You are on page 1of 144

Choroby pasożytnicze w pediatrii

Jolanta Popielska Klinika Chorób Zakaźnych Wieku Dziecięcego WUM

1

Podział chorób pasożytniczych
Z zajęciem przewodu pokarmowego Z zajęciem tkanek Z zajęciem skóry Zarażenia rodzime Zarażenia zawleczone

2

Choroby pasożytnicze przewodu pokarmowego

3

Jedne z najczęstszych chorób u dzieci na świecie (?)
Na świecie (wg Crompton, 1999): Zarażonych > 2000 mln. Z objawami > 300 mln. 155 000 zgonów / rok Tak – kraje tropikalne 5-90% populacji Nie – kraje rozwinięte
4

Pasożyty na świecie

5

Częstość chorób pasożytniczych przewodu pokarmowego w Polsce
Zarażenia rodzime Glistnica <1% populacji Lamblioza 1-10% Owsica >10% Tasiemczyce: T. saginata, Hymenolepis nana <1% Zarażenia zawleczone Węgorczyca Pełzakowica
6

Objawy
Zależą od: Masywności zarażenia Mechanizmów obronnych człowieka (wrażliwości osobniczej)

7

Najczęstsze objawy
Bóle brzucha Biegunka/zaparcia/nieprawidłowe stolce Wysypka Kaszel Świąd odbytu Eozynofilia w krwi obwodowej NIE Bladość powłok skórnych Cienie pod oczami Zgrzytanie zębami
8

Diagnostyka
Znalezienie postaci dorosłej w kale/ w okolicy odbytu (glista, owsiki, człony tasiemców) Badanie kału na obecność jaj, form dojrzałych (glista, lamblia, tasiemczyce) Wymaz z okolicy odbytu (owsiki) Badania serologiczne (lamblie) Morfologia krwi obwodowej (eozynofilia – glista, lamblia, tasiemce) Inne: badanie treści dwunastniczej (lamblie), rtg j.brzusznej z kontrastem (glista)

9

Zapobieganie

Nauka i stosowanie prawidłowych zachowań higienicznych Poprawa warunków higienicznych Dokładne mycie warzyw spożywanych na surowo Zakaz nawożenia gleb ludzkimi odchodami i opróżniania szamb na pola uprawne

10

Owsica (Enterobioza) Enterobiosis
Jedna z najczęstszych chorób pasożytniczych WYSTĘPOWANIE - klimat umiarkowany Polska – 2005r. – 4757 przypadków zgłoszonych ZARAŻENIE - każdy wiek, gł. dzieci (5 - 14 r.ż.). WARUNKI SPRZYJAJĄCE – duże skupiska ludzkie
11

Owsica - etiologia
Owsik ludzki (Enterobius vermicularis) - nicień (ok. 1 cm) Jedyny żywiciel – człowiek Droga zarażenia – fekalno-oralna połknięcie jaj inwazyjnych przenoszenie: pod płytkami paznokci, przez pościel, ubranie, kurz domowy, jedzenie Przeżywalność jaj w środowisku zewnętrznym do 20 godz.
12

Cykl rozwojowy owsika ludzkiego
1. Jajo inwazyjne 2. Połknięcie jaja 3. Larwy (dojrzewanie w j. cienkim) 4. Formy dorosłe (samce – j. grube) 5. Formy dorosłe (samice – j. grube): nocna migracja do okolicy odbytu → składanie jaj 1. Jajo inwazyjne (4-6 h)

13

Owsica
Najczęściej charakter przewlekły choroby Od jaja do postaci dojrzałej - 1 mies. Czas życia osobnika dorosłego ok. 2 mies.

14

Owsica – diagnostyka (1)
Obraz kliniczny: nocny świąd okolicy okołoodbytniczej brak łaknienia bladość skóry, cienie pod oczami gorszy rozwój nadpobudliwość nerwowa miejscowo - stan zapalny skóry Rzadko - owsiki w miejscach ektopicznych np. wyrostek robaczkowy, narządy rodne, jama otrzewnej

15

Owsica – diagnostyka (2)
Znalezienie jaj lub form dojrzałych; ew. badanie mikrobiologiczne w celu weryfikacji Wymaz z odbytu - metoda z wyboru 3-krotne - wykrywalność 90% inwazji 7 krotne – wykluczenie owsicy Badanie parazytologiczne kału – bardzo mała skuteczność – tylko przy bardzo masywnej inwazji Brak eozynofilii - owsiki nie przenikają do krwi i tkanek
16

Owsica - wymaz z odbytu
Rano Przed wstaniem z łóżka Przed oddaniem stolca Przed umyciem

17

Owsica – leczenie (1)
Leczenie wszystkich zarażonych Wskazane równoczesne leczenie wszystkich członków rodziny bez konieczności wykonywania badań Brak wskazań do leczenia dzieci w grupie przedszkolnej, jednej klasie

18

Owsica – leczenie (2)

Leczenie skojarzone: Farmakologiczne Postępowanie ogólne

19

Owsica – leczenie (3)
Postępowanie ogólne (możliwe wyleczenie bez leczenia farmakologicznego) Skrupulatne przestrzeganie higieny Częsta zmiana bielizny Regularne sprzątanie w mieszkaniu Stosowanie filtrów powietrza Pranie ubrań i pościeli w wysokich temperaturach, prasowanie Dieta z ograniczeniem węglowodanów, bogata w białko i błonnik, dbanie o codzienne wypróżnienia

20

Owsica – leczenie (4)
Leczenie farmakologiczne Pyrantel (Combantrin) Mebendazol (Vermox) Albendazol (Zentel) Zaleca się powtórzyć leczenie po 2-4 tygodniach Przy stałej ekspozycji i braku możliwości skrupulatnego przestrzegania higieny (domy dziecka, szkoły z internatem, koszary wojskowe) – dopuszczone leczenie co 3-4 mies.
21

Lamblioza (Giardiaza) Lambliosis (Giardiosis)
Zachorowania - cały świat Wiek przedszkolny i szkolny Częstość występowania w Polsce: 1-10%

sugestie autorów: 0,5 - 50% populacji dziecięce

22

Lamblioza - epidemiologia
Okres obserwacji 1.01-15.09. 2013r. 2012r. 2011 r. zachorowalność zapadalność (na 100 tys. ludności) 3,28 4,29 4,51
23

1 265 1 653 1 736

Lamblioza - etiologia

Giardia lamblia (Lamblia intestinalis) – pierwotniak dł. 10-20 µm Droga zarażenia – pokarmowa (woda, pokarm, fekalno-oralna) - formą cysty

24

Lamblioza - dwie postacie
przetrwalnikowa – cysty w kale do 7 dni w glebie do 7 tygodni, w zimnej wodzie do 3 mies. chlorowanie nie zabija cyst wegetatywna – trofozoity szybko giną w środowisku zewnętrznym

25

Cykl rozwojowy lamblii
1. Cysty wydalone z kałem 2. Zarażenie drogą pokarmową 3. Cysta → trofozoity (j. cienkie) 4. Podział podłużny trofozoitów (proksymalny odcinek j. cienkiego) 5. Trofozoity → cysty (j. grube) 1. Cysty wydalone z kałem

26

Lamblioza – diagnostyka (1)
Obraz kliniczny Ból brzucha: zazwyczaj po jedzeniu (obkurczanie się pęcherzyka żółciowego), stan zapalny (pęcherzyka, dróg żółciowych, dwunastnicy) Biegunka: różne nasilenie, tłuszczowa lub fermentacyjna (stolce papkowate, jasne, tłuszczowe, przykry zapach, duża zawartość powietrza) Nasilenie objawów alergicznych: wysypki skórne, astma oskrzelowa, zapalenie oskrzeli, nacieki Löefflera w płucach Żółtaczka (przy zajęciu pęcherzyka lub przewodów żółciowych; okresowa, o niewielkim nasileniu) Przy długo trwającej lambliozie, u osób z niedoborami odporności: niedokrwistość, objawy toksyczne, wyniszczenie
27

Lamblioza – diagnostyka (2)
Badania parazytologiczne 1. kału na obecność cyst, rzadziej trofozoitów (objaw niestały, cysty - okresowo w kale); Trudności: konieczność powtarzania badania; możliwość pomyłki z leukocytami, drożdżakami
28

Badanie parazytologiczne kału
Niezależnie od pory dnia Pobrać kilka próbek kału z różnych miejsc stolca Maksymalnie 1/3 pojemnika (fermentacja kału, wytwarzanie gazów) Maksymalnie kał z 2 dni (dziś i wczoraj – rozwój drożdży → utrudnienie interpretacji badania) Przechowywanie w temperaturze pokojowej (nie na słońcu, kaloryferze; niekoniecznie w lodówce)
29

Lamblioza – diagnostyka (3)
Badania parazytologiczne 2. treści dwunastniczej na obecność żywych trofozoitów najbardziej swoiste, obciążające dla pacjenta, trudne technicznie

30

Lamblioza – diagnostyka (4)
Badania serologiczne ELISA (Ag) - kał świeży Często wyniki fałszywie (+) Przyczyny: test mało swoisty chemiczne zanieczyszczenia ocena bez czytnika Test immunochromatograficzny (Ag) – kał świeży – nie ma konieczności dodatkowego wyposażenia DFA – bezpośredni test fluorescencyjny
31

Lamblioza – diagnostyka (5)
Morfologia z rozmazem (eozynofilia - ok. 4-8-16%) Biopsja jelita, badanie mikroskopowe wycinka błony śluzowej

Przy wątpliwościach – badanie różnymi metodami
32

Lamblioza – leczenie (1)
Leczenie wszystkich zarażonych (z potwierdzonym zarażeniem) Wskazana diagnostyka u najbliższych członków rodziny oraz leczenie wszystkich zarażonych z otoczenia Brak wskazań do leczenia dzieci w grupie przedszkolnej, jednej klasie
33

Lamblioza – leczenie (2)
Metronidazol przez 5-7 Tinidazol 1x Furazolidon przez 7-10 dni Alternatywnie: Albendazol

przez 5 dni

34

Lamblioza – dyskutowane problemy
Lamblioza u niemowlaka – złe przybieranie na masie ciała; rola ochronna IgA – karmienie piersią U osób z prawidłowym układem immunologicznym choroba zazwyczaj ustępuje samoistnie po kilku tygodniach - miesiącach.

35

Glistnica (Ascaridosis)
Najczęstsza choroba pasożytnicza na świecie - 1450 mln. Polska – 2005r. – 3806 zgłoszonych przypadków Gł. wiek przedszkolny i wczesnoszkolny Glista ludzka (Ascaris lumbricoides) – nicień Stadium zakaźne – dojrzałe jajo zawierające larwę duża ilość wydalanych jaj (ok. 200 000/dobę) oporność jaj na działanie czynników szkodliwych Droga zarażenia – pokarmowa Długość życia glisty: 1 - 2 lata
36

Cykl rozwojowy glisty ludzkiej
1. 2. 3. 4. 5. 6. Postać dojrzała Jaja niedojrzałe (dojrzewanie w glebie – 3-4 tygodnie) Larwa inwazyjna Połknięcie larwy Jelito (4-24 godz.) → układ wrotny Płuca (dojrzewanie larw 10-14 dni; światło pęcherzyków, oskrzela, tchawica) Odkrztuszanie (zwykle nocą) → połykanie Jelito cienkie → dojrzewanie (60-80 dni) Postać dojrzała (jaja)
37

7. 8. 1.

Glistnica – diagnostyka (1)
Obraz kliniczny: związek z aktualnym miejscem pobytu glisty: płucne (w masywnym zarażeniu, gł. w nocy, ustępują samoistnie): kaszel czasem z wymiotami, zespół Löefflera ze strony przewodu pokarmowego: bóle brzucha (niecharakterystyczne, nawracające), wzdęcia, mdłości, wymioty (sporadyczne), brak łaknienia, biegunka tłuszczowa na przemian z zaparciami objawy toksyczne: apatia lub nadmierne pobudzenie, zaburzenia snu (zgrzytanie zębami), objawy alergiczne, zahamowanie rozwoju psychicznego i fizycznego

38

Glistnica – diagnostyka (2)
Badania parazytologiczne kału – na obecność jaj jaja – mało charakterystyczne; możliwość pomyłki z elementami roślinnymi, cząstkami pokarmowymi i skrobi

39

Glistnica – diagnostyka (3)
Rozpoznanie w kale postaci dojrzałych Dojrzały osobnik męski – 15-20 cm x 0,3-0,8cm Dojrzały osobnik żeński – 20-35 cm x 0,5 cm

40

Glistnica – diagnostyka (4)
Metody serologiczne (IgG) – mało użyteczne, zarzucone Morfologia z rozmazem (eozynofilia - ok. 10%, leukocytoza) Badanie rtg przewodu pokarmowego z kontrastem – przypadkowe wykrycie glistnicy

41

Glistnica – leczenie (1)
Leczenie tylko osób z potwierdzoną glistnicą Brak konieczności badań parazytologicznych wśród członków najbliższej rodziny Nie leczyć „w ciemno” członków najbliższej rodziny Brak wskazań do badań parazytologicznych i/lub leczenia dzieci z jednej grupy przedszkolnej, klasy…

42

Glistnica – leczenie (2)
Leczenie farmakologiczne:

Albendazol (Zentel) Mebendazol (Vermox)
Uniemożliwiają przyswajanie glukozy przez pasożyta – obumieranie pasożyta. Działają na larwy, postaci dojrzałe.

Pyrantel (Combantrin):
Blokowanie przewodzenia nerwowo-mięśniowego. Działają tylko na postaci dojrzałe.

43

Glistnica – leczenie (2)
Leczenie wspomagające - kortykosterydy (obj. płucne, alergiczne) Po leczeniu – wydalenie postaci dojrzałej glisty Nie ma uporczywej glistnicy Jednorazowe leczenie = wyleczenie
44

Tasiemczyce (Taeniases)
Polska – 2005r. – 217 tasiemczyc

45

Tasiemczyce - budowa i właściwości
Strobila (długość 2-10 m): człony - proglotydy (tysiące) główka - skoleks (przednie segmenty) na główce – przyssawki i/lub haczyki Tasiemce – obojnaki Każdy segment - własne organy reproduktywne Dojrzałe końcowe proglotydy - zawierają tysiące jaj
46

Cykl rozwojowy tasiemca
1. Dojrzałe proglotydy - zawierające jaja 2. Żywiciel pośredni: bydło - T. nieuzbrojony; świnia, człowiek - T. uzbrojony 3. Onkosfera (larwa) →cysticercus (wągier) 4. Żywiciel ostateczny (człowiek) → połknięcie larwy z surowym lub niedogotowanym mięsem 5, 6. Dojrzewanie tasiemca w jelicie cienkim 1. Dojrzałe proglotydy

47

Tasiemczyce – diagnostyka (1)
Obraz kliniczny: Niecharakterystyczne objawy ogólne: bóle brzucha nudności biegunki lub zaparcia zaburzenia łaknienia (wzrost lub upośledzenie) chudnięcie Rzadziej: osłabienie, wymioty, zaburzenia snu, pokrzywkowe zmiany skórne, niedokrwistość Wyjątkowo: niedrożność jelita, przewodów żółciowych i trzustkowych, świąd okołoodbytniczy (T. uzbrojony)
48

Tasiemczyce – diagnostyka (2)

Badanie parazytologiczne kału – człony, jaja trudne do zróżnicowania człony T. solium i T. saginata podobieństwo członów do śluzu, cząstek pokarmowych jaja tasiemców – identyczne brak członów w kale (pierwsze 2-3 miesiące, po wydaleniu części strobili) najbardziej diagnostyczna - główka
49

Tasiemczyce - leczenie
Leczenie farmakologiczne: Niclosamid (Yomesan) Prazykwantel (Biltricide, Cesol) Leki dostępne tylko na import docelowy Skuteczność - brak wydalania członów przez min. 4 miesiące (obserwacja kału po 3 miesiącach od zakończenia leczenia)

50

Tasiemczyce - zapobieganie
Odpowiednie warunki hodowli zwierząt Dokładne badanie mięsa Unikanie spożywania surowego mięsa Długie mrożenie lub gotowanie mięsa Unikanie świeżych owoców i warzyw na terenach endemicznych dla T. solium Wczesne rozpoznawanie i natychmiastowe leczenie wykrytych przypadków
51

Węgorczyca (Strongyloidoza)
Etiologia – nicień - Węgorek jelitowy (Strongyloides stercoralis) Występowanie - głównie w krajach tropikalnych, aktualny problem w związku z misjami wojskowymi Pojedyncze ogniska w Europie i USA, płd-wsch Polska 2 tryby życia:
pasożytniczy, wolno żyjący tryb życia w glebie i wodzie bogatej w materiał organiczny zanieczyszczonej kałem ludzkim zawierającym larwy.

Nasilenie objawów zależy od:
masywności inwazji odporności (gł. komórkowej) żywiciela.

Przebieg choroby - zazwyczaj przewlekły z okresami zaostrzeń i remisji

52

Węgorczyca – cykl rozwojowy
Cykl wolnożyjący:
1 – rabditopodobna larwa wydalana z kałem do środowiska 2 – wolnożyjące postaci dorosłe (męskie i żeńskie) 3 – produkcja jaj 4 – rabditopodobna larwa 5 – przekształcenie się larw rabditopodobnych w filariopodobne lub w wolnożyjące postaci dorosłe 6 – infekcyjne larwy filariopodobne, penetrujące przez skórę człowieka
Ilustracje z: www.dpd.cdc.gov
53

Węgorczyca – cykl rozwojowy
Cykl pasożytniczy
6 – inwazyjne larwy filariopodobne wnikające przez skórę człowieka (najczęściej stopy, pośladki) 7 – wędrówka larw: płuca – pęcherzyki płucne – drzewo oskrzelowe – gardło – połknięcie – jelito cienkie 8 – przekształcenie się w postaci dorosłe 9 – postaci żeńskie bytujące w śluzówce jelita cienkiego, partenogenetyczne (dzieworódcze) wytwarzanie jaj, przekształcanie się jaj w larwy rabditopodobne 1 – rabditopodobna larwa wydalana z kałem 10 – autoinwazja
Ilustracje z: www.dpd.cdc.gov
54

Węgorczyca
Egzoinwazja - wnikanie larw węgorka przez skórę człowieka – najczęstsza droga zarażenia Autoinwazja - przekształcenie się larw rabditopodobnych w filariopodobne w przewodzie pokarmowym człowieka → penetracja śluzówki jelita (autoinwazja wewnętrzna) lub skóry okolicy okołoodbytniczej (autoinwazja zewnętrzna) → wędrówka przez płuca do jelit, gdzie przekształcają się w formy dorosłe lub zajmują różne narządy przewlekłe zarażenie
55

Węgorczyca - rozpoznanie
Wywiad epidemiologiczny: pobyt na terenach endemicznych, nawet przed laty, zwłaszcza u osób z osłabioną odpornością, Objawy kliniczne swędzące rumienie wędrujące w miejscu wniknięcia larw, zanikające w ciągu kilku godzin lub dni od zarażenia. objawy dyspeptyczne, bóle brzucha, biegunka, świąd odbytu, ze strony płuc: kaszel, duszność, zapalenie płuc, objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego (OUN) u osób z upośledzoną odpornością
56

Węgorczyca - rozpoznanie
Badania dodatkowe: eozynofilia we krwi obwodowej (o różnym nasileniu – „stały” objaw u >90% pacjentów); badanie treści dwunastniczej na obecność larw; bezpośrednie badanie kału na obecność larw lub (lepiej) hodowla larw z kału na pasku wilgotnej bibuły umieszczonym w szklanej probówce. u pacjentów z niedoborami odporności - oznaczanie swoistych przeciwciał (IgG). odczyny serologiczne immunoenzymatyczne: świat tak, Polska - nie 57

Węgorczyca - leczenie
Leczyć - wszystkie przypadki zarażenia (w tym bezobjawowe) Często - konieczność powtarzania terapii Albendazol Tiabendazol Iwermektyna – niedostępna w Polsce

58

Pełzakowica (Amebiasis)
Etiologia – pierwotniak: Entamoeba histolytica, identyczna morfologicznie (niechorobotwórcza) Entamoeba dispar Występowanie: rejony wilgotne w ciepłej strefie klimatycznej (Afryka, Ameryka Południowa i Środkowa, Azja tropikalna) 2 formy:
Trofozoity – szybko giną w środowisku zewnętrznym Cysty - postać przetrwalnikowa i inwazyjna, w środowisku zewnętrznym dni - tygodnie

Zarażenie drogą doustną spożywanie zabrudzonych odchodami ludzkimi pokarmów i wody
59

Pełzakowica
Patogeneza Duża aktywność cytolityczna błony śluzowej jelita grubego – butelkowate owrzodzenia dochodzące do błony podstawnej Przez naczynia układu żyły wrotnej do wątroby Przez ciągłość lub drogą krwionośną – tworzenie się ropni pełzakowych w płucach Rzadko – pełzakowica mózgu i skóry

60

Pełzakowica – cykl rozwojowy
1 – cysty i trofozoity w kale 2 – spożycie zanieczyszczonych dojrzałymi cystami pokarmów, wody, brudne ręce 3 – przekształcenie cyst w trofozoity (jelito cienkie) 4 – migracja trofozoitów do jelita grubego 5 – namnażanie trofozoitów, wytwarzanie cyst 1 – cysty i trofozoity w kale A – nieinwazyjna infekcja, bezobjawowi nosiciele E. dispar (bez uszkodzenia błony śluzowej jelita, trofozoity w jelicie, cysty w kale) B - uszkodzenie błony śluzowej jelita przez trofozoity, objawy jelitowe E. histolytica C – pozajelitowa choroba, rozsiew poprzez krew, zajęcie wątroby, mózgu, płuc. Ilustracje z: www.dpd.cdc.gov
61

Pełzakowica
Pełzakowica jelitowa (dominująca) – 2-6 tygodni od zarażenia – objawy ze strony przewodu pokarmowego pojedyncze luźne stolce, bóle brzucha, stopniowo narasta biegunka do 10-12 stolców/dobę ze śluzem i krwią, bóle mięśni, gorączka, utrata masy ciała
62

Pełzakowica
Nieleczeni lub leczeni niewłaściwie - 1- kilka lat od postaci jelitowej: Ropień wątroby – 10% chorych z postacią jelitową; zwykle 1 ropień, rzadziej więcej (gorączka, bóle w prawym podżebrzu, ubytek masy ciała – przy organizującym się ropniu, bolesna, powiększona wątroba, żółtaczka (rzadko) Ropień płuc – ból w prawej połowie klatki piersiowej, nasilający się przy oddychaniu; tarcie opłucnej; płyn w prawej jamie opłucnowej Ropień mózgu – objawy ogniskowego uszkodzenia OUN
63

Pełzakowica - rozpoznanie

Wywiad biegunka z domieszką krwi i śluzu po powrocie z tropiku

64

Pełzakowica - rozpoznanie
Mikroskopowe badanie świeżego kału (dużo krwinek czerwonych, mało krwinek białych, kryształy CharcotaLeydena), E. histolytica jest obładowana erytrocytami (erytrofagocytoza), trofozoity w kale biegunkowym, cysty w normalnym kale PCR ELISA do wykrywania koproantygenów E. histolytica Testy enzymatyczne do wykrywania przeciwciał – różnicują szczepy patogenne i niepatogenne Testy monoklonalne
65

Pełzakowica - rozpoznanie
W pełzakowicy narządowej – brak zmian w jelicie Mikroskopowe badanie bioptatu pobranego w czasie rektoskopii (cysty, trofozoity) Aspiracja ropnia narządowego – badanie mikroskopowe – poszukiwanie trofozoitów USG, CT, MRI

66

Pełzakowica - leczenie
Postać jelitowa Metronidazol Tinidazol Ornidazol Postać pozajelitowa Metronidazol początkowo i.v., następnie p.os Tinidazol, ornidazol Kontynuacja (lek działający w świetle jelita) – dijodohydroxycholina, diklosanid, paromomycyna Duże ropnie – aspiracja treści, jamę można przepłukać metronidazolem

67

Choroby pasożytnicze tkanek

68

Toksokaroza (Toxocarosis)
Pierwsze doniesienia: na świecie - 1952r. (Beaver), w Polsce - 1957r. (Bogdanowicz).

Szeroko rozpowszechniona na świecie Polska 2004r. – 179 przypadków 2005r. – 307 przypadków
69

Toksokaroza - etiologia
Etiologia - Glista psia / kocia (Toxocara canis, T. cati) – nicień Psy i koty – żywiciele ostateczni W ich przewodzie pokarmowym glisty osiągają dojrzałość płciową

70

Toksokaroza
Stadium zakaźne – dojrzałe jajo zawierające larwę Droga zarażenia – pokarmowa Człowiek - żywiciel przypadkowy

71

Toksokaroza
Konieczny okres inkubacji jaj w glebie 5-21 dni Uwolnienie w dwunastnicy larw → przenoszenie przez krew do narządów → wokół larw w tkankach powstają ziarniniaki (głównie z komórek kwasochłonnych) Larwy nigdy nie dojrzewają. Pasożyty nie są wydalane z kałem.
72

Toksokaroza – diagnostyka (1)
Obraz kliniczny: Wczesne objawy - niecharakterystyczne: osłabienie, bóle brzucha, zmniejszone łaknienie, mdłości, bóle głowy, oczu, kończyn. Toksokaroza może nasilać objawy alergii lub wywoływać wysypki skórne i kaszel, obrzęki kończyn. Objawy towarzyszące: stany podgorączkowe / gorączka, wzmożona potliwość, nadpobudliwość emocjonalna, drgawki (związane z tropizmem larw do OUN).
73

Toksokaroza – diagnostyka (2)
Odchylenia w badaniu przedmiotowym: Powiększenie węzłów chłonnych (często uogólnione) Powiększenie wątroby (zwykle niewielkie; w ostrej fazie – może być znaczne) Powiększenie śledziony

74

Toksokaroza – diagnostyka (3)
Odchylenia w badaniach dodatkowych:
•Leukocytoza (w ostrej fazie często hyperleukocytoza) •Eozynofilia (w ostrej fazie często hypereozynofilia) •Nieznaczny wzrost aktywności aminotransferaz •Dysproteinemia •Nieprawidłowości w EEG

75

Toksokaroza – diagnostyka (4)
Późne objawy: Jednostronne zmiany oczne, z obniżeniem ostrości wzroku, zezem lub całkowitą utrata widzenia jednym okiem. Wyjątkowo zmiany oczne we wczesnym okresie choroby. W dnie oka stwierdza się: proliferacje, ziarniniaki pozapalne, zapalenie błony naczyniowej, odwarstwienie siatkówki, wtórną zaćmę, wyjątkowo - zator tętnicy środkowej siatkówki.

76

Toksokaroza – diagnostyka (5)

Testy potwierdzenia: test ELISA z Ag Toxocara spp. test Western-blot z Ag Toxocara spp.

77

Toksokaroza – diagnostyka (6)
Ostry okres Wysokie miano większe Późny okres Niskie miano mniejsze

Test potwierdzenia Odchylenia w badaniu przedmiotowym Odchylenia w badaniach dodatkowych Zmiany oczne

większe

mniejsze

brak

częściej
78

Toksokaroza – leczenie (1)
Wskazania do leczenia i jego sposobu zależą od: wieku dziecka objawów klinicznych odchyleń w badaniach dodatkowych oraz od okresu jaki upłynął od zarażenia

79

Toksokaroza – leczenie (2)
Leczenie farmakologiczne: diethylcarbamazyna (Hetrazan, Notezyna) albendazol (Zentel) Alternatywnie: thiabendazol (Mintezol)

80

Toksokaroza – leczenie (3)
Gdy zmiany oczne: leczenie przyczynowe + kortykosteroidy ew. + fotokoagulacja, kriopresja, leczenie operacyjne Ciężkie postaci toksokarozy z hyperleukocytozą i hypereozynofilią: leczenie przyczynowe + kortykosteroidy Tylko po wykluczeniu innych przyczyn, w tym choroby rozrostowej krwi!!!!!!
81

Toksokaroza
Rokowanie jest dobre. Odchylenia w badaniu przedmiotowym i badaniach dodatkowych ustępują powoli. Larwy giną (bez leczenia) po około 10 latach. Uszkodzenie wzroku jest trwałe. Zmiany oczne mogą wystąpić późno, nawet u pacjentów wcześniej prawidłowo leczonych. U dziecka z toksokarozą należy regularnie badać dno oczu przez 10 lat od rozpoznania.
82

Toksokaroza – profilaktyka (1) odrobaczanie zwierząt domowych

83

Toksokaroza – profilaktyka (2) przestrzeganie higieny osobistej

84

Toksokaroza – profilaktyka (3) zamykanie piaskownic

85

Toksoplazmoza (Toxoplasmosis)
Etiologia: wewnątrzkomórkowy pierwotniak Toxoplasma gondii Pierwsze doniesienia - 1908r. POLSKA – 60% osób seropozytywnych 2005r. - 586 przypadków nowych rozpoznań 2 formy Trofozoity – formy wegetatywne Cysty – formy przetrwalnikowe
86

Toksoplazmoza
Toksoplazmoza nabyta: surowe mięso zwierząt hodowlanych (bydła, świń, owiec), zawierające cysty pasożyta pokarm zanieczyszczony oocystami wydalanymi przez kota (żywiciel ostateczny) transfuzja krwi, zakażenia laboratoryjne Toksoplazmoza wrodzona: łożysko zarażonej matki
87

Toksoplazmoza
Toksoplazmoza ogółem 2008 – 512 przypadków 2007 - 752 Toksoplazmoza wrodzona 01.01.-15.09.2013 – 18 przypadków 2012 – 10 2011 – 4 2010 – 7 2009 - 3

88

Toksoplazmoza
1 – oocysty wydalane z kałem kota (przez 1-2 tygodnie, duża liczba oocyst), po 1-5 dniach stają się inwazyjne dla żywiciela pośredniego 2 – zarażenie żywiciela pośredniego (ptaki, szczury) poprzez spożycie zanieczyszczonego oocystami inwazyjnymi pokarmu lub wody 3 – najpierw w tachyzoity, przemieszczają się do tkanki nerwowej i mięśniowej, gdzie przekształcają się w cysty bradyzoitów 4 - Zarażenie kota (żywiciel ostateczny) przez spożycie mięsa zwierzęcego 5 – zarażenie zwierząt hodowlanych przez spożycie cyst inwazyjnych 6 – zarażenie ludzi przez spożycie niedogotowanego mięsa zwierząt zawierającego cysty tkankowe 7 – zakażenie poprzez spożycie zanieczyszczonych kałem kotów pokarmów lub wody (np. po czyszczeniu kuwet zwierzęcych) 8 – transfuzja zakażonej krwi lub transplantacja narządów 9 – wewnątrzłożyskowe zarażenie płodu 10 – zajęcie tkanek mięśni, serca, mózgu, oczu, 11 – diagnostyka u płodu
89

Ilustracje z: www.dpd.cdc.gov

Toksoplazmoza nabyta
Ostra: Bezobjawowa: 80 – 90% osób z prawidłową odpornością Objawowa 1% zmiany na dnie oczu Przewlekła: Utrzymywanie się dodatnich odczynów serologicznych
90

Toksoplazmoza nabyta
Powiększenie węzłów chłonnych
zw. w obrębie głowy i szyi; narasta stopniowo (2-3 tyg.); może się utrzymywać do roku. Węzły są: ruchome, sprężyste, czasem tkliwe, bez tendencji do ropienia, czasem z obrzękiem tkanki okołowęzłowej.

Zespół mononukleozopodobny (znacznie rzadziej)
gorączka złe samopoczucie ból gardła, głowy i mięśni obecność limfocytów atypowych w rozmazie krwi

Objawy ze strony OUN (b. rzadko) Zwykle przebieg samoograniczający się

91

Toksoplazmoza nabyta
Osoby z niedoborem odporności (AIDS, nowotwory, terapia immunosupresyjna, kortykosterydy, po transplantacji narządów) reaktywacja starego zarażenia (częstsza) pierwotna infekcja Kliniczne formy toksoplazmozy występujące u ludzi immunokompetentnych
92

Toksoplazmoza nabyta
Osoby z niedoborami odporności Zajęcie OUN: gorączka, bóle głowy, drgawki, psychozy, zaburzenia zachowania, zaburzenia widzenia, uszkodzenia neurologiczne, w tym centralny niedowład połowiczy, afazja, ataksja, porażenie nerwów czaszkowych, „ropnie” toksoplazmowe Rozsiane zmiany narządowe poza OUN są rzadsze - zajęcie serca, płuc, wątroby, siatkówki
93

Toksoplazmoza wrodzona
Możliwość zarażenia płodu w czasie całej ciąży Ryzyko zarażenia płodu wzrasta wraz z czasem trwania ciąży (od 25 do 90%) Ciężkość zaburzeń maleje wraz z czasem trwania ciąży; objawy występują w czasie ciąży, po porodzie, do wieku młodzieńczego Spektrum objawów Od niewykrywalnych do śmierci płodu
94

Toksoplazmoza wrodzona
Od łagodnych objawów do uogólnionej infekcji w 1 miesiącu życia dziecka z zapaleniem płuc Zajęcie OUN: triada Sabina-Pinkertona: zapalenie siatkówki i naczyniówki, wodogłowie, zwapnienia śródczaszkowe Późna manifestacja – zmiany na dnie oczu, ujawniające się zwykle w dzieciństwie i w wieku młodzieńczym, zajęcie obu gałek ocznych, możliwość dosiewu zmian zwłaszcza w okresie dojrzewania
95

Toksoplazmoza - diagnostyka
BEZPOŚREDNIE (WYKRYCIE PIERWOTNIAKA) Bad. histologiczne (węzła, płynu mózgowordzeniowego, tkanek) Próba biologiczna na myszy (czas trwania 4-6 tyg., ale najbardziej swoista) Wykrycie antygenów (krew, płyny biologiczne) DNA (PCR) płyn m-r, płyn owodniowy, brak większego znaczenia przy krwi POŚREDNIE Swoiste p-ciała IgG, IgM, IgA (krew, płyn m-r, płyn wewnątrzgałkowy, płyn owodniowy) Określenie awidności (b. ważne u kobiety ciężarnej) 96

Toksoplazmoza
Przeciwciała – charakterystyka IgM - max. 2-4 tyg., zanikają po 3-6 mies., nie przechodzą przez łożysko IgA - max. 2-4 tyg., zanikają wcześniej niż IgM, nie przechodzą przez łożysko IgG - max. 2-3 mies., utrzymują się do 2 lat w wysokim stężeniu, wartości niskie lub śladowe – do końca życia, przechodzą przez łożysko

97

Toksoplazmoza
Przeciwciała – charakterystyka c.d. Interpretacja wyników IgG: Cut off: 8-12 j.m. <100 j.m./ml – niskie miano 100 do ok. 300 j.m./ml – średnie ≥ 300 j.m./ml – wysokie miano AWIDNOŚĆ IgG – interpretacja: <20 % - zarażenie w tzw. „ostrej” fazie (do 20 tyg. od zarażenia) >30 % - zarażenie trwa przynajmniej 5 miesięcy
98

Toksoplazmoza
Tomografia komputerowa (lepsza niż MRI) USG przezciemiączkowe u niemowląt EEG, Badanie okulistyczne Badanie neurologiczne Badanie płynu mózgowo-rdzeniowego Wykrycie materiału genetycznego T. gondii (DNA) w płynie owodniowym z użyciem metod molekularnych np. PCR
99

Toksoplazmoza
Toksoplazmoza nabyta z reguły nie wymaga leczenia Wskazania do leczenia: Uogólniona toksoplazmoza nabyta (wielonarządowa) Toksoplazmoza u osób z immunosupresją Czynne zapalenie siatkówki i naczyniówki Wrodzona toksoplazmoza (objawowa i bezobjawowa) u noworodków i niemowląt Pierwotne zarażenie ciężarnych
100

Toksoplazmoza
Leki stosowane w toksoplazmozie: Pirymetamina (Daraprim) zw. stosowana z sulfadiazyną Sulfonamidy (z wyboru sulfadiazyna) Preparaty złożone: Fansidar (pirymetamina z sulfadoksyną) Kotrymoksazol (trimetoprim z sulfamekoksazolem) Antybiotyki: Spiramycyna (Rowamycyna), Azytromycyna Klindamycyna - (u pacjentów z AIDS - dobra penetracja do płynu m-r i krwi) Leczenie wspomagające - prednizon
101

Toksoplazmoza
Zapobieganie: Nie spożywanie mięsa surowego lub półsurowego Mycie rąk, desek, noży po obróbce mięsa Używanie rękawiczek do prac w ogrodzie Używanie rękawiczek przy czyszczeniu pojemników z odchodami kocimi Mycie warzyw przed spożyciem
102

Bąblowica (Echinoccosis)
Czynnik etiologiczny: Bąblowica jednojamowa: tasiemiec bąblowcowy (Echinococcus granulosus) Bąblowica wielojamowa (Echinococcus multilocularis) Bąblowica policystyczna (Echinococcus vogeli) Budowa strobili: 3 człony; 2-7 mm
103

Bąblowica Występowanie: cały świat Polska – podlega zgłoszeniom do PZH 01.01-15.09.2013 – 26 przypadków 2012r. - 29 2011r. – 21 2010r. – 36 2009r. - 25
104

Bąblowica
Żywiciel ostateczny: pies, wilk, lis, szakal i in.

Żywiciel pośredni: owce, kozy, bydło, konie, świnie, osły, króliki, zające, i in. oraz sporadycznie człowiek
105

Bąblowica
1 – dorosła postać tasiemca bytująca w jelicie cienkim żywiciela ostatecznego (psowate) 2 - wydalanie z kałem dojrzałych członów zawierających jaja, zarażenie żywiciela pośredniego przez spożycie zanieczyszczonych pokarmów 3 – wylęganie jaj w jelicie cienkim – onkosfera, penetracja ściany jelita, rozsiew krwiopochodny do różnych narządów 4 – rozwój onkosfery do cysty, stopniowy wzrost pęcherza bąblowcowego, 5 – zarażenie żywiciela ostatecznego poprzez spożycie mięsa zawierającego cysty bąblowcowe; uwolnienie protoscoleksów z cyst. 6 – skoleks w jelicie żywiciela, rozwój do postaci dorosłych w ciągu 32-80 dni 1- dorosła postać tasiemca

Ilustracje z: www.dpd.cdc.gov

106

Bąblowiec jednojamowy pęcherz otoczony błonami błona wewnętrzna: wytwarzanie torebek lęgowych zawierających główki Pęcherz macierzysty - powolny, stały wzrost. Żywotność pęcherzy - kilkadziesiąt lat Bąblowiec wielojamowy charakter naciekający podobny do nacieku nowotworowego
107

Bąblowica
Przebieg choroby zależy od: rodzaju bąblowicy umiejscowienia wielkości liczby pęcherzy Objawy kliniczne: Objawy guza lub nacieku nowotworowego Wtórne nadkażenia bakteryjne → stan zapalny zajętych organów Bąblowica wtórna - skutek pęknięcia ścian pęcherza, uogólnienie się procesu chorobowego, wstrząs anafilaktyczny 108

Bąblowica
Lokalizacja: wątroba (najczęstsza) mózg (najniebezpieczniejsza) gałka oczna płuca (stosunkowo rzadko)

109

Bąblowica
Diagnostyka: USG RTG, CT, NMR odczyny serologiczne (ELISA, hemaglutynacji), mało czułe i swoiste (Poznań – ze swoistymi Ag)

Rozpoznanie pewne: zbadanie protoskoleksów z usuniętego operacyjnie pęcherza bąblowca

110

Bąblowica - leczenie
Zabieg chirurgiczny Terapeutyczne nakłucie torbieli (PAIR) Chemioterapia Albendazol Mebendazol Obserwacja bez interwencji

111

Włośnica / Trichinelloza
Etiologia – nicień Trichinella spiralis Wiele gatunków włośni, głównie u ssaków i ptaków (Grenlandia, Ameryka Północna, Europa, Afryka, kosmopolityczne) Najbardziej chorobotwórczy/patogenny dla człowieka T. nativa Zajmują mięśnie poprzecznie prążkowane, stale czynne Okres wylęgania – zależy od wrażliwości chorego i stopnia inwazji. Im krótszy okres wylęgania – gorsze rokowanie.
112

Włośnica
Kraje europejskie – najczęstsze źródło zarażenia – spożycie niedogotowanej dziczyzny Polska – nadal podlega zgłoszeniom do PZH 01.01-15.09.2013 – 9 przypadków 2012 r. - 1 2011r. – 23 2010r. – 51 2009r. - 36
113

Włośnica
1 – spożycie niedogotowanego mięsa zawierającego otorbione cysty z larwami 2 – uwolnienie larw z cyst pod wpływem kwasu solnego i pepsyny 3 – zajęcie śluzówki jelita cienkiego, rozwój do postaci dorosłych (żyją ok. 4 tygodni), zapłodnienie w błonie śluzowej jelita 4 – rodzenie larw (200-1500) przez osobniki żeńskie (po ok. 1 tyg.-10 tyg.) 5 – wędrówka larw do mięśni prążkowanych drogą chłonki i krwi , gdzie przechodzą kolejne linienia, a następnie otorbiają się (po ok. 1 mies.), tworząc cysty 1 – spożycie niedogotowanego mięsa zawierającego otorbione cysty
Ilustracje z: www.dpd.cdc.gov
114

Włośnica
Patogeneza Faza pełnoobjawowa (krążenie larw) wywołuje reakcję żywiciela na krążące Ag i osiedlone w mięśniach larwy miejscowe i uogólnione reakcje immunologiczne gł. o charakterze alergicznym z gorączką i hipereozynofilią. Faza przewlekła (osiedlanie larw w mięśniach) - odczyn zapalny z miejscową martwicą komórek mięśnia, zaburzenia białkowe (tygodnie – lata) Przebieg zależy od stopnia inwazji: Inwazja < 10 larw w 1 g mięśnia – przebieg poronny Inwazja > 50 larw w 1 g mięśnia – ciężka choroba
115

Włośnica
Faza jelitowa: bóle brzucha, nudności, wymioty, biegunka (30%) Faza objawowa Obrzęki wokół oczu, bóle gałek ocznych przy poruszaniu, wybroczyny w spojówkach, wybroczyny podpaznokciowe, zmiany o typie vasculitis, gorączka bez poprzedzających dreszczy Bóle kończyn górnych, dolnych, okoruchowych, przymusowe ustawienie kończyn, przykurcze Faza przewlekła Uczucie ogólnego rozbicia, osłabienie siły mięśniowej, szybkie wyczerpywanie wydolności fizycznej Obrzęki, przesięki do jam ciała
116

Włośnica
OUN – zapalenie mózgu z odczynem oponowym lub uszkodzenia ogniskowe Pneumonitis 5% Powikłanie - uszkodzenie mięśnia sercowego Zgon – przy masywnej inwazji lub nałożeniu się włośnicy na inne obciążenia, gł. u osób starszych
117

Włośnica - rozpoznanie
Objawy kliniczne, obciążający wywiad ↑↑↑ leukocytoza, ↑↑↑ Hipereozynofilia > 30 %, ↑ CPK Metody serologiczne – ELISA, IF wykrywanie p/ciał – dodatnie dopiero w 2-3 tygodniu choroby lub później, utrzymują się latami, stopniowo w zmniejszonym mianie Wycinek mięśnia - metoda kompresowa - metoda trawienia Waga mięśnia – podać intensywność inwazji w przeliczeniu na 1 g mięśnia, przesyłanie materiału w 0,9% soli fizjologicznej Zmiany morfologiczne w tkance mięśniowej, nacieki eozynofilowe
118

Włośnica - leczenie
Leczenie przyczynowe Mebendazol Albendazol Pyrantel Mintezol Leczenie wspomagające Środek przeczyszczający - po leczeniu przyczynowym Glikokortykosterydy - w ciężkich zakażeniach Uzupełnianie niedoborów białek, głównie albumin Leki wspomagające krążenie Dieta bogatobiałkowa
119

Wągrzyca (cysticerkoza) - Taenia solium
1 – spożycie jaj wydalanych w kale ludzi zarażonych tasiemcem uzbrojonym 2 – spożycie jaj lub członów macicznych przez świnie i ludzi (żywiciel pośredni) 3 – osiedlenie onkosfer w jelicie 4 , 5, 6, 7 ……. 8 - osiedlenie onkosfer w jelicie 9 – przenikanie przez ścianę jelita, migracja do mięśni prążkowanych, mózgu, wątroby i innych tkanek, gdzie rozwijają się do wągrów (cysticerci) 4 – spożycie przez człowieka (żywiciel ostateczny) niedogotowanego mięsa zawierającego cysticerci
Ilustracje z: www.dpd.cdc.gov
120

Wągrzyca
Polska (wg PZH)
2008 - 1 przypadek 2009 - 0 2010 - 2 2011 - 2 2012 - 0 01.01-15.09.2013 - 3 przypadki

Możliwość zajęcia ważnych dla życia organów Objawy zależą od: liczby wągrów umiejscowienia wągrów stadium rozwoju reakcji żywiciela na obecność pasożyta
121

Wągrzyca
Początek inwazji - niewielkie objawy (okres wylęgania kilka lat) Narastanie objawów: wzrost wągra, martwica pasożyta Najczęściej zajmuje: ośrodkowy układ nerwowy najgroźniejsze objawy, czasami z okresami zaostrzeń i remisji gałkę oczną mięśnie (w tym także m. serca)
122

Wągrzyca - diagnostyka
CT głowy – cysty, zwapnienia, wodogłowie NMR Przeglądowy Rtg - zwapnienia w mózgu i mięśniach Biopsja zmiany Badanie płynu m-r – płyn przejrzysty, ↓ ciśnienie, ↓ stężenie glukozy, ↑ stężenie białka (zwł. frakcji gammaglobulinowej), wyraźna pleocytoza ze znacznym odsetkiem komórek plazmatycznych i eozynofilów Diagnostyka serologiczna (test ELISA lub immunoblot) w krwi, płynie mózgowo-rdzeniowym (większa wrażliwość i czułość) w kale – mało przydatna (reakcje krzyżowe z wszystkimi tasiemczycami), brak różnicowania postaci choroby
123

Wągrzyca - leczenie
Zależy od postaci choroby Często - terapia skojarzona: chemioterapia (Albendazol, Prazykwantel) + kortykosterydy + postępowanie chirurgiczne: założenie zastawki dokomorowej usunięcie pojedynczych dużych cyst usunięcie ruchomych wągrów utrudniających odpływ płynu m-r

124

Choroby pasożytnicze skóry

125

Świerzb (Scabies)
Etiologia:
Świerzbowiec ludzki
(Sarcoptes scabiei) pasożyt skóry (rodzaj roztoczy). drążenie przez samicę nor świerzbowcowych (0.5-5 mm/h) w skórze →jaja (4-5 dni) → larwy → drążenie korytarzy → postaci dorosłe

Czas przeżycia samic w skórze człowieka: 4-5 tygodni
126

Świerzb
Epidemiologia:
Rozpowszechnienie – cały świat Polska – 2007r. - 11477 przypadków 2008r. - 11056 Droga zarażenia - bezpośredni kontakt
za pośrednictwem przedmiotów np. pościeli

Zarażeniu sprzyjają:

obniżenie odporności wyniszczenie choroby psychiczne
127

Świerzb

Objawy kliniczne:
Okres wylęgania zależy od masywności zarażenia Pierwsze objawy - kilka dni do 3-4 tygodni po zarażeniu Początkowe objawy:
grudki i pęcherzyki 1-2 mm średnicy, koloru różowego świąd obrzęk

128

Świerzb
Objawy późniejsze:
charakterystyczne kilku-kilkunastomilimetrowe korytarze ↓ Świąd ↓ Drapanie ↓ nadkażenia naruszenie ciągłości skóry szerzenie się zarażenia

129

Świerzb
Lokalizacja zmian:
między palcami rąk nadgarstek doły pachowe kostki pośladki brzuch w okolicy pępka i w pasie klatka piersiowa pachwiny narządy płciowe
Głowa, szyja, dłonie, stopy i plecy nie są zazwyczaj zajęte
130

Świerzb
Zmiany nietypowe:

U niemowląt - często zajęte dłonie, stopy, twarz i skóra głowy U osób dbających o higienę - objawy mało uchwytne Świerzb norweski – u osób z zaburzeniami psychicznymi (hiperkeratotyczne nawarstwienia)
131

Świerzb
Powikłania:

Zapalenia mieszków włosowych Czyraczność Zapalenie tkanki łącznej Zapalenie węzłów chłonnych Reakcje psychiczne
132

Świerzb
Rozpoznanie:
Charakterystyczny obraz kliniczny
W oglądaniu przez szkło powiększające - kilkumilimetrowe, szaro czarne korytarze z szarym lub białym punkcikiem na końcu (świerzbowiec) Badanie pod mikroskopem - świerzbowiec zeskrobiny skóry Pomocne w rozpoznaniu: uwidocznienie korytarzy barwnikiem stwierdzenie swędzącej osutki u kogoś z domowników U małych dzieci - rozpoznanie trudne (zamaskowanie objawów pierwotnych wtórnymi nadkażeniami) 133

Świerzb

Leczenie: kompleksowe
Farmakoterapia Postępowanie ogólne

134

Świerzb
Farmakoterapia: Novoscabin = SKIN PROTECT (3 dni, 4-kąpiel)
(10% benzoesan benzylu w oleju parafinowym) NIE - na sączące zmiany skórne

Maść siarkowa (5 dni; 6-kąpiel)
można stosować na sączące zmiany skórne

135

Świerzb
Infectoskab (5 % permetryna) – krem
jednorazowo, zostawić na 8 godzin bez mycia, potem kąpiel Nie stosować w ciąży i w czasie karmienia piersią, chyba, że to konieczne. (5 dni po zakończeniu leczenia nie należy karmić piersią) NIE WOLNO POŁYKAĆ, NIE NA SKÓRĘ WOKÓŁ UST

Pipi Lotion (2% permetryna) - szmpon (w Polsce rejestracja na wszawicę)
136

Świerzb
Krotamiton – gdy utrzymuje się świąd po leczeniu Maść Wilkinsona (zawiera siarkę) Ivermectin p.os Allethrin (Spregal) Zakaźność świerzbu po leczeniu utrzymuje się powyżej 24 h Jeśli po leczeniu objawy utrzymują się ponad 2 tygodnie, terapię należy powtórzyć.
137

Świerzb
Postępowanie ogólne:
przestrzeganie zasad higieny osobistej częsta zmiana bielizny i pościeli gorące kąpiele z użyciem dużej ilości mydła i miękkiej szczotki leczenie równocześnie wszystkich osób z najbliższego otoczenia.
138

Wszawica (Pediculosis)
Wesz ludzka (Pediculus humanus) dł. 2-4 mm, 3 części ciała: głowa, tułów, odwłok Wesz odzieżowa (Pediculus vestimenti) dł. 3-4,5 mm, 3 części ciała: głowa, tułów Wesz łonowa (Phthirus) dł. 1-2 mm, silnie zredukowany odwłok

139

Wszawica

Występowanie: pasożyt kosmopolityczny, zwykle wśród dzieci z dużych skupisk, osób zaniedbujących higienę, aktywnych płciowo dorosłych Przenoszenie: bezpośredni kontakt z osobą zarażoną lub odzieżą
140

Wszawica

Wesz odżywia się wyłącznie krwią, bez pokarmu ginie po kilku dniach Dostosowuje swój kolor do koloru włosów żywiciela Czas życia dorosłej wszy - kilka tygodni, Samica składa ok. 30 jaj w ciągu swojego życia. Jaja (gnidy) przyczepione do odzieży lub włosów.
141

Wesz postaci
Czas do wyklucia młodych postaci z jaj – ok. 1 tyg. Dojrzewanie młodych do postaci dorosłej - 2 tyg.

Objawy kliniczne – świąd skóry, czerwone plamki śr. 1 mm w miejscu ukłucia, zadrapania, zmiany wypryskowate, ropne

Rozpoznanie: znalezienie jaj lub postaci dorosłej
142

Wszawica
Leczenie 2 x w odstępie 8-10 dni: Dimetykon 2% permetryna > 2 r.ż. (Pipi Lotion), 10 % benzoesan benzylu, mycie głowy octem (ułatwia odklejanie się wszy od włosów), mechaniczne usuwanie wszy Leczenie wszystkich domowników Zapobieganie: stosowanie zasad higieny
143

Wesz - zapobieganie
• Stosowanie zasad higieny: mycie, czesanie, związywanie włosów, • Osobiste szczotki, ozdoby, ręczniki i.t.p. • Unikanie bezpośredniego kontaktu z włosami innych osób • Sprawdzanie głów dzieciom

144