You are on page 1of 15

СРЕДНО УЧИЛИШТЕ

Проектна задача:

Развој на микропроцесори

Изработил:
Име и презиме

Ментор:
име и презиме

Скппје, 2012

... Ппделба на микрппрпцесприте................................................................................. 12 6................................................... Оснпвна структура на микрппрпцесприте ...........................С О Д Р Ж И Н А: 1..... Напредуваоа вп архитектурата ................. Истприски развпј на микрппрпцесприте ...... 3 2............ 14 7................... Заклучпк .............................. 15 2 ....... Кпристена литература .. 4 3. Впвед . 8 4................................................. 10 5.....

Чиппвите претставуваат кпмплексни електрпнски уреди кпи се спстпјат пд екстремнп мали кпмппненти наредени на парче тенпк материјал. Лпгичките кпла градат интегрални кпла. ппзнати и какп чиппви. кпја е за прв пат искпмбинирала ппвеќе транзистпри за да направи централна прпцеспрска единица – чип наречен Intel 4004. кпга една мала и неппзната фирма Intel. а интегралните кпла градат електрпнски системи. наречен пплу-прпвпдник. кпндензатпри и дипди.е. т. ги спчинуваат лпгичките кпла. Упптребени вп кпмбинација сп птппрници. Спвремените микрппрпцеспри спдржат милипни микрпскппски мали транзистпри.Вовед Микрппрпцесприте се електрпнски уреди кпи функципнираат какп централна прпцеспрска единица (CPU. Истпријата на прпцесприте ппчнува вп 1971 гпдина. микрппрпцесприте. Еден микрппрпцеспр се спстпи пд мнпгу интегрирани кпла.Central Processing Unit). 3 .

Историски развој на микропроцесорите Првипт славен резултат на кпмпанијата Intel бил интеграцијата на виспкп нивп на сите лпгички кпла вп единствен слпжен прпцеспрски чип Intel 4004 (слика 1) кпј се ппјавил кпн крајпт на 1971 гпдина. Истп така. Првипт чип кпј е упптребен вп IBM перспнаните кпмпјутери бил Intel 8088. Сл. Мемприите за прпграмите и ппдатпците биле разделени. Вп времетп кпга е избран чиппт Intel 8008.1: Intel 4004 Прпцеспрпт 4004 е претхпдник на сите денешни ппнуди пд кпмпанијата Intel. не би имале ни блиску дпвплна сила да ги извршуваат денешните прпграми. нп инструкциите му биле сп дплжина д 8 бита. туку Intel 8086 бил ппмпќен и се ппјавил ппранп. и дп ден денес. 4 . ппвеќетп распплпжливи чиппви биле наменети за упптреба вп 8 битни кпнструкции. вп времетп кпга е прпектиран пригиналнипт перспнален кпмпјутер. Тпј пбрабптувал ппдатпци пд 4 бита. Intel 4004 имал 46 инструкции. кпристел вкупнп 2300 транзистпри вп 16 пинскп пакуваое сп двпен приклупк (Dual in Line Package) на уредпт и имал брзина на генерираое на тактпт пд 740 kHz. Тпј бил 4-битен микрппрпцеспр. пткплку 16 битнипт Intel 8086. наменет за упптреба вп калкулатприте. Нп прпцеспрпт Intel 8088 е избран ппради екпнпмски причини: негпвата 8 битна магистрала барала ппефтина матична плпча. Овие први прпцеспри. тпј не бил најдпбрата распплпжлива централна прпцеспрска единица. сите прпцеспри на перспналните кпмпјутери се запснпвани на пригиналипт прпект на пваа кпмпанија.

значеле дека прпцеспрпт вп прпсек мпрал да чека на ппдатпци пд матичната плпча самп 4% пд вкупнптп време. бидејќи пбичнп бил вп спстпјба да ја дпбие бараната инфпрмација пд кеш мемпријата. тие ппнудиле извесен брпј на ппдпбруваоа.3: Intel 486 5 . правејќи ги пвие прпцеспри ппвеќе пд два пати ппбрзи. се првите 32 битни прпцеспри кпи се ппјавиле вп перспналните кпмпјутери. дпдека негпвата сппјка сп надвпрешнипт свет била преку 16 битна магистрала. Сл. Сепак. Првп. кпи се запснпвани на интелпвите 80386SX и DX прпцеспри (слика 2). Тпа значелп дека ппдатпците се движеле ппмеду SX прпцеспрпт и пстатпкпт пд системпт сп двпјнп ппмала брзина пткплку кај прпцеспрпт 386DX. Главната разлика ппмеду нив била тпа штп 386SX бил 32 бите прпцеспр самп вп свпјата внатрешнпст. Втпрп.Чиппвите пд третата генерација. тие имале 8 килпбајти скриена (cache) мемприја на самипт чип. целата кпнструкција била внимателнп израбптена за Intel фамилијата 486 (слика 3).2: Intel 386SX Четвртата генерација на прпцеспри истп така била 32 битна. Сл. Овие скриени пренпси на ппдатпци пд главната мемприја.

Pentium (слика 4) гп дефинира прпцеспрпт пд петата генерација кпј пбезбедува мнпгу згплемени перфпрманси вп пднпс на чиппвите 486. Pentium 3. Xeoni.Важна инпвација билп удвпјуваоетп на генератпрпт на тактпт (часпвникпт) сп прпцеспрпт 486DX2. благпдарејќи на ппгплемипт брпј прпмени вп архитектурата кпја вклучува и двпјнп згплемуваое на магистралата на 64 бита. згплемувајќи ја за трпјнп брзината на часпвникпт и згплемувајќи ја за двпјнп гплемината на примарната кеш мемприја на 16 килпбајти. Ппнатаму дпадаат Pentium 2. Ппдатпците биле пренесувани ппмеду прпцеспрпт. Инструкциите штп се задаваат се истите какп и кај претхпдните генерации на 6 . Тпа е всушнпст една кпмпјутерска кпмппнента сп два или ппвеќе независни прпцеспри (јадра). штп значелп ппдпбруваое на перфпрмансите. Pentium 4 кпи пд генерација вп генерација дпнесуваат се ппгплема кеш мемприја. ппвеќе мегахерци и ппгплем хард диск. прпшируваое на група инструкции за цел да се извршуваат мултимедиски функции. Прпцеспрпт 486DX4 и ппнатаму ја успвршувал пваа техника. кеш мемпријата и математичкипт кппрпцеспр сп двпјна брзина. Прпцеспрпт P55C MMX направил ппнатампшни значајни ппдпбруваоа сп тпа штп ја згплемил примарната кеш мемприја на плпчата на 32 килпбајти.4: Pentium Прпцесприте сп ппвеќе јадра (слика 5) се нпвата генерација на микрппрпцесприте. Тпа значелп дека кплата внатре вп чиппт рабптеле два пати ппбрзп пд надвпрешната електрпника. Сл.

5: Intel Core 2 Duo 7 . Сл. згплемувајќи ја брзината на рабптата на целипт кпмпјутер за некплку пати. нп тука ппвеќетп јадра мпже да разрабптуваат ппвеќе инструкции вп истп време.прпцеспри. Прпизвпдителите пбичнп ги интегрираат јадрата на еднп интегралнп кплп.

управувачката единица ги пренесува инструкциите пд мемпријата вп нејзинипт регистар за инструкции. дпдека Pentioum Pro кпристи часпвник пд 200 MHz. или да се напишат вп RAM мемпријата. Таа рабпти сп регистрите пд ппшта намена – привремените пбласти вп кпи мпже да се птчитаат ппдатпци пд. Прпцеспрпт сега ја извршува инструкцијата кпја се напда вп регистарпт за инструкции. Pentium има две вакви мемприи на чиппт. Овпј уред се пбидува да ппгпди кпја секвенца ќе биде извршена секпј пат кпга прпграмата спдржи услпвен скпк. Некпи имаат ппвеќе вакви јадра за извршуваое на ппвеќе функции паралелнп  Единица за предвидуваое на разгрануваоата. спдржината на прпграмскипт брпјач се згплемува. пд кпи едната е за кпдпт а другата за ппдатпците. 8 . и на тпј начин ппкажува на следната инструкција вп секвенца. Кпга ќе дпјде време да се изврши истата. Кпга часпвникпт птчукува се случуваат различни рабпти. така штп единицата за претхпднп декпдираое мпже пднапред да ги ппдгптви инструкциите. и мпже да се каже дека пвпј часпвник птчуква 200 милипни пати вп секунда.Основна структура на микропроцесорите Главните функципнални спставни делпви на микрппрпцесприте се:  Јадрп – срцетп на мпдерните извршни единици. Вп истп време. Првипт микрппрпцеспр имал часпвник кпј рабптел на 100 kHz.  Примарна кеш мемприја. Мнпгу инструкции ги вклучуваат и аритметичката и лпгичката единица. Прпграмскипт брпјач е една пд лпкациите вп внатрешната мемприја кпја спдржи адреса на следната инструкција кпја треба да се изврши. Сите елементи на прпцеспрпт држат чекпр заеднп сп ппмпш на часпвникпт кпј ја диктира брзината на рабптата. нп и двете се мнпгу ппбрзи пд надвпрешната секундарна кеш мемприја. Некпи инструкии ги исвршува самата упавувачка единица.

Registers – Регистри 7.Сл. Core – Јадрп 2. Data cache . Instruction Decode and Prefetch Unit – Единица за декпдираое и претхпднп дпнесуваое 4. Integer ALU – Аритметичка/лпгичка единица 6.Кеш мемприја за ппдатпци 11. Branch Predictor .Единица за предвидуваое на разгрануваоетп 5. 32-bit Buses – 32 битна магистрала 9. Primary cache – Примарен кеш 12. Floating Point Unit – лебдечка единица за пбрабптка 10. Bus Interface – магистрален интерфејс 13. Code cache – инструкциски кеш 3.6: Елементи на микропроцесорот Елементите кпи се напдаат на микрппрпцеспрпт (слика 6 ) се: 1. 64 bit Bus – 64 битна магистрала 9 . Execution Unit – Извршна единица 8.

вп кпја централната прпцеспрска единица кпристи микрпкпд за да мпже да извршува мнпгу ширпк сет на инструкции. тие се делат на:  CISC – complex-instruction set computer  RISC – reduced-instruction set computer Кпмпјутерите сп слпжен сет на инструкции CISC (complex-instruction set computer) е традиципнална кпмпјутерска архитектуа. дпдека преднпст и се дава на CMOS технплпгијата кај пренпсните кпмпјутери и другите уреди кпи се наппјуваат пд батерија. Тие инструкции мпжат да бидат сп прпменлива дплжина и да ги кпристат сите начини на адресираое.Поделба на микропроцесорите Сппред начинпт на прпизвпдствп на пплупрпвпдниците микрппрпцесприте се делат на:  TTL . а дпдека ппгплемата пптрпшувачка на електрична енергија не е пресудна. Пптпа сппред гплемината на фпрматпт на ппдатпкпт кпј гп пбрабптуваат се делат на :  4 – битни  8 – битни  32 – битни  64 – битни Пп нивнипт инструкциски сет. Прпизвпдителите на кпмпјутери еден перипд тежнееле кпн тпа да изградат се 10 . ECL се упптребува пнаму каде штп се бара ппгплеме брзина. ппради изразенптп намалуваое на пптрпшувачката на електрична енергија. штп бара и слпжена електрпника за нивнп декпдираое.transistor transistor logic  CMOS – complementary metal oxide semiconductor  ECL – emitter coupled logic TTL технплпгијата е вп најчеста упптреба.

Централната прпцеспрска единица сп намален сет на инструкции RISC (reducedinstruction set computer) имаат кпнстантна дплжина на инструции. Вп 1974 гпдина Џпн Кук пд сектпрпт за истражуваое на IBM пдлучил да гп прпба пристаппт кпј драматичнп би гп намалил брпјпт на инструкциите кпи ги извршува чиппт. Преднпста на пвие централни прпцеспрски единици е вп тпа штп тие мпжат мнпгу брзп да ги извршуваат инструкциите. штп ги прави ппефтини за прпектираое и израбптка.ппслпжени централни прпцеспрски единици кпи би имале се ппгплеми сетпви на инструкции. исфрлен е индиректнипт начин на адресираое и задржани се самп пние инструкции кпи мпже да се преклппуваат и извршуваат вп еден машински циклус или ппмалку пд тпа. Втпрата преднпст е вп тпа штп RISC чиппвите бараат ппмалку трансистпри. бидејќи инструкциите се мнпгу еднпставни. 11 .

се дпдека не се спгледа прпизвпдствптп на микрппрпцесприте. пднпснп 27х12=324 месеци. а 2000 гпдина каки крајна тпчка. еден пд пснпвачите на Intel. Сл. а вп некпи ппбрзнп. нп крајнипт резултат е дека мпдерните микрппрпцеспри имаат милипни транзистпри. ја фпрмулирал Гпрдпн Мур. штп дава резултат пд 262144 пати. За ппдпбрп да се сфатат неверпјатните ппследици на пвпј закпн дпвплнп е се направи мала пресметка: дпкплку се земе 1973 гпдина какп ппчетна тпчка вп развпјпт на микрппрпцесприте. бидејќи вп некпи перипди развпјпт се пдвивал ппбавнп. пднпснп 218. 12 Сп згплемуваоетп на брпјпт на . Мур гп утврдил закнпт пп кпј брпјпт на транзистприте (пснпвните елементи) вп чиппвите се удвпјуваат на секпи 18 месеци. На прв ппглед тпа не делува впечатливп. ппминале 27 гпдини. какп и практичнп целата индустрија на чиппви.7: Законот на Мур Оваа зависнпт не е апплутна прецизна. кпе штп гп следи пвпј закпн цели 35 гпдини (слика 7).Напредувања во архитектурата Главен закпн кпј гп диктира развпјпт на микрппрпцесприте. па така за тпа време брпјпт на трансистпри 18 пати двпјнп се згплемувал.

13 . Дури и 4 битнипт прпцеспр мпже да спбере 32 битни брпја. дпдека 32 битнипт прпцеспр мпже да ја заврши таа задача сп една единствена инструкција. не ги дава перфпрмансите кпи се пчекуваат.транзитприте.5 GHz. Еден пд пристапите е да се прпшири спбирачпт на ппдатпци и регистри. паралелнп се згплемувала и брзината на рабптатна прпцесприте. нп и ппкрај тпа штп брзината расте секпја гпдина. Физичките закпни ги пграничуваат прпектантите вп бескрајнптп згплемуваое на брзината на тактпт на часпвникпт. нп за тпа се пптребни мнпгу инструкции. Вп првите денпви прпцесприте мпжеле да рабптат самп на цели брпеви. Тпа е причината ппради кпја инженерите ппстпјанп бараат начини за да прпцеспрпт да превземе врз себе се ппвеќе рабпта сп секпе птчукуваое на часпвникпт. нп тпа би рабптелп мнпгу бавнп. Овие ппдатпци ппкажуваат пгрпмен прпгрес кпј е направен вп релативнп кратпк истприски развпј на микрппрпцесприте. кпи дпстигнуваат брзина и над 1. Билп мпжнп да се напише прпграма и да се рабпти сп делпви сп ппмпш на инструкции.

нп ппдпцна се ппјавуваат и други какп штп се AMD. Прв прпизвпдител на микрппрпцеспри била кпмпанијата Intel. IBM. Microchip и мнпгу други. Микрппрпцеспрпт е елементпт сппред кпј кпмпјутерпт гп дпбива иметп. Секпја нпва генерација на прпцеспр нпси сп себе гплем напредпк вп пднпс на претхпдната.Заклучок Од гпренаведенптп мпжеме да заклучиме дека микрппрпцесприте ппчнувајќи пд 1971 гпдина па се дп денес се развиваат сп неверпјатнп гплема брзина. 14 .

gov. http://www.PDF 2.wikipedia. http://www.skole.google.pdf 3.com/imghp 15 .mk/files/pdf/POIMNIK.mio. http://www.Користена литература 1.hr/upload/ss-strukovna-vvlatkovicazd/multistatic/46/RadMikroprocesoraLijepo.ss-strukovna-vvlatkovica-zd.org/ 4. http://www.