You are on page 1of 2

Entertainment

ARETHA!
TOP TRAPT AF, DONDERDAG, NEDERLAND , OPRAH WINFREY, WOENSDAG, RTL , : UUR :

Aretha Franklin moet veel prominenter in de Top 2000, vindt mister Top 2000 Leo Blokhuis. Wij geven alvast een inke duw.
UUR

e Top 2000 wordt gedomineerd door blanke zangers. De top 100 van vorig jaar kent zes plaatsen voor vrouwelijke solisten of leadzangeressen: Adele (12), Caro Emerald (22), Bette Midler (29), Abba (68 en 91) en Anouk (70) en drie platen van artiesten met een ander dan blank kleurtje: Bob Marley (54), Michael Jackson (64), Prince (79). Dit is de smaak van muziekminnend Nederland of iets genuanceerder de keuze van Radio 2-luisterend Nederland. En volgens de beste democratische wetten heeft de meerderheid gelijk. Maar in de beste traditie van het inmiddels tien jaar oude tv-programma Top 2000 a gogo, doe ik als lijstduwer een poging de zangeres die door zo velen over het hoofd wordt gezien op te stuwen naar een plek die haar status meer recht doet dan de sneue 436ste plek die haar hoogst genoteerde lied, Think, het afgelopen jaar innam. De eerste noten die worden gespeeld op de elektrische piano zijn meteen raak. Het is Spooner Oldham. Aretha zelf zit achter de vleugel. Zodra Franklin de toetsen aanraakt weten de mannen in de Fame Studio in Muscle Shoals niet hoe snel ze hun plek moeten opzoeken. Dit wordt een bij-

zondere sessie. I Never Loved A Man ( The Way I Love You) is de eerste grote hit voor Aretha. De zangeres heeft dan al een hele stapel platen opgenomen. Haar eerste album is een gospelplaat. Het komt uit in 1956, Aretha is dan 14 jaar en krijgt in datzelfde jaar haar eerst e kind. De gospel is haar met de paplepel ingegoten. Pa, de eerwaarde C.L. Franklin, is een gerespecteerd dominee in Detroit. Zijn preken worden met veel bezieling gebracht, soms lijkt hij meer te zingen dan te spreken. Een plaatselijke platenverkoper brengt zijn mooiste preken op single uit, een lucratieve business, zo blijkt al snel. Alle drie zijn dochters, Erma (bekend van de oorspronkelijke versie van Janis Joplins hit Piece of my Heart, Aretha en Carolyn zingen prachtig. Hun moeder woont niet meer thuis. Gospellegende Mahalia Jackson is een vaste gast in huize Franklin. Het scheelt een haar of de drie dochters komen onder contract bij het lokale soullabel Motown. Een niet nagekomen afspraak van Motownbaas Berry Gordy, doet pa Franklin besluiten zijn dochters mee te nemen naar New York. Daar krijgt Aretha een contract bij het grote Columbia. Vanaf 1961 maakt zij een

20

VARAGIDS - 47 - 2011

47-ent top2000x.indd 20

10-11-11 15:09

GETTY IMAGES

serie platen die maar matig verkopen. Te weinig pit, te veel richting de wat luiere jazz en te ouderwets, oordelen de meeste recensenten. Die eerste platen zijn echter geweldig, n totaal onbekend. Voor een habbekrats heb je de drie cds Sunday Morning Classics met Arethas beste Columbiawerk. Uiteindelijk neemt het machtige Atlantic het contract met Aretha over. Atlantic heeft veel meer expertise als het gaat om zwarte muziek, het label staat bekend als een bolwerk van goeie r&b. Jerry Wexler is verantwoordelijk voor de vorderingen van Aretha op Atlantic. Hij begrijpt dat de vrouw, geboren in Memphis, terug moet naar het zuiden. Wexler stuurt Aretha naar de Fame Studio in Muscle Shoals. Dat onooglijke stadje in het noorden van Alabama is halverwege de jaren 60 het centrum van de landelijke, zuidelijke soul geworden. Percy Sledge, Wilson Pickett, Otis Redding, Arthur Conley, allemaal nemen ze op in Muscle Shoals. Later volgen ook de blanke rockmuzikanten: The Rolling Stones, Cher, Robert Palmer Het geheim van Muscle Shoals? Rust, muzikale concentratie en vooral een groep onwaarschijnlijk getalenteerde sessiemuzikanten. En vreemd genoeg zijn die vrijwel allemaal blank. Eigenlijk zou Aretha al haar verdere platen in Muscle Shoals opnemen. Maar al bij de eerste opnamedag gaat het mis. Een blanke trompettist toont naar het oordeel van Arethas donkere man, die tegelijk haar manager is, te veel interesse in zijn vrouw. Hij doet s avonds telefonisch beklag bij studiobaas Rick

Hall. Die besluit dat brandje even in het hotel te gaan blussen, maar het verloopt anders. Terwijl Aretha samen met de band de b-kant opneemt, het al even mooie Do Right Man, Do Right Woman, gaan manlief en Hall in de hotellobby rollend over de vloer. Aretha komt nooit terug in Muscle Shoals, maar de huisband speelt wel de rest van haar album vol. In New York. De rest is geschiedenis. Aretha is op slag de Queen of Soul. Haar echte piek bereikt zij op het platteland in het zuiden van de VS. Hier, in dit nummer I Never Loved A Man (The Way I Love You), komt alles samen. Mooier wordt het niet. Dit nummer is het scharnierpunt in Arethas carrire: vol spanning, ingehouden, broeierige emotie, superieur gezongen, een meeslepende pianoriff en ook nog eens een verhaal. I Never Loved A Man (The Way I Love You) heeft alles wat muziek voor mij mooi maakt.
Vanaf vrijdag 18 november staat Radio 2 in het teken van Top 2000 Stemweekend en Top 2000 Stemweek. Vrijdag 25 november is Stemnaledag. Cultura24 zendt vanaf maandag 21:00 uur de hele week Top 2000-clips uit. Op maandag 21 november verschijnt van Leo Blokhuis een tweede soundbook: The Sound of the South: Where Soul And Country Meet 1961 1976. Uitgeverij Ambo/Universal Music, ISBN 978 90 263 2459 8. Prijs 39,95 Wij geven tien exemplaren weg van de dvd Aretha Franklin Live at Concertgebouw 1968. Stuur een briefkaart naar Postbus 175, 1200 AD in Hilversum o.v.v Aretha Franklin.

Entertainment

Terwijl Aretha samen met de band Do Right Man, Do Right Woman opneemt, gaan manlief en platenbaas Rick Hall in de hotellobby rollend over de vloer.

GETTY IMAGES

VARAGIDS - 47 - 2011

21

47-ent top2000x.indd 21

10-11-11 15:09