Hulpmiddelen Overgang Trauma-unit

Zonder hulpmiddelen is goede zorg vrijwel
onmogelijk. In deze bijlage worden er
enkele uitgelicht.
Zorgprofessionals zouden meer kennis
moeten hebben over zoiets ingrijpends als
de overgang.
De geriatrische trauma-unit helpt ouderen
sneller op de been. Een uitleg.
» 09 » 17 » 19
Jaargang 7 • nummer 17 • 11 september 2013
www.tmi-interim.nl
Werken in Zwitserland?
ki j k op: scoremedi . nl
Pr i kst oel Var i o
Vraag gratis
catalogus aan via
info@scoremedi.nl
zitten met zorg
Afasie?
www.stichtingmarlinefritzius.nl
Tel. 06 - 167 723 96
In ons mooie atelier aan de Brouwersgracht
komen mensen met afasie uit Amsterdam
en omgeving (leren) schilderen en boetseren.
Een prettige manier van uiten als praten niet
of moeilijk meer gaat. De lessen zijn kosteloos.
De Europese Dag van de Prostaat (donder-
dag 19 september) is voor diverse zieken-
huizen aanleiding om aandacht te geven
aan dit deel van het lichaam. Het Prostaat-
centrum zuidwest Nederland, bijvoorbeeld,
organiseert op donderdag 19 september
een informatiemarkt over de prostaat en
prostaatkanker.
Bezoekers doorlopen  de stappen van het be-
handelprogramma prostaatkanker, zoals dat
in het Prostaatcentrum wordt gegeven. Ze
doen dat via  verschillende stands in de Cen-
trale Hal. Bij elke stand staat een deskundige
om uitleg te geven over een deel van het tra-
ject. Bezoekers krijgen uitleg over de prostaat,
over de klachten die voorkomen bij prostaat-
kanker, de PSA-waarde en het verloop van de
behandeling van prostaatkanker.
Daarnaast wordt een film getoond van een
operatie met de Da Vinci Robot, een operatie-
robot waarmee de uroloog nog preciezer kan
opereren. Ook zijn verschillende patiënten-
organisaties en een seksuoloog aanwezig om
vragen te beantwoorden en is in de Centrale
Hal een grote opblaasbare prostaat te bezichti-
gen. Het Prostaatcentrum zuidwest Nederland
is een samenwerking tussen het Sint Francis-
cus Gasthuis en het universitair medisch cen-
trum Erasmus MC (Rotterdam). In het Pros-
taatcentrum werkt een multidisciplinair team.
Urologen, radiotherapeuten en oncologen
van het Sint Franciscus Gasthuis en Erasmus
MC zijn op dezelfde dag aanwezig en bespre-
ken gezamenlijk elke patiënt.
De Da Vinci Robot in de operatiekamer van het Sint Franciscus Gasthuis.
Er wordt een film
getoond van een
operatie met de Da Vinci
Robot, een operatie-
robot waarmee de
uroloog nog preciezer
kan opereren
Europese Dag van de Prostaat
Een delegatie van de NVZ vergezelt minis-
ter Schippers van Volksgezondheid deze
week op haar reis door China. Namens de
NVZ verzorgen Wim van Harten (Neder-
lands Kanker Instituut) en Paul Rademacher
(ZorgSaam Zeeuws-Vlaanderen) seminars
in Beijing, Shanghai en Chengdu over de
Nederlandse ziekenhuiszorg.
De deelname van de NVZ aan deze reis vloeit
voort uit interesse van de Chinese overheid
in de organisatie van de Nederlandse zieken-
huiszorg. De toppositie van de Nederlandse
ziekenhuiszorg in de Euro Health Consumer
Index heeft de Chinese overheid nieuws gierig
gemaakt naar de Nederlandse combinatie van
hoge kwaliteit en lage kosten. Steeds meer
individuele ziekenhuizen hebben relaties met
Chinese instellingen. De Nederlandse zorg
lijkt een succesvol exportproduct. Onlangs
besloot Shanghai om het zorgstelsel dat zij
samen met ZorgSaam Zeeuws-Vlaanderen
ontwikkelde voor alle 22 miljoen inwoners
uit te rollen. Het Oogziekenhuis in Rotterdam
verkent de mogelijkheid om zijn oogbussen
ook op het platteland van China in te zetten
Recent bezocht een Chinese delegatie de Isala
Klinieken in Zwolle om daar te zien hoe het
ziekenhuis in samenwerking met de eerste
lijn de zorg voor diabetespatiënten succesvol
organiseert.
China leert van
Nederlandse zorg
De facilitaire
zorgondersteuner
www.isscureandcare.com
Tel: 030 - 24 24 800
www.medifix.nl t. 013-5111111
Onderzoek- en
behandelbanken
Het TweeSteden ziekenhuis roept alle
rokende patiënten voor hun operatie op
te stoppen met roken. Uit onderzoek blijkt
dat de kans op complicaties aanzienlijk
vermindert bij patiënten die stoppen met
roken voor hun operatie. Het ziekenhuis
wil hiermee de patiënt een eigen bijdrage
laten leveren in hun herstel.
 
De campagne met de naam ‘Gezond weer
beter’ richt zich in eerste instantie op rokers
die een heup- of knieoperatie moeten onder-
gaan. Rokers hebben een verhoogde kans
op complicaties. Dit grotere risico wordt
ver oorzaakt doordat nicotine en koolstof-
monoxide (waar de  tabaksrook uit bestaat)
de afweer, stolling, doorbloeding- en het
zuurstof aanbod verminderen. Daardoor wor-
den de wond genezing en botheling belem-
merd. Onderzoek toont aan dat roken het
risico op complicaties na een orthopedische
operatie zelfs verdubbelt, beschrijft een artikel
dat verscheen in het vakblad Medisch Contact.
“Het TweeSteden ziekenhuis speelt hier op in
en levert een bijdrage aan een gezonde maat-
schappij.  De gezondheid van onze patiënten
staat voorop. Met het project ‘Gezond weer
beter’ streven we naar een effectieve bijdrage
hieraan. We vertellen onze patiënten hoe
belangrijk het is om te stoppen met roken.
Hoe eerder ze stoppen hoe kleiner de kans op
complicaties. Ook de kosten voor de gezond-
heidszorg dalen hierdoor”, zegt Hans Harbers,
anesthesioloog van het TweeSteden zieken-
huis en projectleider Gezond weer beter.
Er bestaan verschillende mogelijkheden om
te stoppen met roken. In dit project werkt
het ziekenhuis samen met de huisartsen, zij
kennen de patiënt en kunnen samen met de
patiënt onderzoeken welke stopmethode het
beste aansluit bij de patiënt. Het ziekenhuis
verwijst daarom de patiënt naar hun huis-
arts voor een passend advies en eventueel een
begeleidend programma.
Onderzoek toont aan
dat roken het risico op
complicaties na een
orthopedische operatie
zelfs verdubbelt
‘Op de Pedalen’
Gastenverblijf
Meer dan één op de vier patiënten in een
brandwondencentrum is een kind onder
de vier jaar. Zo’n brandwondenongeval is
voor het kind een zeer traumatische ge-
beurtenis met levenslange gevolgen. Ook
voor de ouders is dit zeer ingrijpend.
Dit concludeert pedagoge Anne Bakker, die
dinsdag 3 september promoveerde op onder-
zoek naar de impact van een brandwonden-
ongeval bij kleine kinderen. “Anderhalf jaar
na het ongeval, blijkt in één op de vijf gezin-
nen tenminste één ouder behoorlijke last van
posttraumatische stressreacties te hebben.”
Van de patiënten in de drie Nederlandse
brandwondencentra is 29 procent jonger dan
vier jaar. Dat zeer hoge aantal is te wijten aan
de dunnere huid die kleine kinderen verge-
leken met volwassenen hebben. Een ongeluk
met een kopje hete thee of koffie kan daarom
bij een kind over een groot gedeelte van het
lichaam zeer ernstige brandwonden opleve-
ren. En zo’n heftig ongeluk is het begin van
een emotioneel zware tijd voor zowel het kind
als de ouders. Anne Bakker deed onderzoek
naar de impact van een brandwonden -
ongeval bij een klein kind op de ouders. En
wat blijkt? Veel ouders hebben, zelfs jaren na
het ongeval, last van posttraumatische stress-
reacties. Anne Bakker interviewde als eerste
onderzoeker, samen met een grote onder-
zoeksgroep, moeders én vaders van kinderen
met brandwonden die werden behandeld in
één van de drie Nederlandse en vier Belgische
brandwondencentra. Ze concludeert dat
wanneer een kind brandwonden oploopt,
de impact op de ouders erg groot is, zowel
voor moeders als voor vaders. Kort na het
ongeval vertoont een aanzienlijk gedeelte van
de ouders posttraumatische stressreacties. Dit
zijn overigens wel meer moeders dan vaders.
Littekens
Anderhalf jaar na het ongeval vertoonde in
één op de vijf gezinnen minimaal één ouder
nog steeds deze symptomen. Daarbij bleek de
mate van littekens bij het kind van invloed te
zijn op de relatie tussen schuldgevoelens en
stressklachten. Het grote gedeelte ouders dat
na zoveel tijd nog kampt met stressreacties,
benadrukt het belang van goede ondersteu-
ning en nazorg voor het hele gezin.
Roeibenefiet
Sponsorloop ALS
Loes Luca zingt voor ziekenhuis
De Stichting Vrienden van het Havenziekenhuis (Rotterdam) ontving zaterdag 31 augustus de vrijwilligers en
donateurs van het ziekenhuis voor haar jaarlijkse Vriendendag. Locatie van dit evenement was deze keer niet de
Brasserie van het ziekenhuis maar het Drakenboot Festival in het Kralingse Bos. Het Havenziekenhuis werd eerder dit
jaar bestempeld als goed doel van het festival en deed zelf ook met vier teams mee aan de drakenbootraces. Havenkoor
De Sleeptros trad samen met Loes Luca op tijdens het festival en overhandigde de Stichting Vrienden van het Haven-
ziekenhuis een cheque van 1.500 euro. Een mooie bijdrage aan de overkapping van de Spoedeisende Hulp die het
Havenziekenhuis graag wil realiseren (foto Rick Keus).
Orthopeed Van Laarhoven en anesthesioloog Hans Harbers geven het startsein voor de campagne Gezond weer beter.
Trauma na brandwondenongeval kind
Stichting Make a Memory organiseert van
18 tot en met 22 september voor de vierde
keer het sponsorevenement ‘Op de Pedalen’.
Tientallen deelnemers uit het hele land
hebben zich ingeschreven om de uitdagende
berg de Mont Ventoux (1912 meter) te beklim-
men, met als doel geld verdienen voor Make
a Memory. Stichting Make a Memory maakt
foto’s voor familie van ernstig zieke, stervende
of overleden baby’s vanaf 24 weken zwanger-
schap en kinderen tot en met zestien jaar. De
fotografie vindt plaats door professionele foto-
grafen in ziekenhuizen en op andere locaties.
Voor ouders is dit kosteloos. De opbrengsten
uit de sponsorrit zijn een belangrijke inkom-
stenbron. Meer info www.makeamemory.nl.
Stoppen met roken
voor de operatie
Voor publicatie mogelijkheden:
Anneke de Pater: 0182 - 322 451
25 september 2013
Ouderen
zorg
Op de gloednieuwe Willem-Alexander Baan
van Rotterdam gaan roeiers zaterdag 21 sep-
tember met elkaar de strijd aan om zoveel
mogelijk geld bij elkaar te brengen voor
Alzheimeronderzoek. Erasmus MC Vrienden-
fonds wil het onderzoek in een ‘stroom-
versnelling’ brengen en organiseert daarom
het eerste roeibenefiet ‘Head First Race’. De
roeiwedstrijd vindt plaats op zowel roei-
machines als op het water. Aan de wedstrijd
doen Olympische roeiers mee, onder wie
Maaike Head en Rianne Sigmond. Onervaren
roeiers kunnen roeiclinics van toproeiers
volgen. Speciale gast Erica Terpstra (ex-voor-
zitter NOC-NSF) zal de sporters toespreken.
Meer informatie www.headfirstrace.nl.
Negen laboranten en twee begeleiders van
de afdeling Radiologie van het Jeroen Bosch
Ziekenhuis (’s-Hertogenbosch) doen op zater-
dag 14 september mee aan de Z tot Z loop in
Zeewolde. Hiermee wordt geld ingezameld
voor onderzoek naar de ziekte ALS. Eén collega
op de afdeling Radiologie lijdt aan deze
ziekte. Met de actie steunen zij een initiatief
van haar familie. De laboranten halen geld
op voor Stichting ALS Nederland door 55 of
25 kilometer te lopen. ALS is een ongenees-
lijke ziekte met een levensverwachting van
slechts enkele jaren. Wie de laboranten
wil steunen, kan een bijdrage doneren via
www.alsacties.nl/lopen-voor-als-in-zeewolde.
Het nieuwe gastenverblijf VUmc (Amsterdam)
is vorige week officieel geopend. Het nieuwe
verblijf heeft 25 logeerkamers, een huiskamer,
een gemeenschappelijke keuken en diverse
andere voorzieningen. Het Gastenverblijf
VUmc biedt familie en vrienden van ernstige
zieke patiënten de mogelijkheid in de buurt
te zijn van hun dierbaren. Ook patiënten die
van ver komen kunnen gebruik maken van
het gastenverblijf. Het gastenverblijf VUmc
werd in 1997 geopend op de bovenste ver-
diepingen van het oude zusterhuis van VUmc.
Het nieuwe gastenverblijf is gevestigd in een
nieuw pand van VUmc op de hoek van de
Amstelveenseweg en De Boelelaan.
Stelling van de maand
Toelichting
In heel Nederland gaan verzorgingshuizen sluiten, omdat in het kader van de
bezuinigingen ouderen langer thuis moeten blijven wonen.
Breng uw stem uit op www.zorgenziekenhuiskrant.nl
en discussieer mee via facebook.com/ziekenhuiskrant
2 Actueel
Nummer 17
11 september 2013
Ouderen kunnen langer thuis blijven wonen
met goede thuiszorg.
De eerste en enige hoogleraar Preïmplan-
tatie Genetische Diagnostiek (PGD, oftewel
embryoselectie) pleit voor vier tot zes
vergoede pogingen per paar per kind, in
plaats van de huidige drie. “De zorg voor
een kind met een erfelijke ziekte, of voor
volwassenen met een chronische geneti-
sche ziekte, is vele en vele malen duurder
dan de PGD-behandelingen vooraf”, aldus
prof. dr. Christine de Die. In haar oratie van
afgelopen vrijdag ging ze in op de ongeken-
de mogelijkheden die PGD in de toekomst
biedt en de kanttekeningen die daarbij te
plaatsen zijn.
Bij PGD wordt eerst via IVF (reageerbuis-
bevruchting) een aantal embryo’s gecreëerd.
Als de embryo’s drie dagen oud zijn en uit
gemiddeld acht cellen bestaan, wordt één cel
van elk verwijderd (biopsie) zodat het DNA
onderzocht kan worden op erfelijke ziektes.
Een dag na de biopsie wordt een gezond
embryo in de baarmoeder geplaatst, in de
hoop dat er een zwangerschap ontstaat. PGD
heeft in de afgelopen achttien jaar in Neder-
land bijna 300 gezonde baby’s voortgebracht.
Het Maastricht Universitair Medisch Cen-
trum+ is het enige ziekenhuis in Nederland
dat PGD mag uit voeren. In haar oratie schetste
Christine de Die de praktijk en organisatie van
PGD in Nederland, de snelle technische ont-
wikkelingen, de ethische en morele dilemma’s
en de politieke gevoeligheden. Ze noemde
het opvallend dat PGD in Nederland al jaren
onderwerp is van hevige politieke debatten,
terwijl dit voor prenataal onderzoek niet of
nauwelijks geldt. Ze stelde de vraag of het “de
moeite waard is om op een bevolking van
zestien miljoen mensen deze zeer specialis-
tische PGD-techniek in stand te houden voor
de relatief beperkte groep mensen die hier-
voor in aanmerking komen.”
Haar antwoord: “Eenduidig ja. PGD verdient
bestaansrecht omdat het zich richt op zeld-
zame ziekten, waaraan naar schatting per
jaar in Nederland 14.000 mensen overlijden.
Ongeveer tachtig procent van die ziektes is
erfelijk.” Ze belooft dan ook de verdere ont-
wikkeling van PGD te stimuleren en facili-
teren. “Ik zal er ook voor waken dat de
voortgang verloopt binnen veilige kaders.”
Daarvoor leidt ze diverse onderzoeks -
pro gramma’s. Met behulp van subsidie van
Zorg onderzoek Nederland, ZONMW en het
ministerie van VWS gaat ze de komende jaren
vijfjarige PGD-kinderen onderzoeken op
lichamelijk en neuropsychologisch niveau. De
vakgroep Ethiek van de UM gaat in dezelfde
studie de ethische en morele aspecten van
PGD bestuderen en de ongekende mogelijk-
heden van de toekomst verkennen. “PGD
zal de komende jaren sneller, succesvoller
en simpeler worden. Er ontstaan ongekende
mogelijkheden.” De Die vroeg zich hardop af
wie er gaat beslissen over die mogelijk heden:
beleidsmakers, artsen, patiënten? Tenslotte
pleitte ze voor het ver goeden van vier tot zes
PGD-behande lingen per paar per kind, in
plaats van de huidige drie. “Het reduceren
van het aantal behandelingen zal rampzalige
gevolgen hebben voor de PGD-populatie.
Het zal het aantal zwangerschapsafbrekin-
gen na prenatale diagnostiek doen stijgen
en bevordert de geboorte van kinderen met
een genetische ziekte. De zorg voor een kind
met een erfelijke ziekte, of voor volwassenen
met een chronische genetische ziekte, zal
vele en vele malen duurder zijn dan de PGD-
behandelingen vooraf.” Ook benadrukte ze
het belang van goede begeleiding en voorlich-
ting van patiënten als het om PGD gaat.
PGD heeft in de afgelopen achttien jaar in Nederland bijna 300 gezonde baby’s voortgebracht.
Het reduceren van het
aantal behandelingen
zal rampzalige gevolgen
hebben voor de
PGD-populatie
Online informatie
en beeldvorming
Huidkanker nog
weinig herkend
Een goede online informatievoorziening
over de kwaliteit van ziekenhuizen kan
een belangrijke rol spelen bij de beeld-
vorming van kwaliteit. Dit blijkt uit het
eerste imago-onderzoek ‘zorg consumen-
ten 2013’ van de NVZ.
Het onderzoek werd uitgevoerd onder 1031
patiënten en consumenten. De ondervraag-
den hechten veel waarde aan de beschikbaar-
heid van deze online kwaliteitsinformatie.
54 procent geeft aan dat zij hier gebruik van
zal maken om ziekenhuizen met elkaar te
kunnen vergelijken, 25 procent geeft aan dit
al te doen. Zodra patiënten en consumenten
de informatie beter kunnen vinden, zullen
ook meer mensen gebruik maken van
die informatie. De belangrijkste uitkom-
sten van het onderzoek zijn te vinden op
www.nvz-zorgimago.nl.
Op de Internationale Dag van de Ouderen
(1 oktober) lanceren de samenwerkende
ouderenbonden Unie KBO, PCOB, NOVG en
NOOM tijdens een congres met internatio-
nale sprekers het Keurmerk Seniorvriende-
lijk Ziekenhuis. Tijdens het congres worden
voor het eerst resultaten bekend gemaakt
van het landelijk onderzoek bij 130 zieken-
huislocaties van de honderd ziekenhuis-
organisaties in Nederland.
De ziekenhuislocaties zijn het afgelopen jaar
getoetst op vijftien kwaliteitsaspecten die
specifieke zorgvragen en wensen van ouderen
betreffen. Twaalf kwaliteitsaspecten zijn ge-
meten op basis van zelfrapportage en drie
kwaliteitscriteria zijn onderzocht door bezoe-
ken van speciaal daarvoor getrainde ‘senior
scouts.’ Dankzij het Keurmerk ontstaat voor
het eerst overzicht en inzicht in de actuele
stand van zaken in alle Nederlandse zieken-
huizen. Tijdens het congres op 1 oktober wor-
den niet alleen de resultaten gepresenteerd,
maar wordt ook een keuzeondersteunende
website voor het grote publiek gelanceerd.
Handreikingen
Het Keurmerk Seniorvriendelijk zieken-
huis toont het belang aan van toetsing van
ziekenhuizen op aspecten die specifieke
zorgvragen en wensen van ouderen betref-
fen. Het Keurmerk geeft bovendien inzich-
ten en hand reikingen hoe ziekenhuizen
seniorvriendelijk beleid kunnen voeren,
zowel als het gaat om de organisatie als om
fysieke omgeving van het ziekenhuis. Op het
congres geven diverse sprekers hun visie op
seniorvriendelijke ziekenhuizen en wordt het
Nederlandse Keurmerk in (inter)nationaal
perspectief gezet onder andere door presen-
taties van Belinda Parke, de grondlegger van
het concept seniorfriendly hospital en Chloe
Hood, die vertelt over een vergelijkbaar pro-
ject in Engeland. Genodigden voor het con-
gres zijn de (para-)medische beroepsgroepen,
bestuurders en managers van ziekenhuizen,
kwaliteitsfunctionarissen, zorgverzekeraars,
politici en andere beslissers en beleidsmakers
in de gezondheidszorg. Aanmelden kan op
www.seniorvriendelijkziekenhuis.nl.
Lancering Keurmerk Seniorvriendelijk Ziekenhuis
Pleidooi embryoselectie
3 Actueel
Nummer 17
11 september 2013
De ziekenhuislocaties zijn het afgelopen jaar getoetst op
vijftien kwaliteitsaspecten die specifieke zorgvragen en
wensen van ouderen betreffen.
Nederlanders zijn slecht geïnformeerd
over huidkanker. Het begrip melanoom,
de gevaarlijkste vorm van huidkanker, is
wel iswaar bekend bij tachtig procent van
de Nederlanders, maar slechts 42 procent
heeft gehoord van de twee huidkanker-
soorten die veel vaker voorkomen dan
melanoom: basaalcelcarcinoom en plavei-
selcelcarcinoom.
Dit blijkt uit de Ken Uw Huid enquête van het
Erasmus MC, het Huidfonds en de Stichting
Melanoom, waaraan sinds 2011 ruim 5500
Nederlanders hebben deelgenomen. Van alle
huidkankergevallen die per jaar worden vast-
gesteld, bestaat 75 procent uit basaalcelcarci-
noom, achttien procent uit plaveiselcelcarci-
noom en elf procent uit melanoom. Maar
liefst tachtig procent van alle zestigplussers
met een lichte huid krijgt bovendien te maken
met actinische keratose oftewel zonneschade,
een huidbeschadiging die een voorloper van
huidkanker kan zijn. Slechts negentien pro-
cent  van de ondervraagden heeft van deze
aandoening gehoord. Het onderzoek werd
uitgevoerd door dr. mr. Ellen de Haas, derma-
toloog aan het Erasmus MC. Zij vindt het be-
langrijk dat Nederlanders beter geïnformeerd
worden over alle huidkankersoorten. “Wan-
neer men meer weet over huidkanker en men
de vroege signalen ervan herkent, kan veel
leed worden voorkomen.” Een ander resul-
taat van de enquête is dat Nederlanders aan
het eind van de zomer graag lekker bruin zijn.
Het gaat hierbij niet alleen om zonaanbidders,
maar ook om buitenmensen, zoals sporters,
wandelaars, fietsers en tuinliefhebbers. Van de
ondervraagden noemt tachtig procent zich-
zelf een buitenmens, zonaanbidder of allebei.
Ellen de Haas benadrukt het belang om zorg-
vuldig om te gaan met het aantal onbescherm-
de zonuren. Buitenmensen moeten extra op-
passen voor huidkanker.
4 Advertentie
Nummer 17
11 september 2013
BOUWSTEENTJES
Gewichtsverlies is niet altijd gewenst. Door ziekte, ouderdom of gebrek aan eetlust kan de weegschaal steeds een beetje
minder aanwijzen. Bij dit onbedoelde gewichtsverlies wordt ook veel spierweefsel afgebroken. Dat kan leiden tot minder
kracht, vermoeidheid en een verminderde weerstand. Extra eiwitrijke voeding kan dit proces tegengaan. Wat meer eten, en
ook wat vaker tussendoortjes die extra energie en eiwit leveren. Dat dit ook lekkere tussendoortjes kunnen zijn, bewijst het
Bouwsteentje. De Bouwsteentjes hebben de vorm en smaak van een gebakje en zijn verkrijgbaar in vier verschillende smaken.
EIWITRIJK
De Bouwsteentjes zijn verrijkt met hoogwaardige eiwitten. Iedere portie bevat een klein volume maar liefst 8 gram eiwitten.
Een gezonde volwassene heeft 0,8 gram eiwit per kg lichaamsgewicht per dag nodig. Iemand
die ziek en ondervoed is, heeft juist meer eiwitten nodig; wel 1,5 gram eiwit per kilo
lichaamsgewicht per dag.
IN DIEPVRIES EN KOELKAST
Bouwsteentjes zijn diepgevroren, nu ook verpakt per 4 stuks in dezelfde smaak.
Eenmaal ontdooid, kunnen ze nog 5 dagen in de koelkast bewaard worden.
BOUWSTEENTJES
Door de hoge concentratie eiwitten (8 gram per portie) zijn Bouwsteentjes een uitkomst
bij (dreigende) ondervoeding. Ze versterken de conditie en bevorderen het herstel. Maar
Bouwsteentjes zijn meer dan een voedingssupplement. Het is vooral echte traktatie, een
gebakje. Heerlijk bij de koffie of thee, of als nagerecht.
KLEIN EN SMAAKVOL
Ieder Bouwsteentje bestaat uit zeer luchtig cakegebak met een zachte, romige vulling.
Nieuw is de smaak bosvruchten en wordt gelijk als lekkerste ervaren. Daarnaast zijn er
Bouwsteentjes chocolade, banaan en aardbei. Het Bouwsteentje is wat kleiner dan een gebakje;
vergelijkbaar met een Petit Four. Daardoor is een Bouwsteentje zeer geschikt voor mensen die
gedurende de dag regelmatig iets willen eten, maar opzien tegen grote porties en voedsel dat
snel verzadigt.
WAAROM ZIJN EIWITTEN ZO BELANGRIJK?
• Eiwitten zijn essentieel voor groei en ontwikkeling; ze helpen het lichaam op te
bouwen en te behouden
• Eiwitten leveren energie en bouwstoffen voor behoud van spieren, de aanmaak van
nieuw weefsel en nieuwe bloedvaten
• Eiwitten zijn belangrijk voor herstel, bijvoorbeeld voor wondgenezing.
• Eiwitten zijn belangrijke bouwstenen van leukocyten en lymfocyten, stoffen die
belangrijk zijn voor de afweer.
• Eiwitten dragen bij tot de vorming van gezonde botten.
• Eiwitten zijn nodig voor het transporteren van stoffen in het bloed.
• Eiwit zijn bouwstoffen van hormonen.
• Iemand die ziek/ondervoed is, heeft veel meer eiwitten nodig dan iemand die
gezond is.
Voor meer informatie zie www.bouwsteentjes.nl
Of neem contact op met de heer Stan Mertens, direct bereikbaar 06 24 88 65 26
verkrijgbaar bij
Voeding wordt in de zorg onderbelicht. Dit
zegt prof. dr. Pieter Dagnelie, hoogleraar
Voedingsepidemiologie aan de Universiteit
Maastricht, in een interview tegen Nieuws
voor Diëtisten. Dagnelie doet onder meer
onderzoek naar ondervoeding bij zowel
ouderen als patiënten na opname in het
ziekenhuis.
Dagnelie stelt dat in veel instellingen de
voeding op de sluitpost van de begroting staat
doordat er veel te veel gedacht wordt vanuit
economische belangen. “Daardoor worden
er maaltijden geserveerd die niet passen bij
de wensen, de smaak en de behoeften van
de patiënten. Met als logisch gevolg dat veel
mensen hun eten niet opeten. En ook dat
wordt vervolgens niet opgemerkt. Er zou
echt veel meer aandacht moeten komen voor
goede voeding.” Meerdere studies hebben niet
kunnen aantonen dat het behandelen van
ondervoeding bij ouderen een gunstig effect
heeft op herstel en ligduur. Toch is voedings-
interventie wel degelijk belangrijk vanuit het
oogpunt van welzijn van de patiënt, aldus
Dagnelie. Volgens Dagnelie zijn het beperkte
voedingsbudget in instellingen en de slecht
georganiseerde transmurale voedingszorg,
met name van de tweede naar de eerstelijn,
grote knelpunten. “Voeding moet een posi-
tieve rol vervullen in de instelling. En dat moet
je uiteindelijk overal terugzien, van het zieken-
huiswinkeltje bij de entree tot de voedings-
assistenten aan het bed. Dat is een kwestie van
lange adem. Maar we hebben het tij mee want
steeds meer mensen snappen hoe belang-
rijk voeding is voor het welbevinden van de
patiënt. Daarom ben ik toch positief gestemd,
ook in deze tijden van bezuiniging.”
Onderzoekers van Maastricht UMC+ hebben
een onderliggende verklaring gevonden
voor de ernstige spier- en gewichtsafname
bij longkankerpatiënten. Deze zoge heten
cachexie verhoogt het sterfterisico en
beperkt de behandelingsopties. Een ge-
richte en tijdige voedingsinterventie zou
naar aanleiding van de vinding kunnen
bijdragen om het veelvoorkomende pro-
bleem bij de bron aan te pakken. De resul-
taten werden onlangs gepubliceerd in het
wetenschappelijk tijdschrift ‘American
Journal of Clinical Nutrition’.
Extreme vermagering met verlies van spier-
massa, cachexie, is een ernstig syndroom
dat vaak voorkomt bij kanker. Het is zelfs
de directe oorzaak van een deel van alle aan
kanker gerelateerde sterfgevallen. Specifiek
bij longkanker verloopt de ontwikkeling van
cachexie snel en het komt relatief veel voor.
Een middel om dat tegen te gaan of te voor-
komen is tot op heden niet voorhanden. Door
de opheldering van het probleem op een
moleculair niveau, kunnen bestaande behan-
delingen worden geoptimaliseerd en komt de
ontwikkeling van nieuwe interventies binnen
handbereik.
Spiereiwit
Uit het onderzoek bij longkankerpatiënten
met cachexie bleek dat de activiteit van het
zogeheten NF-B eiwit in spiercellen is ver-
hoogd. Dit eiwitcomplex is betrokken bij de
regulering van tal van processen in mense-
lijke cellen. Een verhoging daarvan wordt in
verband gebracht met een sterke toename
van de afbraak van spiereiwit. Daarbij toon-
den de onderzoekers activatie van een ander
mechanisme voor eiwitafbraak bij patiënten
aan, dan eerder altijd werd aangenomen. De
regulatie van de aanmaak van nieuwe eiwitten
was daarbij ook nog eens verstoord. Uiteinde-
lijk leidt de negatieve balans in spiereiwit tot
een sterke afname van spiermassa bij patiën-
ten. Met deze bevindingen kan de behande-
ling op maat worden gesneden. “Zowel door
te focussen op de aanmaak en afbraak van
spiereiwit als op de verminderde eetlust en
negatieve energiebalans”, zegt project leider
Annemie Schols, hoogleraar voeding en
metabolisme bij chronische ziekten.
Kinderen kopiëren het snackgedrag van
een leeftijdgenootje via online video-
interactie. De mate van sociale imitatie kan
per individu verschillen. Of jonge tieners
eetgedrag kopiëren hangt ook af van hun
zelfbeeld. Dat blijkt uit onderzoek van
sociaal wetenschapper Kirsten Bevelander
en anderen van de Radboud Universiteit
Nijmegen dat is gepubliceerd in ‘PLOS ONE’.
In deze studie wilden de onderzoekers weten
of het snackgedrag van anderen ook zo aan-
stekelijk zou werken via internet. Bevelander
onderzocht dit bij 118 jongens en meisjes uit
groep zeven en acht van de basisschool. Ze
vertelde hen dat ze in videoverbinding ston-
den met een andere scholier. Die scholier was
gevraagd om of niets te snacken of een van
tevoren vastgestelde hoeveelheid. Op deze
manier kon ze vaststellen hoe het andere kind
op het snackgedrag van zijn of haar leeftijd-
genoot zou reageren. Daarnaast werd onder-
zocht of het zelfvertrouwen van jonge tieners
een rol speelt in het kopiëren van snack-
inname. Tijdens de online interactie waren de
jonge tieners geneigd om zich aan de snack-
hoeveelheid van de ander aan te passen. De
tieners met een negatiever zelfbeeld pasten
hun eetgedrag meer aan dan degenen met een
hoger zelfbeeld. Opvallend was dat het alge-
mene zelfvertrouwen een minder belangrijke
rol leek te spelen in het overnemen van gedrag
dan het specifieke lichaamsbeeld van de
tieners (de tevredenheid over hun lichaam).
Het onderzoek komt voort uit een bredere
onderzoekslijn van het Behavioural Science
Institute over de invloed van de sociale
omgeving op ons eetgedrag.
Nederlanders uit een laag sociaalecono-
misch milieu hebben een grotere kans op
hart- en vaatziekten in vergelijking met
mensen uit een hoog sociaaleconomisch
milieu. Deze verschillen ontstaan al op zeer
jonge leeftijd. De belangrijkste oor zaken
zijn het roken door de moeder tijdens de
zwangerschap en te vroeg stoppen met
borstvoeding. Dit blijkt uit onderzoek van
Gerrit van den Berg bij VU medisch centrum
(Amsterdam), waarop hij is gepromoveerd.
Hart- en vaatziekten zijn wereldwijd de groot-
ste doodsoorzaak. In rijke landen overlijdt een
op de drie mensen aan hart- en vaatziekten.
Uit het onderzoek van Van den Berg MSc blijkt
dat kinderen uit een laag sociaaleconomisch
milieu meer risico lopen om later hart- en
vaatziekten te krijgen. Kinderen uit een laag
sociaaleconomisch milieu (de moeder heeft
een lbo-opleiding of lager) hebben gemiddeld
een lager geboortegewicht en groeien in het
eerste levensjaar sneller. Dit geeft een ver-
hoogd risico op hart- en vaatziekten. Dit wordt
al op de kleuterleeftijd (zes jaar) zichtbaar.
Kinderen rond die leeftijd uit een laag
sociaaleconomisch milieu hebben gemiddeld
een hoger lichaamsgewicht, vaker een ver-
stoorde bloedsuikerspiegel en een twee
keer zo hoge kans op een te hoge bloed-
druk in vergelijking met kinderen uit een
hoog sociaal economisch milieu (waarvan de
moeder minstens een hbo-opleiding heeft).
Dit hangt onder meer samen met het geboor-
tegewicht, de duur van de borstvoeding en
mogelijk ook doordat deze kinderen te veel
koolhydra ten (zoete voeding) binnenkrijgen
en te weinig vezels. De bevindingen zijn des
te alar merender omdat een klein verschil in
gedrag op jonge leeftijd grote gevolgen kan
hebben op latere leeftijd. Deze verschillen in
gezondheid tussen sociaaleconomische klas-
sen kunnen worden verkleind door meer laag
opgeleide moeders te motiveren om te stop-
pen met roken tijdens de zwangerschap, te
beginnen met borstvoeding en om de borst-
voeding langer vol te houden. En in het alge-
meen geldt voor het kind: meer bewegen en
minder koolhydraten consumeren.
De verschillen in gezondheid tussen de sociaaleconomische klassen kunnen worden verkleind door onder meer het kind meer te laten bewegen.
‘Voeding in zorg
onderbelicht’
Nieuw inzicht in vermageringsprobleem bij longkanker
Online contact
en snackgedrag
Kinderen uit een laag
sociaaleconomisch
milieu hebben
gemiddeld een lager
geboortegewicht en
groeien in het eerste
levensjaar sneller
Sociale klasse en ziekten
5 Voeding
Nummer 17
11 september 2013
Extreme vermagering met verlies van spier massa, cachexie, is een ernstig syndroom dat vooral bij longkanker
problemen geeft.
6 Advertentie
Nummer 17
11 september 2013
Care4Care is op zoek naar:
Verzorgende IG, verpleegkundigen 4/5 en ZZP-ers
Omdat de zorg altijd doorgaat, heeft Care4Care een team van enthousiaste,
flexibele gedetacheerden die voor minimaal drie maanden bij uiteenlopende
opdrachtgevers aan de slag gaan. Vanwege groei zijn wij op zoek naar
verzorgende IG of verpleegkundige 4/5, die ons team willen versterken.
Wij bieden je persoonlijke begeleiding, doorgroeimogelijkheden en goede
arbeidsvoorwaarden.
Geïnteresseerd? Voor een vrijblijvende afspraak reageer via onze website:
www.Care4Care.nl of bel naar 010-4778140.
ZZP-ers nodigen wij ook uit te reageren.
Care4Care is onderdeel van de Care4 Group: www.care4group.nl
presenteert op donderdag 3 oktober 2013 in Haarlem:
Zorgvisie Executive Seminar
Kostendruk als stimulans voor veiligheid en kwaliteit
Kijk voor meer informatie en aanmelden op: www.reedbusinessevents.nl/executiveseminar
Donald Berwick
Oprichter van the Institute
for Healthcare Improvement
Sprekers die u ook hoort:
· wlm Schellekens
· Gert westert
· 1an Kremer
· Pob Dlllmann
· wout Adema
Exclusief voor:
· Leden raden van bestuur
· Dlrecteuren Zorg ln
Zlekenhulzen
· Hoger management ln
zlekenhulzen
· Medlsch speclallsten
· Zorgverzekeraars
Eenm
alig sem
inar
m
et beperkt aantal plaatsen!
Speclaal voor Zorgvlsle Lxecutlve komt Donald
Berwick 3 oktober aanstaande naar Nederland.
Hij vertelt u hoe kostenbeheersing als drijver voor
velllgheld kan worden lngezet en de rollen van de
zorgaanbleder, de polltlek en de zorgverzekeraar.
Hij maakt daarbij de vertaalslag naar de
Nederlandse situatie.
 
Donald 8erwlck ls een van de meest lnvloedrl[ke
mensen in de wereld als het gaat om de
verbeterlng van de zorg. De successen van
zlekenhulzen als vlrglnla Mason zl[n deels te
danken aan de patiëntveiligheidcampagnes van
|H| dle door 8erwlck zl[n geinltleerd.
Waarom mag u dit seminar niet missen?
· Hoor hoe Donald 8erwlck zl[n trlple alm ñlosoñe
in de praktijk brengt
· Leer van een van de meest lnvloedrl[ke personen
op het gebied van Health Improvement
· Ga persoonll[k met Donald 8erwlck ln dlscussle
tl[dens een Q&A sessle
· Hoor hoe kostenbesparlng de drl[ver zou kunnen
zl[n voor uw lnstelllng
Medlapartner van
het congres:
Bussman is gespecialiseerd in het realiseren van tijdelijke
en semipermanente accommodatie.
Met name in de hoogwaardige marktsegmenten, zoals de
gezondheidszorg zijn wij heel actief.
Denkt u daarbij bijvoorbeeld aan:
- huisartsenpraktijken (Solo, HOED of AHOED);
- praktijkruimten voor fysiotherapie
- apotheken;
- consultatiebureaus;
- (poli-)klinieken;
- dialysecentra;
- woonvoorzieningen zoals verpleeg-
en verzorgingsinstellingen.
De tijd dat tijdelijke en semipermanente bouw synoniem
stond voor noodgebouwen ligt inmiddels ver achter ons.
Op basis van unitbouw wordt tegenwoordig zeer hoog-
waardige huisvesting gecreëerd met als belangrijk
voordeel een zeer grote flexibiliteit. Door de toepassing
van voorzetgevels krijgt het gebouw het door u gewenste
design en een permanente uitstraling.
Wilt u snel aan de slag met een uitbreiding of nieuwe
vestigingslocatie, en wilt u niet wachten tot de tijdverslin-
dende bouwplannen voor nieuwbouw zijn afgerond? Dan
heeft Bussman voor u de oplossing. Met unitbouw kan
binnen enkele weken tijd uw ruimteprobleem opgelost
worden.
Bussman Verhuur BV
IJzerwerf 1
6641 TK Beuningen
T 024-6790100
F 024-6790101
E info@bussman.nl
www.bussman.nl
Thuis in tijdelijke accommodatie
www.readspeaker.com
Geef uw website een stem
Zodat uw gebruikers kunnen
naar wat u te zeggen hebt!
luisteren
ReadSpeaker voegt spraak toe aan uw
online content, op PC en mobiel
ReadSpeaker
Dolderseweg 2A
3712 BP Huis ter Heide Tel: 030-692 4490 | nederland@readspeaker.com
Scheldpartijen, bedreigingen en agressie.
In 2012 werden er alleen al 4500 geval-
len van geweld gemeld in één van de 93
zieken huizen. Ook in de GGZ en de oude-
renzorg is intimidatie een enorm probleem.
Hoe gaat men als verpleegkundige om met
intimi derende en gewelddadige patiënten?
En met agressieve familie en bezoekers?
Wanneer gaat een patiënt zijn boekje te
buiten en wat kan de zorgprofessional hier
aan doen?
Medilex organiseert op dinsdag 5 november
speciaal voor verpleegkundigen en verzor-
genden de studiedag ‘Tot hier en niet verder!
- omgaan met intimidatie en agressie’. Tijdens
deze dag leren de bezoekers wat ze kunnen
doen als ze te maken krijgen met intimi -
derend gedrag, hoe het zit met wetgeving en
juridische (on)mogelijkheden en hoe men
slecht nieuws brengt zonder de patiënt boos
te maken. Ook culturele diversiteit komt
aan bod. Hoe past een zorgprofessional de
commu nicatie aan om agressie te voorkomen?
Onder leiding van auteur Mathilde Bos krijgt
men antwoord op deze en andere vragen.
Weet ongewenst gedrag te begrenzen
Deze interactieve en praktische studiedag
biedt handvatten om agressief gedrag te be-
invloeden en biedt ruimte voor discussie met
deskundige sprekers en ervaringsdeskundigen.
Voor verpleegkundigen, verzorgenden en ver-
pleegkundig specialisten wordt accreditatie
aangevraagd. Weet hoe om te gaan met intimi-
derende patiënten om agressieve situaties te
voorkomen! Kijk voor meer informatie op:
www.medilex.nl/intimidatie.
Drs. Arnoud W. Weermeijer treedt per
16 september toe als lid Raad van Bestuur a.i.
van Rijnland Zorggroep (Leiderdorp). Weer-
meijer volgt hiermee Marcel Kuin op die per
1 oktober vertrekt. Weermeijer is van huis
uit econoom en heeft onder meer gewerkt
als lid Raad van Bestuur a.i. in Maasstad
Ziekenhuis in Rotterdam en als directeur
financiën a.i. in UMC
Radboud Nijmegen. De
Raad van Toezicht heeft
ge kozen voor een tijde-
lijke invulling van de
vacature in verband met
het onder zoek naar een
samen werking tussen
Rijnland Zorggroep en
Diaconessenhuis Leiden.
Piet Batenburg, voorzitter van de Raad
van Bestuur van het Catharina Zieken-
huis in Eindhoven, is de nieuwe voorzitter
van Santeon. Dat is het samenwerkings-
verband van zes topklinische ziekenhuizen
met ruim 21.000 mede-
werkers en circa tien
procent marktaandeel
binnen de Neder landse
zieken huiszorg. Hij
neemt de voorzitters-
hamer over van Piet-Hein
Buiting.
Guido van de Logt heeft besloten zijn
functie als lid van de Raad van Bestuur van
het Canisius-Wilhelmina Ziekenhuis in
Nijmegen per 1 december te beëindigen. Van
de Logt treedt met ingang van die datum in
dienst als voorzitter van de Raad van Bestuur
van thuiszorgorganisatie Livio. Guido van
de Logt maakte sinds 1 mei 2009 deel uit
van de Raad van Bestuur.
De Raad van Toezicht van Medisch Cen-
trum Haaglanden (MCH) in Den Haag heeft
drs. Paul Doop benoemd tot lid Raad van
Bestuur MCH met ingang van 1 januari 2014.
Doop is op dit moment vicevoorzitter van
het College van Bestuur van de Univer siteit
van Amsterdam (UvA) en de Hogeschool
van Amsterdam (HvA). In deze functie heeft
hij onder meer de portefeuilles financiën,
ICT en vastgoed. Daarnaast is hij ad interim
lid van de Raad van Bestuur van het Acade-
misch Medisch Centrum (AMC) in Amster-
dam. De Raad van Bestuur van het MCH
kent geen portefeuilleverdeling naar onder-
werp, maar is integraal eindverantwoordelijk
voor de organisatie. Het MCH staat aan de
vooravond van een fusie met de Stichting
Bronovo-Nebo (waartoe ook het Bronovo
Ziekenhuis behoort) begin 2014.
Berthe de Jong beëindigt haar functie als
lid van de Raad van Bestuur van de Sint
Maartenskliniek (Nijmegen) met ingang van
1 januari 2014. Haar vertrek heeft te maken
met  de voorgenomen wijziging in de top-
structuur van de kliniek. De Sint Maartens-
kliniek zal een nieuwe topstructuur in voeren.
Een belangrijk onderdeel daarvan is dat er
binnen de Raad van Bestuur een medische
achtergrond wordt verlangd. Na goed onder-
ling overleg tussen Berthe de Jong en de Raad
van Toezicht is gezamenlijk besloten dat
zij haar functie vanaf 1 januari 2014 beëin-
digt. Het proces om een passende opvolger
te vinden, wordt direct gestart. Mevrouw De
Jong heeft ruim zeven jaar gewerkt voor de
Sint Maartenskliniek.
Deze week (van 8 tot en met 15 septem-
ber) is het de landelijke Week van de
Alfabetise ring. Hieraan besteden diverse
ziekenhuizen aandacht. Het Jeroen Bosch
Ziekenhuis (’s-Hertogenbosch) kijkt in dit
kader vooral naar de ‘mondelinge commu-
nicatie in de spreekkamer’. Uit onderzoek
is gebleken dat veel patiënten de uitleg van
artsen en verpleegkundigen niet goed be-
grijpen. De zorgverleners in het ziekenhuis
worden hier op allerlei manieren bewust
van gemaakt. Het ziekenhuis heeft een
speciale checklist ontwikkeld, die wordt
opgenomen in een landelijke ‘quickscan
gezondheidsvaardigheden’.
Ongeveer 25 procent van de patiënten heeft
lage gezondheidsvaardigheden. Deze patiën-
ten hebben moeite met het begrijpen van
gezondheidsinformatie. Ze weten niet goed
wat medische termen betekenen en durven
niet altijd vragen te stellen. Samen met het
CBO, kwaliteitsinstituut voor gezondheids-
zorg, heeft het Jeroen Bosch Ziekenhuis een
checklist ontwikkeld voor zorgverleners. Deze
checklist is een zelfevaluatie waarmee zorg-
verleners kunnen kijken in hoeverre zij tijdens
hun spreekuur rekening houden met moge-
lijk beperkte gezondheidsvaardigheden van
patiënten.
In de Week van de Alfabetisering wordt de
checklist in gebruik genomen. Het Jeroen
Bosch Ziekenhuis vindt het belangrijk om
zowel in de mondelinge als in de schriftelijke
communicatie rekening te houden met de
gezondheidsvaardigheden van patiënten.
Dit draagt bij aan de veiligheid in de zorg.
Onder zoek laat zien dat mensen met lage
gezondheidsvaardigheden medische instruc-
ties vaak niet goed opvolgen, een verkeerd
beeld kunnen hebben van behandelings-
resultaten en vaker in het ziekenhuis worden
opgenomen. Dit alles leidt tot een slech-
tere gezondheid en hogere zorgkosten. De
checklist wordt onderdeel van een landelijke
Quickscan Gezondheidsvaardigheden. Deze
Quickscan bevat ook hulpmiddelen om de
schriftelijke communicatie, de bewegwijzering
en de digitale communicatie van een zieken-
huis onder de loep te nemen. De Quickscan
wordt ontwikkeld door het Jeroen Bosch
Ziekenhuis, samen met het CBO, het Lievens-
berg Ziekenhuis en ziekenhuis ZorgSaam,
met financiële steun van zorgverzekeraar CZ.
De Quickscan is in maart 2014 klaar.
Uit onderzoek is gebleken dat veel patiënten de uitleg van artsen en verpleegkundigen niet goed begrijpen.
Omgaan met intimidatie en agressie
Mensen met
lage gezondheids-
vaardigheden volgen
medische instructies
vaak niet goed op
Gesprek in de spreekkamer
* De teksten op deze pagina zijn aangeleverd
door de betreende organisaties of bedrijven
Kom jij werken
in het buitenland?
www.tmi-interim.nl
Thuiszorg?
Daar
kies ik
voor!
www.verian.nl
Interesse? Kijk op
Mensen in de Zorg
7 Werken & Scholing in de Zorg
Nummer 17
11 september 2013
‘‘Tot hier en niet verder! - omgaan met intimidatie en
agressie’.
*
8 Advertentie
Nummer 17
11 september 2013
CONGRES KEURMERK
SENIORVRIENDELIJK ZIEKENHUIS
HOE WORDEN ZIEKENHUIZEN SENIORVRIENDELIJKER?
Kom naar het congres voor de resultaten van
het keurmerk en reacties uit het veld.
1 oktober 2013
Beatrixgebouw van de Jaarbeurs
Utrecht
Beatrixgebouw van de Jaarbeurs
Utrecht
www.seniorvriendelijkziekenhuis.nl
Het project Seniorvriendelijke
Ziekenhuizen is een initiatief van:
Congres
bijw
onen?
Meld u nu aan!
Let op! vol=vol
Ga naar de
website
9
Nummer 17
11 september 2013
10
Nummer 17
11 september 2013
James Wattstraat 13b
2809 PA Gouda
Tel. 0182 - 525 889
www.irishuys.nl
De baanbrekende 2-in-1
Personal Vision Assistant is er !
Prodigi is de eerste Personal Vision Assistant die
zowel als desktop en tablet gebruikt kan worden.
Maak een vrijblijvende afspraak voor een
demonstratie van de Prodigi.
ROLLAMATE
INFUUSPAAL
Infuuspalen | OK producten | IC/SEH producten | Colo proctologie
Lichtenhorststraat 21 | 6942 GS Didam
info@endomed.nl | Tel: 0316 - 29 64 29 | Fax: 0316 - 29 64 20

WWW.ENDOMED.NL
Stabiel
Efficiënte opslag
Hygiënisch
Stimuleert
zelfredzaamheid
Goede prijs/ kwaliteit
verhouding
INTERESSE IN EEN VRIJBLIJVENDE DEMONSTRATIE?
“Door de goede prijs/kwaliteit verhouding en de positieve reacties van
patiënten en verpleegkundigen kiezen wij voor de Rollamate infuuspaal”.
Paul Anröchte, Unithoofd Longgeneeskunde Maxima Medisch Centrum
Door te ‘ruiken’ aan ontlasting met een
elektronische neus, een zogeheten eNose,
kunnen darmkanker en voorstadia daarvan
(dikkedarmpoliepen) worden opgespoord.
Dit is de conclusie van wetenschappelijk
onderzoek van de afdeling maag-, darm-
en leverziekten van VUmc (Amsterdam).
Geurprofielen afkomstig van de ontlasting
van patiënten met dikkedarmkanker ver-
schilden van die van personen zonder deze
aandoening. Daarnaast vonden de onder-
zoekers ook een verschil in geurprofielen
van ontlasting van patiënten met dikke-
darmpoliepen en die van patiënten met
dikkedarmkanker.
De onderzoekers, MDL-artsen (maag-, darm-
en leverziekten) Nanne de Boer en Tim de
Meij, maakten gebruik van een eNose, een
apparaat dat net zo werkt als een echte neus:
het kan moleculen onderscheiden in lucht.
Zij verwarmden daarvoor 157 monsters ont-
lasting en leidden de vrijgekomen damp langs
de eNose. Deze bleek de ontlasting van ge-
zonde personen, patiënten met dikkedarm-
kanker en patiënten met dikkedarmpoliepen
te kunnen onderscheiden. “Of de gevonden
verschillen in geurprofielen het gevolg zijn
van een verandering in samenstelling van de
darmflora of veroorzaakt worden door de
darmafwijking zelf, gaan we in toekomstige
studies onderzoeken”, aldus Nanne de Boer.
‘Maar het is zeker uniek dat we ook verschillen
konden meten in ontlasting van mensen met
dikkedarmkanker en dikkedarmpoliepen. En
mogelijk kan de eNose in de toekomst wor-
den gebruikt bij de screening naar dikkedarm-
kanker door te ‘ruiken’ aan ontlasting. Maar
zover zijn we nog niet.” Recente wetenschap-
pelijke studies tonen dat verschillende andere
vormen van kanker, zoals longkanker, kunnen
worden gedetecteerd door uitgeademde lucht
te onderzoeken met een elektronische neus,
en soms ook met getrainde honden. De tech-
niek om geuren via een elektronisch appa-
raat te detecteren bestaat al enkele decennia.
Aan vankelijk werd het alleen toegepast om
explo sieven, drugs of chemische wapens op
te sporen, later ook om na te gaan of voeding
bedorven of vervuild is. In de medische wereld
wordt de e-Nose nog niet op grote schaal
gebruikt.
Anesthesiologen van UMC St Radboud
(Nijmegen) demonstreerden op 5 septem-
ber, via een live webinar, het gebruik van
een nieuwe bronchusblokker tijdens een
longoperatie. Wereldwijd konden collega-
nesthesiologen zo meekijken tijdens
plaatsing van de zogenaamde Rush®
E EZ-blocker™ Endobronchial blocker.
De bronchusblokker is een hulpmiddel bij
operaties in de borstkas en zorgt voor ge-
scheiden longbeademing. Patiënten houden
minder keelpijn en schade aan de luchtwegen
over dan bij het gebruik van de traditionele
dubbel-lumen tube. Bij de meeste longopera-
ties laten anesthesiologen de aangedane
long leeglopen (klaplong), zodat de thorax-
chirurgen goed bij de operatielocatie kunnen
komen, bijvoorbeeld om een tumor goed te
kunnen verwijderen.  De meeste anesthesiolo-
gen maken hiervoor gebruik van de traditio-
nele dubbel-lumen tube, een vrij dikke tube
die direct in een brochus wordt geplaatst.
De afdeling Anesthesiologie, Pijn en Pallia-
tieve Geneeskunde maakt sinds enkele jaren
gebruik van de EZ-blocker bij longoperaties.
De EZ-blocker is een dunne katheter met
aan het uiteinde twee ballonnetjes, één voor
elke long. De blocker wordt ingebracht via
een veel dunnere tube dan de traditionele.
Cardio thoracaal anesthesioloog Jo Mourisse:
“We hebben de afgelopen jaren veel kennis
opgebouwd en onderzoek gedaan naar het
gebruik van de EZ-blocker. De blocker blijkt
een zeer veilig en betrouwbaar alternatief voor
de traditionele dubbel-lumen tube.”
Máxima Medisch Centrum (Veldhoven) en
VDL-Groep dragen bij aan de ontwikkeling
van een nieuwe, innovatieve en betaal-
bare infuuspaal van Endomed, producent
en leverancier van zorgproducten. Zowel
patiënten als verpleegkundigen van MMC
gaven hun bevindingen over de infuuspaal,
waardoor deze nu volledig is afgestemd
op de wensen van de gebruiker. Endomed
heeft een nieuw, beter betaalbaar proto-
type ontwikkeld; de Rollamate infuuspaal
2.0.
De eerste versie van de Rollamate infuuspaal
uit 2004 wordt al jaren naar tevredenheid
gebruikt. Maar om het gebruiksgemak en
de doeltreffendheid van de infuuspaal nog
verder te vergroten en beter af te stemmen op
de wensen en behoeften is de paal uit gebreid
getest bij Máxima Medisch Centrum. Acht
patiënten hebben de infuuspaal uitgepro-
beerd, maar ook de verpleegkundigen en in-
kopers van Máxima Medisch C entrum gaven
feedback. Uit alle bevindingen kwamen twee
duidelijke wensen naar voren: een kleinere
voet waardoor de infuuspaal makkelijker te
sturen is en minder ruimte in beslag neemt
op de verpleegafdeling. En hij is bijna de helft
goedkoper dan bestaande modellen. “Als
patiënten zich veilig voelen met een infuus-
paal nemen ze sneller het initiatief om een
stukje te lopen, wat het herstel alleen maar
bevordert”, vertelt Niels van Amerongen,
manager sales en marketing van Endomed
BV. Dit beaamt Jo Metsers, patiënt bij Máxima
Medisch Centrum zeker. Meneer Metsers ver-
gelijkt de paal zelfs met een Rolls-Royce. “De
infuuspaal is zeker een verbetering, vergeleken
met andere infuuspalen. Hij is handzaam, erg
licht en alle benodigdheden kunnen eraan
bevestigd worden.” Om tot het nieuwe ont-
werp te komen, heeft Endomed BV samen-
werking gezocht met de Helmondse Metaal
Industrie, onderdeel van de VDL Groep.
Endomed BV is daarmee samen met de VDL
Groep aan de tekentafel gaan zitten om de
wensen mee te nemen. Samen hebben zij
een nieuw en betaalbare infuuspaal ontwik-
keld en het comfort is aanzienlijk verbeterd.
De nierfunctie is met een nieuwe methode
beter te meten. Hierdoor kan een betere
inschatting worden gemaakt van het risico
op nierfalen en sterfte aan hart- en vaat-
ziekten. De nieuwe methode is betrouw-
baarder bij mensen met weinig spiermassa,
zoals ouderen en mensen met chronische
ziekten, en mensen die weinig vlees eten,
bijvoorbeeld vegetariërs.
De resultaten komen uit een groot internatio-
naal onderzoek onder leiding van UMCG-
nefroloog dr. Ron Gansevoort en werden
afgelopen vrijdag gepubliceerd in de ‘New
England Journal of Medicine’. Wereldwijd
krijgt ongeveer tien procent van de bevolking
te maken met een verminderde nierfunctie
die op den duur kan leiden tot nierfalen en
sterfte aan hart- en vaatziekten. Gansevoort:
“Hoe eerder en hoe betrouwbaarder de mate
van achteruitgang van de nierfunctie kan wor-
den geschat, hoe gerichter de behandeling kan
worden ingezet om bijvoorbeeld nierdialyse te
voorkomen”. Nierpatiënten zijn gewend dat
hun nierfunctie wordt bepaald door het meten
van de hoeveelheid creatinine in het bloed.
“Creatinine is een afvalstof van spiercellen
en het lichaam raakt het alleen kwijt als de
nieren het in de urine uitscheiden. Hoe meer
creatinine je in het bloed meet, hoe slechter de
nieren dus werken”, legt Gansevoort uit. “We
weten dat de methode met creatinine niet zo
betrouwbaar is bij mensen met weinig spier-
massa, zoals ouderen en mensen met chroni-
sche ziekten. Met de nieuwe methode meten
we de hoeveelheid van een andere stof in het
bloed, cystatine C. Dit is een afvalstof van álle
lichaamscellen en de hoeveelheid ervan in het
bloed is veel stabieler dan van creatinine”.
Live webinar
rond EZ-blocker
Innovatieve infuuspaal geeft patiënt meer gemak
Risico nierfalen
voorspellen
Mogelijk kan de
eNose in de toekomst
worden gebruikt
bij de screening naar
dikkedarmkanker
Apparaat ‘ruikt’ darmkanker
* De teksten op deze pagina zijn aangeleverd
door de betreende organisaties of bedrijven
Zowel patiënten als verpleegkundigen van MMC gaven
hun bevindingen over de infuuspaal, waardoor deze nu
volledig is afgestemd op de wensen van de gebruiker.
De eNose werkt net als een echte neus, het apparaat kan moleculen onderscheiden in de lucht.
Op het Europese cardiologiecongres is
bekend gemaakt dat met een nieuwe,
zeer gevoelige troponine test van Abbott
het aantal diagnoses van een hartaanval
bij vrouwen kan verdubbelen. De bloed-
test kan artsen helpen om de diagnose en
prognose voor patiënten met symptomen
van een hartaanval te verbeteren. Vooral
vrouwen zouden baat hebben bij deze test.
Zij vertonen vaak andere symptomen bij
een hartaanval en krijgen vaak een ver-
keerde diagnose.
Dr. Ludi van Dun, Scientific Affairs Manager
Abbott: “Een hartaanval is bij vrouwen vaak
lastiger vast te stellen dan bij mannen omdat
ze niet altijd dezelfde klachten vertonen.
De schade die het hart oploopt bij een hart-
aanval wordt gemeten aan de hoeveelheid
tropo nine, een bepaald eiwit in het bloed
dat stijgt als er sprake is van een hartaanval.
De hoeveelheid van dit eiwit is bij vrouwen
veel lager dan bij mannen en konden we hier-
voor niet meten. Daarom was een veel nauw-
keurigere test nodig waarmee we dat nu wel
kunnen. Bovendien is er met deze test al na
twee tot vier uur duidelijkheid. Dat is aan-
zienlijk sneller dan met de huidige test.” Gelre
ziekenhuizen Apeldoorn is een van de eerste
ziekenhuizen die de nieuwe test inzetten
bij patiënten met symptomen van een hart-
aanval op de Eerste Harthulp. Dr. Richard
Braam, cardioloog Gelre Ziekenhuizen Apel-
doorn: “Het is belangrijk om snel met zeker-
heid vast te kunnen stellen of er sprake is van
een hartinfarct. Dan kunnen we bijvoorbeeld
een patiënt medicatie geven of dotteren om
verdere hartschade te voorkomen. Met deze
test kunnen we meten wat we hiervoor niet
konden meten. Een dreigend hartinfarct
kunnen we zo betrouwbaarder opsporen of
uitsluiten. Dat is een sprong voorwaarts in de
diagnostiek. En het helpt ons om een betere
behandeling uit te voeren.”
Gevoelige test meet sneller hartaanval bij vrouwen
11
Nummer 17
11 september 2013
*
12
Nummer 17
11 september 2013
Praten is een belangrijk on-
derdeel van je dagelijks leven.
Voor sommige mensen wordt
praten moeilijk of zelfs onmo-
gelijk door bijvoorbeeld ziekte
of een ongeluk. Daarom biedt
Commap speciale communi-
catieapparatuur die “praten”
weer mogelijk maakt.
Er zijn diverse uitvoeringen
mogelijk, speciaal gemaakt op
de omstandigheden waarin
iemand verkeert. Er zijn appa-
raten waarop je kan typen,
maar ook die met ingesprok-
en boodschappen of plaatjes
werken. Bij beperkte of geen
handfunctie zijn er aanpassin-
gen beschikbaar om de appa-
ratuur toch te kunnen bedienen.
Er wordt gezocht naar een
oplossing op maat!
Wil je meer informatie ontvan-
gen, stuur ons een email of je
kunt ons natuurlijk ook bellen.
“Als praten moeilijker wordt...”
Commap
communicatie apparatuur B.V.
Postbus 490
5400 AL Uden
Tel: 0413 – 287052
Email: info@commap.nl
Website: www.commap.nl
Kvk: 320.499.38
MuIti FT
Twin-foiI
-éénmalige toepassing
-verpakt per stuk ( incl. inlegvel)
-gebruikte en ongebruikte zijde
Voor meer informatie :
Antennestraat 60
AImere 036 - 5472150
info@vanvIietmedicaI.nI
www.vanvIietmedicaI.nI
MuIti toepasbaar transportmeubeI
-incl. 6x lade
-los kunststof bovenblad
-incl. 4 haken binnenzijde frame
-gebruiksvriendelijke handgreep
-afmeting meubel : 6100x6100x9800 mm
Urogyn B.V. heeft een nieuw injecteerbaar implantaat
ontwikkeld dat in vloeibare vorm op 4 plaatsen rond
het midden van de plasbuis geïnjecteerd wordt waar-
na het uithard tot een flexibel rubberachtig bolletje.
Het product wordt met veel succes toegepast zowel
bij vrouwen (Urolastic) als bij mannen (Prolastic) met
stressincontinentie. De methode verloopt snel en
pijnloos onder lokale verdoving. Het materiaal ver-
groeit niet met het weefsel maar wordt ingekapseld
in bindweefsel. Het is daarom ook vrij eenvoudig te
verwijderen indien noodzakelijk. Omdat het mate-
riaal niet wordt afgebroken is de werking langdurig.
Voor mannen vormt Prolastic een uitkomst omdat
bestaande middelen invasief en weinig effectief zijn.
Voor vrouwen bestaan er bandjes die effectief zijn
maar de ingreep is vrij invasief. Een deel van de
patiënten blijft incontinent. Ook hier kan Urolastic
een laagdrempelige effectieve oplossing bieden.
Bezoek de website voor meer informatie: www.urogynbv.com
Artsen die belangstelling hebben om
getraind te worden in deze nieuwe
methoden kunnen contact op nemen
met: Noes de Vries, tel: +31 651342112
of emailen naar ndvries@urogynbv.com.
Zij ontvangen een informatiepakket en
er wordt afgestemd waar en wanneer de
training kan plaatsvinden.
Maastricht UMC+ opereert sinds afgelopen
vrijdag als eerste ziekenhuis in Nederland
met een nieuwe Da Vinci operatierobot.
Het vernieuwde model is ter vervanging
en verbetering van de eerste operatierobot
die al sinds 2004 operationeel is.
De nieuwe robot is in staat om de handelin-
gen van een chirurg in een fractie van een
seconde digitaal om te zetten naar een signaal
waardoor de robot wordt aangestuurd. Het
apparaat, waarmee voor het eerst twee chirur-
gen tegelijkertijd kunnen werken, is tevens
voorzien van zogenoemde ‘augmented reality’.
Twee chirurgen
De nieuwe operatierobot is het eerste model
in Nederland, waaraan twee chirurgen tegelij-
kertijd kunnen opereren, waardoor het moge-
lijk is zeer complexe ingrepen uit te voeren.
“Maar dat maakt de operatierobot ook uiter-
mate geschikt voor opleidingsdoeleinden”,
zegt chirurg Jos Maessen. “De ervaren chirurg
kan zodoende zeer nauwkeurig de chirurg in
opleiding aansturen bij zijn eerste operaties
in de patiënt”. De operatierobot is uitgerust
met moderne visualisatiemiddelen, zogeheten
‘augmented reality’. Maessen: “Er kunnen bij-
voorbeeld plaatjes van CT- of MRI-scans wor-
den geprojecteerd in het operatiebeeld. Daar-
door kan de chirurg onderliggende structuren
veel beter ‘zien’. Dat voorkomt dat er onnodig
schade aan weefsel wordt toegebracht”. Maas-
tricht UMC+ heeft in bijna tien jaar tijd ruime
ervaring opgedaan met de Da Vinci operatie-
robot op het gebied van met name urologie en
cardiothoracale chirurgie. Om de techniek zo
optimaal mogelijk verder te ontwikkelen is het
nieuwe model aangeschaft.
PluhZ is een nieuw initiatief van verschil-
lende mensen werkzaam in de zorg, dat
inspeelt op de behoefte aan antwoorden
binnen de zorgsector. Van thuiszorg tot
en met ziekenhuiszorg. Bij PluhZ kunnen
mensen gratis, 24 uur per dag en zeven
dagen in de week terecht met alle vragen
over de zorg, zoals ‘Waar kan ik terecht voor
de mening van een andere arts?’ of ‘Waarom
heb ik deze medische rekening gekregen?’.
PluhZ helpt cliënten in de zorg op weg met
deze gratis dienst en een-op-eencontact.
De initiatiefnemers Ellen van der Geest,
Lianne Bolleboom en Robert Weij garan-
deren snel, correct en onafhankelijk advies.
“Het recht en de plicht van de patiënt is ons
uitgangspunt,” aldus Weij.  Alle medewerkers
van PluhZ die de vragen beantwoorden,
hebben een gezondheidsrechtelijke, financiële
of medische achtergrond. Zij weten de juiste
wegen binnen ‘zorgland’ te bewandelen. Ook
hebben zij beschikking over een databank met
informatie en contactpersonen, waardoor de
cliënt zo goed en snel mogelijk geholpen kan
worden.” PluhZ is geïnspireerd door de custo-
mer service strategie van Apple. Apple brengt
persoonlijk contact terug tussen klant en be-
drijf waarbij ze e-mailcontact bieden binnen
24 uur. Dit doet PluhZ ook en als het nodig is
belt PluhZ voor advies-op-maat. Deze nieuwe
service van PluhZ (www.PluhZ.nl) wil op den
duur kostendekkend zijn door bijdragen van
zorgverzekeraars en zorginstellingen.
Het Amphia Ziekenhuis (Breda) is een
moderne cathkamer rijker. De bestaande
kamer werd te klein en de apparatuur was
aan vervanging toe. De nieuwe cathkamer
is volledig digitaal en voldoet aan de meest
recente regelgeving voor infectiepreven-
tie.

Een belangrijk en groot voordeel is volgens het
ziekenhuis dat er 75 procent stralingsreductie
kan worden gerealiseerd. Dit is gunstig voor
patiënten en voor de medisch specialisten
en verpleegkundigen die dagelijks met deze
apparatuur werken. Cardioloog Bart Hooft
van Huysduynen nam de cathkamer als eerste
in gebruik. Naast het plaatsen van apparatuur
als pacemakers en intracardiale defibrillatoren
(ICD’s) worden in de cathkamer ook hart-
ritmestoornissen opgespoord en behandeld.
De nieuwe apparatuur is volledig geïntegreerd
in één systeem waardoor sneller en efficiënter
kan worden gewerkt. Doordat alle benodigde
instrumenten in één, draaibare pendel zijn
ondergebracht, is het volgens het ziekenhuis
voor de behandelend medisch specialist ook
ergonomisch beter. In hartkatheterisatie-
kamers worden hartonderzoeken en -behan-
delingen in het lichaam van de patiënt
gedaan, zonder te opereren. Er zijn momen-
teel slechts een paar hartkatheterisatiekamers
in Nederland met de hoge OK-klasse-2. De
cathkamer van het Amphia Ziekenhuis is er
hier een van. Jaarlijks worden hier tussen de
250 en 350 ablaties uitgevoerd, 300 pace-
makers en 350 ICD’s geplaatst.
Cardioloog Bart Hooft van Huysduynen nam de cathkamer als eerste in gebruik.
Nieuwe Da Vinci
Maastricht UMC+
PluhZ zorgt
voor antwoord
In hartkatheterisatie-
kamers worden
hartonderzoeken en
-behandelingen in het
lichaam van de patiënt
gedaan, zonder
te opereren
Amphia opent cathkamer
* De teksten op deze pagina zijn aangeleverd
door de betreende organisaties of bedrijven
Hoe vervelend is het als je moeite hebt om
te zeggen dat je een kopje ko e of thee
lust? Praten is voor iedereen zo gewoon,
dat men er niet bij stilstaat wat er gebeurt
als de spraak minder wordt. Maar voor veel
patiënten is het uiteindelijk de dagelijkse
realiteit. Gelukkig is er in bijna alle geval-
len een oplossing mogelijk.
Commap is gespecialiseerd in communicatie
apparatuur bij spraakproblemen. Vanuit deze
expertise heeft het bedrijf diverse oplossingen
ontwikkeld die helpen om gesprekken weer
mogelijk te maken. De toepassing ervan is
zeer breed, bijvoorbeeld voor patiënten met
ALS, MS keelaandoeningen of plotsdoofheid.
De DuoPraat is een van deze hulpmiddelen.
Gebaseerd op een groot (10 inch) grafisch
display ondersteunt het mensen met een
spraakprobleem. De werking is eenvoudig,
men typt in wat men wil zeggen en met één
klik wordt de tekst uitgesproken. Daarnaast
kan de gesprekspartner de tekst meelezen
in het scherm. Dus ook in omstandigheden
waarin iemand niet kan horen wat het appa-
raat zegt, kan men de DuoPraat toch prima
gebruiken. De DuoPraat kan men eenvoudig
zelf uit proberen: Commap heeft de gratis
DuoPraat-app ontworpen die men zelf, of
die de logopedist kan installeren op het eigen
Android toestel. Download deze App op
www.commap.nl en maak kans op een gratis
tablet. Kijk op de website voor nog meer
spraakhulpmiddelen. Commap komt graag
vrijblijvend langs voor een demonstratie.
DuoPraat is een concept van:
Commap communicatie apparatuur B.V.
Postbus 490
5400 AL Uden
www.commap.nl
De DuoPraat houdt het gesprek op gang *
De werking van de DuoPraat is eenvoudig, men typt in wat men wil zeggen en met één klik wordt de tekst uitgesproken.
13
Nummer 17
11 september 2013
14
Nummer 17
11 september 2013
Vitamine K2 menaquinone-7 is een specieke
vorm van deze vitamine die een bijdrage
levert aan het behoud van normale botten.
MenaQ7 bevat tevens vitamine D3.
Deze vitamine draagt bij aan een normale
opname en verwerking van calcium.
Natto is van nature een rijke bron van de vita-
mine K2-vorm menaquinone-7.
Natto is een traditioneel gerecht uit gefer-
menteerde soja en wordt al meer dan 1000
jaar gegeten in Japan.
MenaQ7 [meenaku-zeven] is een bijzonder,
gepatenteerd voedingssupplement en bevat
een goed opneembare vorm van vitamine K2
uit natto.
Het aanbevolen gebruik is één tablet per dag.
Boven 60 jaar adviseren wij tot drie tabletjes
per dag.
MenaQ7 bevat 45 mcg vitamine K2 en
5 mcg vitamine D per tabletje.
Een verpakking met 60 tabletjes kost € 18,95
in de winkel. 180 mcg vitamine K2 + 5 mcg vitamine D3
60 V-caps. € 54,95
MenaQ7
met goed
opneembare
vitamine K2
Draagt bij aan het behoud
van normale botten..... en meer
E
x
t
r
a

s
t
e
r
k
N
IE
U
W
!
M
e
n
a
Q
7
F
o
r
t
e

1
8
0
m
ic
r
o
g
r
a
m
v
it
a
m
in
e
K
2
3
0
V
-
c
a
p
s
. a
d
. €
2
9
,9
5
V
e
r
k
r
ijg
b
a
a
r
b
ij D
e
T
u
in
e
n
eye q
Zuivere EPA-rijke visolie & omega-6 vetzuren met GLA
Een slimme formule
Eye Q staat voor kwalitatief hoogwaardige, zuivere visolie en bevat een bijzonder en natuurlijke EPA-rij-
ke visolie die veilig is voor dagelijks gebruik, ook voor jonge kinderen. Eye Q is een natuurlijk voedings-
supplement met een combinatie van omega 3 (EPA en DHA) en 6-vetzuren (GLA).
Bijzondere verhouding vetzuren
Eye Q is anders vanwege de bijzondere verhouding van de belangrijke vetzuren EPA, DHA en GLA (9:3:1).
Eye Q wordt met speciale zorg gezuiverd en verwerkt. De structurele identiteit van de olie wordt behou-
den; het is nog steeds olie zoals natuurlijk oorkomt.
Verkrijgbaar in verpakkingen van 60 en 210 caps. met 500 mg vetzuren. Prijzen zijn resp. € 11,95 en € 36,95.
Eye Q Chew kauwcapsules met een aardbeismaak. Verpakt per 180 capsules, kost € 36,95.
Speciaal!!! Eye Q liquid met citrussmaak
Voor veel kinderen een makkelijke manier omvisolie te gebruiken. De olie smaakt goed door de toevoe-
ging van natuurlijke citrusolie. Een es met 200 ml is € 19,50.
Het MCH Westeinde nam op woensdag
4 september twee nieuwe katheterisatie-
kamers in gebruik. Ze zijn onderdeel van de
verbouwde afdeling Cardiologie. Patiënten
worden hier behandeld met de nieuwste
technieken. Zo is er de biplane röntgen-
camera die ervoor zorgt dat de hartkathe-
terisatie minder lang duurt en waardoor er
minder contrastmiddel nodig is. Het MCH is
het eerste niet-academische ziekenhuis in
Nederland met deze camera.
Door de samenwerking met het Hartcentrum
van het LUMC en de recente verbouwing kan
het MCH patiënten met hartklachten op een
geavanceerde manier behandelen. De nieuwe
röntgencamera kan vanuit twee richtingen het
hart in beeld brengen. Er is daardoor minder
contrastmiddel nodig. Dit is een voordeel,
vooral voor patiënten met diabetes of een ver-
minderde nierfunctie. Vanaf november 2012
werken de afdelingen Cardiologie van het
MCH en het LUMC nauw samen. De Leidse
expertise maakt het voor het MCH mogelijk
zijn ambities in dit specialisme te realiseren.
Short stay afdeling
De cardiologieafdeling in MCH Westeinde
heeft per september ook een grotere, ver-
nieuwde short stay afdeling waar tien patiën-
ten in plaats van vier kunnen verblijven. Op-
genomen patiënten kunnen op de afdeling in
een onderzoeksruimte een fietstest doen of er
kan een hartecho gemaakt worden. Patiënten
hoeven hiervoor niet naar een andere afdeling.
Patiënten met hartklachten bij wie niet
duidelijk is wat de oorzaak is, worden vaak
onderzocht met een hartkatheterisatie. Hier-
bij wordt een serie filmpjes gemaakt van de
kransslagaders. Tijdens het onderzoek kan
de cardioloog de loop van de bloedvaten be-
oordelen. Als er sprake is van een vernauwing
kan deze tijdens de katheterisatie worden ge-
dotterd. De ruimte waar het onderzoek plaats-
vindt is een katheterisatiekamer, een steriele
ruimte die lijkt op een operatiekamer. De
patiënt ligt op een tafel waarbij een röntgen-
camera om de patiënt draait en de kransslag-
aders vanuit verschillende richtingen worden
gefilmd.
De afdeling radiologie van de Saxenburgh
Groep past, in samenwerking met de afde-
ling Nucleaire Geneeskunde en de chirur-
gen, sinds kort een nieuwe methode toe in
het Röpcke-Zweers Ziekenhuis in Harden-
berg voor het lokaliseren van een tumor
in de borst (mamma). Dit gebeurt met het
plaatsen van een zogenaamd jodiumzaadje.
“Deze nieuwe techniek maakt gebruik van
een super klein jodiumzaadje. Wij zijn één
van de eerste ziekenhuizen in deze regio die
deze methode toepassen”, aldus Janet Owen,
leidinggevende radiologie. Soms is een tumor
in de borst zo klein, dat deze niet voelbaar is.
De chirurg heeft dan een hulpmiddel nodig
om de exacte plaats van de afwijking te be-
palen. Dit kan op verschillende manieren.
Een nieuwe manier van lokaliseren is het
plaatsen van een klein radioactief zaadje - het
jodiumzaadje (jodium 125) - in de tumor.
Het zaadje markeert hiermee de tumor. Het
jodiumzaadje geeft een lage dosis straling af,
die niet schadelijk is voor de gezondheid en
de omgeving.
Zaadje
De afdeling nucleaire geneeskunde levert het
licht radioactieve zaadje aan in een speciale
naald. De radioloog plaatst met deze naald
het zaadje onder zogeheten echogeleide of
stereotactische röntgengeleide heel precies in
de tumor. Dit betekent dat de naald wordt
ingebracht met behulp van geluidsgolven
(echografie) of röntgenbeelden. Tijdens de
borstsparende operatie kan de chirurg heel
gericht dit zaadje - en daarmee de tumor - op-
sporen en verwijderen. Dit opsporen gebeurt
met behulp van een gammastralingsdetector.
Deze nieuwste techniek wordt nu in Harden-
berg toegepast. Inmiddels zijn enkele patiën-
ten op deze wijze geholpen en met succes
ge opereerd. “Doordat de kleine tumor heel
nauwkeurig kan worden verwijderd, zal de
patiënt mogelijk minder vaak een tweede
operatie nodig hebben”, aldus chirurg Marja
Jagers van het Hardenbergse ziekenhuis. De
verwachting is, dat het kleine jodiumzaadje
een grote rol gaat spelen bij het beperken van
operatieve ingrepen tijdens het behandel-
proces van borstkanker.
Uit onderzoek van het Maastricht UMC+
blijkt het Preventieconsult COPD eectief
te kunnen worden ingevoerd in de huis-
artsenpraktijk. Zodoende worden twintig
procent meer COPD-patiënten gediagnos-
tiseerd. Uiteindelijk kan dat de zorg geld
besparen, doordat patiënten vroegtijdig
behandeld kunnen worden.
Het Maastrichtse onderzoek naar de effectivi-
teit van de test en de implementatie in de prak-
tijk is onlangs in twee artikelen gepubliceerd in
het wetenschappelijk tijdschrift ‘Primary Care
Respiratory Journal’. Chronische obstructieve
longziekte (COPD) is één van de belangrijkste
oorzaken van ziekte en sterfte wereldwijd. De
verwachting is dat maar liefst tien procent van
de wereldbevolking van veertig jaar en ouder
te kampen krijgt met de longziekte. Groot pro-
bleem is echter dat naar schatting de helft van
al die patiënten nog niet is gediagnostiseerd.
Een vroegtijdige opsporing van COPD kan de
voortgang van de ziekte namelijk aanzienlijk
afremmen, door patiënten bijvoorbeeld te
helpen bij het stoppen met roken.
In Nederland vinden jaarlijks ongeveer
180.000 zwangerschappen en bevallingen
plaats. In de meeste gevallen verloopt
de zwangerschap probleemloos en wordt
na circa veertig weken een gezonde baby
geboren. De meeste zwangeren worden
door de eerstelijnsverloskundige tijdens
hun zwangerschap bijgestaan. Bij ongeveer
40.000 vrouwen verloopt de zwangerschap
niet helemaal zonder problemen, wat een
reden is om doorverwezen te worden naar
de tweedelijnszorg (de gynaecoloog). Soms
al vanaf de twaalfde week, vaak vanaf een
later tijdstip.
Vanaf het moment van de doorverwijzing
krijgt de zwangere speciale aandacht van
de gynaecoloog, omdat er sprake is van een
medische indicatie. Bijvoorbeeld omdat
de baby niet voldoende groeit, of omdat er
sprake is van zwangerschap gerelateerde ver-
hoogde bloeddruk. Heel soms is sprake van
ernstiger situaties. De arts en de aanstaande
moeder staan dan voor de keuze: wordt het
een ziekenhuisopname, of moet de zwangere
op regelmatige basis naar de polikliniek voor
het maken voor een zogenaamd cardiotoco-
gram en aanvullend onderzoek?
Er is een alternatief: thuis bewaakt worden,
waarbij dagelijks een gespecialiseerd ver-
pleegkundige langskomt voor het maken
van een CTG. De verpleegkundige neemt alle
medische informatie mee naar het zieken-
huis en daar beoordeelt de gynaecoloog wat
er mogelijk aan de hand is en wordt - indien
nodig - actie ondernomen. Dit is een goede,
maar omslachtige en zeer kostbare dienst-
verlening aan de patiënt, die door ongeveer
vijftien ziekenhuizen in Nederland wordt
aangeboden. De onderneming Van Wens
Tot Wieg (www.vanwenstotwieg.nl) heeft de
thuisbewaking van zwangeren sterk ver beterd.
Alle technologie die er voor nodig is om een
cardiotocogram te maken is in één appa-
raatje samengebundeld, dat in de handpalm
past: de Sense4Baby. Maar dat is niet alles.
De aanstaande moeder kan de apparatuur na
een korte instructie met een smart phone of
tablet zelf bedienen. De smart phone stuurt
de informatie over de zwangere en haar baby
door naar een beveiligde server. De informatie
kan door de gynaecoloog onmiddellijk be-
oordeeld worden, waar hij zich ook bevindt.
Na beoordeling verstuurt de gynaeco loog
een

berichtje met zijn bevindingen naar
de zwangere en de informatie wordt in het
ziekenhuisdossier opgeslagen. Eventueel
wordt er aanvullende actie ondernomen. Uit
onderzoek is gebleken, dat de Sense4Baby net
zo betrouwbaar en accuraat is als de gebruike-
lijke apparatuur, die uitsluitend door medisch
personeel bediend mag worden. Van Wens Tot
Wieg maakt het voor iedere zwangere en voor
ieder ziekenhuis mogelijk om op een medisch
verantwoorde manier - op afstand - thuis
bewaakt te kunnen worden. De gynaecoloog
beslist of de zwangere patiënt in aanmerking
komt voor thuisbewaking met de Sense4Baby.
Van Wens Tot Wieg stelt de apparatuur - tegen
vergoeding door het ziekenhuis - ter beschik-
king. Het ziekenhuis hoeft geen investeringen
te doen of extra personeel in te zetten. Voor
meer informatie: www.sense4baby.nl.
Beter zicht met
röntgencamera
Nieuwe techniek voor opsporing borsttumor
COPD-risicotest
naar huisarts
De aanstaande moeder
kan de apparatuur na
een korte instructie
met een smartphone
of tablet zelf bedienen
Thuisbewaking zwangeren
* De teksten op deze pagina zijn aangeleverd
door de betreende organisaties of bedrijven
Van Wens Tot Wieg maakt het voor iedere zwangere en voor ieder ziekenhuis mogelijk om op een medisch verant-
woorde manier - op afstand - thuis bewaakt te kunnen worden.
Een nieuwe manier van lokaliseren is het plaatsen van een klein radioactief zaadje - het jodiumzaadje (jodium 125)
- in de tumor.
Alle technologie die er voor nodig is om een cardio-
tocogram te maken is in één apparaatje samengebundeld,
dat in de handpalm past: de Sense4Baby.
*
15
Nummer 17
11 september 2013
16
Nummer 17
11 september 2013
De poli Keel-, Neus- en Oorheelkunde (KNO)
van het Schiedamse Vlietland Ziekenhuis
biedt gehoorbescherming aan. Voor drie
euro draaien jongeren een setje oordoppen
(Thunderplugs) uit de ‘kauwgomballen-
automaat’ die perfect zijn voor een feestje,
in de discotheek of op een festival.
Tot heden beschermt slechts een klein deel van
de jongeren zijn gehoor tijdens het uitgaan
met speciale oordoppen. De medisch specia-
listen van het Vlietland Ziekenhuis merken dat
patiënten die zich melden met gehoorproble-
men steeds jonger zijn. Daarom staat er sinds
eind augustus een automaat met oordoppen
op de poli KNO. “Wij wijzen onze patiënten
er dan ook op dat gehoorbescherming tijdens
het uitgaan erg belangrijk is. Hiermee voor-
kom je gehoorschade of een piep in je oren
(tinnitus)”, zegt KNO-arts Bonnet.
Mensen met overgewicht in de regio Zwolle
kunnensinds deze maand terecht op de
Obesitaspoli. Na een succesvolle start in
Lelystad en Almere, begon de poli in sep-
tember ook bij Isala (Zwolle).
Bij overgewicht proberen mensen vaak jaren-
lang op verschillende manieren af te vallen.
Vaak zonder blijvend effect. De Obesitaspoli
biedt daarom een gestructureerde aanpak. Een
team van verschillende specialisten maakt op
basis van de vraag en de persoonlijke situatie
van de patiënt een uitgebreide analyse. De
teamleden van Obesitaspoli zijn allemaal ge-
specialiseerd in obesitas. Tijdens het uit voeren
van het persoonlijk behandelplan wordt de
patiënt begeleid door een gespecialiseerd ver-
pleegkundige en een team van zorgverleners,
zoals een internist, diëtist, fysiotherapeut,
psycholoog en indien nodig de chirurg van
MC Zuiderzee die gespecialiseerd is in het
uitvoeren van verschillende soorten maag-
verkleiningen. Obesitaspoli is een zelfstan-
dige onderneming met eigen deskundigen en
is het initiatief van de MC Groep uit Lelystad.
“De overgang is een zeer ingrijpende
verandering in het leven van de vrouw,
zowel op lichamelijk, psychisch als op
sociaal gebied. Deze veranderingen
kúnnen klachten veroorzaken.” Dr. Pauline
Ottervanger en dr. Wilma Smit zijn beiden
gynaecoloog en gespecialiseerd in de
problematiek van de overgang en meno-
pauze. Al jaren reizen zij door heel Neder-
land om voorlichting te geven aan vrouwen
en nascholing aan professionals, met als
doel: vrouwen niet alleen klachtenvrij en
gelukkiger door de overgang/menopauze
heen te helpen, maar hen ook beter voor
te bereiden op deze levensfase en alert te
maken op risico’s. In oktober en november
zijn er weer nascholingsdagen.
Op lichamelijk gebied is het vooral het minder
worden en uiteindelijk wegvallen van oestro-
genen dat de oorzaak is van de vele klachten.
De meest bekende lichamelijke klachten zijn
opvliegers, bloedingsproblemen en seksue-
le problemen. Vrouwen tussen de 45 en 55
zitten sowieso vaak in een periode van ver-
anderingen. Einde vruchtbaarheid, gecon-
fronteerd worden met ouder worden, zich
niet meer aantrekkelijk voelen, kinderen de
deur uit (of juist aan het puberen), man de
deur in. Je kunt je voorstellen dat vrouwen
in deze levensfase terecht kunnen komen in
een ‘rollercoaster’ van lichamelijke klachten,
emoties, oververmoeidheid en soms zelfs ook
depressieve klachten. Niet alleen de vrouwen
zelf, maar ook veel zorgverleners zijn geneigd
veel klachten die optreden in deze fase zonder
meer toe te schrijven aan de overgang. Veel
gehoorde opmerkingen: ‘het hoort erbij,
je moet er mee leren leven, het gaat over’.
Natuurlijk is de overgang geen ziekte, maar
het is van essentieel belang dat vrouwen
weten wat er gebeurt in hun lichaam, wat
voor klachten dit kan geven, wanneer ze aan
de bel moeten trekken en wat er aan gedaan
kan worden. Teveel vrouwen lopen jarenlang
door met klachten die de kwaliteit van leven
negatief beïnvloeden en dat is doodzonde
en niet nodig. Ook in het arbeidsproces is
dat duidelijk te merken: 34 procent van het
ziekte verzuim onder vrouwen tussen 45 en
55 jaar heeft direct te maken met de gevolgen
van overgangsklachten!
Ook nascholing aan zorgverleners is van
essentieel belang om duidelijk te kunnen
differentiëren welke klachten overgangs-
gerelateerd zijn en welke andere oorzaken
dergelijke klachten ook kunnen geven, maar
ook om extra kennis bij te brengen over de
diverse behandelingsmethoden. Kortom: her-
kennen, erkennen en behandelen waar
nodig is. Daarnaast zijn er vrouwen die een
verhoogd risico hebben op bepaalde aan-
doeningen in de menopauze, denk aan hart-
en vaatziekten en osteoporose. Het is essen-
tieel dat vrouwen zelf, maar ook zorgver-
leners hiervan op de hoogte zijn. Dr. Pauline
Ottervanger en dr. Wilma Smit schreven twee
boeken hierover: ‘Menoblues’ en ‘Menoproof’.
Verder werkten zij mee aan diverse boeken,
onder meer ‘Gynaecardiologie’ van prof. dr.
Angela Maas.
Zie verder: www.vrouwenwijzer.nl.
Door dr. Pauline Ottervanger en dr. Wilma Smit
Oordoppen uit
de automaat
Voor drie euro draaien jongeren een setje oordoppen
(Thunderplugs) uit de ‘kauwgomballen automaat’.
Isala krijgt Obesitaspoli
De Obesitaspoli biedt een gestructureerde aanpak.
Teveel vrouwen lopen
jarenlang door met
klachten die de kwaliteit
van leven negatief
beïnvloeden en dat is
doodzonde
‘Overgang zeer ingrijpend’
17 Patiëntenzorg
Nummer 17
11 september 2013
Jeeves, gastvrijheid en angstreductie
Jeeves is marktleider in diensten rondom vervoer, begeleiding, aankomst en vertrek
bij ziekenhuizen en klinieken. Diensten die door ziekenhuizen aan patiënten en
bezoekers worden aangeboden. Tevens leveren we als Senior Service professionele
mantelzorg die senioren ondersteunt na hun vertrek uit het ziekenhuis. Minder stress is
een betere behandeling.
F 010 - 43 33 941
E info@jeeves.nl
W www.jeeves.nl
Steupelstraat 40,
3065 JE Rotterdam
T 010 - 43 33 921
Nieuwe Held 2012 Genomineerde: Jeeves is onderscheiden voor echt maatschappelijk ondernemen:
Parkeerservice
Gastheer
Thuisbrengservice
Professionele
mantelzorg
Golfcarservice
Wilma Smit (rechts) en Pauline Ottevanger.
Het Groene Hart Ziekenhuis (GHZ) in Gouda
startte deze maand een inloopspreekuur
voor sporters met sportletsel. Tijdens
het spreekuur krijgen sporters een snelle
diagnose en een behandeladvies.
Afhankelijk van het soort sportletsel be -
oordeelt de orthopeed of de sporter het beste
door een orthopeed met een specifiek aan-
dachtsgebied (knie of schouder) of door de
sportarts kan worden behandeld. Wanneer
sporters naar de sportarts worden doorver-
wezen, kunnen zij de volgende dag al op het
spreekuur van de sportarts in het GHZ terecht.
Het inloopspreekuur vindt elke maandag-
middag plaats. Doordat de meeste sportletsels
in het weekend ontstaan, is er bewust voor
gekozen om het inloopspreekuur op maandag
te houden. Hierdoor kunnen sporters binnen
48 uur een diagnose krijgen en eventueel al
worden behandeld. Sporters die zich met ver-
wijsbrief van de huisarts tussen 13.30 en 14.30
uur bij de balie op de polikliniek Orthopedie
melden, worden geholpen.
De zorgaanbieder Vierstroom mag het
LangeLand Ziekenhuis in Zoetermeer over-
nemen. De overname is goedgekeurd door
de Autoriteit Consument en Markt (ACM).
Het gaat hier om een overname van een
ziekenhuis door een zorgaanbieder op het
gebied van onder meer thuiszorg en diverse
zorgwoonvormen.
Vierstroom en LangeLand bieden verschil-
lende typen zorg aan. Er is dus geen over-
lap en ze concurreren niet direct met elkaar.
Partijen verwijzen wel patiënten en cliënten
naar elkaar. ACM heeft gekeken of dit de
concurrentie zou kunnen beïnvloeden. Chris
Fonteijn, bestuursvoorzitter ACM: “Slechts
een heel laag percentage van de cliënten van
Vierstroom wordt doorverwezen door een
ziekenhuis. Er blijft voldoende ruimte over
voor concurrenten.”
Uit onderzoek van ACM blijkt dat één op
de drie bewoners van Zoetermeer naar een
ander ziekenhuis gaat dan het LangeLand.
Het LangeLand Ziekenhuis verwees de afgelo-
pen jaren al uitsluitend door aan Vierstroom.
Tegelijkertijd blijkt dat een nieuwe concurrent
van Vierstroom afgelopen jaar een aanzien-
lijke positie heeft weten te verwerven.
Verbindingsgang
Verbeeten en JBZ
Artsen Vietnam
leren in RKZ
Antidepressiva
bij zwangerschap
Inloopspreekuur
voor sporters
Er blijft voldoende
ruimte voor
concurrenten
Vierstroom neemt
LangeLand over
Het LangeLand Ziekenhuis in Zoetermeer.
Uitleg over Rotterdamse skyline
Patiënt Diana Duinkerke met de skylinekaart.
Het valt veel patiënten op dat het Sint
Franciscus Gasthuis een prachtig uitzicht
heeft over Rotterdam. Om hen van dienst
te zijn, deelt het ziekenhuis skyline-
kaarten uit waarop de verschillende
gebouwen staan uitgelicht.
“Ik vind de skylinekaart een leuk en infor-
matief initiatief”, zegt Diana Duinkerke. Ze
is in het Sint Franciscus Gasthuis geopereerd
en verblijft nu op de negende verdieping. “Ik
denk zeker dat een mooi uitzicht meehelpt
in het herstel, je krijgt hier genoeg zonlicht
en het geeft positieve energie.” Het Sint
Franciscus Gasthuis is een echt Rotterdams
ziekenhuis. In 1982 klein begonnen op de
bovenste etages van een distilleerderij aan de
Oppert en later verhuisd naar de Schiekade.
Vlak voordat de eerste paal van de huidige
locatie werd geslagen, is besloten het gebouw
negentig graden te draaien. Door deze keuze
kunnen patiënten nu nog steeds genieten van
de skyline van Rotterdam. Vanuit het Sint
Franciscus Gasthuis is de Delftse poort, het
grote gebouw van Nationale Nederlanden,
gemakkelijk te zien. Ook het nieuwe station
Rotterdam Centraal is te herkennen en er is
goed uitzicht op de Laurenskerk. Bij helder
weer kun je zelfs uitkijken op de Euromast,
Willemsbrug en Erasmusbrug. Tevens is de
oude locatie van het Sint Franciscus Gast-
huis aan de Schiekade te zien. Hier was het
ziekenhuis van 1900 tot 1975 gevestigd. Het
Sint Franciscus Gasthuis kijkt met trots terug
op deze rijke, Rotterdamse historie.
Na een intensieve voorbereidingsperiode
ging op 9 september de eerste schop in
de grond voor de verbindingsgang tussen
het Jeroen Bosch Ziekenhuis (’s-Hertogen-
bosch) en Verbeeten Den Bosch.

Bestuurders Peter Langenbach (JBZ) en
Gerard Tijmes (BVI) namen letterlijk een
schop ter hand om de grond rond de reeds
geslagen heipalen uit te graven ten behoeve
van de betonnen bekisting. Het Jeroen Bosch
Zieken huis en Instituut Verbeeten hebben
een samen werkingsovereenkomst gesloten
voor de bouw van deze gang. De verbindings-
gang draagt bij aan de steeds hechter worden-
de samenwerking op het gebied van Oncolo-
gie. Klinische patiënten kunnen straks heel
gemakkelijk het radiotherapeutisch instituut
bereiken. Instituut Verbeeten is een ge-
specialiseerde zorginstelling die topklinische
zorg biedt op het gebied van Radiotherapie en
Nucleaire Geneeskunde. Instituut Verbeeten
heeft op dit moment locaties in Tilburg, Breda
en Den Bosch.
Hoewel ze zelf een groot brandwonden-
centrum hebben in het Vietnamese Hanoi,
kwam maandag 2 september een delegatie
van drie artsen naar het brandwonden-
centrum van het Rode Kruis Ziekenhuis
(RKZ) in Beverwijk. “Ze zien ons vooral als
een expert op het gebied van huidtrans-
plantatie. Dat beschouwen wij als een
enorme erkenning van ons werk”, aldus
David Mackie.
Mackie was anesthesioloog/intensivist in het
RKZ en is medisch directeur van Euro Skin
Bank.  De artsen die afkomstig zijn van het
National Burn Institute (NBI) in Hanoi
kwamen maandagochtend naar het zieken-
huis om in de eerste plaats een bezoek af te
leggen aan het Brandwondencentrum. Daarna
bezochten ze de Euro Skin Bank in Beverwijk.
“Vietnam is een land in ontwikkeling. Ze zijn
er aan gelegen om de kwaliteit van zorg verder
te verbeteren. Hoewel het National Burn
Institute inmiddels een gerenommeerd cen-
trum is in de regio, ontbreekt het de Vietna-
mezen aan een gedegen huidbank”, aldus
Mackie.
Het bericht dat alle antidepressiva zorgen
voor ernstig bloedverlies bij bevallingen
heeft tot een storm van vragen geleid bij
de POP-poli, het expertise- en behandel-
centrum voor zwangere vrouwen en
kraamvrouwen met een psychiatrische
aan doening van het Sint Lucas Andreas
Ziekenhuis in Amsterdam.
Psychiater Adriaan Honig: “Vrouwen zijn
ongerust en vragen zich af of ze wel door
moeten gaan met slikken van hun medicatie.
Het antwoord is ‘ja’, de kans op een dergelijke
bloeding is een tot anderhalf procent. De ge-
volgen van stoppen met medicatie zijn vaak
veel ernstiger voor moeder en kind.” De
POP-poli is een samenwerking tussen psychi-
ater Honig, kinderarts Hanneke Wennink en
gynaecoloog Petra Bakker. Honig: “Er is meest-
al een goede indicatie om deze medicijnen
voor te schrijven. Dat gebeurt niet zo maar.”
Gynaecoloog Petra Bakker van de POP-poli
onderschrijft dit. “Helaas is er geen risico vrije
keuze. Er is inderdaad een kleine kans op een
bloeding tijdens de bevalling, daar moeten
verloskundigen en gynaecologen alert op zijn.
Nieuwe plek voor bronzen beelden
Het Kennemer Gasthuis (Haarlem) heeft op de locatie zuid vier bijzondere bronzen beelden een nieuwe plek gegeven.
Deze verplaatsing werd mogelijk gemaakt door sponsoring van BAM Wegen regio Noordwest, die zorgde voor de
benodigde materialen en medewerkers om de klus te klaren. Op vrijdag 30 augustus werden ‘Vrouw bij water’ van
Piet van Heerden, ‘Vogels’ van Kees Verkade en ‘Abstract’ van Remco van der Gugten met een hijskraan over het
ziekenhuis heen in de binnentuin bij de poliklinieken geplaatst. Maandagochtend 2 september was het ‘Rozenwonder’
van Mari Andriessen aan de beurt. Dit beeld staat nu prominent bij de hoofdingang (zie foto).
18 Kliniek
Nummer 17
11 september 2013
In tijden van bezuinigingen is er geen geld
voor de aanleg van een tuin voor de afde-
ling geriatrie in Zorgcentrum Ronssehof
in Gouda. Met als gevolg dat de bewoners
al jaren uitkeken op een bouwput, zonder
uitzicht op budget voor verbetering.
Facilitair manager Monique van der Giessen
van de Ronssehof klopte aan bij de stich-
ting DoSocial en diende een plan in voor
de aanleg van een sociale tuin. Dinsdag
3 september kon de tuin, na hard werken,
worden geopend.
“Dankzij de samenwerking tussen de aan-
gesloten bedrijven bij DoSocial en onze vrij-
willigers hebben we deze mooie tuin kunnen
realiseren”, vertelt Van der Giessen. DoSocial
bestaat uit een netwerk van mensen en
bedrijven met een sociale drijfveer. Zij onder-
steunen sociale initiatieven, niet alleen met
geld en middelen, maar vooral met hun tijd,
kennis en expertise. Van der Giessen maakte
in overleg met een architect uit dat netwerk
een plan en een draaiboek. “Er komt een
hoop bij kijken. Zo moesten we stenen, zand,
schut tingen en planten zien te regelen. Mede-
werkers en familieleden staken vrijwillig de
handen uit de mouwen en met een strakke
planning is het ons gelukt de tuin in een week
te realiseren.” Het draaiboek voor het realise-
ren van een sociale tuin zal vrij beschikbaar
worden voor andere instellingen.
In Atelier Marline Fritzius, gelegen aan
de Brouwersgracht in Amsterdam, komen
mensen met afasie (kosteloos) schilderen
en boetseren onder leiding van kunste-
naars. Er heerst een ongedwongen licht-
voetige sfeer.
Na hersenletsel ineens niet meer of met
moeite kunnen spreken, schrijven, lezen of
begrijpen wat er gezegd wordt. Dat heet afasie.
Vaak begrijpen mensen juist nog goed wat er
gezegd wordt maar kunnen ze zelf geen woor-
den meer vinden. “Je voelt je gevangen, alles
wordt anders”, zijn uitspraken van mensen die
het meemaken.
Atelier Marline Fritzius
In het Atelier Marline Fritzius krijgen men-
sen met afasie de gelegenheid (opnieuw)
te leren schilderen en boetseren. Beeldende
kunst kan een manier zijn om zich te blijven
uiten. Ook mensen die nog nooit een schil-
derkwast of klei in hun handen hadden, of
mensen die met hun linker hand moeten
leren werken, blijken het schilderen of kleien
ontspannend en leuk te vinden. De lessen
worden gegeven door kunstenaars. In het
atelier draait het om mooie dingen maken.
Het contact met lot genoten is ook plezierig.
Komend jaar doet het atelier weer mee met de
Open Kunst Route. Meer informatie? Kijk op
www.stichtingmarlinefritzius.nl, of bel (06)
167 72 396 (Hanna).
‘Nu al meteen lopen?’ Mevrouw Jansen
kijkt met afgrijzen naar de geriater en
specialistisch verpleegkundige aan haar
bed. Ze is gisteren geopereerd aan een
gebroken heup. Haar been is pijnlijk en
bovendien is ze bang. De val thuis, waar ze
zich toch altijd goed kon redden, het wach-
ten op de grond tot iemand haar zou horen;
het is haar niet in de koude kleren gaan
zitten. Het liefst wil ze rust en bijkomen.
In september 2012 opende Rijnland Zieken-
huis (Alphen aan den Rijn/Leiderdorp) een
geriatrische trauma-unit. Een uniek concept
in de regio van het ziekenhuis. Deze afdeling
heeft een speciaal zorgpad ontwikkeld voor
patiënten van zeventig jaar en ouder met een
heup- of bovenbeenfractuur. Naast aandacht
voor de breuk, is er ook oog voor alle andere
zaken die van belang zijn voor een spoedig
herstel. Ouderen lopen grote risico’s op
complicaties na een fractuur. Bijna 25 procent
overlijdt binnen een jaar. Een derde blijft in
een verpleeghuis wonen. “Op onze afdeling
hebben we een aantal belangrijke verande-
ringen doorgevoerd ten op zichte van de
gebruikelijke zorg bij heupfracturen”, vertel-
len Suzanne Willems en Sjoukje Stienstra,
verpleegkundig specialist van de afdeling
Geriatrie en medisch specialist Peter Jue.
Vóór de operatie wordt de patiënt gezien door
de specialistisch verpleegkundige en geriater.
Zij brengen alle risicofactoren voor complica-
ties in kaart en proberen deze te behandelen.
”Na de operatie lopen wij dagelijks langs om
complicaties tijdig op te sporen. Hoe vroeger
de complicatie wordt gesignaleerd, hoe sneller
een oudere uiteindelijk revalideert. Hiervoor
werken wij nauw samen met de verpleegkun-
dige”, zegt Willems. “We hebben de indruk
dat door tijdige interventies het delier minder
ernstig verloopt. Dit moet door onderzoek
natuurlijk bevestigd worden.” Stienstra belicht
een ander groot verschil sinds de trauma-unit
er is. “Overdag gaan patiënten naar een
huiskamer waar een activiteitenbegeleider
iedereen zoveel mogelijk in een normaal
ritme houdt. Daar wordt ook samen gegeten.
Onderzoek heeft aangetoond dat ouderen in
gezelschap beter eten dan wanneer zij alleen
eten.” Ook de fysiotherapeut komt regel-
matig langs. Vanaf de eerste dag na de operatie
worden de eerste oefeningen gedaan. Het is
belangrijk om de spieren zo snel mogelijk
weer te gebruiken. Bij jongere mensen neemt
de spiermassa na een maand liggen met
0,5 kilo af. Bij ouderen is dat na tien dagen al
één kilo. Stienstra: “Het is voor het revali deren
dus ongelofelijk belangrijk de spierfunctie te
behouden. We ondersteunen de spieren verder
door aan iedereen extra eiwit verrijkte voeding
aan te bieden.”
Meer informatie: www.rijnland.nl/geriatrie.
Door Jantien Brouwer,
medisch specialist geriatrie, Rijnland Ziekenhuis
DoSocial zorgt
voor sociale tuin
De sociale tuin werd op 3 september geopend.
Atelier voor mensen met afasie
In het Atelier Marline Fritzius krijgen mensen met afasie de gelegenheid (opnieuw) te leren schilderen en boetseren.
We hebben de indruk
dat door tijdige
interventies het delier
minder ernstig verloopt
Geriatrische trauma-unit
* De teksten op deze pagina zijn aangeleverd
door de betreende organisaties of bedrijven
19 Zorg voor Ouderen
Nummer 17
11 september 2013

Volledig verzorgde verhuizingen voor senioren
In- en uitpakken van al uw bezittingen die u wilt verhuizen
Demontage en montage van grote meubels
Ophangen van lampen, klokken, schilderijen en decoratie
Aansluiten en instellen van apparatuur zoals televisie en wasmachine
Stoffeer- schilder- en behangwerk

Correcte woning ontruimingen na verhuizen of overlijden
Een nette oplevering aan de verhuurder of makelaar
Bruikbare spullen hergebruikt via stichtingen
Wij onderscheiden ons door de grote hoeveelheid werkzaamheden die wij uit
handen (kunnen) nemen. U ervaart zo min mogelijk van uw verhuizing, omdat
uw woning na ons werk geheel ingericht en woonklaar kan zijn, als u dat van
ons verwacht. Wij werken naar uw wensen en verwachtingen, dus u bepaalt
wat we wel en niet voor u doen.
Bel voor een brochure of afspraak 010 888 22 15
www.seniorenhulp.com|info@seniorenhulp.com
Medisch specialist Peter Jue samen met een patiënt van de geriatrische trauma-unit.
*
20 Agenda
Nummer 17
11 september 2013
0 3 2013
Agenda
Zaterdag 28 september
Uniek symposium Anoph-/Microphthalmie
‘De oogprothese bij kinderen’
• Voor ouders en professionals als oogartsen, huisartsen, kinderartsen, ocularisten,
verpleegkundigen en studenten
• Over laatste ontwikkelingen m.b.t. behandelingen van de zeldzame aandoening
anoph- en microphthalmie
• Locatie: VU Medisch Centrum te Amsterdam
• Programma en Toelichting: http://bit.ly/154OyGx
• Aanmelden: www.ver-ooginoog.nl/contact/formulier-inschrijven-activiteit.html
Donderdag 10 oktober en donderdag 7 november
Nascholing ‘Vrouwenzaken’
• Geaccrediteerde nascholing voor doktersassistenten, verpleegkundigen en verzorgenden
en praktijkondersteuners
• Over o.a. lichamelijke, psychische en sociale veranderingen/klachten tijdens de overgang,
behandelingen, hormoontherapie, vrouwen met verhoogde risico’s op bepaalde
aandoeningen, preventie en screening.
• Locatie: 10 oktober - Hotel van der Valk - Breda
7 november - Hotel van der Valk - Arnhem
• Kosten: (incl. buffet, lesmateriaal en het boek Menoblues) 125 euro
• Aanmelden: j.vanderhert@quicknet.nl (voor vragen: 06-10331222)
• Zie verder: www.vrouwenwijzer.nl
Maandag 28, dinsdag 29 en donderdag 31 oktober
Pst, heb je het al gehoord?
• Over: Minder roddel, meer werkplezier
• Bestemd voor: Leidinggevenden en managers in de zorg
• Data en locaties: Apeldoorn, 29 oktober; Den Bosch, 28 oktober; Utrecht,
31 oktober 2013
• Organisatie: Middag workshop de Bode Nascholingen
• Programma en aanmelden: www.debode.nl
Maandag 4, maandag 11 en woensdag 20 november
Voor jezelf opkomen
• Over: Assertiviteit op de werkvloer
• Bestemd voor: Allen die werkzaam zijn in een team
• Data en locaties: Apeldoorn, 11 november; Den Bosch, 4 november; Utrecht,
20 november 2013
• Organisatie: Eendaagse workshop de Bode Nascholingen
• Programma en aanmelden: www.debode.nl
Donderdag 19 september
Het Medicatiecongres 2013
• Voor alle verpleegkundigen en overige
geïnteresseerden werkzaam in de zorgsector
• Over o.a. Resistentie tegen antibiotica,
nanotechnologie, richtlijn overdracht van
medicatiegegevens, medicatieproblemen ‘achter
de voordeur’, medicamenteuze pijn behandeling,
bijwerkingen van medicijnen, polyfarmacie bij
ouderen, veilige toepassing van geneesmiddelen bij kinderen.
• Locatie: ReeHorst, Ede
• Informatie en aanmelden: www.congressenmetzorg.nl
Woensdag 30 oktober
Symposium Elseviers ‘Beste Ziekenhuizen’
• Thema: ‘Affaire na affaire - lessen uit de doofpot’.
• Sprekers o.a. Ronnie van Diemen-Steenvoorde,
Fred Plukker en Chiel Huffmeijer
• Onder leiding van dagvoorzitter Tom van ‘t Hek
• Locatie: Kasteel de Wittenburg, Wassenaar.
• Programma en aanmelden: www.reedbusinessevents.nl/
besteziekenhuizen
Zaterdag 21 september
Meet VSO - werken in een
ontwikkelingsland
• Door: VSO Nederland
• Locatie: omgeving Utrecht
• Kosten: gratis
• Informatie: www.vso.nl
Vrijdag 4 oktober
Een nieuwe kijk op zorg 3
wegens succes herhaald
• Voor alle verpleegkundigen, verzorgenden,
teamleiders en managers in de zorgsector.
• Over praktische tips en oplossingen, met
als kernwoorden: What you see is NOT always
what you get!, Het moet anders, maar hoe!, Laat je niet ondersneeuwen! Zorg ervoor
dat je gezien en gehoord wordt. Durf uit het karrenspoor te gaan en de zorg te
verbeteren!, Samen sterk voor de patiënt en de cliënt!
• Locatie: ReeHorst, Ede
• Informatie en aanmelden: www.congressenmetzorg.nl
Vrijdag 11 oktober
Het Parkinsoncongres
• Voor alle verpleegkundigen en overige
betrokken professionals
• Over o.a. - de ParkinsonNet methodiek,
de nieuwste inzichten in de medische
behandeling, mobiliteitsproblemen, slik-
en spraakstoornissen, voeding, obstipatie
en gewichtsverlies, depressie, angst, dwang
en drang. Intimiteit, veel voorkomende zorgproblemen in de langdurige zorg
• Locatie: ReeHorst, Ede
• Informatie en aanmelden: www.congressenmetzorg.nl
Donderdag 26 september
Congres
Depressiviteit bij Kanker
• Over het bespreken van emoties na
diagnose kanker, signalen van depressiviteit,
organisatie van zorg en behandeling,
ook in de palliatieve fase
• Locatie: WTC Rotterdam
• Info en programma: www.leidscongresbureau.nl/congres/_depressiviteitbijkanker
21 Agenda
Nummer 17
11 september 2013
0 3 2013
Agenda
Ook uw agendapunt op
de agenda plaatsen?
Dit kan al vanaf €50,-
Tel. 0182 -322 440
info@zorgenziekenhuiskrant.nl
www.zorgenziekenhuiskrant.nl
Dinsdag 5, woensdag 6, dinsdag 12, woensdag 13, maandag 18 en
dinsdag 19 november
Lopen op eieren
• Over: Minder managen, meer leiden
• Bestemd voor: Leidinggevenden en managers in de zorg
• Data en locaties: Apeldoorn, 12 en 13 november; Den Bosch, 5 en 6 november;
Utrecht, 18 en 19 november 2013
• Organisatie: Tweedaagse workshop de Bode Nascholingen
• Programma en aanmelden: www.debode.nl
Donderdag 7, donderdag 14 en donderdag 21 november
Iedereen wil aardige collega’s, ook jouw collega’s
• Over: Collegiale feedback volgens de Bode Methode
• Bestemd voor: Allen die werkzaam zijn in een team
• Data en locaties: Apeldoorn, 14 november; Den Bosch, 7 november; Utrecht,
21 november 2013
• Organisatie: Eendaagse workshop de Bode Nascholingen
• Programma en aanmelden: www.debode.nl
Dinsdag 3 en woensdag 4 december
Nursing Experience | Omdat beter worden je vak is!
Met nog meer interactieve workshops en
inspirerende sessies, Skills Lab en grotere beursvloer
• O.a. over Medicatieveiligheid, Palliatieve sedatie, Reanimeren en Meer grip op
klinisch redeneren
• Locatie: ReeHorst, Ede
• Info: www.nursingexperience.nl
• Groepen vanaf 20 personen betalen € 30
i.p.v. € 50 p.p. (excl. btw)!
Woensdag 13 november
tvz congres | Van wetenschap naar praktijk;
lectoren aan het woord
• Nieuwe inzichten en oplossingen vanuit praktijkgericht
wetenschappelijk onderzoek worden met u gedeeld en
op een laagdrempelige manier maakt u de vertaalslag naar
de verpleegkundige praktijk
• Over: zorgethische aspecten, dementie, palliatieve zorg,
mantelzorg en risicoscreeningsinstrumenten
• Met onder o.a. Henk Rosendal, Guus Munten en
Marian Adriaansen
• Locatie: ReeHorst, Ede
• Informatie en aanmelden op: www.reedbusinessevents.nl/tvzcongres
Dinsdag 12 november
Het afdelings- en medisch
secretaressecongres
• Over o.a. vervolg secretary next, social media,
notuleren met lef en welke kleur past bij jou?
• Locatie: ReeHorst, Ede
• Info:
www.reedbusinessevents.nl/secretaressecongres
• Terug op verzoek: Ontdek de godin in jou
én het medisch dictee!
Dinsdag 17 december
Zelfsturing in een organisatie gaat niet vanzelf:
de volgende stap
De teamcoach in een zelfsturende
organisatie
• Over o.a. de vervolgstappen bij de invoering van zelfsturende
teams en de methodiek van het coachen
• Locatie: Postillion Bunnik
• Info: www.reedbusinessevents.nl/zelfsturing
• Let op! De voorjaarseditie was binnen 2 maanden uitverkocht,
wees er dus op tijd bij!
Dinsdag 3 en woensdag 4 december
Executive Leergang Lean in de Zorg
• Een initiatief van Zorgvisie Academy en Nyenrode Business
Universiteit
• Optimaliseer uw processen en leer verspilling te elimineren!
• Sprekers: Arjan Sollewijn Gelpke, prof. dr. ing. Jacques
Reijniers, Roelof Jonkers, Guy Peeters en Bart van Sambeek
• www.zorgvisie.nl/academy
Maandag 16 en dinsdag 17 december 2013
en dinsdag 14 januari 2014
Masterclass Financieel Management in de Zorg
• Krijg inzicht in de complexiteit van de jaarrekening!
• Selectieve zorginkoop en de consequenties voor financieel
management
• Wat haalt u (niet) uit een jaarrekening
• Contractvormen van verzekeraars
• www.zorgvisie.nl/academy
22 Patiëntenzorg
Nummer 17
11 september 2013
Het is weer mogelijk mooie mensen uit
de zorg aan te melden voor de zevende
editie van IZZ Mooi Mens Verkiezing, de
ver kiezing die zorgmedewerkers met een
bijzonder initiatief in het zonnetje zet.
Stichting IZZ organiseert deze verkiezing
om te laten zien dat er veel goede en
bijzondere initiatieven zijn die bijdragen
aan de verbetering van de zorg.
Op www.izz.nl/mooimens kunnen mooie
mensen door cliënten, collega’s, vrienden
en familie tot en met 24 september worden
aangemeld. Daarna zal de vakjury uit alle
aanmeldingen de genomineerden selecteren.
De nominaties worden bekendgemaakt op
9 oktober. Vervolgens kan heel Nederland
op de genomineerden stemmen tot en met
5 november. Op 6 november reikt Anita
Witzier tijdens de finaleavond een publieks-
prijs en een vakjuryprijs uit. De publieksprijs
gaat naar de zorgmedewerker die de meeste
stemmen heeft gekregen op de website en likes
via Facebook www.facebook.nl/izzcampagne.
Voor paren met een onverklaarde onvervul-
de kinderwens is de kans om op natuurlijke
wijze zwanger te worden vaak even groot
als met een vruchtbaarheidsbehandeling.
Dit betreft 25 procent van alle paren met
een onverklaarde onvervulde kinderwens.
Voor deze paren is een afwachtend beleid
van zes tot twaalf maanden dan ook de
gewenste behandelstrategie.
Artsen kunnen paren vaak moeilijk ervan
overtuigen dat  afwachten soms beter is. Dit
concludeert gynaecoloog in opleiding Noortje
van den Boogaard. Zij promoveerde 5 septem-
ber bij VU medisch centrum in Amsterdam.
In de richtlijn van de beroepsvereniging van
gynaecologen (NVOG) wordt een afwachtend
beleid van zes tot twaalf maanden geadviseerd
bij paren met een goede kans op natuurlijke
conceptie. Het blijkt echter in de praktijk
moeilijk dit ‘afwachtend beleid’ toe te passen.
Noortje van den Boogaard onderzocht de
mogelijkheden om dit ‘afwachtend beleid’
beter toe te passen. Zij vond onder paren
een gebrek aan vertrouwen over de kansen
op natuurlijke conceptie. Patiënten hebben
ook verkeerde verwachtingen over het eerste
consult in het ziekenhuis. Ze begrijpen de
reden van het ‘afwachtend beleid’ niet en over-
schatten de slagingspercentages van vrucht-
baarheidsbehandelingen. Artsen op hun beurt
vinden het lastig patiënten te overtuigen van
het gebrek aan meerwaarde van vroege behan-
deling, de kennis van sommige artsen is niet
up-to-date en niet alle artsen zijn het eens met
de richtlijn. Fertiliteitartsen leven het ‘afwach-
tend beleid’ beter na dan gynaecologen.
Promovendus Van den Boogaard: “Het is
zorgelijk dat er belastende en dure vrucht-
baarheidsbehandelingen die soms leiden tot
gecompliceerde zwangerschappen worden
toegepast zonder dat ze meerwaarde hebben
in vergelijking met natuurlijke conceptie. Mijn
onderzoek laat zien dat een gebrek aan goede
communicatie en informatie de reden van
deze overbehandeling is en ruimte schept voor
verbetering.”
Omschakelen
helpt bij hartfalen
Trouwere inname
bij combinatiepil
Verkiezing Mooi
Mens in de zorg
Artsen kunnen paren
vaak moeilijk ervan
overtuigen dat 
afwachten soms beter is
Langer afwachten
bij kinderwens
Voor paren met een onverklaarde onvervulde kinderwens is de kans om op natuurlijke wijze zwanger te worden vaak
even groot als met een vruchtbaarheidsbehandeling.
Het multidisciplinaire team van het Meander Rugcentrum wil rugpatiënten zorg op maat bieden.
Start Meander Rugcentrum
De neurologen, anesthesiologen, neuro-
chirurgen, radiologen, revalidatieartsen
en fysiotherapeuten van Meander Medisch
Centrum in Amersfoort hebben hun
krachten gebundeld. Gezamenlijk vormen
zij sinds 2 september het Meander Rug-
centrum. De samenwerking resulteert in
een compleet zorgprogramma op maat
voor patiënten met rugklachten en uit-
straling naar het been.
Bij het Meander Rugcentrum is iedere patiënt
met rugpijn welkom. Binnen een week be-
oordeelt een gespecialiseerde radioloog de
MRI-scan. Daarna kan de patiënt snel terecht
bij één van de neurologen voor de diagnose
en behandeling. Het Meander Rugcentrum
biedt een breed scala aan behandelingen, zo-
als bewegingsadvies, revalidatieprogramma’s
op maat en verschillende technieken om pijn
te bestrijden. Is een rugoperatie nodig, dan
kan de patiënt binnen gemiddeld twee weken
worden geholpen. De behandeling stopt niet
na de operatie. Nazorg en begeleiding zijn erg
belangrijk voor verder herstel. In het Mean-
der Rugcentrum begeleiden gespecialiseerde
fysiotherapeuten en verpleegkundigen de
patiënt. De neurologen en neurochirurgen
grijpen in bij pijnklachten die de revalidatie
remmen
Onderzoekers van het Maastricht UMC+
hebben in diermodellen een moleculaire
oorzaak gevonden die bijdraagt aan het
ontstaan van menselijk hartfalen. Naar aan-
leiding hiervan konden ze het falende hart
laten omschakelen van een ‘ongezond’ naar
een ‘gezond’ energiegebruik, met herstel
van hartfunctie als gevolg.
Wanneer hartfalen optreedt, is het hart
niet meer in staat om voldoende zuurstof
en voedingsstoffen rond te pompen in het
lichaam. Een hart van een gezond persoon
haalt zijn energie uit de verbranding van vet-
zuren. Een ‘ongezond’ hart dat te maken krijgt
met een zuurstoftekort schakelt echter over
op het gebruik van suikers, in de vorm van
glucose. “Dat was al tientallen jaren bekend”,
zegt onderzoekersleider prof. dr. Leon de
Windt: “Maar niemand wist eigenlijk of dat
switchen naar een ander energiemechanisme
goed of slecht was en hoe dat in zijn werk
ging. Het blijkt nu dus een belangrijke rol te
spelen bij hartfalen”.
Patiënten zijn veel eerder geneigd medicij-
nen ter preventie van hart- en vaatziekten
in te nemen wanneer die worden gecombi-
neerd in één pil, zo blijkt uit de bevin-
dingen van een internationaal onderzoek
dat is gepubliceerd in het ‘Journal of the
American Medical Association’ (JAMA).
Het preventief innemen van aspirine, choles-
terolremmers en bloeddrukverlagende medi-
cijnen halveert op de lange termijn de kans op
een hernieuwde hartaanval of beroerte. Toch
houdt op de lange duur maar rond de helft
van de hart- en vaatpatiënten zich ook aan het
voorgeschreven preventieve medicatieregime.
In ontwikkelingslanden is dit zelfs maar vijf
tot twintig procent van de patiënten. Hier-
door slikken tientallen miljoenen mensen
onvoldoende medicatie waardoor het effect
niet optimaal is. In het eerste onderzoek naar
het effect van de zogenaamde polypil werden
meer dan 2000 hart- en vaatpatiënten in
Groot-Brittannië, Ierland, Nederland en India
willekeurig in twee groepen verdeeld.
Meneertje Broccoli begeleidt kinderen
De nieuwe website www.kinderwebsite.asz.nl van het Albert Schweitzer ziekenhuis (Dordrecht) is op 4 september
online gegaan. De site is zo ingericht dat kinderen van zes tot twaalf jaar zelf kunnen zoeken op wat zij mankeren,
door eenvoudig het lichaamsdeel aan te klikken waar ze last van hebben. Ze kunnen laagdrempelig kennismaken met
de kinderartsen, de behandelingen en de gang van zaken in het ziekenhuis. Met de site wil het ziekenhuis kinderen
beter voorbereiden en geruststellen. Meneertje Broccoli en Mevrouwtje Aubergine zijn nieuw. Deze mascottes van de
Kinderafdeling spelen nu nog een bescheiden rol op de website, maar leiden in de toekomst de kinderen rond op de
pagina’s. De site is nog volop in ontwikkeling en wordt de komende tijd verder aangevuld met onder andere meer
informatieve films en fotoreportages.
Patiënt steunt
preferentiebeleid
Het beleid waarbij zorgverzekeraars alleen
goedkopere medicijnen vergoeden, leidt
bij meer dan de helft van de mensen die
ermee te maken hebben tot problemen.
Tweederde vindt dat ze vooraf niet voldoen-
de geïnformeerd zijn over de gevolgen die
dit preferentiebeleid mogelijk voor ze heeft.
Desondanks vindt de meerderheid van de
mensen die er ervaring mee hebben het beleid
een goede maatregel om de zorgkosten terug
te dringen. Dat blijkt uit de resultaten van de
meldactie Medicijnen van patiëntenfederatie
NPCF. Van de 11.000 mensen die de vragen-
lijst invulden, zou 67 procent nog steeds
meedoen met het preferentiebeleid, ook als
zorg verzekeraars het niet verplicht zouden
stellen. De meeste mensen stellen daar wel
voorwaarden bij, bijvoorbeeld dat ze zeker
willen weten dat het voorkeursmedicijn net
zo goed is als hun ‘eigen’ medicijn. “Een op-
merkelijke uitkomst van deze meldactie”,
vindt Wilna Wind, directeur van patiënten-
federatie NPCF.
Thermen Holiday biedt een oase van rust
midden in de Randstad. Hier kan men zich
volledig overgeven aan de weldadige wer-
king van water, warmte en zorgzame han-
den. Zo zijn er maar liefst elf sauna’s, waar-
onder een bioscoop- en een kleurensauna.
Sauna komt oorspronkelijk uit Finland en
betekent ‘een ruimte waarin een droog hete-
luchtbad genomen wordt’. Een sauna is door
de hoge temperatuur niet alleen lekker warm,
maar ook gezond. Het lichaam ververst name-
lijk de vochtreserves, bouwt weerstand op en
biedt zowel lichaam als geest rust en ontspan-
ning.
Hammam
Thermen Holiday biedt diverse behandelin-
gen aan in de uitgebreide massage- en beauty-
faciliteiten, zoals een hammam behandeling.
Een hammam is een eeuwenoude Arabische
reinigingstraditie. Het ritueel bestaat uit een
combinatie van een wassing van de huid, een
scrubbeurt en een bijzondere zeep massage
met olijvenzeep. Na afloop van dit ritueel
voelt men zich helemaal schoon en voelt de
huid zijdezacht aan. Bij Thermen Holiday kan
men verschillende unieke hammam behande-
lingen boeken, zoals een Hammam Ghassoul
waarbij verzorgende en zuiverende Ghassoul
klei uit de Marokkaanse Atlasgebergte op
het lichaam wordt aangebracht. Kijk voor
meer informatie op www.thermenholiday.nl.
Hammam behandelingen zijn niet los te
reserveren van de sauna.
Ziekenhuis St Jansdal (Harderwijk) organi-
seert op zaterdag 21 september de jaar-
lijkse St Jansdaldag van 10.00 tot 16.00
uur. Een gezellige dag voor jong en oud
met fietstochten, een oldtimertoerrit, een
boekenmarkt, wandeltocht, een koerbak-
verkoop, goede doelen markt, ‘het durf te
vragen’ plein, muziek, kinderactiviteiten
en nog meer. De opbrengst van deze dag
is bestemd voor het adoptieziekenhuis in
Ghana en het project kwetsbare ouderen
van de Stichting Vrienden van St Jansdal.
Voor de eigenaren van oldtimers is een route
uitgezet. De rit voert langs de mooiste ver-
stilde weggetjes en wordt net als vorig jaar
uit gezet door H. van Laar, van Rijschool van
Laar, en M.W. Waning. De rit start vanaf de
parkeerplaats van het St Jansdal en eindigt
hier ook. Tussendoor zal er een rustpunt zijn.
De toerrit is ongeveer 160 kilometer lang en
er zijn met het rijden van de rit mooie prijzen
te winnen. Voor inschrijving, meer informa-
tie en een overzicht van de deelnemers kan
men terecht op de site van het ziekenhuis:
www.stjansdal.nl/toerrit. De Veluwse Wieler-
vereniging (VWV) uit Ermelo zet weer fiets-
tochten uit. De door VWV samengestelde
routes hebben een afstand van dertig, zestig
en 120 kilometer. Start en finish zijn op de
parkeerplaats van het ziekenhuis. Inschrijving
voor de fietstocht is op de dag zelf. Ook dit
jaar is er weer een kofferbak verkoop. Hiervoor
zijn ruim veertig plaatsen beschikbaar. De
kofferbakverkoop is van 11.00 tot 15.30 uur
tijdens de St Jansdaldag op 21 september.
Wandeltocht
Tijdens de St Jansdaldag wordt voor het eerst
ook gewandeld. De wandeltocht is dertien
kilometer lang en gaat door Harderwijk en
Freek Slemmer (54) ‘viert’ een jubileum.
Hij is dit jaar 12,5 jaar chronisch ziek. Dat
viert hij op een ludieke manier, met de the-
atervoorstelling ‘Superchronisch’, die gaat
over zijn leven met ziektes.
Samen met theatermaker Ernest Beuving stel-
de hij een programma samen van ongeveer
drie kwartier, gevuld met conference, zang en
poëzie. Met als doel lotgenoten een positieve
kijk te geven op chronisch ziek zijn. “Mijn
programma geeft een kijkje in mijn leven als
chronisch zieke. Met een dosis humor, sarcas-
me, tederheid en positivisme loop ik het hele
traject door. Tijdens het programma kunnen
mensen gewoon inbreken, vragen stellen of
reageren. Op deze manier wil ik laten zien
dat het leven van een chronisch zieke niet op-
houdt na een nare diagnose. Wij als chronisch
zieken willen verder, en komen verder.” Eind
2000 kreeg Freek Slemmer de diagnose ziekte
van Kahler (beenmergkanker). Een reeks van
medische behandelingen, chemokuren en
bloedtransfusies volgden. Met succes. On-
langs is hij vrij verklaard van Kahler. Maar
probleemloos is zijn leven daarmee niet.
Huidkanker, hartfalen en huidproblemen
eisen nog dagelijks zijn aandacht. De pro-
ductie ‘Superchronisch’ is te boeken. Het pro-
gramma is volgens Slemmer gemakkelijk in
te passen in open dagen, voorlichtingsdagen
of verenigingsbijeenkomsten. Het is geschikt
voor bijvoorbeeld patiëntenverenigingen,
zorginstellingen of ziekenhuizen. Maandag 2
september was de première in Fort Bronber-
gen in Zutphen. Belangstellenden kunnen het
programma reserveren per telefoon of e-mail:
(0575) 470 373, (06) 537 69 930, e-mail:
freekslemmer@hetnet.nl. Kijk voor meer in-
formatie op: www.superchronisch.nl
Randstedelijk genieten
St Jansdaldag met veel activiteiten
Voorstelling ‘Superchronisch’
Colofon
Lezersactie Thermen Holiday
Ook een keer langskomen bij Thermen
Holiday en wellicht een weldadige
hammam behandeling bijboeken? Doe
dan mee met de prijsvraag en maak
kans op twee waardevouchers voor een
gratis sauna entree bij Thermen Holiday
(exclusief hammam behandeling). Uit
welke land komt de sauna oorspronke-
lijk? Stuur het antwoord per e-mail naar
info@zorgenziekenhuiskrant.nl onder ver-
melding van naam en adres. Doe dit voor
20 september.
Prijswinnaars Crea Weekend
Creatieve lezers zijn er in overvloed. Er
waren heel veel inzendingen voor het Crea
Weekend. De Zorg- en Ziekenhuiskrant
kan de volgende personen blij maken met
gratis toegang voor twee personen tot de
hobbybeurs in de Broodfabriek in Rijs-
wijk: Johan Litjens (Venray), Nelly Rauws
(Rijswijk), Wai Yu Choi (Den Haag), Gerry
Raats (Arnhem) en Marina Meijer (Amers-
foort).
23 Service
Nummer 17
11 september 2013
Uitgever, tevens redactie-adres:
Gouda Media Groep B.V.
Crabethstraat 38 D, 2801 AN Gouda
T (0182) 322 456
F (0182) 322 466
E redactie@zorgenziekenhuiskrant.nl
Eindredactie:
Marja den Otter
Opmaak en fotografie:
Gouda Media Groep B.V.
Advertentieverkoop:
Gouda Media Groep B.V.
T (0182) 322 451
E info@zorgenziekenhuiskrant.nl
Anneke de Pater
Judith Kokshoorn
Laura Fuykschot
Alhoewel deze krant met de grootst mogelijke zorg is
samengesteld, kan geen van betrokken partijen aan-
sprakelijk worden gesteld voor eventueel voorkomende
fouten.
Algemene servicevragen:
Maandag tot en met vrijdag van 9.00-16.00 uur;
telefoon (0182) 322 456 of mail naar:
info@zorgenziekenhuiskrant.nl
Abonnementen
Adres: Crabethstraat 38-D, 2801 AN Gouda
T (0182) 322 456
E info@zorgenziekenhuiskrant.nl
Prijzen: per jaar 74,20 euro
Redactie/tips:
Tips, een tekst of een persbericht kunt u mailen naar
redactie@zorgenziekenhuiskrant.nl
De redactie houdt zich het recht voor om artikelen
niet te plaatsen of in te korten.
Verspreiding:
De krant wordt tweewekelijks beschikbaar gesteld
in het personeelrestaurant van alle ziekenhuizen in
Nederland. Daarnaast wordt de krant toegestuurd aan
leidinggevenden onder wie de hoofden inkoop in de
ziekenhuizen en zorginstellingen.
De oplage bedraagt 30.000 exemplaren.
Webkrant:
De krant kan ook geraadpleegd worden via
www.zorgenziekenhuiskrant.nl. Hierop staat dagelijks
actueel medisch nieuws.
Komende verschijningsdata 2013:
Tweewekelijks. Klik op:
www.zorgenziekenhuiskrant.nl/verschijning
Bezorging:
Bezorgklachten kunt u mailen naar
info@zorgenziekenhuiskrant.nl
of bel (0182) 322 456
Ook vorig jaar was er een tocht voor oldtimers. Op de foto de prijswinnaars van 2012.
omgeving. De tocht voert onder meer langs
het oudste overblijfsel van de voormalige
commanderij St Jansdal. Inschrijven voor de
wandeltocht kan via de website. Het inschrijf-
geld bedraagt vier euro. Op 21 september
kunnen de wandelaars starten tussen 9.00 en
9.30 uur.
Prijswinnaars
Beleef Landleven
Veel lezers waagden een poging om in het
bezit te komen van twee toegangskaarten
voor Beleef Landleven in het Openlucht-
museum in Arnhem. De volgende perso-
nen hebben twee kaartjes thuisgestuurd ge-
kregen: Monika Last (Assendelft), Anneke
Born (Rijswijk), Yvonne Peters (Arnhem),
Chantal Berben (Oirschot) en J.E. Loke
(Dieren).
24
Nummer 17
11 september 2013
Bouwsteentje, 8 gram hoogwaardig eiwit per portie
Gewichtsverlies is niet altijd gewenst. Door ziekte, ouderdom of
gebrek aan eetlust kan de weegschaal steeds een beetje minder
aanwijzen. Bij dit onbedoelde gewichtsverlies wordt ook veel
spierweefsel afgebroken. Dat kan leiden tot minder kracht,
vermoeidheid en een verminderde weerstand. Extra eiwitrijke
voeding kan dit proces tegengaan. Wat meer eten, en ook wat
vaker tussendoortjes die extra energie en eiwit leveren. Dat dit
ook lekkere tussendoortjes kunnen zijn, bewijst het Bouwsteentje.
De Bouwsteentjes hebben de vorm en smaak van een gebakje en
zijn verkrijgbaar in vier verschillende smaken.
Eiwitrijk
De Bouwsteentjes zijn verrijkt met hoogwaardige eiwitten. Iedere portie bevat een klein volume maar
liefst 8 gram eiwitten. Een gezonde volwassene heeft 0,8 gram eiwit per kg lichaamsgewicht per dag
nodig. Iemand die ziek en ondervoed is, heeft juist meer eiwitten nodig; wel 1,5 gram eiwit per kilo
lichaamsgewicht per dag.
In de diepvries of koelkast
Bouwsteentjes zijn diepgevroren, nu ook verpakt per 4 stuks in dezelfde smaak. Eenmaal ontdooid,
kunnen ze nog 5 dagen in de koelkast bewaard worden.
Bouwsteentjes
Door de hoge concentratie eiwitten (8 gram per portie) zijn Bouwsteentjes een uitkomst bij
(dreigende) ondervoeding. Ze versterken de conditie en bevorderen het herstel. Maar Bouwsteentjes
zijn meer dan een voedingssupplement. Het is vooral echte traktatie, een gebakje. Heerlijk bij de
koffie of thee, of als nagerecht.
Klein en smaakvol
Ieder Bouwsteentje bestaat uit zeer luchtig cakegebak met een zachte, romige vulling. Nieuw is de
smaak bosvruchten en wordt gelijk als lekkerste ervaren. Daarnaast zijn er Bouwsteentjes chocolade,
banaan en aardbei. Het Bouwsteentje is wat kleiner dan een gebakje; vergelijkbaar met een Petit
Four. Daardoor is een Bouwsteentje zeer geschikt voor mensen die gedurende de dag regelmatig iets
willen eten, maar opzien tegen grote porties en voedsel dat snel verzadigt.
Waarom zijn eiwitten zo belangrijk?
º E|w|¦¦eu .|ju esseu¦|ee| .oo| ç|oe| eu ou¦w|||e||uç,
ze helpen het lichaam op te bouwen en te behouden
º E|w|¦¦eu |e.e|eu eue|ç|e eu bouws¦o¦¦eu .oo| be|oud
van spieren, de aanmaak van nieuw weefsel en nieuwe
bloedvaten
º E|w|¦¦eu .|ju be|auç||j| .oo| |e|s¦e|, b|j.oo|bee|d .oo|
wondgenezing.
º E|w|¦¦eu .|ju be|auç||j|e bouws¦eueu .au |eu|oc,¦eu eu
|,r¦oc,¦eu, s¦o¦¦eu d|e be|auç||j| .|ju .oo| de a¦wee|.
º E|w|¦¦eu d|açeu b|j ¦o¦ de .o|r|uç .au çe.oude bo¦¦eu.
º E|w|¦¦eu .|ju uod|ç .oo| |e¦ ¦|auspo|¦e|eu .au s¦o¦¦eu
in het bloed.
º E|w|¦ .|ju bouws¦o¦¦eu .au |o|roueu.
º leraud d|e .|e|/oude|.oed |s, |ee¦¦ .ee| ree| e|w|¦¦eu
nodig dan iemand die gezond is.
Voor meer informatie zie www.bouwsteentjes.nl
Of neem direct contact op met de heer Stan Mertens, direct bereikbaar 06 24 88 65 26
Lekkere en opbouwende tussendoortjes
bij ziekte en ondervoeding
verkrijgbaar bij