Të gjitha të drejtat e pronësisë së kësaj teme që burojnë nga e drejta e autorit i takojnë Shkollës së Magjistraturës, nën kujdesin dhe

udhëheqjen e saj. Çdo përdorim i të drejtave të autorit pa leje përbën një veprim të paligjshëm i cili e ngarkon shkelësin me përgjegjësi civile dhe penale.

iv

...2 Qiramarrësi....................................................................................................5 &$+ lementët e kontratës së qirasë$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$... ......................................................................................................... &$-.............4...................... .......................iv Vështrim historik i evoluimit të kontratës së qirasë……………………vii KR ! " Ku#timi i kontratës së qirasë$ lementet e marrë%hënies juri%ike$$$$$$$$$$$& &$& Ku#timi i kontratës së qirasë si ve#rim juri%ik...........................i Përmbajtja....4......PËRMBAJTJA Hyrje........................1 Qiradhënës..................................................................................'' &$0 1bjekti i kontratës$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$'+ v .........1 &$'$ Po(i)ioni i kontratës së qirasë në klasi*ikimin e kontratave........................................ubjektet e kontratës së qirasë$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$/ 1................/ 1......

.6.........3..2..................................3....................24 1......................5 %rejta e #re*eren)ës$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$58 2.......................................................4 6ënqiraja %he kalimi i kontratës$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$ 0'$-$1 "ënqira#a.2..... &a'imi i (mimit...........................................................%......................1...................................6....%% +$'$ Kontrata e qirasë së sen%eve #ro%huese.........orma e kontratës së qirasë /inan0iare..............................................+2 KR ! "" As#ekte të ve3anta të kontratës së qirasë4444444444444-'$&$ A*ati....3.................1 Detyrimet kryesore të qiradhënësit$$$$$$$$$$$$$$$$$ $$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$24 1........................+...........1.............50 2.....53 2...... ) dre#ta e k*!tivimit......................................%5 3......................2 $a!imi i kontratës së qirasë$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$0.......%1 3..........................2 Detyrimet e qiramarrësit....... 2...............Përmirësimet %he shtesat e sen%it të %hënë me qira....................6..2 Shpër !imi i shtesave të sendit.......................... Shpër !imi i përmirësimet e sendit................. 3........50 2...............................3.......................................... ........... Përsëritja e kontratës$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$27 '$......2 5orma...........2..1Të dre#tat dhe detyrimet e pa!ëve...............6 Të %rejtat %he %etyrimet e #alëve kontraktuese$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$ $$$$$$$$............4.....2..-4 3.............46 2..............................................1....................$ Marrë%hëniet me të tretët$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$2KR ! """ 8lojet e kontratës së qirasë $$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$.................. Kontrata e qirasë *inan)iare 9 leasin: ...1........... "dryshimet me përparësi................1.............88 vi ..........44 2...............$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$<0 +$+$& ..............& +$& Kontrata e qirasë së sen%eve të #aluajtsme me natyrë bujqësore$................ -1 3.......54 2.....

...114 6.............................12% %.................................. .............................................................. 114 6..................2. Mbarimi i kontratës së qirasë.............................................."dër'#yqësia...4 4.3...............................2 Të dre#tat dhe detyrat e pa!ëve...........105........12% %.............................7*ridiksioni e kompeten0a.........2 Da!!imet midis kon0eptit të 5m arimit të kontratës6+ 2'#idh#es së kontratës6 dhe 5 heq#es dorë n'a kontrata....................... 1e'#is!a0ionin ita!ian ......................4 4..........105 5...3.................................................................1 4eq#a dorë n'a kontrata e qirasë.............................4 $ontrata e h*asë……………………………………………………112 KR ! V" >:ji%hja %he mbarimi i kontratës së qirasë........1................................... 1e'#is!a0ioni '#erman.2..............................1.......... -............................ KR ! "V Vështrim krahasues me le:jisla)ionet e huaja..........................................2......2.120 6. 1e'#is!a0ionin /ran0e2.4. >:ji%hja e kontratës së qirasë......................102 KR ! V =allimet e kontratës së qirasë me institutet e tjera të së %rejtës.... 32*/r*ktin..........3 $ontrata e h*apërdor#es…………………………………………….......................................1..........................................................116................................................131 vii ......................2................123 KR ! V"" As#ekte #ro)e%urale të :jykimit të #a%ive me objekt kontratën e qirasë...3.................................................................1.........................105 5.110 5................................................................ $ontrata e en/iteo2ës...2...................................... .

.......... Konklu(ione %he Rekoman%ime$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$&-&$ Biblio:ra*ia HYRJE E drejta civile në përgjithësi..... u mbështet gjithashtu në #aktin se kjo temë nuk është trajtuar me parë dhe duke menduar se do të jetë një temë e vle#shme si për doktrinën dhe për praktikën.%......13............&ro0esi i të prov*arit......... "ër këtë arsye.................................... që në #illim kam menduar se tema që unë do të trajtoja për të #inali$uar studimin e dy viteve në këtë shkollë do të ishte e #okusuar në të drejtën civile........ Ky interes ka nisur të kultivohet gjatë studimit tim në akultetit e !rejtësisë e sidomos në Shkollën e Magjistraturës... pasi gjykatat kanë një #luks të madh të gjykimit të padive me objekt kontratën e qirasë ..... "ropo$imi im për të trajtuar si temë diplome kontratën e qirasë...8 #ekti dhe shkak* !i'#or i padisë. me anë të cilës kalohet e drejta e nëndorësisë dhe e përdorimit të një sendi....4........................ Ky punim ka për qëllim trajtimin teorik dhe praktik të kontratës së qirasë............. viii .... me qëllim që të n&irret në pah natyra e ve%antë juridike e kontratës së qirasë si veprim juridik.136 %. elementët e kontratës së qirasë.... "ër shkak të ve%orive që paraqet kjo kontratë është e rëndësishme trajtimi i hollësishëm i saj..... dhe institutet e saj më e saj të vecanta më kanë tërhequr shumë gjithmonë...3.

Kodi *ivil i 5epublikës së Shqipërisë miratuar me ligjin nr..67 dattë -0 qershor +. $gjidhja. Ky punim nis me një vështrim të shkurtër historik të kontratës së qirasë. në të cilat do të ndalem vetëm në një trajtim të aspekteve te vë%anta të këtyre kontratave. ku do të gërshetohet trajtimi teorik i tëmës me atë praktik si dhe duke i bërë një krahasim më legjislacionin e huaj . duke nisur nga e drejta romake./0 1Mbi 2eprimet 3uridike dhe !etyrimet4. jam përpjekur të jap mendimin tim në #avor të arsyetimeve të bëra ose duke mbajtur një qëndrim të kundërt me to. duke evidentuar aspektin teorik dhe n&jerr në pah problematikën e saj. e cila përbën pikënisjen dhe ba$ën e studimit dhe njohjen e së drjejtës civile në #amiljen civil laë.. "ërgjatë gjithë temës do të ndiqet një teknikë e e ve%antë e trajtimit te saj. ku një vend të rendesishem $ë dhe kontrata e qirasë. Më pas është parë dhe trajtimi i kësaj kontrate në va$hdim me ligjin me )r.-. datë +/ nëntor +.8+. 'jatë këtij trajtimi në mënyrë të vecantë jam ndaluar në trajtimin e konceptit të kontratës së qirasë.-.karakteristikat. )ë të do të gjeni arsyetime të ndryshme të gykatëve në raoprt me %ështjet që trajtohen )ë %do rast të debatueshëm. aspektet e tyre të ve%anta n9 raport me kontratën e qirasë. Kapitullin e katërt trajton kontratën e qirasë ne legjislacione t9 shtetit i9 . pastaj kam va$hduar me të drejtën $akonore shqiptare. )ë kapitullin e e trete do të trajtohen llojet e ve%anta të kontratës së qirasë. duke evidentuar dallimit me të. 'jithashtu kjo temë ka si qëllim të paraqesë një panoramë të përgjithshme të llojeve të kontratës së qirasë. në raport më kontratën e $akonshme.0./. )jë trajtim të ve%antë i është bërë kontratës së qirasë nga Kodi *ivil i vitit +. që trajton më hollësisht institutet e ve%anta të së drejtës civile. prandaj i gjithë punimi pothuajse është i mbështetur mbi raste konkrete. mbarimi dhe heqja dorë nga kontrata. të palëve dhe të drejtave të palëve në marrëdhënien e qirasë. Me pas jam ndaluar në një trajtim të aspekteve të ve%anta të kontratës së qirasë. (ëllimi kryesor ka qenë n&jerrja e problemeve reale që ek$istojnë në praktikën gjyqësore. kushtet e vle#shmërisë së saj.

kontratën e huapërdorjes dhe atë të huasë. . pasi keto vende kanë me shumë ngjashmëri me atë të vendit tonë. kontratën e en#iteo$es.e objekti jam ndaluar në trajtimin e disa rasteve që ndeshen më shpesh në praktikë dhe për të cilat ka patur praktika të ndryshme. "ër këtë qëllim në kapitullin e pestë do të trajtohen dallimet e kontratës së qirasë me u$u#ruktin. si dhe të kem shmangur të paktën disa pasaktësi që krijohen nga kjo kontratë. uroj të kem arritur sado pak qëllimin #inal.. "ër një kuptim dhe $batim sa m9 të mirë të kontratës së qirasë është e rëndësishme të kuptohen institutet e s9 drejtës civile të ngjashme. dallimim e tyre me heqjen dorë dhe me pavle#shmërinë e kontratës së qirasë si veprim juridik. cili legjitimohet në ngritjen e padisë dhe kundër kujt. )ë kreun e #undit i kam kushtuar vëmendje aspekteve procedurale të gjykimit të padive që kanë për objekt kontratën e qirasë të tilla si : • • juridiksionit dhe kompetencës. puimin e nj9 teme dinjito$e. atij #rance$ dhe gjerman. pjes9marrjen e personave të tretë. #ormimit të ndërgjyqësisë. roli i gjykatës në lejimin e marrjes së provave si dhe barra e provës për vërtetimin pretendimeve përkatëse. • procesi i të provuarit. • objektit dhe shkakut ligjor. !uke parë problematikën dhe praktikën e e gjykatave kam menduar të trajtoj në një kapitull të ve%antë $gjidhjen dhe mbarimin e kontratës së qirasë. )ë për#undim të kësaj hyrje të shkurtër nuk harroj të #alenderoj udhëheqësen e temës Zj. Më shpresën se ky punim do të tërheqe sa më shumë vëmëndjen e jursitëve .italian .Shpresa Beçaj Kryetar i 'jykatës së <artë të 5S= për gadishmërinë dhe konsultën e vyer të dhënë për një pre$antim sa më dinjito$ të këtij punimi para Komisionit 2lerësues të Shkollës së Magjistraturës>-7+7? për ndihmesën që më 9 . $ëvendësimin procedural të njërës pal9 me personin e tretë.

)ë cilësinë e qiradhënësit. Konkluzione dhe Rekomandime Para se të japim konklu$ionet dhe rekomandimet lidhur me këtë temë. )dërsa. duhet të kemi parasysh përcaktimin e kontratës së qirasë. pronari i sendi. ku %mimi i qirasë ashtu si tek kontrata e shitjes përbën një element të domosdoshëm për vle#shmërinë e kësaj kontrate.dha në reali$imin e këtij punimi si dhe pedagogët e Shkollës së Magjistraturës për punën e tyre gjatë këtyre dy viteve. 2len të përmendet karakteri jo #ormal të kontratës së qirasë si veprim juridik. i cili për#aqësohet nga organet të cilat i ka kaluar të drejtën e administrimit të pronës shtetërore. është bërë një trajtim i hollësishëm i të drejtës që ka %do bashkëshort për të dhënë një send në qira. @$u#ruktari si person që gë$on një të drejtë reale mbi sendin ka të drejtë të japë një send me qira. i dyanshëm dhe me shpërblim. ku objekt i saj është kontrata e qirasë. si dhe rekomandimet përkatëse për problemet e hasura. edhe pse gë$on një të drejtë reale mbi atë sendin. pasi kjo bie në kundërshtim me #rymën e nenit -/. nuk mund të jetë qiradhënës. të pasurisë vetjake të secilit bashkëshort. dhe me natyrën e vetë të këtyre të 9i . trashëgimtarët e pavarisisht se nuk disponojnë një dëshmi trashëgimie apo vendimi i gjykatës apo vendimi nuk është regjistruar. nuk paraqitet vetëm pronari i sendit por dhe %do person tjetër që gë$on një të drejtë reale mbi sendin dhe nuk i është ndaluar trans#erimi i gë$imit të sendit. personat juridik> publik apo privat? si dhe shteti. që është dhe pjesa më e rëndësishme e këtij punimi i është kushtuar rëndësi trajtimit të kontratës së qirasë si veprim juridik. ba$uar në qëllimin dhe rolin e kontratës si kontratë që shërben për kalimin e përkohshëm të drejtës së nëndorësisë dhe të përdorimit të një sendi të caktuar. në rastet e bashkësisë me kontratë. )ë #und të trajtimit të kësaj teme do të doja të përblidhja shkurtimisht disa %ështje që u trajtuan në të. )ë kapitullin parë. personi që ka të drejtën e përdorimit dhe banimit mbi një send. %ka duhet të mbahet parasysh gjithmonë nga gjykata në $gjidhjen e një mosmarrëveshje. kundrejt një shpërblimi. në rastin e pasurive të ndara. duke u konsideruar si për#aqësues ligjor i bashkëshortit tjetër. kanë të drejtë të japin sendin në qira. 'jithashtu. Kështu. Subjekte në një kontratë qiraje mund të jenë të si personat #i$ik. 5ëndësi paraqet e drejta që ka %do bashkëshort për të dhënë me qira sendet në bashkësinë ligjorë.

për shkak se %mimi i qirasë nuk i përgjigjesh vlerës reale të sendit. "or bëhet një dallim midis të metave të #shehta. Shqetësime të #aktit dhe b. gjykata me të drejtë ka konstatuar pavle#shmërinë e kontratës së qirasë. Ashtë trajtuar dhe dhënia me qira e sendeve në pronësi të personave që nuk kanë $otësi juridike për të vepruar. për të cilat qiradhënësi nuk mban përgjegjësi. atëherë. )jë nga detyrimet kryesore të qiradhënësit. (iradhënësi përgjigjet vetëm për shqetësimit e të drejtës. "ra. të cilave i ka kaluar e drejta e administrimit të pronës shtetërore.të Kodit *ivil. )ë një rast./ të K. individualisht të përcaktuara dhe të pakunsumueshëm. Shteti. midis sendeve të luajtshme dhe sendeve të paluajtshme. Ei duhet të jetë i drejtë dhe real. është shkak që kontrata e qirasë të konstatohet e pavle#shme.*ivile. Çmimi i qirasë. ai është i tillë.Shqetësime të drejtës. me pëlqimin e palëve mund të $evëndësojë qiramarrësin. kur i përgjigjet vlerës reale të përdorimit të sendit.ek sendet e paluajtshme. Kodi *ivil bën një dallim midis shqetësimeve që pakësojnë vlerën e përdorimit dhe gë$imit të sendit nëC a. si posedues i sendit për të mbrojtur posedimin e tij nga %do shqetësim. )ë rastin e personave juridik e drejta për të dhënë një send në qira i përket personit apo organit që ka të drejtën e admistrimit të pasurisë së tij dhe do të rregullohet ne ba$ë të ligjit 1 "ër shoqëritë tregtare. !etyrimet e kryesore të qiradhënësit janë caktuar në nenin 87. që në rast se vihen re nga qiramarrësi mund të kërkojë $gjidhjen e kontratës ose uljen e %mimit të qirasë dhe të metat e dukshme ose 1 lehtësisht të dallueshme4. duke e n&jerrë atë jasht9 gjykimit në ba$ë të nenit +. përve% kur këto të meta i sjellin dëm shëndetit të tij apo #amiljes së tij. ai mund të ngrejë padi në emër të tij. !etyrimi i qiramarrësi për të kryer të gjitha pagesat e qirasë rrjedh përcaktimi i pagesës së qirasë si 9ii . "ërbushja e këtij detyrimi kushtë$on lindjen e detyrimeve të tjera të qiradhënësit si dhe detyrimin e qiramarrësit për të marrë në dorë$im sendin. Ky detyrim konsiston në dy aspekteC i? !etyrimi aktiv. është dorë$imi i sendin në kohën e duhur dhe në gjendjen që lejon përdorimin sipas qëllimit të caktuar. paraqitet në cilësinë e qiradhënësit me anë të organeve të tij për#aqësuese. )ë rast se qiramarrësi shqetësohet në gë$imin e sendit nga të tretë që veprojnë në rrugë gjyqësore. që pason detyrimin e tij për marrjen në dorë$imi të sendit është pagimi i qirasë në a#atet e caktuar në kontratës. cilësive të tij dhe qëllimit për të cilin është krijuar. Çmimi qirasë është shprehje në të holla e vlerës ekonomike të përdorimit të sendit. Dëhet një di#erencim për sa i përket detyrimit të qiradh9nësit për të kryer riparimet e sendit. i cili përbën shprehje e parimit të 1 lirisë kontraktor”. mban përgjegjësi për të metat e sendit."r. dhe qiramarrësi nuk mund të kërkojë $gjidhjen e kontratës. Mungesa e qirasë >shpërblimit për përdorimin e sendit?. qiramarrësi është i legjitimuar vetë. cakimi i a#atit të pagimit të saj. i cili nëse thërritet në këtë gjykim ose dhe kur merr pjese vullnetarisht si ndërhyrës dytësorë. në ba$ë të dispo$itave që rregullojnë mbrojtjen e posedimit. i kryerjes së riparimeve të nevojshme dhe ii? !etyrimi negativ. . Kam dhënë mendimin se në cilësinë e qiradhënësit mund të sh#aqet dhe en#iteo$marrësi. ashtu si tek kontrata e shitjes. për te mos kryer ndërtime ose ndryshime mbi sendin që cënojnë të drejtën e qiramarrësit për gë$imin e sendit.drejtave. "alët në kontratë kanë të drejta dhe detyrimi reciproke. )jë nga detyrimet kryesore të qiramarrësit. të cilat kanë si qëllim përdorimin e sendit ose banimi në atë masë që i nevojiten për plotësimin e nevojave të personit që i gë$on këto të drejta dhe #amiljes së tij. )dërsa lidhur me shqetësimet e #aktit. si dhe i kushteve të tjera përcaktohet me vullnetin e lirë të palëve. (iradhënësi. Bbjekt i kontratës së qirasë mund të jenë si sendet e luajtshme apo paluajtshme. shpen$imet për riparimin e sendit ndahen midis qiradhënësit që kryen riparimet e nevojshme dhe qiramarrësit në ngarkim të cilit janë riparimet e $akonshme. ky ka detyrimin e njo#timit të qiradhënësit.

9iii . 2lera e shpen$imeve që do të paguajë qiradhënësi. kontrata e qirasë nuk është një kontratë #ormale. Kërkesa e nenit +G. që qëndron tek kthimi i shpen$imeve të kryera. në rast të mospërbushjes së këtij detyrimi qiradhënësi mund të kërkojë $gjidhjen e kontratës së qirasë. "ërjashtimisht. Kontrata e qirasë krijon marrëdhënie të mirë#illta detyrimi.1unitare por e ndarë në pjesë”. pra a#ati e vendosjes dhe mbajtjes në gë$im të përkohshëm të sendit. Si% e kemi përmendur. në këtë rast #orma kërkohet për e#ekt provueshmërie > ad probationen?. Edhe pse a#ati është një element i rëndësishëm. kur qiradhënësi ka dhënë pëlqimin për kryerjen e tyre. Si rregull. në mënyrë që sendi të përdoret sipas destinacionit të caktuar nga palët. 2lerësimi në vlerë monetare të rritjes se vlerës së sendit në momentin e kthimit qiradhënësi si re$ultat i përmirësimeve. duke e konsideruar atë. ka të drejtë të kërkojë pagimin e shpen$imeve vetëm.+ datë 70. urgjente. )ë kapitullin e dytë janë trajtuar aspektet kryesore të kontratës së qirasë. )eni 87. "ra. marrëveshja e palëve nuk ka e#ekt. për lidhjen e kontratës së qirasë me objekt një pasuri të paluajtshëm nuk kërkohet respektimi i rregullave që nevojiten për tjetërsimin e një të drejte reale . ai shpërblen vetëm vlerën që ka përmirësimi i bërë në momentin e dorë$imit të sendit qiradhënësit. gabojnë në përcaktimin e natyrës juridike të kontratës së qirasë mbi sendet e paluajtshme. )jë nga aspektet më të rëndësishme të saj është a#ati. që janë në ngarkim të qiradhënësit. i cili parashikon se 1 kontrata e qirasë si veprim juridik i dyanshëm në rast se plotëson kushtet për vlefshmërinë e saj edhe në rast se nuk regjistrohet në regjistrin e pasurive të paluajtshme është plotësisht e vlefshme mes palëve që e kanë realizuar atë4.7+.F a i K. ndërsa shpen$imet e nevojshme janë të domosdoshme të kryhen. )jë aspekt i diskutueshëm dhe për të cilat gjykatat kanë ndjekur praktika të ndryshme është #orma e kontratës së qirasë. janë përmirësimet dhe shtesat e sendit. pra kontrata është e vle#shme por nuk mund te provohet me dëshmitarë. në ba$ë të cilës kontrata e qirasë mbi sendet e paluajtshme me a#at mbi nëntë vjet duhet të rregjistrohet. për kompensimin e përmirësimeve llogaritet me kryerjen e dy veprime që konsistojnë nëC +. i Kolegjeve të Dashkuara të 'jykatës së <artë. )ë kontratën e qirasë. )uk duhet të ngatërrohen shpen$imet e kryera mbi sendin për përmirësimin e sendit nga shpen$imet e nevojshme. "ërmirësimet konsistojnë në rritjen e vlerës ekonomik të sendit në momentin e dorë$imit dhe e bëjnë sendin më të përshtatshme dhe nuk janë të domosdoshme. pasi nuk ka të bëjë me #ormën e saj.ka parashikuar se“Për sende të luajtshme të dhëna për pajisjen e një sendi të paluajtshëm. Kontrata e qirasë mbi një vit duhet të bëhet me shkrese. afati është baraz me kohëzgjatjen e qirasë së këtij të fundit4. )jë aspekt tjetër i kontratës së qirasë. palët nuk pengohen në lidhjen e një kontrate me a#at të pacaktuar. qiramarrësi. qiradhënësi nuk ka detyrimin të shpërblejë përmirësimet e bëra mbi sendin. kur palet nuk kanë caktuar një a#at të tillë në kontratë. dhe si e tillë. Ky #akt është rregulluar së #undmi me vendimin un#ikues )r. 2lera e shpen$imeve të kryera nga qiramarrësi në momentin e kryerjes së përmirësimeve dhe -. si një kontratë që trans#eron një të drejtën reale. mund të #lasim për a#ate kontraktuale.*ivil . nisur nga #akti se me anë të kësaj kontrate kalohet një send në gë$im të përkohshëm. në të cilin #iksohet momenti i pushimit të #uqisë juridike të kontratë dhe a#at ligjore. nuk përbën një kërkesë që lidhet me vle#shmërinë e kontratë.-77. 'jykatat.. E#ati i qirase nënkupton a#atin e detyrimeve që përbëjnë kontratën e qirasë. Kodi *ivil ka parashikuar a#ate maksimale për kontratën e qirasë tej së cilës. F.

)jë ndër aspektet dhe të drejtat e qiramarrësit në kontratën e qirasë është e drejta e pre#erencës që konsiston në të drejtën e tij. por do të konsiderohet e lidhur si kontratë me a#at të caktuar. -. 5regulli i përgjithshëm është ai i parashikuar në nenin 8-7F + i Kodit *ivil. )uk mund të #lasim për të drejtën e pre#erencës. pagimin e qirasë në a#atin e caktuar si dhe nënqiramarrësi nuk ka përbushur detyrimet kontraktore ndaj nënqiradhënësit Si rregull. Kontrata e qirasë i kundrejtohet plotësisht personit të tretë. )ënqiraja paraqitet si një kontratë autonome. për#ituesit të sendit që konsistojnë nëC+. në rast kur një palë përdor të drejtën e heqjes dorë nga kontrata. që në #und të a#atit . Kundrejtimi i ku#i$uar i kontratës së qirasë. në kontratën e qirasë i ka dhënë rëndësi sjelljes së qiramarrësit që 1vazhdon4 të mbajë sendin dhe sjelljes së qiradhënësit që 1 lejon4 qiramarrësi të përdorë sendin edhe mbas mbarimit të kontratës. nuk do kuptohet se me pranimin e pagesave të qirasë. qiramarrësi ka të drejtë të japë sendin në nënqira. pasi në këtë rast ai po ushtron të drejtën e tij në ba$ë të nenit 8+/ të K. "ërjashtimi i rasteve të kundrejtimit të kontratës së qirasë. Mendoj se e drejta e pre#erencës mund të ushtrohet edhe kur kontrata nuk është lidhur me a#at dhe ushtrohet me mbarimin e a#atit ligjorë. kuptohet se kontrata e re e ripërtëritur do të ketë të njëjtën a#at si kontrata e qirasë së ripërsëritur. Megjithatë. si në #ormimin e kontratës së nënqirasë ashtu edhe në va$hdimin e saj. paraqet dhe marrëdhënia midis palëve kontraktore dhe va$hdimi i kësaj marrëdhënie edhe pas tjetërsimit të sendit objekt i kontratës së qirasë. "or rekomandoj që ashtu si Kodi *ivil italian dhe ai #rance$. sipas të cilit kontrata që ka një datë të saktë para tjetërsimit të sendit personit të tretë. a#ati do të #illojë të llogaritet në momentin e lidhjes së kontratës dhe jo nga momenti i tjetërsimit të sendit. )jë kapitulli ve%antë i është kushtuar llojeve të ve%anta të kontratës së qirasë. )jë aspekt tjetër i rëndësishëm i kontratës së qirasë. e lidhur nga personi që nuk ka të drejtën e administrimit të sendi. kjo konsiderohet si shkak i rëndësishëm për $gjidhjen e kontratës. lasim për të drejtën e pre#erencës. qiradhënësi. Kontrata e përtërirë në heshtje rregullohet në të njëjtat kushte si kontrata e parë. pas mbarimit të kontratës. 5ëndësi në kontratën e qirasë. Kur dhënia me qira lidhet me pëlqimin e qiradhënësin . të pre#erohet në raport me personat e tjerë.*ivil. "or. . ku ligji i ka dhënë #uqi juridike heshtjes së palëve dhe mosveprimit të tyre. )ë rastet kur kundrejtimi i kontratës është J ku#i$uar në kohë. pasi dihet se a#ati në kontratën e qirasë caktohet shprehimisht nga palët. ai ka shprehur vullnetin për përtëritjen e kontratës. mund tIi kundrejtohet atij.Edhe pse janë për#shirë në një nenin > neni 8+8 i K. pasi ba$ohet në pre$umimin se ajo është lidhur mbas tjetërsimit të sendit dhe personi i tretë nuk është i detyruar të respektojë një kontratë qiraje. <igji. Mendoj se me shprehjen1 kohëzgjatja e saj caktohet si për qiratë me afat të caktuar4. vetëm pasi të ketë mbaruar a#ati i kontratës. (ë të ushtrohet kjo e dretë e padisë duhet qëC qiramarrësi të mos ketë përbushur detyrimin kontraktor. nënqiraja dhe kalimi i kontratës nuk kanë asgjë të përbashkët me njëraHtjetrën. deri në për#undim të saj. kontrata e ripërtërirë të quhet e lidhur me a#at të pacaktuar. në rast se qiradhënësi do të lëshojë përsëri në qira sendin. Kontrata e qirasë që nuk ka një datë të saktë para tjetërsimti të sendit nuk mund tIi kundrejtohet të tretit. pasi qiradhënësi është i përjashtuar nga marrëdhënia e nënqirasë. 5e#eruar Kodit *ivil njihen disa raste të kundrejtimit të kontratës së qirasë. duke i bërë një përshkrim sidomos aspekteve të ve%anta të secilës prej tyre në raport më 9iv . në lidhjen e kontratës së re të qirasë. dhe qiramarrësi jep sendin në qira. për të kërkuar %mimin e qirasë. ruan të drejtën për të pasur marrëdhënie me nënqiramarrësin vetëm në rastin kur ngren një padi kundër këtij të #undit.*ivil?. në raport me kontratën e qirasë. që është ende debitor ndaj qiramarrësit. ndërsa kontrata e përtërirë konsiderohet si e lidhur në heshtje. është e drejta e përtëritjes në heshtje e kontratës së qirasë. përve% marrëveshjes së kundërt. që do të thotë se personi i tretë duhet të respektoje kontratën e qirasë.

në ndryshim nga kontrata e $akonshme përqëndrohen në aspektin e saj prodhues.0 datë. Kbatimi i rregullave të duhura teknike. edhe në qo#të se vetëm njëri prej tij ka nënshkruar kontratën. !uhet të theksojmë se %mimi i qirasë së sendit caktohet në ba$ë të vlerës së tij dhe kohë$gjatjes së kontratës së qirasë. Ejo që e dallon këtë kontratë është qellimi #inal i saj. 'jithashtu.ka parashikuar një rregullim të ve%antë. .7/. Kodi *ivil #rance$. vlen të përmendet mënyra e caktimit të %mimit të qirasë. 'jithashtu. ve%oria e kësaj qëndron pikërisht tek objekti. në ba$ë të një kontrate qirajë dhe %mimi i qirasë paguhet në pjesë të ndara. të cilat paraqesin një ngjashmëri me legjislacionin tonë. pavarësisht se kush e ushtron të drejtën e kultivimit. !he ruajtja e destinimit ekomomik të sendit. një ve%anti i kësaj kontrate është rregullimi i të drejtës së kultivimit. gjykata. 2ënia në shërbim të sendit të mjeteve të nevojshme. para #itimit të pronësisë.. "ër sa i përket kontratës së qirasë së sendeve prodhuese. )ë kapitullin e katërt. )ë rast $gjidhjes së martesës. ushtrimi i së drejtës së blerjes nga qiramarrësi. J Kodit *ivil dhe nga <igji )r. Kjo kontratë mund të konsiderohet si një mënyrë e mirë e blerjes së sendit nga një palë. e drejtë e cila nuk i përket vetëm qiramarrësit. Edhe në këtë rast..-77/ 1"ër qiranë #inanciare4. e cila është rregulluar dhe nga Kodi *ivil dhe nga ligje të ve%anta. të rastit kur kontrata e qirasë ka të bëjë më sendet që shërbejmë e#ektivisht për banim e bashkëshortëve. që blen një send nga #urni$uesi apo ndërton vetë atë sipas përshkrimit të qiramarrësit. apo sipas rasteve dhe $gjidhjen e saj. kur si re$ultat i ndryshimeve ligjore që kanë ndërhyrë në veprimtarinë prodhuese janë ndryshuar dukshëm ekulibrat ekonomik midis palëve. . e cila rregullohet nga neni 86. Kontrata me e re në qarkullimin civil. por mund të them dhe me e ve%anta është kontrata e qirasë #inanciare > leasing?. Me anë të kontratës së qirasë #inanciare. të caktuar paraprakisht nga palët ose që caktohet nga ato në momentin e ushtrimit të kësaj të drejtë. )ë nenin 860 i Kodit *ivil. )ë këto legjislacione shikohet një ngjashmëri e madhe me atë të vendit tonë. subjektet e huaja mund të #itojnë të drejtën e pronësisë mbi një truall.kontratën e qirasë së $akonshme. e cila mund të jetë e shprehur si natyrë dhe ai përbëhet nga një pjesë e prodhimit bujqësor. si bashkëqiramarrës. por dhe qiradhënësi.. )ë kontratën e qirasë se sendeve me natyrë bujqësore. kur mund të përmendin detyrimin që ka qiramarrësi për administrimin e sendit sipas destinacionit të tij dhe detyrimi për të vënë në dispo$icion të sendit mjetet e nëvojshme për administrimin që konsiston në tre aspekte kryesore:+. Sendin e marrë me qira kanë të drejtë tIa gë$ojnë të dy në të njëjtën masë. Ei do të konsiderohet real atëherë kur shuma e të gjithave pagesave periodike dhe pagesa e #undit e paguar nga qiramarrësi i përgjigjet vlerës reale të sendit të blerë. është dh9n9 një panoramë e përgjithshme dhe një vështim krahasues midis legjislacioneve të #amiljes civil la9.. -. )jë nga detyrimet e qiradhënësit është kalimi në për#undim të a#atit të drejtës së pronësisë mbi sendin qiramarrësit. pasi palët në këtë kontratë janë qiradhënësi.. legjislacioni i italisë. që janë gjithmonë në ngarkim të qiramarrësit. ose caktohet në raport me atë. ajo pre$umohet e lidhur nga të dy bashkëshortët. ka parashikuar të drejtën e të dyja palëve për të kërkuar një rritje apo ulje të %mimit të qirasë. %mimi blerjes duhet të përbushë kërkesat e tij për të qenë real dhe i drejtë. pasi i jep mundësi palës të gë$ojë paraprakisht sendin.ë drejtat dhe detyrimet e palëve në këtë kontratë. që ka një natyrë prodhuese. mund të vendosë lënien e banesës për banim njërit. +-. 9v . )uk duhet të ngatërrojmë të drejtën e kultivimit. në nenin +G/. Kodi *ivil #rance$ ka bërë një rregullim më të hollësishmëm të kontratës së qirasë. i #rancës dhe i gjermanisë. duke mbajtur parasysh nevojat e secilit prej tyre. ajo është një kontratë e strukturuar si një veprimtari trilaterale. Mendoj se dhe Kodi ynë civil duhet të parashikojë një situatë të tillë. me $batimin e rregullave të saj për kultivimin. me kërkesën e njërit prej bashkëshortëve. <egjislacionet e studiuara janë . kundrejt pagimit të një një %mimi të 1 veçantë” . që pavarësisht regjimit të tyre martesorë.

"alët me marrëveshje midis tyre mund të caktojnë gjykatën kompetente për $gjidhjen e kon#likteve që rrjedhin nga kontrata e qirasë. në varësi të pretendimit. e tillë është dhe thirrja në gjykim e qiradhënësit. "alët janë të detyruara që të provojnë pretendimet e tyre dhe barra e provës. Si rregull. e cila parashikon se paditë për të drejtat reale mbi sendet e paluajtshme ngrihen në gjykatën e vendit ku ndodhen sendet ose pjesa më e madhe e tyre.i të K.*ivile një palë në gjykim. të cilët pretendojnë se kanë të drejta mbi sendin e marrë me qira. ".do të ba$ohet në rregullat e kompetencës së përgjithshme. paditë ngrihen në gjykatën e vendit ku i padituri ka vendbanimin ose vendqëndrimin e tij dhe kur këto nuk dihen. të cilët paraqiten si ndërhyrës vullnetare apo të detyruar. )ë një proces gjyqësor si palë mund të marrë pjesë personi që kanë $otësinë për të qenë palë në procesin civil.Me rëndësi është edhe dallimi i kontratës së qirasë me institutet e tjera të kontratës së qirasë. 9vi . 5ëndësi paraqesin dhe përcaktimi i drejt i objektit dhe shkakut ligjor sepse nga ky përcaktim varet edhe mënyra sesi do të vendosë gjykata. të cilat janë trajtuar në kapitullin e pestë. Secila palë kur %mon se ka të përbashkët me një person tjetër apo kërkon prej tij një shpërblim . që ka kuptim vetëm për një kontratë të vle#shme. *ivile . Eto kanë shumë ngjashmëri dhe dallime midis tyre. )ë të njëjtën mënyrë vepron gjykata kur konstaton se kontrata ka pushuar #uqinë juridike si re$ultat i mbarimit të a#atit të qirasë. duhet të interpretojë se cili ka qenë qëllimi i vërtetë i palëve në momentin e lidhjes së kontratës. por në rast kon#likt lidhur me përcaktimin e natyrës juridike dhe llojin e kontratës së lidhur mes palëve. kështu ato nuk mund të ngrihen në ba$ë të nenit 6/ të K. ku objekt i mosmarrëveshjes midis palëve i është kontrata e qirasë. )ë procesin mund të marrin pjesë edhe persona të tretë. gjykata. ato janë padi detyrimi. një trajtim i saj është bërë në kapitullin e shtatë. është trajtuar heqja dorë nga kontrata e qirasë. 'jithashtu. që është një kontratë me ek$ekutim të va$hdueshëm dhe si e tillë heqja dorë nga kjo kontratë. kur përsoni i tretë thirret ne gjykim. ajo duhet të ku#i$ohet vetëm në $gjidhjen e pasojave të pavle#shmërisë. nuk janë padi reale. 5espektimi i të drejtave procedurale është i rëndësishëm sepse ndikon në mbarëvajtjen e procesit gjyqësor. në rast kur qiramarrësi paditet nga një person i trete që pretendon se ka të drejta mbi sendin. e cila do të dalë me një anali$ë të gjithanshme të elementeve të saj. 'jithashtu. mund të bëhet në %do kohë dhe tërheqja ashtu $gjidhja e kontratës nuk ka e#ekt për ek$ekutimet e kryera ose që janë në kryerje e sipër."r. atëherë në $gjidhjen e kon#liktit gjykata . ai detyrohet të njo#tojë apo të thërrasë në gjykimin e padisë qiradhënësin që i ka kaluar sendin me qira. )ë rast se objekt i padisë është $gjidhja e kontratës së qirasë. 'jykata e lartë ka mbajtur qëndrimin se në rast se në kontratë janë përcaktuar klau$ola e përcaktimit të gjykatës kompetente ka mbaruar. në gjykatën e vendit ku ai ka banesën e përkohshme. dhe gjykata konstaton pavle#shmërinë e kontratës së qirasë. me mbarimin e kontratës së qirasë. "aditë.0 paragra#i i dytë i saj. ajo konstaton #aktin e mbarimit të kontratës dhe $gjidh pasojat midis palëve. )ë nenin 8++ të Kodit *ivil parashikon se kur qiramarrësi paditet nga persona të tretë. mund të thërrasë në gjykim në ba$ë të neni+. për kërkimin e një shpërblimi apo i një garancie. kalon nga njëra palë tek tjetra. si re$ultat i plotësimit të a#atit të caktuar nga palët apo ai ligjorë. është bërë dallimi midis koncepteve të Kgjidhjes së kontratës4. ku janë përmendur disa raste speci#ike kur palët mund të kërkojnë $gjidhjen e një kontrate qiraje. )ë këtë rast jemi para rastit të denoncimit të padisë >litis denuntiatio . në ba$ë të nenit 0.. )ë kapitullin e gjashtë është trajtuar $gjidhja e kontratës së qirasë. 'jykata në vendim shprehet për gjith%ka që kërkohet dhe vetëm për atë që kërkohet. Sa i përket të drejtës procedurale.

"ër#undimisht. si për sa i përket të drejtës materiale ashtu dhe asaj pro%edurale. në trajtimin e këtij veprimi juridik të rëndësishëm e shpresoj që do ju vijë në ndihmë mja#t juristëve dhe studentëve të drejtësisë dhe të shërbejë si pikënisje për reali$imin e punimeve që të mbushim të gjithë hapesirat që ky veprim juridik paraqet %do ditë në koherencë me $hvillimin ekonomik. kulturore të shoqërisë. teknologjik. 9vii . 'jatë këtij trajtimi kanë dalë në pah disa aspekte të rëndësishme të kësaj kontratë. !uke shpresuar që ky punim të ketë pasur një vlerë. Kur e kam %muar të nevojshme herë pas herë kam dhënë dhe mendimin tij për %ështjet e diskutueshme. mund të themi se kontrata e qirasë është një veprim i rëndësishëm në qarkullimin civile dhe si e tillë paraqet shumë ve%ori dhe problematika. edhe pse modeste.