Economische Vooruitzichten Update

•• Wereldconjunctuur zet herstel voort •• Europese werkloosheidsgraad over haar piek •• VS-begroting met voorlopige twaalfden

November 2013

De wereldconjunctuur zette de voorbije maand haar herstel voort. Vertrouwensindicatoren zoals de Amerikaanse ISM voor de verwerkende nijverheid, de Duitse Ifo-indicator en de Japanse Tankan-index illustreerden dat. Langzaam maar zeker lijkt ook de conjunctuur van de EMU als geheel uit het dal te kruipen. Het producentenvertrouwen in de verwerkende nijverheid stabiliseerde op een peil dat wijst op groei, terwijl het vertrouwen in de dienstensector zelfs fors opsprong. Ook op de Europese arbeidsmarkt is het tij stilaan aan het keren. De werkloosheidsgraad in de EMU bedraagt op dit ogenblik 12,0% en lijkt over zijn piek heen. Vermits de arbeidsmarktindicatoren traditioneel met enige vertraging op de economische groei reageren, bevestigt dit dat de Europese recessie inderdaad in het tweede kwartaal van 2013 eindigde. Ook de conjunctuurrisico’s zijn afgenomen. In de EMU lijkt er na het politieke einde van Silvio Berlusconi een voorlopig einde gekomen aan de periodiek opflakkerende politieke instabiliteit en

onzekerheid omtrent de budgettaire koers. In de VS zet de vastgoedmarkt, die aan de basis lag van de Grote Recessie, zijn herstel voort. De bouwinvesteringen dragen in toenemende mate bij tot de economische groei. De naweeën van het uiteenspatten van de vastgoedzeepbel waren een belangrijke oorzaak van het matige hersteltempo na de recessie. Aan de aanbodzijde van de wereldeconomie ten slotte ebde de voorbije weken de vrees voor een negatieve olieprijsschok weg, nadat een internationale militaire interventie in het Syrië-conflict op korte termijn niet meer aan de orde was. De trend van stabiele tot licht dalende energieprijzen werd dus hervat en zette de inflatie verder onder neerwaartse druk (tot respectievelijk 1,5% en 1,1% in de VS en de EMU). Dat geeft de betrokken centrale banken alvast de ruimte om hun extreem soepel monetair beleid voort te zetten.

kerheid de Amerikaanse overheid zelf was. Sinds de start van het nieuwe begrotingsjaar 2014 op 1 oktober hadden de VS geen federale begroting, tot het parlement uiteindelijk op 17 oktober instemde met ‘voorlopige twaalfden’ tot 15 januari 2014. Op zich is het gebrek aan een echte begroting niet zo erg, want dat was ook in het hele begrotingsjaar 2013 het geval. Het opmerkelijke in de voorbije weken was de weigering van het Amerikaanse parlement om via het systeem van ‘voorlopige twaalfden’ de continuïteit van de federale overheid veilig te stellen. Alsof dat nog niet voldoende was, weigerde het Huis van Afgevaardigden het wettelijk schuldenplafond te verhogen, waardoor de Amerikaanse schatkist naar schatting tegen het einde van oktober in liquiditeitsproblemen kon komen om haar bestaande verplichtingen te voldoen. Het akkoord van 17 oktober omvat naast de ‘voorlopige twaalfden’ tot 15 januari ook een schorsing van de wettelijke schuldenlimiet tot 7 februari 2014. Het is echter belangrijk om in het achterhoofd te houden dat de hele

Obstructie
Tegen die gunstige conjuncturele achtergrond was het dan ook een beetje ironisch dat de grootste bron van onze-

Onze webstek www.kbceconomics.be houdt u op de hoogte van alle analyses en vooruitzichten van de KBC-economisten.

Voor vragen i.v.m. de inhoud van deze publicatie kunt u terecht bij: Dieter Guffens (32) (0)2 429.62.87 E-mail: dieter.guffens@kbc.be Verantwoordelijke uitgever: Johan Van Gompel, Havenlaan 2, B-1080 Brussel Correspondentieadres & abonnementenbeheer: KBC Groep NV, GCE, Havenlaan 2, 1080 Brussel, E-mail: economic.research@kbc.be Deze publicatie komt tot stand op de Chief Economist Department van KBC Groep. Noch de mate waarin de voorgestelde scenario’s, risico’s en prognoses de marktverwachtingen weerspiegelen, noch de mate waarin zij in de realiteit zullen tot uiting komen, kunnen worden gewaarborgd. De prognoses zijn indicatief. De gegevens in deze publicatie zijn algemeen en louter informatief. Ze mogen niet worden beschouwd als beleggingsadvies conform de Wet van 6 april 1995 inzake secundaire markten, het statuut van en het toezicht op beleggingsondernemingen, de bemiddelaars en beleggingsadviseurs. KBC kan niet aansprakelijk worden gesteld voor de juistheid of de volledig1 heid ervan. Alle historische koersen, statistieken en grafieken zijn actueel tot en met 9 oktober 2013, tenzij anders vermeld. De beschreven meningen en vooruitzichten zijn die zoals ze gelden op 17 oktober 2013.

Economische Vooruitzichten

Update

begrotings- en schuldendiscussie in de VS niet ging over een gebrek aan financiële middelen, zoals dat bijvoorbeeld bij de Griekse default van 2012 het geval was, maar om een zuiver politieke weigering van delen van de Republikeinse partij (de zogenoemde Tea Party) om die middelen ter beschikking te stellen. De onderliggende motivatie voor die obstructie had zelfs niets met de begroting als dusdanig te maken, maar was een ultieme poging om de ingevoerde algemene ziekteverzekering (‘Obamacare’) minstens gedeeltelijk ongedaan te maken.

Storm in glas water ?
De economische kosten van het politieke conflict zullen allicht in omvang beperkt zijn en zich ook beperken tot de VS-economie. De ambtenaren die nu gedwongen tijdelijk werkloos waren, zullen hun achterstallige loon ontvangen nu de impasse is opgelost. Eventueel uitgestelde consumptie zal dus ten dele worden ingehaald. Of en hoe sterk het economisch sentiment door de discussies negatief werd beïnvloed, zal nog moeten blijken uit de vertrouwensindicatoren die de komende dagen en weken worden gepubliceerd. Schadelijk voor het vertrouwen was allicht ook de onzekerheid die was ontstaan over hoelang de Amerikaanse overheid haar bestaande verplichtingen nog kan voldoen. Enerzijds gaat

het over binnenlandse verplichtingen, zoals pensioenen en andere uitkeringen. Potentieel gevaarlijker voor de wereldeconomie was echter de onzekerheid of de Amerikaanse overheid voor de eerste keer in haar geschiedenis een van haar obligaties niet zou terugbetalen. Zelfs zonder de besliste schorsing van de schuldenlimiet zou die soep niet zo heet zijn gegeten als ze werd opgediend. Ten eerste bleef de federale overheid haar federale belastingen innen ten belope van circa 200 miljard USD per maand. Dat relativeert de betekenis van de ‘deadline’ van 17 oktober. Daarnaast heeft elke Amerikaanse regering zelfs zonder een verhoging van de schuldenlimiet door het parlement nog een aantal creatieve noodoplossingen om wanbetaling te voorkomen. Daartoe behoren het slaan van een munt van 1000 miljard USD door de minister van financiën en de grondwettelijke bepaling dat wettelijk aangegane schulden moeten worden terugbetaald. Uiteindelijk behoorde ook het opkopen door de Fed van aflopende overheidsobligaties, in het kader van haar monetair aankoopprogramma, tot de principiële mogelijkheden. Het akkoord van 17 oktober was altijd het meest waarschijnlijke scenario. Het was voorspelbaar dat de gematigde Republikeinen zich in extremis zouden losmaken van hun radicale partijgenoten van de Tea Party. Ook de financiële markten bleven er gerust in. Terwijl de aandelenmarkten uitgaan van een

verder economisch herstel, vertoonde ook de rente op Amerikaanse overheidsobligaties en schatkistcertificaten slechts een beperkt oplopende premie, die vooral veroorzaakt was door de operationele en technische onzekerheid omtrent aflopende effecten.

Fed onder druk
Ook na het politiek akkoord zal deze jongste begrotingscrisis economische gevolgen hebben. Op korte termijn is de kans groot dat het monetaire beleid van de Fed daardoor wordt beïnvloed. Uit het verslag van haar beleidsvergadering van 17 en 18 september blijkt dat de Fed de actuele begrotingsdiscussie zag aankomen en onder meer daarom voorlopig afzag van een afbouw van haar monetair aankoopprogramma. Indien de Fed de indruk heeft dat het de plicht is van het monetair beleid om een dysfunctioneel restrictief budgettair beleid te compenseren, neemt de kans toe de Fed langer dan verwacht zal doorgaan met haar maandelijkse liquiditeitsinjecties en de onvermijdelijke exit-strategie nog delicater wordt. Dat betekent dat de taak om de VS-conjunctuur te ondersteunen nog eenzijdiger op de schouders van de centrale bank terecht komt. De voordracht van Janet Yellen, een van de belangrijkste architecten van het huidige Fed-beleid, als nieuwe Fed-voorzitter vanaf januari 2014, past in dat kader.
Dieter Guffens dieter.guffens@kbc.be

2

Economische Vooruitzichten

Tabellen

Reële bbp-groei
2013 2014 2013

Inflatie
2014 09-10-13 +3m

Beleidsrentes
+6m +12m

VS EMU België Duitsland VK Zweden Noorwegen Zwitserland Slowakije Polen Tsjechië Hongarije Bulgarije Rusland Turkije Japan China Australië NIeuw-Zeeland Canada

1,9 -0,4 0,1 0,6 1,3 1,5 2,0 1,3 0,5 1,2 -1,3 0,4 1,0 1,7 3,5 1,9 7,5 2,4 2,5 1,7

2,7 1,2 1,2 2,0 2,2 2,5 2,7 1,7 1,5 2,5 1,5 1,5 1,8 1,9 3,8 1,6 7,2 2,5 2,8 2,1

1,4 1,4 1,1 1,4 2,8 0,5 1,7 -0,3 1,5 1,1 1,5 1,8 0,5 6,5 6,4 0,3 2,6 1,4 1,1 1,8

1,7 1,5 1,4 1,6 2,5 1,4 2,1 0,7 1,5 1,8 1,2 2,0 2,2 5,1 6,2 2,1 2,9 2,0 2,0 2,0

VS EMU VK Zweden Noorwegen Zwitserland Polen Tsjechië Hongarije Roemenië Rusland Turkije Japan China Australië Nieuw-Zeeland Canada

0,25 0,50 0,50 1,00 1,50 0,13 2,50 0,05 3,80 4,50 8,25 4,50 0,10 6,00 2,50 2,50 1,00

0,25 0,50 0,50 1,00 1,50 0,13 2,50 0,05 3,40 4,25 8,25 4,75 0,10 6,00 2,50 2,75 1,00

0,25 0,50 0,50 1,00 1,50 0,13 2,50 0,05 3,40 4,25 8,25 4,75 0,10 6,00 2,25 2,75 1,00

0,25 0,50 0,50 1,00 1,75 0,13 2,75 0,05 4,00 4,25 8,25 5,00 0,10 6,00 2,25 3,00 1,00

Wisselkoersen
09-10-2013 +3m +6m +12m 09-10-2013 +3m

Tienjaarsrentes
+6m +12m

USD per EUR GBP per EUR SEK per EUR NOK per EUR CHF per EUR PLN per EUR CZK per EUR HUF per EUR RON per EUR BGN per EUR RUB per EUR TRY per EUR JPY per EUR RMB per USD USD per AUD USD per NZD CAD per USD

1,35 0,84 8,61 7,99 1,23 4,23 25,90 298,83 4,47 1,96 43,15 2,69 133,59 6,12 0,94 0,84 1,03

1,30 0,84 8,70 7,80 1,25 4,19 25,50 300,00 4,45 1,96 44,00 2,75 127,40 6,11 0,95 0,83 1,03

1,27 0,83 8,70 7,60 1,25 4,15 25,40 293,00 4,50 1,96 44,25 2,80 124,46 6,08 0,93 0,82 1,03

1,25 0,82 8,70 7,50 1,30 4,10 25,20 305,00 4,50 1,96 44,50 2,85 122,50 6,05 0,92 0,80 1,03

VS Duitsland België VK Zweden Noorwegen Zwitserland Slowakije Polen Tsjechië Hongarije Bulgarije Rusland Turkije Japan China Australië Nieuw-Zeeland Canada

2,73 1,95 2,73 2,93 2,60 3,16 1,11 2,71 4,34 2,30 5,80 7,64 8,64 0,70 4,03 3,97 4,71 2,69

2,80 1,90 2,60 2,85 2,50 3,00 1,10 2,70 4,50 2,60 6,30 7,90 9,00 0,80 4,05 4,00 4,60 2,90

3,15 2,25 2,95 3,20 2,70 3,25 1,40 2,90 4,50 2,80 6,50 7,90 9,30 0,90 4,10 4,10 4,65 3,10

3,35 2,40 3,00 3,40 2,80 3,40 1,75 2,90 4,70 2,90 6,50 8,00 9,50 1,00 4,25 4,30 4,80 3,35

3

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful