36

Medical / Freshmagazine

Medical / Freshmagazine

Éáôñéêþò åðïðôåõüìåíç
Üóêçóç (Medical fitness)
Ôï íÝï ôóïõíÜìé ðïõ óáñþíåé ôï ÷þñï
ôùí fitness clubs ðáãêïóìßùò

ÓùôÞñçò Áíáãíùóôüðïõëïò
Êáñäéïëüãïò

Ç

ðáñáðÜíù éððïêñáôéêÞ
ñÞóç åßíáé ç ðñþôç
éóôïñéêÜ éáôñéêÞ
áíáöïñÜ, ó÷åôéêÜ ìå ôçí
éáôñéêþò åðïðôåõüìåíç
åîáôïìéêåõìÝíç Üóêçóç êáé
äéáôñïöÞ (Medical fitness - Medical nutrition).
ÓÞìåñá üìùò, äéáíýïõìå ôçí åðï÷Þ ôçò éáôñéêÞò
ðïõ âáóßæåôáé óå áðïäåßîåéò (evidence-based
medicine).
Áíáêýðôïõí óõíåðþò ìåñéêÜ áìåßëéêôá
åñùôÞìáôá:
1. Ôé åßíáé ç éáôñéêþò åðïðôåõüìåíç Üóêçóç
êáé äéáôñïöÞ;
2. Ðñüêåéôáé ãéá ìýèï Þ ðñáãìáôéêüôçôá;
3. Åßíáé ïéêïíïìéêÜ áðïôåëåóìáôéêÞ (cost
effective) ãéá ôá Üôïìá êáé ôéò êïéíùíßåò;
4. Åßíáé åðéâåâëçìÝíç, êáé áí íáé, óå ðïéåò
ðåñéðôþóåéò;
5. Ðïéá åßíáé ôá áðáñáßôçôá êëéíéêÜ åñãáëåßá
ãéá íá åöáñìïóôåß áõôÞ ç õøçëïý åðéóôçìïíéêïý åðéðÝäïõ åîáôïìéêåõìÝíç ðñïóÝããéóç óôï æÞôçìá ôçò õãåßáò ôïõ áôüìïõ;
Ðñüêåéôáé ãéá áôïìéêÞ (medical personal training) Þ ïìáäéêÞ (medical group training) Üóêçóç êáé äéáôñïöÞ (medical personal nutrition),
ðïõ áðåõèýíåôáé óôéò åîÞò ïìÜäåò ôïõ ãåíéêïý
ðëçèõóìïý:
œ ¢ôïìá ìå áõîçìÝíï êßíäõíï íüóçóçò áðü
÷ñüíéåò ðáèÞóåéò (üðùò óáê÷áñþäç äéáâÞôç, õðÝñôáóç, êáñäéáêÞ áíåðÜñêåéá, óôõôéêÞ
äõóëåéôïõñãßá, ÷ñüíéá íåöñéêÞ áíåðÜñêåéá,
÷ñüíéá áíáðíåõóôéêÞ áíåðÜñêåéá ê.á.)
œ ¢ôïìá ðïõ Þäç íïóïýí, óôá ïðïßá ðÜó÷ïõí
Ýíá, äýï, ôñßá Þ êáé ðåñéóóüôåñá æùôéêÜ
üñãáíá (ð÷. êáñäéÜ Þ/êáé ðíåýìïíåò Þ/êáé
íåöñïß Þ/êáé óõêþôé Þ/êáé åãêÝöáëïò)
œ ¢ôïìá ðïõ áðáéôïýí åîåéäéêåõìÝíç ðåñßèáëøç (üðùò çëéêéùìÝíïé, Üôïìá ìå åéäéêÝò
áíÜãêåò, Ýãêõåò, ðá÷ýóáñêïé, áíïñåêôéêïß).
Áðü ôïí ðáñáðÜíù ïñéóìü, åýêïëá êáôáíïåß ï
áíáãíþóôçò, üôé ôá éáôñéêþò åðïðôåõüìåíá
ðñïãñÜììáôá Üóêçóçò êáé äéáôñïöÞò åßíáé
åî'ïñéóìïý áõóôçñþò åîáôïìéêåõìÝíá êáé
áðáéôïýí ïëéóôéêÞ ðñïóÝããéóç. Õðçñåôïýí
äçëáäÞ ôéò éäéáßôåñåò âéïøõ÷ïêïéíùíéêÝò áíÜãêåò êáé ðáèïëïãßåò ôïõ êÜèå áôüìïõ êáé ðñïûðïèÝôïõí ôçí ýðáñîç ìéáò ïìÜäáò åéäéêþí åðéóôçìüíùí ðïõ óõíåñãÜæïíôáé óôåíÜ ìåôáîý
ôïõò.
Óýìöùíá ìå ôïõò ïñéóìïýò ôçò áìåñéêÜíéêçò
åôáéñåßáò éáôñéêþò åðïðôåõüìåíçò Üóêçóçò

36

«Áí ìðïñïýóáìå íá äþóïõìå óå êÜèå Üôïìï
ôç óùóôÞ ðïóüôçôá äéáôñïöÞò êáé Üóêçóçò,
ïýôå ðïëý ìéêñÞ, áëëÜ ïýôå ðïëý ìåãÜëç,
èá åß÷áìå âñåé ôïí áóöáëÝóôåñï äñüìï ãéá ôçí õãåßá».
ÉððïêñÜôçò

óç ôïõ óõíïëéêïý êéíäýíïõ ãéá ôçí õãåßá
ôïõ
œ ÌÝãéóôç áðïôåëåóìáôéêüôçôá (åðßôåõîç óôü÷ùí õãåßáò êáé åõöïñßáò, äéáôÞñçóç êéíÞôñùí ãéá Üóêçóç) ìå ôç ìÝãéóôç áóöÜëåéá
(ìåßùóç ôñáõìáôéóìþí êáôáðüíçóçò êáé
êáñäéáããåéáêþí åðåéóïäßùí)
œ Åóôßáóç óôç âåëôßùóç ôçò õãåßáò ôçò
êïéíüôçôáò (åêðáéäåõôéêÝò-åíçìåñùôéêÝò
ðáñåìâÜóåéò êáé ïìéëßåò)
ÅðéðëÝïí, åêôüò ôïõ üôé ç éáôñéêþò åðïðôåõüìåíç Üóêçóç åðéêåíôñþíåôáé óôçí öñïíôßäá
åéäéêþí ïìÜäùí ôïõ ðëçèõóìïý, Ý÷åé åðßóçò
ùò óôü÷ï ôçí ðñïþèçóç ôçò ðñùôïãåíïýò,
äåõôåñïãåíïýò êáé ôñéôïãåíïýò ðñüëçøçò*.
Ãéá íá åðéôåõ÷èåß áõôü, ïé ðåñéóóüôåñïé åðáããåëìáôßåò (Medical fitness professionals) êáé
éáôñéêÜ êÝíôñá áõôïý ôïõ ôýðïõ, Ý÷ïõí õøçëïý
åðéðÝäïõ éáôñéêü åîïðëéóìü êáé ðñïóùðéêü.
Áõôü ôïõò åðéôñÝðåé íá äïõëÝøïõí ìå ìßá åõñåßá ðïéêéëßá áôüìùí, üðùò ð÷. áðïëýôùò õãéåßò
íÝïõò öïéôçôÝò, ìáèçôÝò, áèëçôÝò óå ðñùôáèëçôéóìü Þ óõíôÞñçóç êëð. (ðñùôïãåíÞò ðñüëçøç),
Üôïìá ìå íåïäéáãíùóìÝíç õðÝñôáóç (äåõôåñïãåíÞò ðñüëçøç) Þ üóïé Ý÷ïõí ðñüóöáôá áðïöïéôÞóåé áðü Ýíá ðñüãñáììá êáñäéáêÞò áðïêáôÜóôáóçò ìåôÜ áðü Ýíá Ýìöñáãìá, bypass Þ
ìðáëïíÜêé (ôñéôïãåíÞò ðñüëçøç).
Áðü ôá ðáñáðÜíù óõíÜãåôáé üôé, ôá éáôñéêþò
åðïðôåõüìåíá åîáôïìéêåõìÝíá ðñïãñÜììáôá
Üóêçóçò êáé äéáôñïöÞò åßíáé åíôåëþò ñåáëéóôéêÜ êáé åöáñìüóéìá, åíþ Ý÷åé áðïäåé÷èåß ìå
áñêåôÝò ìåëÝôåò üôé åßíáé êáé ïéêïíïìéêÜ áðïôåëåóìáôéêÜ ãéá ôá Üôïìá êáé ôéò êïéíùíßåò (cost
effective) óå ðëåßóôåò ðåñéðôþóåéò, üðùò óôá
ðñïãñÜììáôá êáñäéáêÞò áðïêáôÜóôáóçò. ¢ñá,
êÜèå Üëëï ðáñÜ ìýèï, áðïôåëïýí.
Ðïéá åßíáé üìùò ôá êëéíéêÜ åñãáëåßá ðïõ
÷ñçóéìïðïéïýíôáé ãéá íá åðéôý÷ïõìå áõôü ôï
åêëåðôõóìÝíï êáé åìðåñéóôáôùìÝíï êëéíéêü
áðïôÝëåóìá;
1. Åñãïóðéñïìåôñßá Þ ÊáñäéïðíåõìïíéêÞ Þ
ÊáñäéïáíáðíåõóôéêÞ äïêéìáóßá êüðùóçò
Ç êáñäéïáíáðíåõóôéêÞ äïêéìáóßá êïðþóåùò (ÊÁÄÊ) åßíáé ìßá åîÝôáóç õøçëÞò ôå÷íïëïãßáò, ðïõ äéåñåõíÜ ôçí áðüêñéóç óôçí Üóêçóç
ìéáò áëõóßäáò ïñãÜíùí êáé óõóôçìÜôùí:
áíáðíåõóôéêïý, êáñäéáããåéáêïý, áéìïðïéçôéêïý, ðåñéöåñéêÞò ìéêñïêõêëïöïñßáò, ìõïóêåëåôéêïý êáé íåõñéêïý óõóôÞìáôïò. Ç åêôßìçóç ôçò ëåéôïõñãéêüôçôáò ôùí äéáöüñùí ïñãÜ-

íùí óôçí çñåìßá, ôéò ðåñéóóüôåñåò öïñÝò äåí
áñêåß ãéá ôç äéÜãíùóç êáé ôçí åêôßìçóç ôçò
ðñüãíùóçò ìéáò íüóïõ êáé ôç ëÞøç èåñáðåõôéêþí áðïöÜóåùí.
Óå ìßá ðëÞñç êáñäéïáíáðíåõóôéêÞ äïêéìáóßá
êïðþóåùò óå åñãïìåôñéêü ðïäÞëáôï (êõêëïåñãüìåôñï) Þ êõëéüìåíï ôÜðçôá ðåñéëáìâÜíïíôáé:
œ Åñãïóðéñïìåôñßá Þôïé ìÝôñçóç áíáðíåõóôéêþí ìåôáâïëéêþí ðáñáìÝôñùí êáôÜ ôçí Üóêçóç (êáôáíÜëùóç ïîõãüíïõ, áðïâïëÞ äéïîåéäßïõ ôïõ Üíèñáêïò, åéóðíåõóôéêÞ åêðíåõóôéêÞ ñïÞ, êáôÜ ëåðôü üãêïò áåñéóìïý, êáôáíáëéóêüìåíåò èåñìßäåò áíÜ ëåðôü êëð.)
œ Ïîõìåôñßá êáèüëç ôç äéÜñêåéá ôçò äïêéìáóßáò (äçëáäÞ ôï ðïóïóôü ïîõãüíïõ ôïõ áßìáôïò)
œ ÇëåêôñïêáñäéïãñÜöçìá êáèüëç ôç äéÜñêåéá
ôçò äïêéìáóßáò
œ ÓðéñïìÝôñçóç ðñéí ôç äïêéìáóßá (êáé ìåôÜ
óå êÜðïéåò ðåñéðôþóåéò)
œ ¸ëåã÷ïò áíáðíåõóôéêþí ìõþí Þôïé ìÝãéóôç
åéóðíåõóôéêÞ - åêðíåõóôéêÞ ðßåóç (óå åéäéêÝò
ðåñéðôþóåéò)
œ Áîéïëüãçóç êáìðýëçò ñïÞò - üãêïõ ðñï,
êáôÜ ôç äéÜñêåéá êáé ìåôÜ ôçí Üóêçóç (äçëáäÞ
ðïóüôçôá êáé ôá÷ýôçôá äéáêßíçóçò ôïõ áÝñá
óôçí êüðùóç)
œ ÁÝñéá áßìáôïò äçëáäÞ áñôçñéáêü ïîõãüíï
êáé äéïîåßäéï ôïõ Üíèñáêá óå åéäéêÝò ðåñéðôþóåéò.
Óôçí êëéíéêÞ ðñÜîç ìðïñåß íá ÷ñçóéìïðïéçèåß
óôç äéÜãíùóç, ôçí åêôßìçóç ôçò áíáðçñßáò, ôçí
åêôßìçóç ôçò éêáíüôçôáò ãéá Üóêçóç, ôçí åêôßìçóç ôçò âáñýôçôáò êáé ôçí ðñüãíùóç äéáöüñùí íïóçìÜôùí, áëëÜ êáé ôçí áîéïëüãçóç ôçò
áðïôåëåóìáôéêüôçôáò ôçò öáñìáêåõôéêÞò áãùãÞò. Ç åîÝëéîç ôçò ôå÷íïëïãßáò êáé ôçò ðëçñïöïñéêÞò êáôÜ ôçí ôåëåõôáßá äåêáåôßá êáôÝóôçóáí ôçí ÊÁÄÊ åýêïëç óôç ÷ñÞóç.
¸ôóé, ç ÊÁÄÊ åßíáé ðëÝïí ÷ñÞóéìç óå åõñý öÜóìá êëéíéêþí êáôáóôÜóåùí. Ç ÷ñçóéìüôçôá ôçò
äïêéìáóßáò áöïñÜ üëá ôá óôÜäéá êÜèå íüóïõ,
óõìðåñéëáìâáíïìÝíùí ôçò äéáãíþóåùò, ôçò
åêôéìÞóåùò ôçò óïâáñüôçôáò, ôçò åîåëßîåùò ôçò
íüóïõ, ôçò ðñïãíþóåùò êáé ôçò áíôáðïêñßóåùò
óôç èåñáðåßá.
ÐñáêôéêÜ, åßíáé ìéá åîÝôáóç ðïõ áðáíôÜåé óå åéäéêÜ åñùôÞìáôá ðïõ ðñïêýðôïõí ìåôÜ áðü ìéá
âáóéêÞ êëéíéêÞ êáé ðáñáêëéíéêÞ åêôßìçóç (éóôïñéêü, öõóéêÞ åîÝôáóç, áêôéíïãñáößá èþñáêïò,
óðéñïìÝôñçóç, çëåêôñïêáñäéïãñÜöçìá, õðåñç-

37

÷ïãñÜöçìá êáñäßáò). Ôá áðïôåëÝóìáôá ôùí
åîåôÜóåùí áõôþí ðñÝðåé íá óõíõðïëïãßæïíôáé
êáé íá óõíåêôéìþíôáé óôçí åñìçíåßá ôùí
áðïôåëåóìÜôùí ôçò ÊÁÄÊ.
Ç ÊÁÄÊ ÷ñçóéìïðïéåßôáé óå Ýíá åõñý öÜóìá
êëéíéêþí ðåñéðôþóåùí:
œ Åêôßìçóç ôçò áíï÷Þò óôçí êüðùóç êáé
äéåñåýíçóç áäéÜãíùóôçò ìåßùóçò ôçò
éêáíüôçôáò ãéá Üóêçóç
œ Äýóðíïéá ðñïóðáèåßáò áãíþóôïõ áéôéïëïãßáò
œ Åêôßìçóç áóèåíþí ìå áíáðíåõóôéêÜ
íïóÞìáôá
œ Åêôßìçóç áóèåíþí ìå êáñäéáããåéáêÜ
íïóÞìáôá: Ç ÊÁÄÊ ìáò åðéôñÝðåé íá äéáêñßíïõìå, áí ôá áßôéá ôïõ ðåñéïñéóìïý ôçò
éêáíüôçôáò ãéá Üóêçóç åßíáé ðíåõìïíéêÜ Þ
êáñäéáêÜ. ÐïëëÝò öïñÝò, êõñßùò óå çëéêéùìÝíïõò áóèåíåßò, óõíõðÜñ÷ïõí êáñäéáêÜ
êáé ðíåõìïíéêÜ íïóÞìáôá. Óôçí ðåñßðôùóç
áõôÞ, ç äïêéìáóßá èá äåßîåé ðïéï áðü ôá äýï
åßíáé ï ðåñéïñéóôéêüò ðáñÜãùí. Ç êáñäéáêÞ
áíåðÜñêåéá åßíáé ç íüóïò ôïõ êáñäéáããåéáêïý óõóôÞìáôïò, óôçí ïðïßá ç ÊÁÄÊ Ý÷åé
ôçí åõñýôåñç åöáñìïãÞ êáé ìÜëéóôá ôåßíåé
íá êáèéåñùèåß ùò åîÝôáóç ñïõôßíáò ãéá
üëïõò ôïõò áóèåíåßò ðïõ äéåñåõíþíôáé Þ
èåñáðåýïíôáé ãéá êáñäéáêÞ áíåðÜñêåéá.
ÅéäéêÝò åöáñìïãÝò ôçò êáñäéïáíáðíåõóôéêÞò
äïêéìáóßáò êïðþóåùò
œ Ðñïåã÷åéñçôéêÞ åêôßìçóç êéíäýíïõ (äéåã÷åéñçôéêïý-ìåôåã÷åéñçôéêïý) ôïõ áóèåíïýò: Ïé
åðåìâÜóåéò óôéò ïðïßåò êõñßùò ÷ñçóéìïðïéåßôáé ç ÊÁÄÊ ùò äåßêôçò ðñüâëåøçò ôçò ðïñåßáò ôùí áóèåíþí, åßíáé ïé åðåìâÜóåéò áöáßñåóçò ôìÞìáôïò Þ üëïõ ôïõ ðíåýìïíïò (ëüãù
êáñêßíïõ Þ ðíåõìïíéêïý åìöõóÞìáôïò), ïé
âáñéÝò áããåéï÷åéñïõñãéêÝò åðåìâÜóåéò êáé ïé
åðåìâÜóåéò âáñéáôñéêÞò ÷åéñïõñãéêÞò óôç
íïóïãüíï ðá÷õóáñêßá.
œ Åêôßìçóç áóèåíþí ðñéí êáé ìåôÜ áðü ìåôáìüó÷åõóç êáñäéÜò Þ ðíåõìüíùí
œ Ïäçãßåò ãéá Üóêçóç êáé êáñäéáêÞ-ðíåõìïíéêÞ áðïêáôÜóôáóç: Ôá ðñïãñÜììáôá áðïêáôÜóôáóçò áðïôåëïýí óçìáíôéêü ìÝñïò ôçò ïëïêëçñùìÝíçò áíôéìåôþðéóçò åíüò áóèåíïýò ìå ×ÁÐ,
êáñäéáêÞ áíåðÜñêåéá Þ Üëëï ÷ñüíéï ðíåõìïíéêü
Þ êáñäéáêü íüóçìá. Ç ÊÁÄÊ åßíáé áðáñáßôçôç
ðñéí ôçí Ýíáñîç ïðïéïõäÞðïôå ðñïãñÜììáôïò
áðïêáôÜóôáóçò, áö' åíüò ãéá íá ðéóôïðïéÞóåé

ÊáñäéïáíáðíåõóôéêÞ äïêéìáóßá êüðùóçò óå áóèåíÞ 42 åôþí, ìåôåìöñáãìáôéêü ìå áíôéññïðïýìåíç, áóõìðôùìáôéêÞ
êáñäéáêÞ áíåðÜñêåéá (éó÷áéìéêÞ êáñäéïðÜèåéá), óôïí ïðïßï óõíôáãïãñáöÞèçêå åîáôïìéêåõìÝíï ðñüãñáììá
áåñüâéáò Üóêçóçò. Ï áóèåíÞò áðïöïßôçóå åðéôõ÷þò áðü ðñüãñáììá êáñäéáêÞò áðïêáôÜóôáóçò, äéÜñêåéáò 6 åâäïìÜäùí

(Medical Fitness Association), ôá óçìåßá ðïõ
äéáöïñïðïéïýí Ýíá éáôñéêü êÝíôñï áõôïý ôïõ
ôýðïõ (Medical fitness center) áðü ôá óõíÞèç
åìðïñéêÜ êÝíôñá ãõìíáóôéêÞò (fitness facilities)
åßíáé ôá áêüëïõèá:
œ ÅíåñãÞ êáé ôáêôéêÞ éáôñéêÞ åðßâëåøç óå
åîåéäéêåõìÝíï åðßðåäï (focused medical
supervision)
œ ÅîåéäéêåõìÝíï êáé ðéóôïðïéçìÝíï íïóçëåõôéêü êáé ëïéðü ðáñáúáôñéêü ðñïóùðéêü Þôïé:
êáñäéïëüãïé, øõ÷ßáôñïé, ïñèïðåäéêïß, éáôñïß
öõóéêÞò áðïêáôÜóôáóçò, øõ÷ïëüãïé, åñãï-

öõóéïëüãïé, ðñïóùðéêïß ãõìíáóôÝò (personal trainers), öõóéïèåñáðåõôÝò, åñãïèåñáðåõôÝò, ëïãïèåñáðåõôÝò, êïéíùíéêïß ëåéôïõñãïß, íïóçëåõôÝò, ê.á.)
œ ÊëéíéêÞ äéá÷åßñéóç ôïõ áôüìïõ êáé åíóùìÜôùóç ôùí ðñïãñáììÜôùí Üóêçóçò êáé äéáôñïöÞò óôï êëéíéêü êáé âéïøõ÷ïêïéíùíéêü
ôïõ ðñïößë
œ Áîéïðïßçóç ôùí äåäïìÝíùí ôçò ðñïóùðéêÞò
êáôÜóôáóçò õãåßáò ôïõ áôüìïõ ãéá ôç äçìéïõñãßá åîáôïìéêåõìÝíçò óõíôáãïãñÜöçóçò
Üóêçóçò êáé äéáôñïöÞò, ìå óêïðü ôç ìåßù-

ÊáñäéïáíáðíåõóôéêÞ äïêéìáóßá êüðùóçò óå ðáéäß 11 åôþí ìå óõããåíÞ êáñäéïðÜèåéá (÷åéñïõñãéêþò äéïñèùìÝíç óõããåíÞò Ýêöõóç ôçò äåîéÜò ðíåõìïíéêÞò áñôçñßáò
áðü ôçí áïñôÞ), óôá ðëáßóéá ðñïáèëçôéêïý åëÝã÷ïõ, ëüãù êáêÞò áíï÷Þò ôçò Üóêçóçò. Äåí âñÝèçêå êÜôé ôï ðáèïëïãéêü, ðáñÜ ìüíïí êáêÞ öõóéêÞ êáôÜóôáóç (deconditioning).
Åßíáé ç ðñþôç åñãïóðéñïìåôñßá ôÝôïéáò ðåñßðôùóçò óôçí ÊñÞôç.

36

Medical / Freshmagazine

ÌÝôñçóç âáóéêïý ìåôáâïëéóìïý (¸ììåóç èåñìéäïìåôñßá)
óå áóèåíÞ ãõíáßêá 54 åôþí ìå íïóïãüíï ðá÷õóáñêßá êáé õðåñôáóéêÞ êáñäéïðÜèåéá

üôé ï áóèåíÞò ìðïñåß íá áóêçèåß ìå áóöÜëåéá
(åìöÜíéóç áññõèìéþí, ðôþóç êïñåóìïý áéìïóöáéñßíçò) êáé áö' åôÝñïõ íá ðñïóäéïñßóåé ôçí
áêñéâÞ Ýíôáóç óôçí ïðïßá èá áóêåßôáé ï áóèåíÞò. Åðßóçò, ìåôÜ ôçí ïëïêëÞñùóç ôïõ ðñïãñÜììáôïò, ç äïêéìáóßá ðñïóöÝñåé ìéá áíôéêåéìåíéêÞ êáé óõãêñßóéìç êáôáãñáöÞ ôçò
âåëôßùóçò Þ ü÷é ôçò áíï÷Þò óôçí êüðùóç.
œ Åêôßìçóç áíáðçñßáò - éêáíüôçôáò ðñïò åñãáóßá (ãéá ðñüùñåò óõíôáîéïäïôÞóåéò, ôñï÷áßá
áôõ÷Þìáôá êëð.)
œ ÁèëçôéêÞ åñãïìåôñßá: Ç ÊÁÄÊ åßíáé ðëÝïí
ìéá êáëÜ ìåëåôçìÝíç êáé êáôáîéùìÝíç ìÝèïäïò
åêôßìçóçò ôïõ åðéðÝäïõ öõóéêÞò êáôÜóôáóçò
ôùí áèëçôþí. Åðßóçò ÷ñçóéìåýåé óáí ïäçãüò, ìå
ôá óôïé÷åßá ðïõ ðáñÝ÷åé, ãéá ôç óõíôáãïãñÜöçóç ðñïãñáììÜôùí ðñïðüíçóçò. Ïé ïëõìðéáêÝò
áñ÷Ýò ðïëëþí ÷ùñþí óõìðåñéëáìâáíïìÝíùí
êáé ôùí ÇÐÁ ÷ñçóéìïðïéïýí ôçí ÊÁÄÊ óå äéÜöïñá áèëÞìáôá üðùò: ðïäüóöáéñï, ìðÜóêåô,
âüëåú, ôÝíéò, êïëýìâçóç, óôßâïò, Üñóç âáñþí,
êùðçëáóßá, ðïäçëáóßá êëð.
œ Ïäçãßåò ãéá Üóêçóç óôçí áðïêáôÜóôáóç ôçò
ðá÷õóáñêßáò
2. ¸ììåóç èåñìéäïìåôñßá (äçëáäÞ ìÝôñçóç
ôïõ âáóéêïý ìåôáâïëéóìïý) çñåìßáò
Ï ÂÌÑ (Âáóéêüò Ìåôáâïëéêüò Ñõèìüò Þ áðëïýóôåñá Âáóéêüò Ìåôáâïëéóìüò) Basal Metabolic
Rate (BMR) åßíáé ç åëÜ÷éóôç ðïóüôçôá èåñìßäùí
ðïõ áðáéôïýíôáé ãéá ôç äéáôÞñçóç ôçò æùÞò óå
Ýíá Üôïìï ðïõ ôåëåß åí çñåìßá Þ áðëïýóôåñá ôï
ðïóü åíÝñãåéáò ðïõ ÷ñåéÜæåôáé ôï óþìá óôç
õðïèåôéêÞ ðåñßðôùóç ðïõ ôï Üôïìï êïéìÜôáé
üëï ôï 24ùñï. Ç åîÝôáóç äéåíåñãåßôáé ìå ôï
åñãïóðéñüìåôñï, åíþ ï áóèåíÞò åßíáé îáðëùìÝíïò êáé áêßíçôïò óôï åîåôáóôéêü êñåâÜôé ãéá
ðåñßðïõ 15-30 ëåðôÜ, öïñþíôáò åéäéêÞ ìÜóêá Þ
åðéóôüìéï.
ÐáñÜãïíôåò ðïõ åðçñåÜæïõí ôï âáóéêü
ìåôáâïëéóìü åßíáé:
œ Çëéêßá: ïé íÝïé Ý÷ïõí õøçëüôåñï ÂÌÑ áðü
ôïõò çëéêéùìÝíïõò, ëüãù ìåãáëýôåñçò ìõúêÞò
ìÜæáò.
œ ¾øïò: ïé øçëïß, áäýíáôïé Üíèñùðïé Ý÷ïõí
óõíÞèùò õøçëüôåñï ÂÌÑ.
œ ÁíÜðôõîç: ôá ðáéäéÜ êáé ïé Ýãêõåò Ý÷ïõí
õøçëüôåñï ÂÌÑ.
œ Óýóôáóç óþìáôïò: üóï ìåãáëýôåñç ç ìõúêÞ
ìÜæá, ôüóï õøçëüôåñïò ï ÂÌÑ, åíþ üóï
ðåñéóóüôåñï ëßðïò, ôüóï ÷áìçëüôåñïò ï ÂÌÑ.
œ Ðõñåôüò: áõîÜíåé ôï ÂÌÑ.

ÌÝôñçóç âáóéêïý ìåôáâïëéóìïý (¸ììåóç èåñìéäïìåôñßá) óå áóèåíÞ ãõíáßêá 36 åôþí
ìå íïóïãüíï ðá÷õóáñêßá ðñéí áðü âáñéáôñéêÞ ÷åéñïõñãéêÞ åðÝìâáóç (ãáóôñéêü bypass)

œ Óôñåò: ïé ïñìüíåò ôïõ óôñåò üðùò ç áäñåíáëßíç êáé ç êïñôéæüëç áõîÜíïõí ôï ÂÌÑ.
œ Èåñìïêñáóßá ðåñéâÜëëïíôïò: ôüóï ôï êñýï,
üóï êáé ç æÝóôç áõîÜíïõí ôï ìåôáâïëéóìü.
œ Íçóôåßá/Áðßó÷íáóç: äñáìáôéêÜ ìåéþíïõí
ôï ÂÌÑ.
œ Õðïèñåøßá: ìåéþíåé ôï ÂÌÑ.
œ Èõñïîßíç: åßíáé Ýíáò áðü ôïõò êýñéïõò ñõèìéóôÝò ôïõ ÂÌÑ óôïí Üíèñùðï. Ïé áõîçìÝíåò
ðïóüôçôåò áõôÞò áõîÜíïõí ôï ÂÌÑ. (Áõôüò åßíáé
êáé ï ëüãïò ðïõ ðñÝðåé íá áðïêëåéóôåß ï õðåñÞ õðïèõñåïåéäéóìüò ðñéí ôç óõíôáãïãñÜöçóç
õðïèåñìéäéêÞò äßáéôáò, éäéáßôåñá óå íåöñïðáèåßò Þ êáñäéïðáèåßò).
ÊáôÜ ôç ìÝôñçóç ôïõ ÂÌÑ ìå ôï åñãïóðéñüìåôñï óôçí çñåìßá (ðåñßðïõ 15-30 ëåðôÜ) ìåôñþíôáé ç êáôáíÜëùóç Ï2, ç áðïâïëÞ CO2, ôï áíáðíåõóôéêü ðçëßêï (RQ) êáé äéÜöïñïé Üëëïé
áíáðíåõóôéêïß äåßêôåò (ð÷. êáôÜ ëåðôü üãêïò
áåñéóìïý, áñéèìüò áíáðíïþí áíÜ ëåðôü, ôýðïò
ôçò áíáðíïÞò êëð.). Ì'áõôïýò ôïõò äåßêôåò
ìðïñïýìå ìå ìåãÜëç áêñßâåéá íá áðïêôÞóïõìå
ìéá ëåðôïìåñÞ åéêüíá ôùí ìåôáâïëéêþí äéåñãáóéþí ôïõ óþìáôïò óôçí çñåìßá êáé íá
ó÷åäéÜóïõìå Ýôóé Ýíá áðïôåëåóìáôéêü êáé åîáôïìéêåõìÝíï ðñüãñáììá äéáôñïöéêÞò äéá÷åßñéóçò, åëá÷éóôïðïéþíôáò ôïí êßíäõíï êáñäéáããåéáêþí, íåöñïëïãéêþí, çëåêôñïëõôéêþí êáé
ìåôáâïëéêþí åðéðëïêþí åí ãÝíåé, êáôÜ ôç äéÜñêåéá õðïèåñìéäéêþí äéáôñïöïëïãéêþí ðñïãñáììÜôùí.
Åðßóçò, ç åîÝôáóç áõôÞ ìðïñåß íá åßíáé êáé äéáãíùóôéêÞ óå ðåñéðôþóåéò íüóùí ìå ìåôáâïëéêÞ
åêôñïðÞ, üðùò áðïññýèìéóç óáê÷áñþäïõò äéáâÞôç, õðåñêáôáâïëéóìüò óå Ýäáöïò ÷ñüíéùí
ëïéìþîåùí Þ ÷ñüíéáò ëÞøçò êïñôéæüíçò êëð.
3. ÁíÜëõóç ôçò óýóôáóçò ôïõ óþìáôïò
(óùìáôïìåôñßá)
ÅêôéìÜôáé ç óùìáôéêÞ áíáëïãßá óå ïóôéêÞ, ëéðþäç êáé ìç ëéðþäç (êõñßùò ìõúêÞ) ìÜæá. Ïé ðéï
óýã÷ñïíåò ìÝèïäïé åßíáé ç áåñïðõêíïìåôñßá, ç
âéïçëåêôñéêÞ áíôßóôáóç ôùí éóôþí (ÂÉÁ), ç äéðëÞ
åíåñãåéáêÞ áðïññüöçóç áêôéíþí × (DEXA), ç
áîïíéêÞ êáé ìáãíçôéêÞ ôïìïãñáößá. Åðßóçò, ç
ôïìïãñáößá åêðïìðÞò ðïæéôñïíßùí (PET scan)
óõíåéóÝöåñå ïõóéáóôéêÜ óôç ëåéôïõñãéêÞ äéåýñõíóç ôïõ ëéðþäïõò éóôïý, éäßùò ôïõ öáéïý.
Áðü üëåò ôéò ðñïáíáöåñüìåíåò, ç ìÝèïäïò
DEXA (Dual-energy X-rays absorptiometry)
áðïôåëåß ôçí ðéï óýã÷ñïíç êáé áîéüðéóôç ìÝèïäï áíáöïñÜò, ãéá ôçí åêôßìçóç ôçò óýóôáóçò

ôïõ óþìáôïò êáé åßíáé áõôÞ ðïõ ÷ñçóéìïðïéåßôáé
ãéá ôïí Ýëåã÷ï ôçò áîéïðéóôßáò ôùí Üëëùí
ìåèüäùí. Ìå ôçí ìÝèïäï DEXA ìåëåôþíôáé ôñßá
óõóôáôéêÜ ôïõ óþìáôïò äçëáäÞ ï ìõúêüò éóôüò,
ï ëéðþäçò éóôüò êáé ç ïóôéêÞ ìÜæá. Ç åîÝôáóç
ãßíåôáé ó' Ýíáí ïëïóùìáôéêü óáñùôÞ (scanner)
ìå ôïí áóèåíÞ óå ýðôéá èÝóç êáé äéáñêåß 30-45
ëåðôÜ.
Êëåßíïíôáò, ðñÝðåé íá ðïýìå üôé ôá éáôñéêþò
åðïðôåõüìåíá åîáôïìéêåõìÝíá ðñïãñÜììáôá
Üóêçóçò êáé äéáôñïöÞò åßíáé áõôÜ ðïõ èá
åðéêñáôÞóïõí óôï ðïëý óýíôïìï ìÝëëïí óôïí
ôïìÝá ôçò åõæùßáò, äåäïìÝíçò áöåíüò ôçò
óõíå÷þò áõîáíüìåíçò íïóçñüôçôáò êáé
ãÞñáíóçò ôïõ ðëçèõóìïý êáé áöåôÝñïõ ôçò
óôáäéáêÞò áðüóõñóçò ôùí êñáôéêþí õðçñåóéþí
áðü ôçí õãåéïíïìéêÞ öñïíôßäá.
Åò áýñéïí ôá óðïõäáßá...!
* Ç ðñüëçøç óôïí ôïìÝá ôçò õãåßáò ìðïñåß íá
äéáéñåèåß óå ôñßá åðßðåäá: ðñùôïãåíÞò, äåõôåñïãåíÞò
êáé ôñéôïãåíÞò. ÐñùôïãåíÞò ðñüëçøç: óõìðåñéëáìâÜíåé äéáäéêáóßåò ðïõ áöïñïýí óôïí ãåíéêü ðëçèõóìü
óôçí êïéíüôçôá ð÷. åìâïëéáóìïß, åîáóöÜëéóç õãéïýò
ðåñéâÜëëïíôïò (õãéåéíü íåñü, õãéåéíÞ ôñïöÞ, ðñüëçøç
áôõ÷çìÜôùí ê.ëð.). Ç ðñùôïãåíÞò ðñüëçøç äåí
ðåñéïñßæåôáé óôï ÷þñï ôïõ íïóïêïìåßïõ, áëëÜ Ý÷åé
åõñýôåñåò åöáñìïãÝò ìÝóá óôï óýóôçìá õãåéïíïìéêÞò
ðåñßèáëøçò ôçò ÷þñáò. Áóêåßôáé óôá êÝíôñá õãåßáò, óå
åîùôåñéêÜ éáôñåßá, óå êáô' ïßêïí åðéóêÝøåéò êáé óå
êÜèå êïéíïôéêÞ õðçñåóßá õãåßáò. Ï êýñéïò óôü÷ïò åßíáé
ç ðñüëçøç ôùí áóèåíåéþí, ç äéáôÞñçóç ôçò åõåîßáò
êáé ç áíôéìåôþðéóç êïéíþí ðñïâëçìÜôùí õãåßáò.
ÄåõôåñïãåíÞò ðñüëçøç: óõìðåñéëáìâÜíåé ôçí
Ýãêáéñç äéÜãíùóç ôùí íüóùí Þ åðéðëïêþí êáé ôçí
åöáñìïãÞ ôçò êáôÜëëçëçò èåñáðåõôéêÞò áãùãÞò, åíþ
óõã÷ñüíùò åñåõíÜ íüóïõò êáé áíáðçñßåò óå Üôïìá
ðïõ öáéíïìåíéêÜ åßíáé õãéÞ. ÔñéôïãåíÞò ðñüëçøç:
åßíáé ç äéáäéêáóßá ðïõ ðáñåìâáßíåé óôïí ðåñéïñéóìü
åìöÜíéóçò áíáðçñéþí Þ ÷ñïíßùí íüóùí êáé
áðïóêïðåß óôïí Ýëåã÷ï ôçò Þäç åêäçëùìÝíçò íüóïõ,
ìåñéêþò Þ ãåíéêþò, êáé óôçí áðïêáôÜóôáóç ôùí
áññþóôùí.
ÓùôÞñçò Áíáãíùóôüðïõëïò MD, MHCS, MESC, MHSEER
Åéäéêüò êáñäéïëüãïò áðïêáôÜóôáóçò
Åðéóôçìïíéêüò Õðåýèõíïò
ÊáñäéïëïãéêÞò Öñïíôßäáò - Cardiocare
www.cardiocare.gr
info@cardiocare.gr
www.vimeo.com/cardiocare
www.scribd.com/kardiologikifrontida