor ligt thans onder een geheel ander licht wordt bezien, en ons eenigermate kleinzielig gaat toeschijnen. Menigeen vraagt zich thans eenigszins verbaasd af. hoe het toch mogelijk is geweest, dat wij ons hetzij met hél-ij tegen Kuyper zoo warm maaklen. en ons door zHn invloed zoo lieten beroe» ren. Heeft dan de uitkomst niet bewezen, dat het per slot van rekening heel andere dingen zijn. di© over het politieke en sociale leven der volken he. slissen, dan die Kuyper met ijzeren volharding op den voorgrond poogde te dringen** Alleen de geschiedschrijver zal hier eenmaal een juist oordeel kunnen geven. Misschien vergapen wij ons op het oogenblik, te zeer aan den schijn en zal achteraf blijken, dat in de kolossaio tijden, die wij doormaken, en door de werking van de nieuwe he» ginselen. die naar de heerschappij dingen, ten «lotte weinig tot stand komt dat voor het geestelijke, zedcltzke en maatschappelijk leven van blijvende waar» de moet worden geacht, en jn ieder geval minder van waarvoor Kuyper gewérkt heeft. Hoe dit zij. in het kader van zijn tijd is Dr. Kuyper geweest do kraohtfiguur bij uitnemendheid. Len reus in de journalistiek, die door vorm en inhoud zijn lezers te boeien wist, en de pakkende leuzen te voorschijn te tooveren verstond. Redenaar als geen ander, die ;de massa ' bezielde en zich den toegang tot de harten der luisteraars wist te ' oh^uiten. Theoloog, die .zoowél de zwakheden als de harte» loi'iiten der geloovigcn kende, en daarmee zHn voor» deel te doen wist.'Bovenal volksman, dié in het ge» luoe'i' wist "te lezen', dn in den chril-telijken onder» grond s*in de kleino burgerij zich «en standpunt ver» zekerde, waarop bH .den bouw optrekken kon, dien .rroen had ontworpen, «onder ooit in het léven der

ren eu naar de heerschappij streven. Zo© zal. bedriegen de voortoekenen niet. over eenigen tijd. wanneer do nieuwe toestand zich heeft geconsolideerd, en het politieke leven langs nieuwe banen zijn geleidelijken gang herneemt, de figuur van Dr. Kuyper in de herinnering voortleven, ja als van e©„. die in zijn tijd van overwegenden invloed go» weest is. doch dio per slot van rekening toch te buiten de werkelijkheid zijn steunpunt gezocht zeer heeft om van blijvende beteekenis voor ons staatsieven te
zijn.

geli.i:l. en öich nog bij voortduring aan het ontwikke» len zijn, schijnen het proces te hebbeu verhaast. Moch» ten wij eene voorspelling wagen, dan zou het deze moeten zijn. dat in de naaste toekomst voor de vrij. zinnige gedachte, en het rcgecrste.sel dat daarop gebouwd worden kan. eer ©ene roeping is weggelegd, oan voor de theocratie, die ten slotte in de kern der zaak Dr. Kuyperz stelsel boheersclvt. Hot zijn ©lementen uit eeno andere wereld, dan in welk© Dr. Kuypers gedachten verkeerden, die thans den strijd vee»

ve» «*_,« X«. 3753,

April 1918 (Bt.bl. no^ 2SU) en van 27 Januari 1320 (Bt.bl. nog eenige muien is gehoord. De Standaard en de no. 41) ; Heraut bleven nog lang het terrein van zijn voort» B. vaststelling van eon nieuw reglement voor den gezetten arbeid. Van het begin der op*-iohtiniz van diplomatieken dienst. zijn partij was dr. Kuiper voorzitter van haar «oen' traalcomite. Ongeveer een jaar geleden heeft hH .uU deze funotie ontslag genomen. Toen hij ook zijn taak De gewone audiënties van dc ministers van land» aan De Standaard opgaf en ten slotte uit do Eerste bouw, nijverheid en handel eu van financiën zullen Kamer verdween, was het politieke afster-^gsprooea deze week niet plaats hebben. geëindigd, zijn staatkundige loopbaan geheel «fz»

.

sloten.

Officieele Berichten.
Rijksschooltoezicht. bvLluit van 6 dezer zijn bepalingen vasi» „ Mt 75 *r g*< IVM. .betreftendo do verdeeling van do werkzaamhe» 866 do hoofdinspecteurs, do inspecteur,, schoolopzieners, voor zoover daarin niet dóór en do de wet is voorzien; de indeeling van het Rijk inhoofdin» spectien en inspeotiën; do regeling van de wijze van vervanging van hoofdinspecteurs, inspecteurs en schoolopzieners in geval van ziekte, afwezigheid, schorsing of ontstentenis; en de regeling van de tee» voeging aan hoofdinspecteurs en inspecteur» van nu» reau»ambtenaren. Aan deze bepalingen, opgenomen in de yt. Gt. no. 217, is het volgende ontleend: Het Rijk is voor het toe-acht op het gewoon lager het vervolgonderwijs, het uit» gebreid lager onderwijs, het buitengewoon lager onderwijs aan schippers- en kramerslUhd«--ren, het bewaarsHooloiiderwijs, hot onderwijs inrichtingen tot opleiding van «ond****irwijzers, aan on» derwijzeressen en bewaaischoolpersoneel, verdeeld

B&F° ?t*X°}
n'

-X.il -°"

? vd Lager^nd^wijswet

-

k-m>*WF"**M^ik*Mi^ tc*-i-ien ,<i«d--Gro>en
ct^êi^

«Z?? .■üj^l$tlk--'?r. "tf&W&k- «***> dye^ .wat : Groen ssisflHt^ dö _ma-**a, dio ym hem stond wel yoor liijno beginselen* -^^ljaMlNtevée^en tet «eene leven» ile partij, eene^ge^an-iseerde groep, die in onze staat» 1"
v,_V

l^nWo te'h«!^*^n'^g*rópen.

'

naar nieuwe-vormen zoekend. Dr, Kuyper heeft daar zijn voordeel mee weten to doen. Er is meer :ruimtes noodig. dan een dagbladartikei beslaan kan, om de,i strijd te volgen, dien Kuyper niet onweersprekelijk talent heeft gestreden. Aanvankelijk aanvallend, zich richtend zoowel tegen het liberalisme als tégen hetgeen in beginsel de tegenvoeler daarvan mag worden genoemd: het katholicisme, heeft zijn suggestieve wil het verstaan, dank zij ■"ooral ook den schoolstrijd, en de wijze waarop daar» v.-n partij is getrokken, eerst op theocratisch beginsel de auti-rovolution'aire'partij stevig te' vestigen, om ten slotte op deuzelfden grondslag met de Roomsch» Katholieken-te geraken tot de „coalitie*", waarmee in 1091 het i«geerkaatcel werd «betrokken. Heeft de * staatsman Kuyper slechts over den stalman spreken wij hier iets duurzaams tot stand gebracht? ... De vraag, zoo gesteld, is misschien niet geheel billijk. Do oniStan«!i^B>'2deu 'hebben veroorzaakt, dat Dr. Knypcr's bezigheid grootendeels negatief is ge» bleven. Slechts gedurende eene betrekkelijk korte periode heeft hij positief de praotijk van zijne beginselen kunnen vertoonen. Het gevolg is teen niet gróót geweest, en bij al de forsohheid van zijn daden en handelen heeft hij van zijn beginsel toch per slot van rekening in wetgeving en bestuur maar bitter weinig weten over te planten, en het trekt de aandacht,' dat met name op het stuk van het onderwijs 1 later een Cort van der Linden kon slagen, nadat Kuyper ge» faald had. Doch het is mogelijk niet rechtvaardig den .staatsman Kuyper naar het korte tijdperk, dat hij minister was, te oordcelen. Kuypers kracht als staatsman school voornamelijk in zijn critischen geest, die. vriend noch vijand spaarde. Naar «een zetel ach» ter de groene tafel heeft hij nooit gedongen, en dat hij ei toch eenmaal terecht kwam, is waarschijnlijk -neer legen zijn zin, dan uit eigen voorkeur geweest. Hij v.as bovenal man van oppositie, en is dat tot het eind toe gebleven. Hle. dit te constateeren wordt aan zijn beteekenis voor onze staatkundige ontwikkeling niet te kort gedaan. Er zijn in het leven van elk volk tijden, waar» in aan een critischen geest vóór alles behoefte is, tijden, waarin de staatkunde als het ware op een dood punt is gekomen, en met nieuwe elementen en nien» wo gedachten moet worden doortrokken om tot we» deropbloei te kunnen geraken. Heeft Dr. Kuyper in dien zin iets blijvends g«» bracht? Steef hij in ons staatkundig leven elementon wakker geroepen, nieuwe beginselen op den voor» grond gebracht, waarop een regeerstelsel kan opgebouwd worden? De toekomst zal «dit uitwijzen. Op het oogenblik ziet het er niet naar uit» dat Dr. Kuyper nit dit oogpunt beschouwd in do geschiedenis van ons land onder de gr«iote staatslieden zal worden geteld. Het kunstig gebouw, dat hij ineen getimmerd heeft, staat wankel, en het schijnt wel, dat ontbindende factoren reeds werkzaam zijn nog voor het in al zijn pracht werd voltooid. Symptomen van verval waren voor het g«» oefende oog reeds waarneembaar in de periode van ene staatkundige leven, dio den laten Augustus 1914 afgesloten Meid. Do oorlog, en do geweldige maat«eh»i*Voly»-« beroeringen, die d«lr»» nebben plaata

wad mjn of meer een eenling gebleven. Do omstandigheden hem ook minder gunstig geweest. Hij had geterwijl het zijn, «getocht door Europa aan het maken ,w.a«, -de g-eesten bekoorde. Toen Kuyper aan het polMek» leven ging deelnemen had hot oddó Übera^me het* grootste gedeelte van --Hn taak leed» volbracht. De machtig*© strijder I*hor. Ixoke was gestorven, en "de vrijzin-nige gedachte was

eth vaste 'pnafa-r-..' zich tot he* eiisA van zijn, leven

Uliera*i%n© 'en

De inspectie van het buitengewoon «onderwijs, met uitzondering van dat aan schipper*-*- en ii_**ame»kind^> reo, omvat het Mheele Kijk. Het, Kijk is voor het toezicht op het gewoon la******* onderwijs, enz. verdeeld in zeven en twintig in-speo> *; tien. . De eerste hoofdinspectie omvat de *in«pee*!*i*>n Breda, -Eindhoven, 's Ite-i-tegehb-osch; Arnhem» Nijmegen, Zut» phen, Mnas^oht en Ko*e*tMond. " De tweede hoofdinspectie omvat de in<-peetiVn Dor» drecht, Gouda, 's* Gravenhage, Leiden, ' Rotterdam, Schiedam eh Middelburg. De derde hoofdinspectie omvat de -insp-ietisn Alkmaar, Amsterdam, Haarlem, Hilv*>*^**»-im en Dti^oht * Do vierde hoofdinspectie omvat do in-peotiën^eo--renveeh!. Leeu*iL^**!llii. Deve-ite*-, 2wyllH» kroningen, j kinschoten en Assen. : De hoofdiiHPóêteur heelt -lijn vaste w^mzsaatz» binnenlijn -Mbtegeoi-ekt, t^pl*tz*t*-<ck d<^Mu"__M^ te bepalen. '.'."'* De hóofdihsp«ii2teur kan, acht hij «dit noodig, bijeenkomen met do inspecteurs van zijn ambtsgebied, ter bespreking van de aan hen toevertrouwde belangen. Hij roept hen daartoe, behalve -in *-q*»edei«menHa gevallen, ten minste drie dagen te voren bijeen. Hij kan ook de schoolopzieners, bannen zijn. ambtsgebied werkzaam, tot het bijwonen van »i»-lanige bijeenkomsten uiteoodigen. Verder kan h^j, waar hij dit noodig acht, bijeenkomen met directeuren van inrichtingen tot opleiding van onderwijzers en onderwijzer-essen binnen -Hn,

m vier hoofdinspectie. De eersto hoofdinspectie omvat de p-rovincien Nooxd» brabant, Gelderland en Limburg; do tweede hoofdinspectie de provinciën Znidholland en Zeeland; de der^o hoofdinspectie de provinel»-. Noordholland en Utrecht; dé vierde hoofdinspectie de provinciën Fri^a****-****, Overijssel, Groningen en Drenthe.

-

ambtsgebied.

Op do bijeenkomsten kunnen *«feraten worden gohouden, zoowel door hen, die ze behooren bij te wonen of er toe kunnen worden uitgenoodigd, als door an-

— ...

deren. . De hoofdinspecteur geeft aan . Gedeputeerde Staten dor tot zijn ambtsgebied.behoorende provinciën rechtstreeks alle voorlichting, dio zij van hem.verlang*». Bij Kon. besluit wordt jaarlijks* een bepaalde som ter beschikking van de hoofdinspecteurs gesteld, bestemd tot bekostiging van een vakbibliotheek, welko staat onder het beheer van den door den minister van onderwijs aan te wijzen hoofdinspecteur. Deze bibliotheek staat ten dienste van allen, die tot het Rijkssohooltoezicht op het lager- en het bewaarü^hoolonderwijs behooren, en van de leden van den Onderwijsraad. De inspecteur heeft zijn vaste woonplaats in do gemeente,- waarnaar de inspectie genoemd wordt, tenzij hem door voornoemden minister vergund wordt, elders gevestigd te zijn. De inspecteur verleent zijn medewerking aan den inspecteur bij het toezicht op do inrichtingen tot op» leiding van onderwijzers en onderwijzeiéssen en van bewaarschoolpereoneel binnen zijn ambtsgebied, en be» zoekt deze ten minste eenmaal 's jaars. Het schoolbezoek aan de andere *inr!***iht_ngen van onderwijs, waarop ; hij toezicht uitoefent, wordt door den inspecteur, in overleg met do onder hem werkzaam zijnde schoolopzieners, zóó geregeld, dat de daaronder vallende dagsohoolklassen ten minste tweemaal 's jaar» wórden bezocht. Althans bij één van deze bezoeken wordt een onderzoek ingesteld naar do ««uitaten van het in de klas-se gegeven onderwijs. De vervolgklassen worden mede door do genoemden in onderling overleg ten minste eenmaal 's jaars bezocht. Het bezoek van de bewaarschoolklassen heeft door do daarvoor aangewezen sehoolop--ien>er ten minste tweemaal 's jaars plaats in verleg met do inspecteur», tot wier ambtegebied die klassen behooron. Aan eiken hoofdinspecteur wordt een «hoolop*l*i«-i«r in algemeenen dienst toegevoegd. Aan eiken hoofdinspecteur en aam den inspecteur van het buitengewoon onderwijs wordt een bureauambtenaar en zoo noodig een klerk toegevoegd; aan eiken inspecteur pen -bureau-ambtenaar en bovendien een of zoo noodig meer klerken. Aan de inspecteurs, die op 31 Doee-nber 1920 als districtsschoolopziener in functie waren, wordt, indien zij dit verzoeken, door den niin-ister van ««dorwijs vergund, tot 1 Januari 1924 in hun woonplaats ' gevestigd te blijven. . Dit besluit treedt in werking op 1 Januari 1921. Bij Kon. besluit van 6 d*-««r is: 10. met ingang van 1 Januari, aan de volgende por», sonen eervol ontslag verleend: aan mr. P. W. H. Truij en. als insp-zetenr van heb lager onderwijs in de eerste inspectie; aan J. C. Fabius, als insx-eeteur van het lager onderwijl in de tweede inspectie^ met dankbetuiging voor de belangrijke door hem aan den lande bewezen

....

diensten;

aan A. 'Si en ka, als inspecteur van het laM» on» derwijs in de derde inspectie; aan J. J. Verboeten, ais schoolopziener in het
aan J. F. C 1 er-c, als sohoolop-aenor in het district Eindhoven; aan dr. A. H. J. V. M. Desertine, als schoolopziener in het district 's-Hertogenbosoh; aan W. J. Ph. V.a.n Oppenraay, als «sohoolop» «lener in het district T!ilbu->g, met dankbetuiging voor de belan^grijko door hem aan den lande bewezen dien-

district Breda:

sten; aan.O. A. Zolvolder, als schoolopziener in hot district Arnhem, mot dankbetuiging -«o-* de belang» rijke door hom aan den land* bewezen diensten: aan W. F. Smit e, als «-H^lo-^ene-r in het diMelech .

*««lz

-

-*■"'■■

'-....

het district Amsterdam; _ aan dr. J. F. M. Lterk^ als schoolopziener in het Uit Den Haag meldt men ons: district Haarlem; Vanavond halfzeven is dr. A. Kuyper zacht en kalm aan K. Brants, als sohoolopziener in het district overleden. De begrafenis zal Vrijdagmiddag op Oud-Eik-en» Goe-z; aan F. Briuga, als schoolopziener in het -district Duinen plaats hebben. Do bografcnisstoet verlaat om 1 uur het sterfhuis aan de Kanaalstraat. Milldclbur-»; *" aan W. dansen, als schoolopziener in het district Utrecht, mei dankbetuiging vóor de belangrijke door Abraham Kuyper is den 29*-tcn October 183? te hem aan den lando belezen diensten; geboren als zoon van een predikant, wiens Maassluis aan F. de Vr i e s> als s«*hooló'pziener in het district loopbaan ook hij zon kiezen. In ISG2 promoveerde hij Heerenveen; te Leiden tot doctor in de godgeleerdheid op het proef» aan A. buig, als schoolopziener in het schrift «Johanu'cs Oalvini et Joannis de Ecclesia district Leeuwarden ; " Sentontiarulli inter so eoin-positio". Ofschoon hij zich aan D. H. Meijer jr., als .schoolopziener in het weinig waardeerend uit heeft gelaten over den geest district Deventer; der toenmalige theologische faculteit, van zijn acaaan G. A. Bosch, ate '-Schoolopziener in het diatriet demiestad, erkende hij later veel te danken gehad te Zwolle, met dankbetuiging' voor do belangrijke door hebben aan Zcholten's colleges over de leer der Herhem aan den lande bewezen diensten; vormde Kerk. aan dr. A. R. van Hattum. ah; !-*choolopzien«*r Het volgende jaar werd hij, na inmiddels zijn proin het district Groningen; te hebben afgelegd, te Beesd beroepen. nan «1. G. *»Virtz Gzn^ als schoolopziener in het ponentsexamen In die dagen moest het Calvinisme nog in den jongen district kinschoten; herboren worden. Daarvan was zijn beantaam P. **Violinga> als schoolopziener in het predikant woording van een Groninger prijsvraag zelfs een district Assen ; . . . aan P. F. R. Mes ken, als schoolopziener in het dcwrgaando bestrijding geweest- Na teleurgesteld te zijn of. althans niet alles gevonden te hebben bij «sistiiet Maastricht; aan A. M. van den v'ohk, als soh-oolopzien«lr in schrijvers als Ohantepie de la Saussayo en Gunning, na hét ook gezocht te hebbeu bij buitenlandsche theolo,: liet district Roermond; gen als Hlartensen, Nitsch. Lange en Vinet, kwam hij zijn», ingang 20. met van Januari, benoemd: : a. tot hoofdinspecteur va» heit lager onderwijs in de eindelijk tot het Latijn van Oalvijn zelf. Alleen deze ee«<l*e hoofd3ns*-^tie *li_r. P.i W- H. I'ruüen. te had een kerk gesticht en de herstelling van een vasten KoeMiond; kerkvorm werd voortaan voor Kuyper het doel van ' tot hoofOn«i*i*ecteu->- va*i!f hét lager, onderwijs in de zijn loven. Tegelijk begon zijn staatkundige overtuiging zich naar Groen van Prinsteoer te richten. tweede hooWn-zpectlie A. Bii^nks. te Zwolle; .tot h<-*ói*d*!ns,peeteur van -hi* .lager, <**<nd!e*!-w*üs in de Na vier jaren te Beesd gestaan to hebben, werd Kuyper (1867) Daar Utrecht boioopen! en deed «daar zijn* inderde hoo-fdin-speetie P. Mijelinga, te AiZen: tot hoofdlinsp«-«t*eur v**_nch>«'lager ond-erwüs in de trede met een rede over de menschwording Gods, het vierde hox»Mi-»p-«*!*i« «Hr.; W _« ij-hof f, te Groningen; levensbeginsel der Kerk. Spoedig ving hij er zijn b. tot inspecteur van h^^buitengewoon lager onder» actie tegen de bestaande organisatie dor Ned. HerWijs dr. A. van Vooi-chnuy-zen, te Groningen; vormde Kerk aan; zoo propageerde hij er ook het e. tot inspecteur van hét lasser onderwijs: beheer van do kerkelijke goederen door do kerkelijke in de inspeeiae B»ed>a F. J. Verboeten*, te Breda; gemeente zelf, vrij van het college van toezicht. Mede in de inspectie Bin*N*ov«n 3. F; Gler-_, te Bind» door toedoen van Boete naar Utreoht gehaald, geraakte hoven; Kuyper over den schoolstrijd van Groen van I'rinste» . ' in «de ins-ieetie ***>He--ti^nhO««h E. *_-. A. baron rer met hem tot een verkoeling. Twee jaren heeft hij van Voorst tot V o oirat*, te G-i-onilagen,; in de, bisschopstad doorgebracht, waar do groote inin inspectie A*l»**z**-o*<n A. H. I. V. U. De»oi_ vloed van Beets de uitwerking van zijn eigen optreden -time, te *s^He*i-k**genlx***s«hj. .'.-;., bleef overschaduwen. In Augustus 1869 deed Kuyper in «do inspectie Nijmegen W. F. Smit». Nij-né- zijn intrede te Amsterdam, waar hij dadelijk in den strijd viel, die ontbrandde over het zich in moderne ' «e?:, in«a_««*Uo in «He Zu4*Ke» >*». K. E. W. St-rootmaiü. handen bevindende Weeshuis. _ te Arnhem; . . . .^... , Al» kanselredenaar wist hij, die zioh in do hoofd» in do inspectie Maastricht P. J. *3. Meskor, te stad bij do Gereformeerden had aangesloten, zijn " . . Uaas-trioht; buitengewoon gehoóis te boeien. De positie van den in de i-ii^peMe Noon**-^^ A. 11. van don» Donk*, kerkeraad werd ook hier door zijn toedoen ten aante O>*idendoseh; van do kerkelijke goederen, waarover de botsing zien in de i^peMo Do-droeh,» J. 3. tHart^ ie tz^-**»». éérst vijftien jaar later zou uitbreken, versterkt venD*ago; . * «i . . '.*''■ tegenover kerkelijk© besturen. Tevens ging hij do. meer i__*-peotlo de Gouda G.V. v«n Aa, te *>^*-»^*n> zich in op politiek gebied bewegen. Den meer en ha«e; " -"■■'', lsten aanvaardde April 1872 dr. Kuyper do hoofdin do inspeette ?**i-'*'*l*a'^-^^ J. H. v»n. Wesvan De Standaard, in welk dagblad het week» redactie «ondorp J.Dzn."te «-»rave-»haKc»; blad De Heraut toen was omgezet. En het woord van in --te i-i-speiMo LeadM K» Brante^ te Goe»; dr, Kuyper waa brandend; hot «sloOg meer in H. do No» ».M>*^, te dan dat van daarin .■" m «do wtwe-cüte B6***terdla>n , '-'._.'.., Groen. * ..^T*"** '<*t. '»»*Nr-i-«n'-'t>»e-' de ve-MeNii^.M lid, der * .i^H>DVaW<r^74^oi>*-5ê -ia da i*-l«**p*«««ü«« g»-iUed-«<b 5.^ PM,*, te Vê»»iH»; in de.iih«p-sot_o.M*-d^tu:g 3. N.*.8-.«ti6*fc, te Aa»*» Tweede.Kamer te Wuda en .verkreeg; Kuyper» na «een verblijf van drie en een half jaar te Amsterdam, zijn denburg; als predikant. Hij was toen 37 jaar. Nog in de in-Veolie A*^m»«^G. van B«>y»on, te Alk- emeritaat steeds meende hij, dat het zijn plicht was in de volks» * maar; in de inarpeelao AmstéKbun P, J/ van »avo- kerk te blijven en daar voor haar herstel te werken: gereformeerd, vrij en democratisch moest zij naar zijn «toy»*. te Hilv*«*i-*»n»; Meening zijn, mét oen georganiseerden leer-, «eer- en in d» jnap^cke Haarlem dr. 5. F. H. l54«««,»». te liefdedienst. Heemstede; In do Kamer had hij met. het bepleiten van een . w do *h***sp*te«ao l*U*i-*«!i*sWn F.vE r me», te Mildet» wetboek voor den arbeid weinig succes. Aan verschildl-r<g; ia «de in*-»i*.eotte Ut*-»*-**^ v. N. *Pónd»n te l-te-ltet-d****»; lende debatten nam hij deel. Zooveel -schijnt hij teen van zijn fa-achten gevergd te hebben, dat «en inzin-*n de *m*--_*oe**io Heerenveen F. do Vries, te Hoé» king volgde en «eu verblijf van ruim tweo jaren in -ren-iieen; in «do iiVpectio Leeuwarden A. l.imbnr». te het hnitenlahd (1875— voor herstel van gezondheid noodig was. Leeuwarden*; Na zijn terugkeer bleef hij buiten do Kamer en in do -inspootlio Deventer D. H. Mo gor dr, te Zul» pnen; . heeft hij verder gewerkt aan do organisatie van de in de i^ii**-pe<**tio Zwolle D. W. Hoindor**-, te Gro- Anti-Rev. Partij. Het in 1878 opgezette volkopetitionnement tegen de schoolwet»Kappeyne ia van hem ningen; ' ïndminmpettim Groningen dr. A. E. van Hattum*. uitgegaan. Ons Program kwam tot stand. In 1880 te Alkmaar; werd de Vrije Universiteit geopend, waar ook dr. in do in*sp-2Mo Winschoten 5. O. Wir**i« 0«n, te Kuyper een «leerstoel werd ingeruimd. 1886 bracht het Groninger^ en hoogtepunt van den strijd tegen do synodale organi' in «de inspectie Assen J. M. Valoton. te Eibei*. satie. Hot was. in het begin van hetzelfde jaar, gen. dat de zgn. paneelzagerij plaats vond, toen dr. F. L. Rutgers met zijn medekorlüneester, dr. A. Kuyper, in Militiecommissaris. gezelschap van mr. de Savornin Lohman in doNieuwe Bij Kon. besluit van 13 Augustus is. met ingang Kerk Amsterdam kwam en het slot en de bepantvan 1 dezer, aan luitenant-kolonel D. J. van Bos» seringte van do deur van het vergaderlokaal liet veld-Heinsius. op zijn verzoek, eervol ontslag wegnemen. Ih December trad men in Amsterdam als, verleend als miUtie-i**ommi6*zari-j in het tweede miliop en de doloantiebeweging breidde doleerendo kerk tiedistrict van Gelderland. zioh uit. Eindelijk vereenigden de daaruit voortgekomen Ned. Geref. Kerken zioh met do Chr. Geref ->ien«t der .werkloosheidsverzekering. _.. Kerk in Bij Kon. besluit van 1 dezer is, met ingang van 1 Nederland". 1891 tot «de Gereformeerde Kerken in "«20**. bij den dienst der werkloosheidsverzekering en Inmiddels was in 1883 het eerste korkolijlM .arbeidsbemiddeling benoemd tot adviseur voor ar- ministerie.Hlaokay na een rusteloozen strijd van beidsbemiddelingszaken met den rang van referen-' Kuyper iv De Standaard tegen het hoogo censusdans Th. van Lier, secretaris van den Armenraad opgetreden. kiesrecht De waren roomseh-kathoüekeu «e Heerlen. reeds lang in do beweging voor het bijzonder onderwijs meegegaan. Onderscheiding. Het kabwot-zlackay heeft er een «übtudiewetl voor Bij Ken. besluit van 28 October is toegekend de de chiistelijke scholen doorgehaald, maar overigens aan de orde van Oranje-Nassatt verbonden eêremedaille in brons aan C. Bout, diamantmonteur bij de met veel moeilijkheden te kampen gehad. Na mim firma Van den Eersten en Hofmeijer. fabrikanten «trio jaren viel hou. na mede door Knypei» kritiek in de Ktandaard op den ministor van koloniën reeds van gouden en diamanten werken te Amsterdam. te zun verzwakt, ineen. Een herziening van do kies» wet had het niet gebracht (1891). v Rljkspostspaarbank. Wij krijgen nu de geschiedenis van het kieswet» Bij Kon. besluit van 2 dezer is, met ingang van 16 ontwerp van Tak, die van zijn jeugd af bevriend dezer, aan de klerk ter directie van de Rijkspost» was geweest met Kuyper en die dan ook door hem spaarbank mej. J. L. Airani, op haar verzoek, gesteund werd. al zou het hnisnmnskiesreeht een eervol ontslag verleend. vrome wensch blijven. Dezelfde steun heeft echter 1 dezer, benoemd tot adspirant-klerk ter directie van geleid tot de breuk met mr. de Savornin I^ohman, die de Rijkspostspaarbank mej. 5. A. Broeksz. zich met negen anti-revolutionaire Kamerleden tegen» over het ontwerp stelde. Zij noemden zich voortaan Landarheiderswet. -mj-aiitirevolntionairen, om zich daarna met de Bij Kon. besluit van 28 October zijn toegelaten als Chi-lst.»Historisoho Partij to vereenigen. Wij komen langzamerhand in een meer bekend -uitsluitend ter bevordering van de verkrijging Van onroerend goed door landarbeiders werkzaam: de politiek vaarwater, dat nog niet zoo lang achter ons Vereeniging ter bevordering van de verkrijging van ligt. In 1894 was Kuyper voor Sliedreeht in de Tweede onroerend goed door landarbeiders, gevestigd te Mid- Kamer teruggekeerd; 1901 ziet hem als -minsterwolda, kring de gemeente Klidwoldapresident*. de Vereeniging ter bevordering van de verkrijging De subsidie voor het bijzonder onderwijs ging van onroerend goed door landarbeiders Nutsgrond, naar boven. Ook van do wet op het middelbaar gevestigd te Oudega, kring de gemeente Wijmbrit» onderwijs kwam een horzloning^ tot stand. Verder een seradeel; de Vereeniging ter bevordering van de ver- herziening van do wet op het hooger onderwijs, waar» krijging van onroerend goed door landarbeiders, ge- door aan do Vrije Universiteit do effecins civilis vestigd te Beerta, kring do gemeente Beerta; de Verwerd verleend. De draukwet werd herzien. Een her» seniging ter bevordering van de verkrijging van onziening van de Tariefwet in protectionistlschen roerend goed door landarbeiders, gevestigd te lueersgeest word voorgenomen. Do verkiezing van 1905 sen, kring do gemeenten Amby, Bunde, Houthem, lt» word door het zittende kabinet verloren en dr. Kuyper teren; Ueerssen en Ulestraten; de Vereeniging ter beging zijn reis maken „om de oude wereldzee." voldering van de verkrijging van ontroerend goed Na die reis nam hij zijn arbeid aan Standaard cd door landarbeiders in de gemeente de Wijk, geves- Heraut weer op. In October 1908 koos Ommen hem tigd in de Wijk, kring de gemeente de Wijk; do Verweer in de Tweede Kamer. En na het kabinet-do eenigiug ter bevordering van de verkrijging van Meester kwam, tegen het advies van dr. Kuyper in, Onroerend goed door landarbeiders te Rilland-Bath, het kerkelijke miiiistei-ie-Heemskerk aan het bewind. gevestigd te RUland-Bath, kring de gemeente RilHet was ook als afgevaardigde voor Ommen, dat Jand-Bath, en de stichting De Toekomst, gevestigd te hij zich in do lintjeszaak te verdedigen hoeft gehad. Kloosterburen, kring de gemeente Kloosterburen. De verkiezing van 1913 viel weor ton nadeele van de kerkelijken uit, zoodat dr. Kuyper meende, dat de verhooging van de invoerrechten nu voortaan maar van By Kom besluit van 9 September is aan kapitein het stembusprogram geschrapt moest worden. (Eenige ter zee C. V. d e Haes vergunning verleend tot het jaren later zou men nog een tweede overstag gaan aannemen van de benoeming tot officier in de Orde beleven.) Er ontstond verzet op «ditzelfde en op van de Kroon van Italië en tot het dragen van het andere punten in de partij zelve tegen de leiding van versiersel dier orde. den eigenmachtige, Ih 1912 meende hij -eindelijk van zijn lidmaatschap in de Tweede Kamer wegens toenemends doofheid afstand te mooten doen. Het Gisteren ia verschenen het St.bld. no. 796, besluit van volgende jaar werd hij door de pro-^noialo staten «den 2**»ten Oetobor, houdende: van Zuid-Holland, in de Eerste Kamer gekozen, waar A. K-K^-kwg van hot diplomatiek reglement 1012 hij tot September j_t -Zitting heeft gehad sn waar zijn llltbld, «o. 289). alsmede der Kon. doélniten van 26 -voord, al behoorde hij niet tot do trouwe «»zü.om*_r«^
.^

Botterdam; aan G. van Buyseu, als schoolopziener in het di^^ric, Alkmaar; aan P. F. van Kavestsyn, als schoolopziener in

Nederland.
Dr. A Kuyper.

Georganiseerd overleg rechtstoestand van het Rijks-Tuchtambtenaren Opvoedings-, Gevangenis- en Reclaa-

van

sccringswezen.

De minister van justitie, overwegende, dat het schelijk is iv afwachting van de totstandkoming -»«»van oen wet regelende den rechtstoestand van ambtenaren^ voorloopige voorzieningen te trollen omtrent het geer» ganiseerd overleg in aangelegenheden in het bijzondet van belang voor den rechtstoestand van de» ambtenare» van het Rijks-Tucht-, Opvoedings-, Gevangenis» en" R*> ola2seeringswe*-en. heelt ingesteld een bijzondere «om» missie voor georganiseerd overleg in zaken, rellende de ambtenaren van het liijks Tucht-, Opvoeding»», <3evan*> gems- en lt<«lasseeringswezen. De commissie bestaat uit: a. Een voorzitter en een plaatsvervangend voorzitter, door den minister van justitie tot wederopzegging aa» gewezen. b. 4 leden en 4 plaatsvervangers door den -minister van justitie tot wederopzegging aangewezen. c. 8 leden en S plaatsvervangers aangewezen door: a. het mormanen, comité uit dc bij het Christelijk Nationaal Vakverbond aangesloten organisaties van per» sonecl in publiekcn dienst, een lid en een plaatsvervanger.
on een plaatsvervanger. e- het comité ter behartiging van de algemeene be» langen van Overheidspersoneel: twee leden en twee plaatsvervangers. d. dc Roomscb-Katholieko Centrale van Overhelde» personeel : een lid ca een plaatsvervanger. e. de Centrale van Vereenigingen van Personeel in 's Rijks dienst.: twee leden eu twee plaatsvervangers., f. dc Vereeniging van Onderwijzers bij het Gevango» nis-i-ezen on de Vereeniging van Ambtenaren voor de liliclasseorlng te zamen: één lid en één plaatevervanger. Deze leden en plaatsvervangers moeten zijn amhtena. ren of oud-ambtenaren van het Rijks- Tucht-, Opvo»**» dings» Gevangenis- of Reclasseeringswezen. Do commissie dient van advies over de onderwerpen haar door den minister van justitie voorgelegd. Zij is bovendien bevoegd aan hem ambtshalve advies uit te brengen. Dc minieter van justitie heeft benoemd» met ingang van 8 dezer, bij de bijzondere commissie voor georganiseerd overleg in zaken rakende de ambtenaren va» het Buks- tucht-, opvoedings-, gevangenis- en reclassee» ringswezen : a. tot voorzitter: mr. J. P. de Ueijere, a*h*ninlstrateu» met den persoonlijkon titel van directeur generaal van hot gevangenis-. Rijkstucht- en opvoedingswezen bij hei, departement van justitie, te 's-Gravenhage; b. tot plaatsvervangend voorzitter: B. L. Veenatra, Inspecteur der reclasseerin**-* bij het departement vul justitie, te 's-Gravenhage; c. tot lid: 1. mr. ss. D. Caudri, administrateur bij het depalte, ment van justitie, te 's-Gravenhage ; 2. J. Gerth van Wijk, hoofddirecteur der Rijkswet» inrichtingen te Veenhuizen; 3. mr. C. Scheltus, referendaris bij het departe»«»»_l vau justitie, te 's-Gravenhage; 4. »*. Visser, diretenr van het Rijk»opvoedingsg-»ttelK veer jongens, te Amersfoort; ;."..."'.-_ , , ■..;."». d. tot Ud-plaatsvervanger : 1. A. van Zanten, hoofdcommies bij het departowoch van justitie, te 's-Gravenbage; 2. J. J. de Rooy, directeur van de strafgevangenis, té

b. de Centrale van Hoogde Rijksambtenaren: een Ns

«>r.

.

...

.

**

-

.

.

-

renzaken, te Rijswijk f. tot adjunct-secretaris : 1. J. H. Swenne, commies bij het dep»_*te»-«»t --M justitie, te 's-Gravenhage; 2. mr. J. S. Korteweg, tijdelijk buitengewoon g«tn»^ ployeer«_le aan het departement van jusüLe,te'«-G*r»v*«l»hage; 3. J. C. Faber, commies bij het departement »-_*_*. v justitie, te 's-Gravenhage. (St.ct)

'«-Gravenhage; 4. G. H. Honing, directeur van het tijdelijk Rij*-»»-**» voedingsgesticht voor jongens, te Leeuwarden ; e. tot secr>-*taris: mr. P. R. Blok, commies bij hH departement van justitie, adjunct secretaris van de<i3«n-> trale commissie voor georganiseerd overleg in ambten»*-

Amsterdam; 3. mr. Th. M. G. Treussart ridder van Kappa-d* I-w epecteu» van het Rijkstucht» en opvoedingswezen, tt

Goorganlseerd overig- rechtstoestand van klerken, concierges en do denrwaarders, andere bedienden de
bij

gerechten.

_

Do minister van justitie, overwegende dat hol* Men*» schelijk ia in afwachting van do tetsta-nilkoniing van
een wet regelende den rechtstoestand van ambtenaren*, voorloopige voorzieningen te troffen omtrent georganiseerd overleg in aangelegenheden in het bijzondei* van belang voor den rechtetoostand van de .deurwaarders, klerken, conciërges en andero bedienden bij de gerechten, heeft ingesteld een bijzondere eomniiasio

«georganiseerd overleg in zaken -rakende de d«e*u*rw»a*-> ders, klerken, conciërges en andore bedienden bij do gewone gerechten, den Centralen Raad van Boi«l«<p en het Hoog Militair Gerechtehof (do daaronder «««or» toerende gerechten inbegrepen). Do comrnissio dient van advies over aangelegenheden in het bijzonder van belang voor den reénte, toestand van de deurwaarders, klerken <iii»^_*>-o*l»*ij< vers inbegrepen) als zoodanig.

Do commissie bestaat uit: a. Een voorzitter en een plaatevo*»**v*an»_**«llld v**»****.-»» zatter, door den mmisteer van justitie tot »*-«dé»o->» zegging aangewezen; b. 3 leden en 3 plaatsvervangers, «soor den mSiaaker van justitie tot v^eropzegging «angewo-Leng e. 3 leden en 3 piateve-rvangors, aangewezen d««? a. den Bond van klerken bij de Rechterlijke Macht in Nederland: een lid en oen plaatsvervanger; b. de Vereeniging van Dourwaa*rde» bij do -ts-il»» terlijko Macht in Nederland: oen Hd en «esp _-)«<».
bij do Rechterlijke Macht in
v-ervangor; o. do Vereeniging van Congiorges. Boden

ganiseerd overleg in zaken, rakende do don**-v-aa-d«-»-, klerken, oon-oierges en andere bedienden bij do go» wono gerechten, den Centralen Raad van 80-oe»» «e» het Hoog Militair .^oreehtehof (do daaronder «sx»-

«een plaatevervanger. Do minister van justitie hoeft b«-«**e*-nd. mei ingang van 8 dezor, bij de bijzondere -ommissio voos geor»

Neetland:

on li^noHta oen lld «n*

toerende gerechten inbegrepen): a. tot voorzitter: mr. O. I»-*o**-j*_**», adn**i-***Z»tr»te--e bij hot departement van justitie te *s Gravonhagol b. tot p!aatev«-o*vangend voOi-ztttor- J. F. 11-«M-_**. «ferendar» bij hot dopartewent van zu-HMe*. te Voorburg; 0. tot lid: 1. mr. W. P. R, Bonman, o-ftieö-sr van zmMlo bij d» a-Tondiss«Enienterechtbank te Rotte-rds-nz 2. mr. G. Kirborger, raadsheer in hot zM«e_i»»l»cF to Amsterdam; 3. mr. J. W. K. van Hoyst, g-rickle-- vut do *_*_-i****nH<»» sementsrechtbank te Maaei-t^iot**!!; d. tot lid-plaatsvorvanger: 1. mr. W. Boot, raadsheer in hot __M««!lM*hol te

te Tilburg; o. te* «ecroteris: mr. P. R. Blok, oon!«__>«» dn b«h departement van jn-MÜ-s, adj-»not*»«eo«it»H »,^» dó Centraio oommissio voor ss*»r-_a*i_i«>-«*ld ovo-H»? in ambtenaarszaken, te Rijswijk; f. tot ad*^o<oonetari«: J. C. F»b«*r, oi*«»*li«» hol ***« «VM**te-nel!ck vaa j*_Mti«. te 's ***^*^*»b«*«*«*. (Sboklj

Amsterdam; 2. mr. W. L. Luyken Glasborg*, offieieir van ipkÜam bij de arron-dissementsreoh-lbank te Almelo; 3. mr. A. P. Lonwers, griffier bij het lla***»»-»»**»»!.»