You are on page 1of 1

20 november 2013 Het Financieele Dagblad

afrika opkomende markt

Het is geen hype; het is ook geen hoop. Afrika heeft de wind in de zeilen. Het Nederlands bedrijfsleven kan profiteren

Minder dictatuur
Politieke omschakeling Aantal 40 30 20 10 0 1960 1975 1990 Dictatuur 2011 Oligarchie*

IMF verwacht groei


Bbp-groei (%)

Twee groeiperiodes
Bbp per hoofd van de bevolking ($)

Angola
5,6 6,3

Gabon
6,6 6,8

Nigeria
6,2 7,4 3.000 2.500

Postkoloniale expansie

Afrikaanse neergang

Echte groei Afrika Afrika exclusief Zuid-Afrika

2013 2014

Democratie

7,9

Ghana
6,1

Zambia
6,0 6,5

Kenia
5,9 6,2

2.000 1.500 1.000 1950

*Macht in handen van kleine groep mensen

Tanzania
7,0 7,2

Liberia
6,1 6,8

Zimbabwe
3,2 3,6

1980

2000

Bron: GoldmSachs

Democratisering ligt aan basis van economisch succes Afrika


Marcel de Boer Amsterdam De vlaggenschepen van het Nederlandse bedrijfsleven hebben er al een eeuw ervaring. Maar anders dan bedrijven als Heineken, Unilever en Shell besloot Philips zich sinds de jaren zeventig uit tal van Afrikaanse landen terug te trekken, omdat het politiek en ethisch klimaat te lastig was. Dat is nu voorbij. Philips laat zich er graag weer zien. Om aan te haken bij de snelle groei van de Afrikaanse middenklasse houdt het concern roadshows door het continent. Zigzaggend van Caro tot Kaapstad toont Philips de Afrikanen wat het allemaal aan consumentenelektronica en aan medische oplossingen in huis heeft. De focus van Philips zal de komende jaren steeds meer verschuiven naar Afrika, ten koste van Europa, zei marketeer Ronald de Jong van Philips dan ook onlangs tegen BNR Nieuwsradio. Daar zit de groei, niet hier. Het is hetzelfde geluid als dat wat vorige week klonk op een door advocatenkantoor Linklaters georganiseerd seminar over (sub-Sahara) Afrika. De westerse economieen stagneren; het loont om uit te wijken, zei Martijn Koopal, partner bij het kantoor dat ondernemers adviseert inzake de juridische kant van het zakendoen in het buitenland. De meer dan tweeduizend Nederlandse bedrijven die er al zitten, ondervinden dagelijks dat het vigerende beeld van Afrika niet klopt. Het beeld van een verloren continent, van hongersnoden, aids en burgeroorlogen is er een van het verleden. Afrika is nog straatarm, maar het groeit snel, al jaren met een stabiele 5% 6% per jaar en dat over de gehele linie. Voor de financile crises in de VS en Europa bleek het werelddeel immuun. Achterblijvers zijn er nauwelijks. Om die reden zegt Koopal dat Linklaters zich overal in Afrika laat zien, niet uit liefdadigheid, of omdat Afrika ons nodig zou hebben. Nee, we zien mogelijkheden. Het is geen hype en ook geen hoop. Afrika heeft de wind gewoon in de zeilen. Het idee is doorgaans dat er enkele landen zijn die geweldig profiteren van de grondstoffenhausse, vooral dankzij China, dat in landen als Angola, Gabon en Zambia zijn honger naar olie en metalen stilt. De revenuen van de delfstoffenwinning zouden terechtkomen bij een kleine elite die er ruim van leeft, terwijl de rest van de bevolking er niets van terugziet. Maar wie even naar de cijfers kijkt, ziet dat de welvaart wel degelijk wordt verspreid en ook dat de landen die hoegenaamd geen grondstoffen exporteren, zoals Oeganda, Ethiopi, Mozambique en Tanzania, nauwelijks minder hard groeien. Sterker, in die landen zette de groeifase al in voordat de grondstoffenhausse op gang kwam, stelt analist JeanFranois Ruhashyankiko van Goldman Sachs. Dat gebeurde al eind jaren negentig. Maar omdat de groei er van zon laag niveau kwam en hij minder spectaculair was dan bijvoorbeeld in het Verre Oosten heeft het lang geduurd voordat het op de radar van westerse investeerders en beleggers is gekomen.
Landen met beste vooruitzichten Achterblijvers Landen met groeipotentie

Op basis van economische groei en verbetering politieke en sociaaleconomische omstandigheden

Online kaart Afrika Voor gedetailleerde gegevens per land zie website fd.nl

Goldman Sachs, maar ook partijen als Deloitte, McKinsey en recent nog het Internationaal Monetair Fonds, wijzen er allemaal op dat het de democratiseringsgolf is die aan de basis van het Afrikaanse succes staat. Het aantal dictaturen is spectaculair gedaald (van 41 eind jaren negentig naar 3 nu) en dat geldt ook voor corruptie, nepotisme en kapitaalvlucht. In democratien ontstaan instituties. Die dammen de corruptie in en dat helpt de groei, stelde Thorvaldur Gylafson van de universiteit van IJsland deze week op economenwebsite Vox. Hoewel op vrijwel alle regeringen nog veel aan te merken valt, hebben ze bijna allemaal een degelijk macro-economisch beleid gevoerd, is er structureel hervormd en heeft het onderwijs veel aandacht gekregen. Daardoor zijn de mogelijkheden om te ondernemen sterk verbeterd. Die ontwikkeling komt duidelijk naar voren in de laatste Doing Business-rapporten van de wereldbank. De Afrikaanse landen maken jaarlijks veruit de meeste vorderingen. Inmiddels is het bijvoorbeeld in Rwanda, Botswana en Ghana gemakkelijker om zaken te doen dan in landen als Turkije of Tsjechi. Belangrijk is hierbij dat Afrikaanse landen hun rechtssysteem sterk hebben verbeterd. Er zijn allerlei investment treaties met westerse landen, hoven van arbitrage en in veel gevallen wettelijke bescherming tegen onteigening en staatsinterventie. we hebben vier keer een zaak aangespannen tegen een Afrikaanse overheid en vier keer gewonnen. Kom daar in China maar eens om, zei een enthousiaste ondernemer op het seminar van Linklaters. Kapitaal, in de vorm van investeringen en beleggingen, stroomt nu steeds sneller naar Afrika, terwijl rijk geworden Afrikanen hun geld niet meer het land uit sluizen, maar herinvesteren in eigen land. Hierdoor komt Afrika tot bloei en is een middenklasse ontstaan die volgens McKinsey in 2020 zeker $ 1400 mrd te besteden heeft, bijna twee keer zo veel als in 2008. Geen wonder dat Philips er weer graag komt.