Rodzaje szkół średniowiecznych: • Parafialne - kształciła się młodzież kupiecka. Najniższy stopień szkół tworzyły szkoły parafialne.

W szkołach tych uczono przede wszystkim łaciny (gramatyki, czytania, pisania). • Klasztorne - organizowane przez benedyktynów, dbały przede wszystkim o wykształcenie religijne chłopców. • Katedralne - organizowane przez biskupów. Składały się z dwóch stopni: TRIVIUM (uczono gramatyki, retoryki, i dialektyki) i QUADRIVIUM (zapoznawanie uczniów z muzyką, arytmetyką, geometrią, i astronomią ). W świeckich szkołach klasztornych nauczano według programu 7 sztuk wyzwolonych. Przy szkołach klasztornych były szkoły początkowe, w których uczono pisać i czytać. Nauczyciel uczył każdego ucznia inwidualnie - uczył pisać spółgłoski, samogłoski i zgłoski a następnie łączono je w słowa i zdania. Po rocznej szkole początkowej szedł do triwium do nauczyciela gramatyki. Nauka w szkołach gramatykalnych trwała 4 lata. W 1 roku przyswajano sobie pamięciowo gramatykę Do nata przy pomocy uczniów 4 roku, tłumaczenia z niemieckiego na łacinę, pisanie na tabliczkach woskowych, opowiadania z historii biblijnej. Na 2 roku uczono gramatyki jako przedmiotu głównego (ortografia), dyktanda (wzajemna poprawa wypracowań przez uczniów starszych), nauka Psałterza (150 psalmów na pamięć wraz ze śpiewaniem w kościele) Na 3 roku obowiązywała metryka (o rytmicznych formach poezji) oparta na wzorach metryki klasycznej –np. na mowach Katona starszego. Na 2 i 3 roku wykładano także pismo święte. Na 4 roku następowało powtórzenie gramatyki. Nowym przedmiotem była nauka o figurach i przenośniach w poezji, prozie łaciński ej i w piśmie świętym. Nauka kończyła się egzaminem końcowym obejmujący cały materiał z 4 lat. Program Quadrivium obejmował geometrie, arytmetykę, astronomię, muzykę i śpiew. Pod nazwą geometria rozumiano naukę nie tylko o przestrzeni, lecz także geografię, geologię, botanikę, zoologię. Kosmologię. Uczniowie wykonywali także ćwiczenia praktyczne- dokonywali różnych pomiarów, wysokości budynków, poznawali różne kraje i morza, minerały, roślin i zwierzęta. Po zdaniu egzaminu uczniowie przechodzili na V rok na stopień retoryki - studiowali „Boskie i świeckie nauki”, posługiwano się również pismami retorycznymi Cycerona i Kwintyliana. • Uniwersytety - Były dwa rodzaje uniwersytetów: korporacyjne( Uniwersytet boloński) - Powstał z przekształcenia działających w Bolonii od IV wieku szkół prawa rzymskiego. Za oficjalne datę powołania uczelni przyjmuje się rok 1088. Początkowo działała j ako szkoła prawnicza z wydziałami prawa kanonicznego i rzymskiego. Około 1200 dołączono wydziały medycyny i filozofii (sztuki wyzwolone). W 1360 roku dołączono wydział teologii. wychowanie odbywało się w atmosferze społecznej karności, co kształtowało w uczniach umiejętność współpracy ze innymi ludźmi, był on typową uczelnią, gdzie studenci sami wybierali ze swojego grona rektora i kolegialne ( Uniwersytet paryski ) - założony około 1170 roku ( filozofia, prawo, medycyna, teologia ), poszczególne wydziały kierowane były przez dziekana, istniał również urząd rektora; uniwersytet paryski został później przekształcony przez dominikanów w uczelnię podlegającą Kościołowi, kiedy dialektyka, stanowiąca główny przedmiot, została ograniczona do udowadniania prawd religijnych. Wychowanie rycerskie w średniowieczu - synowie średniowiecznych rycerzy sztuki wojennej byli uczeni przez swoich ojców, która to edukacja zakładała dwa etapy: 1. pierwszy etap (od 7 - 15 lat) - młodzieniec pełnił w nim funkcję pazia, polegającą na usługiwaniu (głównie paniom); na dworze uczył się on śpiewu, układania rycerskich ballad i pieśni miłosnych, grania na instrumentach oraz etyki jak również jazdy kon nej, władania bronią i zapasów (czasami uczono również czytania, pisania i łaciny); taka edukacja na pazia kończyła się nadaniem mu tytułu giermka a jednocześnie prawa noszenia własnego miecza; 2. drugi etap - młodzieniec był przydzielany opiece wybranemu rycerzowi, któremu miał on towarzyszyć w trakcie turniejów, różnych uroczystości i wyprawach wojennych; wychowanie rycerskie zakończone było pasowaniem giermka na rycerza, co odbywało się przy innych okazjach, takich jak koronacja króla, wielkie święta, zaręczyny czy wesele; pasowany rycerz musiał się publicznie wykazać swoimi umiejętnościami we władaniu bronią oraz w jeździe konnej; po pasowaniu miał on prawo posiadać własne dobra i żenić się. Wychowanie rzemieślnicze - nauka zawodu rozpoczynała się w 7 roku życia w warsztacie mistrza, gdzie chłopcy pracowali jako tzw. terminatorzy; nauka ta trwała od 3 do 11 lat i nie była płatna, więc uczniowie zazwyczaj byli źle traktowani i wykorzystywani; gdy terminator opanowywał już wszystkie umiejętności zawodowe, stawał się czeladnikiem, nadal pracując pod nadzorem swojego mistrza, lecz był już wynagradzany i podróżował by zdobywać kolejną wiedzę; okres pracy czeladnika kończył egzaminem, gdzie po uzyskaniu wprawy i samodzielnym wykonywaniu pracy otrzymywał on godność mistrza, jednak w obawie przed konkurencją, tytuł ten był bardzo rzadko nadawany przez Radę. Architektura średniowiecza wyrasta z osiągnięć cesarstwa rzymskiego. Kiedy do chodzi do rozpadu na wschodnią i zachodnią część cesarstwa, na zachodzie kształtuje się architektura dopasowana do barbarzyńców osiedlających się na zachodnich terytoriach Eu ropy. Nowe miasta zostały budowane na wzgórzach, gdzie w centrum znajdował się dom władcy, a otaczały go zabudowania gospodarcze, zaś całość chroniła palisada. Z chwilą przyjęcia chrztu wodzowie zaczęli wznosić kościoły. Do ich budowy początkowo wykorzystywano elementy zachowanych rzymskich budowli. Z czasem, oprócz prób naśladowania antycznego zdobnictwa nowych obiektów, wprowadzano własne dekoracje, często naśladujące wzory stosowane w złotnictwie. WYCHOWANIE W ŚREDNIOWIECZU Ramy czasowe średniowiecza początek: upadek cesarstwa zachodnio-rzymskiego 476r., koniec: zdobycie Konstantynopola przez Turków, odkrycie Ameryki (XV w.) , niektóre źródła podają XVI w. Ideał wychowania był zróżnicowany ze względu na stany 1) stan szlachecki – rycerz: honor, miłość Boga i ojczyzny, sztuka życia dworskiego, np. gry i zabawy pałacowe, 2) stan chłopski – pobożność, pracowitość i posłuszeństwo, 3) stan mieszczański – uczciwość, zachowanie tajemnicy zawodowej, -

przyklasztorne – pierwsza tego typu szkoła powstała przy klasztorze benedyktyńskim na Monte Casino. 1) . gdzie powstała szkoła katedralna ok. Nazwa uczelni pochodziła od słowa uniwersitas. Wychowanie królewskie niemowlęctwo: dzieci wynoszą z domu zło i dobro. wykształceni nauczyciele. Ustalenie się porządku średniowiecznego. czyli powszechny. Odnowiony został przez Władysława Jagiełło. Przyczyny stosowania kar cielesnych dobroć woli bożej. Chłopca oddawano do majstra – uczył rzemiosła. natomiast praca właściwa dokonała się w wieku XII. głęboko zakorzenio ne mity i wierzenia) Za wzorem Karola Wielkiego wybitne osobistości monarsze zaczęły popierać działalność kościoła. dzieci powinna karmić matka lub szlachetna mamka. myśli i wiary. 3. Społeczeństwo dzieli się na stany. Uczono siedmiu sztuk wyzwolonych. katedralne i kolegiacke – dały początek uniwersytetom (siedem sztuk wyzwolonych). Oxford. studia: język ojczysty. okres – rycerz (od 21 r. Kościół wprowadzał w społeczeństwo jednolitość organizacji. dzieci poprzez bicie miały być mądrzejsze. Kształtowanie się wspólnoty chrześcijańskiej w Europie nabrało żywszego tempa. panować nad pożądaniami. cnoty: kochać sprawiedliwość. majster. Paryż. by przetworzyć wewnętrznie młode narody. życia) – prawo noszenia miecza. Kościół obejmował kierownictwo życia duchowego i moralnego Europy. okres – giermek (13-15 do 21 r. okres – paź (7-13 lub 15 r. życia). czci. SZKOŁY I WYCHOWANIE W POLSCE W ŚREDNIOWIECZU początki szkolnictwa Polska wraz z przyjęciem Chrześcijaństwa przyjęła wszystkie instytucje Kościoła takie jak szkoła. konieczność kary. Uczono tam czytania prawa kanonicznego i naukowego. dzieci ochoczo powinny przyjmować karę dla przykładu. pochodzenie. Nauka w języku łacińskim i narodowym. 2. torował drogę urządzeniom monarchiom. uczciwość wobec każdego. męstwo.). bronić sławy. Majster wyzwalał terminatora na czeladnika. kler (papież) rycerstwo mieszczaństwo Czynnikiem łączącym te stany była religia i wartości umysłowo -kulturalne. Początki wychowania w średniowieczu działalność druidów. kiedy dwie potęgi państwowa i kościelna nabrał y świadomości swoich zadań. Cambridge. duchowieństwo. poprzez bicie odpuszczenie. gra w warcaby. wychowywał poczucie jedności. życia) – etykieta dworska. przyjmowały dziewczęta i chłopców bez względu na pochodzenie. gramatyka. Początek w naszym kraju należy łączyć z założeniem Biskupstwa w Poznaniu. Kościół jako piastun kultury był za słaby. Chronologia wychowania rycerza 1. całości i prawa. honoru. wymowa: praca. Praga. ogólny (dla każdego bez względu na wykształcenie. czytania. łowy. 3. Kraków. Plemiona barbarzyńskie. narodowość). Uniwersytety powstały w następujących miastach: Bolonia. Początek tegoż kształtowania rozpoczął się już w wieku XI. - - 1. 2. (prymitywny pogląd na świat. (Akwin – mnich). W okresie tym zaczęły również powstawać klasztory posiadające duże znaczenie dla rozwoju oświaty i kultury. Wychowanie rzemieślnika: terminator. szkoły elementarnej oraz akademii. łacina. Rodzaje szkół w średniowieczu parafialne – najpowszechniejsze. czeladnik. Terminowanie przygotowywanie chłopców do określonego zawodu. z woli miłości. religia: modlitwa przed posiłkiem. Uniwersytet w Krakowie założył Kazimierz Wielki w 1364 r. literatura. rekreacja: ćwiczenia fizyczne. których piastunem był kościół i duchowieństwo.) – przeprowadzenie reformy szkolnictwa przez otwarcie szkoły pałacowej przeznaczonej dla przyszłych urzędników państwa. aby wyjść z ze swego stanu pierwotnego potrzebowały długich wieków. Przy pomocy precyzyjnej organizacji trzymał w ryzach sumienia i obyczaje lud ów. działalność Karola Wielkiego (IX w.1000 roku. pogarda dla życia doczesnego. Życiem politycznym kierował monarcha przy pomocy organizacji państwowej. czyli kapłanów w Irlandii (do XII w. łacina. Pierwszych kilka stuleci średniowiecza przedstawia się jako okres ciemnoty.4) - - duchowieństwo – całkowite oddanie się Bogu. uczestnictwo w wyprawach wojennych.

Niektóre z nich oddawane były do KLASZTORÓW i tam nauczane były łaciny i różnych robót pożytecznych . śpiewu. którzy obfitują w bogactwa i zasoby kościelne. Wychowanie dziewcząt szło tradycyjnym torem. których nie można na nic lepiej obrócić niż na odnowienie i utrzymywanie szkół? Jeśli bowiem idzie o pożytek. Czemu nie można znaleźć sposobu na pokrywanie słusznych wydatków. Organizacja szkolnictwa w Polsce wzorowana była na szkolnictwie zachodnim. W szkołach wiejskich nauczycielem najczęściej był organista. chuchać nań i dmuchać. Będzie to nietrudno uczynić. realizowały w zasadzie ten sam program nauczania czyli VII SZTUK WYZWOLONYCH. był on Opatem. co sprzyjać chwale religii i pożytkowi Rzeczypospolitej. Szkoły te były instytucjami kościelnymi służyły jego celom. myślcie o tym. I była jednocześnie jęz. w mieście .czyli logika arytmetyka geometria jako nauka o pomiarach Cały kurs w świetle SZTUK WYZWOLONYCH najczęściej trwał od 5 do 9 lat. który wspierał Oświatę Andrzej Frycz Modrzewski KSIĘGA V. urzędowym. bowiem powszechny wówczas pogląd był taki że nauka czyni kobiety gorszymi. Przed Sędzią Najwyższym musicie zdać rachunek ze spełnienia tego obowiązku i ponieść zasłużoną karę. jakimi wynagrodzeniami i odznaczeniami należy zatrzymywać w szkołach tak nauczycieli. tak młodzież wychowano. Pierwsza Szkoła Klasztorna została założona w 1046 r. Litwinów. Jeśli zaś idzie o możliwość znalezienia środków na utrzymanie szkół. Pierwsze trzy sztuki językowe (TRIVIUM) dawały niższe wykształcenie czyli pisanie i czytanie natomiast cztery pozostałe sztuki (QUA TRIVIUM) dawał wykształcenie ogólne w naukach świeckich. aby nie musieli szukać zaspokojenia koniecznych potrzeb życia w innych zajęciach. córki za wzorem matki przygotowywały się do roli przyszłej gospodyni. w miastach nauczyciele posiadali wykształcenie uniwersyteckie i b yli to tzw. jak i na sprawiedliwe wynagrodzenie nauczycieli. Kolegialne i Klasztorne. iżby lepiej i skuteczniej czyniła zadość życzeniom rodziców i przyjaciół oraz oczekiwaniu religii i Rzeczypospolitej. było to Pismo Św. aby ochraniać stan nauczycielski wszelkimi sposobami. Ważne to bowiem dla biskupów i rządców spraw ludzkich. to największą z pewnością mają ci. Działaniom na których się opierano. Łacina była kluczem do poznania Pisma Św. pacierza. a jęz. by zachęcać do nauk i zarówno nauczycieli jak i uczniów nadzieją zdobycia zaszczytów. bo tyle to znaczy. bowiem warunki wew. Trzeba się starać o wyznaczenie nauczycielom słusznych wynagrodzeń. W nauce łaciny nie wychodzono poza modlitwy. Do najstarszych Szkół Kolegiackich zaliczyć można szkołę powstałą w KILECACH. które by ich odrywały od nauki.] Tylko wy. pomocniczym Polski. O SZKOLE Rozdział II O należyte wynagrodzenie nauczycieli Pomówmy teraz. Z czasem szkoły Parafialne podzieliły się na dwa stopnie: stopień wyższy gdzie nauczano VII SZTUK WYZWOLONYCH. BAKAŁARZE. nie masz doprawdy większego nad ten. Gł. W szkołach tych nauczano alfabetu. wychowując młodzież przede wszystkim na duchownych.. I Prawa Kanoniczne. gramatyki. jeśli się oni zatroszczą o konieczne środki zarówno na potrzeby uczących się. Polski (podział na dzielnice. Waszym właściwym obowiązkiem jest dbać o to.in. czytani a. Przez ARONA Z TYŃCA. Wszystkie szkoły podlegały Biskupowi. wyszukane biesiady i inne niekonieczne rzeczy. Językiem wykładowym w szkołach była łacina . by szkoły tak ustanowiono.nauka o weryfikacji retoryka-umiejętności wysławiania się dialektyka. Początkowo szkoły Parafialne pows. 2) SZKOŁY PARAFIALNE W Polsce zaczęły powstawać dopiero w XII wieku. aby jak to powiadają. na wsiach. Poziom nauczania w tych szkołach był równy gł. najazdy. szkołę KATEDRALNĄ WE WROCŁAWIU. Do szkół uczęszczali tylko chłopcy. by nauka była w poszanowaniu. Jemu przysługiwało prawo doboru nauczycieli i nadzór nad nauczycielami. przedmiotami wykładowymi była: gramatyka.. Tatarów) nie sprzyjały rozwojowi kultury i szkół. którzy rządzicie sprawami ludzkimi. Następnie o to. który ma ze szkół religia i państwo. Szkoły utrzymywane były przez rodziców. [. Szkoły Katedralne.Do pierwszych zakonów zajmujących się szkołami należeli BENEDYKTYNI.w której zakres wchodziły reguły gramatyczne metryka. KRAKOWIE w 1215r. którzy nie mają z czego pokrywać kosztów studiów. jak i studentów. (w Wiśnicy). 3) PODSUMOWANIE Pierwszy okres Szkół w Polsce charakteryzował się wyłącznym wpływem oświaty zachodniej. wspaniałe domy. jeśli go zaniedbacie. iż rzadko do znakomitych czynów dadzą się zachęcić ci. Widzimy codziennie bardzo wielkie wydatki na rozmaite sprzęty. a wśród Szkół Katedralnych m. którzy albo . sprzyjajcie ludziom uzdolnionym i pracowitym. Pierwsza Szkoła powst. przeważnie z warstw biedniejszych. Dopiero po roku 1364 założenie UNIWERSYTETU KRAKOWSKIEGO nastąpiły znaczne zmiany ilościowe i jakościowe szkół. były w miastach stopień niższy gdzie nauczano III SZTUK WYZWOLONYCH . Szkolnictwo w dalszym ciągu było w ręku kościołów a KRÓL KAZIMIERZ i był pierwszym Królem.a już pod koniec XIV wieku zaczęły rozwijać się na wsi. Jest powszechnym zjawiskiem.

Aby jacyś nauczyciele nie ubiegali się o stanowiska. aby (co jak słyszę. Uszanować należy zagadnienia abstrakcyjne i filozoficzne.własc. którego podjął się uczyć. Należy tedy doprowadzić do tego. dopiero na końcu dla obywateli Szkoła powinna wykształcać kandydatów na wszystkie urzędy Do urzedów koscielnych prawo mają wszyscy wykształceni i moralni obywatele Przyzwyczajenie ludu do posłuszeństwa i uległości Szkolnictwo Szkolnictwo przyczynia się do rozwoju całego państwa. Popiera to cytatami zaczerpniętymi z Biblii i Likurga. Szymon Kociołek (1516 – 1574) Najpierw uczeń. większy niż wszystkie dobra materialne?. użyteczność zaś równa albo i większa. potem profesor Akademii Krakowskiej Humanista . Bo jeśli społeczność nie może się obejść bez tamtych. jak i świeckie. Szymon Marycjusz z Pilzna. Autor czerpał przykłady z pisarzy klasycznych i humanistów oraz swe wywody uwydatniał w duchu nauki chrześcijańskiej z Pisma Świętego. że dzieci powinny rodzić się w legalnych małżeństwach. Być sumienny Wykładać rzeczy trudne z jak największą prostotą i jasnością Prowadzić uczciwe życie i mieć dobry charakter. która w całości poświęcona została pedagogice. byłoby rzeczą wielce korzystną. był wtedy nauczycielem pracujacym u książąt Słuckich. aby się stała jak najlepszą. Uważa. to jakże obejdzie się be z tego. do pokoju i dobrobytu. Nikt nie powinien otrzymywać wynagrodzenia w stałej wysokości bez względu na to. filolog Znawca. jak spełnia swoje obowiązki.Simon Maricius. v v v v v v v v v v v v v v v v v v v v v v v v v v v v . Czystochlebski. ponieważ z mlekiem ssie dobre i złe strony charakteru a nie powierzać je niańkom. która wymaga wiele wysiłku i wyrzeczeń. Opiekę nad szkołami powinny sprawować wszystkie stanu – zarówno duchowe. majątek jaki rodzice mogą posiąść. ERAZM GLICZNER ? SKRZETUSKI (1535-1603) Pierwszym naszym pedagogiem piszącym po polsku był luteranin Erazm Gliczner ze Żnina. Ukończył szkołę w Złotoryi u W. od którego przejął zasady pedagogiczne. Należy zatroszczyć się o szczęśliwość wieczną dziecka poddając go działaniu chrztu świętego. Gliczner napisał swoje dzieło w formie poradnika dla rodziców. Przygotowanie świeckie. losów zwierząt. Kształcenie w zmodernizowanych 7 sztukach wyzwolonych. Praca nauczyciela w szkole nie mniejsza niż tamtych. których sytuację porównuje do ubioru żydów. ale również niemoralnych i złych stylistów. rozbudować przedmioty użyteczne w działaniu Studia Żądał usunięcia scholastyki Kontrola nad działalnością uczonych Krytyka nieuctwa profesorów Poznanie rzeczy ważniejsze niż znajomość słów – krytyka retoryki Sposoby zdobywania wiedzy: * uczestniczenie w wykładach profesora * samodzielna nauka * udział w dysputach * nauka pamięciowa Student rozpoczynając studia. że: * studiowanie to ciężka praca. wielbiciel i tłumacz literatury starożytnej Autor jednego z najwybitniejszych polskich dzieł pedagogicznych okresu renesansu „ De scholis seu academiis libri duo” [ O szkołach czyli akademiach ksiąg dwoje ] Rola wykształcenia w społeczeństwie Wychowanie młodziezy Odniósł się do Platona: „ Przede wszystkim trzeba się starać o młodzież. Znać bardzo dobrze przedmiot który wykłada.” Potega. którym nie mogą sprostać. trzeba naśladować dobrego rolnika. Wydał ją w 1558 r. powinien wiedzieć. bezpieczenstwo i pomyslny rozwój zależą od poziomu umysłowego i doświadczenia politycznego rządzących Wykształcenie potrzebne dla monarchy. Ubolewa na losem dzieci z nieprawego łoża. napisanej w języku polskim książki pt. współpracowników. albo nie żywią nadziei zdobycia zaszczytów i nagród. a nawet konieczną. Trotzendorfa. których moralność zapewnia potomstwu poczucie prawowitego pochodzenia. który najpierw troszczy się o młode latorośle. Mając 23 lata. a nie teologiczne.nie widzą w tym jakiejś korzyści. co dobre. celem oczyszczania od grzechy pierworodnego. aby lepiej przekonać słuchaczy o tym. kto troszczy się o zachowanie i krzewienie nauki. aby godności kościelne powierzano odtąd jedynie ludziom uczonym. zależnie od tego. choć ich tak samo po winni szanować jak lekarzy. Wartość uniwersytetu zależy od wiedzy profesorów. którzy nauczycieli szkolnych mają niemal za nic. Jest on autorem pierwszej. Pracę rozpoczyna za wzorem Pseudo. ?Książka o wychowaniu dzieci. prawników i innych dobrze zasłużonych wobec Rzeczypospolitej. z której pielęgnowania i dzieł spływają na Rzeczpospolitą i religię tak liczne oraz wielkie korzyści.Plutarcha od rodziców stwierdzeniem ?że dziecko stanowi największy skarb. Nigdy bez gniewu nie patrzę na przewrotność tych ludzi. aby swoją postawą przyciągnąć do siebie młodzież i zachęcać ją do nauki. nie tylko szlachty ale i mieszczan. lecz należy mu wypłacać wynagrodzenie wyższe lub niższe. Obowiązkiem rodziców jest starać się o zdrowie dzieci i rozwój fizyczny. jak się wywiązuje z zadania. scholastyczne. praktykuje się we włoskich akademiach) nie wyznaczano nikomu za jego działalność określonego i stałego wynagrodzenia. Zajął się głównie obowiązkami rodziców wobec swoich dzieci. Tego trzeba by bezwzględnie przestrzegać na każdym świeckim i kościelnym urzędzie. * należy ograniczać zabawy * musi uświadomić sobie swoje cele Należy umieć się uczyć oraz przeplatać naukę z zabawą Profesor powinien Być wszechstronnie wykształcony – powinien znać literaturę najlepszych i najbardziej moralnych pisarzy. Matki powinny osobiście karmić i wychowywać swoje dzieci. a potem dopiero o starsze.

Często dziecko biedniejsze i skromniej ubrane jest grzeczniejsze. 105 Wzór doskonałego dworzanina kreślił Castilglione: wychowanie dworskie jest kontynuacją wychowania rycerskiego. że są one za dufane w sobie. Sebastian Petrycy z Pilzna(1554-1626)-poglądy pedagogiczne. Jego poglądy SA także wynikiem obserwacji. ze właśnie dlatego postępowanie starszych wobec dzieci powinno być zawsze poprawne połączone z wsparciem się własnych wad. ze synów mieszczan lepiej posyłać do szkoły. Uważał. rozmowność). na której. dobre wychowanie młodzieży. rzeczą na którą nie każdego stać. Frycz Modrzejewski jest przeciwnikiem zbytniego rozpieszczania dzieci i gani wychowanie dworskie (przypis 105) Zaleca stosowanie umoralnienia za pomocą metody odstraszania przez odczytywanie przykładów pisanych. . rozpusty.Plutarcha. demoralizuje. która jest przyszłością pań stwa. maskarady. aby synowie naukę szkolną kończyli wtedy . którzy prowadzą ucznia prosto do piekieł. Dlatego też jest zwolennikiem karania dzieci w domu rodzinnym. Gliczner krytykował rodziców za taką nierozwagę. bowiem rzemiosło zabezpiecza tylko potrzeby materialne człowieka. że pracę wychowawczą rodzice powinni zacząć od siebie samych poprzez dostarczenie nienagannych wzorów pod względem mowy. ale wdzięku. Rodzic stosując karę musi dać wychowankowi naukę. że rodzice przykładają zbyt dużą uwagę do ubioru dzieci. kiedy na tyle będą posiadać wiedzy. wygody. Rodzice oddając syna do szkoły powinni zwrócić uwagę na cechy nauczyciela. b) Gliczner każe ojcu dobrze płacić nauczycielowi aby dostarczył on synowi nauki. dobrym w artykułach wiary. sprawia. ponieważ uważał że dokładanie nauczki czytania i pisania na późniejszy okres jest opóźnianiem wykształcenia. że człowiek rodzi się . ale wymaga nie tylko sztuki rycerskiej. wyścigi. Potrzebę takiego zachowania uzasadnia tym. Podsumowując tradycyjnie wyżej stawia nauki teoretyczne niż praktyczne ( rzemiosła).wystrzegać się heretyków. Wychowanie w rezydencjach magnackich jest szkodliwe.ani zły. uczyć mądrości a nie wyniosłości. wywyższają się nad rówieśników gorzej ubranych. wyniosłość i wiele złych obyczajów. Bogaty ubiór psuje dzieci. Może już zacząć uczyć się języków obcych metodą analityczną albo naturalną.uczyć tego co sam umie i w co wierzy. . . który jednym słowem zowią brzeszczot? . Tłumaczenie swojego zbyt swobodnego zachowania względem dzieci.musi być człowiekiem sumiennym. Młody chłopak nie powinien był zbyt wiele czasu poświęcać nauce. kulturę biesiadniczą. e) Gdy syn nie ma powołania. czują się lepsze od innych. gdy coś się zapisze trudno zmazać. U dzieci proces uczenia się odbywa się mechanicznie z pamięci. W poglądach swych nie wyszedł poza kompilację co jest zrozumiałe zważywszy na jego wiek. mieć ambicje by czegoś ucznia nauczyć.itp. ani dobry-jest jak tablica. a szczególnie nałóg pijaństwa i hazardu. zdobyć się. a w szczególności naukę i wspomnienia pozytywne(pozostają na długo)-uważany za poprzednika J. wiedzy humanistycznej (znajomość greki łaciny. bo nauka bez moralności ?jest jak nóz bez okładzin. to zaś powoduje próżność. Po tym opieka ojca nad synem się nie kończy i będzie trwać aż do śmierci. gry na instrumentach. wróżby i gry hazardowe).  „Przydatki’’ -komentarze do dzieł Arystotelesa. jak i uczynków. Jego zdaniem nauczyciel powinien: . Dalsze poglądy pedagogiczne : Gliczner naśladował starożytnych Spartan w wychowywaniu dzieci poprzez stosowanie kar i surowej dyscypliny. . przewrotności i łotrostwa. W tej kwestii Gliczner powołuje sie na wywody zaczerpnięte z dzieł Kwintyliana i Pseudo. Według Glicznera rodzice powinni bardziej dbać o naukę dziecka niż strój. bo wypacza charaktery chłopców. Erazm idzie za zdaniem Plutarcha i Erazma z Noterdamu aby młodzieniec ożenił się z równią obie uczciwą panną. bale. ze nie są one w stanie zrozumieć pewnych rzeczy.Locka (tabula raza). Twierdził. c) Skarży się na chciwość i skąpstwo panów i dlatego apeluje do ich sumienia by łożyli na naukę ubogiej młodzieży d) Poucza ojców. Sądzi on odwrotnie z faktu. Rodzice oddając dzieci do szkoły powinni : a) zapoznać się z organizacją szkoły i jej przedmiotem. Edukacja ta nie ma żadnego wpływu na jego życie duchowe i poziom moralny. polowania. na którym się opierał. W wieku 10 lat powinny być dzieci posyłane do szkoły. wyciąga wniosek. uczy zuchwalstwa. aby mogli ją użyć na jakimś stanowisku. która kieruje dziecko w złą stronę. np. nazywa Gliczner błędem.odznaczać się moralnością. niż do rzemieślników na naukę zawodu.Następnie Gliczner rozprawia o podstawie rodziców wobec rozwijającego się umysłowo dziecka. kupują im drogie stroje. Kary cielesne należały do ostateczności w przypadku gdy inne środki i dobre przyzwyczajenia zawodzą. rozsądniejs ze i wyrośnie na lepszego człowieka. Z zawodu wyklucza ludzi posiadających pewne nałogi.  Odpowiedzialność państwa za szkolnictwo. że pierwsze przeżycia dziecka. jego spostrzeżenia mają decydujący wpływ na dalszy rozwój młodego i wrażliwego umysłu. słabości. Za największą karę uważał połączenie jej z publicznym występkiem. Czas dworski wypełniały turnieje.  Uważał. Podobnie jak A. Stwierdza tu . dopóki nie zdobędą choć nieco wykształcenia w szkole i nie poznają zdrowych zasad moralnych. Synów szlacheckich nie należy posyłać na dwór magnacki. Naukę dzieci powinny rozpocząć już w 4 roku życia gdyż dziecko łatwo nabywa umiejętności w młodszym wieku. Nazywa to poświęceniem. ze małe dzieci nie są w stanie ocenić postępowania dorosłych w kategoriach dobra i zła.być prawnym chrześcijaninem. Zwrócił uwagę na taki aspekt jak kwestia ubioru.

kształcenie młodzieży w formie grzeczności. że utrzymanie i zakładanie szkół powinno należeć do króla i senatu. Szkoły parafialne miejskie mieściły się w murowanych budynkach z salami i ławkami. że. Sebastian Petrycy Wybitny lekarz. Ludwik Jan Vives Teoretyk pedagogiczny. XVI – XVII wiek Szkoły Parafialne: założyciel Jan Szturm w 1538 roku.która płacilichłopi. Nowy kierunek humanizm. ale należy im poświęcać więcej uwagi niż chłepcą. opłacane przez kościół. . Tomasz Morus Twórca socjalizm utopijnego. który od 14 r. być wzorem do naśladowania. nie wykluczał kar cielesnych. Kierownik szkoły najmował nauczyciela pomocniczego – locatus. niezależne poglądy. chłopcy i dziewczęta równe prawo do nauki. W miastach uboższych szkoły mieściły się przy kościele. ważne jest współdziałanie rodziny i szkoły. czytania. matki powinny karmić i wychowywać. Sądził.Uważał. szkoły średnie powinny uczyć 7 sztuk wyzwolonych. nagrody i promocje. Istotne wychowanie fizyczne. program nauczania dla każdej klasy. gimnastyka . przyjmuje tezę dziedziczenia dobrych i złych skłonności. początków łaciny i języka polskiego. chłopi do pracy na roli). teorie opiera na obserwacji. iż dziewczęta nie są zdolne do nauki . wydaje poradnik dla rodziców „Książka o wychowaniu dzieci “ twierdził. Akademia Poznańska założona w 1519 r.  Zwolennik wychowania stanowego(szlachta przygotowywana do rządzenia. łacina od najmłodszych Zakon Jezuitów założony w 1540 roku przez Ignacego Loyotę Towarzystwo Jezusowe powołane do wychowania i kształcenia młodzieży w duchu potrzeb i interesów kościoła Cele i metody Gimnazjum Jezuickiego: dostosowanie podziału klas do możliwości uczniów. śpiewu i różnych robót. Szkoły parafialne na wsi mieściły się w izbach przy kościelnych uczyli w nich klechowie. W Krakowie rozwija się drukarstwo. a uczył tam klecha. Św. państwowe szkoły. retorykę i dialektykę. Wychowaniem dziewcząt zajmował się jeden z trzech czynników: dom.nauczanie przez zabawę Podkreślał istotna role domu rodzinnego w wychowaniu fizycznym i moralnym(czym skorupka nasiąknie za młodu…) Uczenie języków starożytnych i nowożytnych(niemieckiego i francuskiego -niezbędnych do handlu) oraz języka ojczystego. bo one częściej przynoszą wstyd swojej rodzinie poprzez niewłaściwe zachowanie. Społeczeństwo socjalistyczne. wychowawczy wzór życia. filozof.Najbardziej znane dzieło „ O poprawie Rzeczypospolitej “ Dzieło składa się z pięciu ksiąg: „O obyczajach„ O prawach „ O wojnie „ O kościele „ O szkole „ Szymon Marycki Z Pilzna Najpierw uczeń potem profesor Akademii Krakowskiej. Walczył: o język ojczysty. rodzina spełnia najważniejszą role. bardzo ważne wychowanie fizyczne. zwolennik ćwiczeń fizycznych i zabaw na świeżym powietrzu. język grecki i łacina Andrzej Frycz Modrzewski 1503 – 1572 myśliciel. Wspólnym dochodem żaków i nauczycieli byli „ kozubalec „ i opłaty od żydów i różnowierców. ułatwianie nauki. obrońca wolności. uczono pisania. sumiennym i wykształconym. humanista epoki renesansu głoszący śmiałe. Erazm Gliczner Luteranin w 1558 r. Nauczycielami byli bakałarze. interesował się poglądami Arystotelesa. uczniowie od 5 roku życia. umilanie czasu. Uczono języka francuskiego i polskiego. ojciec jako najwyższą władza. Zaleca aby trzymać w surowej dyscyplinie z ingerencją ojca do samego końca. Uważał. W swoim traktacie pedagogicznym „ O szkołach czyli akademiach “ rozwija pogląd pożytku i doniosłości wychowania szkolnego. a także nauki matematyczno – astronomiczne.język ojczysty.chłopcy i dziewczęta pobierają naukę razem. one uczyła bycia matką i gospodynią. rozwinięciem pamięci. dostępne dla wszystkich. Ceni wychowanie publiczne. życia miał być zróżnicowany Erazm z Rotterdamu: zajmował się metodami nauczania. Z rodzin mniej zamożnych oddawano pod opiekę starszym niewiastom. wyposażeniem duchowieństwo. tłumacz. trzeba legalnie wynagradzać nauczycieli. zdolnym. rodzice jako przykład. dwór albo klasztor. pracy społecznej i śmierci człowieka. Nauka odbywała się jesienią i zimą. głównym dochodem nauczyciela była klerykatura. kształcenie kobiet.  Problemy wychowania racjonalnego wiązał z wychowaniem fizycznym  Po skończeniu przez chłopców 7 lat-jednakowy kurs trivium dla wszystkich stanów. pierwsze 10 – klasowe gimnazjum. rozwój i geny. był przeciwko karom fizycznym.     Na to kim jesteśmy ma wpływ wychowanie. pisarz. opieka państwa nad szkołami. Szkoła utrzymywana była przez proboszcza.. Od połowy XVIII wieku uboższe dziewczęta znalazły dostęp do szkółek miejskich i parafialnych. muzyki. magistr zy. Dziewczęta ze stanu szlacheckiego o mieszczańskiego odbywały naukę w szkołach klasztornych wizytek i sakramentek. doktorzy filozofii. posiadała dwa wydziały: Teologiczny i Humanistyczny Akademia Krakowska „ Perła Nauk” Uniwersytet zapoczątkował rozkwit nauk i oświaty w Polsce. że dziecko powinno rodzić się w legalnych związkach. odrzuca gramatykę. a nauczyciel powinien być prawym chrześcijaninem.