You are on page 1of 28

Aslu-ddin

Minimum koji insan mora da ostvari da bi bio Musliman

‫بسم اهلل الرمحن الرحيم‬
1. Šta znači Asl ( ‫?) أصل‬ 2. Šta znači El-Din ( ‫?) الدين‬ 3. Šta znači Aslu-ddin (‫) اصل الدين‬ 4. Podjela Aslu-ddin-a 5. Odnos između dvije vrste Aslu-ddina 6. Šerijatska terminologija (‫) مصطلحات شرعية‬ 7. Definicije 8. Validnost i nevalidnost 9. Primjer kako nedostatak rukna ruši suštinu (asl) 10. Naučimo Aslu-ddin 11. Mapa za orijentaciju – arapski 12. Mapa za orijentaciju - bosanski 13. Šartovi Aslu-ddin-a LA ILAHE ILLALLAH 14. Ruknovi Aslu-ddin-a 15. Neke napomene u vezi prvog rukna – El-Kufru bi-Tagut 16. Značenje Taguta i njegove glavne kategorije

( ‫) أصل‬
 Jezički, riječ ‘asl’ znači: Izvor ( ‫) مصدر‬ Korijen ( ‫) جذر‬ Osnova, temelj ( ‫) أساس‬ U hemiji – djelovi molekule koji se ne mjenjaju prilikom reakcije ‘radikali’, kao i ‘slobodni radikali’. Potomstvo, porijeklo (rodbinske veze) ( ‫) نسب‬ Uzrok, razlog ( ‫) سبب‬ Original – u smislu da nije kopija nečega Itd. Zaključak: Značenje koje nas ovdje posebno interesuje je ‘osnova’ ( ‫) أساس‬, a ostala značenja nam mogu upotpuniti razumjevanje ove riječi, bi ‘aunillah.  Šerijatski Šerijatski Asl je minimum (najmanje), koji je neophodan da se ostvari prilikom obavljanja bilo kojeg od ‘ibadeta ili mu’amelata. Drugim riječima, to je ostvarenje šartova i ruknova ‘ibadeta o kojem je riječ.

( ‫) الدين‬
Polazimo od sure El-Fatiha, ajeta: ‫( مالك يوم الدين‬Meliki jeumi-ddin ili Maliki jeumi-ddin) Melik znači Kralj - Vladar, a Malik znači Vlasnik. Kralj dana obračuna, dana nagrade i kazne. )‫(املكافأة‬ Onaj koji će suditi ljudima na tom danu je El-Dejjan (Onaj koji sudi - Allah). U Bukharijinom sahihu nalazimo da će Allah toga dana reći:

‫الديَّان‬ َ ‫أنا امللك أنا‬
Ja sam El-Melik, Ja sam El-Dejjan... Da bi se ostvarilo značenje ovoga Allahovog imena El-Dejjan na Sudnjem danu, kao i značenje riječi ‘el-din’, događaju se druga značenja riječi din, koja su vezana za ovaj dunjalučki svijet, prije akhireta. Značenja riječi din u arapskom jeziku i Qur’anu su: El-Mulk ( ‫) امللك‬, El-Hukm ( ‫احلكم‬ ), El-Sultan ( ‫) السلطان‬, koja imaju slična značenja (vlast, autoritet, sud, snaga i mnoga druga slična značenja) a vežu se za El-Dejjana (Allaha), a značenja pokornost ( ‫) الطاعة‬, ‘ibadet, amanet, hilafet i ‘imara –uspostava kompletnog dina na zemlji u vidu sprovođenja Allahovog zakona, se veže za robovanje El-Medinuna ( To smo mi - pogledaj 35 ‫) الصفات‬. Poput poređenja Rububijjeta koje se veže za Allahova djela, i Uluhijjeta koje se veže za naša djela ‘ibadeta Njemu, riječ el-din u sebi sadrži Allahov hakimijjet, dunjalučku i akhiretsku vlast i sud, kao i našu pokornost tome perfektnom sistemu. Znači El-Din je odnos između El-Dejjana (Allaha) i El-Medinuna (nas) koji je On propisao, a to je kompletan sistem života, El-Islam, kako nam Allah govori u ajetu:

ِ ‫إلسالم‬ ِ ‫كم‬ ِ ‫ك‬ ِ ‫ِت و‬ ‫دينا‬ ْ‫وأ‬ ُ َ‫يت ل‬ ُ َ‫دين‬ ْ َ‫م أ‬ َ ‫ت‬ ُ ‫رض‬ ْ‫م ن‬ ُ‫م‬ ُ ‫م ْل‬ َ ْ ِ‫م ا‬ َ‫و‬ ْ َ‫َْت‬ ْ َ‫الْي‬ ْ ُ ‫علَْي‬ ْ‫ك‬ ْ ُ َ‫ت ل‬ َ َ ِ‫م‬ َ‫ع‬ َ‫م‬ َ‫ك‬ ُ‫ك‬
Danas Sam vam din vaš usavršio, i blagodat Svoju prema vama upotpunio, i zadovoljan Sam da vam El-Islam bude din. (sura el Ma'ida; 5:3)

1

Riječ din je nemoguće prevesti sa arapskog na druge jezike, ali se može objasniti njeno značenje. Ako neko kaže vjera ili religija, a pri tome misli na kompletno značenje riječi din, nije problem. Međutim, ako neko shvata riječ ‘vjera’ ili ‘religija’ kao što je shvataju sekularisti, ili druge vjere poput ehlu-l-kitab-ija, onda on ne zna šta je ‘din’. Kao vrlo koristan edukativan izvor za detaljnije shvatanje i obja šnjavanje riječi din, za one koji razumiju arapski, preporučujem tekst Dr. Adnan-a El-Nahwij-a na ovom linku: http://www.islamweb.net/media/index.php?page=article&lang=A&id=150729

(‫) اصل الدين‬
ِ ‫فاء‬ ِ َِّ‫ُمروا إ‬ ِ ِ‫ذل‬ ِ ‫قيِّم‬ ِ ‫و‬ ِ ِ‫دوا اللَّه ُم‬ َّ ‫ؤتُوا‬ ‫ة‬ َ ‫الص‬ َّ ‫يموا‬ َ ‫كا‬ َ‫الز‬ َ ‫ال‬ ْ ُ‫وي‬ َ ََٰ ‫و‬ َ ‫ُْلص‬ ْ َ‫َّل لي‬ َ ُ ُ‫عب‬ ُ ‫ِّين‬ ََ َ َ ْ‫ين ال‬ َۚ‫ة‬ َ‫ة‬ ُ ‫ويُق‬ َ َ َ َ‫حن‬ ُ ‫كد‬ َ ‫ني لَهُ الد‬ ُ ‫ما أ‬
A nije im naređeno (ništa drugo), osim da Allahu ‘ibadete, da Mu sa ikhlasom (bez širka) din ispovijedaju, i da namaz obavljaju i zekat daju, TO JE PRAVI DIN. (sura el Bejjinah; 98:5) Svima su poznati 5 ‘stubova el-Islama’: 1. LA ILAHE ILLALLAH MUHAMMEDUN RASULULLAH ( 2 šehadeta) 2. Namaz 3. Zekat 4. Post 3. Hadždž Ako pažljivo analiziramo značenja riječi Asl ( ‫ ) اصل‬i El-Din ( ‫) الدين‬, doći ćemo do zaključka da Aslu-ddin (‫ )اصل الدين‬znači: Ostvarenje minimuma od značenja šehadeta LA ILAHE ILLALLAH, koje svome sahibiji garantuje pripadnost dinu el-Islam, čineći ga muslimanom. Namaz, zekat, post i hadždž ne vrijede bez Tewhida, zato je El-Tewhid, LA ILAHE ILLALLAH, osnova na kojoj su uspostavljeni ostali ruknovi Islama. U Qur’anu su mnogobrojni dokazi za ovo, kao i u hadisima od kojih je slanje Muadha, radijallahu ‘anhu, na putu da’we u Jemen, kada mu je Poslanik, sallahu ‘alejhi we sellem jasno poredao prioritete: 1. Tewhid 2. Namaz 3. Zekat Slijedi još jasnije objašnjenje!

 Uopšteni Aslu-ddin ( ‫) عام‬ ‫ َّل إله إَّل اهلل‬LA ILAHE ILLALLAH

 Specifični Aslu-ddin ( ‫) خاص‬ ‫ حممد رسول اهلل‬MUHAMMEDUN RASULULLAH3

Nikada se ne mijenja. Svaki Allahov Poslanik Ovo je specifično (posebno) za ovaj naš ‘alejhimusselam je dolazio sa istom porukom ummet, što se razlikovalo od poslanika do LA ILAHE ILLALLAH. Sva naša braća po dinu poslanika: su ispovijedali ovaj isti, od Allaha objavljeni  LA ILAHE ILLALLAH NUH din, El-Islam: RASULULLAH  LA ILAHE ILLALLAH IBRAHIM RASULULLAH ‫وما أرسلنا من قبلك من رسول إَّل نوحي إليه أنه‬  LA ILAHE ILLALLAH MUSA RASULULLAH ‫َّل إله إَّل أنا فاعبدون‬  LA ILAHE ILLALLAH ‘ISA RASULULLAH  LA ILAHE ILLALLAH MUHAMMEDUN Prije tebe nijednog poslanika nismo RASULULLAH poslali2, a da mu nismo objavili: ‘nema boga osim Mene (la ilahe illa ENA), zato Mi Posebne stvari koje dolaze sa poslanicom ‘ibadetite!’ (sura el-Enbija’ 23) poput namaza, zekata, posta, hadždža i sl. se mijenjaju od poslanika do poslanika, dok LA ILAHE ILLALLAH ostaje isto kod svih.

2

Ovo ‘poslali’ se odnosi u jednini na Allaha a ne u množini. U arapskom jeziku postoji ono što bi se kod nas moglo nazvati ‘vladarska množina veličanstva’, kada se prilikom govora o sebi koristi prvo lice množine, ispoljavajući to ličnom zamjenicom ‘mi’. U engleskom ovo zovu ‘royal we’ ili ‘the plural we of majesty’, a koristili su ga ljudi na većim položajima u društvu poput kraljeva i sl. Ovo nije nepoznanica među jezičarima, dok običan narod zbog iskrivljenosti fitre na kojoj je stvoren može doći u probleme prilikom razumijevanja. 3 Namjerno sam napisao rasulullah umjesto resulullah jer u arapskom, bar po ovom danas korištenom harfu, slovo ‘‫ ’ر‬sa fethom je vrlo ‘tvrdo’ i izgovara se kao RA a ne kao RE, osim u vrlo rijetkim slučajevima kao što je riječ ‘medžreha’ u 41. ajetu sure Hud. Danas većina piše El-Baqareh umjesto El-Baqarah, resulullah umjesto rasulullah, itd.

Njihov odnos je poput Islama i Imana: Kada se spomene jedno, u sebi nosi značenje i drugog, a kada se spomenu zajedno onda svako nosi svoje značenje. Ako kažemo samo LA ILAHE ILLALLAH onda podrazumijevamo i MUHAMMEDUN RASULULLAH, a ako ih spomenemo zajedno onda tumačimo svako na njemu specifičan način. Jevreji govore LA ILAHE ILLALLAH kao i muslimani, ali je nezamislivo da je neko od njih ostvario LA ILAHE ILLALLAH bez MUHAMMEDUN RASULULLAH. Oni su još ranije odbili Allahovog poslanika ‘Isu, ‘alejhi selam, i proglasili ga kopiletom, zbog čega su, između ostalog, izazvali Allahovu srdžbu protiv sebe. S druge strane, kršćani su otišli u drugi ekstrem i proglasili ‘Isu, ‘alejhi selam Allahom4, neki sinom Allahovim, a neki jednim od trojice. Uzvišeni Allah je sve 5 grupe proglasio nevjernicima. Rekao je Allahov Poslanik Muhammed, sallallahu ‘alejhi we sellem:

ِ ‫من ه‬ ِ َّ‫وال‬ ِ ‫ يه‬، ‫ة‬ ِ ِ ِ ٍ َّ ‫حم‬ ِ ْ ‫ْم ي‬ ِ َّ ‫اْل‬ ِ ٌ ‫َّل يسمع ِِب أَح‬ ِ‫صر‬ ‫ن‬ ‫ُثَّ ي‬ ْ ِ‫ذه‬ ُ ، ٌّ‫اِن‬ َ‫و‬ ْ َ‫ذي ن‬ ٌّ ‫ود‬ َُ ‫س‬ ُ َُ َ ْ ‫د‬ ُ َ ‫ُم‬ ْ ‫ؤم‬ ُ َْ‫و‬ َ ُ َ ْ َ َ ‫مد بيَده‬ َ ‫وت‬ َ‫ي‬ َ َ ْ َ‫َّل ن‬ ُ ‫ف‬ ِ ِ َ ‫كا‬ ِِ‫س ْلت ب‬ ِ ‫ذي أ‬ ِ ‫َصح‬ ِ ‫اب النَّا‬ َِّ‫ إ‬: ‫ه‬ 351 ‫ رواه مسلم‬. ‫ر‬ َ ‫َّل‬ ُ ‫ُر‬ ْ َّ‫بِال‬ َ ْ ‫نأ‬ ْ‫ن م‬
Tako mi onoga u čijoj ruci je Muhammedova duša, neće niko od ovoga ummeta čuti za mene, bio jevrej ili kršćanin, i umrijeti bez imana u ono sa čim sam poslan, a da neće biti od stanovnika vatre. (Sahih Muslim 153) (Zbog komplikacije ‘duple negacije’ objašnjavam da ovo znači da će svak ko ne postane musliman u našem vremenu, a čuo je za Muhammeda sallallahu ‘alejhi we sellem, završiti u džehennemu.) Imam Nawawij, rahimehullah, tumačeći ovaj hadis kaže da se odnosi na sve ljude do Sudnjega dana, ali su samo spomenuti kršćani i jevreji jer su oni imali knjige od ranije (ehlu-l-kitab).

4

Ne-arapski kršćani su u ogromnim tminama neznanja, do te mjere da oni uopšte ne znaju da i kršćani na bliskom istoku za boga kažu Allah. Mnogi od njih misle da riječ Allah nema ništa s njihovom vjerom, čak šta više, da je to nekakav arapski izmišljeni bog. Zbog svega ovoga muslimani najmanje 17 puta dnevno kroz učenje sure ElFatiha, mole Allaha da ne budu kao jevreji, oni koji su izazvali Allahovu srdžbu protiv sebe, niti kršćani, od kojih vjerovatno ima iskrenih ali su u mraku neznanja (dalun).

( ‫مصطلحات‬ ‫) شرعية‬
 Šurut ( ‫ – ) شروط‬množina od Šart ( ‫ ) شرط‬što znači uslov ili preduslov  Arkan ( ‫كان‬ ‫ – ) أر‬množina od Rukn ( ‫كن‬ ‫ ) ر‬što znači ključni elemenat (sastojak)  Wadžibat ( ‫ – ) واجبات‬množina od Wadžib ( ‫ ) واجب‬što znači obaveza  Mustehabat ( ‫ – ) مستحبات‬množina od Mustehab ( ‫ ) مستحب‬što znači poželjno, lijepo i sl.  Nawaqid ( ‫ – ) نواقض‬množina od Naqd ( ‫ ) نقض‬što znači poništivač. Uradićemo jednu matematičku olakšicu, a objasniti kasnije: Šurut + Arkan = Asl ( ‫كان = اصل‬ ‫ ار‬+ ‫) شروط‬ Ovdje koristimo riječ Asl kao minimum koji je potreban da bi se ostvario bilo koji ‘ibadet (ovo važi i za mu’amelat). Nakon ove matematičke operacije dobijemo:    Asl (Šurut i Arkan) Wadžib Mustehab nagrada - mora se ostvariti da bi se imao taj ‘ibadet - ukoliko se ne ostvari ‘ibadet je faličan ali nije uništen - ukoliko se ne ostvari nema kazne a ukoliko se ostvari ima se

Nawaqid su stvari koje ruše Asl (šart ili rukn) ‘ibadeta.

 Šart je ono što je neophodno za ostvarenje suštine (asl, mahijja’ i sl.) ‘ibadeta, ali njegovo ostvarenje ne garantuje ostvarenje suštine (dok se ne ostvare i ruknovi). Ovdje je riječ o Šartovima validnosti ( ‫) شروط الصحة‬, a ne o Šartovima obaveznosti( ‫) شروط الوجوب‬.  Rukn u arapskom jeziku je osnovni element ili sastojak ( ‫) عنصر اساسى‬. Drugim rječima, on je neophodni dio suštine (asl-a) ‘ibadeta. Sa ostvarenjem Ruknova se ostvaruje suština (podrazumjevajući da su predhodno ostvareni Šartovi), dok nedostatak ostvarenja Rukna neminovno poništava suštinu.  Naqd je sve ono što poništava Šart ili Rukn određene suštine. Wadžib i mustehab nam nisu relevantni u ovoj lekciji jer je koncentracija na Asl, ali se mogu usmeno ukratko spomenuti. Razlika između Rukna i Šarta Hukm Rukna i Šarta je isti u smislu ako nedostaje jedan od njih nestaje suština. Međutim, razlika među njima je ta što je Rukn unutar same suštine obavljanja (‘ibadeta ili mu’amelata), dok je Šart izvan suštine, kao što kaže poezija:

‫كن يف ماهية قد وجلا‬ ‫والر‬
.‫خرجا‬

‫والشرط عن ماهية قد‬

Najlakši primjer je abdest (šart) koji se dešava prije obavljanja namaza, dok se el-fatiha (rukn) dešava za vrijeme ili unutar samog namaza.

( ‫الصحة و‬ ‫) البطالن‬
Ova lekcija, ‘Siha i Butlan’ objašnjava da li je ‘ibadet sahih (validan) ili batil (nevalidan). Legalna (šerijatska) validnost (‫ ) الصحة‬određenog ‘ibadeta se ostvaruje ostvarenjem njegovih šartova i ruknova, dok se nedostatkom jednog od njih (šartova i ruknova) ruši validnost istog (‘ibadeta). Nedostatak vadžiba ne ruši validnost, ali narušava obaveznu potpunost ( ‫كمال الواجب‬ ), što znači da taj ‘ibadet ima svoj asl (da je sahih), ali njegov sahibija je griješan zbog neostvarenja obavezne potpunosti. Nedostatak mustehaba ne povlači nikakav grijeh za sobom. Po pitanju legalne validnosti i nevalidnosti (‫‘ ) الصحة و البطالن‬ibadeta se slažu sve islamske pravne škole. Riječ ‘fesad’ nosi isto značenje kao i ‘butlan’, tako da nije bilo potrebe koristiti izraz ‘Al-Sihatu we-l-Butlan we-l-Fesad’. Jedino učenjaci Hanefijske pravne škole u nekim slučajevima prave razliku između riječi ‘butlan’ i ‘fesad’, ali to nije relevantno u temi Aslu-ddin. U našoj temi oba ova izraza znače potpunu ‘legalnu nevalidnost’ ili ‘Butlan’ ‘ibadeta.

Al-Tumanine (‫ )الطمأنينة‬ili smiraj prilikom svakog položaja u namazu je rukn od ruknova namaza. U sljedećem hadisu se jasno vidi da je Poslanik, sallallahu ‘alejhi we sellem, negirao validnost namaza čovjeku koji je propustio jedan od njegovih ruknova (smiraj):

ِ ‫ه وسلّم دخل املس‬ ِ ‫َِّب صلَّى اهلل علَي‬ ِ ‫أِب هري رةَ –ر‬ ِ‫ن‬ َّ -ُ‫عْنه‬ ِ‫أن الن‬ ‫ل‬ ‫خ‬ ‫د‬ ‫ف‬ ، ‫د‬ ‫ج‬ ‫ي اهلل‬ ‫ض‬ َ َ َ َ َّ َ َ َ ُ َ َ ْ ْ َ ُ ُ ُ‫ر‬ ْ‫ع‬ َ َ‫ل‬ ْ َ َ ْ ٌ‫ج‬ َ َ َ َ َ َ َ ِ ‫َِّب صلَى اهلل‬ ِ ‫َِّب صلَّى اهلل‬ َّ َ ‫و‬ َّ َ ‫و‬ َّ َ‫جاءَ ف‬ ‫م‬ َّ‫ر‬ ُ ،‫صلَّى‬ َ ُ َ ُّ ِ‫د الن‬ َ ُ َ ِ‫علَى الن‬ َ ‫م‬ َ َ‫ف‬ َ ‫علَْيه‬ َ ‫علّْيه‬ َ ‫سل‬ َ َ‫ ف‬،‫م‬ َ ‫سل‬ َ ‫سل‬ َ َ َّ‫ُث‬ ِ ِ‫ (ا‬:‫ال‬ ِ ‫َِّب صلّى اهلل علَي‬ َّ َ‫جاءَ ف‬ ‫ه‬ ُ ،‫صلَّى‬ َ ‫َّك‬ َ ‫الس‬ َّ َ َ‫ ف‬،‫م‬ ِّ ‫ص‬ ِّ ‫ص‬ َ ‫ل فَِإن‬ َ ‫م‬ ْ َ ُ َ ِّ ِ‫علَى الن‬ ْ ‫رج‬ َ َ‫ل) ف‬ َ ُ‫ْمْ ت‬ َ َ‫ع ف‬ ْ َ‫ق‬ َ ‫ال‬ َ ‫سل‬ َ َ َّ‫ُث‬ ِ ِ‫ (ا‬:‫ال‬ َّ َ ‫و‬ .‫الثا‬ َ ‫َّك‬ ََ‫ل) ث‬ َ َ‫ ف‬،‫م‬ ِّ ‫ص‬ ِّ ‫ص‬ َ ‫ل فَِإن‬ ْ ‫رج‬ َ ُ‫ْمْ ت‬ َ َ‫ع ف‬ ْ َ‫ق‬ َ َ ‫سل‬ ِ :‫قال‬ ِ ْ ِّ‫عل‬ ْ‫رأ‬ َ َ‫ة ف‬ ُ ،‫كبِّ ْر‬ َ َ‫ ق‬،‫ِن‬ َ ‫ك بِا‬ َ ‫الص‬ َّ ‫ت‬ ِّ ‫حل‬ َ ‫ ( إ‬:‫ال‬ َ ‫ن‬ َ ‫ال‬ َ ََ‫ي بَع‬ َ‫م‬ ْ ‫ما‬ َ َ‫ ف‬،ُ‫ره‬ ْ َ‫ذا أق‬ َ ِّ ْ ‫والَّذ‬ َ َ َ َ‫س‬ َ ْ‫ُثَّ اق‬ ُ ‫َْي‬ َ ‫أح‬ ْ‫م‬ ِ ‫َّت تَعت‬ ِ َ ‫سر مع‬ ِ ‫قر‬ ‫د‬ ُ ،‫ل قَائِما‬ َ‫د‬ ُ ،‫راكِعا‬ ُ ،‫آن‬ َّ ‫ح‬ َ‫ار‬ َّ ِ‫مئ‬ ْ‫ج‬ َ ْ َّ ‫ح‬ ْ َّ‫ُث‬ ْ َ‫ارف‬ ْ‫ك‬ ْ َّ‫ُث‬ َ َ َ َّ َ‫ما تَي‬ ُ ‫اس‬ َ ‫ع‬ َ ‫ع‬ َ ْ ُ ‫ن ال‬ َ‫ن‬ َ ْ‫َّت تَط‬ َ‫ك م‬ ْ َّ‫ُث‬ ِ ‫نس‬ ِ ْ‫َّت تَط‬ ‫د‬ ُ ،‫جالِسا‬ ُ ،‫اجدا‬ َّ ‫ح‬ َّ ِ‫مئ‬ ْ‫ج‬ ْ َّ‫ُث‬ ْ َ‫ارف‬ ْ َّ‫ُث‬ ُ ‫اس‬ َ ‫ن‬ َ ‫ع‬ َ َ َّ ‫مئ‬ َ ْ‫َّت تَط‬ َ َّ ‫ح‬ ِ ‫ُثَّ افْ ع‬ ِ ‫ن‬ ِ ْ‫َّت تَط‬ .‫ها) متف ِّ عليه‬ َ‫ص‬ ُ‫ك‬ َ ِ‫الت‬ َ ‫ل ذَل‬ َ ِّ‫كل‬ َ ‫يف‬ َ َ َّ ‫مئ‬ ِْ ‫ك‬ َ َّ ‫ح‬ ْ َ ُ ،‫ساجدا‬
[Bukharija (737) i Muslim (597) prenose ovaj hadis u sličnim verzijama]

 

Ebu Hurajra, radijallahu ‘anhu prenosi da je Poslanik, sallallahu ‘alejhi we sellem ušao u džamiju, a za njim je ušao još jedan čovjek i klanjao (namaz). Nakon toga je došao i poselamio se sa Poslanikom, sallallahu ‘alejhi we sellem. Poslanik, sallallahu ‘alejhi we sellem mu je odgovorio na selam i rekao: Vrati se i klanjaj, jer ti zaista nisi klanjao. Pa je klanjao, nakon čega je došao Poslaniku, sallallahu ‘alejhi we sellem i poselamio ga, pa mu je (opet) rekao: Vrati se i klanjaj jer ti zaista nisi klanjao. Tri puta... (nakon što je to ponovio tri puta) Reče: Tako mi Onoga koji te je poslao sa istinom, ja ne znam bolje od ovoga, pa me poduči. Reče (njemu Poslanik, sallallahu ‘alejhi we sellem): Kada otpočneš namaz donesi tekbir, zatim uči što ti je lahko od Qur’ana. Zatim učini ruku’ dok se ne smiriš u ruku’u. Zatim se ispravi u stojećem položaju. Zatim učini sedždu dok se ne smiriš u položaju sedžde, pa se podigni dok se ne smiriš u sjedećem položaju, i tako radi kroz čitav namaz. (Mutefequn ‘alejh) Iako su kod šehadeta LA ILAHE ILLALLAH još striktnija pravila nego kod namaza, pošto danas svi govore o namazu i poznat im je ovaj hadis, ovo je lijep primjer da se suština ‘ibadeta ne ostvaruje bez njegovih ruknova. Pa kao što je Allahov Poslanik, sallallahu ‘alejhi we sellem, ِ ِ‫‘ ا‬vrati se i klanjaj jer ti nisi klanjao’, mi kažemo onome ko rekao ovome čovjeku ‫ل‬ َ ‫َّك‬ ِّ ‫ص‬ ِّ ‫ص‬ َ ‫ل فَِإن‬ ْ ‫رج‬ َ ُ‫ْمْ ت‬ َ َ‫ع ف‬ ْ ne ostvari ruknove tewhida, a ima ih samo dva:

‫ارجع فوحد فانك لم توحد‬
Vrati se i učini El-Tewhid, jer ti zaista nisi učinio El-Tewhid.

 Nakon svega što je predhodilo, možemo zaključiti da je Aslu-ddin, ustvari ostvarenje šartova i ruknova šehadeta LA ILAHE ILLALLAH. Zbog nepoznavanja šerijatske terminologije danas, mnogi će nas radi izraza Aslu-ddin nazvati novotarima, ali se to dešavalo i ranijim generacijama. Kada su ehlu-l-kelam počeli širiti novotariju da je Allah svugdje ili da mu ne smiješ pripisati mjesto (iznad arša), ehli sunnetski učenjaci su se počeli baviti pitanjem ‘Ejne’llah’ (gdje je Allah), pa su ih novotari, koji nisu voljeli da čuju ovo pitanje, proglasili sektom ‘Ejnijje’. Slično ovome, danas svaki onaj koji se ozbiljnije bavi pitanjem tekfira, koji je neophodni dio rukna šehadeta, biva nazivan ‘tekfirovcem’.  Zbog mudrosti u ovom pozivu, sugerišemo da se onima koji ne poznaju terminologiju ne mora insistirati na riječima ‘Aslu-ddin’, ako se u ‘njihovim krugovima’ više koristi izraz ‘šehadet’, ‘kelimetu-l-ikhlas’, ‘tewhid’, ‘milletu ibrahim’, i slični izrazi, jer svaki od ovih naziva može nositi isto značenje kao i Aslu-ddin, ukoliko se ispravno objasni.  Počećemo učenje sa vizuelnom predstavom, ili mapom za orijentaciju, konstrukcije šartova i ruknova u odnosu na šehadet:

10.a. Mapa za orijentaciju – Arapski
Ruknovi = Ispod šehadeta Šartovi = zelena boja na desno

10.b. Mapa za orijentaciju – Bosanski
Ruknovi = Ispod šehadeta Šartovi = zelena boja na desno

1) El-‘Ilm ( ‫ – ) العلم‬znanje suprotno neznanju ( ‫) اجلهل‬. 2) El-Jaqin ( ‫ – ) اليقني‬ubjeđenje suprotno sumnji ( ‫) الشك‬. 3) El-Ikhlas ( ‫ – ) اَّلخالص‬iskrenost suprotno od širka ( ‫) الشرك‬. 4) El-Sidq ( ‫ – ) الصدق‬istinoljubivost suprotna laži ( ‫) الكذب‬. 5) El-Mahabbah ( ‫ – ) احملبة‬ljubav suprotna mržnji ( ‫) البغض‬. 6) El-Inqijad ( ‫ – ) اَّلنقياد‬potpuna pokornost suprotna ostavljanju (‫)الرتك‬. 7) El-Qabul ( ‫ – ) القبول‬prihvatanje suprotno odbijanju ( ‫) الرد‬. Kod nekih učenjaka možemo naći veći broj šartova, ali je suština ista, jer oni u tom slučaju rastavljaju jedan od ovih na dva djela radi lakšeg objašnjenja, i tako dobivaju veći broj. Neki će dodati odricanje od ‘ibadeta nekome drugom mimo Allahu, a mi to već imamo u ruknu negacije (el-kufru bi-tagut) tako da je suština ista. Drugi će dodati da se rob drži šehadeta do smrti, ali to se podrazumijeva u odnosu na akhiretski hukm, dok mi ovdje govorimo o validnosti šehadeta onome ko hoće da bude musliman (a ko ga ostavi zna se šta je).

( ‫) العلم‬
Ovaj šart je da srcem znamo značenje negacije i potvrde koje izgovara jezik. Dokaz za ovaj šart je:

ِ‫ش‬ َِّ‫إ‬ ...‫ن‬ ْ ِ‫د ب‬ ِّ َ‫احل‬ َ ‫مو‬ َ‫ه‬ َ ‫ن‬ ْ َ‫م ي‬ ُ‫و‬ ْ‫م‬ َ ‫َّل‬ ْ‫ه‬ ُ َ‫عل‬ َ ِّ
...osim onih koji svjedoče istinu (bil-haqq) sa znanjem. (sura el-Zukhruf, 86) Ovdje ‘we hum ja’lemun’ što bi se moglo prevesti ‘dok su u stanju znanja’, opisuje stanje (hal) nosioca šehadeta LA ILAHE ILLALLAH. Kada kažemo LA ILAHE ILLA-ALLAH, rekli smo da nema ILAHA osim ALLAHA. Ako neznamo šta znači riječ ILAH, onda neznamo šta smo rekli. Zato je prvo što se nameće, odgovor na pitanje: Šta znači ILAH? ILAH znači Ma’bud, a Ma’bud znači onaj kojem se čini ‘ibadet, ili ‘obožavani.’ Ako nakon ovoga stavimo riječ Ma’bud umjesto riječi ILAH, još nismo došli do željenog značenja, jer bi to ispalo da nema niko da mu se čini ‘ibadet osim Allaha azze we dželle. Ovo naravno nije tačno, jer mi znamo da su većina ljudi na zemlji mušrici, i da ima mnogo ‘ma’budat’ mimo Allaha. Nakon ovoga, negiramo pravo obožavanja svih ma’buda mimo Allaha, sa čim dolazimo do NEGACIJE (kufr u taguta), da bi zatim potvrdili pravo i obavezu ‘ibadeta samo Allahu što nas dovodi do POTVRDE (iman u Allaha). Rezultat nakon ovih promjena je:

‫َّل معبود حب ِّ اَّل اهلل‬
Nema ma’buda koji ima pravo na obožavanje (‘ibadet) osim Allaha. Ili, nema ma’buda koji se s pravom obožava osim Allaha. Negacija biva u oba smjera: Tagutu, i njegovim robovima – mušricima. I pored toga što smo odgonetnuli šta znači ILAH i došli do ‘LA MA’BUDE BI HAQQIN ILLALLAH’, mi još nismo potpuno odgonetnuli značenje LA ILAHE ILLA-ALLAH. Došli smo do toga da sada znamo da trebamo negirati ‘ibadet svakome mimo Allaha, i da ga moramo potvrditi Allahu, ali ako neznamo šta znači ‘ibadet (ar. ‘ibada), onda nemamo koristi od ranijeg saznanja.

‫العبادة اسم جامع لكل ما حيبه اهلل ويرضاه من اْلقوال واْلعمال الظاهرة والباطنة‬
El-‘Ibadah je imenica koja objedinjuje sve što Allah voli i čime je zadovoljan, od riječi i djela, vanjskih i unutrašnjih. Ovdje govorimo o 3 stvari: Srce, jezik i ‘organi’ (vanjštinski organi– ruke, noge, glava, tijelo). Samo srce je unutrašnje ( ‫) باطن‬, dok su jezik i ‘organi’ vanjštinski ( ‫) ظاهر‬. Srce ima riječi i djela, dok jezik ima samo riječi, a organi imaju samo djela. Govor ili riječi srca su njegova aqida (znanje), a djela srca su Tewekkul, nada ( ‫) رجاء‬, strah ( ‫) خوف‬, ljubav ( ‫) حمبة‬, itd.

Govor jezika je poznata stvar, kao i djela vanjštinskih organa tijela. Problem u razumjevanju ‘ibadeta kod mnogih je fikhska podjela ‘ibadeta na: ‘ibadat i mu’amalat. Iz pogrešnog razumjevanja ove podjele sveli su ‘ibadet na rituale poput namaza, posta, hadždža i sl., dok ne vide nikakav problem da se u ostatku svoga života (mu’amalat) vladaju po zakonima mimo Allahovog. To je dovelo do prihvatanja demokratije, tahakuma pred tagutom, kao i mnogih drugih kufrova koji proizilaze iz ovakvog pogrešnog razumjevanja. Kod definicije ‘ibadeta sve ovo, ‘ibadat i mu’amalat, ulazi u generalnu riječ ‘ibadet. Ako se vratimo na definiciju riječi ‘el-din’, paralelno tome, vidjećemo da je čitav naš život ‘ibadet, s tim što postoje postupci koji se tumače isključivo kao ‘ibadeti, i oni koji mogu ali ne moraju to da budu. Zato srce ima ključnu ulogu i u njemu je ‘Asl’ imana, koji se širi na ostale organe. Uzvišeni Allah je rekao:

ِ َِّ‫اإلنس إ‬ ِ ‫د‬ َِ‫ن‬ ‫ون‬ ْ ‫ت‬ ْ َ‫خل‬ َّ ِ‫اجل‬ ُ ُ‫عب‬ ْ َ‫َّل لي‬ ُ‫ق‬ َ ‫ما‬ َ‫و‬ َ َ ْ‫و‬
Nisam stvorio džinne i ljude ni radi čega drugog, nego da mi ‘ibadete. (sura el Zarijat; 51:56) Radi ovoga bi neki od selefa govorili da je čak i naše spavanje, ukoliko je sa nijjetom da se odmori i dobije snaga za ‘ibadet, dio ‘ibadeta.

( ‫) اليقين‬
Ako ispravno rješimo problem sa prvim šartom El-’Ilm, to će nam pomoći protiv onoga što negira el-jeqin (ubjeđenost), a to je sumnja. Sumnja se na arapskom zove Šekk ili Rajb i ona je vrlo opasan poništivač šehadeta LA ILAHE ILLA-ALLAH, jer se obično događa samo u srcu (Batin) i bolesnik od ove bolesti se ustručava da traži lijek, jer se boji reakcije ljudi oko sebe. Međutim, sa traženjem ispravnog znanja, iskrenošću, i dovoljnim trudom na tome putu, on može sam, uz Allahovu pomoć, da odagna ovo veliko zlo od sebe. Uzvišeni Allah kaže:

ِ ْ ‫كم لِي‬ ِ ‫السم‬ ِ َ‫ك ف‬ ِ َّ‫َيف الل‬ ِ‫م أ‬ ِ ‫اط‬ ِ ‫َر‬ ‫م‬ ٌّ ‫ش‬ ُ ِ‫من ذُنُوب‬ ُ َ‫ر ل‬ ِّ ‫كم‬ ْ َ‫ض ي‬ َ ‫ه‬ ْ َ‫قَال‬ ْ ‫واْل‬ ُ ُ‫سل‬ َ ْ ُ‫دعُو‬ ُ‫ر‬ ْ‫ك‬ ْ‫ه‬ ُ‫ت‬ َ ‫اوات‬ َ َ َّ ‫ر‬ َ‫غف‬
Njihovi poslanici su govorili: Zar se može sumnjati u Allaha, Stvoritelja nebesa i zemlje, Koji vas poziva da vam grijehe oprosti... (sura Ibrahim; 14:10) Uzvišeni takođe kaže:

ِ َّ َ ‫منو‬ ِ ِ ِ‫هم ِيف سب‬ ِ ُ ‫ِِم وأَن‬ ِِ‫ه ورسول‬ ِ ِ َِّ‫إ‬ ‫م‬ ُ‫ه‬ َ َّ‫ُث‬ ُ ‫اه‬ ُ ِ‫ؤ‬ ْ‫م‬ َ ِ‫ُولَئ‬ ُ‫ك‬ َ‫ج‬ ْ ‫دوا بِأ‬ ْ ‫يل اللَّه أ‬ َ‫و‬ َ ‫ين‬ َ ْ ِ ‫فس‬ ُ َ َ َّ‫آمنُوا بالل‬ َ ْ ‫واِل‬ َ ‫ْمْ يَ ْرتَابُوا‬ ُ ْ‫َّنَا ال‬ َ ‫ن الذ‬ َ ‫َم‬ ُ‫ه‬ ِ ‫الص‬ ‫ن‬ َّ َ ‫ادقُو‬
Pravi vjernici su samo oni, koji u Allaha i poslanika Njegova vjeruju, i poslije više ne sumnjaju, i bore se na Allahovom putu imecima svojim i životima svojim. Oni su ElSadiqun (iskreni). (sura el-Hudžurat; 49:15) Uzvišeni Allah kaže:

ِ َّ ُ‫ذن‬ ِ ‫َّنَا ي‬ ِ ‫ه والْي وِم‬ ِ ِ َ ‫منُو‬ ِ‫ؤ‬ ِ ِ ِ ‫هم ِيف‬ ِ ‫اآلخ‬ ‫ن‬ َّ‫ر‬ َ ‫دو‬ ْ ُ‫ين َّلَ ي‬ َ ْ‫ستَأ‬ ْ َ‫ارتَاب‬ ُ‫د‬ ُ ُ‫ت قُلُوب‬ ْ‫و‬ ْ َ َ َّ‫ن بالل‬ ْ ‫ريْبه‬ ْ‫ه‬ َ ْ ُ َ‫م ف‬ ْ َ َّ‫إ‬ َ‫ر‬ َ ‫ك الذ‬ َ َ‫م يَت‬
Samo oni koji ne vjeruju u Allaha i Sudnji dan traže od tebe dozvolu (da ne idu u džihad). Srca im se kolebaju, pa sumnjaju i neodlučni su. (sura el-Tewba; 9:45) Svaki iskreni Allahov rob, uz Allahovu pomoć, sa trudom na putu traženja znanja se može suprostaviti sumnji:

ِِ ِ ‫م‬ ِ َِّ‫إ‬ ‫ماء‬ َ ‫َّنَا‬ َ ْ‫َي‬ ْ َ‫شى اللَّه‬ َ َ‫ن عبَاده الْعُل‬
Allaha se boje, od robova njegovih, samo učeni. (sura Fatir; 35:28)

( ‫) االخالص‬
Rekao je Allah, azze we dželle:

ِ ‫احل‬ ِ ‫م‬ ِ ِ ِ ‫ز‬ ِ ‫كي‬ ِ ‫زي‬ ِ‫ع‬ ِ ‫م‬ َ ْ‫ن اللَّه ال‬ َْ ‫ز‬ َ ‫يل الْكتَاب‬ ُ ‫تَن‬
Objava Knjige od Allaha, El-Aziza, El-Hakima. (sura el Ahqaf; 46:2)

ِ ‫ ِّ فَاعب‬ ِ َ ‫إِنَّا أَنزلْنَا إِلَي‬ َّ ِ‫د اللَّهَ ُم‬ ‫ِّين‬ ْ ِ‫اب ب‬ ْ َ َ َ‫ك الْكت‬ ُ ْ ِّ َ‫احل‬ َ ‫ُْلصا لهُ الد‬
Mi (Allah) smo ti doista spustili Knjigu, s istinom, pa ‘ibadeti Allahu, sa ikhlasom mu ispovjedajući el-din. (sura el Zumer; 39:2)

ِ‫هأ‬ ِ َّ ‫اْلالِص‬ ِ َ ِ‫ربونَا إ‬ ِِ ‫من‬ ِ ُ َ‫اَّت‬ ِِ َّ ‫ذين‬ َّ ِ‫فى إ‬ ‫م‬ ُ ‫حي‬ َ ْ‫زل‬ َ ُ‫م إَِّلَّ لِي‬ ُ ُ‫عب‬ ُ ‫َل اللَّه‬ َْ َ‫ن اللَّه‬ ُ ‫ذوا‬ ْ َ‫ما ن‬ ُ‫د‬ ْ ‫دون‬ ُِّ‫ق‬ َ َ‫َوليَاء‬ ْ‫ه‬ َ ُ َْ ‫ِّين‬ َ ‫وال‬ ُ ‫أََّل للَّه الد‬ ُ‫ك‬ ِ ‫ن اللَّه َّل ي‬ ِ َ ‫دي من هو‬ ِ ِ‫ب ي نَ هم ِيف ما هم ف‬ ‫َّار‬ َ‫ب‬ َ ‫يه‬ َ ‫فو‬ ُ ِ‫َيْتَل‬ ْ َ َ َّ ِ‫ن إ‬ ٌ ‫كاذ‬ ٌ ‫كف‬ ْ ُ َ ْ ُ َْ َُ ْ َ ‫ه‬
Zaista Allahu pripada El-Din koji je čist od širka (khalis). A oni koji pored njega uzimaju 'ewlija' (zaštitnike, pomagače, bogove...itd.) govoreći 'Mi im ‘ibadetimo samo da bi nas što više Allahu približili'; zaista će Allah među njima presuditi u onome oko čega su se razilazili. Allah zaista neće uputiti onoga ko je lažov i žestoki kafir. (sura el Zumer; 39:3) Iako se u jezičkom smislu riječ ‘ikhlas’ može prevesti kao ‘iskrenost', ustručavao sam se od takvog prevoda radi toga što je tema ‘šartovi šehadeta’, a kasnije će nam doći šart ‘sidq’ koji stvarno znači iskrenost ili istinoljubivost. Riječ ‘ikhlas’ je čistoća od širka, ili tewhid, pa se radi toga i šehadet LA ILAHE ILLALLAH zove kelimetu-l-ikhlas. Ikhlas će se ponovo spominjati kao dio Rukna potvrde (iman u Allaha), a razlika između njih je kao i razlika između Rukna i Šarta.

ِ ِ ُْ‫ر وما هم ِِب‬ ِ ِ ‫ه وبِالْي‬ ِ ِ ‫ول‬ ِ ِ ‫ن الن‬ ‫ني‬ ُ َ‫من ي‬ َ ‫ؤمن‬ ُ َ َ ِ ‫وم اآلخ‬ َ ُ‫ق‬ َ ‫َّاس‬ ْ َ َ َّ‫آمنَّا بالل‬ َ َ ‫وم‬ ِ َّ ‫ن اللَّه‬ ِ ُ ‫ن‬ َ ‫ما‬ َ ‫رو‬ َ ‫دعُو‬ ْ َ‫ما ي‬ ُ ‫ن إَِّلَّ أَن‬ َ ْ‫َي‬ ُ‫س‬ َ‫و‬ َ‫و‬ َ ‫ين‬ َ ‫هم‬ َ ‫آمنُوا‬ َ َ َ ‫َيَادعُو‬ َ ‫والذ‬ ُُ‫شع‬ َ‫ف‬
I među ljudima ima onih koji govore ‘vjerujemo u Allaha i Sudnji dan’, a nisu vjernici. Pokušavaju da prevare Allaha i vjernike, ali nesvjesno, samo sebe varaju. (sura el Baqara; 2:8-9) Ovo su ljudi koji kriju kufr u svojim prsima, i radi neke dunjalučke koristi izgovaraju šehadet, ili se na druge načine prave da su vjernici. Danas možemo primjetiti razne obavještajce koji pokušavaju da se ubace među muslimane kako bi im nanijeli zlo. Prilikom tih pokušaja pokazuju veliku žestinu u prividnoj borbi protiv kufra i širka, ali se lahko razotkrivaju zbog teškog džehla kojeg ne uspjevaju sakriti u srcu. Nedostatak ovoga šarta se vidi i kod mnogih, koji se bave islamom radi novca, i mjenjaju svoju aqidu shodno onome kod koga ima najviše ovodunjalučkih dobara. Ispoljavaju razna ubjeđenja podešavajući ih aqidama džemata u kojima gostuju kao predavači, kao da imaju ugrađen prekidač na svom srcu, koji okreću na razne frekfencije (sufijska, ikhwanijska, ‘selefijska’, itd.). Kada je novac dolazio od ‘islamskih’ humanitarnih organizacija govorili su o ‘puštanju brada’ i ‘skraćivanju nogavica’, sa arapskog prevodili aqaidska djela, a sada novac dolazi sa zapada pa se govori o ‘terorizmu’, ‘ekstremizmu’, ‘tekfirizmu’, ‘radikalizmu’, i raznim drugim ‘izumima’. Suprotnost Sidqu je laž, i ovaj šart se razumski nameće svakom pametnom insanu.

( ‫) الصدق‬

( ‫) المحبة‬
El-Muhabbah je ljubav prema ovome šehadetu, kao i osjećaj zadovoljstva i sreće sa svim onim na što ove riječi upućuju.

ِ َّ ‫ه‬ ِ َّ‫د حبًّا لِّل‬ ِ ِّ ‫كح‬ ُِ ‫َندادا‬ ِ َّ‫ون الل‬ ِ ُ ‫َّخ‬ ِ ‫َّاس من ي ت‬ ِ ِ ‫من د‬ ‫ه‬ َ‫هأ‬ َ ‫آمنُواْ أ‬ ُ ‫ذ‬ ُ َ‫حيبُّون‬ ُ ُّ ‫َش‬ َ ‫ين‬ َُ‫م‬ َ َ ِ ‫ن الن‬ ْ‫ه‬ َ َّ‫ب الل‬ َ َ ‫والذ‬ َ ‫وم‬
Među ljudima ima onih koji uzimaju (za ‘ibadet) druge mimo Allaha, kao ravne ( Allahu ). Vole ih kao što vole Allaha. Ali vjernici još više vole Allaha. (sura el Baqara; 2:165) Kada islamski učenjaci govore o ovome ajetu, navode da ovi mušrici puno vole Allaha, ali vole svoja lažna božanstva isto tako puno, kao što Allaha vole. Znači njihova ljubav prema njihovim božanstvima se izjednačila sa njihovom (a ne vjerničkom) ljubavlju prema Allahu, ali vjernici više vole Allaha nego što oni vole i Allaha i božanstva. Zato sam preveo ‘vole ih kao što vole Allaha’, da bi se znalo da je to njihova a ne vjernička ljubav prema Allahu, koja im nije bila dovoljna da ih odvrati od širka u koji su upali. Ljubav prema šehadetu, i samim tim prema Allahu, u sebi sadrži elemente ‘ibadeta kao što su poniznost prema Allahu, veličanje Allaha, strah od Njega, nada, itd., što se jasno razlikuje od ljubavi prema stvorenjima. Allahov Poslanik, sallallahu ‘alejhi we sellem je Allahovo stvorenje, i njega volimo u ime Allaha, zato što ga Allah voli. Ali činjenica da nam je naređeno da Poslanika, sallallahu ‘alejhi we sellem volimo više nego sami sebe, nas ne smije navesti na širk u ljubavi pa da počnemo voliti Poslanika, sallallahu ‘alejhi we sellem kao što se Allah voli. Ljubav prema Poslaniku, sallallahu ‘alejhi we sellem u sebi ne sadrži elemente ‘ibadeta navedene iznad, nego se ograničava na maksimum ljubavi prema stvorenju. Ako neko ne voli Poslanika, sallallahu ‘alejhi we sellem više nego samog sebe to ne znači da je kafir jer to poništava obaveznu potpunost imana, dok nedostatak ove vrste ljubavi, koja je isključivo za Allaha, ruši Aslu-ddin.

ِ ‫ه‬ ِ َ َ‫سن ف‬ ِ ‫د استمسك بِالْعر‬ ِ َ ِ‫قى وإ‬ ِ ُْ ‫ه وهو‬ ِ َّ َ ِ‫ومن يسلِم وجهه إ‬ ِ ‫مو‬ ‫ر‬ َ َّ‫َل الل‬ َُْ َ ْ ُْ َ ُُ‫عاقبَةُ اْل‬ ٌ ‫حم‬ َ َ ْ‫وث‬ َ ُْ َ َ ْ َ ْ ‫ق‬ ُ ْ‫وة ال‬ َ ُ َ ‫َل الل‬
I onaj ko se potpuno preda Allahu, čineći dobra djela, uhvatio se je za najčvršću vezu (LA ILAHE ILLALLAH), a sve se na kraju vraća Allahu (za obračun). (sura Lukman; 31:22) Inqijad ili predanost, nosi slično značenje kao i istislam, a to je suprotno ostavljanju (tark). Ovaj šart znači izvršavanje djela koja Allah naređuje, iskreno, tražeći Njegovo zadovoljstvo.

( ‫) االنقياد‬

( ‫) القبول‬

ِ َ ِ‫كانُوا إ‬ ِ‫ِلُم َّل إِلَهَ إَِّلَّ اللَّهُ يستَك‬ ‫ن‬ َ‫م‬ َ ‫ِْبُو‬ ُ ‫إِن‬ ْ َ ‫يل‬ ْ ‫َّه‬ َْ َ ‫ذا ق‬

Kad im se govorilo LA ILAHE ILLALLAH, oni su se oholili. (sura el-Safat; 37:35) Suprotno od prihvatanja (qabul) je odbijanje (radd). Ovdje se radi o oholnicima (mustekbirima) ili prkosnicima poput Ebu Džehla koji ne moraju biti džahili u značenje LA ILAHE ILLALLAH, ali ga odbijaju radi nekog prkosa.

KUFR U TAGUTA  Vjerovanje u ‘butlan’ (nevalidnost) ‘ibadeta upućenog nekome ili nečemu mimo Allaha.  Klonjenje širka.  Mržnja i neprijateljstvo prema širku i njegovim nosiocima (ehlu širk).  Vjerovanje da su oni koji čine širk kuffar (Tekfir mušrika) .

IMAN U ALLAHA  Vjerovanje da je Allah el-ilah elma’bud (onaj kome se usmjerava ‘ibadet) bez partnera.  Ikhlas (čistoća od širka) svih vrsta ‘ibadeta isključivo Njemu.  Ljubav prema vjernicima i pomaganje njih.  Mržnja prema mušricima i kafirima, kao i neprijateljstvo prema njima.

Ovo su osnovne stvari, a ima još mnogo mes’ela vezanih za kufr u taguta. Kao i kod prvog rukna ovo je najosnovnije. Tekfir u ruknu potvrde se podrazumjeva iako nije spomenut. Ovo je preuzeto iz udžbenika 4. razreda osnovne škole u S.A..

Ovaj Rukn šehadeta je Šart u odnosu na drugi Rukn (El-Imanu billah). Drugim rječima ukoliko se ne ostvari ovaj Rukn, ne može se ostvariti validnost drugog Rukna. Ako čujemo da neki učenjak spominje da je El-Kufru bi-Tagut Šart, to znači da on govori o njegovom odnosu prema drugom Ruknu, a ne prema samom šehadetu. Da bi se mogao ispuniti ovaj rukn moramo postaviti sljedeća dva pitanja: 1. Ko je Tagut? (‫(ما هو طاَوت‬ 2. Kako ćemo činiti kufr u njega? ) ‫( كيف نكفر به‬ Riječ Tagut u arapskom jeziku upućuje na ‘tadžawuzu-l-hadd’ što znači prelaženje granice. Ko to prelazi i kakvu granicu? Granica za robove Allahove je ‘ubudijja ili uluhijja, a ova dva izraza imaju isto značenje – robovanje Allahu, azze we dželle. Kada rob pređe granicu ‘ubudijjeta i pokuša da učini nepravdu (Tugjan) pripisivanja (ili odobravanja šutnjom i sl.) sebi nečega od Allahovog rububijjeta, on postaje Tagut i obaveza je činiti kufr u njega. ‘Neživi’ Taguti, iako nisu u stanju da sebi pripisuju Allahova svojstva rububijjeta to rade njihovi obožavaoci mušrici, tako da je opet obaveza činiti kufr i u njih. Čitav opis kako činiti kufr u Taguta možemo naći u izučavaju samo jednog Qur’anskog ajeta:

ِ‫ن‬ ِ‫كم و‬ ِ ‫هم إِنَّا ب‬ ِ ِ َّ ‫اهيم‬ ِ ‫ٌ حسنةٌ ِيف إِب‬ ِِ ‫ق‬ ‫من‬ ُ َ‫ت ل‬ ْ ِ‫عهُ إ‬ َّ ‫م‬ َ ‫دو‬ َ‫د‬ ْ َ‫ق‬ ُ ُ‫عب‬ ْ َ‫ما ت‬ ْ َ‫كان‬ ْ‫مأ‬ َ ْ ُ ‫راء من‬ َ‫م‬ َ ‫ين‬ َ ُ ْ ‫وم‬ ْ َ ‫ذ قَالُوا ل‬ ْ‫ك‬ ََ ‫ر‬ َ ‫والذ‬ َ ‫ُس‬ َ ْ َ َ َ ‫وة‬ ِ ِ ِ ْ ُ‫َّت ت‬ ِ َّ‫ون الل‬ ِ ‫د‬ ُ َ‫وبَ ْي ن‬ ُ ِ‫رنَا ب‬ َّ ‫ح‬ َ‫ه‬ َ‫ك‬ َ ‫ْع‬ َ َ‫وب‬ َ ْ‫والْبَ غ‬ َ‫ح‬ ُ َ ‫م ال‬ ْ‫و‬ ْ‫ك‬ ْ‫ف‬ ُ‫ده‬ َ ُ‫اوة‬ َ‫د‬ َ ‫دا بَ ْي نَ نَا‬ َ‫م‬ َ ‫ضاء أَبَدا‬ ُ‫ك‬ َ ‫ؤمنُوا باللَّه‬
Zaista je za vas bio odličan primjer (uzor) u Ibrahimu i onima sa njim, kada su rekli svome narodu:     Mi se odričemo vas i svega čemu ‘ibadetite mimo Allaha Nevjernici smo u vas Neprijateljstvo i mržnja se pojavila među nama

Sve dok ne budete imali iman u Allaha jedinog (istinskog Boga). (sura el Mumtehine; 60:4)

‫معىن الطاَوت ورؤوس أنواعه‬

‫اعلم رمحك اهلل تعاَل أن أول ما فرض اهلل على بن آدم الكفر بالطاَوت واإليان باهلل‬ : ‫والدليل قوله تعاَل‬
Znaj, Allah ti se smilovao, da je prvo na što je Allah obavezao sina Ademovog El -Kufru biTagut i El-Iman u Allaha. Dokaz za to je u riječima Uzvišenog Allaha:

ِ ‫دواْ اللَّه و‬ ٍ َّ ‫ل أ‬ ِ ‫رسوَّل أ‬ ‫وت‬ ُ ‫عَْ نَا ِيف‬ ْ‫ق‬ ََ‫ول‬ ِّ ‫ك‬ ْ ‫َن‬ َ َُ‫اجتَنبُواْ الطَّا‬ ْ َ َ ُ ُ‫اعب‬ َ َ‫د ب‬ ُ َّ ‫ُمة‬ َ
I zaista smo svakom ummetu poslali poslanika: Allahu ‘ibadetite, i taguta se klonite. (sura el Nahl; 16:36)

، ‫كها وتبغضها وتكفر أهلها‬ ‫فأما صفة الكفر بالطاَوت فهو أن تعتقد بطالن عبادة َري اهلل وترت‬ ‫وتعاديهم‬
Što se tiče opisa kufra u taguta, on je vjerovanje u nevalidnost (butlan) ‘ibadeta nekome mimo Allaha, klonjenje istog (širka), njegova mržnja, kao i tekfir i neprijateljstvo prema njegovim počiniteljima.

‫وأما معىن اإليان باهلل فهو أن تعتقد أن اهلل هو اإلله املعبود وحده دون من سواه‬
Što se tiče značenja El-Imanu billah, pa to je aqida da je Allah jedini EL-ILAH EL-MA’BUD (Bog koji je s pravom obožavan) bez ikoga drugog.

، ‫وَّتلص مجيع أنواع العبادة كلها هلل وتنفيها عن كل معبود سواه‬
Očistiti (sa ikhlasom) sve vrste ‘ibadeta samo Allahu, a negirati ih svim ma’budima mimo njega.

‫وتبغض أهل الشرك وتعاديهم‬، ‫وحتب أهل اإلخالص وتواليهم‬
I voliti ehlu-l-ikhlas i imati lojalnost sa njima, i mrziti ehlu-širk i neprijateljevati sa njima. Nakon ovoga je spomenuo Milletu Ibrahim i ajet koji smo spomenuli na prošloj stranici, pa ćemo preći na kategorije taguta:

‫والطواَيت كَرية ورءوسهم مخسة‬
Taguta ima mnogo, a njihove glave (poglavice) su pet (sljedećih):

1.‫ والدليل قوله تعاَل‬، ‫الشيطان الداعي إَل عبادة َري اهلل‬
1. Šejtan koji poziva u ‘ibadet nekome drugom mimo Allaha, a dokaz za to je u riječima Uzvišenog Allaha:

َِ‫م يَا ب‬ ‫ني‬ ُ َ‫ن إِنَّهُ ل‬ ُ ‫د إِلَْي‬ ّ ‫م أَن‬ َ َ‫أ‬ ُّ ‫و‬ ٌّ ‫د‬ َ ‫َّيطَا‬ ْ‫ه‬ ُ‫ع‬ ُ ُ‫عب‬ ْ ‫ْمْ أ‬ ٌ ِ‫مب‬ َ ‫ِن‬ َ ‫م‬ ْ َ‫َّل ت‬ ْ‫دوا الش‬ َ ‫آد‬ َ ‫َع‬ ْ‫ك‬ ْ‫ك‬
Zar vam nisam naredio, o sinovi Ademovi, da ne ‘ibadetite šejtanu. Zaista vam je on otvoreni neprijatelj. (sura Jasin; 36:60)

2.‫ والدليل قوله تعاَل‬، ‫احلاكم اجلائر املغري ْلحكام اهلل تعاَل‬
2. Nepravedni vladar koji mjenja propise (zakon) Uzvišenog Allaha, a dokaz za to je:

ِ ِ‫ل‬ ِ َّ َ ِ‫ْم تَر إ‬ ُِ‫ك ي‬ ِ ‫ما أُن‬ ِ ‫آمنُواْ ِِبَا أُن‬ ‫َل‬ َ‫ز‬ َ‫ز‬ َ ِ‫مواْ إ‬ َ ‫حا‬ َ ‫يدو‬ َ ‫مو‬ ُ‫ر‬ َ ‫من قَ ْبل‬ َ ‫ل إِلَْي‬ ُ ‫ن أَن‬ َ َ‫ن أَن يَت‬ َ‫و‬ َ ‫م‬ ْ ‫َّه‬ ُ‫ك‬ َ‫ك‬ ُ ُ‫ين يَ ْزع‬ َ ‫َل الذ‬ َ َْ َ‫أ‬ ِ َُ‫الطَّا‬ ‫وت‬
Zar nisi vidio one koji tvrde da vjeruju u ono što je objavljeno tebi, i što je objavljeno prije tebe – žele da im tagut sudi... (sura el Nisa; 4:60)

3.‫ والدليل قوله تعاَل‬، ‫الذي حيكم بغري ما أنزل اهلل‬
5. Onaj koji vlada (ili sudi) po onome što Allah nije objavio, a dokaz za to je:

ِ َ ْ‫ل اللَّه فَأُولَئِك هم ال‬ ِ ُ ‫حي‬ َّ ‫من‬ ‫ن‬ َ ‫رو‬ َْ ْ‫ْم‬ ُ َ‫َنز‬ َ ‫كم ِبَا أ‬ َ‫و‬ َ ُ ‫كاف‬ ُُ َ
I ko god ne vlada po onome što je Allah objavio, pa takvi su pravi kafiri. (sura el Ma'ida; 5:44)

4.‫ والدليل قوله تعاَل‬، ‫الذي يدعي علم الغيب من دون اهلل‬
4. Onaj koji tvrdi da on, mimo Allaha, poznaje gajb (nevidljivi svijet, budućnost, i sl.), a dokaz su riječi Uzvišenog Allaha:

ِ‫ع‬ ِ ‫من خ ْل‬ ِ‫ف‬ ِ ‫ه‬ ِ َ ‫ني ي‬ ِ ُ ُ‫ول فَِإنَّه يسل‬ ِ َ‫ن ارت‬ ِ َ ‫هر علَى‬ ٍ ‫رس‬ ِ ‫هأ‬ ِ ‫اْمُ الْغَْي‬ ‫ه‬ َ ْ ِ‫م‬ َ ُ ِ ْ‫ب فَال يُظ‬ َ َ ْ ‫و‬ َ ِ ْ َ‫ك من ب‬ َ َّ‫َحدا إَّل‬ َ ِ‫َْيب‬ ُ َّ ‫ضى من‬ َُْ َ ْ‫دي‬ ‫صدا‬ َ‫ر‬ َ

Jedini On je poznavalac gajba, i On Njegov gajb ne otkriva nikome. Osim onome koga On za poslanika izabere, pa onda On i ispred i iza njega (poslanika) postavlja one (meleke) koji će ga čuvati. (sura el Džinn; 72:26-27)

ٍ ‫من و‬ ُِ‫ق‬ ِ‫و‬ ِ ‫فاتِح الْغَْي‬ ِ‫ح‬ َ‫وَّل‬ ُ‫س‬ ِّ َ‫ما ِيف الْب‬ َ‫ع‬ ْ َ‫رقَة إَِّلَّ ي‬ ْ َ‫وي‬ ْ َ‫ب َّلَ ي‬ ُ َّ‫ها إَِّل‬ ْ َ‫والْب‬ َ‫م‬ َ‫م‬ َ‫و‬ َ‫م‬ َ ُ‫نده‬ ََ ‫ط‬ ْ َ‫ما ت‬ ُ َ‫م‬ َ ‫ها‬ ُ َ‫عل‬ َ‫ر‬ َ‫ر‬ َ‫و‬ ُ َ‫عل‬ َ َ‫ه‬ ُ َ‫عل‬ ِ ُ‫ة ِيف ظُل‬ ٍ َّ‫حب‬ ٍ َ‫س إَِّلَّ ِيف كِت‬ ٍ ِ‫مب‬ ٍ َ‫ض وَّل‬ ٍ ِ‫وَّلَ يَاب‬ ‫ني‬ ُّ ‫اب‬ ْ ‫مات اْل‬ َ َ َ ِ ‫َر‬ َ ‫رطْب‬ َ
I kod Njega su ključevi gajba, niko ih ne zna osim On. I On zna sve što je na (i u) zemlji i u moru, ni list ne padne a da On za to ne zna. I nema zrna u tminama zemlje, niti ičega svježeg niti ičega suhog, a da nije u knjizi jasnoj (zapisano). (sura el En’am; 6:59)

5.‫ والدليل قوله تعاَل‬، ‫الذي يعبد من دون اهلل وهو راض بالعبادة‬
3. Onaj kome se čini ‘ibadet mimo Allaha, a on je zadovoljan sa tim ‘ibadetom njemu. Dokaz za ovo je u riječima Uzvišenog Allaha:

َِ ‫ك‬ ِ َ َ‫ه ف‬ ِ ِ ‫َن‬ ِِ‫من دون‬ ِ ‫ق‬ ِِ ِ ‫َن‬ ‫ني‬ ‫ِن إِلَه‬ ِّ ِ‫م إ‬ َ ‫َّم‬ َْ ‫ك‬ َْ ‫ك‬ َ ‫ذل‬ َ ‫ذل‬ ُ ِّ ٌ َ ‫زي الظَّالم‬ َ‫ج‬ ُ ‫ل مْن‬ َ ‫زيه‬ َ‫و‬ ْ‫ه‬ َ ْ ُ َ‫من ي‬ َ ‫هن‬
A onoga od njih koji bi rekao: ‘Ja sam bog pored Njega!’- kaznili Bismo džehennemom, jer mi tako kažnjavamo zulumćare (tj. tagute, mušrike). (sura el Enbija; 21:29)

ِ َ َ‫ه ف‬ ِ‫د استمسك بِالْعروة‬ ِ ِ َّ‫من بِالل‬ ِ‫ؤ‬ ِ ُ‫ش‬ ِ ُ‫ك‬ ِ ‫ِّي‬ ‫اه ِيف الد‬ ْ َ‫ن ي‬ ْ ِ‫َّلَ إ‬ ْ ‫الر‬ ُّ ‫ني‬ ْ ُ‫وي‬ ِّ َ‫ن الْغ‬ َ َّ َ‫ن قَد تَّب‬ َ‫ر‬ ْ‫م‬ َ ُْ َ َ ْ َ ْ ‫ق‬ َ ‫ف ْر بالطَّاَُوت‬ َ َ‫ي ف‬ َ‫د م‬ َ‫ك‬ ِ ‫َسيع‬ ِ ِ ‫يم‬ َ ‫ام‬ َ ْ‫وث‬ َ ٌ َ ُ‫واللَّه‬ َ‫ص‬ َ ‫ى َّلَ انف‬ ٌ ‫عل‬ َ ‫ِلَا‬ ُ ْ‫ال‬ َ‫ق‬
Nema prisile u El-Din. (Jer) Pravi put se jasno razlikuje od zablude. Onaj ko čini kufr u taguta i iman u Allaha, drži se za najčvršću vezu koja se neće prekinuti. Allah je El-Semi’ (Onaj koji sve čuje) i El-’Alim (Onaj koji sve zna). (sura el Baqara; 4:256)

NEKA SU SALAWATI I SELAMI NA ALLAHOVOG POSLANIKA MUHAMMEDA, NA NJEGOVU PORODICU, NJEGOVE DRUGOVE I SVE ONE KOJI IH SLIJEDE DO SUDNJEGA DANA. NEIZMJERNA HVALA ALLAHU NA POČETKU I NA KRAJU:

ELHAMDULILLAHI RABBI-L-’ALEMIN