You are on page 1of 11

ΜΑΘΗΜΑ 23

ΛΙΘΟΣΦΑΙΡΑ
1. Ποια γεγονότα μας κάνουν να θεωρούμε ότι στο εσωτερικό της Γης κρύβονται
τεράστιες δυνάμεις;
Οι σεισμοί και οι εκρήξεις των ηφαιστείων προκαλούν καταστροφές και συχνά
έχουν ανθρώπινα θύματα. Τα φαινόμενα αυτά δείχνουν ότι στο εσωτερικό της
Γης κρύβονται τεράστιες δυνάμεις. Για το λόγο αυτό η μελέτη του εσωτερικού
της Γης είναι απαραίτητη.
2. Γιατί δεν είναι δυνατή η άμεση μελέτη του εσωτερικού της Γης;
Η μελέτη δεν μπορεί να γίνει με άμεσο τρόπο, γιατί η ακτίνα της Γης ξεπερνά τα
6500χλμ., ενώ η πιο βαθιά γεώτρηση φτάνει τα 15χλμ. Έτσι οι επιστήμονες
αναγκάζονται να χρησιμοποιούν άλλες μεθόδους.
3. Περιγράψτε το εσωτερικό της Γης. (Από ποια στρώματα αποτελείται το
εσωτερικό της Γης;)
Το εσωτερικό της Γης αποτελείται από διαδοχικά στρώματα (θυμίζει ένα
κρεμμύδι), τα ελαφρότερα από τα οποία βρίσκονται στην επιφάνεια και τα
πυκνότερα στο κέντρο. Το εξωτερικό στρώμα, ο φλοιός, έχει πάχος από 5-75χλμ.
και πάνω σε αυτό ζουν οι άνθρωποι. Στη συνέχεια βρίσκεται ο μανδύας
(2900χλμ.) και στο κέντρο ο πυρήνας. Το ανώτερο στερεό στρώμα του μανδύα
και ο φλοιός αποτελούν τη λιθόσφαιρα.
4. Τι είναι η λιθόσφαιρα, ,
τι είναι οι λιθοσφαιρικές πλάκες, τι είναι
ασθενόσφαιρα και τι γνωρίζετε για την κίνηση των λιθοσφαιρικών πλακών;
Λιθόσφαιρα είναι το εξωτερικό στερεό τμήμα της Γης, που σχηματίζεται από τον
φλοιό και το εξωτερικό στρώμα του μανδύα. Αποτελείται από δύσκαμπτα
κομμάτια τις λιθοσφαιρικές πλάκες. Αυτές κινούνται πάνω σε ένα λιωμένο τμήμα
του μανδύα που λέγεται ασθενόσφαιρα. Η κίνηση τους είναι αργή (1-2εκ. το
χρόνο) αλλά επιδρούν σημαντικά στη διαμόρφωση του ανάγλυφου της Γης.
5. Ποιες συνέπειες έχει η κίνηση των λιθοσφαιρικών πλακών;
- Όταν δύο πλάκες πλησιάζουν μεταξύ τους, η μια βυθίζεται κάτω από την άλλη,
λιώνει σε μεγάλο βάθος και μετατρέπεται σε μάγμα. Το μάγμα (που είναι
διάπυρο) ανεβαίνει προς τα πάνω και βγαίνει από τα ηφαίστεια με τη μορφή
λάβας.
- Όταν δύο πλάκες απομακρύνονται η μια από την άλλη, το μάγμα ανεβαίνει στο
χάσμα που δημιουργείται ανάμεσα τους, στερεοποιείται και μετατρέπεται σε
στερεό φλοιό στον πυθμένα των ωκεανών. Έτσι δημιουργούνται κομμάτια
φλοιού.
6. Σε τι διαφέρουν οι περιοχές που βρίσκονται στα όρια των λιθοσφαιρικών
πλακών από τις περιοχές που βρίσκονται μακριά από αυτά;
Οι περιοχές που βρίσκονται στα όρια των λιθοσφαιρικών πλακών είναι ασταθείς
και υποφέρουν από σεισμούς ή έχουν ηφαίστεια και θερμές πηγές. Οι περιοχές
που βρίσκονται στο κέντρο των λιθοσφαιρικών πλακών είναι σταθερές.

Πανίσχυρες δυνάμεις αλλάζουν αδιάκοπα το ανάγλυφο της Γης. Σήμερα οι Θερμοπύλες έχουν πλάτος 10χλμ.. για αυτό δεν τις καταλαβαίνουμε. Οι μεταβολές αυτές χρειάζονται χιλιάδες ή εκατομμύρια χρόνια για να πραγματοποιηθούν.Ποιες δυνάμεις λέγονται ενδογενείς και ποιες εξωγενείς. . . 2. Οι δυνάμεις αυτές διακρίνονται σε δύο κατηγορίες τις ενδογενείς και τις εξωγενείς. Άλλες το κάνουν ποιο έντονο και άλλες εξαφανίσουν τις υψομετρικές διαφορές και ισοπεδώνουν τον πλανήτη. Ποιες δυνάμεις διαμορφώνουν το ανάγλυφο της Γης.ΜΑΘΗΜΑ 24 ΟΙ ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΠΟΥ ΔΙΑΜΟΡΦΩΝΟΥΝ ΤΟ ΑΝΑΓΛΥΦΟ ΤΗΣ ΓΗΣ 1. που «τρώνε» τις ανωμαλίες του εδάφους και μεταφέρουν υλικά από τα ψηλά στα χαμηλά σημεία.Εξωγενείς λέγονται οι δυνάμεις που έχουν πηγή έξω από τη λιθόσφαιρα. -Ενδογενείς λέγονται οι δυνάμεις που προέρχονται από το εσωτερικό της Γης και τείνουν να κάνουν έντονο το ανάγλυφο της. όπως η δύναμη του ανέμου και του νερού. πχ η ανύψωση μιας οροσειράς εκεί που μια λιθοσφαιρική πλάκα πιέζεται από μια άλλη. Για αυτό ο Λεωνίδας με τους λίγους στρατιώτες του αντιμετώπισε επί ώρες χιλιάδες Πέρσες. επειδή οι ποταμοί της περιοχής μετέφεραν υλικό από τα βουνά και πλάτυναν την πεδιάδα. Δώστε ένα παράδειγμα αλλαγής του ανάγλυφου από τα ιστορικά χρόνια. Πριν από 2500 χρόνια οι Θερμοπύλες (το πέρασμα ανάμεσα στο βουνό Καλλίδρομο και στο Μαλιακό κόλπο) είχαν πλάτος μόνο 5μ. κάνοντας τα βουνά πιο .

Τι είναι ο πύρινος κλοιός. Προκαλούνται από τη μετακίνηση μεγάλων τμημάτων του φλοιού της Γης σε διάφορα βάθη. Ηφαίστεια ονομάζουμε τους σχηματισμούς του εδάφους που δημιουργούνται όταν το μάγμα. 3.Ρυθμίζουν τη ροή του νερού. Με ποιους τρόπους επηρεάζουν οι μεγάλες οροσειρές τη ζωή των ανθρώπων. όπως η Ελλάδα. για αυτό πρέπει να γίνεται σωστός σχεδιασμός των κτιρίων στις περιοχές όπου εκδηλώνονται. Πύρινος κλοιός είναι μια αλυσίδα ηφαιστείων γύρω από τον Ειρηνικό. Τα ηφαίστεια είναι μια εξωτερική εκδήλωση των δραστηριοτήτων που γίνονται μέσα στη Γη. που προκαλούν διαστολές και συστολές των πετρωμάτων που έτσι θρυμματίζονται. οπότε γίνονται ανάλογα αισθητή στην επιφάνεια. που οφείλεται σε ενδογενείς δυνάμεις της Γης. που βρίσκεται μέσα στη Γη. . Τα ηφαίστεια βρίσκονται εκεί που έρχονται σε επαφή οι λιθοσφαιρικές πλάκες. μικρής χρονικής διάρκειας.χαμηλά και στρογγυλεμένα και τις πεδιάδες πιο πλατείες και με πιο παχύ στρώμα. Σεισμός είναι η κίνηση του εδάφους. στην Ασία και την Αμερική. Άλλοτε συνδέονται με τα ηφαίστεια και άλλοτε όχι. που ορισμένες είναι ιαματικές. . μπορεί να προκαλέσει παλιρροιακά κύματα. . Τι είναι οι σεισμοί. που λέγονται τσουνάμις .Ποιες είναι οι αρνητικές επιπτώσεις και ποιες είναι οι θετικές συνέπειες από την έκρηξη ενός ηφαιστείου. Για αυτό οι πληθυσμοί δεν εγκαταλείπουν την περιοχή γύρω από τα ηφαίστεια. . και σαν τοίχοι νερού πέφτουν στις ακτές και παρασύρουν ανθρώπους και κτίρια. Επειδή δέχονται πολλές βροχές είναι «οι μητέρες των μεγάλων ποταμών» . ΜΑΘΗΜΑ 25 ΟΙ ΜΕΓΑΛΕΣ ΟΡΟΣΕΙΡΕΣ ΤΗΣ ΓΗΣ 1.Πως θα ήταν η επιφάνεια της Γης αν δεν δρούσαν οι ενδογενείς δυνάμεις. Με τα ηφαίστεια σχετίζονται οι θερμοπίδακες και οι θερμές πηγές. Τι είναι τα ηφαίστεια. Αν το ηφαίστειο είναι υποθαλάσσιο. Αν οι εξωγενείς δυνάμεις δρούσαν χωρίς τις ενδογενείς. -Η λάβα όταν κρυώσει σχηματίζει τα πιο γόνιμα εδάφη. 4. Μπορούν να προκαλέσουν πολλές καταστροφές.Σε ποιες περιοχές της Γης εντοπίζονται ηφαίστεια. Σχηματίζονται συνήθως κωνικής μορφής χαμηλά ή ψηλά βουνά. Η λάβα που ρέει και τα δηλητηριώδη αέρια που απελευθερώνονται μπορούν να προκαλέσουν πολλές καταστροφές και θύματα. -Η έκρηξη ενός ηφαιστείου είναι ένα συγκλονιστικό αλλά επικίνδυνο φαινόμενο. η Γη θα ήταν επίπεδη χωρίς ανωμαλίες στην επιφάνεια της. Διαβρωτική δύναμη έχουν και οι μεταβολές θερμοκρασίας. βγει στην επιφάνεια με τη μορφή λάβας.

. Έτσι βόρεια του Θιβέτ. .Το οροπέδιο του Θιβέτ. Οι νότιοι υγροί άνεμοι σταματούν στην οροσειρά των Ιμαλαΐων.Στη συνέχεια είναι τα Μικρά Ιμαλάια.Επηρεάζουν τις δραστηριότητες των ανθρώπων. μια μακριά αλυσίδα κορυφών που πάνω από 4500μ είναι σκεπασμένες με χιόνια και παγετώνες. επειδή σε μεγάλα υψόμετρα ο αέρας είναι πιο αραιός και οι θερμοκρασίες πιο χαμηλές. . Εκεί ευδοκιμεί το τσάι. γιατί η διάβρωση δεν τα έχει φθείρει. 4. οι βροχές είναι σπάνιες. Ποιες οροσειρές ονομάζουμε «Αλπικού τύπου». Ποια μορφολογία έχουν τα Ιμαλάια. 3.Δημιουργούν δύσκολες συνθήκες για τους οργανισμούς. και μέγιστο ύψος 8848μ. .Τα δάση νότια των Ιμαλαΐων. Για αυτό είναι ψηλά και άγρια στη μορφή. Σε σύγκριση με την ηλικία της Γης (4-6 δισεκατομμύρια χρόνια) θεωρούνται «νεαρά». Τα Ιμαλάια είναι ο μεγαλύτερος ορεινός όγκος του πλανήτη.Χαμηλότερα. Είναι λόφοι με τροπικά δάση και φτάνουν σε ύψος τα 900-1000μ. στο εσωτερικό της Ασίας. . Έχουν μήκος 2500μ. Νότια των Ιμαλαΐων.Τέλος είναι τα Κυρίως Ιμαλάια.Καθορίζουν τη βλάστηση. . Δεκατέσσερις ακόμα κορυφές ξεπερνούν σε ύψος τα 8000μ. στις οποίες ζουν νομαδικοί λαοί που εκτρέφουν την καμήλα με τις δύο καμπούρες.-Προκαλούν διαφοροποίηση του κλίματος επειδή εμποδίζουν τους ανέμους και αναγκάζουν τα σύννεφα να αφήσουν τις βροχές σε ορισμένες περιοχές. που δεν χύνονται στη θάλασσα. . 2. Ποιες χαρακτηριστικές περιοχές διαμορφώνονται από την επίδραση των Ιμαλαΐων. που φτάνουν σε ύψος τα 5000μ. Η ζωή των κατοίκων εξαρτάται από τα βόδια «γιακ».Δυσκολεύουν την ανάπτυξη οδικού και σιδηροδρομικού δικτύου και δεν ευνοούν την ανάπτυξη της οικονομίας. Η καλλιέργεια της γης είναι δύσκολη και τα προϊόντα που παράγονται ελάχιστα. οι Μουσσώνες προκαλούν πολλές βροχές και άφθονη βλάστηση. . «Αλπικού τύπου» ονομάζουμε τα βουνά που άρχισαν να δημιουργούνται πριν 70 εκατομμύρια χρόνια και πήραν τη σημερινή τους μορφή πριν 20 εκατομμύρια χρόνια. Ανάμεσα στην οροσειρά Κουέν Λουν και τα Ιμαλάια απλώνεται το οροπέδιο του Θιβέτ. Η ζωή εκεί είναι δύσκολη εξαιτίας των παγωμένων και δυνατών ανέμων που φυσούν.Οι έρημοι του εσωτερικού της Ασίας. . Από μακριά μοιάζουν με σκάλα. βρίσκονται τα Εξωτερικά Ιμαλάια. . Από την επίδραση των Ιμαλαΐων διαμορφώνονται οι εξής περιοχές: . Στις ημιερήμους υπάρχουν λίγα ποτάμια. όπως το «τσίγκο» ένα είδος κριθαριού. στην κορυφή Έβερεστ. Άλλα καταλήγουν σε μικρές λίμνες και άλλα εξατμίζονται ή απορροφώνται από το έδαφος. προς την Ινδία. προς τον Ινδικό ωκεανό. Εκεί απλώνονται έρημοι και ημιέρημοι.

Μερικές από τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι άνθρωποι είναι: . Αποτελούνται από παράλληλες σειρές 2-3 βουνών. Πολλές κορυφές είναι ενεργά ηφαίστεια. στα σύνορα Χιλής και Αργεντινής. πολύ σημαντικά για τους ανθρώπους. Μεγάλο μέρος της Ν. Ποιες δυσκολίες αντιμετωπίζουν οι άνθρωποι σε μεγάλο υψόμετρο. Η προβατοκάμηλος (λάμα) χρησιμοποιήθηκε για τις μεταφορές φορτίων (δεν δέχεται αναβάτες) και το μαλλί της για ρούχα. κάτι που δεν προτιμούν οι άνθρωποι. αφού για να μεταφερθούν τα προϊόντα πρέπει να χρησιμοποιηθούν δύσκολοι δρόμοι. Πατρίδα της πατάτας είναι η Ν. 3. Αμερική και οι Ινδιάνοι την καλλιέργησαν πρώτοι. Αυτό δημιουργεί προβλήματα στις συγκοινωνίες και στην οικονομία. Αμερικής έως τα νότια της. Οι Άνδεις είναι η μακρύτερη οροσειρά της Γης (9000χλμ. Ισχυροί σεισμοί προκαλούν κατολισθήσεις αλλάζοντας τελείως το τοπίο. από τα βόρεια της Ν. επειδή ο αέρας είναι πολύ αραιός.).Η αναπνοή. που δίνουν γόνιμα εδάφη στα οροπέδια. δηλ. . επειδή οι κορυφές τους είναι συνεχείς και μυτερές. Αμερικής βρίσκεται στην τροπική ζώνη και οι ακτές προς τον Ειρηνικό είναι πολύ θερμές και υγρές. Οι κάτοικοι τις ονομάζουν «σιέρρα». Εκεί δημιούργησαν τον πολιτισμό των Ίνκας. ενώ ανάμεσα τους υπάρχουν απότομα και άγρια φαράγγια. 2. Πολλές πρωτεύουσες και μεγάλες πόλεις είναι κτισμένες σε μεγάλο υψόμετρο (πάνω από 3000μ. Η πιο ψηλή κορυφή είναι η Ακονκάγκουα (6950μ) .). Τι γνωρίζετε για τη μορφολογία των Άνδεων.ΜΑΘΗΜΑ 26 ΟΙ ΑΝΔΕΙΣ – ΠΕΡΟΥ 1. Έτσι εδώ και αιώνες οι Ινδιάνοι ανέβηκαν στα οροπέδια. που κατέστρεψε ο Πιζάρρο. Ανάμεσα τους βρίσκονται οροπέδια. που έχουν εύκρατο κλίμα και προσαρμόστηκαν στην αραιή ατμόσφαιρα. πριόνι. τα αλτιπλάνος. Τι γνωρίζετε για τα αλτιπλάνος. τη Γη του Πυρός. ενώ στις ακτές υπάρχουν λιμάνια.

Όμως μερικά ποτάμια που κατεβαίνουν από τις Άνδεις ποτίζουν μικρά αγροκτήματα που παράγουν σακχαροκάλαμα.Η πολύ θερμή και υγρή ζώνη «τέρρα καλλιέντε». Από εδώ ξεκινάει ο Αμαζόνιος με το όνομα Μαρανιόν. Πρωτεύουσα της είναι η Λίμα. καθώς και η σιδηροδρομική γραμμή που ανεβαίνει ψηλότερα (4775μ. Εδώ βρίσκονται η πόλη με το μεγαλύτερο υψόμετρο στον κόσμο (Σέρρο ντε Πάσκο.) Οι κάτοικοι παράγουν πατάτες και καλαμπόκι. ρύζι και βαμβάκι.Η παραλιακή ζώνη (κόστα) προς τον Ειρηνικό ωκεανό. Τι γνωρίζετε για το Περού. που είναι πυκνοκατοικημένα. που είναι κτισμένη κοντά στη θάλασσα. την Αλγερία και την Τυνησία. που . Αποτελείται από αλυσίδες βουνών που προχωρούν παράλληλα μεταξύ τους.). καφέ.5000μ. στην Τυνησία. Η ψηλότερη κορυφή του φτάνει τα 4150μ. Στο έδαφος της ξεχωρίζουν 3 περιοχές: . αλλά πολλές μεγάλες πόλεις βρίσκονται στις Άνδεις. επειδή η ατμόσφαιρα είναι και δεν απορροφά την ηλιακή ακτινοβολία. . Το κλίμα της εξαρτάται από το υψόμετρο και διακρίνεται σε δύο ζώνες: . που είναι ξερή και άνυδρη έρημος.Η ηλίαση. από την ημέρα στη νύχτα. . με λίγους κατοίκους. .. 4.) και απλώνεται από τον Ατλαντικό ωκεανό μέχρι την Μεσόγειο θάλασσα.Η μεγάλη διαφορά θερμοκρασίας αντιμετωπίζεται με σωστό ρουχισμό.Η εσωτερική περιοχή προς τον Αμαζόνιο.Η ορεινή περιοχή περιλαμβάνει τα αλτιπλάνος. . Ο Άτλας είναι η μακρύτερη οροσειρά της Αφρικής (2300χλμ. Διασχίζει το Μαρόκο. Το Περού έχει έκταση 10 φορές μεγαλύτερη από την Ελλάδα και διπλάσιο πληθυσμό. λόγω των υψηλών θερμοκρασιών και της μεγάλης υγρασίας. που βρίσκεται σε μεγαλύτερο υψόμετρο και οι συνθήκες είναι πιο ευνοϊκές.Η ζώνη «τέρρα τεμπλάδα». που βρίσκεται κοντά στη θάλασσα και είναι ακατάλληλη για τη διαβίωση του ανθρώπου. Στην πόλη Ικίτος συναντιέται ο Μαρανιόν με τον κυρίως Αμαζόνιο. Ποια είναι η γενική μορφολογία του Άτλαντα. ΜΑΘΗΜΑ 27 ΑΤΛΑΣ – ΑΛΓΕΡΙΑ ΚΑΙ ΚΑΥΚΑΣΟΣ 1.

Μάγκρεμπ λέγεται η περιοχή που επηρεάζεται από τον Άτλαντα και τη Μεσόγειο και περιλαμβάνει το Μαρόκο. Πάνω στα βουνά σχηματίζονται οροπέδια κατάλληλα για κτηνοτροφία. Πρωτεύουσα της είναι το Αλγέρι. Τι γνωρίζετε για τη Σαχάρα. Ο Καύκασος είναι μια οροσειρά που βρίσκεται μεταξύ Ευρώπης και Ασία. 3. Τι γνωρίζετε για την Αλγερία. Προβλήματα προκαλεί η γρήγορη αύξηση του πληθυσμού. που μόνο οι εκτάσεις γύρω από τις οάσεις προσφέρονται για καλλιέργεια. Οι κάτοικοι καλλιεργούν ελιές. Υποφέρει από μόνιμη ανομβρία. . Το έδαφος της χωρίζεται σε 3 ζώνες: .Η ερημική ζώνη. Αποτελείται από παράλιες πεδιάδες (τελ) και στενές κοιλάδες. Η Αλγερία έχει έκταση 18 φορές μεγαλύτερη από την Ελλάδα και πληθυσμό 2. Είναι μια πυκνοκατοικημένη περιοχή. 4. ένας νομαδικός λαός. απορροφώνται από την ξερή γη και σχηματίζουν υδαταποθήκες που τροφοδοτούν τις οάσεις της ερήμου. χουρμάδες και σταφύλια.5 φορές περισσότερο. το Μάγκρεμπ και την έρημο Σαχάρα. που αναγκάζει πολλούς ανθρώπους να μεταναστεύουν στην Ευρώπη. Τι γνωρίζετε για το Μάγκρεμπ. . επειδή το μεγαλύτερο της μέρος καλύπτεται από βουνά και ερήμους. την Αλγερία και την Τυνησία. σιτάρι.Η παράλια πεδιάδα (τελ) απλώνεται ανάμεσα στη Μεσόγειο και τον Άτλαντα. Η Σαχάρα βρίσκεται νότια του Άτλαντα. υπάρχει άφθονος πλούτος σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο. προς τη Μεσόγειο ο Μάριτιμ και προς τη Σαχάρα ο Σαχαρικός Άτλας. . Αυτό όμως μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα στο μέλλον γιατί καταναλώνεται περισσότερο νερό από αυτό που μπορεί να προσφέρει η φύση. επειδή οι βροχές δεν μπορούν να περάσουν πάνω από τον Άτλαντα. Από την άλλη. που ευνοεί την κτηνοτροφία. Στις οάσεις συγκεντρώνεται το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού. οι Ρωμαίοι και τέλος οι Άραβες που είναι η πλειονότητα του πληθυσμού. Περιλαμβάνει δύο οροσειρές .. επειδή είναι γόνιμη. Πρόβλημα της περιοχής είναι οι διαμάχες των λαών που την κατοικούν για τα σύνορα που τους χωρίζουν. 5. Από τα αρχαία χρόνια κατοικούν εκεί οι Βέρβεροι. φρούτα και λαχανικά. Τι γνωρίζετε για τον Καύκασο. αλλά προσφέρει φυσικό πλούτο (πετρέλαιο και μεταλλεύματα). Το έδαφος της περιοχής είναι σεισμογενές. Αργότερα ήρθαν οι Φοίνικες. Χωρίζει δύο διαφορετικές περιοχές μεταξύ τους. Τα λίγα νερά που κατεβαίνουν από το βουνό. Είναι εύφορη και παράγει λαχανικά.Προς τον ατλαντικό βρίσκεται ο Υψηλός Άτλας. 2. Είναι αραιοκατοικημένη. το Μεγάλο και το Μικρό Καύκασο.Η ορεινή ζώνη.

Αποτελούν το μεγαλύτερο κέντρο γεωργικής παραγωγής. Οι πεδιάδες μπορεί να διαφέρουν μεταξύ τους ως προς τη μορφή. Για τη γεωργία χρησιμοποιούνται σύγχρονα μηχανήματα και χημικά και η απόδοση είναι πολύ μεγάλη. που παίζουν σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη της οικονομίας. Ιδανικές για τους ανθρώπους πεδιάδες είναι: . Τα ποτάμια προσφέρουν το νερό τους για τις καλλιέργειες και τη βιομηχανία και μεταφέρουν ύλες κάνοντας το έδαφος γόνιμο. Αμερικής. βαμβάκι. Οι πεδιάδες στη Β. Οι πεδιάδες προς τον Ατλαντικό (ανατολικά) είναι πιο εύφορες γιατί το κλίμα είναι υγρό και ποτίζονται από τι Μισσισσίπι και τους παραποτάμους του. όχι υπερβολικές. για αυτό λένε πως έχουν το «πράσινο όπλο». πλούσιο σε θρεπτικά συστατικά. 3.Επιτρέπουν την παραγωγή αγροτικών προϊόντων διευκολύνοντας έτσι την ανάπτυξη της γεωργίας και της κτηνοτροφίας. .Όσες έχουν παχύ γόνιμο έδαφος. .Όσες διαρρέονται από ποταμούς. Τι γνωρίζετε για τις πεδιάδες της Β. Αν οι πεδιάδες δεν είναι υπερβολικά ξερές προσφέρουν τα εξής πλεονεκτήματα στους ανθρώπους: . .Όσες έχουν κατάλληλο κλίμα.ΜΑΘΗΜΑ 28 ΟΙ ΜΕΓΑΛΕΣ ΠΕΔΙΑΔΕΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ 1. Ποια χαρακτηριστικά κάνουν μια πεδιάδα ιδανική για τους ανθρώπους. Αμερική καταλαμβάνουν μεγάλο τμήμα της έκτασης της. 2. καλαμπόκι. Οι ΗΠΑ μπορούν να ελέγχουν τον κόσμο με την παραγωγή τροφίμων. ρύζι. Σε ποια στοιχεία μπορεί να διαφέρουν οι πεδιάδες μεταξύ τους.Διευκολύνουν τις συγκοινωνίες (κατασκευή δρόμων και σιδηροδρόμων). Ποια πλεονεκτήματα προσφέρουν στους ανθρώπους οι πεδιάδες και με ποια προϋπόθεση. κρέας και γάλα. Οι πεδιάδες προ τα Βραχώδη Όρη (δυτικά) καλλιεργούνται δυσκολότερα επειδή το κλίμα είναι ξερό. το κλίμα και την ποιότητα του εδάφους. Παράγουν σιτηρά. σόγια. με μέτριες θερμοκρασίες και αρκετές βροχές. . 4.

Να περιγράψετε την κίνηση των λιθοσφαιρικών πλακών και να αναφέρετε τις σημαντικές συνέπειες στη διαμόρφωση του ανάγλυφου. . Το κύριο πρόβλημα στις ανατολικές πεδιάδες είναι οι μέτριες βροχές. Αν η Κίνα καταφέρει να ελέγξει τα νερά των ποταμών και αναπτύξει σύγχρονες μεθόδους καλλιέργειας θα γίνει το ίδιο αποδοτική με τις αμερικάνικες. Και στο εσωτερικό όμως υπάρχουν γόνιμα οροπέδια κατάλληλα για καλλιέργεια. Επειδή η Αφρική είναι ένα τεράστιο οροπέδιο που κατεβαίνει απότομα προς τις ακτές. ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΜΑΘΗΜΑΤΑ 23-28 1. ενώ η ανατολική πεδιάδα της Κίνας έχει γόνιμο έδαφος και άφθονο νερό.Πως επηρεάζει τη ζωή των ανθρώπων η παρουσία μεγάλων οροσειρών. Ποιες δυνάμεις διαμορφώνουν το ανάγλυφο της Γης. 7. Η μορφή και η χρήση τους εξαρτάται από το νερό που διαθέτουν. Μια ειδική μορφή πεδιάδας είναι η σαβάνα.5. Η Αυστραλία είναι πρώτη σε εξαγωγή μαλλιού. Οι στέπες στην κεντρική Ασία δεν έχουν αρκετό νερό. Οι ποταμοί Ντάρλινγκ και Μάρραιυ δεν παρέχουν αρκετό νερό. Τι γνωρίζετε για τις πεδιάδες της Αφρικής. 6. 2. Τι γνωρίζεις για τις πεδιάδες της Αυστραλίας. Τι γνωρίζετε για τις πεδιάδες της Ν. Αμερικής. 8. Για αυτό οι πεδιάδες χρησιμοποιούνται για τη βοσκή εκατομμυρίων προβάτων. Οι πεδιάδες της Ν. Αμερικής έχουν διαφορετικά ονόματα ανάλογα με τη βλάστηση τους (πάμπας. κάμπος). 4. Προβλήματα της είναι οι πλημμύρες των ποταμών και η συγκέντρωση πολλών κατοίκων. 3. Τι γνωρίζετε για τις πεδιάδες της Ασίας. οι πεδιάδες βρίσκονται στην περιφέρεια. Να γράψετε τρεις μεγάλες οροσειρές καθώς και την ήπειρο στην οποία ανήκουν. λιάνος. απέραντη έκταση με ψηλό ή χαμηλό χόρτο που ζουν πολλά είδη ζώων. Οι πεδιάδες της Ασίας διαφέρουν πολύ μεταξύ τους.

16. 17. Ποιες δυνάμεις λέγονται ενδογενείς και ποιες εξωγενείς. Σε ποιο στρώμα χτίζουν οι άνθρωποι τις πόλεις τους. 14. Που βρίσκονται και που εκτείνονται οι Άνδεις. ενώ βόρεια της οροσειράς ο πληθυσμός είναι ελάχιστος. 18. 15. 13 Δώστε δύο παραδείγματα εξωγενών δυνάμεων. Ποια είναι η μεγαλύτερη οροσειρά της Γης. 7. Να αναφέρετε τις τρεις μορφολογικές ζώνες της Αλγερίας. 8. Σε ποια ήπειρο βρίσκετε. Από ποια στρώματα αποτελείται η Γη από έξω προς τα μέσα. 25. Ποιες είναι οι δυσκολίες της ζωής σε μεγάλο υψόμετρο και πως προστατεύονται οι άνθρωποι από αυτές. Τι είναι η λιθόσφαιρα και τι ασθενόσφαιρα. 11. 10. Τι είναι ηφαίστειο (πως δημιουργούνται). Τι είναι λάβα και κάτω από ποιες συνθήκες δημιουργείται. Αμερικής προτίμησαν να ζήσουν στα οροπέδια των Άνδεων παρά στις δυτικές ακτές της ηπείρου. Τι προσφέρουν οι πεδιάδες στους ανθρώπους. Πως ενεργούν οι εξωγενείς δυνάμεις στην επιφάνεια της Γης. Εξηγήστε τη διαφορά. Έχουν όλες την ίδια σημασία για αυτούς. . 22. 24.Τι συμβαίνει όταν δύο λιθοσφαιρικές πλάκες πλησιάζουν και τι όταν απομακρύνονται. Τι σημαίνει ο όρος «οροσειρά αλπικού τύπου». Να εξηγήσετε τη φράση «οι ΗΠΑ κατέχουν το πράσινο όπλο». Να δώσετε με σύντομο τρόπο το περιεχόμενο των παρακάτω λέξεων: λιθόσφαιρα – λιθοσφαιρικές πλάκες – ασθενόσφαιρα – λάβα – μάγμα – πύρινος κλοιός. Γιατί οι ιθαγενείς της Ν. Πως δημιουργούνται τα τσουνάμι. Τι θα γινόταν αν δρούσαν μόνο οι εξωγενείς δυνάμεις. Να γράψετε τις πρωτεύουσες των παρακάτω χωρών: Ινδία – Περού – Καναδάς – Αίγυπτος – Αλγερία – Ιαπωνία. Ποια τα κυρίως μέρη της και πως ονομάζεται η ψηλότερη κορυφή της. Ποιες οι συνέπειες (θετικές και αρνητικές) της έκρηξης ενός ηφαιστείου. 20. Να περιγράψετε τον τρόπο με τον οποίο χάνονται κομμάτια του στερεού φλοιού της Γης. 19. 9. Να χαρακτηρίσετε ως ενδογενείς ή εξωγενείς δυνάμεις τις φυσικές διεργασίες: βροχή – άνεμος – σεισμός – ηλιακή θερμότητα – λάβα. ενώ η Βραζιλία δεν παρουσιάζει σεισμικότητα. 12. 21. Πως δημιουργήθηκαν οι μεγάλες οροσειρές της Γης. Γιατί η Ελλάδα θεωρείται σεισμογενής χώρα. Νότια των Ιμαλαΐων ζουν εκατομμύρια άνθρωποι.5. Ποιες πεδιάδες θεωρούνται ιδανικές για τους ανθρώπους. 6. 23.

Ποια η σημασία τους. . Τι γνωρίζετε για την Κίνα.26. Τι είναι τα αλτιπλάνος. Σε ποια ήπειρο βρίσκονται και σε ποια οροσειρά. 27.