You are on page 1of 67

BAB 1

PENGENALAN KEPADA PERAKAUNAN

Pendedahan kepada Penyata Kewangan Penyata Kewangan terbahagi kepada 2 jenis: i) Penyata Pendapatan/Akaun Perdagangan dan Untungrugi ii) Kunci kira-kira Tujuan Penyata Kewangan:  Penyata Pendapatan disediakan untuk mencari Untung Kasar dan Untung Bersih.  Kunci kira-kira disediakan untuk menentukan kedudukan perniagaan pada akhir tahun perakaunan. Tajuk Penyata Kewangan  Tajuk penyata pendapatan ditulis sebagai ’Penyata Pendapatan bagi tahun berakhir 31 Disember 2010.  Tajuk kunci kira-kira ditulis sebagai ’Kunci Kira-Kira pada 31 Disember 2010. Contoh:
Nama dan SYARIKAT MERPATI PUTIH SDN. BHD. tajuk PENYATA PENDAPATAN BAGI TAHUN BERAKHIR 31 DISEMBER 2012 Jualan Jualan Bersih Tolak Kos Jualan: Stok awal Belian Kos barang untuk dijual Tolak Stok akhir Kos Jualan Untung Kasar Campur Hasil: Komisen diterima Faedah diterima Diskaun diterima Sewa diterima Hutang lapuk terpulih (Pengurangan peruntukan hutang ragu) X X X X X X X X X X X X X X

Tolak Belanja : Gaji Iklan Angkutan keluar Kadar Bayaran Insurans Belanja am Komisen jurujual/jualan Sewa dibayar Belanja membaiki Alat tulis Cukai pintu Faedah dibayar Diskaun diberi Hutang lapuk Belanja hutang ragu Belanja pos Caj bank Belanja susut nilai Untung Bersih (atau Rugi Bersih)

X X X X X X X X X X X X X X X X X X

X X

Utg Kasar = Jualan – Kos Jualan Utg Bersih = Hasil - Belanja Penyata Pendapatan terdiri daripada komponen hasil dan belanja.

Contoh Kunci Kira-Kira: SYARIKAT MERPATI PUTIH SDN. BHD. KUNCI KIRA-KIRA PADA 31 DISEMBER 2012 Aset Bukan Semasa Kenderaan Perabot Alatan pejabat Mesin Aset Semasa Penghutang Stok Akhir Bank Tunai Tolak :Liabiliti Semasa Pemiutang Modal Kerja Jumlah Aset Dibiayai oleh: Ekuiti Pemilik Modal Awal + Utg Bersih SAMA - Ambilan Modal Akhir Liabiliti Bukan Semasa Pinjaman

Nama dan tajuk

X X X X X X X X X X X X XX X X X X X X XX

Modal Kerja = Aset Senasa – Liabiliti Semasa Kunci Kira-kira terdiri daripada komponen Aset, Liabiliti dan Ekuiti Pemilik.

Pihak yang bertanggungjawab ke atas penyediaan Penyata Kewangan  Pemilik adalah orang yang bertanggungjawab di atas penyediaan Penyata Kewangan.  Mengesahkan ketepatan dokumen dan rekod yang berkaitan pembayaran.  Pada peringkat awal.  Menyediakan dan mengesahkan Penyata Kewangan untuk dibentangkan kepada pihak-pihak tertentu. penerimaan dan transaksi kewangan lain.M. Pengurus akaun  Menyelenggara rekod lengkap semua rekod transaksi kewangan sesebuah pernigaan dgn bimbingan akauntan. Pengurus Kewangan –  Mengurus pelaporan kewangan supaya berjalan lancar. kawalan akaun dan perakaunan lain.  Pihak-pihak lain yang terlibat dalam penyediaan Penyata Kewangan ialah. Kemudian menjadi lebih maju setelah terciptanya papyrus (kertas) dan calamus (pen) di Mesir pada tahun 400 S.  Menyediakan akaun tahunan.  Menyediakan penyata dan laporan kewangan tempoh tertentu.  Catatan tertua – catatan pembayaran upah di Babylonia pada tahun 3500 S. catatan dibuat pada kepingan tanah liat.M. i) Akauntan  memberi nasihat.M.  Menyediakan akaun bulanan dan laporan kpd pihak atasan.  Menjalankan pengiraan perakaunan dgn menggunakan pakej perisian komputer yang standard. ii) iii) SEJARAH PERAKAUNAN SECARA RINGKAS Permulaan menyimpan rekod sejak tamadun purba.  Wang digunakan sebagai alat perantaraan bagi penilaian dan pertukaran apabila sistem kewangan bermula pada abad ke-5 dan ke 6 S. merancang dan melaksanakan dasar sistem belanjawan. Rekod perakaunan menggunakan nilai wang sebagai ukuran. .

 Nilai yang dilaporkan dalam Penyata Kewangan sepatutnya adalah nilai yang memang sepatutnya dilaporkan.  Luca Pacioli dianggap sebagai bapa perakaunan kerana bukunya merupakan terbitan perakaunan yang pertama dicetak dan beliau telah membentuk asas perakaunan yang diamalkan sehingga kini.  Akauntan (Muhtasib) mesti seorang amanah. benar.  Pada akhir abad ke 19 dan ke 20.  Kurang mengambilkira kesan tindakan ke atas masyarakat dan alam sekitar.  Perkara yang perlu didedahkan adalah nota kpd Penyata Kewangan spt pengiraan susutnilai.  Perakaunan Islam turut menekankan aspek halal dan kesan moral dan sosial. bidang perakaunan mencapai taraf profesional. .  Sumber perakaunan Islam berlandaskan Al Quran dan Sunnah yang hanya menekankan keadah dan aktiviti perakaunan yang dibenarkan syarak.  Sistem catatan bergu bermula apabila perdagangan semakin pesat di Itali pada 1200-1500 S.b/jawab.  Pada tahun 1973. Jawatankuasa Piawaian Perakaunan Antarabangsa (International Accounting Standards Committee)-IASC ditubuhkan oleh badan perakaunan dunia di Sydney untuk menerbitkan Piawaian Perakaunan Antarabangsa (International Accounting Standards)-IAS supaya akaun-akaun dan penyata kewangan disediakan mengikut piawaian asas serta mengawal profesion perakaunan. adil dan berakhlak mulia dalam menjalankan tugas. sistem angka Hindu-Arab digunakan yang dicipta oleh orang India. Perkara lain yang perlu didedahkan adalah seperti angggaran perakaunan dan liabiliti luarjangka. Perkembangan Sistem Perakaunan i) Falsafah Perakaunan Islam dan Konvensional  Sistem kewangan Islam telah berkembang maju dan menjadi bahagian penting dalam sistem kewangan antarabangsa. Sistem ini dicipta oleh seorang rahib dari Itali bernama Luca Pacioli bertujuan dapat menyimpan rekod yang lengkap dan sistematik.  Perakaunan Islam menekankan aspek akhlak dan etika berpandukan konsep hibah.  Keputusan berdasarkan keuntungan semata-mata. Pengenalan kepada perakaunan kos. ii) Falsafah Perakaunan Konvensional  Mengambilkira perkara yang diukur dgn nilai kewangan.  Revolusi Perindustrian di England pada abad ke 17 dan ke 18 telah memperkembangkan lagi sistem perakaunan.M. Konsep Pendedahan vs Konsep Penemuan (Disclosure vs Discovery)  Konsep pendedahan menyatakan bahawa semua maklumat penting perlu didedahkan dan tidak boleh ditinggal atau disembunyikan. Pada tahun 850 M.

b) Perlu bertindak sbg pemimpin berakauntabiliti c) Perlu ada ciri-ciri spt akauntabiliti.  Semua item kos sejarah perlu diselaraskan agar menunjukkan nilai saksama selaras dgn gambaran terkini perniagaan.  Sebagai contoh.  Nilai kos sebenar masih digunakan sbg nilai utk direkod ke dalam jurnal namun pada tarikh Penyata Kewangan disediakan nilai/angka dalam buku perlu disemak utk memastikan nilai dalm buku perakaunan adalah nilai saksama.  Akauntan sebagai pemimpin a) Mengkhusus dalam bidang perakaunan dan bertindak sbg penasihat perniagaan. Falsafah Pelaporan Kos Sejarah dan Nilai Saksama  Kos sejarah adalah kos yang benar-benar berlaku dan bukannya anggaran. Proses perakaunan (Manual dan berkomputer)  Secara manual media penyimpanan maklumat adalah buku-buku perakaunan spt Jurnal. Maklumat perlu disusun dgn teratur agar senang dibaca dan difahamiagar pengguna maklumat itu dapat membantu mereka dalam membuat keputusan atau perancangan dgn firma itu.  Secara berkomputer media penyimpanan maklumat adalah media elektronik spt disket dan cakera optik. Perakaunan sebagai profesion  Maksud – pekerjaan profesion atau ikthisas yang dilakukan seseorang yg memiliki kemahiran tertentu dan terlatih dalm bidang itu. penjual tidak perlu mendedahkan kekurangan pada barang yang dijual kecuali dipersoalkan oleh pembeli. Buku Tunai dan Lejar.  Nilai saksama adalah anggaran nilai terhadap harga pasaran yang realistik dan munasabah. amanah dan berintegriti. jujur.  Antara t/jawab akauntan ialah: a) Menyediakan Penyata Kewangan b) Membuat keputusan c) Merancang belanjawan d) Juruaudit dalaman e) Penasihat dan perancang percukaian Keperluan Kod Etika Profesion Perakaunan .  Konsep penemuan pula menyatakan maklumat hanya didedahkan sekiranya perkara itu dibangkitkan atau dipersoalkan oleh pihak luar.

 Berdasarkan Kod Etika utk Akauntan Profesional oleh IFAC.  Etika adalah perkara yang betul dalam apa jua keadaan.

BADAN PERAKAUNAN PROFESIONAL DI MALAYSIA a.

Lembaga Piawaian Perakaunan Malaysia (Malaysian Accounting Standard Board) – MASB Ditubuhkan  di bawah Akta Laporan Kewangan 1977 Lembaga  ini mempunyai kuasa tersendiri untuk memaju dan menerbitkan piawaian perakaunan dan laporan kewangan di Malaysia. Fungsi  dan kuasa MASB; o Menerbit piawaian perakaunan baru o Menyemak dan membaiki piawaian perakaunan sedia ada o Menentukan skop dan penggunaan piawaian perakaunan o Melaksanakan tugas sebagai penasihat awam o Menentukan kehendak minimum dan garis panduan utk penyediaan laporan kewangan di Malaysia. b. Institut Akauntan Awam Bertauliah Malaysia (Malaysian Institute of Certified Publics Accountants) – MICPA  Ditubuhkan pada tahun 1965 di bawah Akta Syarikat 1965.  Bertujuan untuk memajukan profesion perakaunan di Malaysia dengan memberi latihan dan peperiksaan.  Antara syarat ntuk menjadi ahli MICPA; 1. Lulus semua bahagian peperiksaan yang dikendalikan oleh MICPA> 2. Mempunyai pengalaman bekerja sekurang-kurangnya 3 tahun. c. Institut Akauntan Malaysia (Malaysia Institute of Accountants) – MIA Ditubuhkan  pada tahun 1969 di bawah Akta Akauntan 1967. Bertujuan  untuk memperkembangkan profesion di Malaysia dan bertindak sebagai pendaftar akauntan. Ahli-ahli  MIA digelar akauntan awam (PA), akauntan berdaftar (RA) dan akauntan berlesen (LA

SIMPAN KIRA VS PERAKAUNAN

SIMPAN KIRA VS PERAKAUNAN CIRI-CIRI Takrif

SIMPAN KIRA Proses mengenal pasti dan merekod urus niaga perniagaan secara teratur dan tepat mengikut sistem catatan bergu.

PERAKAUNAN Proses mengenal pasti, merekod, mentafsir, menganalisis, melaporkan maklumat kewangan dan merancang serta mengawal kegiatan perniagaan. a. Mengumpulkan maklumat berdasarkan etika yang ditetapkan. b. Menganalisis dan mentafsir maklumat. c. Menyediakan laporan kewangan bagi membantu membuat keputusan.

Tujuan a. Bukti urus niaga berlaku b. Mengumpul maklumat c. Membuat keputusan dan perancangan d. Mencatat urus niaga e. Mencatat nama penghutang, pemiutang dan nilai hutang

BENTUK-BENTUK ORGANISASI PERNIAGAAN Terbahagi kepada empat jenis iaitu Milikan Tunggal, Perkongsian ,Syarikat Berhad dan Koperasi. CIRI-CIRI 1. Pemilikan Pemilik sendiri 2. Modal MILIKAN TUNGGAL Seorang pemilik PERKONGSIAN 2 – 20 orang 2 – 50 orang (perkongsian profesional) Sumbangan pekongsi

3. Pembentukan 4. Kawalan dan Pengurusan 5. Liabiliti

Didaftar dengan Pendaftar Perniagaan dan Majlis Kerajaan Tempatan Pemilik sendiri

Didaftar dengan Pendaftar Perniagaan dan Majlis Kerajaan Tempatan Pekongsi aktif menyumbangkan modal dan ambil bahagian pengurusan Tidak terhad (kecuali pekongsi berhad) Dibahagikan kepada pekongsi mengikut perjajnian perkongsian Cukai pendapatan perseorangan Tidak Wajib

Tidak terhad Diperoleh oleh pemilik 6. Keuntungan 7. Cukai 8. Mesyuarat Agong Tahunan Cukai pendapatan perseorangan Tidak wajib

***Pekongsi lelap - hanya menyumbangkan modal sahaja dan tidak mengambil bahagian dalam pengurusan. ***Pekongsi namaan/nominal – hanya menyumbangkan nama sahaja. *** Pekongsi aktif – melibatkan diri dalam perniagaan perkongsian

KOPERASI Ciri-ciri 1.Tujuan 2.Penubuhan 3. Liabiliti 4.Modal 5. Kuasa dan keahlian Memberi kebajikan kepada ahliahli/anggota koperasi. Didaftarkan dgn Ketua Pendaftar Koperasi. Tidak Terhad Sumbangan saham oleh setiap ahli/anggota Satu undi untuk setiap ahli/anggota.

Saham tidak boleh dipindah milik tanpa persetujuan daripada pemegang saham yang lain. Syarikat Awam Berhad Minimum 2 orang dan maksimum tiada had. .Cukai pendapatan syarikat.6. . diniagakan secara bebas di bursa saham.Didaftarkan dengan Suruhanjaya Syarikat Malaysia (SSM) mengikut Akta Syarikat 1965. .Modal syarikat berhad dikumpulkan melalui terbitan saham kepada orang awam. Pindah milik saham 4. Bilangan ahli 2.Pemegang saham akan menerima untung dalam bentuk dividen.Pentadbiran/Kawalan 7. Terbuka kepada orang ramai.Dibahagikan kepada dua jenis iaitu Syarikat Sendirian Berhad dan Syarikat Awam Berhad. . Bebas dipindah milik dan mudah dijual beli melalui broker saham di Bursa Saham.Liabiliti syarikat berhad adalah terhad kepada jumlah modal. SYARIKAT BERHAD . . Berdasarkan jumlah saham disumbang oleh ahli/anggota koperasi sekiranya mendapat keuntungan. Terhad kepada individu tertentu. Saham tidak boleh disenaraikan atau Saham boleh disenaraikan dan diurus niaga di bursa saham. . Status saham Syarikat Sendirian Berhad Minimum 2 orang dan maksimum 50 orang. Ciri-ciri 1. Dividen Ditadbir oleh ALK yang dilantik semasa MAT. Pemilikan saham 3.

Penyata kewangan perlu didedahkan kepada orang awam dalam akhbar. > satu rangkaian prosedur yang berhubungan antara satu maklumat perakaunan dgn satu yang lain. > memproses data agar dpt digunakan oleh perniagaan dalam membuat keputusan. Laporan kewangan tahunan perlu diserahkan kpd SSM SUB BIDANG PERAKAUNAN Terdiri daripada:  Perakaunan Kewangan > Pelaporan prestasi perniagaan (untung atau rugi) dalam sesuatu tempoh perakaunan. > digunakan utk perancangan.  Audit > proses sistematik utk memperoleh dan menilai bukti secara objektif berkaitan dgn kegiatan perniagaan. > Maklumat berguna utk mereka yang berkepentingan.  Perakaunan Pengurusan > khusus kpd penyediaan maklumat utk kegunaan dalaman perniagaan spt pihak pengurusan dan kakitangan.5. pelaporan kedudukan kewangan. > dilakukan oleh juruaudit yang bertauliah. . Laporan kewangan Penyata kewangan tidak perlu didedahkan kepada orang ramai. > proses pemeriksaan dokumen-dokumen perniagaan yang megesahkan urusniaga yang direkod itu memang sebenarnya berlaku. perancangan percukaian dan penyediaan penyata cukai.  Sistem Maklumat Perakaunan > sistem penjanaan maklumat perakaunan . kawalan dan membuat keputusan. aliran masuk dan keluar yg berkaitan dgn perniagaan.  Percukaian > perundingan percukaian. Laporan kewangan dibentang dan diluluskan dalam MAT.

7. Usaha Berterusan .Kos sebenar yang terlibat dibandingkan dengan hasil yang diperoleh untuk suatu tempoh tertentu.Semua urus niaga perniagaan direkod dan dilaporkan dalam nilai wang. .Tujuan konsep ini adalah supaya rekod dan laporan kewangan dibuat dengan lebi objektif.(direkod mengikut harga kos semasa belian di buat) . . 3.Setiap urus niaga harus direkod di sebelah debit dan kredit dengan jumlah dan tarikh yang sama di dalam sekurang-kurangnya dua akaun. 6. 4. Asas Perakaunan Akruan . Entiti Berasingan . . Tempoh Perakaunan .Kos belian yang direkod kekal dalam buku perakaunan tanpa mengambil kira perubahan nilai dalam pasaran . Catatan Bergu . 5. Ringgit Malaysia (RM).KONSEP DAN PRINSIP ASAS PERAKAUNAN 1.Perniagaan diandaikan wujud untuk jangka masa yang panjang dan berterusan.Hanya urus niaga perniagaan dicatat dalam buku perniagaan. . 2. Wang sebagai Ukuran .Contoh 6 bulan atau setahun.Sesebuah perniagaan dianggap sebagai satu unit yang tersendiri dan terpisah dengan pemiliknya dari segi perakaunan.Pembahagian hayat perniagaan kepada suatu jangka masa yang tetap bagi tujuan laporan perakaunan.Sebarang urusan antara perniagaan dengan pemiliknya dianggap dua pihak yang berasingan. Kos Sejarah .

. ii) Maklumat yang disediakan haruslah berkaitan dgn aktiviti-aktiviti perniagaan masa kini dan hadapan.Belanja yang bersifat kebendaan direkod sebagai aset dalam penyata kewangan. . ii) mesti bebas dari sebarang pengaruh dan tekanan pihak tertentu dan disahkan oleh juruaudit.tujuan konsep ini adalah untuk mengelakkkan kekeliruan dalam penyata kewangan dan dapat memberi gambaran paling tepat tentang aktiviti perniagaan 9. . 11. iii) dapat mempengaruhi keputusan yang dilakukan oleh pengguna • Kebolehpercayaan i) maklumat mestilah bebas daripada sebarang ralat atau kesilapan dan disertakan bukti kukuh. 10. Konservatisme .dikenali sebagai malar atau konsistensi.Hasil dan Untung perniagaan direkodkan jika benar-benar berlaku. tidak mempunyai sebarang kesilapan yang material serta dapat memberikan gambaran yang benar dan saksama. Pelaporan Berasaskan Nilai Saksama . CIRI KUALITATIF PENYATA KEWANGAN • Kebolehfahaman i) Pengguna maklumat mest dapat memahami isi kandungan maklumat yang disampaikan kepada mereka.Segala kerugian yang dijangka hendaklah diambilkira sebagai belanja dalam Penyata Pendapatan tetapi segala keuntungan yang dijangka tidak boleh diiktiraf sbg keuntungan sehingga diperolehi. . • Relevan i) Mesti relevan/tepat dgn tujuan maklumat tersebut disediakan . • Kebolehbandingan .Suatu catatan perakaunan dianggap material sekiranya keciciran butiran tersebut memberikan kesan terhadap penyata kewangan yang disediakan.8. . .bagi setiap tempoh perakaunan satu kaedah merekod perakaunan yang sama diamalkan dalam setiap laporan penyata kewangan.Kaedah perakaunan yang sama digunakan secara berterusan untuk setiap tempoh perakaunan.Penyata Kewangan perlu memberikan maklumat yang tepat. Ketekalan . Materialiti .Belanja perniagaan yang bukan kebendaan aKan direkod sebagai belanja.

Catatan Penutup . Buku Catatan Pertama 3. ii) Maklumat kewangan mudah dibandingkan dgn prestasi tahun-tahun lepas atau perniagaan lain.i) maklumat digunakan sebagai asas sesuatu perbandingan . 1. Pelarasan 6. Imbangan Duga selepas Pelarasan 7. Pengeposan ke Lejar 4. KITARAN PERAKAUNAN Proses perakaunan yang dilaksanakan mengikut urutan yang bersistem dalam satu tempoh perakaunan. Penyediaan Penyata Kewangan 8. • Tepat masa i) maklumat harus diperoleh pada masa maklumat tersebut diperlukan dan perlu lebih kerap. Penyediaan Imbangan Duga 5. Dokumen Sumber 2.

• Tuntutan terhadap aset perniagaan kerana yang memberi pinjaman berhak untuk menuntut bayaran daripada perniagaan. lekapan dan lengkapan. •  Aset yang boleh bertukar menjadi wang tunai dalam tempoh yang cepat atau digunakan dalam satu tempoh perakaunan. perabot. • Aset yang tahan lama dan kekal untuk beberapa tempoh perakaunan. • Bukan utk dijual bagi mendapatkan keuntungan tapi digunakan utk menjalankan aktiviti perniagaan. LIABILITI • Tanggungan hutang perniagaan kepada pihak luar yang perlu dijelaskan dengan wang tunai. LIABILITI. penghutang. alatan pejabat. LIABILITI BUKAN SEMASA . HASIL DAN BELANJA ASET • Harta benda bernilai yang dimiliki oleh sesebuah syarikat yang digunakan untuk menjalankan aktiviti perniagaan bagi mendapatkan keuntungan. hasil terakru dan belanja terdahulu. EKUITI PEMILIK. • Contoh – mesin. ASET BUKAN SEMASA • Digunakan untuk menjalankan perniagaan dan bukan untuk tujuan jualan semula. kenderaan.BAB 2 ASET. stok akhir. premis. •  Contoh – tunai. ASET SEMASA •  Harta yang senang berubah bentuk dan nilai dalam sesuatu tempoh perakaunan. barang atau perkhidmatan. stok alatulis.

belanja terakru. • Contoh – pinjaman bank. overdraf bank. HASIL BUKAN KENDALIAN Pendapatan  yang diterima secara tidak langsung / tidak berkaitan dengan aktiviti utama sesuatu perniagaan. • Contoh – pemiutang. • Ambilan akan mengurangkan ekuiti pemilik. • Contoh. klinik. kedai jam – hasil diperolehi daripada hasil jualan jam. jumlah modal yang dilaburkan oleh pemilik dalam perniagaan dan untung yang diperolehi daripada aktiviti perniagaan. Contoh. • Kerugian akan mengurangkan ekuti pemilik. gadai janji LIABILITI SEMASA • Tanggungan hutang yang perlu dijelaskan dalam jangka masa pendek iaitu dalam satu tempoh perakaunan atau setahun. hasil terdahulu. EKUITI PEMILIK • Pelaburan pemilik dalam perniagaan. faedah atas simpanan bank. • Tanggungan perniagaan kepada pemilik.• Tanggungan hutang yang perlu dibayar balik dalam tempoh masa yang lebih panjang iaitu lebih daripada satu tahun. • MODAL AWAL + UNTUNG BERSIH / (RUGI BERSIH) – AMBILAN = MODAL AKHIR HASIL Pendapatan yang diterima atau yang akan diterima oleh perniagaan pada suatu tarikh daripada aktiviti jualan barang niaga atau perkhidmatan yang diberikan. • Keuntungan akan menambahkan ekuiti pemilik. sewa diterima. HASIL KENDALIAN • Pendapatan yang diterima secara langsung daripada aktiviti utama sesuatu perniagaan. . dividen pelaburan. untung pelupusan aset bukan semasa. firma audit – hasil daripada perkhidmatan yang diberi.

rugi jualan aset bukan semasa. promosi. Akaun Belian dan Akaun Modal. CARTA AKAUN . kecurian dan sebagainya. Akaun Jualan.BELANJA • Wang yang dibayar atau akan dibayar oleh sesebuah perniagaan. belanja faedah pinjaman bank. sewa kedai. Contoh. alat tulis dan sebagainya.gaji pekerja. Contoh. AKAUN KONTRA • Definisi > akaun yang mengurangkan nilai dalam akaun induk > memberi nilai bersih bagi akaun-akaun seperti Akaun ABS. insurans. rugi daripada risiko banjir. Akaun Pemiutang. Akaun Penghutang. • Kos perkhidmatan atau barangan yang digunakan untuk mendapatkan hasil. BELANJA BUKAN KENDALIAN Belanja yang tidak terlibat secara langsung dalam operasi urus niaga harian. kerosakan. BELANJA KENDALIAN Belanja yang terlibat secara langsung dalam operasi urus niaga harian. > Contoh: Akaun Susutnilai terkumpul/PSN Akaun Peruntukan Hutang Ragu Akaun Pulangan Belian Akaun Pulangan Jualan Akaun Diskaun diberi/Diskaun diterima Akaun Ambilan > Contoh: Akaun Kontra Akaun Induk Akaun Susutnilai terkumpul Akaun Aset Bukan Semasa Akaun Peruntukan Hutang Ragu Akaun Penghutang Akaun Pulangan Belian dan Akaun Akaun Belian Diskaun Diterima Akaun Pulangan Jualan dan Akaun Akaun Jualan Diskaun Diberi > Akaun Induk perlu ditolak dengan akaun kontra apabila dicatat dalam Penyata Kewangan.

Bandingkan senarai akaun tersebut dengan senarai akaun dalam perisian. Biasanya digunakan oleh peruncit yg barang berharga rendah. Beri perhatian kpd nama akaun. Fungsi • Tapak utk menukar nama . ekuiti pemilik. Sistem Inventori Inventori berkala Tidak menyimpan rekod yang terperinci utk mengesan semua inventori yang diterima dan dikeluarkan. liabiliti. Ditentukan melalui pengiraan fizikal inventori tersebut. hasil dan belanja. Penyediaan Carta Akaun Kenalpasti semua akaun berdasarkan urusniaga yg perlu direkod mengikut pengelasan akaun. Kuantiti dan nilai stok boleh dipastikan bila-bila masa. . • Pengelasan akaun disusun mengikut jenis akaun spt aset. Masukkan maklumat Carta Akaun ke dlm perisian. menambah akaun dan memberikan maklumat tambahan kpd akaun yang ditambah.• Penyenaraian tajuk dan nombor akaun secara sistematik yang digunakan dalam sistem perakaunan berkomputer sesebuah perniagaan. Inventori Berterusan Menyimpan rekod yang terperinci utk mengesan semua inventori yang diterima dan dikeluarkan. Inventori • Item yang menjadi barang niaga sesebuah perniagaan. klasifikasi akaun dan maklumat lain. • Menggunakan sistem nombor atau abjad atau kedua-duanya.

Tanpa hasil dan belanja ASET = LIABILITI + EKUITI PEMILIK Aset + +TK Aset Ekuiti Pemilik + Liabiliti Ekuiti Pemilik + Liabiliti + TK +- 2. Mengambil kira hasil dan belanja ASET = LIABILITI + (MODAL + HASIL – BELANJA) Butiran Hasil Belanja Untung Rugi Ambilan Modal Modal + + + Untung + + TK TK .PERSAMAAN PERAKAUNAN 1.

5. Satu akaun didebitkan dan satu akaun dikreditkan dengan jumlah dan tarikh yang sama.Format Akaun Lejar Nama Akaun Debit Kredit Jenis Akaun Aset (Debit) Liabiliti (Kredit) Ekuiti Pemilik Debit Bertambah Berkurang Berkurang Kredit Berkurang Bertambah Bertambah . 4. Prinsip perakaunan sistem catatan bergu ialah debit akaun yang menerima dan kredit akaun yang memberi sesuatu amaun. 2. 3. Setiap urus niaga mesti melibatkan sekurang-kurangnya dua akaun yang berasingan. Ia adalah satu sistem merekod urus niaga yang tepat dan bersistematik.tambahan TK – Tiada Kesan Hasil menambahkan modal Belanja/Ambilan mengurangkan modal Sistem Catatan Bergu 1.

Nota pesanan / Pesanan belian 5. sebagai rujukan pada masa hadapan. Surat tanya 2. Penyata akaun 2) Dokumen sebagai sumber maklumat . memberi maklumat tentang sesuatu urus niaga .(Kredit) Hasil (Kredit) Belanja (Debit) Berkurang Bertambah Bertambah Berkurang DOKUMEN PERNIAGAAN • • • • • sebagai sumber maklumat perakaunan. dijadikan bukti bagi sesuatu urus niaga. Katalog 4. Sebut harga 3. Terbahagi kepada dua jenis iaitu: 1) Dokumen untuk rujukan (tidak perlu dicatat dalam buku perakaunan) 1. Nota serahan 6. mengingatkan peniaga tentang hutang dalam urus niaga .

Folio Pelanggan 14. cara pembekalan. Resit 5. Memo 11. Nota debit 4. Cek atau keratan cek 6. diskaun dan cara pembayaran. Dihantar oleh penjual kepada pembeli sebagai jawapan kepada surat tanya.Slip Pindahan Wang DOKUMEN PERNIAGAAN DAN FUNGSINYA Jenis Dokumen Surat tanya Urus niaga Buku Catatan Pertama Dihantar oleh pembeli Tiada kepada penjual untuk mendapatkan maklumat barangbarang yang hendak dibeli. Maklumat yang diperlukan. Borang wang masuk 12. Invois 2. Makluman kredit 10.(perlu dicatat dalam buku perakaunan) 1. Makluman debit 9. Nota kredit 3. Bil tunai 8. Penyata Gaji 13. Maklumat yang Tiada Sebut Harga . Baucar Pembayaran 7. harga barang.

jenama. harga. kuantiti. syarat pembayaran dan kadar diskaun.diberi. Maklumat yang perlu ada. jenis barang. syarat penghantaran dan pembayaran. Katalog Penjual hantar Tiada bersama dengan sebut harga. harga barang yang hendak dibeli. Dihantar oleh penjual Tiada kepada pembeli bersama-sama dengan barang. syarat serahan. Senarai harga bagi semua barang yang dibekalkan oleh penjual. Nota pesanan atau Pesanan belian Dihantar oleh pembeli Tiada kepada penjual yang mengandungi maklumat tentang barang yang hendak dibeli. Membolehkan pembeli menyemak barang-barang yang dihantar dan sebagai perakuan bahawa barang-barang telah Nota serahan .

kuantiti dan harga. nombor invois. Maklumat yang ada. Jenis barang dan kuantiti sahaja disenaraikan. nama dan alamat pembeli dan penjual. jumlah jualan. bayaran dan baki hutang akhir bulan yang perlu dijelaskan. pulangan. Invois Dihantar oleh penjual kepada pembeli apabila penjual membenarkan pembeli membeli barang niaga atau aset secara kredit. Harga barang tidak dinyatakan. Penyata Akaun Dihantar oleh penjual Tiada kepada pembeli. syarat Belian barang niaga kredit.dihantar dengan selamat. Invois Asal – Jurnal Belian Invois Salinan – Jurnal Jualan Belian aset kredit – Jurnal Am . Nota makluman dan peringatan kepada penghutang yang dihantar setiap akhir bulan. jumlah belian. Maklumat terdiri daripada baki hutang pada awal bulan. tarikh urus niaga.

jumlah hutang terlebih kerana salah pengiraan. 4. Dikeluarkan oleh penjual apabila menerima bayaran Resit Asal – Buku Tunai (Kt) / Jurnal Pembayaran Tunai Resit Rasmi . di K. salah jenama atau tidak berkualiti. Salinan asal dihantar kepada pembeli dan salinan pendua disimpan oleh penjual Nota Kredit Nota Kredit Asal – Dihantar oleh penjual Jurnal Pulangan Belian kepada pembeli untuk Nota Kredit Salinan – memberitahu pembeli Jurnal Pulangan Jualan bahawa hutangnya akan dikurangkan (akaun dikreditkan) dihantar disebabkan oleh. terdapat pulangan barang yang rosak. pembeli diberi elaun atau komisen. terdapat pulangan bekas kosong yang telah dikenakan bayaran dalam invois. 5. & K. 1. 2. 3.serahan dan bayaran dan K. Disediakan dalam tiga salinan. bayaran yang dikenakan terlebih daripada harga sepatutnya.

Cek atau keratan cek Resit Salinan – Buku Tunai (Dt) / Jurnal Penerimaan Tunai Cek digunakan untuk Buku Tunai (Kt) – membuat pembayaran.daripada pembeli. Bukti bagi aset yang dibeli secara tunai atau perkhidmatan yang dibuat secara tunai. lajur bank Keratan cek digunakan sebagai rujukan dan sumber rekod. Bukti penerimaan dan pembayaran yang telah dibuat. Buku Tunai – catatan kontra Baucar Pembayaran Dokumen dalaman yang disediakan oleh peniaga untuk merekodkan segala jenis pembayaran. Dikeluarkan oleh penjual kepada pembeli bagi pembayaran untuk belian barang niaga dengan wang tunai atau cek. Buku Tunai (Kt) / Jurnal Pembayaran Tunai Bil Tunai / Slip Daftar Tunai Bil Tunai Asal – Buku Tunai (Kt) / Jurnal Pembayaran Tunai (Belian Tunai) Bil Tunai Salinan – Buku Tunai (Dt) / Jurnal Penerimaan Tunai (Jualan tunai) . Bukti pembayaran telah dibuat.

Jumlah hutang terkurang (kesilapan pengiraan) 5. Bayaran yang dikenakan terkurang 3. Ada ketinggalan catatan dalam invois (kos angkutan) 2. 1. Digunakan apabila. Bayaran tambahan (pertukaran barang) Nota Debit Asal – Jurnal Belian Nota Debit Salinan – Jurnal Jualan .Nota Debit (Invois tambahan) Dihantar oleh penjual kepada pembeli apabila bayaran yang dikenakan dalam invois terkurang. Akaun pembeli akan didebitkan untuk menambahkan harga pada invois (hutang bertambah). Faedah dikenakan ke atas bayaran lewat oleh pembeli 4.

Caj bank. Buku Cek. Jurnal Am Makluman Kredit Memo Borang Wang Masuk / Borang yang Buku Tunai – catatan Slip Bank dikeluarkan oleh bank kontra . Dividen. Cth: Faedah. Memaklumkan akaun pemilik telah didebitkan (dikurangkan) dengan satu jumlah tertentu berserta dengan sebab.Makluman Debit Satu penyata yang dikeluarkan oleh Buku Tunai (Kt) pihak bank. Digunakan untuk merekod pengeluaran barang niaga atau wang untuk kegunaan peribadi atau kegunaan perniagaan atau memasukkan modal tambahan dalam perniagaan. Memaklumkan akaun pemilik telah dikreditkan (ditambahkan) dengan satu jumlah tertentu berserta dengan sebab. Cth. Satu penyata yang dikeluarkan oleh Buku Tunai (Dt) pihak bank.

Contohnya perhotelan. Buku Tunai (kt) . Mengandungi maklumat jumlah pendapatan pekerja dan potongan gaji dlm tempoh tersebut. Baucer Pembayaran Dokumen dikeluarkan termasuk Penyata Gaji peniaga kepada pekerja sekali atau Buku Tunai (kt) dua kali sebulan.untuk merekod urus niaga menyimpan atau mengeluarkan wang oleh pelanggan. Penyata yang menunjukkan rekod caj yg dikeluarkan Buku Tunai (kt) oleh perniagaan perkhidmatan kepada pelanggan. Folio pelanggan Slip Pindahan Wang Dokumen yg digunakan utk memindahkan wang pelanggan kepada pihak ketiga secara elektronik. Dibuat antara dua bank yang berbeza.

• Bertujuan menggalakkan pelanggan membayar hutang mereka dengan segera bagi mengelakkan masal pusingan modal. • Ditunjukkan hanya dalam jurnal sahaja. .ALIRAN DOKUMEN ANTARA PEMBELI DAN PENJUAL P E N J U A L Surat Tanya Surat Jawapan Pesanan Belian Nota Serahan Nota Debit Nota Kredit Cek Resit Penyata Akaun P E M B E L I DISKAUN NIAGA • Potongan harga ke atas harga senarai. • Diberi oleh penjual kepada pembeli dalam bentuk peratus. harga katalog atau harga kos. • Semakin singkat tempoh kredit semakin tinggi kadar diskaun tunai. (belian secara pukal) • Semakin banyak barang dibeli semakin tinggi kadar diskaun niagayang diberikan. • Diskaun Niaga = Harga Senarai X Kadar Diskaun DISKAUN TUNAI • Potongan daripada jumlah bersih dalam invois sekiranya bayaran dibuat dalam tempoh diskaun yang ditetapkan. • Untuk menggalakkan pembeli membeli dengan banyak.

Kt Bank Kt Pemiutang Kt Belanja/ABS Dt Bank. b) diskaun diterima – diskaun tunai yang diterima daripada pemiutang jika peniaga memenuhi syarat kredit ditetapkan pemiutang A) KENALPASTI DOKUMEN BCP Kata Kunci Dokumen Catatan BUKU TUNAI (BT) . Dt Diskaun Dt Tunai.• 2 jenis diskaun tunai: a) diskaun diberi – diskaun tunai yang diberi kepada penghutang yang menjelaskan hutangnya dlm tempoh kredit ditetapkan. Kt Diskaun Dt Penghutang.Tunai. Cek atau Bank Menjelaskan Invois (Diskaun RMxxx) Menjelaskan Invois (Diskaun RMxxx) Kegunaan Perniagaan (Kontra) Nama Pemiutang Bayar untuk Belanja/ABS Catatan Kontra Resit Rasmi ASAL Resit Rasmi SALINAN Kt Pemiutang. Kt Tunai Kt Ambilan Keratan Cek Keratan Cek Keratan Cek Borang Wang Masuk SALINAN Ambilan Tunai/Bank Memo Belanja Baucer Pembayaran Kt Belanja .

Bayar tambang hantar barang Baucer Pembayaran Kt Angkutan Keluar Caj Bank. Kt Pemiutang Permulaan soalan Dt Aset Kt Liabiliti/Epemilik Slip pindahan Wang Kt Caj Hotel Kt Nama pemiutang Kt Caj Bank/Buku Cek Bil Tunai / Mesin Kt Belian Daftar Tunai Penyata Gaji KT Gaji Bil Tunai / Mesin Dt Jualan Daftar Tunai . Kt ABS Invois SALINAN Dt Penghutang Kt Jualan Invois ASAL Dt Belian. Buku Cek Makluman Debit Faedah Makluman Kredit Dt Faedah Kepada 'Peniaga' (KITA) Bayar gaji pekerja Kepada 'Sykt X' Perhotelan Folio Pelanggan Bayaran secara elektronik Catatan Pembukaan JURNAL AM (JA) – Belian ABS Bukan Barang Niaga Jualan Contoh Aset Bukan Semasa Caj angkutan Nota Debit ASAL Dt Angkutan /Angkutan Masuk.

Kt Belian Memo Dt Ambilan Kt Belian Dt Ambilan. Kt ABS Dt Promosi.Pemiutang . Kt Belian Dt Sumbangan.Barang Niaga sahaja Invois ASAL Nota Debit ASAL Butiran : Nama Pemiutang Butiran : Nama Pemiutang JURNAL JUALAN Invois SALINAN Butiran : Nama Penghutang Nota Debit SALINAN Butiran : Nama . Kt Belian JURNAL BELIAN JURNAL KHAS .Ambilan untuk Kegunaan Sendiri a) Barang Niaga Memo b) ABS -Ambilan untuk Kegunaan Perniagaan a) Promosi Memo b) Sumbangan/ Memo c) Derma Memo Dt Derma.

Kt Pemiutang Dt Penghutang. Kt Pulangan Belian Dt Pulangan Jualan. Kt Penghutang BUKU TUNAI BUKU TUNAI JURNAL AM JURNAL AM JURNAL BELIAN JURNAL JUALAN JURNAL PULANGAN BELIAN JURNAL PULANGAN JUALAN C) PINDAH DARI LEJER KE IMBANGAN DUGA • Semua baki akhir setiap lejer dipindahkan ke Imbangan Duga • Imbangan Duga mestilah dijumlahkan bagi kedua-dua Dt dan Kt LEJER DT KT IMBANGAN DUGA DT KT Baki akhir / Baki b/b Baki akhir / Baki b/b . Kt Jualan Dt Pemiutang. BIL 1 2 3 4 5 6 7 8 BCP DT KT DT KT LEJAR KT DT DT KT Dt Belian.Penghutang B) PINDAH KE LEJER DARI BCP -Setiap lejer mesti diimbang dan ditutup pada setiap hujung hulan.

Pulangan Belian) • Menunjukkan catatan yang lengkap tentang satu urus niaga mengikut urutan tarikh beserta butir dan keterangan. • S  emua urus niaga dicatatkan terlebih dahulu ke dalam Buku Catatan Pertama sebelum dipindahkan ke dalam lejar dengan mengikut urutan tarikh urus niaga. • Dapat mengesan kesilapan dengan cepat dan mengelakkan penipuan. BAB 4 JURNAL • Terbahagi dua iaitu. • Urusniaga tunai direkodkan ke dalam Buku Tunai. Buku Tunai dan Buku Tunai Runcit.  Jurnal Am dan  Jurnal Khas (Jurnal Belian. Jurnal Penerimaan Tunai dan Jurnal Pembayaran Tunai.BUKU CATATAN PERTAMA • T  erdiri daripada Jurnal. Buku tunai Runcit. • Memudahkan membuat rujukan dan memberi panduan catatan pindahan ke lejar. Jurnal Pulangan Jualan. Jurnal Jualan. • Urusniaga kredit pula direkodkan ke dalam Jurnal Am dan Jurnal Khas. JURNAL URUS NIAGA DOKUMEN .

1. Catatan pelarasan . Membetulkan kesilapan . Catatan penutupan dan pemindahan bakibaki akaun Memo c. f. Membawa masuk modal tambahan. d. Merekodlan pembubaran perniagaan. h.000 Kredit RM 6.000 . JURNAL AM a. Catatan permulaan atau pembukaan perniagaan . e. Membeli dan menjual aset bukan semasa secara kredit. Ambilan barang niaga untuk kegunaan peribadi atau perniagaan . b. Invois (belian/jualan aset bukan semasa secara kredit) FORMAT JURNAL AM Tarikh Butir Folio 21/10/2009 Alatan Kedai Modal Debit RM 6. g.

JURNAL KHAS – Merekod urus niaga berkaitan dengan barangniaga dan kekerapannya berlaku dalam perniagaan adalah tinggi. Jurnal Jualan barang niaga secara Jualan kredit kepada pelanggan c. Jurnal Merekodkan pulangan barang Pulangan niaga daripada pelanggan Jualan FORMAT JURNAL KHAS TARIKH BUTIRAN JURNAL BELIAN FOLIO JUMLAH RM 4 800 5 200 10 000 02/06/2009 Syarikat Samudera Lautan 22/06/2009 Salju Sdn Bhd. Jurnal Belian Belian barang niaga secara kredit daripada pembekal b. Jurnal Merekodkan pulangan barang Pulangan niaga kepada pembekal Belian d. JURNAL URUSNIAGA DOKUMEN TERLIBAT Invois Asal Nota Debit Asal Invois Salinan Nota Debit Salinan Nota Kredit Asal Nota Kredit Salinan a. 30/06/2009 Akaun Belian DT .( Membawa masuk mesin fotostat untuk kegunaan perniagaan ) 2.

JURNAL JUALAN TARIKH BUTIRAN 08/06/2009 Sejati Enterprise 26/06/2009 Encik Ahmad 30/06/2009 Akaun Jualan FOLIO JUMLAH RM 6 000 1 200 7 200 KT JURNAL PULANGAN JUALAN TARIKH BUTIRAN FOLIO 11/06/2009 Sejati Enterprise 29/06/2009 Encik Ahmad 30/06/2009 Akaun Jualan JUMLAH RM 80 120 200 DT JURNAL PULANGAN BELIAN TARIKH BUTIRAN FOLIO 06/06/2009 Samudera Lautan 25/06/2009 Salju Sdn. Bhd. 30/06/2009 Akaun Pulangan Belian JUMLAH RM 400 350 750 KT BUKU TUNAI Gabungan  Akaun Tunai dan Akaun Bank .

. Debit lajur tunai Debit lajur bank Debit lajur diskaun Kredit lajur tunai Semua penerimaan wang tunai Semua penerimaan yang dibankkan Semua diskaun diberi Semua pembayaran dengan wang tunai Semua pembayaran dengan cek Semua diskaun diterima Kredit lajur bank Kredit lajur diskaun Lajur tunai dan bank perlu diimbangkan pada akhir suatu tempoh perakaunan .Peniaga lebih mudah dalam mengawal tunai perniagaannya.Catatan dalam lejar dapat dikurangkan. Kebaikan  Buku Tunai. . . lajur bank dan lajur diskaun di sebelah debit dan kredit. Buku Tunai Tiga Lajur Mengandungi  tiga lajur utama iaitu lajur tunai.Mudah membuat rujukan bagi Akaun Tunai dan Akaun Bank.Merekod  semua urus secara tunai dan cek termasuk penerimaan dan pembayaran secara cek.

1) Membayar belanja yang amaunnya kecil spt alatulis. . 1. D  ua keadaan. Melibatkan catatan dalam lajur tunai dan lajur bank Buku Tunai yang sama iaitu satu akaun didebitkan dan satu lagi akaun dikreditkan. Kt lajur tunai 2. Pindahan wang tunai dari bank ke pejabat  Dokumen perniagaan – Keratan Cek  Dt lajur tunai. BUKU TUNAI Tarikh Butir Fol Diskaun Tunai Bank Tarikh Butir Fol Diskaun Tunai Bank Catatan Kontra Catatan pemindahan wang tunai dari pejabat ke bank atau dari bank ke pejabat. belanja pos. Pindahan wang tunai dari pejabat ke bank  Dokumen perniagaan – Borang Wang Masuk  Dt lajur bank. tambang dan pelbagai belanja lain yang kecil amaunnya dan tidak sesuai menggunakan cek. Format  Buku Tunai Tiga Lajur. Kt lajur bank BUKU TUNAI RUNCIT Kegunaan Buku Tunai Runcit .Lajur diskaun tidak perlu diimbangkan tetapi dijumlahkan sahaja dan jumlah diskaun ini akan diposkan ke lejar dalam Akaun Diskaun yang berkenaan.

2) Membolehkan pembahagian tugas dilakukan(juruwang ditugaskan utk menjaga Buku Tunai Runcit) 3) Mengelakkan daripada terlalu banyak catatan dalam buku tunai 3 lajur. Format: Debit Tarikh Nama Akaun Butir Folio Jumlah Tarikh Butir Folio Kredit Jumlah . Akaun  berbentuk T .  Jumlah wang yang biasanya diperuntukkan adalah antara RM 100 ke RM 250 bergantung kepada polisi perniagaan. ketua juruwang akan membayar semula jumlah yang dibelanjakan oleh juruwang runcit. BAB 5 LEJAR Buku akaun paling utama yang digunakan untuk merekodkan urus niaga perniagaan. Penerimaan Tarikh Butir Dt Folio No Pembayaran Baucer Kt Analisis Pembayaran Alatulis Tambang Pos Pelbagai SISTEM PANJAR  Ketua juruwang akan memberikan sejumlah wang tertentu untuk membiayai semua perbelanjaan runcit bagi satu tempoh tertentu dan pada akhir tempoh.

Mencatat tarikh urus niaga Lajur butir – mencatat nama akaun Lajur folio – mencatat nombor rujukan Buku Catatan Pertama (mengesan catatan dalam akaun) Lajur jumlah – mencatat nilai wang sesuatu urus niaga Akaun lejar terbahagi dua iaitu. . ambilan dan modal. • Tujuan menutup akaun untuk . hasil menambahkan ekuiti pemilik dan belanja mengurangkan ekuiti pemilik. 1) memulakan akaun hasil dan belanja dengan baki sifar pada suatu tempoh perakaunan. • Menutup akaun hasil dan belanja dengan memindahkannya ke Akaun Perdagangan atau Akaun Untung Rugi. Akaun Bukan Perorangan – akaun nyata (akaun aset) dan akaun nominal/namaan (akaun hasil dan belanja). Akaun Perorangan – penghutang. 2. Mengurangkan kesilapan merekod atau terlupa melengkapkan catatan bergu. D  iisi jika pengeposan telah dilakukan iaitu memindahkan catatan dalam Buku Catatan Pertama ke lejar. 2) mengemaskini Akaun Modal. Folio Rujukan untuk mengesan sumber catatan pertama atau pasangan catatan bergu – rujukan muka surat akaun dalam Buku Catatan Pertama dan lejar.Lajur tarikh . 1. pemiutang. Mengimbang dan Menutup Akaun • Untuk mengetahui baki setiap akaun di akhir suatu tempoh (biasanys setiap hujung bulan) • Mengimbang akaun – mencari perbezaan di antara jumlah debit dan jumlah kredit dalam akaun.

 lajur folio akaun lejar dicatatkan dalam halaman jurnal dari mana pengeposan dibuat. PEMBAHAGIAN LEJAR LEJAR AM (a) Akaun Nominal (akaun hasil dan belanja) (b) Akaun Nyata (akaun aset semasa dan aset bukan semasa) (c) Akaun penghutang dan pemiutang aset bukan semasa (akaun kawalan penghutang dan akaun kawalan pemiutang) (d) Akaun Modal (e) Akaun Ambilan LEJAR SUBSIDIARI (a) Lejar Belian / Lejar Pemiutang [barangniaga shj] (b) Lejar Jualan / Lejar Penghutang [barangniaga shj] .

b. Tujuan pembahagian lejar. d. e. AKAUN KAWALAN TUJUAN a. Dapat menugaskan seorang eksekutif akaun untuk mengendalikan satu bahagian lejar sahaja. c. Mudah untuk menguruskan pengurusan dan pengawalan. Memudahkan jabatan kredit memperoleh jumlah baki keseluruhan penghutang dan pemiutang. d. Kesilapan dan kesalahan Imbangan Duga mudah dan cepat dikesan. Dapat menjalankan pengkhususan dan pembahagian kerja b. a. JENIS a) Akaun Kawalan Penghutang b) Akaun Kawalan Pemiutang AKAUN KAWALAN PENGHUTANG • Akaun Belum Terima / Akaun Kawalan Lejar Jualan • Menunjukkan jumlah penghutang yang terdapat di dalam Lejar Jualan bagi satu tempoh tertentu. Dapat mengurangkan bilangan akaun dalam lejar yang terlalu banyak dalam lejar am. Dapat meningkatkan kecekapan dan mengurangkan kesilapan merekod. Penipuan atau pemalsuan dapat dikesan dan dicegah. FORMAT AKAUN KAWALAN Tambah Akaun Kawalan Penghutang Kurang . Dapat menentukan ketepatan dan kesahihan catatan di dalam lejar. c.

i) Jurnal Am .Jualan (kredit).pulangan jualan. faedah. KURANG AKAUN KAWALAN PEMIUTANG Baki b/b (debit) XX Baki b/b Bank (Pembayaran) XX Belian (kredit) Diskaun di Terima XX Faedah Pulangan Belian XX Angkutan masuk Kontra (Pindahan dari (a) Baki h/b Lejar Jualan) Kontra (Pindahan ke Lejar Jualan) (b) Baki h/b XX XXX Baki b/b (debit) XX Baki b/b TAMBAH XX XX XX XX XX XXX XX Sumber Rujukan.Baki b/b Jualan (kredit) Bank (cek tak layan) Diskaun diberi (dibatalkan) Faedah Angkutan keluar Baki h/b XX XX XX XX XX XX XX Baki b/b (kredit) Bank (Penerimaan) Diskaun diberi Pulangan Jualan Hutang Lapuk Kontra (Pindahan ke Lejar Belian) Kontra (Pindahan dari Lejar Belian) Baki h/b XX Baki b/b (kredit) XX XX XX XX XX (a) (b) XX XX XX Baki b/b XX Sumber Rujukan. dan diskaun diberi.belian (kredit). kontra/pindahan dan angkutan masuk. Jurnal Pulangan Jualan . Jurnal Belian . Jurnal Pulangan Belian . bank (penerimaan). hutang lapuk.pulangan belian. iv) Buku Tunai . ii)Jurnal Jualan .bank (cek tak laku). diskaun diberi (dibatalkan). i) Jurnal Am . kontra. iii). iii). ii).baki b/b. angkutan keluar dan kontra/pindahan. . AKAUN KAWALAN PEMIUTANG • Akaun Belum Bayar / Akaun Kawalan Lejar Belian • Menunjukkan jumlah pemiutang yang terdapat di dalam Lejar Belian bagi satu tempoh tertentu. faedah.Baki b/b.

• Hanya jualan kredit dan belian kredit barangniaga sahaja direkodkan.  Hutang di antara penghutang dengan pemiutang diselaraskan pembayarannya melalui catatan kontra.bank (pembayaran). TIPS • Kedua-dua Pindahan (a) dan (b) mesti disebelah yang mengurangkan. CATATAN KONTRA  Berlaku apabila sesebuah perniagaan menjual secara kredit dan juga membeli secara kredit daripada pihak yang sama.iv) Buku Tunai . a. b. debit Akaun Pemiutang dan kredit Akaun Penghutang 2) Dari Lejar Belian ke Lejar Jualan. • Butiran mestilah nama akaun. • Hutang lapuk terpulih tidak direkod dalam Akaun Kawalan Penghutang dan perlu ditolak daripada jumlah penerimaan tunai daripada penghutang.  Peniaga adalah penghutang dan pemiutang kepada perniagaan pada masa yang sama.  Hanya satu amaun sahaja yang wujud dan perlu dibayar atau diterima oleh perniagaan. dan diskaun diterima. debit Akaun Pemiutang dan kredit Akaun Penghutang BAKI KREDIT (AKAUN KAWALAN PENGHUTANG) .  Dengan cara memindahkan baki akaun yang mempunyai baki yang lebih kecil ke akaun yang mempunyai baki yang lebih besar. • Jualan tunai dan belian tunai hendaklah diabaikan. • Peruntukan Hutang Ragu tidak dimasukkan.  Terdapat 2 jenis Catatan Kontra : 1) Dari Lejar Jualan ke Lejar Belian.

• Mempunyai batasan atau had/pengehadan. Penghutang terlebih bayar kepada perniagaan.  Menyemak ketepatan kemasukan catatan bergu. • Fungsi Imbangan Duga untuk.  Membolehkan penyediaan Akaun Perdagangan.  Penghutang memulangkan barang (pulangan jualan) selepas akaunnya dijelaskan. . • Pemiutang memberi elaun atau potongan harga ke atas barang yang dibeli dan telah dibayar. • Jumlah di sebelah debit mesti sama dengan jumlah di sebelah kredit.  Menguji ketepatan pengiraan. BAKI DEBIT (AKAUN KAWALAN PEMIUTANG) • Perniagaan terlebih bayar kepada pemiutang.  Pemberian elaun kepada penghutang atau potongan harga selepas akaunnya dijelaskan. Bab 6 IMBANGAN DUGA • Merupakan satu senarai baki-baki debit dan kredit akaun yang diambil daripada lejar am. • Peniaga memulangkan barang (pulangan belian) selepas akaunnya dijelaskan. Akaun Untung Rugi dan Kunci Kira-kira  Menyemak ketepatan pengeposan drpd BCP ke lejar. lejar subsidiari dan Buku Tunai pada suatu tempoh tertentu.

sebelum Akaun Penamat dan Kunci KiraKira disediakan..(Imbangan Duga yang seimbang tidak bererti semua catatan dalam lejar betul kerana mungkin terdapat beberapa kesilapan yang ketara atau tidak ketara dalam Imbangan Duga tersebut) PENYEDIAAN IMBANGAN DUGA a) Catatkan semua baki debit di sebelah debit Imbangan Duga. satu Imbangan Duga (ID) perlu disediakan dengan tujuan untuk menentukan ketepatan sistem catatan bergu dalam lejar am.  Pembetulan mesti dilakukan sebelum Akaun Penamat dan Kunci KiraKira disediakan .  Imbangan duga yang tidak seimbang menunjukkan kesilapan telah berlaku dan perlu diingatkan juga Imbangan Duga yang seimbang TIDAK semestinya menunjukkan TIADA kesilapan. b) Catatkan semua baki kredit di sebelah kredit Imbangan Duga.  Kesilapan apabila berlaku perlu dibetulkan dengan melalui catatan jurnal. Penyediaan Imbangan Duga dalam Bentuk Lajur: Syarikat Maju Sejahtera Imbangan Duga pada 31 Disember 2010 Butiran Akaun Aset Akaun Belanja Akaun Liabiliti Akaun Modal Akaun Hasil Debit RM 5 000 RM 3 000 RM 1 000 RM 3 000 RM 4 000 RM 8 000 RM 8 000 Kredit PEMBETULAN KESILAPAN  Pada akhir tahun kewangan.

Dibetulkan dengan membatalkan angka yang salah dan kemudian menurunkan tandatangan ringkas di tepinya. 1) Kesilapan Ketinggalan Salah Satu Catatan Catatan  bergu tidak lengkap disebabkan ketinggalan catatan debit atau kredit. tetapi angka atau jumlah dari jurnal telah salah dicatatkan ke lejar kerana salah kiraan. berkaitan. pembetulan. kedua-dua akaun yang terlibat dicatatkan di sebelah yang sama. 4) Kesilapan Pengiraan Pengiraan  yang salah semasa penyediaan jurnal. o Jumlah debit TIDAK SAMA dengan jumlah kredit . Carapembetulan. Tersilap  menyenaraikan baki sama ada sebelah debit atau kredit. Ini bermakna sesuatu urus niaga hanya dicatat sekali sahaja. Jenis Kesilapan Ketara dalam Imbangan Duga. o Imbangan Duga tidak seimbang/sama. KESILAPAN TIDAK KETARA . 5) Kesilapan Dalam Imbangan Duga Jumlah  dalam ID tersalah tambah. lejar atau ID. 3) Kesilapan Catatan Amaun Walaupun  prinsip catatan bergu betul. Cara Dibetulkanmelalui melaluiJurnal Jurnal Dibetulkan Amdan dandiposkan diposkanke kelejar lejar Am berkaitan.KESILAPAN KETARA Cara pembetulan. 2) Kesilapan Catatan Di Sebelah Yang Sama Dalam  sesuatu urus niaga.

Ia boleh berlaku semasa catatan dibuat dalam buku catatan pertama. 4) Kesilapan Prinsip Pembukuan  dibuat mengikut prinsip bergu yang betul tetapi catatan debit atau kredit direkodkan dalam akaun yang salah. 2) Kesilapan Amaun Satu  urus niaga telah direkodkan di sebelah debit dan kredit dengan amaun yang salah. PENUTUPAN AKAUN & PENYEDIAAN PENYATA KEWANGAN PERAKAUNAN ASAS TUNAI VS PERAKAUNAN ASAS AKRUAN . • Jumlah debit MASIH SAMA dengan jumlah kredit. di mana tidak direkodkan dalam mana-mana buku. 1) Kesilapan Ketinggalan Satu Urus Niaga Sesuatu  urus niaga tertinggal terus daripada catatan. kesilapan sebelah kredit sahaja dan kesilapan sebelah kredit dan debit. Kesilapan  sebelah debit sahaja.• Imbangan Duga seimbang tapi masih berlaku kesilapan yang tidak dapat dilihat dalam Imbangan Duga. Ia  diperbetulkan melalui cara pembetulan sahaja (tandatangan). 3) Kesilapan Terbalik/Songsang Catatan  bergu dibuat dalam akaun yang betul tetapi di sebelah yang salah. 5) Kesilapan Komisen Ikut  prinsip catatan bergu dalam amaun yang betul tetapi catatan debit dan kredit direkodkan dalam akaun perorangan yang salah. 6) Kesilapan Saling Mengimbangi Suatu  kesilapan urus niaga yang salah direkodkan telah dimbangi oleh kesilapan yang lain. Jenis Kesilapan tidak Ketara dalam Imbangan Duga.

 Hasil Diterima – Belanja Dibayar = Untung  Hasil sepatutnya – Belanja terlibat = Untung PELARASAN PADA TARIKH IMBANGAN 1.Perakaunan Asas Tunai Perakaunan Asas Akruan  Untung dikira dengan mencari perbezaan antara tunai yang diterima sebagai hasil dan tunai yang dibayar sebagai belanja bagi suatu tempoh perakaunan  Perniagaan kecil-kecilan dan perniagaan perkhidmatan. Hasil Terakru dan Hasil Terdahulu 3. Hutang Lapuk 4. Peruntukan Hutang Ragu 6.  Perniagaan kecil-kecilan dan perniagaan perkhidmatan.  Untung dikira dengan membuat pemadanan hasil bagi tempoh perakaunan tertentu kepada belanja yang terlibat. Hutang Lapuk Terpulih 5. Belanja Terakru dan Belanja Terdahulu 2. Susut Nilai dan Peruntukan Susut Nilai .

Belanja Terakru dan Belanja Terdahulu Maksud Catatan Jurnal Penyata Pendapatan Kunci Kira-kira Belanja Terakru (Belanja yang Dt Belanja dibuat dalam tempoh Kt Belanja perakaunan Terakru semasa tetapi belum dijelaskan sehingga akhir tempoh perakaunan tersebut) Belanja Terdahulu Dt Belanja (Perbelanjaan Terdahulu bagi tempoh Dt Belanja perakaunan yang akan datang tetapi telahdijelaskan pembayarannya dalam tempoh perakaunan semasa) Tambah Liabiliti semasa Tolak Aset Semasa Hasil Terakru dan Hasil Terdahulu Maksud Catatan Jurnal Penyata Pendapatan Kunci kira-kira .

Hasil Terakru (Hasil yang diperolehi bagi sesuatu tempoh tetapi hasil tersebut belum diterima) Hasil Terdahulu ( Hasil yang diperolehi bagi tempoh perakaunan yang akan datang tetapi telah diterima dalam tempoh perakaunan semasa) Dt Hasil Terakru Kt Hasil Tambah Aset Semasa Dt Hasil Kt Hasil Terdahulu Tolak Liabiliti Semasa PERINGATAN Butiran BELANJA TERAKRU BELANJA TERDAHULU HASIL TERAKRU TAMBAH (PP) ASET SEMASA ( KKK) HASIL TERDAHULU LIABILITI SEMASA ( KKK ) TOLAK ( PP ) .

Penghutang diisytiharkan muflis/bankrap oleh mahkamah. • Cara merekod hutang lapuk . • Kerugian kepada perniagaan dan didebitkan ke dalam Akaun Untung rugi. • Sebab-sebab berlakunya hutang lapuk Penghutang menipu dan melarikan diri. Penghutang tidak mampu bayar hutangnya. Peruntukan Hutang Ragu dan Hutang Lapuk Terpulih Hutang lapuk • hutang yang pasti tidak dapat dikutip daripada penghutang. • Hutang lapuk perlu ditolak daripada penghutang dalam Kinci kira-kira. Penghutang meninggal dunia.Hutang Lapuk. • Akaun Penghutang perlu ditutup dengan mengkreditkan akaun penghutang itu.

• Merupakan keuntungan kepada perniagaan dan dikreditkan ke Akaun Untung rugi (hasil). ..Debit Akaun Hutang Lapuk berlakudihapuskan Kredit Akaun Penghutang Apabila hutang lapuk berlaku Pemindahan hutang lapuk ke Akaun Untung Rugi Debit Akaun Untung rugi Kredit Akaun Hutang lapuk Hutang Lapuk Terpulih • Hutang yang dapat dikutip semula setelah dihapuskan sebagai hutang lapuk. • Cara merekod: Debit Akaun Bank Kredit Akaun Hutang Lapuk Terpulih Debit Akaun Hutang Lapuk Terpulih Kredit Akaun Untung rugi Peruntukan Hutang Ragu • Peruntukan yang di buat untuk hutang perniagaan yang mungkin tidak dapat dikutip balik.

• Dikira berdasarkan peratus daripada jumlah penghutang yang tidak berupaya menjelaskan hutangnya. • Cara merekod Peruntukan Hutang Ragu Mewujudkan Peruntukan Hutang Ragu Debit Akaun Untung Rugi Kredit Akaun Peruntukan Hutang Ragu Penambahan Peruntukan Hutang Ragu Debit Akaun Untung Rugi Kredit Akaun Peruntukan Hutang Ragu Pengurangan Peruntukan Hutang Ragu Debit Akaun Peruntukan Hutang Ragu Kredit Akaun Untung Rugi Peruntukan Hutang ragu apabila terdapat Akaun Hutang lapuk .• Merupakan kerugian kepada perniagaan dan di debitkan ke adalam Akaun Untungrugi.

kira-kira. perniagaan. • Jika butiran hutang lapuk hanya ada dalam Imbangan Duga sahaja maka penghutang dalam Imbangan Duga adalah penghutang bersih. faktor lain seperti usia. perniagaan. Contoh adalah seperti kenderaan. mesin dan komputer. • Model lama . perniagaan.• Peruntukan Hutang Ragu dilakukan berdasarkan jumlah bersih penghutang . PeruntukanSusutnilai Susutnilai Kehabisan sebahagian hayat ABS Dikenali sebagai Akaun Kehabisan sebahagian hayat ABS Dikenali sebagai Akaun yang Susutnilai Terkumpul.Kejatuhan nilai atau keusangan apabila model baru yang lebih baik dan berkualiti dipasarkan. SUSUTNILAI DAN PERUNTUKAN SUSUTNILAI Susutnilai Susutnilai Kejatuhan nilai Peruntukan Kejatuhan nilaiABS ABSperniagaan. susutnilai. • Jika hutang lapuk terdapat dalam maklumat tambahan maka angka penghutang di dalam Imbangan Duga perlu ditolak dengan jumlah hutang lapuk itu. Akaun Liabiliti dan • KemerosotanAkaun atau kerosakan fizikal Liabiliti danditolak ditolak Akan didebitkan ke dalam Akaun Akan didebitkan ke dalam Akaun disebabkan pendedahan drpd kepada unur drpdABS ABSdalam dalamKunci Kunci Untung UntungRugi Rugisebagai sebagaibelanja belanja semulajadi seperti faktor cuaca dan faktorkira-kira. hak cipta dan hak paten. . Sebab-sebab berlakunya susutnilai Kemerosotan atau kerosakan fizikal Model lama atau usang Peredaran masa Susutan/Kurangan • Peredaran masa – usia yang ditetapkan oleh undang-undang di mana nilinya semakin berkurang apabila tempoh pajakannya semakin pendek. • Susutan/Kurangan – Aset semulajadi atau sumber alam seprti lombong. karat dan reput. haus. yangdigunakan digunakandalam dalam Susutnilai Terkumpul. kauri dan hutan. susutnilai.Contoh adalah seperti pajakan.

Kaedah pengiraan Susutnilai • Jumlah susutnilai adalah sama setiap tahun. • Jumlah susutnilai tahunan semakin berkurang kerana nilai buku aset apad awal tahun semakin berkurang. Penilaian Semula . • Susutnilai Tahunan = Kos asal.Nilai Skrap ____________________ Bil tahun penggunaan • Jika tempoh hayat ABS tidak dapat ditentukan maka : Susutnilai tahunan= % susutnilai Abs x kos Asal ABS Baki berkurangan Garislurus • Peratus sustnilai dikenakan ke atas nilai buku aset atau baki pada awal tahun perakaunan.

• ABS dinilaikan pada awal tahun perakaunan dan pada akhir tahun perakaunan. • Sesuai utk alat-alat kecil Cara merekod sustnilai Debit Akaun Belanja Sustnilai Kredit Akaun Peruntukan Susutnilai Debit Akaun Untung Rugi Kredit Akaun Belanja Susutnilai Pelupusan Aset Bukan Semasa Debit Akaun Untung Rugi Kredit Akaun Peruntukan Susutnilai • Penjualan atau tukar beli Aset Bukan Semasa lama kepada yang baru. • ABS boleh dijual secara tunai atau ditukarbeli dengan ABS baru yang lebih canggih dan baik. • Cara merekod proses pelupusan Aset Bukan semasa Langkah 1) Memindahkan aset yang Cara merekod Debit Akaun Pelupusan . • Akaun Pelupusan Aset dibuka apabila ada Aset Bukan Semasa yang ingin dilupuskan untuk menentukan keuntungan atau kerugian daripada pelupusan tersebut. • Jumlah pengurangan nilai ABS adalah susutnilai.

Kredit Akaun Aset Bukan Semasa Debit Akaun Peruntukan Susutnilai Kredit Akaun Pelupusan Debit Akaun Tunai/Bank Kredit Akaun Pelupusan Untung Debit Akaun Pelupusan Kredit Akaun Untung atas Pelupusan Debit Akaun Untung atas Pelupusan Kredit Akaun Untungrugi Rugi Debit Akaun Rugi atas Pelupusan Kredit Akaun Pelupusan Debit Akaun Untungrugi Kredit Akaun Rugi atas Pelupusan PENYEDIAAN PENYATA PENDAPATAN • Disediakan oleh perniagaan dalam 2 bentuk i) Bentuk T ii) Bentuk Penyata Akaun Perdagangan .dijual (pada harga kos) ke dalam Akaun Pelupusan . 4) Mengira keuntungan atau kerugian daripada pelupusan. 2) Memindahkan peruntukan susutnilai aset yang telah dijual ke dalam Akaun Pelupusan 3) Terima bayaran tunai atau cek daripada pelupusan.utk mencari untung kasar Bentuk T Akaun Untung Rugi – untuk mencari untung bersih .

• Disediakan bagi tempoh perakaunan berakhir. • Format Syarikat Makmur Sejahtera Akaun Perdagangan bagi tahun berakhir 31 Disember 2009 Jualan Stok Awal x Tolak Pul Jualan Tolak Diskaun diberi Jualan bersih x x X X X Belian tolak Pul Belian Tolak Diskaun diterima Tambah Angkutan Masuk Upah Duti atas belian Insurans belian Kos belian Kos brg utk dijual x x x x x x x x x x x .`` Akaun Perdagangan • Merekod semua butiran yang berkaitan dengan belian dan jualan barangniaga secara langsung. • Disediakn untuk menentukan untung kasar atau rugi kasar.

jika jumlah belanja melebihi jumlah hasil maka perniagaan menanggung rugi bersih.Tolak Stok Akhir Kos Jualan Utg Kasar ` x x x X X Akaun Untung Rugi • Disediakan untuk mengetahui untung atau rugi bersih pada akhir tempoh perakaunan. • Untung bersih = Jumlah Hasil – Jumlah Belanja. Syarikat Makmur Sejahtera Akaun Untung Rugi bagi tahun berakhir 31 Disember 2009 Alatulis Angkutan Keluar Kadarbayaran Belanja Am Belanja Runcit Belanja Pos Belanja Membaiki Peruntukan Hutang Ragu Belanja Susutnilai Cukai Pintu Caj Bank Faedah pinjaman X X X X X X X X X X X X Untung Kasar Faedah diterima Komisen diterima Sewa diterima Hutang lapuk terpulih Untung atas pelupusan Peruntukan Hutang Ragu X X X X X X X . • Merekod semua hasil di bahagian kredit dan belanja di bahagian debit.

Gaji Hutang Lapuk Insurans Komisen Jualan Rugi atas pelupusan Untung Bersih X X X X X X X X • Format bentuk Penyata Syarikat Makmur Sejahtera Penyata Pendapatan bagi tahun berakhir 31 Disember 2010 RM Jualan tolak Pul Jualan RM X X RM X X Diskaun diberi Jualan Bersiah X .

tolak Kos Jualan Stok Awal Belian Tolak Pul Belian Diskaun diterima Belian bersih Tambah Angkutan Masuk Upah Duti atas belian Insurans atas belian Kos belian Kos brg utk dijual Tolak Stok Akhir Kos Jualan Untung Kasar X X X X X X X X X X X X X X Tambah Hasil Faedah diterima Komisen diterima Sewa diterima Hutang lapuk pulih Utg atas pelupusan Peruntukan Hutang Ragu X X X X X X X Tolak Belanja Alatulis Angkutan keluar Kadarbayaran Belanja Am/Belanja Runcit Belanja membaiki Peruntukan Hutang ragu Belanja susutnilai Cukai Pintu Faedah atas pinjaman Gaji Hutang lapuk Belanja iklan Insurans Komisen Jualan Sewa X X X X X X X X X X X X X X X X Untung Bersih .

• Aset disenaraikan di sebelah kiri manakala liabiliti dan ekuiti pemilik di sebelah kanan.Kunci Kira-Kira • Disediakan pada akhir tempoh perakaunan selepas Akaun Penamat disediakan. Menunjukkan kecairan kewangan perniagaan. • Dalam Kunci kira-kira semua butir dikelaskan mengikut kecairan( cepat aset ditukar kepada bentuk tunai) • Tujuan : Menunjukkan kedudukan kewangan perniagaan. ekuiti pemilik perniagaan pada satu tarikh tertentu. liabiliti. • Penyata yang menunjukkan aset. Menunjukkan jumlah modal yang telah dilabur oleh pemilik dan keuntungan/kerugian diperoleh perniagaan • • Boleh disediakan dalam bentuk T atau Penyata Bentuk T Syarikat Makmur Sejahtera Kunci Kira-kira pada 31 Disember 2012 R M R M X R M Ekuiti pemilik Modal Awal RM X RM Aset Bukan Semasa Premis .

Alatan Pejabat Loji dan Mesin tolak Peruntukan Susustnilai kenderaan tolak Peruntukan Susustnilai Kelengkapan Perabot X X X X X Campur Utg Bersih atau Tolak Rugi Bersih X X Tolak Ambilan X X X X Modal Akhir X X Aset Semasa Penghutang tolak Peruntukan Hutang Ragu Stok Akhir Hasil terakru Belanja terdahulu Bank Tunai X X X X X X X X Liabiliti bukan Semasa Pinjaman Gadaijanji X X X X XX Liabiliti Semasa Pemiutang Overdraf Bank Belanja terakru Hasil Terdahulu X X X X X XX • Bentuk Penyata Syarikat Makmur Sejahtera Kunci kira-kira pada 31 Disember 2012 RM RM X X X RM Aset Bukan Semasa Premis Alatan Pejabat Loji dan Mesin .

tolak :Peruntukan Susustnilai kenderaan Tolak: Peruntukan Susustnilai Kelengkapan Perabot Aset Semasa Penghutang Tolak: Peruntukan Hutang Ragu Stok Akhir Hasil terakru Belanja terdahulu Bank Tunai Tolak: X X X X X X X X X X X X X X X X X Liabiliti Semasa Pemiutang Overdraf Bank Belanja terakru Hasil Terdahulu Modal Kerja Ekuiti Pemilik Modal Awal Campur Utg Bersih atau Tolak Rugi Bersih Tolak Ambilan Modal Akhir Liabiliti bukan Semasa Pinjaman Gadaijanji X X X X X X XX X X X X X X X XX .