ΜΟΥΣΕΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΑΠΟΛΙΘΩΜΕΝΟΥ ∆ΑΣΟΥΣ ΛΕΣΒΟΥ

ΣΩΜΑΤΕΙΟ ΄΄ΟΙ ΦΙΛΟΙ ΤΟΥ ΑΠΟΛΙΘΩΜΕΝΟΥ ∆ΑΣΟΥΣ ΛΕΣΒΟΥ΄΄

ΕΤΟΣ 13ο ΤΕΥΧΟΣ 30

Πολιτιστικές διαδροµές στα νησιά του Βορείου Αιγαίου

ΠΡΟΛΟΓΟΣ
ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΡΧΗ
ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ
Το Βόρειο Αιγαίο µε τα εννέα νησιά του καλούνται σε
αυτήν την περίοδο της αµφισβήτησης των στοιχειωδών, όπου η τύχη τους ορίζεται από τις κοινωνικές
αλλαγές, να σταθούν µε όραµα, µε περίσκεψη, µε
συλλογική ευθύνη για την πορεία τους στον µέλλοντα
χρόνο.
Καλούνται σε µία ενδοσκόπηση, η οποία θα φέρει στην
επιφάνεια τα δυνατά τους στοιχεία, τα ταλέντα τους,
που θα γίνουν εργαλεία, δύναµη και προοπτική για µία
νέα ταυτότητα σε µία περίοδο, που δοκιµάζονται τα
πάντα.
Ο πολιτισµός είναι πηγή ενέργειας, ένας θησαυρός,
που τον κουβαλάµε βαθιά µέσα µας στο Βόρειο Αιγαίο
και το πάντρεµά του µε την παράδοση µας σµιλεύει
ένα ασύγκριτο πλεονέκτηµα, όταν η κάθε δράση του
στοχεύει στην ενεργοποίηση της σκέψης, στον στοχασµό των εµπλεκοµένων, στην δηµιουργία νέων συνθηκών, άλλων διαδροµών, ενός Πελάγους Πολιτισµού.
Είναι µέληµά µας οι δράσεις του «Πελάγους Πολιτισµού» να εµπνέονται από τις ίδιες εκφάνσεις της
καθηµερινότητας, να λειτουργούν στη συνειδητοποίηση και την εξωτερίκευση όσων δεν έχουν διατυπωθεί
έως τώρα, να συνταιριάζουν το παλαιό µε το νέο, να
εκπαιδεύουν τους νέους και να δίνουν ελπίδα χαράς
και αισιοδοξίας και ερεθίσµατα δια διεξόδους δηµιουργικότητας.
Το Πέλαγος Πολιτισµού είναι η συλλογική µας διέξοδος.
Νάσος Γιακαλής
Περιφερειάρχης Βορείου Αιγαίου

3

Πολιτιστικές διαδροµές στα νησιά του Βορείου Αιγαίου

Πρόγραµµα Εκδηλώσεων
Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου
«ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ∆ΙΑ∆ΡΟΜΕΣ ΣΤΟ ΒΟΡΕΙΟ ΑΙΓΑΙΟ»

Σεπτέµβριος – ∆εκέµβριος 2013
Αρχαία Λατοµεία της Λέσβου

2013

27 Σεπτεµβρίου - 4 Οκτωβρίου 2013
Γεωλογικός χρόνος & γεωιστορική εξέλιξη του Αιγαίου
10 - 18 Οκτωβρίου 2013
Έκθεση αντιµετώπισης φυσικών καταστροφών, εκπαιδευτικό εργαστήρι και προσοµοίωση σεισµού
Μάιος – Σεπτέµβριος 2013
Εκπαιδευτική ∆ραστηριότητα ευαισθητοποίησης για το σεισµικό κίνδυνο ΕΛΑΤΕ
ΝΑ ΓΝΩΡΙΣΟΥΜΕ ΤΟΥΣ ΣΕΙΣΜΟΥΣ!
∆εκέµβριος 2013
Ελάτε να γνωρίσουµε τους σεισµούς & τα ηφαίστεια Στο Κέντρο Πληροφόρησης
του Μουσείου στη Μυτιλήνη

2014

18/01/2014
Μουσική εκδήλωση µε τα Σαντούρια του Αναγνωστηρίου Αγιάσσου
18 Μαΐου 2014
∆ιεθνής Ηµέρα Μουσείων
Εκδήλωση ∆ικτύωσης Μουσείων – Μουσεία και Κοινωνία
20 – 30 Ιουλίου 2014
Εβδοµάδα Οικολογικού Ντοκιµαντέρ
12/07/2014
Συναυλία µε παραδοσιακά σχήµατα της Λέσβου
10/08/2014
Συναυλία κάτω από την Αυγουστιάτικη πανσέληνο

4

Πολιτιστικές διαδροµές στα νησιά του Βορείου Αιγαίου

ΠΕΛΑΓΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

Εκδηλώσεις στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας
Απολιθωµένου ∆άσους Λέσβου
να πρόγραµµα επιλεγµένων εκδηλώσεων
οργανώνει το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Απολιθωµένου ∆άσους Λέσβου στο Σίγρι στα πλαίσια της δράσης «Πέλαγος Πολιτισµού» της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου. Οι εκδηλώσεις πραγµατοποιούνται από τον Αύγουστο του 2013 έως και το
∆εκέµβριο 2014.
To «Πέλαγος Πολιτισµού» είναι ένας πολυθεµατικός θεσµός που στόχος του είναι η διάδοση και διασύνδεση των πολιτιστικών δραστηριοτήτων, οι οποίες αναπτύσσονται στα εννέα νησιά της Περιφέρειας
Βορείου Αιγαίου. Ο θεσµός αφορά σε µια σειρά από
εκδηλώσεις, που απλώνονται χρονικά σε όλη τη
διάρκεια του χρόνου, µε συµµετοχή του τοπικού
καλλιτεχνικού δυναµικού και διασύνδεση των εκδηλώσεων µε την τουριστική προβολή και την τοπική
οικονοµία.
Το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Απολιθωµένου
∆άσους Λέσβου συµµετέχοντας στη δράση οργανώνει ένα επιλεγµένων εκδηλώσεων που απευθύνονται σε διαφορετικές οµάδες κοινού. Το πρόγραµµα
των εκδηλώσεων έχει σχεδιαστεί ώστε να καλύπτει
ένα ευρύ φάσµα ενδιαφερόντων, όπως συναυλίες

Έ

µε παραδοσιακή µουσική, εκθέσεις φυσικής ιστορίας, ζωγραφικής, φωτογραφίας, γλυπτικής, εκπαιδευτικά εργαστήρια, δράσεις δικτύωσης Μουσείων,
προβολή ντοκιµαντέρ κλπ.
Στόχος των εκδηλώσεων είναι να γνωρίσουµε καλύτερα τη γεωιστορική εξέλιξη του Αιγαίου Πελάγους,
τα µοναδικά γεωλογικά µνηµεία της Λέσβου, τα
φυσικά φαινόµενα και να αναδείξουµε τη µοναδική
τους σχέση µε τον άνθρωπο και την καλλιτεχνική
δηµιουργία.
Το Μουσείο µέσα από τις εκδηλώσεις επιχειρεί να
συνδέσει µε έναν ελκυστικό τρόπο τη φυσική ιστορία και το περιβάλλον µε την τέχνη, την παράδοση,
τη µουσική και τον πολιτισµό της Λέσβου οργανώνοντας ξεχωριστές «γιορτές».
Σας προσκαλούµε όλους να γιορτάσουµε µαζί και
να γνωρίσουµε τη φύση και το περιβάλλον µας µέσα
από την τέχνη και την καλλιτεχνική δηµιουργία.

Αναπλ. Καθ. Νικόλαος Ζούρος
∆ιευθυντής Μουσείου Φυσικής Ιστορίας
Απολιθωµένου ∆άσους Λέσβου

5

Πολιτιστικές διαδροµές στα νησιά του Βορείου Αιγαίου

Αρχαία
λατοµεία της Λέσβου
ε επιτυχία πραγµατοποιήθηκαν τα
εγκαίνια της περιοδικής έκθεσης
«Αρχαία λατοµεία της Λέσβου» το
Σάββατο 24 Αυγούστου 2013 στο Μουσείο
Φυσικής Ιστορίας Απολιθωµένου ∆άσους
Λέσβου.
Η έκθεση, η οποία πραγµατοποιείται µε αφορµή την ένταξη της Λέσβου στο Παγκόσµιο

Μ

∆ίκτυο Γεωπάρκων της UNESCO, ξεναγεί το
κοινό στα αρχαία λατοµεία του Γεωπάρκου
Λέσβου, µνηµεία της φύσης και του ανθρώπου, τα οποία αποτελούν σηµαντικά τεκµήρια
της αξιοποίησης των φυσικών πόρων της
Λέσβου στο πέρασµα του χρόνου και τα οποία
σήµερα µπορούν να αξιοποιηθούν ως σηµαντικές θέσεις ενδιαφέροντος του Γεωπάρκου

7

Πολιτιστικές διαδροµές στα νησιά του Βορείου Αιγαίου

Λέσβου.
Η έκθεση περιλαµβάνει υλικό το οποίο είναι
αποτέλεσµα της επιστηµονικής έρευνας της
∆ρ. Μυρσίνης Βαρτή – Ματαράγκα και του ∆ρ.
∆ιονύση Ματαράγκα, Γεωλόγων του ΙΓΜΕ, το
οποίο προέκυψε στα πλαίσια του ερευνητικού
προγράµµατος «Αρχαία λατοµεία Αιγαίου:
καταγραφή, µελέτη και ανάδειξη» του Ινστι-

8

τούτου Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών, που υλοποιήθηκε µετά από ειδική άδεια
του Υπουργείου Πολιτισµού και µε χρηµατοδότηση του Υπουργείου Αιγαίου.
Στην έναρξη της εκδήλωσης ο ∆ιευθυντής του
Μουσείου Αναπλ. Καθ. Ν. Ζούρος αναφέρθηκε
στην προσπάθεια για ανάδειξη και προβολή
των µοναδικών χαρακτηριστικών του Γεωπάρκου Λέσβου, στα πλαίσια της οποίας εντάσσεται και η παρουσίαση της έκθεσης για τα
αρχαία λατοµεία της Λέσβου. Παράλληλα
τόνισε τη σηµασία διάσωσης αυτών των
χώρων, µέσα από τα οποία αποκαλύπτονται
άγνωστες πληροφορίες για τη λειτουργία
τους, την αρχιτεκτονική, την ιστορία και χρήση
των υλικών, την τεχνολογία τους.
Ακολούθως η ∆ρ. Μυρσίνη Βαρτή – Ματαράγκα, παρουσίασε στο κοινό τα κυριότερα λατοµεία της Λέσβου, πάνω στα οποία έχουν αποτυπωθεί τα ίχνη της εξόρυξης της πέτρας από
τον άνθρωπο. Παράλληλα παρουσίασε τα
στοιχεία της έρευνας πεδίου αλλά και πρωτογενές φωτογραφικό υλικό που προέκυψε
κατά τη διάρκεια των ερευνητικών εργασιών

Πολιτιστικές διαδροµές στα νησιά του Βορείου Αιγαίου

υπαίθρου κατά τη διάρκεια µελέτης των
σηµαντικών αυτών µνηµείων της φύσης και
του ανθρώπου.
Ο ∆ρ. ∆ιονύσης Ματαράγκας, στη συνέχεια
αναφέρθηκε στη διαχρονικότητα και τη χρήση
των υλικών των λατοµείων αλλά και τη σηµασία τους για την ανθρώπινη ζωή, τα οποία αποτελούν ένα σηµαντικό τοµέα του φυσικού
τοπίου και της ανθρώπινης δραστηριότητας.
Ακολούθησε ξενάγηση στην έκθεση από τη

∆ρ. Μυρσίνη Βαρτή – Ματαράγκα και τον ∆ρ.
∆ιονύση Ματαράγκα. Οι συµµετέχοντες της
εκδήλωσης περιηγήθηκαν στον εκθεσιακό
χώρο όπου είχαν την ευκαιρία να γνωρίσουν
τα αρχαία λατοµεία της Λέσβου µέσα από το
ενηµερωτικό υλικό και τα επεξηγηµατικά κείµενα αλλά και να παρατηρήσουν δείγµατα
υλικών που οι αρχαίοι έπαιρναν από τα λατοµεία και χρησιµοποιούσαν για τις κατασκευές
τους.

9

Πολιτιστικές διαδροµές στα νησιά του Βορείου Αιγαίου

Γεωλογικός χρόνος
& γεωιστορική εξέλιξη
του Αιγαίου
ε επιτυχία υλοποιήθηκαν οι εκπαιδευτικές εκδηλώσεις µε θέµα «Γεωλογικός χρόνος & γεωιστορική εξέλιξη του Αιγαίου» στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Απολιθωµένου ∆άσους Λέσβου που πραγµατοποιήθηκαν από 27 Σεπτεµβρίου έως 4
Οκτωβρίου 2013 στα πλαίσια του Προγράµµατος της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου
«ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ
∆ΙΑ∆ΡΟΜΕΣ
ΣΤΟ ΒΟΡΕΙΟ
ΑΙΓΑΙΟ».
Αντικείµενο
των εκπαιδευτικών εκδηλώσεων ήταν η
παρουσίαση της
γεωλογικής ιστορίας της περιοχής του Βορειοανατολικού Αιγαίου
και της εξέλιξης
των οικοσυστηµάτων σε συνάρτηση
τον
γεωλογικό
χρόνο.
Μέσα από αναπαραστάσεις του περιβάλλοντος
και
παλαιογεωγραφικούς
χάρτες κατά την διάρκεια των τελευταίων
23 εκατοµµυρίων ετών
που δηµιουργήθηκαν
µε βάση τα παλαιοντολογικά
ευρήµατα,
παρουσιάζεται η µεταβολή που συντελέστηκε

Μ

στην περιοχή της Αιγηίδας µε αποτέλεσµα την
δηµιουργία των νησιών του αρχιπελάγους.
Πρόκειται για µια συναρπαστική περιήγηση
στα υποτροπικά δάση, τις ξηρές σαβάνες και
τις κρύες στέπες που κάλυπταν διαδοχικά την
περιοχή του Αιγαίου και γνωριµία µε ρινόκερους χωρίς κέρατα,
τεράστιους
µαστόδοντες,
φοβερούς µαχαιρόδοντες, τροµακτικές ύαινες,
κοντόλαιµες και
ψηλόλαιµες
καµηλοπαρδάλεις, τριδάκτυλα
ιππάρια,
περίεργα
χαλικοθήρια,
αντιλόπες µε
ποικιλόµορφα κέρατα,
αρκούδες
των σπηλαίων, τριχωτούς ρινόκερους,
νάνους
ιπποπόταµους και
πολλά
ά λ λ α
ζώα του
µακριν ο ύ
παρελ-

11

Πολιτιστικές διαδροµές στα νησιά του Βορείου Αιγαίου

θόντος.
Οι ανασκαφές που πραγµατοποιούνται σε
νησιά του Αιγαίου φέρνουν στο φως πολυάριθµα απολιθώµατα εξαφανισµένων θηλαστικών ενώ εντυπωσιακά απολιθώµατα που ανασκάφτηκαν στη χώρα µας κατά το παρελθόν
από ξένους επιστήµονες κοσµούν µεγάλο
αριθµό µουσείων του εξωτερικού και αποτελούν αντικείµενο παγκόσµιας έρευνας. Μέσω
της µελέτης των απολιθωµάτων οι επιστήµονες καταλήγουν σε συµπεράσµατα τόσο για
τη βιοποικιλότητα του παρελθόντος, όσο και
για το περιβάλλον και τη γεωγραφία της ευρύτερης περιοχής του Αιγαίου κατά το παρελθόν.
Στους συµµετέχοντες προσφέρθηκε µάλιστα
το ειδικό εκπαιδευτικό εγχειρίδιο που δηµιουργήθηκε ειδικά για την εκδήλωση.
Λόγω του µεγάλου ενδιαφέροντος σχολείων
να συµµετάσχουν στις εκπαιδευτικές δρά-

12

σεις, το εκπαιδευτικό πρόγραµµα µε θέµα
«Γεωλογικός χρόνος & γεωιστορική εξέλιξη
του Αιγαίου» το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας
Απολιθωµένου ∆άσους Λέσβου δινει την δυνατότητα σε κάθε σχολείο που ενδιαφέρεται να
πραγµατοποιήσει το εκπαιδευτικό πρόγραµµα
µέχρι το τέλος του έτους!

Πολιτιστικές διαδροµές στα νησιά του Βορείου Αιγαίου

13

Πολιτιστικές διαδροµές στα νησιά του Βορείου Αιγαίου

Έκθεση αντιµετώπισης φυσικών
καταστροφών, εκπαιδευτικό εργαστήρι
και προσοµοίωση σεισµού
10 - 18 Οκτωβρίου 2013
ε µεγάλο ενδιαφέρον παρακολούθησε το
κοινό τις εκδηλώσεις εκπαίδευσης και ευαισθητοποίησης για την αντιµετώπιση των
φυσικών καταστροφών «Φυσικές διεργασίες στον
πλανήτη µας – Ελάτε να γνωρίσουµε τους σεισµούς»
που οργάνωσε το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Απολιθωµένου ∆άσους Λέσβου από 10 έως 18 Οκτωβρίου
2013 στις εγκαταστάσεις του στο Σίγρι.
Οι εκδηλώσεις στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Απολιθωµένου ∆άσους Λέσβου υλοποιήθηκαν παράλληλα
µε τις δράσεις που οργανώθηκαν παγκοσµίως στα
πλαίσια της ∆ιεθνούς Ηµέρας κατά των Φυσικών
Καταστροφών στις 13 Οκτωβρίου.
Η διακήρυξη της ∆ιεθνούς Ηµέρας κατά των Φυσικών
Καταστροφών είναι µια πρωτοβουλία του Οργανισµού
Ηνωµένων Εθνών µε σκοπό την συνειδητοποίηση από
όλους µας για το τι µπορούµε να κάνουµε για τη µεί-

Μ

ωση του κινδύνου από τις φυσικές καταστροφές όπως
οι σεισµοί, οι πληµµύρες, οι εκρήξεις ηφαιστείων, τα
µεγάλα παλιρροϊκά κύµατα - τσουνάµι.
Στα πλαίσια της
εκδήλωσης
το
Μουσείο Φυσικής ∆ευτέρα 13
Ιστορίας Απολιθωµένου
∆άσους Οκτωβρίου : ∆ιεθνής
Λέσβου παρουσίασε την ειδική Ηµέρα κατά των
Έκθεση για την
αντιµετώπιση του Φυσικών
σεισµικού κινδύνου η οποία δηµι- Καταστροφών
ουργήθηκε από
πέντε Ευρωπαϊκά Μουσεία και Φορείς που ασχολούνται µε την ευαισθητοποίηση των νέων σε θέµατα σει-

15

Πολιτιστικές διαδροµές στα νησιά του Βορείου Αιγαίου

σµικού κινδύνου.
Η έκθεση περιελάµβανε ειδικά σχεδιασµένες αφίσες
και στατικές απεικονίσεις που αφορούν στην επικινδυνότητα φυσικών φαινοµένων και κυρίως τη σεισµική επικινδυνότητα και την αντιµετώπιση απρόβλεπτων συναισθηµάτων. Ειδικό τµήµα της έκθεσης ήταν
αφιερωµένο σε θέµατα πρόληψης και προετοιµασίας

για την περίπτωση µιας φυσικής καταστροφής και
κυρίως ενός σεισµού.
Παράλληλα, για τη βιωµατική εκπαίδευση των µαθητών Πρωτοβάθµιας και ∆ευτεροβάθµιας Εκπαίδευσης
το Μουσείο οργάνωσε κατά τη διάρκεια των εκδηλώσεων εκπαιδευτικό εργαστήρι που περιλαµβάνει
προσοµοίωση καταστροφικών σεισµών από όλο τον
κόσµο στη σεισµική τράπεζα του Μουσείου και εφαρµογή των µέτρων προστασίας κατά τη διάρκεια ενός
σεισµού.
Καθόλη τη διάρκεια των εκδηλώσεων οι επισκέπτες
του Μουσείου και ειδικότερα τα παιδιά και οι νέοι
είχαν την ευκαιρία να ενηµερωθούν για θέµατα που
αφορούν στην αντιµετώπιση των φυσικών καταστροφών και κυρίως για θέµατα πρόληψης και προστασίας
από τους σεισµούς. Στόχος ήταν να λάβουν την
κατάλληλη πληροφόρηση που θα τους βοηθήσει
στην άµβλυνση του συναισθηµατικού φορτίου κατά
τη διάρκεια µιας φυσικής καταστροφής ενώ παράλληλα να αποκτηθούν οι κατάλληλες και βέλτιστες
πρακτικές που θα βοηθήσουν ώστε να ανταπεξέλθουν θετικά σε περίπτωση σοβαρού σεισµικού κινδύνου.

Το πρόγραµµα του Εκπαιδευτικού Εργαστηρίου 

Συζήτηση για βασικές έννοιες όπως δοµή της γης, λιθοσφαιρικές πλάκες, ρήγµατα,
σεισµός, σεισµικά κύµατα, τσουνάµι, ρευστοποίηση εδαφών, καθιζήσεις, καταπτώσεις βράχων κ.ά. 
Συζήτηση για τα µέτρα πρόληψης και προστασίας πριν, κατά τη διάρκεια και µετά από
ένα σεισµό 
Συλλογή πληροφοριών από τα εκθέµατα και τις µακέτες των µόνιµων εκθέσεων του
Μουσείου για τους σεισµούς και γνωριµία µε το φαινόµενο 
Παρατήρηση καταγραφής σεισµικών δονήσεων σε πραγµατικό χρόνο που καταγράφονται στο σεισµογράφο του Μουσείου και παρατήρηση του χάρτη ενεργού σεισµικότητας της
Ελλάδας 
Εκπαιδευτική δραστηριότητα δηµιουργίας ενός τεχνητού σεισµού από τα παιδιά 
Γνωριµία µε το σεισµικό κίνδυνο µέσα από ειδική περιοδική έκθεση 
Παρατήρηση και περιγραφή ενός ρήγµατος στον υπαίθριο χώρο του Μουσείου 
Συµµετοχή στη βιωµατική εκπαιδευτική δραστηριότητα προσοµοίωσης καταστροφικών σεισµών από όλο τον κόσµο στη σεισµική τράπεζα του Μουσείου και εφαρµογή των
µέτρων προστασίας κατά τη διάρκεια ενός σεισµού 

16

Παρουσίαση συµπερασµάτων

Πολιτιστικές διαδροµές στα νησιά του Βορείου Αιγαίου

17

Πολιτιστικές διαδροµές στα νησιά του Βορείου Αιγαίου

Εκπαιδευτική ∆ραστηριότητα
ευαισθητοποίησης για το σεισµικό κίνδυνο

ΕΛΑΤΕ ΝΑ ΓΝΩΡΙΣΟΥΜΕ ΤΟΥΣ ΣΕΙΣΜΟΥΣ!
ο πρωτότυπο εκπαιδευτικό πρόγραµµα «Φυσικές διεργασίες στον πλανήτη µας. Ελάτε να
γνωρίσουµε τους σεισµούς» υλοποίησε το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Απολιθωµένου ∆άσους Λέσβου
στις εγκαταστάσεις του στο Σίγρι Λέσβου σε καθηµερινή βάση για όλη τη διάρκεια του Φθινοπώρου 2013.
Στόχος του προγράµµατος ήταν η εξοικείωση µε το
φυσικό φαινόµενο των σεισµών και η ευαισθητοποίηση των παιδιών σε θέµατα
προετοιµασίας για την αντιµετώπιση του σεισµικού κινδύνου και προστασίας κατά
τη διάρκεια ενός σεισµού.
Κατά τη διάρκεια της εκπαιδευτικής δραστηριότητας
τα παιδιά βιώνουν µεγάλους σεισµούς από όλο τον
κόσµο όπως ακριβώς τους

Τ

Προσοµοίωση
καταστροφικών
σεισµών
στη σεισµική
τράπεζα
του Μουσείου

18

έζησαν τα παιδιά στην Ιαπωνία το 2011, στην Κοζάνη
αλλά και στην Ταιβάν, στο Κόµπε, και άλλες περιοχές
του κόσµου όπου µεγάλοι σεισµοί προκάλεσαν όχι
µόνο εκτεταµένες καταστροφές αλλά και πολλά
θύµατα.
Το εκπαιδευτικό πρόγραµµα ξεκινά µε ένα συναρπα-

Πολιτιστικές διαδροµές στα νησιά του Βορείου Αιγαίου

στικό ταξίδι στη γνώση γύρω από τους σεισµούς, που
περιλαµβάνει τις πρώτες αντιλήψεις των ανθρώπων
για τους σεισµούς και ιστορίες από την ελληνική
µυθολογία. ∆ίνονται έγκυρες επιστηµονικές πληροφορίες για τη δοµή της γης, το µηχανισµό που δηµιουργεί τους σεισµούς και κάνει την επιφάνεια της γης
να τρέµει, τα πετρώµατα του στερεού φλοιού να σπάζουν και να δηµιουργούνται ρήγµατα και αποτελούν
τις αιτίες του φαινοµένου. Αλλά και τις επιπτώσεις
που µπορεί να προκαλέσουν οι σεισµοί όπως τα κύµατα τσουνάµι, η ρευστοποίηση εδαφών, οι καθιζήσεις,
οι καταπτώσεις βράχων τα οποία είναι φαινόµενα που
συνοδεύουν συχνά τους σεισµούς που πολλές φορές
είναι πιο καταστροφικές και από τους ίδιους τους σεισµούς.
Ακολουθεί η µεγάλη βιωµατική εµπειρία στη σεισµική τράπεζα του Μουσείου όπου τα παιδιά εισάγονται
βιωµατικά στο φαινόµενο σεισµών µε στόχο την εξοικείωση των παιδιών, την αποβολή του φόβου που
προκαλεί η εκδήλωση του σεισµού και οδηγεί συνήθως σε λανθασµένες συµπεριφορές και την ετοιµότητα για ψύχραιµη και αποτελεσµατική αντίδραση και
συµπεριφορά µε στόχο την αποτροπή και την ελαχιστοποίηση των αρνητικών επιπτώσεων. Ειδικότερα η
εκπαιδευτική δραστηριότητα καταλήγει στην προετοιµασία και τα µέτρα προστασίας πριν, κατά τη διάρκεια και µετά από ένα σεισµό.
Τα παιδιά βιώνουν µέσω της προσοµοίωσης µεγάλους
σεισµούς που έγιναν στην Ελλάδα (Κοζάνη, Αθήνα)
και το εξωτερικό, µε κορυφαίο το σεισµό της Ιαπωνίας το Μάρτιο του 2011 και άλλους καταστροφικούς
σεισµούς από όλο τον κόσµο, και κατά την διάρκεια
άσκησης ετοιµότητας µαθαίνουν και εφαρµόζουν
µέτρα προστασίας και βιώνουν τον τρόπο που θα πρέπει να αντιδρούν και να προστατεύονται κατά τη διάρκεια ενός σεισµού.

19

Πολιτιστικές διαδροµές στα νησιά του Βορείου Αιγαίου

Ελάτε να γνωρίσουµε τους σεισµούς & τα ηφαίστεια

Στο Κέντρο Πληροφόρησης
του Μουσείου στη Μυτιλήνη
ο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Απολιθωµένου
∆άσους Λέσβου στα πλαίσια των δράσεων
ενηµέρωσης και ευαισθητοποίησης των
µαθητών και εκπαιδευτικών της Λέσβου σε θέµατα
που αφορούν στους σεισµούς και τον σεισµικό κίνδυνο, θα φιλοξενήσει στη Μυτιλήνη την περιοδική
έκθεση µε θέµα «Ελάτε να γνωρίσουµε τους σεισµούς & τα ηφαίστεια». Η έκθεση θα φιλοξενηθεί
στις εγκαταστάσεις του Κέντρου Πληροφόρησης
του Μουσείου (8ης Νοεµβρίου 17 – Έναντι Νέου
Αρχαιολογικού Μουσείου Μυτιλήνης) από 5
∆εκεµβρίου 2013.

Τ

Στα πλαίσια της έκθεσης, θα πραγµατοποιηθεί ενηµέρωση µαθητών και εκπαιδευτικών
για τα µέτρα πρόληψης
και προστασίας πριν,
κατά τη διάρκεια και
µετά από ένα σεισµό. Η
δράση απευθύνεται σε
µαθητές της Ε’ και ΣΤ’
∆ηµοτικού καθώς και
σε µαθητές Γυµνασίου

Έκθεση
& εκπαιδευτικές
δράσεις
για τις
φυσικές
καταστροφές
και Λυκείου.
Η έκθεση «Ελάτε να
γνωρίσουµε τους σεισµούς & τα ηφαίστεια»
Η έκθεση δηµιουργήθηκε στα πλαίσια του
προγράµµατος RACCE
«Ευαισθητοποίηση των
νέων για το σεισµικό
κίνδυνο, σε συνεργασία µε το Μουσείο
Φυσικής Ιστορίας Κρήτης, τον Οργανισµό
Αντισεισµικού Σχεδιασµού και Προστασίας
(ΟΑΣΠ) καθώς και
εκπαιδευτικών φορέων
από την Ιταλία, τη Γαλλία και τη Βουλγαρία. Η
έκθεση περιλαµβάνει
ειδικά σχεδιασµένες
αφίσες για τη σεισµική
επικινδυνότητα και την
αντιµετώπιση απρόβλεπτων συναισθηµάτων. Παρουσιάζονται
ενηµερωτικά θέµατα
για τα φυσικά φαινόµε-

21

Πολιτιστικές διαδροµές στα νησιά του Βορείου Αιγαίου

να και τις φυσικές καταστροφές, τον τρόπο που
έβλεπαν και αντιµετώπιζαν τους σεισµούς
παλαιότεροι πολιτισµοί σε όλο τον κόσµο, την
τεκτονική των λιθοσφαιρικών πλακών, τα σεισµικά κύµατα κ.ά. Ειδικό τµήµα της έκθεσης είναι
αφιερωµένο σε θέµατα πρόληψης και προετοιµασίας για την περίπτωση ενός σεισµού ενώ επίσης θα παρουσιαστούν θέµατα για την προετοιµασία της οικογένειας, την προετοιµασία της
σχολικής τάξης, τις ψυχολογικές επιπτώσεις στα
παιδιά και τους τρόπους αντιµετώπισης του
αισθήµατος πανικού.
∆ήλωση συµµετοχής για τα σχολεία: Μουσείο
Φυσικής Ιστορίας Απολιθωµένου ∆άσους Λέσβου,
τηλέφωνο
2251047033,
e-mail:
lesvospf@otenet.gr.

22

Μέτρηση του µεγέθους των σεισµών

Μοιράσου τις παραπάνω πληροφορίες µε τους φίλους και την οικογένειά σου