You are on page 1of 57

TV ADS: HANGUAN NG MGA KAGAMITANG PAMPAGTUTURO SA ELEMENTARYA

____________________________

Isang Tisis na Iniharap sa Fakulti ng School of Graduate Studies University of Nueva Caceres Naga City ____________________________

Bilang Bahagi ng mga Gawaing Kailangan sa Pagtatamo ng Titulong MASTER OF ARTS IN FILIPINO

____________________________

Ni

IRVIN P. STO. TOMAS
Marso, 2008

DAHON NG PAGPAPATIBAY Bilang isang bahagi ng kailangan sa pagtamo ng titulong MASTER OF ARTS IN FILIPINO, ang tisis na ito na pinamagatang “TV ADS: HANGUAN NG MGA KAGAMITANG PAMPAGTUTURO SA ELEMENTARYA,” ay inihanda at iniharap ni IRVIN P. STO. TOMAS na ngayon ay itinagubilin para sa kaukulang Pagsusulit na Pagbigkas. MERLINDA C. CANTRE, Ph.D. Advayser Ang tisis na ito ay tinanggap at itinagubilin ng Lupon ng Tagasuri para sa kaukulang Pagsusulit sa Pabigkas. NELIA R. DANTE, Ed.D. Tagapangulo LILY A. VIDAL, Ph.D. Kagawad VIVIAN B. FORTUNO, Ed.D. Kagawad

----------------------------------------------------------PANEL NG TAGA-EKSAMING PAGBIGKAS Pinagtibay ng Lupon ng Pagsusulit na Pagbikas ibinigay noong Marso 7, 2008 at nakakuha ng markang 95%. NELIA R. DANTE, Ed.D. Tagapangulo LILY A. VIDAL, Ph.D. Kagawad VIVIAN B. FORTUNO, Ed.D. Kagawad na

Pinatunayan na si IRVIN P. STO. TOMAS ay kumuha ng Komprehensibong Pagsusulit noong Hulyo 21 at Hulyo 28, 2007 at nakapasa sa lahat ng asignatura at nakakuha ng markang PASADO. Tinanggap at pinagtibay bilang isang bahagi ng mga gawaing kailangan sa pagtatamo ng titulong MASTER OF ARTS IN FILIPINO. MEDA D. SAN JUAN, Ed.D. Dekana, Paaralang Gradwado

UNIVERSITY OF NUEVA CACERES City of Naga School of Graduate Studies and Research

C E R T I F I C A T I O N

This is to certify that this thesis entitled “TV ADS: HANGUAN NG MGA KAGAMITANG PAMPAGTUTURO SA ELEMENTARYA,” written by IRVIN P. STO. TOMAS, has been edited and found to be in accordance with the suggestions/recommendations by the panel of examiners. Issued on June 12, 2009 at the University of Nueva Caceres, Naga City.

MERLINDA C. CANTRE, Ph.D. Adviser

MEDA D. SAN JUAN, Ed.D. Dean, School of Graduate Studies

PAGPAPASALAMAT
Gikan sa kaibuturan ng kanyang puso, nagpapasalamat

ang risertser sa mga sumusunod: Kay Dr. Meda D. San Juan, Dekana ng Paaralang Gradwado at kaibigan, sa kanyang walang sawang pagbibigay ng payo; Sa kanyang mga profesor, Dr. Merlinda C. Cantre, sa kanyang pasensya at walang sawang pagtulong para maayos na maisagawa ang riserts na ito; at Dr. Elsa E. Durante, sa kanyang pagsisikap na ibahagi ang lahat ng kanyang kaalaman; Sa kanyang mga kaibigan lalo na kina Jam, Marianne, Elkess; Marigold, Ringer, Shiela, Chris, Carlo, Alfred, Mons, Shellane, Mara; Mams Allan, Ems, Jonas; Leonor,

Virns, Eunice, Marge, Paning, Sarah, Rose; Ely, Perry, Fae, Joyce; Mich, Peter, Bhem; Ryan, Jing, Venus, Tang, Kix, Nora, Champ, Tor, Mar, Wil, Jo, Jef; at Manay Sharyll, sa mga memorabol at maliligayang alaala; Sa kanyang pamilya: mga magulang, Ireneo at Gregoria Nelly P. Sto. Tomas; mga kapatid, Manoy Gerry, Manoy DonDon at Ate Tin, Bembet, Wing-Wing, Ogie, at Nene; at mga pamangkin, Min, Boboy, Babols, at Biboy, na nagsisilbing inspirasyon at nagbibigay ng kusog sa kanyang buhay. Maraming salamat sa inyong tabang. I.P.ST.

DEDIKEYSYON

Para sa Canaman Central School

ABSTRAKT
STO. TOMAS, IRVIN PARCO, “TV Ads: Hanguan ng mga Kagamitang Pampagtuturo sa Elementarya” (Di-nalathalang Tisis Pangmaster, University of Nueva Caceres, Naga City, 2008) Keywords: Kagamitang Pampagtuturo, Advertisment, Antas Elementarya, Makabayan Pantelebisyong

Pag-aaral

ito

ng

dalawampung

(20)

pantelebisyong

advertisment na gawang Pilipino na ipinalabas sa praymtaym sa mga nasyunal na telebisyon ng Pilipinas sa loob ng taong 2007 hanggang ang 2008. Sinuri ang mga advertisment dito na upang

matukoy

mga

kaisipang

nakapaloob

magagamit

bilang kagamitang pampagtuturo sa Makabayan 6 sa University of Nueva Caceres Elementary Laboratory, TP 2007-2008.

Espesipikong tinukoy sa pag-aaral ang mga sumusunod: mga pantelebisyong pangkaasalan, pangkapaligiran; advertisment na nauukol sa kaisipang at na

pangkabuhayan, kahulugang literal

pangkalusugan at figyurativ

nakapaloob sa mga advertisment; mga binuong mga banghayaralin sa Makabayan 6; at ang kahusayan ng mga banghayaralin base sa kraytirya sa layunin, integrasyon, gawain, mga tanong at TV Ad/s na ginamit. Ginamit ang lantad ang na dokyumentari katotohanang analisis nakikita upang at maisalaysay at

naririnig,

mainterpret at maungkat ang mga nakatagong kahulugan sa mga

advertisment, kabilang ang mga figure of speech, fallacy, kulay at psychological appeal. Nadiskubre sa ginawang pag-aaral na naglalaman ang mga advertisment sumusunod: ng mga kaisipang at nagpapahayag pagkikitungo sa ng mga

wastong

pag-uugali

kapwa;

potensyal ng tao na umunlad at mamahala ng mga bagay na may kaugnayan sa kabuhayan; pakikipag-ugnayan ng tao sa kanyang palibot at pagpapahalaga nya sa kagandahan ng kalikasan; at katangiang pisikal, mental at emosyunal ng tao. Ginamitan ang mga advertisment may ng at upang ng mga sumusunod: at ng mga mga salita at

pariralang dinugtungan bigyang-diin argumento

dalawang “pinaka”

kahulugan o “-est” ang itago mga

salitang

upang ideya; at

paghambingin, mga maling ang

pabanguhin ilihis,

baluktutin

katotohanan; mga makakahulugang kulay na nagpapaigting sa mensaheng nais ipahatid sikolohikal sa na manonood; at mga sa

pangangailangang

nagiimpluwensya

subconscious mind at emosyon ng tao upang tangkilikin ang mga produktong inoofer sa mga ito. Bumuo aralin sa ang risertser 6 sa ng na labin-anim ginamitan (16) ng na mga at banghaynasuring Edukasyong at

Makabayan Nagamit ng

advertisment. Pagpapalakas Pangkabuhayan

Musika,

Sining

Katawan

(MSEP),

Edukasyong

Pantahanan at

(EPP),

Heograpiya,

Kasaysayan

Sibika

(HEKASI), uugali

Edukasyon sa

sa mga

Kagandahang-Asal bahaging at ng

at

Wastong

Pag-

(EKAWP)

motiveysyon,

malayang ang mga

talakayan, advertisment.

pagsasagawa Napakahusay

evalyuweysyon binuong mga

banghay-aralin

batay sa pagtataya ng jurors na binuo ng labin-dalawang (12) titser sa Naga City at Camarines Sur na may malawak na karanasan sa pagtuturo at pagbuo ng iba’t ibang uri ng mga banghay-aralin.

TALAAN NG MGA NILALAMAN
PAHINA NG TAYTEL DAHON NG PAGPAPATIBAY SERTIFIKEYSYON PAGPAPASALAMAT DEDIKEYSYON ABSTRAKT TALAAN NG MGA NILALAMAN LISTA NG TEYBOLS LISTA NG FIGYURS KABANATA I PANIMULA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . i ii iii iv v vi vii viii ix 1 5 6 7 8 12 17 26 28 28 34 41 42 44

Paglalahad ng Suliranin Saklaw at Delimitasyon

Disensyo ng Pananaliksik . . . . . . . . . Balangkas Teoretikal Balangkas Konseptwal Katuturan ng Talakay Mga Panghulihang Tala II . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

RIVYU NG MGA KAUGNAY NA LITERATURA AT PAG-AARAL . . . . . . . . Mga Kaugnay na Literatura Mga Kaugnay na Pag-aaral Kalagayang Pansining Mga Panghulihang Tala . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

III

MGA KAISIPAN AT PAGPAPAKAHULUGAN NG MGA TV ADS . . . . . . .

Iba’t Ibang Kaisipan sa TV Ads

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

44 54 113 113 129 132 145 150 163 188

Literal at Figyurativ na Kahulugan IV MGA BANGHAY-ARALIN SA MAKABAYAN 6 Pagbubuo ng mga Banghay-Aralin

Gamit ng mga TV Ads sa Makabayan 6 Pagtataya ng Jurors

. . . . . . .

BIBLIOGRAFI . . . . . . . . . . . . . . . APENDIKS PAGTATAYA NG BANGHAY-ARALIN . . . . . . . BANGHAY-ARALIN SA MAKABAYAN 6 PROFAYL NG RISERTSER . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

LISTA NG FIGYURS
Figyur 1 – Modelong Teoretikal na Nagpapakita ng Daloy at Relationship ng Variables Figyur 2 – Modelong Konseptwal na Nagpapakita ng Daloy at
Relationship ng Variables

Figyur 3a-3d. Video Grab ng mga Piling Eksena sa Rejoice TV ad na “Kering-Keri” Figyur 4a-4d. Video Grab ng mga Piling Eksena sa Globe TV ad na “Bridges” Figyur 5a-5d. Video Grab ng mga Piling Eksena sa Bench TV ad na “Bush” Figyur 6a-6d. Video Grab ng mga Piling Eksena sa Ovalitine TV ad na “Oh No! Monster” Figyur 7a-7d. Video Grab ng mga Piling Eksena sa Tide TV ad na “Gulat Ka? (Rally)” Figyur 8a-8d. Video Grab ng mga Piling Eksena sa Talk N Text TV ad na “Reporter” Figyur 9a-9d. Video Grab ng mga Piling Eksena sa ABS-CBN TV ad na “Boto Mo, Ipatrol Mo” Figyur 10a-10d. Video Grab ng mga Piling Eksena sa Smart TV ad na “Stewardess” Figyur 11a-11d. Video Grab ng mga Piling Eksena sa Super Ferry TV ad na “Ms. Barangay” Figyur 12a-12d. Video Grab ng mga Piling Eksena sa DBP TV ad na “Kayod” Figyur 13a-13d. Video Grab ng mga Piling Eksena sa Knorr TV ad na “Makulay ang Buhay” Figyur 14a-14b. Video Grab ng mga Piling Eksena sa Whisper TV ad na “Do the Flexi Move” Figyur 15a-15d. Video Grab ng mga Piling Eksena sa Anchor TV ad na “Anchor Family”

Figyur 16a-16d. Video Grab ng mga Piling Eksena sa BioFlu TV ad na “Anak” Figyur 17a-17d. Video Grab ng mga Piling Eksena sa Centrum TV ad na “I Wanna Be Complete (Lara)” Figyur 18a-18d. Video Grab ng mga Piling Eksena sa DOTSmart TV ad na “Summer Biyahe Tayo” Figyur 19a-19d. Video Grab ng mga Piling Eksena sa Globe TV ad na “Giants” Figyur 20a-20d. Video Grab ng mga Piling Eksena sa Pigrolac TV ad na “Habang Bata Pa”

LISTA NG TEYBOLS
Teybol Blg. 1 – Kaisipan ng mga Pantelebisyong Advertisment Teybol Blg. 2 – Literal at Figyurativ na Kahulugan ng mga
Pantelebisyong Advertisment

Teybol Blg. 3 – Gamit ng mga TV Ad sa Makabayan 6 Teybol Blg. 4 – Profayl ng Jurors Teybol Blg. 5 – Buod ng Reytings ng mga Banghay-Aralin Teybol Blg. 6 - Buod ng Reytings ng Kraytirya

KABANATA I
Naging madali ang akses sa dyaryo, radyo, telebisyon at pelikula ng masa dahil sa maunlad na teknolohiya.

Maraming tao ang nainform ng mga importanteng pangyayari at naging malapit sa mga pinaka-importanteng isyu na direktang nakakaapekto marating behikulong ang sa buhay nila. bilang na Ito ng ang tao layunin gamit ang ng ang media, isang

malaking

pangkomunikasyon

hatid

enterteynment,

balita, sports, edukasyon gayundin ang kultura. Maliban sa mga impormasyong itrinatransmit ng media, hatid din nito ang mga mensahe na kung hindi maiproproses nang mabuti ng receiver nito ay pwedeng makapagpahamak sa kanila (Rugeria, 1996). Kabilang dito ang imoralidad,

karahasan, masamang-asal at iba pang di-tanggap na gawi sa lipunan at hindi gustong matutunan ng mga bata. Ayon sa Foundation for English Language Arts for

Atlantic Canada o FELAAC:
The influence of media, such as TV, film, videos, magazines, computer games, and popular music, is persuasive in the lives of students today.

Kaya naman importanteng sa elementarya pa lang, matutunan na ng mga estudyante na gamitin nang mabuti at tama ang media resources. Madaling makakuha ng iba’t ibang mensahe sa media ang isang bata. Katunayan, sa pagbubukas ng radyo o telebisyon,

pagbuklat ng dyaryo o magazin, pagsaksak ng pelikula sa DVD player o pagklik sa isang websayt, agad siyang may

mapupulot. Sa loob lang ng ilang segundo, maaari niyang magaya isang ang isang karakter jingle sa o isang sitkom, makanta iba ang pang

advertising

makapagbigay

ng

halimbawa ng matututunan mula rito. Para sa Media Awareness Network, ang telebisyon ang isa sa mga pinakamakapangyarihang medium na nakakaapekto sa buhay ng mga bata. Nakadepende sa sumusunod na factors ang laki ng epekto ng telebisyon: 1) kung gaano sila kadalas na nanonood, 2) ang kanilang edad at personalidad, 3) kung mag-isa silang nanonood o may kasamang nakakatanda, at 4) kung kinakausap sila ng kanilang mga magulang tungkol sa kanilang napapanood. Ang pagkakalunsad ng telebisyon, para kay Pocock

(1980), ay makabuluhang nagmulat sa mabilis na pag-unawa sa karamihan namayapang na nasa makabagong at henerasyon. Ayon ng naman sa

brodkaster

dating

presidente

Columbia

Broadcasting System News na si Fred Friendly sa lektsur ni Francisco (2006), gustuhin man natin o hindi, ito ay ang pinakamakapangyarihang educational force na alam ng tao. Pinagdedebatehan impluwensya nito man ng mga at saykolojist taga-aliw ng ang mga

bilang

tagabantay

bata, ang kapangyarihan nito ay kinikilala at hinahanap-

hanap

ng

mga Media

advertizer Research

at noong

pulitiko. 2007,

Sa

report oras

ng at

AGB 36

Nielsen

tatlong

minuto ang averij ng pagtutok sa telebisyon ng mga batang may edad 2 hanggang 12 taon sa Pilipinas noong 2006.

Pumapangalawa ito sa housewives na may edad 40 taon pataas, sa pinakamatagal na tumutok sa telebisyon sa taong iyon. Samantala, sa report ng Philippine Daily Inquirer noong

nakaraang mid-term elections, gumasta ang mga pulitiko na karamihan ay tumatakbong senador, ng 70% ng regular TV ads rate na Php301,133.00 sa ABS-CBN 2 at Php252,000.00 sa GMA Network, ang reyt para sa mga political ads sa taong iyon, para sa isang 30 segundong political ad sa praymtaym.

Kinonfirm nito ang kapangyarihan ng media. Sa mga palabas, ng iba’t parte ibang na ang mga na advertisment ang na

naglalaman

mensahe

pangunahing

layunin ay makapagmotiveyt sa mga manonood upang bumili ng produktong Pilipinas inaalok ang may dito. Ayon kay Arcilla (2007), load ang kada

pinakamahabang

advertisement

oras ng TV programming sa buong mundo na umaabot sa 20 minuto laban sa 16 minutong averij ng United States, at 12 minutong averij naman sa Asya at Europa. Maituturing na isang literatura ang mga pantelebisyong advertisment dahil nare-reflect sa mga ito ang mga

karanasan o “napapagmasdang dula ng buhay” ng manunulat at

ng

mga

bumuo

nito,

at

ang

mga

nangyayari

sa

lipunan.

Humuhubog din ito sa kamalayan, nag-iimpluwensya sa pagiisip at nagdadala ng pagbabago sa lipunan upang ganap na maunawaan ang mga nagaganap sa kanilang kapaligiran. Ang pagkatuto at pagtuturo para kay Adeyanju (2003), ay ang konsern ng isang mahusay na titser subalit ang

pagkatuto ay isang masalimuot na proseso. Ayon sa kanya:
Learning can occur as a result of newly acquired skill, knowledge, perception, facts, principles, new information at hand etc. Learning can be reinforced with learning aids of different variety because they stimulate, motivate as well as arrest learner's attention for a while during the instructional process.

Mapapataas ang bisa ng proseso ng pagtuturo at pagkatuto simula elementarya hanggang graduate level sa pamamagitan ng tamang paggamit ng mga kagamitan. Iklinasifay ni Bucu at mga kasama (1994) ang mga kagamitang pampagtuturo bilang: mga nakaprint na babasahin, audio at mga visual aid,

demonstrations,

community

resources,

laboratoryong

pangwika, nakaprogramang instruksyon at mga kompyuter. Simula umaga hanggang gabi, araw-araw na makikita sa lokal at nasyunal na telebisyon ang mga advertisment na gawang Pilipino. Ang mga ito ay nagpapahayag ng iba’t ibang kaisipan na maaaring Sa panahon pagkunan ng ng mga ng kagamitang teknolohiya,

pampagtuturo.

pamamayagpag

malaking tabang ito sa mabilis na pagkatuto at pagkaunawa

ng

mga

estudyante

maging

sa

pagkakaroon

ng

karagdagang

kagamitang pampagtuturo sa mga guro. Malaki ang magagawa ng paggamit ng mga kaisipang ipinapahayag sa mga

pantelebisyong advertisment sa pagpapahalaga ng mga bata sa kanilang asal, pamumuhay, kalusugan at kapaligiran, at sa paglinang ng krieytiviti at pagkamaparaang paggamit ng mga ito sa mga leksyon ng mga titser. Ito ang nagtulak ang sa risertser (20) na ianalayz at

pahalagahan

dalawampung

mga

pantelebisyong

advertisment na ipinalalabas sa praymtaym upang magamit sa pagtuturo ng Makabayan 6 sa elementarya. Makakapagbigay ng interesting at kakaibang experience sa mga estudyante ang mga pantelebisyong advertisment kapag ginamit sa klase. Magsisilbi rin itong dugang na hanguan ng mga kagamitang pampagtuturo upang magsilbing lunsaran ng

mga aralin.

Paglalahad ng Suliranin Tinukoy ng pag-aaral ang mga kaisipang nakapaloob sa mga advertisment sa nasyunal na telebisyon na magagamit

bilang kagamitang pampagtuturo sa Makabayan 6, University of Nueva Caceres Elementary Laboratory, TP 2007-2008. Sinagot katanungan: din ang mga sumusunod na espesipikong

1. Anu-ano

ang

mga para sa

nakolektang mga kaisipang at at

pantelebisyong pangkaasalan,

advertisment

pangkabuhayan, 2. Ano ang

pangkalusugan literal

pangkapaligiran? figyurativ na

kahulugang

nakapaloob sa bawat advertisment? 3. Anu-anong mga banghay-aralin sa Makabayan 6 ang

mabubuo gamit ang mga advertisment? 4. Gaano kahusay ang binuong mga banghay-aralin base sa mga sumusunod na kraytirya: layunin, integrasyon,

mga gawain, mga tanong at TV ad/s na ginamit?

Saklaw at Delimitasyon Ginamit sa pag-aaral na ito ang dalawampung (20)

pantelebisyong advertisment na tiglilima sa kada kaisipan. Ang mga ginamit na advertisment ay ipinapalabas mula 6:00 hanggang 10:30 ng gabi sa mga pangunahing nasyunal na

telebisyon ng bansa: ABS-CBN 2, GMA 7 at ABC 5. Ginamitan ang mga ito ng wikang Filipino, English, vernakyular,

Taglish o kombinasyon ng alin man sa mga nabanggit na wika sa mga dayalog, mga kapsyon at advertising ay kumatawan Ang jingle. sa Ang mga

piniling produkto,

advertisment man at

iba’t

ibang

lokal

banyaga.

mga

hinangong

advertisment ay ipinalabas sa loob ng taong 2007 hanggang sa kasalukuyang taon. Hindi saklaw ng pag-aaral ang mga advertisment na

bagamat ipinalabas sa Pilipinas ay di-gawang Pilipino dahil sa kaibahan ng seting nito sa mga advertisment na

ipinalalabas sa buong bansa.

Disenyo ng Pananaliksik Ginamit ng risertser ang dokyumentari analisis sa

pagsusuri ng mga nakolektang pantelebisyong advertisment. Gumamit siya ng dalawampung (20) advertisment na

ipinapalabas sa mga pangunahing nasyunal na telebisyon sa Pilipinas na iklinasifay ayon sa kaisipang nakapaloob sa bawat advertisment. na ng Tinukoy ang sa ng kahulugang bawat lantad literal at sa

figyurativ pamamagitan

nakapaloob pagsasalaysay

advertisment na

katotohanang

nakikita at naririnig dito gayundin ng pag-iinterpret at pag-uungkat ng mga nakatagong kahulugan nito. Gamit ang prototype lesson plans ng Department of

Education (DepEd), naging krieytiv ang risertser sa pagbuo ng labing-anim (16) na banghay-aralin sa Makabayan 6, gamit ang mga kaisipan at kahulugang natagpuan sa TV ads. Sinikap ding maging integrativ sa dalawa hanggang tatlong sabjikts ang bawat leksyon.

Nagkaroon ng jurors na tumaya sa kahusayan ng binuong mga banghay-aralin. Binuo ito ng labindalawang (12) titsers sa pampubliko at pribadong eskwelahan sa Naga City at

Camarines Sur. Sa layuning masigurong kwalifayd ang jurors na tayain ang binuong mga bahay-aralin, sinuri ang kanilang educational evaluation qualification sheet o ang at karanasan. para sa Inihanda ng ang mga

papel

pagtataya

banghay-aralin na kinapapalooban ng kraytirya sa layunin, integrasyon, mga gawain, mga tanong at ginamit na TV ad/s. Ilang kagamitang pang-estadistika ang ginamit sa

riserts. Ito ang paaverij na teknik at katamtamang bigat o averij ng weighted mean. Ginamit ang paaverij na teknik sa profayl ng jurors na sumukat ng kahusayan ng mga binuong banghay-aralin. Ang katamtamang bigat o averij ng weighted mean ay ginamit sa pagsukat ng ebalwasyon sa bawat

kraytiryon. Ginamit ang iskeyl kung saan ang 4 ay para sa “Napakahusay”, Mahusay” at 1 3 para sa sa “Mahusay”, 2 para sa “Medyo din ang

para

“Hindi

Mahusay.”

Ginamit

ranking para alamin kung aling banghay-aralin at kraytiryon ang nauuna at nahuhuli o kung ano ang wastong pagkakasunodsunod ng preferens ng jurors.

Balangkas Teoretikal Ikinonsider ang ilang mga theory upang magsilbing

batayan ng pag-aaral. Sa Social Cognitive Theory ni Bandura, ayon kay Omrod (1999) binibigyang ng diing natututo o ang tao sa kapwa sa at ang

pamamagitan imitation ng

direkta

di-direktang

observation makuha

anumang

napapagmasdan.

Maaaring

anumang nakikita at naririnig sa panonood ng telebisyon. Puno ng positibo at negatibong mensahe ang mga advertisment na maaaring gayahin ng mga bata. Sa patnubay ng titser at sa paggamit ng mga ito sa pagtuturo, magiging makabuluhan ang mga maiikli subalit maiimpluwensyang advertisments. Ayon sa Informational Social Influence Theory ni

Cialdini, ayon kay Syque (2007), kinokopya ng isang tao ang iba kapag hindi niya alam kung papaano kumilos nang tama. Ginagawa niya ito ayon sa pinanggagaligan ng impormasyon sa pagpapalagay na alam nila ang kanilang ginagawa. Gumagamit ng mga silebriti at di-silebriti bilang endorser o karakter sa mga advertisment na ikinokonsider na mas “nakakaalam” ng kung ano ang tama. Binanggit ni Davis at kasama (1995) na sa Mastery

Learning ni Bloom, ang lubusang pagkatuto ng mga estudyante sa mga araling sa itinuturo pagkatuto ay at may sa kaugnayan kalidad ng sa mabuting

kondisyon

pagtuturo.

Napapataas estudyante. experience

din

nito

ang ng

atityud

at

interest at

ng

mga

Magbibigay sa mga

interesting ang

kakaibang ng mga

estudyante

paggamit

advertisment sa pagtuturo sa tabang ng isang mahusay na titser. Sa Operant Conditioning ni Skinner, ayon kay Huitt at kasama (1997), ang hayop kasama na ang tao ay maaaring

kontrolin upang kumilos nang maayos. Ang isang organismo, tao o hayop, ay kikilos nang maayos upang tumanggap ng

gratifikeysyon na nasa iba’t ibang anyo tulad ng pagkain, pagkilala, pagpuri na at ito ng rin iba ay pa. ang Ang susi ng operant matapos na na

pagkokondisyon kagaad gawi. na

tamang ang

reward

maipakita pa

estudyante ni

inaasahang ang

tamang ay

Sinasabi

Skinner

na

premyo

nagpapatibay sa pagkatuto ng mag-aaral. Atensyon, papuri, marka o kahit kendi ang ang karaniwang mga pangreinfors. na kusang

Samakatuwid,

mamomotiveyt

estudyante

sumagot o sumali sa discussions sa tabang ng reinforcers na ito. Sa Multi-Sensory magamit Learning ang ayon ng kay Rose (1995), kung

makakabuting

lahat

pamamaraan

kinakailangan. Karamihan ng tao ay umaasa lang sa isa sa mga pamamaraang ito: 40% sa kinesthetic, 35% sa visual at 25% sa auditory. Mapapataas ang pagkatuto kung higit sa isa

sa

limang

senses

ang

nagagamit.

Mahalagang

pantulong

sa

proseso ng pagkatuto ang kombenasyong images at sounds sa advertisment bukod pa sa mga gawaing may actions sa klase. Namomotiveyt nito ang mga bata at napatataas ang resulta ng pagkatuto. Sa kognitibong pananaw ng Educational Technology,

itinuturing na aktiv at masigla ang estudyante ayon kay Saettler (2005). Nagiging isang aktibong partisipant siya sa proseso ng pagtatamo at paggamit ng katalinuhan. Sa

paggamit ng telebisyon, kompyuter at iba pang teknolohiya sa proseso ng pagkatuto, hindi lang nagiging tagatanggap o tagamasid ang estudyante. Malaki pagkatao ng ang papel ng kapaligiran Sangkot sarili ang sa na sa paghubog ng

estudyante. pamilya modelong at

lipunan, kanyang

titser,

teknolohiya, Makikita sa

pagkatuto. ng mga

teoretikal

napapaligiran

batayang teoryang sinisimbolo ng iba’t ibang bagay at hugis ang estudyante, kinakatawan ng isang pulang smiley, na may kakayahang makapagpasya sa sarili: ang cube, simbolo ng

karunungan dahil sa perpektong sukat nito, para sa lubusang pagkatuto (Mastery for Learning); pointer, representasyon ng internet na pinanggagalingan ng iba’t ibang impormasyon, para isang sa teknolohiya (Educational ng Technology); ibang pagsabog,

kaganapang

nadarama

iba’t

kasangkapang

pandama ng tao lalo na ang pandinig, paningin, pandamdam at pang-amoy, para sa iba’t ibang senses (Multi-Sensory

Learning); puso, isang simbolo na tumutukoy sa spiritual, emotional (Operant at moral core ng tao, ang para sa tamang gamit gawi sa

Conditioning);

scroll,

sinaunang

paghahatid ng mensahe, para sa impormasyon (Informational Social Influence Theory); at apat na direksyon, ang hilaga, silangan, timog at kanluran na pinanggagalingan ng iba’t ibang kaganapan, para sa mga napapagmasdang pangyayari sa paligid (Social Cognitive Theory). Matatagpuan sa sumunod na pahina ang modelong

teoretikal (Figyur I).

Balangkas Konseptwal Ang konsepto ng pag-aaral na ito ay naisasalarawan sa Figyur 2 na nagpapakitang magagamit na mga kagamitang

pampagtuturo sa elementarya ang mga kaisipang nakapaloob sa mga nakolektang advertisment sa nasyunal na telebisyon. Pinaghanguan advertisment na ng gawang deyta ang mga nasa pantelebisyong wikang Filipino,

Pilipino,

English, vernakyular, Taglish o kombenasyon ng alin man sa mga nabanggit na wika, at ipinalabas sa praymtaym sa mga pangunahing Pilipinas. nasyunal na telebisyon sa taong 2007 sa

Naglalaman ang mga ito ng mga kaisipang pangka-

asalan, pangkabuhayan, pangkalusugan at pangkapaligiran na mahalaga sa paghubog sa mamamayang Pilipinong may wastong pagkilos sa pakikipag-ugnayan sa kapwa, may kakayanan sa

Mastery Learning ni Bloom
Ed Te uca ch ti no on lo al gy

Social ive Cognit Theory a dur ni Ban

E S T U D Y A N T E
MultiSensor y Learni ng

Informational Social Influence Theory ni Cialdini

Operant in Condition g i Skinner n

Figyur 1. Modelong Teoretikal na Nagpapakita ng Daloy at Relationship ng Variables

pagpaunlad ng sarili at sa pagpamahala ng kabuhayan, may pagpapahalaga sa katangiang pisikal, mental at emosyunal, at may maayos na pakikipag-ugnayan sa kanyang kapaligiran at pagpapahalaga sa kalikasan. Puno ang TV ads ng iba’t ibang diwang literal at

figyurativ gikan sa karanasan ng mga sumulat at bumuo ng mga advertisment. Ang kahulugang literal at figyurativ na nakapaloob katotohanang “nagtatago.” Sa pamamagitan ng pagsuri ng mga kahulugang nakapaloob sa mga advertisment, nagamit ang mga ito sa binuong mga banghay-aralin sa mga sabjikt sa Makabayan 6. Tinaya ang kahusayan pribado ng at mga banghay-aralin ng mga sa titser Naga gikan City sa at sa mga advertisment rito at mga ay ang lantad nakatago na o

makikita

kahulugang

pampublikong

eskwelahan

Camarines Sur. Ang pagtaya ay batay sa mga sumusunod na kraytirya: sa layunin, ang saklaw ng kasanayang sinusukat nito ng banghay-aralin; integrasyon, ang pagpapakita nito sa ibang disiplina sa talakayan; sa mga gawain, ang

pagtugon nito sa inihandang layunin; sa mga tanong, ang pagiging malinaw at pagsukat nito sa pagkaunawa ng mga bata

sa mga aralin; at sa ginamit na TV ad/s, ang kaangkupan sa paksang tinatalakay ng mga ito sa aralin. Matapos advertisment hinuhubog mamamayan ang sa ibayong Makabayan mga pagsusuri, 6, ang na magagamit kung ang saan mga ay

sabjikt maging at ng

ang ng

estudyante ng

responsableng Malaking

kumunidad,

bansa

mundo.

tabang ito sa mga bata para maunawaan at maging kawili-wili ang mga aralin sa araw-araw.

Asampsyon Ang TV ads ay naglalaman ng mga kaisipang kaisipang na

pangkaasalan, pangkalusugan

kaisipang at

pangkabuhayan,

kaisipang

pangkapaligiran

mapaghahanguan ng mga kagamitang pampagtuturo.

TV ADS: HANGUAN NG MGA KAGAMITANG PAMPAGTUTURO SA ELEMENTARYA University of Nueva Caceres Elementary Laboratory T/P 2007-2008

Mga Kaisipan sa mga Pantelebisyong Advertisment: a. b. c. d. Pangkaasalan Pangkabuhayan Pangkalusugan Pangkapaligiran Mga Kahulugan: a. Literal b. Figyurativ

Mga Kagamitang Pampagtuturo sa Makabayan 6: a. Pagbubuo ng banghay-aralin b. Gamit ng mga TV ads sa Makabayan 6 c. Pagtataya ng jurors

Figyur 2. Modelong Konseptwal na Nagpapakita ng Daloy at Relationship ng Variables

Katuturan ng Talakay Binigyang depinesyon ang mga sumusunod na termino ayon sa pagkakagamit ng mga ito sa pag-aaral. Fallacy. Tumutukoy ito sa isang klase ng kamalian sa

argumento. Kabilang sa mga falasi na nabanggit sa pagaaral ay ang mga sumusunod: a. Appeal to authority. Ito ang paggamit ng awtoridad na hindi eksperto bilang sa sa isang sa larangan argumento; na o o may ang na

kinikilingan hindi

suporta

pagbanggit

partikular

awtoridad

tinutukoy. b. Appeal to popularity. Ito ang pagtanggap na tama ang isang pahayag dahil karamihan ay naninilawa rito. c. Selective attention. Tumutukoy ito sa hindi

makatwirang pagbibigay ng atensyon sa ilang bagay at pagbabaliwala sa iba. d. Quoting out of context. Ito ang pagputol o

pagbaluktot sa isang pahayag. Figure of speech. “Tayutay” ito sa Tagalog na tumutukoy lang sa matalinghaga at imajinativ na paggamit ng mga salita sa pagkukumpara ay dekorativ at na pagbibigay-diin. paggamit din ng Ang mga

terminong

ito

salita

sa

pagdaragdag

ng

istayl.

Kabilang

sa

mga

figure of speech na nabanggit sa pag-aaral ay ang mga sumusunod: a. Anaphora. Ito ang repetisyon ng parehong salita o grupo ng mga salita sa umpisa ng mga magkakasunod na sugnay. Sa Rejoice TV ad na “Kering-keri,” ipinakita ang pagiging konfident at positibong tignin sa buhay matapos gumamit ng syampu sa pamamagitan ng jingle “Kering-keri, susunod sa aking galaw; kering-keri, laging na nangingibabaw; kering-keri susunod sa

aking galaw; kering-keri, laging na nangingibabaw; Keri-keri, kering-kering ko.” b. Antimeria. Pagpapalit ito ng isang parte ng

pananalita, karaniwan ay ginagawang verb ang isang nawn. Ipinakita ito sa paggamit ng “game” bilang hudyat upang isakatuparan ng mga bata sa Ovaltine TV ad na “Oh No! Monster” ang nabuong planong pag-

improvise ng props. c. Hypallage. Pagpapalit ito ng relasyong sintaktik ng dalawang salita. Sa Whisper TV ad na “Do the Flexi Move,” ipinahayag ng ang pakiramdam na sanitary ng babaeng sa

protektado

ginagamit

napkin

pagdeskrayb niya sa mga araw na may menstruation bilang “happy period.”

d. Hyperbole. Ito naman ang paggamit ng exaggeration sa isang pahayag. Ang pagsama ng buong barangay kay “Ms. Barangay” sa Super Ferry TV ad ay pagpakita ng todong suporta. e. Hypophora. Ito ang pagsagot sa sariling rhetorical question. Sa Tide TV ad na “Gulat Ka? (Rally),”

ipinahihiwatig ang pagpapababâ sa posisyon ng “nakaupo” o “nakapwesto” sa tanong ng lider ng mga

raliyista na “Ikaw ba ang dapat na nakaupo dyan?” f. Metaphor. Tuon nito ang pagkukumpara sa dalawang

magkaibang bagay. Ipinakita sa Centrum TV ad na “I Wanna Be Complete (Lara)” ang hindi tuwirang

paghahalintulad sa pagpuno ng iba’t ibang vitamins sa isang kapsula at ng pagtupad ng mga pangarap sa buhay ng pahayag na “Gusto kong maging complete.” g. Personification. Pagbibigay ito ng karakterestiks ng tao sa mga bagay, hayop o pangyayari. Ang pagpresent sa mga biik sa Pigrolac TV ad na “Habang Bata Pa” na naghahabulan sa damuhan, at nagtatampisaw ay

pagpapahiwatig na tulad sa mga batang pinalaki sa pagmamahal, magiging malaman, mabigat at hindi

sakitin ang mga ito. h. Pun o play of words. Ito ang paggamit sa isang

salita o pariralang may dalawang kahulugan. Pang-

iinggit o pang-iinis sa sinumang hahanga sa gara ng pantalon sa Bench TV ad na “Bush” ang layunin ng paggamit ng “b/low” o pinagdugtong na treydmark ng kompanya na “b/” at “low” para sa “low-rise jeans.” i. Superlative. Layunin nito ang pagtukoy sa isang

bagay na may namumukadkad na katangian. Sa Globe TV ad na “Bridges,” ipinakita ang pagmamalaki sa lawak ng koverij ng kompanya sa pamamagitan ng mga

salitang “widest international coverage.” Gawain sa Pagkatuto. Ito ay tumutukoy sa mga gawaing

nagpapayaman ng kaisipan, kaasalan at kasanayan ng mga bata. Makakadagdag sa kaalaman ang mga TV ad na parte na ng mga programa sa telebisyon. Jurors. Sa ginawang pag-aaral, titsers ito ay ang sa kalipunan Naga City ng at

labindalawang

(12)

gikan

Camarines Sur, Taong Panuruan 2007-2008 na sumuri sa mga binuong banghay-aralin ng risertser. Hanguan ng kagamitang pampagtuturo. Ito ay ang dalawampung (20) nakolektang gamitin mga sa pantelebisyong pagtuturo sa advertisment Makabayan 6 na sa

maaaring

bahaging motiveysyon, malayang talakayan, aplikeysyon at evalyuweysyon. Kagamitang pampagtuturo. Tumutukoy ito sa anumang karanasan o bagay na ginagamit ng titser bilang tabang sa

paghahatid

ng

katotohanan,

mga

kasanayan,

saloobin,

kaalaman, palagay, pag-unawa at pagpapahalaga sa mga mag-aaral daynamik para at lalong ang maging kongkreto, (Abad, tunay, 1996).

ganap

pagkatuto

Halimbawa, ang mga kaisipang pangangalaga sa buhay ng hayop na nakapaloob sa Pigrolac TV ad na “Habang Bata Pa” ay makakatulong upang mamotiveyt ang mga bata sa pagtalakay ng araling Kahalagahan ng Pag-aalaga ng

Hayop sa EPP. Kahulugang figyurativ. Ito ay tumutukoy sa mga nakatago at “nagtatagong” kahulugan sa TV ads. Halimbawa, sa “Ms. Barangay”, kanilang ang pag-iwan at ng buong sa barangay Ms. sa kanisa

ginagawa

pagsama

Barangay

pagsali niya sa isang beauty contest ay pagpapakita ng todong pagsuporta dahil sa napakamurang pamasahe sa

Super Ferry. Kahulugang literal. Ito ang lantad na katotohanang nakikita at naririnig sa mga pantelebisyong advertisment. Sa

“Ms. Barangay”, ang kahulugang literal ay ang pagdayo ng Ms. Barangay, sakay ng Super Ferry, upang sumali sa isang beauty contest. Kaisipan. Tumutukoy ito sa kaisipang at pangkapaligiran, pangkabuhayan na

pangkaasalan,

pangkalusugan

makikita sa mga nakolektang advertisment.

Kaisipang pangkaasalan. Ito ay tumutukoy sa mga kaisipang nagpapahayag ng mga kinaugaliang wastong pagkilos sa pakikipag-ugnayan sa kapwa. Tumutukoy pa rin ito sa iba’t ibang aspeto ng isang tao base sa mga ikinikilos ng isang indibidwal. Kaisipang pangkabuhayan. ng Nauukol ito ng sa mga na kaisipang at

nagpapahayag

potensyal

tao

umunlad

mamahala ng mga bagay na may kaugnayan sa kabuhayan. Kabilang din dito ang pagkamasipag, pagkamatiyaga,

pagkamasigasig at pagkakaroon ng determinasyon upang umunlad ang buhay. Kaisipang pangkapaligiran. Ito ay tumutukoy sa maayos na pakikipag-ugnayan ng tao sa kanyang kapaligiran at

pagpapahalaga niya sa kagandahan ng kalikasan. Kaisipang pangkalusugan. Tumutukoy ito sa mga kaisipang may kaugnayan sa katangiang pisikal, mental at emosyunal ng tao. Kulay. Tumutukoy ito sa ginamit na kulay sa mga TV ad na naghahaylayt kulay puting sa mga nakatagong sa Tide TV kahulugan ad na tulad “Gulat ng Ka?

t-shirt

(Rally)” at Whisper TV ad na “Do the Flexi Move” na nirerepresent ang kalinisan. Nabanggit sa pag-aaral

ang mga kulay na asul, para sa sensitiviti ng isang tao; green, para sa pagiging sariwa ng isang bagay,

kalinisan kulay o

at

kapaligiran; orange,

itim, para

para sa

sa

kawalan

ng at

buhay;

determinasyon

mababang-loob; puti, para sa kalinisan at pag-asa; at yellow, para sa inspirasyon at kusog. Media. Ito ay hinggil sa iba’t ibang behikulong

pangkomunikasyon tulad ng telebisyon, radyo, magazin, video, pelikula, kompyuter, selfown at iba pa.

Tumutukoy rin ito sa mga ahensyang nagrereport ng mga balita. Saykoloji sa advertisment. Ito ay ang mga nakikita at

naririnig sa mga advertisment na nakakaimpluwensya sa subconscious mind at emosyon ng isang tao sa

pamamagitan ng pagpapahiwatig na makakamit ang isang subconscious desire kung susundin ang iminunungkahi ng advertisment, ang pagtangkilik sa produkto (Taflinger, 1996). Kabilang sa mga psychological appeal na

nabanggit sa pag-aaral ay ang mga sumusunod: a. Pangangailangan sa pagsasamahan. Tumutukoy ito sa

pangangailangan ng tao ng kaibigan o makakasama. b. Pangangailangan sa pagmamahal o pangangalaga. Ito ay pagpapahalaga ng tao sa pagmamahal o pag-aalaga na naipadadama sa pamamagitan ng paggamit ng produkto.

c. Pangangailangan

sa

patnubay.

Ito

naman

ang

pagpapahalaga ng tao sa patnubay na ibinibigay ng awtoridad o kilalang tao. d. Pangangailangang makapantay o makalevel. Ito ang

adhikain ng tao na makapantay o makalevel sa iba kahit man lang sa ibang bagay. e. Pangangailangang magtagumpay. Ito ay tumutukoy sa

hangarin ng tao na mapagtagumpayan ang isang bagay na mahirap matamo. f. Pangangailangan mangibabaw. Tumutukoy naman ito sa kagustuhan ng taong mamaster ang lahat ng

posibilidad at magkaroon ng kusog na wala sa kanya. g. Pangangailangang kagustuhan ng tao maging na prominente. at Ito ang para

hangaan

irespeto

maitaas ang pagkilala sa kanya. h. Pangangailangang kumuha ng atensyon. Ito naman ay ang kagustuhan ng tao na maka-attract ng atensyon at tumawag ng pansin. i. Pangangailangan sa seguridad. Tumutukoy ito sa basic instinct kampante. j. Pangangailangan ng sagot sa kyuryositi. Ito naman ay ng tao na mabuhay, maging ligas at

ang paniniwala ng tao na nasasagot at napatutunayan ng mga numero at dayagram ang mga tanong. Slang. Ang terminong ito ay ang mga salita rin na ginagamit ng isang partikular na grupo tulad ng mga young

professionals, mga bakla, mga elitista atbp. Kaiba ito sa “salitang balbal” sa Tagalog na limitado lang sa mga salitang ginagamit ng taong hindi edukado. Hindi ito tumutukoy sa aksent sa pagsasalita. TV Ads. Tinatawag ding komersyal, ito ng Sa ay palatastas isang porma gamit na o ng ang ito, (20)

pantelebisyong advertizing telebisyon tumutukoy na

advertisment, nagpropromowt medium. sa

produkto, pag-aaral

bilang rin ito

nakolektang

dalawampung

pantelebisyong advertisment na ipinalabas sa praytaym sa mga pangunahing nasyunal na telebisyon ng bansa sa loob ng taong 2007 hanggang sa kasalukuyan. TV Ads na gawang Pilipino. advertisment Tumutukoy na ito sa mga ng

pantelebisyong Pilipinong

ipinaprodyus ng

advertizer,

prinodyus

Pilipinong

ahensya, o dinirekt o inedit ng isang Pilipino; at/o nagpropromowt ng Pilipinong produkto. Ang Tide TV ad na “Gulat Ka? (Rally),” halimbawa, ay prinodyus ni Ato de Guzman, dinirekt ni Henry Frejas at inedit ni

Tessmen Bautista, puros Pilipino, para sa advertizer na Procter & Gamble-Philippines.

Mga Panghulihang Tala
Adonis L. Rugeria, Media Exposure, Knowledge and Attitudes related to Media of Teachers of Catholic Elementary and Secondary Schools in Naga City, Ateneo de Manila University, 1996 __________, Media Education Media Awareness Network in Canada: An Overview,

http://www.mediaawareness.ca/english/teachers/media_education/media_education_overview. cfm(Hinugot noong Pebrero 20, 2007)

D. C. D. Pocock, Sight and Knowledge, University of Durham, United Kingdom, 1980
http://links.jstor.org/sici?sici=00202754%281981%292%3A6%3A4%3C385%3ASAK%3E2.0.CO%3B2-P&size=LARGE#abstract (Hinugot noong Pebrero 22, 2007)

Christian George C. Francisco, Ang Papel ng Televisyon sa Pagtuturo ng Walong Dagdag na Letra Ayon sa 2001 Revisyon ng Alfabeto at Patnubay sa Ispeling ng Wikang Filipino, De La Salle University-Dasmariñas, 2006
http://www.ptechs.org/ptechs2006/Presentation/CFrancisco.pdf noong Abril 12, 2007)

(Hinugot

AGB Nielsen Media Research, AGB Nielsen Media Research releases 2006 Mega Manila TV viewing habits, 2007
http://agbnielsen.net/whereweare/localnews.asp?id=238&country=Philippin es&newstype=L&mode=full&language=english (Hinugot noong Enero 1, 2008)

Philippine Daily ‘simple arithmetic’

Inquirer,

ABS-CBN:

More

money

by

http://newsinfo.inquirer.net/inquirerheadlines/nation/view_article.php? article_id=52900 (Hinugot noong Enero 18, 2008)

Philippine Daily Inquirer, GMA Network to earn P500M from candidates
http://newsinfo.inquirer.net/inquirerheadlines/nation/view_article.php? article_id=52899 (Hinugot noong Enero 18, 2008)

Willy E. Arcilla, Philippines has world’s heaviest ad loads, Philippine Daily Inquirer, 2007

http://business.inquirer.net/money/features/view_article.php?arti cle_id=103944 (Hinugot noong Enero 6, 2008)

Virgilio J. Adeyanju, Teachers Perception of the Effects and Use of Learning Aids in Teaching: a Case Study of Winneba Basic and Secondary Schools, Faculty of Education, Institute of Education, Obafemi Awolowo University, Nigeria, 2003
http://ultibase.rmit.edu.au/Articles/nov03/adeyanju1.htm (Hinugot noong Abril 12, 2007)

Luz C. Bucu at mga kasama, College Teaching in the Philippines, Rex Book Store, Manila, 1994 J.E. Ormrod, Human learning (3rd ed.), Upper Saddle River, NJ: Prentice-Hall, 1999
http://www.psy.pdx.edu/PsiCafe/KeyTheorists/Bandura.htm#Research (Hinugot noong Disyembre 29, 2007)

___________, Informational Social Influence, Changing Minds, Syque Website
http://changingminds.org/explanations/theories/informational_social_inf luence.htm (Hinugot noong Disyembre 29, 2007)

Denese Davis at Jackie Sorrell, Mastery learning in public schools. Isang papel para sa PSY 702: Conditions of Learning, Valdosta State University, Georgia, USA, 1995
http://chiron.valdosta.edu/whuitt/files/mastlear.html Disyembre 29, 2007) (Hinugot noong

W. Huitt at J. Hummel, An introduction to operant (instrumental) conditioning. Educational Psychology Interactive. Valdosta, GA: Valdosta State University, 1997 http://chiron.valdosta.edu/whuitt/col/behsys/operant.html(Hinugot noong
Disyembre 29, 2007)

Colin

Rose

at

kasama,

Accelerated

Learning,

1995

http://www.andrewgibbons.co.uk/documents/Rose_Accelerated_Learning_000. pdf (Hinugot noong Pebrero 20, 2008)

Paul Saettler, Evolution of American Technology, 2005
http://books.google.com/books?hl=en&lr=&id=s1ThX561Z58C&oi=fnd&pg=PR21& dq=educational+technology+theory&ots=yFSylSixVa&sig=AP7IlMTDWEhryA2zU45 htinrCyY#PPA14,M1 (Hinugot noong Pebrero 20, 2008)

Allan C. Orstein, Strategies for Effective Teaching, Harpen Collins Publisher, 1992 Marietta Abad at mga kasama, Paghahanda ng Kagamitang Pampagtuturo, National Book Store, Manila, 1996

Richard F. Taflinger, Taking ADvantage, Washington State University/Edward R. Murrow School of Communication, 1996 (Bersyon sa internet)
http://www.wsu.edu:8080/~taflinge/advant.html 20, 2007) (Hinugot noong Pebrero

KABANATA II
RIVYU NG MGA KAUGNAY NA LITERATURA AT PAG-AARAL

Laybrari

ng

graduate

school

ng

Ateneo

de

Naga

University at University of Nueva Caceres, at internet ang pinaggalingan ng mga literatura at pag-aaral na may

kaugnayan sa kasalukuyang pananaliksik. Mga Kaugnay na Literatura Ayon kay Espiritu sa lektsur ni Francisco (2006) sa “Ang Papel ng Televisyon sa Pagtuturo ng Walong Dagdag na Letra Ayon sa 2001 Revisyon ng Alfabeto at Patnubay sa

Ispeling ng Wikang Filipino,” binanggit niya na wika ang gamit ng titser sa pagpapaunawa ng nilalaman ng kurso at ito rin ang gamit ng estudyante para ipakita ang kanyang pag-unawa at ipahayag ang kanyang iniisip at niloloob.

Samakatuwid, mahalagang konsiderasyon ang wika sa pagtuturo gayundin sa pagkatuto. Advays ni Lumbera (2005) sa mga manunulat sa intervyu sa kanya ng Pinoy Weekly Online, importanteng kilalanin ng isang writer na namumuhay siya sa ganitong lipunan at kung hindi man siya kumilos para baguhin ang lipunan na iyon,

huwag maging hadlang sa pagkilos ng ibang tao. Lagi’t lagi, kilalanin ang kanyang kaugnayan sa buhay ng lipunang

kanyang kinabibilangan. Ayon sa kanya:
Sa ganoong paraan, ang kanyang mga tula, kuwento, dula ay uungkat sa mga nangyayari sa ating lipunan at ’yong kanyang audience na bumabasa sa kanyang mga tula o nanonood ng kanyang dula ay mabigyan niya ng kamalayan na siya ay bahagi ng lipunang inilalarawan sa akda. Sa ganoong paraan ang manunulat ay hindi magiging kuntento na lamang sa paggamit sa wika ayon sa personal niyang kagustuhan.

Ang nilalaman ng mga advertisment ay gikan sa karanasan ng mga sumulat at bumuo ng mga ito kung kaya’t kababakasan ng iba’t ibang kaisipan. Sa 192 mga Pilipinong advertisment pantelebisyong

sinorvey ni Thompson (2003), ang isandaan at walo (108) ay gumamit ng English “E,” apatnaput isa (41) ay Tagalog na may mga English (22) na ay may ng na salita at phrase at na “T(E),” dalawamput (21) ay

dalawa English

Tagalog mga wika

“T,”

dalawamput salita at

isa

Tagalog ang

phrase

“E(T).”

Gumagamit

pantelebisyong

advertisment.

Karamihan sa mga ito ay hindi gumagamit ng purong Tagalog, o English kung kayat hindi ito kasama sa delimitasyon sa pag-aaral. Sa pagtuturo, ayon kay Adeyanju (2003), mahalaga ang visual aids sa lubusang pagkatuto ng mga bata. Ang mga ito ay designed materials na maaaring locally made o

commercially produced. Para sa kanya:

They come in form of wall-charts illustrated pictures, pictorial materials and other two dimensional objects. There are also audio-visual aids. These are teaching machines like radio, television, and all sorts of projectors with sound attributes.

Maaari

ring

magsilbing

audio-visual

aids

ang

mga

pantelebisyong advertisment. Madali at libre itong makukuha dahil araw-araw ang ng itong nakikita sa sa mga telebisyon. palabas, sa Dahil habang ay

advertisment tinatangkilik

bumubuhay tao ang mga

programa

telebisyon

patuloy ang pagbuo ng mga ito ng mga advertizer. Makukuha rin ang mga nirekord na advertisment sa mga video-sharing website tulad ng You Tube sa www.youtube.com. Ayon ang kay Transona sa (2002), walang kagamitang ngunit panturo isang

maipapalit

isang

mabuting

titser

katotohanang hindi maitatanggi na ang mahusay na titser ay gumagamit ng mga kagamitang pampagtuturo tungo sa mabisang pagkatuto ng mga estudyante. Sa pamamagitan ng pag-aaral na ito, mari-realize ng mga titser na maraming mapagkukunan ng mga kagamitan sa pagtuturo. Kailangan lang na maging

observant, prodaktiv at krieytiv. May labinlimang (15) atraksyon sa mga advertisment na tinawag ni Jif Fowles na “imbentaryo ng motibo ng tao,” ayon kay Austero (1999). Ang saykoloji o mga atraksyon sa mga advertisment ay mga o pangangailangan: pag-aalaga, ng sa seks,

pagsasamahan,

pagmamahal

patnubay,

seguridad, aesthetic sensation, curiosity, pangangailangang

biological, makatakas, maging “Taking may

makapantay magpatnubay, at ni

o

makalevel

ang

isang ng sa

tao,

mangibabaw,

kumuha

atensyon, libro ng

prominente ADvantage”

awtonomus. Taflinger

Samantala, (1996), na mga

binanggit

niyang sa self-

sampung

psychological

appeal sa

ginagamit mamimili:

advertizing

upang

makapagmotiveyt

preservation, seks, acquisition of property, self-esteem, personal kyuryositi, sinubukang enjoyment, panggagaya gamitin sa constructiveness, at altruism. ng destructiveness, sa 6 literal, ang mga

Bukod Makabayan

pagtuturo

nakatagong at “nagtatagong” kahulugan sa mga advertisment. Advays ni Gabuyo (1998) sa paghahanda ng kagamitang pampagtuturo, alamin ang karakteristiks at pangangailangan ng estudyante, at siguraduhin planuhin ang ang objektiv, suportang i-summarize ang

nilalaman,

kakailanganin.

Isaalang-alang ang mga materyal na paghahanguan. Naaangkop ang paggamit ng audio-visual materials sa napiling lugar ng pag-aaral ng risertser. Bilang isang elementary laboratory, inaasahang may pasilidad para sa pagtuturong ginagamitan ng teknolohiya ang University of Nueva Caceres. Inaasahan ding sanay ang mga estudyante sa iba’t ibang pamamaraan ng

pagtuturo, kabilang na ang mga makabagong pamamaraan. Tinalakay ni Aquino at Razon (1998) sa kanilang libro ang kwalifikeysyon ng isang mahusay na titser. Ayon sa

kanila, matatawag na mahusay ang guro kung nagtataglay siya ng sariling sa kakayanan kanyang at kapwa katalinuhan, titser at matapat sa ang

pakikitungo

iginagalang

karapatan ng bawat estudyante. Kailangan ding may alam siya sa principles ng mabuting pagkatuto tulad ng paggamit ng angkop na pamamaraan sa pagtuturo, motiveysyon, paggawa ng banghay-aralin, kasanayan sa pagtataya at integrasyon.

Maaaring magamit sa iba’t ibang bahagi ng klase ang mga advertisment gawain at tulad sa motiveysyon, kung malayang talakayan, ng mga

evalyuweysyon

nagtataglay

siya

kwalifikeysyon na binanggit. Ang pagkatuto para ng kay Panambo at (1997) ay ang Ang

pinakamahalagang pagkatuto ng mga

proseso

pagtuturo ay

pag-aaral. sa

estudyante

nakasalalay

mabuting

paraan ng pagtuturo ng isang titser. Siya ang nagpaplano at nagdedesayd sa pamaraang kaniyang gagamitin na angkop sa bunga ng pagkatuto na nais niyang makamtan ng mga

estudyante, angkop sa sitwasyon, angkop sa kakayanan ng mga estudyante at gayundin sa klase ng paksang-aralin at

sabjikt na kanyang ituturo. Ayon sa Republic Act No. 8293 o Intellectual Property Code of the Philippines (1997), ipinagbabawal ang

pagdidispley ng isang original na gawa o kopya nito tulad ng mga pantelebisyong advertisment maliban kung gagamitin

sa pagtuturo. Kinakailangan lang na banggitin ang source at pangalan ng may-ari kung makikita o binabanggit ito. Alinsunod sa R.A. 8370 o Children’s Television Act of 1997, ang National Council for Children’s Television (NCCT) ang magmomonitor, programa magririvyu sa at magkaklasifay at mga ng mga na

pambatang

telebisyon

advertisment

ipinalalabas sa mga oras na maraming bata ang nanonood. Sa katuturan nito, ang “children” ay tumutukoy sa lahat ng tao na wala pang labing walong (18) gulang. Mababasa sa Section 2, ang Declaration of Policy, na kinikilala ng estado ang kahalagahan at impact ng brodcast media partikular ang mga programa sa telebisyon kaugnay sa pagpapalaganap ng values at intelektwal na pag-unlad ng mga kabataan bilang bahagi na rin ng suporta at pangangalaga sa kanilang interes. Sa mga dahilang ito, masasabi ng risertser na hindi

ikapagpapahamak ng mga estudyante ang paggamit sa mga ito sa eskwela bilang kagamitang pampagtuturo. Para kina Gresko at mga kasama (1996), matagal nang ginagamit ang saykoloji sa advertizing bilang ifektiv na pamamaraan sa pagbebenta ng isang produkto o serbisyo. Ang pag-unawa sa mga pangunahing konsepto na nakakaapekto sa saykoloji ng tao ay makakatulong sa isang kompanya na

makabenta ng kanilang produkto o hindi kaya ay makakatulong sa isang konsyumer upang maunawaan ang mga marketing

strategy na nakakahimok sa kanilang bumili ng mga produkto. Mahalagang makuha ang atensyon ng konsyumer sa pamamagitan ng pag-apela sa emosyon. Kung nagagawang mahimok ng mga

advertisment ang mga manonood ay magagawa rin ito ng mga titser sa kanyang mga estudyante upang matuto. Ang kagamitan sa pagtuturo, ayon kay Liwanag (1995), ay isa sa factors sa mabisang pagkatuto ng mga estudyante. Nakabase ang mga paghahanda ng mga kagamitan sa pagtuturo sa iba’t ibang batayan sa pananaw na sosyo-kultural. Sa paghahanda ng kagamitang pampagtuturo, dapat isaalang-alang ang mga gamit nito gayundin ang layunin, panahon at istilo ng mga wikang gagamitin. Dapat ding ikonsider ang

pangkaisipang pananaw na binibigyang pansin ang pagkakaiba ng estudyante na ang sa paraan ng ay pagkatuto lubusang at humanistikong ang buong

pananaw

layunin

malinang

katauhan ng mga mag-aaral. Sa pagbubuo ng mga kagamitang pampagtuturo sa pag-aaral na ito, isinaalang-alang ng

risertser ang mga nabanggit.

Mga Kaugnay na Pag-aaral Pinag-aralan kontemporaryong ni Alvina Bikol. (2007) Sinuri niya ang ang 35 mga mga tula

tulang

upang matukoy ang kahalagahan nito sa thrusts ng 2002 Basic

Education Curriculum ng Department of Education. Nadiskubre niyang mayaman sa imagery at symbolism ang mga tulang

Bikol. Nagprepeyr siya ng mga banghay-aralin gamit ang mga sinuring kontemporaryong tula upang maipakita kung paano

magagamit ang mga ito sa klase. Sa kasalukuyang pag-aaral, matapos bumuo suriin ng mga ang mga pantelebisyong gamit advertisement mga ay

banghay-aralin

ang

kaisipang

nakapaloob sa mga ito. Gumawa si Mallapre (2004) ng pag-aaral tungkol sa “Mga Nobelang Popular: Salamin ng mga Pagpapahalaga.” Sinuri at binigyang pagpapahalaga ang labinlimang nobelang popular na naipalabas sa ABS-CBN taong 1999-2000 sa pamamahala ni

Charo Santos. Batay sa isinagawang pag-aaral, kabilang sa mga paksang-diwang inilahad ay ang pagsisikap na maiangat ang buhay, pagkamatatag, katangian ng pag-ibig, at

pagpapahalagang sosyal. Sa mga advertisment, may mga isyung tinatalakay patungkol sa kabuhayan, pamilya at kaasalan na maaaring magamit sa pagtuturo ng HEKASI at EKAWP. Sa pag-aaral nina Camaya at mga kasama (2004),

natuklasang mas pinipili ng mga kabataan sa Sta. Teresita, Iriga City ang mga produkto at serbisyong iniindors ng mga silebriti kaysa sa mga produkto at serbisyong iniindors ng mga di-silebriti. Ang mga advertisment sa telebisyon ay mas

napapanood

ng

mga

rispondent

tuwing

praymtaym

kaysa

sa

ibang oras. May epekto sa paggawa ng desisyon sa pagpili ng kanilang pangunahing pangangailangan ang mga advertisment sa telebisyon. Dito nakatuon ang kasalukuyang pag-aaral. Sa case study ni Adeyandu (2003) sa “Perception of the Effects and Use of Learning Aids in Teaching” na mahigit siyamnapung porsyento ng mga gurong sinorvey ay sumang-ayon sa positibong epekto ng pagtuturo na ginagamitan ng iba’t ibang mga kagamitan sa pagtuturo. Pinatunayan nilang 1) mas nauunawaan ng mga estudyante ang mga itinuturo kapag

ginagamit nila ang mga kagamitang pampagtuturo sa kanila, 2) nag-iimprovayz sila ng mga kagamitang pampagtuturo kapag kinakailangan, at 3) gumamit sila ng kagamitang

pampagtuturo upang maipaunawa ang iba’t ibang konsepto na nangangailangan ng pagpapaliwanag. Ang mga dahilang

nabanggit ang nagtulak sa risertser na gumawa ng kagamitang pampagtuturo gikan sa mga pantelebisyong advertisment. Bumuo ng sanayang-aklat sa Filipino 6 si Transona

(2002). Tinukoy niya ang mga nilalaman nito upang mapaunlad ang kasanayang pampanitikan ng mga estudyante sa Filipino IV, at ang iba’t ibang istratejing ginamit na angkop sa paglinang ng vokabyulari, sa pagsukat mga ng kaugnay natamong na aktiviti ng at mga

pagpapahalaga

kaalaman

estudyante.

Tinukoy

rin

niya

ang

kaangkupan

ng

binuong

sanayang-aklat sa kyurikulum ayon sa pananaw ng 17 titser sa Filipino na nagsilbing mga juror. Sa pag-aaral na ito, mga banghay-aralin ang binuo sa disiplinang Makabayan upang makita ang kaangkupan nito sa mga paksang pag-aaralan. Inalam ni Lopez (2001) sa kanyang pag-aaral ang

kahalagahan ng pahayagan bilang instrumento ng pag-unawa ng katarungang katarungang edukasyon, panlipunan. pambata maayos na ay Batay mga sa resulta, para ng ang mga

karapatan

mabuhay, sariling

pamumuhay,

pagtangkilik

pamilya at proteksyon laban sa pag-aabuso; sa katarungang pangkababaihan reputasyon at ay paghawak proteksyong ng katungkulan, sa dangal at

sekswal;

katarungang

pangmanggagawa, ay maayos na paglilitis, tamang pasahod at pagtanggap ng benifits sa pinagtatrabahuhan. Ang mga

dimensyong sosyal ay wastong paggamit at paggalang sa mga nabanggit na katarungan: pagpapahalaga sa karangalan,

pantay-pantay na karapatan at pananagutan at katungkulang dapat gampanan. na May tulad mga ng isyung kabuhayan tinatalakay at sa mga na

advertisment

kapaligiran

maaaring magamit sa pagtuturo ng Heograpiya, Kasaysayan at Sibika (HEKASI) at iba pa.

Sa pag-aaral ni Gastelo (1999) sa 96 na mga komikstrip na ‘Pugad Baboy’ ni Pol Medina Jr., nadiskover niyang

mabisang paraan ang paggamit ng mga figure of speech sa paglalahad at pagpapasigla ng isang writer upang mapukaw ang kawilihan ng mambabasa, at ang paggamit ng mga slang o balbal na salita upang maging realistik ang dialogue o

usapan sa komikstrip. Ayon sa kanya, may kahalagahan sa paghahanda sa mataas na lebel ng edukasyon ang mga

komikstrip na ito. Tulad ng komikstrip, gumagamit ng figure of speech, slang, sari-saring karikatura, kulay, tunog, at iba’t ibang diwa, ang mga advertisment kayat mabisang

nailalahad ang mga kaisipan at kawili-wiling panoorin. Sa dahilang ito kaya bumuo ng kagamitang pampagtuturo sa

elementarya ang risertser gamit ang mga advertisment. Sinuri piling at pinahalagahan ni Bella ni Fortuno Abayan (1998) na ang mga

sanaysay

Angeles

pinamagatang

“Maganda ang Buhay.” Sa isinagawang pag-aaral, lumabas na naglalarawan sosyal at ng mga paksang moral patungkol at sa intelektwal, na nagbibigay

panlipunan,

ispiritwal

tuon sa kahalagahan ng karunungan, pag-aaral, determinasyon sa buhay, pag-ibig sa sarili, kapwa at bayan, pagtupad sa tungkulin at paniniwala sa Diyos ang apatnapu’t walong (48) sanaysay. Nagtataglay ang mga ito ng mga pagpapahalagang nakapaloob sa DECS CORE VALUES na binibigyang-diin ang

pagpapahalagang panlipunan, pagpapahalagang pang-ekonomiya, pagmamahal, katotohanan at ay pananampalataya. naglalaman ng Ang mga ibang at

pantelebisyong kaisipan

advertisment sa

iba’t

tungkol

kapaligiran,

kabuhayan,

kalusugan

kaasalan na ipinahahayag sa iba’t ibang paraan tulad ng paglalahad Edukasyon ng sa istorya. Maaaring magamit at sa pagtuturo ng

Kagandahang-Asal

Wastong

Pag-uugali

(EKAWP), isa sa sabjikts na bumubuo sa Makabayan, ang mga advertisment na naglalaman ng mga kaisipang pangkaasalan. Natuklasan ni Alcedo (1998) batay sa isinagawang

pagsusuri ang mga kaisipang nakapaloob sa piling elemento ng nobela na patungkol pangmoral Inilahad kaugnay sa at mga kaisipang pangmakabayan, at at pangmga ng

pangmakatao, intelektwal.

pangkagandahang-asal mga kaisipan

ang sa

pagpapahalagang

kasalukuyang

kalagayan

lipunan. Ang mga kaisipang natuklasan sa kanyang pagsusuri ay maaari ring matagpuan sa mga advertisment. Sinuri at pinahalagahan ni Alegre (1998) ang

dalawampu’t limang tula ni Tinio, “A Trick of Mirrors” at maikonekt ito sa pagtuturo ng panitikan sa kolehiyo.

Nadiskover sa pag-aaral na ang mga tula ni Tinio ay may nilalamang-diwa batay sa relasyon ng magulang, mag-asawa at kapwa na naglalahad ng iba’t ibang damdamin at isipan. Ang

mga tula ni Tinio, tulad ng mga advertisement, ay mayaman din sa mga larawang-diwa at mga figure of speech na

nagpapalitaw sa iba’t ibang damdamin at kaisipan ng author. Gumagamit din ng mga ito ang mga pantelebisyong

advertisment. Ikinompeyr tradisyunal at sa pag-aaral ni Ababan sa (1997) pagtuturo ang ng

makabagong

pamamaraan

Heograpiya, Kasaysayan at Sibika sa Grade 6 sa Antipolo Elementary School, Minalabac District, Division of

Camarines Sur sa Taong Panuruan 1996-1997. Natuklasan na nagkaroon ang ng epektibong Formation sa gamit ang makabagong sa na pamamaraan, na ng kay

Values base

Approach ng

kaysa

tradisyunal may antas ang

paaran

resulta sa

post-test

kahalagahan.

Releyted

kasalukuyang

pag-aaral

Ababan dahil nakafokus din ito sa HEKASI, isa sa sabjikts sa Makabayan na kanyang pinangtuunang-pansin. Sinuri ni Arenas (1995) ang 14 pelikulang Pilipino na iprinodus at ipinalabas mula 1990 hanggang 1994 at

sinubukang iaydentifay at ianalayz ang iba’t ibang roles ng mga babaeng karakter. Natuklasang 9 sa 23 babaeng karakter ay ina o asawa ang role, 8 ay kabit o gerlfrend, 3 ay anak, at 2 ay prostityut. May mga babaeng karakter na iba’t iba ang roles sa mga advertisment. Ang mga sitwasyong ito ay

maaaring gamitin sa pagtuturo ng mga kaisipang makukuha sa paksang pag-aaralan.

Kalagayang Pansining Lahat pagpapahalaga at pag-uugnay sa pagtuturo sa

Edukasyong Pagpapahalaga, Panitikan o HEKASI ang mga pagaaral nina Mallapre, Fortuno, Gastelo, Alegre, Ababan at Alvina. Nakatuon at nagbibigay pagpapahalaga rin ang

kasalukuyang pag-aaral sa isang uri ng literatura, ang mga pantelebisyong advertisment. Ang mga pag-aaral naman nina Lopez, Arenas gayundin ang kina Fortuno, Mallapre, Gastelo, at Camaya at mga kasama, ay gikan sa media kabilang ang dyaryo, telebisyon at pelikula. Sa telebisyon o internet gikan ang TV ads na ginamit sa kasalukuyang pag-aaral.

Kaugnay sa kasalukuyang pag-aaral ang isinagawang pag-aaral nina Adeyanju at Transona sapagkat kagamitang pampagtuturo rin ang tinalakay nila. Samantala, naiiba ang kasalukuyang pag-aaral sa mga

nabanggit na kaugnay na pag-aaral dahil nakatuon ito sa antas elementarya. Dito, ginamit ang teknolohiya upang

maging makabago at napapanahon ang pamamaran ng pagtuturo. Inaasahang experience makakapagbigay sa mga ng interesting ang mga at kakaibang

estudyante

pantelebisyong

advertisment titser,

kapag

ginamit itong

sa

klase. na

Sa

parte

ng ng sa

mga mga mga

magsisilbi

dugang

hanguan lunsaran

kagamitang aralin.

pampagtuturo

upang

gamiting

Mga Panghulihang Tala
Virgilio J. Adeyanju, Teachers Perception of the Effects and Use of Learning Aids in Teaching: a Case Study of Winneba Basic and Secondary Schools, Faculty of Education, Institute of Education, Obafemi Awolowo University, Nigeria, 2003
http://ultibase.rmit.edu.au/Articles/nov03/adeyanju1.htm (Hinugot noong Abril 12, 2007)

Republic Act No. 8293, Intellectual Property Code of the Philippines (Available sa Internet)
http://www.chanrobles.com/legal7copyright.htm (Hinugot noong Enero 19, 2007)

Lydia S. Liwanag, Phoenix Educational Journal, 1995 Araceli Gabuyo, “Ang Sanayang-Aklat Bilang Kagamitang Pampagtuturo” Panayam sa Pambansang Seminar sa Filipino sa Pagtataguyod ng Kagawaran ng Filipino sa Kolehiyo ng mga Sining at Agham ng Philippine Normal University, 1998 Leopoldo R. Transona, Sanayang-Aklat Pampanitikan sa Filipino IV: Isang Pagsusuri, (Di-Nalathalang Masteral Tesis Ateneo de Naga University, 2002) Naga City Rosa Maria B. Panambo, Walong Linggong Kurikulum: Ang Bisa Nito sa Kakayahan ng mga Mag-aaral (Di-Nalathalang Masteral Tesis University of Nueva Caceres, 1997) Naga City Roger Thompson, Filipino English and Taglish: Language Switching from Multiple Perspectives, Marketing messages through language switching in television commercials, Amsterdam: John Benjamins, 2003
http://www.clas.ufl.edu/users/rthompso/filipinocommercials.html (Hinugot noong Marso 30, 2007)

Richard F. Taflinger, Taking ADvantage, Washington State University/Edward R. Murrow School of Communication, Washington State, USA, 1996 (Bersyon sa internet)

http://www.wsu.edu:8080/~taflinge/advant.html 20, 2007)

(Hinugot

noong

Pebrero

Jon Gresko at mga kasama, Social Psychological Factors Underlying the Impact of Advertising, Miami University, Florida, USA, 1996
http://www.users.muohio.edu/shermarc/p324ads.shtml (Hinugot noong Abril 2, 2007)

Republic Act No. 8370, Children’s Television Act of 1997 Guillermo Gastelo, Comic Strip: Larawan ng Galaw ng Buhay (Di-Nalathalang Masteral Tesis), University of Nueva Caceres, Naga City, 1999 Vivian B. Fortuno, Kagamitang Pampagtuturo at Edukasyong Pagpapahalaga (Di-nalathalang Masteral Tesis), University of Nueva Caceres, Naga City, 1998 Marivic S. Lopez, Pamahayagan: Instrumento sa Pagpapahalaga ng Karapatang Panlipunan (Di-Nalathalang Masteral Tesis), University of Nueva Caceres, Naga City, 2001 Manuel O. Ababan, Ang pagtuturo ng Heograpiya, Kasaysayan at Sibika (Di-Nalathalang Masteral Tesis), University of Nueva Caceres, Naga City, 1997 Lilybeth R. Mallapre, Mga Nobelang Popular: Salamin ng mga Pagpapahalaga (Di-Nalathalang Masteral Tesis), University of Nueva Caceres, Naga City, 2004 Camaya at mga kasama, The Perceived Effects of Television Advertisments to Decision Making of the Youth in Choosing their Basic Needs in Sta. Teresita, Iriga City (Unpublished AB-Development Communication Thesis), Ateneo de naga University, Naga City, 2004 Eden D. Arenas, Women Characters in Selected Filipino Movies (Unpublished Masteral Thesis), Ateneo de Naga University, Naga City, 1995 Virgilio J. Alcedo, Ibong Mandaragat: Pagsusuri at Pag-uugnay sa Kasalukuyang Panahon (Di-Nalathalang Masteral Tesis), University of Nueva Caceres, Naga City, 1998

Amy A. Alegre, Mga Piling Tula: Isang Pagsusuri at Pagpapahalaga (Di-Nalathalang Masteral Tesis), University of Nueva Caceres, Naga City, 1998 Geraldine C. Alvina, Contemporary Bikol Poetry an the Basic Education Curriculum’s Thrust on Lifelong Learning, (Unpublished Masteral Thesis), University of Nueva Caceres, Naga City, 2007