You are on page 1of 494

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΟΜΟΣ ΠΡΩΤΟΣ

ΣΤΡΑΤΗΓΟΥ Π. Γ. ∆ΑΓΚΛΗ

ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ-ΕΓΓΡΑΦΑΑΛΛΗΛΟΓΡΑΦΙΑ
-ΤΟ ΑΡΧΕΙΟΝ ΤΟΥ-

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ - Ξ. ΛΕΥΚΟΠΑΡΙ∆Η

ΤΟΜΟΣ Α'

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
ΤΟΜΟΣ ΠΡΩΤΟΣ

Σελ.
1-30

01 Α' ΓΕΝΕΑΛΟΓΙΚΑ
1. Ο μισεμός

1

2. Ρίζες της φάρας

2

3. Γκόγκας, ο αρχηγός και πατέρας

3

4. Γιώτης, ο αγωνιστής του Εικοσιένα

6

5. Τα παρακλάδια της φάρας

21

6. Συμπληρωματικά από τον δισέγγονο

28

02 Β' ΤΟ ΠΑΤΡΙΚΟ ΑΡΧΕΙΟ

31-68

1. Στρατιωτική σταδιοδρομία Γεωργίου
∆αγκλή

32

2. Υπηρεσιακή αλληλογραφία

35

3. ∆ύο αστοχημένες εξορμήσεις - Α'.
1854. - Β'. 1877-1878

38

file:///D|/...ΙΑ ΝΕΑ ΣΕΙΡΑ/ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ 5ος Ε/∆αγκλή Π.Στρατηγού Αναµνήσεις-Εγγραφα -αλληλογραφια αρχειον/Τόµος Α/index.htm[7/1/2014 12:53:28 µµ]

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΟΜΟΣ ΠΡΩΤΟΣ

4. Καταδίωξη της ληστείας

48

5. Αυτοβιογραφικά — "Οδοιπορικά 1873 - 1874 - 1875 - 1876 - 1877 - 1878 1879 - 1880 - 1881 - 1882 - 1883 - 1884 1885

62

69-112

03 Γ' ΠΡΩΤΑ ΒΗΜΑΤΑ ΣΤΗ ΖΩΗ ΚΑΙ

ΣΤΟΝ ΣΤΡΑΤΟ
1. Παιδικά χρόνια και σπουδές
Από της γεννήσεως μου μέχρι της
εισαγωγής μου εν τη στρατιωτική
Σχολή των Ευελπίδων. — Ναυπλιακά.
Έξωση Όθωνος. — Γέννηση ∆ιαδόχου
69
Κωνσταντίνου. — Κρητική επανάσταση.
— Ληστεία του ∆ήλεσι. — Σχολή
Ευελπίδων. — Λογοτεχνικές απόπειρες.
— Βίος εν τη Σχολή. - 1871 - 1872. 1873- 1874. - 1875. - Τελευταίος χρόνος
στη Σχολή.
2. Ο ανθυπασπιστής Παναγιώτης
∆αγκλής
Μετά την εκ της Στρατιωτικής Σχολής
έξοδον μου. — Ένας στρατιωτικός
περίπατος.
3. Η εφήμερη εκστρατεία του 1878

83

85

4. Στρατιωτική ζωή στην επαρχία
1878. — Τα νέα ελληνοτουρκικά
σύνορα. 1879. — 1880. — Στρατιωτικές
προετοιμασίες. — 1881.

93

5. Μετεκπαίδευση στο Βέλγιο

109

04 ∆' ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ∆Α ΤΟΥ ΤΡΙΚΟΥΠΗ ΚΑΙ 113-180

ΤΟΥ ∆ΕΛΗΓΙΑΝΝΗ
1. Η πρώτη γαλλική στρατιωτική
αποστολή

113

Το ερωτηματολόγιο του Υπουργείου.
— Οι απαντήσεις ∆αγκλή.
2. Μνηστεία και γάμος

119

3. Ο ακήρυκτος πόλεμος του 1886
Επιστράτευση του 1885. —
Συνθηκολόγηση της Κούτρας

123

file:///D|/...ΙΑ ΝΕΑ ΣΕΙΡΑ/ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ 5ος Ε/∆αγκλή Π.Στρατηγού Αναµνήσεις-Εγγραφα -αλληλογραφια αρχειον/Τόµος Α/index.htm[7/1/2014 12:53:28 µµ]

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΟΜΟΣ ΠΡΩΤΟΣ

4. ∆ιακοπές. Αθήνα του 1887 και του
128
1888
5. Εθνική Εταιρία
Α'. Γενική δράση της Εθνικής Εταιρίας.
— Στάση του ∆ιαδόχου έναντι της
Εθνικής Εταιρίας. — Μια μεσολάβηση
για ελληνοβουλγαρική προσέγγιση.

136

Β'. Ό ταγματάρχης ∆αγκλής και ή
Εθνική Εταιρία. — Οργάνωση
καταστροφής τουρκικών
σιδηροδρόμων. — Οργάνωση
ανταρτικών σωμάτων. — Επίλογος.
6. Το Ενενήντα Επτά
Εθελοντικό σώμα Μάρκου ∆. Ν.
Βότσαρη. — Ο λοχαγός
Παπαναστασίου. — Μάχη της 1ης
Μαΐου. — Μάχη της 2ας Μαΐου. —
Καδμεία νίκη. — 3 Μαΐου. — Ανταρσία
10ου συντάγματος. — «Γραμμή
υποχωρήσεως». — Τα αίτια της
αποτυχίας. — Κριτική. — Αναδρομή
στις αποτυχίες Απριλίου. — Πανικός
στην Άρτα. — Ανακωχή. — Ανακρίσεις.
— Επιστροφή.
05 Ε' ΥΠΗΡΕΣΙΑΚΕΣ ΕΝΑΣΧΟΛΗΣΕΙΣ
1. Γυμνάσια και Ασκήσεις

154

181-249
181

2. Ανακριτικά συμβούλια. Τεχνικές
επιτροπές

184

3. Καθηγεσία

185

4. Ελληνική Στρατιωτική Ένωσις

188

5. Επιθεωρήσεις

195

6. Ανακτορικά
Στρατιωτική εκπαίδευση του πρίγκηπος
Ανδρέα. — Αυλική ζωή στην Κέρκυρα.
— Μνηστεία πριγκίπισσας Μαρίας. —
Εκδρομές. — Ο γάμος της
πριγκίπισσας. — Το Μαντούκι. —
Επιστροφή. — Τατόϊ. — Πολιτικές
αντιλήψεις Γεωργίου Α'. — Κρητική
Πολιτεία. — Χανιά 1900. — Η Αυλή της 195
Χαλέπας. — Το παράσημο του
file:///D|/...ΙΑ ΝΕΑ ΣΕΙΡΑ/ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ 5ος Ε/∆αγκλή Π.Στρατηγού Αναµνήσεις-Εγγραφα -αλληλογραφια αρχειον/Τόµος Α/index.htm[7/1/2014 12:53:28 µµ]

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΟΜΟΣ ΠΡΩΤΟΣ

Λουτρού. — ∆εξίωση στην αγγλική
ναυαρχίδα. — Εκδρομές. — O
∆ιάδοχος Κων-σταντίνος, Γενικός
∆ιοικητής του Στρατού. — Τα
«Ευαγγελικά». — Τα «Σανιδικά». —
1903. — Τα «πολυ-θρύλητα νομοσχέδια
Λιμπρίτη».
7. Αποστολές στο Εξωτερικό

243

8. Άλλα σχετικά έγγραφα.

247

06 ΣΤ' Η ΕΦΕΥΡΕΣΗ ΤΟΥ ΠΥΡΟΒΟΛΟΥ

250-309

1. Η εφεύρεση
Προετοιμασία. — Το Σχέδιο του 1893.
—Το επεισόδιο Λυκούδη. — Η τύχη
της αναφοράς και του σχεδίου. —
251
Κρούση προς Canet (Societe An. des
Forges κλπ.).— Κρούση προς τον Οίκο
Κρουπ. — Το σχέδιο του 1904 -1905. —
∆εύτερο επεισόδιο Λυκούδη. —
Συμφωνία με των Εταιρία Schneider.
2. Η κατασκευή
Τελευταίες επεξεργασίες στο Παρίσι. —
∆ιαλείμματα. — Στο Greusot.—
Επίσκεψη στον ∆ιάδοχο. — Η νέα
268
εφεύρεση. — Αναμονή και ανησυχίες.
— Οι δοκιμές και η επιτυχία. — Μια
καθυστερημένη εκδοχή του θέματος
Λυκούδη.
3. Η διάδοση
Εφευρέτης και κατασκευαστής. — Το
νέο πυροβόλο στους άλλους στρατούς.
— Ρωσία. — Μαρόκο. — Σερβία. —
296
Βολιβία. — Ρουμανία. — Ή εξαγορά
των δικαιωμάτων. — Το πυροβόλο
Σνάϊδερ - ∆αγκλή στους Βαλκανικούς
Πολέμους. — Μετά 13 χρόνια.
07 Ζ' Ο ΑΛΥΤΡΩΤΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ

310-438

1. Μακεδονικός Αγών
Τελευταίες μέρες του Μακεδονικού
Κομιτάτου. — Η εντολή του
πρωθυπουργού. — Κατατοπιστικά
στοιχεία. — Αναδιοργανωτικές

310

file:///D|/...ΙΑ ΝΕΑ ΣΕΙΡΑ/ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ 5ος Ε/∆αγκλή Π.Στρατηγού Αναµνήσεις-Εγγραφα -αλληλογραφια αρχειον/Τόµος Α/index.htm[7/1/2014 12:53:28 µµ]

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΟΜΟΣ ΠΡΩΤΟΣ

προσπάθειες. — Καταστατικά και
Κανονισμοί. — Υπόμνημα στον
∆ιάδοχο. — Παραίτηση του ∆αγκλή και
αντίδραση των αξιωματικών
2. Οργάνωσις Κωνσταντινουπόλεως
Ο Ι. ∆ραγούμης και ο Σουλιώτης Νικολαΐδης στην Πόλη.

328

3. Τα Ειδικά Γραφεία
Το «Ειδικόν Γραφείον Θεσσαλονίκης».
— Η δολοφονία του Θεόδωρου
Ασκητή. — Εγκατάσταση μυστικών
πρακτόρων. — Η Νεοτουρκική
Επανάσταση.

342

4. Πανελλήνιος Οργάνωσις
Τρία νέα σχέδια. — Ίδρυση της νέας
Υπηρεσίας.

363

5. Τα τοπικά Κέντρα
Περιφέρεια Θεσσαλονίκης. — Το
γόητρο των αξιωματικών. —
∆ιαχειριστικά. — Πολιτικά
(Θεσσαλονίκη, Βέροια, Νάουσα,
Βοδενά, Καρατζόβα, Σούμποσκο,
Γευγελή, Στρώμνιτσα, ∆οϊράνη, Γενιτζέ
- Γκουρέντζι, Λαγκαδάς, Χαλκιδική,
Άγιον Όρος, οι Έμποροι, ο κλήρος, οι
δάσκαλοι). — Αντεπαναστατικό κίνημα
στην Τουρκία.
— Η δημοτική εκπαίδευση στην
Μακεδονία. — ∆υτική Μακεδονία
(Βέρμιο, Νάουσα, Καρατζόβα, Βοδενά). 392
— Όλυμπος. — Μοναστήρι. —
Ελασσώνα. — Άγιον Όρος. Χαλκιδική.
— Σέρρες. — Καβάλα. — ∆εδεαγάτς. —
Σαράντα Εκκλησίες. — Ραιδεστός. —
Αδριανούπολη. — Πόλη. — Σμύρνη. —
Ήπειρος (Ηπειρωτική Εταιρία, Γιάννενα,
Αργυρόκαστρο - ∆ρυϊνούπολις,
Κόνιτσα, Πρέβεζα, Φιλιππιάς - Λούρος,
Άρτα). — Μεταφορές και διανομές
όπλων. — Ελληνοαλβανικές σχέσεις. —
Σώμα Πουτέτση. — ∆υο στενοί
συνεργάτες του ∆αγκλή : Κ. Μ. Μελάς

file:///D|/...ΙΑ ΝΕΑ ΣΕΙΡΑ/ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ 5ος Ε/∆αγκλή Π.Στρατηγού Αναµνήσεις-Εγγραφα -αλληλογραφια αρχειον/Τόµος Α/index.htm[7/1/2014 12:53:28 µµ]

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΟΜΟΣ ΠΡΩΤΟΣ

και Σπύρο Μήλιος. — Άλλα ηπειρωτικά
έγγραφα.
6. Μεταγενέστερες εξελίξεις της
κεντρικής υπηρεσίας
Γενικές εκθέσεις ∆αγκλή. — Νέες
οργανωτικές προσπάθειες. —
∆ιεύρυνση της υπηρεσίας. — Γραφείον
416
προπαγάνδας. — Προετοιμασία
επαναστατικών πυρήνων σε
υπόδουλες επαρχίες. — Σύμπτυξη της
απόρρητης υπηρεσίας. — Οριστική
αποχώρηση ∆αγκλή. — Αποχαιρετισμός.
7. Συμπληρωματικά
I. Όπλιση Μακεδονίας και Θράκης.— II.
Κατατάξεις και τοποθετήσεις στις
μυστικές υπηρεσίες.— III. ∆ράση και
432
διαγωγή υπαξιωματικών κατά τον
αγώνα. — IV. Αιτήσεις και συστάσεις
για βοηθήματα. — V. Οικονομικά. — VI.
∆ιάφορα. — VII. Σημειωματάρια
∆αγκλή.
08 Η' ΑΠΟ ΤΟ ΓΟΥ∆Ι ΕΩΣ ΤΟΥΣ

439-465

ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΥΣ
ΠΟΛΕΜΟΥΣ
1. Μια αντιδραστική απόπειρα

439

2. Το Γουδί
Η ανάμιξη του ∆αγκλή. — Υπόμνημα
στον Βασιλέα. — Μετά το Κίνημα.

446

3. Τέσσερις ∆ιοικήσεις
∆ιοίκηση του Σχολείου των Ευελπίδων.
461
— ∆ιοίκηση 1ης Μεραρχίας. —
Αρχηγία Χωροφυλακής. — ∆ιοίκηση
2ας Μεραρχίας. — Γαλλική Αποστολή.
09 Περιεχόμενα

466-471

file:///D|/...ΙΑ ΝΕΑ ΣΕΙΡΑ/ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ 5ος Ε/∆αγκλή Π.Στρατηγού Αναµνήσεις-Εγγραφα -αλληλογραφια αρχειον/Τόµος Α/index.htm[7/1/2014 12:53:28 µµ]