‫‪i‬‬

‫ޔމީނު (ހުވާކުރުން )‬
‫އަލް ަ‬
‫ިސތި ާލހުގައި ހުވަ ަޔ ީކ ﷲ ެގ ނަ ން ފުޅުތަކުގެ ތެ ެރއިން ނަ ން ުފޅެ ްއ ނު ވަތަ ސިފަ ުފޅުތަކުގެ ތެރެއިން‬
‫ޝރީޢަތުގެ އ ް‬
‫ަ‬
‫‪‬‬
‫ދ އެކަ ެމއް ކުރާނެ ކަން ނު ވަތަ ެއކަމެއް ނިން މާނެ ކަމުގެ ަޔޤީން ކަން ދިނު މެވެ‪.‬‬
‫ސިފަ ުފޅެއް ގަން ީ‬
‫ިސމަފުޅެއް ނު ވަތަ ސިފަ ުފޅެއް ނު ހިމަނާ ކުރާ ހުވާ ހުވަ ަޔކަ ްށ ނު ވާނެ އެވެ‪.‬‬
‫ިސ ުމފުޅުތަކުގެ ތެރެއިން އ ް‬
‫‪ ‬ﷲގެ އ ް‬
‫ެސ ނު ވެއެވެ‪.‬‬
‫ޞ ްއޙަގޮތެއް ކަމުގައިވ ް‬
‫ޝރުޢީގޮތުން ހު ާވކުރުން ަ‬
‫އަދި ެއއީ ަ‬
‫ަސތަ ްއ‪:‬‬
‫‪ ‬ހުވާ ކުރެވިދާނެ ބަ ެއއް ބ ް‬
‫‪ ‬ﷲ ގަން ދީ ބުނަ މެވެ‪.‬‬
‫‪ ‬ﷲގެ ޢި ްއޒަތް ގަން ދީ ބުނަ މެވެ‪.‬‬
‫‪ ‬ﷲގެ މަތިވެރިކަން ގަން ދީ ބުނަ މެވެ‪.‬‬
‫ސބަބުން އެމީ ަހކު ހުވާ ުކރެވޭ ފަރާތް (ﷲ) މަތިވެރިކުރެވޭ ކަމެކެވެ‪ .‬އަދި ﷲ ނޫ ން‬
‫‪ ‬ހުވާކުރުމަކީ ެއކަމުގެ ަ‬
‫ފަރާތަކަ ްށ‬

‫އެފަ ަދ‬

‫މަތިވެރިކަމެއް‬

‫ޙައްޤުވެގެން‬

‫ނު ވެއެވެ‪.‬‬

‫އެހެން ފަރާތަކަ ްށ‬

‫އެފަ ަދ‬

‫މަތިވެރިކަމެއް‬

‫ދިނު މަ ީކ‬

‫ޝިރު ުކކުރުން ކަމުގައި ވާތީ ﷲނޫ ން ފަރާތަ ަކ ްށ ހުވާކުރު ަމކީ ޙަރާމްކަމެކެވެ‪.‬‬
‫ަސފުޅެއްގެ މާނަ އިގައި ވެއެވެ‪.‬‬
‫ަސ ާލ صلى اهلل عليه وسلمގެ ޙަދީޘް ބ ް‬
‫‪ ‬ކީރިތި ރ ޫ‬
‫ެސ ﷲ ނަ ޙީކު ެރއްވިއެވެ‪.‬‬
‫"ދަން ނާ ެށވެ! ތި ަޔ ަބއިމީހުން ގެ މައިން ބަ ަފއިން ގެ ނަ ން ގަނެ ހު ާވކުރުން ހަމަ ަކ ަށވަރުން ވ ް‬
‫އަދި ތި ަޔބައިމީހުން ކުރެ މީ ަހކު ހު ާވކުރާނަ މަ ﷲގެ ނަ ން ގަނެ ުހވާކުރާ ެށވެ‪"!.‬‬

‫‪ ‬ހުވާބެހިގެން ވަނީ ތިން ަބ ަޔ ަކ ެށވެ‪:‬‬
‫ަޞ ަދކާނު ލާ ކުރާހުވާ)‬
‫‪ަ .1‬ޔމީނު ލް ަލޣްވު (ޤ ް‬
‫ަޞ ުދ ަގއި ކުރާ ހުވާ)‬
‫‪ަ .2‬ޔމީނު ލް މުން ޢަޤި ާދ (ޤ ް‬
‫ޫސ ( ޮދގު ހުވާ)‬
‫‪ަ .3‬ޔމީނު ލް ޣުމ ް‬

‫___________________________________________________________________________‬

‫_ވިލާ އިންޓަރނޭޝަނަލް ހައި ސްކޫލް ‪ ،‬نور – ލައިޓް އޮފް އިސްލާމް ‪3122 ،‬‬

‫‪ii‬‬

‫‪ަ ‬ޔމީނު ލް ލަޣްވު‬
‫ަޞ ަދކާނު ާލ‬
‫ެސ ޤ ް‬
‫ަޞ ަދކާ ނު ލާ ކުރެވޭ ހުވައެވެ‪ .‬ނު ވަތަ ކު ްށހުވައެވެ‪ .‬އެއްވ ް‬
‫‪ ‬މިއީ ހުވާކުރުމުގައި ޤ ް‬
‫ސ ަބބުން މިފަ ަދ ހުވާ ުކރެވެއެވެ‪.‬‬
‫ބޭ ިއޚްތި ާޔރުގައި ހުވާކުރުން ގިނަ ކުރުމުގެ ަ‬
‫ަސ ަކއްފާރާ ޭދކަ ްށ ނު ޖެހެއެވެ‪.‬‬
‫‪ ‬މިފަ ަދ ހުވާކުރާމީހާ ާފފަވެރިއެއްނު ވާނެ އެވެ‪ެ .‬އހެން ކަމުން މިހުވަ ާޔ ޚިލާފުވިޔ ް‬
‫ިސ ޮދގު ހުވާކުރުމަ ްށ އާ ަދވުމުގެ ިބރު އޮތުމާ ެއކު އެ ަފ ަދ‬
‫ެސ މިފަ ަދ ހުވާކުރާމީހުން ފަހުން ައއ ް‬
‫‪ ‬އެހެން ނަ މަވ ް‬
‫ހުވާތަކުން ުދރު ެހލިވުމަކީ ވަރަ ްށ މުޙިއްމު ކަމެކެވެ‪.‬‬
‫‪ަ ‬ޔމީނު ލް މުން ޢަޤި ާދ‬
‫ަޞ ުދ ަގއި ކު ާރ ހުވައެވެ‪ .‬މިފަ ަދ ހުވާކުރާ ީމހުން ހުވަ ާޔ ޚި ާލފުވެއްޖެނަ މަ ކައް ާފރާ ދިނު ން‬
‫‪ ‬މިއީ ހުވާކުރުމުގަ ިއ ޤ ް‬
‫ވާޖިބުވާނެ އެވެ‪.‬‬
‫ަސ ާލ صلى اهلل عليه وسلمގެ ޙަދީޘް ުފޅެއް ެގ މާނަ އިގައިވެއެވެ‪" .‬ކަމަ ަކ ްށހުވާ ޮކ ްށ އެ ައ ްށވުރެ‬
‫ެސ ރ ޫ‬
‫‪ ‬ނަ މަވ ް‬
‫ރަނގަޅުގޮތެއް ެފނިއްޖެނަ މަ ( ެއކުރި ހުވަ ާޔ ޚިލާފުވެ) އެރަނގަޅުގޮތަ ްށ ޢަމަލު ޮކ ްށ އެކު ިރ ހުވާގެ ަކއްފާ ާރ‬
‫ޭދ ެށވެ‪".‬‬
‫ޝ ﷲ" ނު ވަތަ އިރާ ަދކު ެރއްވިއް ާޔއޭ ބުނެ ފިނަ މަ އެހުވަ ާޔ ިޚލާފުވުމުން‬
‫‪ ‬މީގެއިތުރުން ހުވާކު ާރއި ުރ "އިން ާ‬
‫ކައްފާރާ ޭދކަށް ނު ޖެހޭނެ އެވެ‪.‬‬

‫‪ަ ‬ޔމީނު ލް ޣުމޫސް‬
‫ަސ ުދގައި ުކރާ ހުވައެވެ‪.‬‬
‫‪ ‬މިއީ ޮދގުހެ ުދމުގެ ގ ް‬
‫‪ ‬މިހުވަ ަޔ ްށ ަޔމީނު ލް ޣުމޫސް އޭ ކި ަޔނީ މިހުވާކުރާމީހާ ފާފައިގެ ތެރެއަ ްށ ގަން ބާލެއްވޭތީއެވެ‪ .‬އެ ަޔ ްށފަހު ނަ ރަކައިގެ‬
‫ތެރެއަ ްށ ގަން ބާލެއްވޭތީއެވެ‪.‬‬
‫ަސފު ެޅއްގެ‬
‫ަސލާصلى اهلل عليه وسلمގެ ބ ް‬
‫‪ޮ ‬ދގުހުވާކުރުމަކީ ބޮޑެތި ފާ ަފއިގެތެރެއިން ހިމެނޭ ކަމެކެވެ‪ .‬ކީރިތި ރ ޫ‬
‫މާނަ އިގައި ވެއެވެ‪.‬‬
‫ޝ ީރކުކުރުމާއި‪ ،‬މައިން ަބފައިން ނަ ށް (ކި ަޔމަން ތެރިވުން ަޙއްޤުވެގެން ވާ ޙާލު) ނު ކި ަޔމަން ތެރިވުމާއި‪،‬‬
‫"ﷲއަށް ަ‬
‫ޙައްޤަ ާކއިނު ލާ މީހުން މެރުމާއި‪ ،‬އަދި ޮދގުހު ާވކުރުމަކީ ބޮޑެތި ފާ ަފއިގެ ތެރެއިން ހިމެނޭ ަކން ތަކެވެ‪".‬‬
‫ސ ަބ ަބކީ މިހުވާ ކުރާމީ ާހ ނަ ަރކައި ެގ‬
‫‪ ‬މިހުވަ ަޔ ްށ ކައް ާފރާއެ ްއ ނު ާވކަމަ ްށ ބަ ެއއް ޢިލްމުވެރިން ވި ާދ ުޅވެއެވެ‪ަ .‬‬
‫އަލިފާން ގަނޑުގެ ތެ ެރއަ ްށ ގެބިގެން ާދ ކަމަށް ޓަ ަކއެވެ‪.‬‬
‫___________________________________________________________________________‬

‫_ވިލާ އިންޓަރނޭޝަނަލް ހައި ސްކޫލް ‪ ،‬نور – ލައިޓް އޮފް އިސްލާމް ‪3122 ،‬‬

‫‪iii‬‬

‫ސ ަބބުން މީހެއްގެ ަޙއްޤެއް ގެ ްއލިފައިވާނަ ަމ‬
‫ދ މިހުވާގެ ަ‬
‫‪ ‬އެހެން ކަމުން މިހުވާކުރިމީ ާހ ތައުބާވާން ޖެހެއެވެ‪ .‬އަ ި‬
‫އެމީހެއްގެ ަޙއްޤު އެމީ ަހކަ ްށ ހޯ ަދދޭން ެޖހޭނެ އެވެ‪.‬‬
‫_‬
‫ޝރުޠުތައް‬
‫‪ ‬ހުވާ ޞަ އްޙަވުމުގެ ަ‬
‫ސލާމަތުން ހުރުން‬
‫‪ .1‬ބުއްދި ަ‬
‫‪ .2‬ބާލިޣުވުން‬
‫ިސލާމަ ުކ ކަމުގައިވުން‬
‫‪ .3‬އ ް‬
‫ިސ ުމފުޅެއް ގަން ދީ ހުވާކުރުން )‬
‫‪ .4‬ރަނގަޅުގޮތުގައި ކުރާ ހުވައަ ަކ ްށވުން (ﷲގެ އ ް‬
‫‪ .5‬އަމިއްލަ ިއޚްތި ާޔރުގަ ިއކުރާ ހު ަވއެއް ކަމުގައިވުން‬
‫ަސ)‬
‫‪ ‬ހުވާގެ ރުކުނަ ީކ ހުވާގައިބޭނު ން ކުރާ ަލފް ެޛވެ‪( .‬ބ ް‬
‫ނ ެޔ ާއއި ާއޚިރަތުގައި އޭ ެގ‬
‫ސބަބުން ުދ ި‬
‫ްޞ ަދކީ ތިމާއަ ްށ ކުރެވި ަފއިވާ ފާފަ ޮފހެލުމެވެ‪ .‬އޭގޭ ަ‬
‫‪ ‬ކައްފާރާ ދިނު މުގެ މަޤ ަ‬
‫ޢަ ާޛބު އޭނާ އަ ްށ ނު ލިބޭގޮތްވުމެވެ‪.‬‬
‫‪ ‬ހުވާގެ ކައްފާ ާރއަ ީކ‪:‬‬
‫‪ .1‬އަޅަ ުކ މިނިވަން ކުރުން‬
‫ިސކީނު ން ގެ އުނު އޮރިޔާން ނިވާ ޮކ ްށދިނު ން‬
‫‪ .2‬ދިހަ މ ް‬
‫ިސކީނު ން ނަ ްށ ކާން ދިނު ން‬
‫‪ .3‬ދިހަ މ ް‬
‫ނއެވެ‪.‬‬
‫‪ ‬މިތިން ކަން ތަކުގެ ތެރެއިން ކަމެ ްއ ނު ުކރެވިއްޖެ މީހާ ތިން ުދވަ ުހ ޖެހިޖެހިގެން ރޯ ަދހިފާ ީ‬
‫ްސލަތަ ްއ‪:‬‬
‫‪ ‬ހުވަ ާޔ ގުޅުން ހުރި މައ ަ‬
‫‪ .1‬ކަމެއްނު ކުރުމަ ްށ ހުވާ ޮކ ްށ ަފއި ެއކަމެއް ހަނދާން ނެ ތިގެން ކުރެވުމުން ަކއްފާރާ ޭދ ަކ ްށ ނު ެޖހެއެވެ‪.‬‬
‫ސ ަބބުން ތި ަޔބައިމީހުން ގެ މައްޗަށް‬
‫ަ‬
‫ަސ ެދއްނެ ތިކުރެވޭ ކުށް ތަކުގެ‬
‫ނ‪" :‬ތި ަޔބައިމީހުން ގ ް‬
‫ﷲ ވަޙީކުރައްވަ ީ‬
‫ފާފައެއްނެ ތެވެ‪".‬‬
‫‪ .2‬މަޖުބޫރުކުރުވައިގެން ކުރާހުވާ އަ ާދކުރުން ާލޒިމުވެގެން ނު ވެއެވެ‪.‬‬
‫‪ .3‬ހުވާގެ ކައްފާރާ އޭގެ އަގުން އަ ާދކުރުން ގިނަ މީހުން ގެ އަ ިރހުގަ ިއ ހުއް ަދވެގެން ނު ެވއެވެ‪.‬‬
‫ިސބުން ކައްފާރާ ެދވި ާދނެ އެ ެވ‪.‬‬
‫ަސ ުދ ުކރާ ހ ާ‬
‫‪ .4‬ހުވަ ާޔ ޚި ާލފުވުމަ ްށ ގ ް‬
‫ަސ ަލހަތުއޮތް ގޮތް ކަމުގައިވާނަ މަ ހުވަ ާޔ ޚިލާފުވުން‬
‫‪ .5‬ހުވަ ާޔ ޚިލާފުވުމަކީ މ ް‬

‫ޖާ ިއޒުވެގެން‬

‫ކައްފާރާދޭން ޖެހޭނެ އެވެ‪.‬‬

‫ވެއެވެ‪ .‬އަދި‬

‫___________________________________________________________________________‬

‫_ވިލާ އިންޓަރނޭޝަނަލް ހައި ސްކޫލް ‪ ،‬نور – ލައިޓް އޮފް އިސްލާމް ‪3122 ،‬‬

‫‪iv‬‬

‫‪ .6‬ވާޖިބުކަމެއް‬

‫އަ ާދކުރުމަށާ އޮ‬

‫ޙަރާމްކަމަކުން‬

‫ުދ ުރހެލިވުމަ ްށ‬

‫ހުވާކޮ ްށ ިފކަމުގައިވާނަ މަ‬

‫ހުވަ ާޔ‬

‫ޚި ާލފުވުމަކީ‬

‫ޙަރާމްކަމެކެވެ‪.‬‬
‫‪ .7‬ވާޖިބެއް ޫދ ޮކ ްށލުމަ ާށއި ޙަރާމްކަމެއް ކުރުމަ ްށ ހުވާކޮށް ފިނަ މަ ެއހުވަ ާޔ ޚިލާފުވުން ވާޖިބުވާނެ އެވެ‪.‬‬
‫‪.8‬‬

‫ސން ނަ ތްވުމާއި‪ ،‬މަކުރޫހާވުން އޮން ނަ ނީ ހުވާކުރާ ކަމެއްގެ‬
‫ހުވަ ާޔ ޚިލާފުވުމާއި ހުވާފުއްދުން ވާޖިބުވުމާއި‪ު ،‬‬
‫މައްޗަ ްށ ެބލުމަ ްށފަހު ަގއެވެ‪.‬‬

‫___________________________________________________________________________‬

‫_ވިލާ އިންޓަރނޭޝަނަލް ހައި ސްކޫލް ‪ ،‬نور – ލައިޓް އޮފް އިސްލާމް ‪3122 ،‬‬

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful