You are on page 1of 3

A hixiene en Al-Andalus Nas casas de Al-andalus era comn costume de lavar as mans ou ata de enxaugar a boca antes e despois

de cada comida,. Nas casas correntes, as xentes lavbanse valndose dun xerro e un recipiente; pero nas acomodadas poda haber verdadeiras baeiras, que levaban o nome de abzan, ou ben se empregaban con este fin antigos sarcfagos de mrmor. Algunha casa rica tia baos de vapor, pero este luxo quedaba reservado para os palacios dos magnates da aristocracia. A clase media e a xente baixa an aos baos pblicos ou hammams O hammam, ou bao mouro, era moi frecuente na Espaa musulm. Non haba cidade, por pouco importante que fose, que non tivese varios. En Crdoba, segundo os cronistas, haba trescentos, ou incluso seiscentos, a fins do sculo X. O seu funcionamento era o mesmo ca no resto do Occidente musulmn. Adoitaba ser propiedade do tesouro estatal, que llo arrendaba a un empresario, o cal dispoa duns persoal de masaxistas e mozos de bao vestidos cun simple pano, as como dun encargado do gardarroupa que responda da custodia das pezas de vestir dos baistas, venda a estes a pedra xabonosa con que limpaban o cabelo, e alugballes toallas e albornoces. Pola tarde, cando o hammam estaba prohibido para a clientela masculina, un persoal feminino substitua ao de pola ma e pola noite, e prestaba idnticos servizos s baistas. A organizacin do hammam era en todos sitios a mesma. Por un vestbulo chegbase a unha primeira sala ou vestiario no que os baistas se desvestan, decorada a mido con estatuas antigas e provista de ringleiras de perchas. Dela pasbase sala tpeda, e desta estufa, no centro da cal estaba a caldeira de fbrica, na que a auga se mantia en ebulicin mediante un forno disposto no soto e alimentado por feixes de ramaxe e palmeira anana. Estaba esta estufa feita de mrmore ou pedra, e sucada de regos para evacuar a auga. Nos seus muros haba uns poios de fbrica sobre os cales os clientes se facan dar masaxe e enxaboar polos mozos de bao, que enchan na pa cantos caldeiros de auga fervendo eran necesarios. A iluminacin e a ventilacin facanse por unha serie de fachinelos practicables, colocados en alto, en torno da cpula que adoitaba cubrir o caldario. Unha roda de caldeirios sacaba dun pozo ou dun alxibe a auga necesaria para manter na caldeira o nivel apetecido. As mulleres tamn freceuntaban o hamman. Pola tarde, cando o hammam estaba prohibido para a clientela masculina, un persoal feminino substitua ao de pola ma e pola noite, e prestaba idnticos servizos s baistas. A estancia no bao, que se prolongaba varias horas, era un motivo de diversin, sobre todo para as mulleres, quen, coma nun saln, se reunan coas sas amigas, merendaban incluso, e procuraban abraiar s demais pola beleza e finura da sa roupa branca. Peiteadoras as mesmas que acicalaban s noivas o da da voda prestaban os seus servizos s baistas; depilbanas, poanlles alhea, dbanlles pomadas, unxanlles o pelo con perfumados aceites, sobre todo co de galiya (en galego, almiscre; en casteln, algalia, que era o mis estimado), e vendanlles toda clase de ungentos para o cuidado da da pel e de saquios de pos aromticos para os vestidos.

A hixiene en Al-Andalus

1-. Nas casas 1.1-. Casa pobres un xarro de auga 1.2-. Casas acomodadas baeiras 1.3-. Casas ricas e da nobreza: baos de vapor 2-. O Hamman 2.1-. Funcionamento Propiedade do tesouro real Pola maa para homes e pola tarde para mulleres Persoal: maxasistas, mozos de bao e gardarroupas 2.2-. Disposicin Vestbulo Sala tpeda Estufa ou caldario 2.3-. As mulleres no Hammam Estaban varias horas Podan merendar al As peiteadoras depilaban, peiteaban e vendan ungentos

Casas pobres: un xarro Casas acomodadas: baeira Nas casas Casas ricas: baos de vapor

Propiedade do tesouro real hixiene Horario: ma homes e tarde mulleres Funcionamento Empregados: masaxistas, mozos de bao e gardarroupas Vestbulo O Hamman Disposicin Vestiario Sla Tpeda Estufa ou caldario Varias horas As mulleres Merendaban al Peitebanse, depilbanse.