Lecturer

นิติกรรม...

องค์ประกอบของนิติกรรม

เปนการกระทำของบุคคลโดยการแสดงเจตนา9
การแสดงเจตนาโดยชัดแจง – ลายลักษณอักษร, วาจา,
กิริยาทาทาง9
การแสดงเจตนาโดยปริยาย – การคืนสัญญากูใหลูกหนี้,
การฉีกสัญญาก็ทิ้ง9
การแสดงเจตนาโดยการนิ่ง – หลักทั่วไป: การนิ่งไมถือวา
เปนการแสดงเจตนา9

ข้อยกเว้น
การแสดงเจตนาโดยการนิ่ง
1. มีกฎหมายบัญญัติรับรองวาการนิ่งเปนการแสดงเจตนา เชน การ
เชามีกำหนดเวลา ครบกำหนด ผูเชายังครอบครองทรัพยสินที่เชา
โดยผูใหเชาไมทักทวง มาตรา 570 ถือวาการนิ่งทำใหเกิดสัญญาเชา
ตอไปโดยไมมีกำหนดเวลา9
2. กรณีมีปกติประเพณีทั่วไป หรือปกติประเพณีที่คูสัญญาประพฤติ
ปฏิบัติตอกัน9

กรณีไม่มีการแสดงเจตนา
แดงปลอมใบมอบอำนาจดำไปโอนโฉนดขายที่ดินของดำใหตนเอง
แลวขายฝากตอไป 9
ตองถือวามิไดมีนิติกรรมซื้อขายที่ดินดังกลาวเกิดขึ้นเลย กรรมสิทธิ์ในที่ดิน
พิพาทยังเปนของดำอยูตามเดิม แมผูรับซื้อฝากจะจดทะเบียนรับซื้อไวโดยสุจริต
และเสียคาตอบแทนหรือไมก็ตาม ผูรับซื้อฝากก็ไมไดกรรมสิทธิ์9
Y Y เหตุที่สัญญาซื้อขายที่ดินไมผูกพันดำเจาของที่ดิน เพราะเจาของที่ดิน
ไมไดแสดงเจตนาทำนิติกรรมมอบอำนาจใหขายที่ดินแตอยางใดH

ฎ 6379/2544

(2) การกระทำที่เปนนิติกรรมตองเปนการ
กระทำโดยชอบดวยกฎหมาย

ชอบด้วย

วัตถุประสงค์ของนิติกรรม

วัตถุประสงค์ต้องห้าม

ชัดแจ้งโดยกฎหมาย

ประโยชน์สุดท้ายที่
มุ่งหมายจากการ
ทํานิติกรรมหรือ
สัญญา

การทําการ
งดเว้นกระทําการ
ส่งมอบทรัพย์สิน

ตัวอย่าง

วัตถุแห่งหนี้ที่ต้องปฏิบัติต่อกัน

ถ้าสองไม่ทราบว่าหนึ่งจะซื้อปืน
ไปฆ่าคน...
วัตถุประสงค์เป็นการซื้อขายกันอย่าง
ธรรมดาทั่วไป ไม่ผิดกฎหมาย

ประโยชน์สุดท้ายที่มุ่งหมายเป็นประโยชน์ที่
ผิดกฎหมาย

ต้องห้ามชัดแจ้งโดยกฎหมาย

ขาว จ้าง ดํา มือปืนไปยิงคู่อริ เป็นเงินหนึ่งหมื่นบาท

ไม่มีกฎหมายกล่าวไว้ชัดแจ้งว่าสัญญาแบบนี้ใช้ไม่ได้
ทีเพียงประมวลกฎหมายอาญาบัญญัติว่าผู้ใดฆ่าผู้อื่นมีความผิด
เพียงพอที่เป็นการต้องห้ามชัดแจ้งโดยกฎหมายแล้ว

ถ้าประโยชน์ที่ประสงค์
นั้นเป็นการผิดกฎหมาย
อยู่ในตัว

คู่กรณีจะรู้ถึงความผิด
กฎหมายแห่งประโยชน์
นั้นหรือไม่ ไม่สําคัญ
เช่น จ้างไปฆ่าคนอื่น จ้าง
ไปขนยาบ้า

ถ้าประโยชน์ที่ประสงค์
เป็นการที่อาจถือเอาได้
โดยชอบด้วยกฎหมาย คู่
กรณีมีความมุ่งหมายจะบิด
ผันเอาประโยชน์ในทางที่มิ
ชอบด้วยกฎหมาย

คู่กรณีรู้ถึงความประสงค์
ในทางนั้นหรือไม่ ย่อม
เป็นข้อสําคัญ
เช่น เช่าบ้านเพื่อเปิดบ่อน

แนวคําพิพากษาเกี่ยวกับวัตถุประสงค์ของ
นิติกรรมเป็นการต้องห้ามชัดแจ้งโดยกฎหมาย

ซื้อขายที่ดินพิพาท

ที่มีข้อกําหนดห้ามโอน

ซื้อขายที่ดินพิพาท

ที่มีข้อกําหนดห้ามโอน

นิติกรรมที่มีวัตถุประสงค์

เป็นการพ้นวิสัย

นิติกรรมที่ขัดต่อความสงบฯ

ขนบธรรมเนียมประเพณีอันดีงาม
ของสังคม เปลี่ยนไปตามยุคสมัย

กระทบต่อประโยชน์ทั่วไปของประเทศชาติ
กระทบต่อประโยชน์ทั่วไปของประชาชนส่วนรวม
กระทบต่อความมั่นคงของประเทศกระทบต่อเศรษฐกิจของ
ประเทศ
ความสงบในสังคม
ความมั่นคงของสถาบันครอบครัว

นิติกรรมที่ขัดต่อความสงบฯ

นิติกรรมที่ขัดต่อความสงบฯ

นิติกรรมที่ขัดความสงบฯ

พรบ.ว่าด้วยข้อสัญญาที่ไม่เป็น
ธรรม 2540

ตัวอย่าง

การเป็นโมฆะของนิติกรรมที่ไม่ทําให้ถูก
ต้องตามแบบ ‒ มาตรา 152

มาตรา 152

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful