KEFNÂME TÜRÜ VE YAZMA B R KEFNÂME R SÂLES ÜZER NE DE ERLEND RME PALMISTRY GENRE AND AN EVOLUTION OF A WRITTEN PALMISTRY EPISTLE

Dr. Yusuf Ziya Sümbüllü*1 Özet Günümüzde birçok insanın ya amında önemli bir yer tutan fal, insan hayatının olmazsa olmaz gerçekli inden biridir. Oldukça renkli bir kompozisyonla kar ımıza çıkan bu fal türlerinden biri de Kefnâme’dir. Kefnâme, avuç içindeki çizgilere ve parmakların ekline bakarak, hem gelece i hem de insanın karakterini ortaya koydu una inanılan bir fal eklidir. Bu türde, eldeki çizgilerin, incelik kalınlık, uzunluk kısalık, kesiklik düzlük durumlarından hareketle, ki i hakkında fikir sahibi olunması esası vardır. Anahtar Kelimeler: Fal, el, gelecek, Kefnâme Abstract Having an important place in the lives of many people, fortunetelling is a sine qua non reality of human life. One of the elaborate forms of the fortune-telling that we come across is Palmistry. Palmistry is a way of fortune-telling which is believed to reveal the character and the future of a person by looking at the lines in palms or the shaped of fingers. This kind is based on to get opinion about a person as regards to the slimness – thickness, lengthiness-shortness and disconnectedness-straightness of the lines in his/her hands. Key Words: Fortune-Telling, hand, future, Palmistry nsan hayatının olmazsa olmaz gerçekli inden biri gelecek kaygısı ve bu kaygının kayna ı olan merak ö esidir. Ben kimim, neyim, ne olaca ım, nereye gidece im, kiminle evlenece im tarzındaki yüzlerce çok bilinmeyenli denklem niteli indeki sorunun, insanı insan kılan yapısal unsurların birer yansıması olmadı ı söylenebilir mi? Bahsi geçen soruların cevaplarının ise büyük bir gizem tabakasıyla kaplı olması, insanlı ı dün oldu u gibi bugün de-bazen hiç olmadık-birtakım arayı larla me gul etmeye devam etmektedir ki bu me guliyetlerden birinin, belki de en çok umut ba lanılanının fal oldu u apaçık bir gerçektir. Bizce, fal inancını ba langıcından günümüze kadar ya atan ve destekleyen en önemli unsur, yukarıda da ifade edildi i üzere insanın yapısındaki yarının bilinmezli ini anlama ve çözme gayreti ile olacaklardan önceden haberdar olma ve ona göre hareket ederek, bir bakıma varlı ını koruma ve güvence altına alma heves ve merakıdır. Kökü ve ba langıçtaki ilk manası tam anlamıyla belli olmayan fal, Arapça bir kelimedir. Kuran-ı Kerim’de “tyr” kökünden hareketle yer alan fal, (Türk Ans.,1979; 90) ana hatlarıyla gelecekte olabilecek hadiselere dair i aret manasında kullanılmaktadır. slâmi ilimler arasında hususi bir yer te kil eden ilm-ül fal içtimâi faaliyetlerin tatbikine veya insanların hal ve keyfiyetine tesir edecek bir kuvvete zamanla ula mı ve sonuçta en hususi i lerden resmi i lere kadar etki alanını geni leterek bazen slâmi bazen gayri slâmi (Ertaylan, 1951; 27) bir kimlikle toplum nazarında adet niteli i kazanarak fâlnâme denilen eserlerin vücuda gelmesine vesile olmu tur. slamiyet’in ilk dönemlerinde sadece hayra yorulan i aretler dizisi olarak da algılanan veya öyle olması telkin edilen falın ( slam Ans.,1997; 449) sonraki dönemlerde hem iyi hem de kötü gelece in tahminine do ru kaymı oldu u da gözden kaçmamaktadır.

1

*Adnan Menderes Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı A.B.D Ö retim Üyesi

Uluslararası Sosyal Ara tırmalar Dergisi The Journal of International Social Research Volume 2/6 Winter 2009

dü ün. Fal oku: fala bakmak için kullanılan ok. Fal açmak: Fala bakmak. 15. 406) Divan-ı Lugat’it. gaybın if asının ta ıdı ı merak ö esi. olarak manalandırılması ve eseri tercüme eden Besim Atalay’ın. Eski Yunan. do um. Fal ta ı: Atılarak fala bakılan ta . Etiler ku ların uçu larına bakmak suretiyle ileriye dönük de erlendirmelere müracaat etmi . tal’i. 33-34) olma niteli i kazanmaktadır. kutsal gelenekler. illusion-gerçe in bozulması anlamına gelen mit. u urlu gün. u ur.” ( Develio lu. (Seyido lu. tasavvur. Çalı mamızda genel anlamda Türklerin slam medeniyeti dairesine girmesi ile birlikte sanat ve edebiyatta oldu u gibi be eri ve manevi ilimlerde de uzunca bir süre Arap ve Fars kültürü ( Yerdelen. ileri gelen devlet adamlarının kullanımı için takvim. bu tarihten sonra da Jacques Cassini Zici ’ne göre hazırlanmı tır. müneccim ve müneccimba ılık adı altında ilgi alanını geni letmi tir. denize gemi indirilmesi gibi konularda müneccimba ılar ve bazen de müneccimler u urlu saatler tesbit ederlerdi. cincilik. ruhçuluk ve benzeri eylerle ili kili olarak kurgulanan birçok modern mitostan da bahsedildi i dikkate alınırsa. sihir. bir kimsenin gönlündekini bilmek. Mesela. Medrese mezunu olan. Babil ve Çin medeniyetleri içerisinde de ya am alanı bulmu olan fal. türler arasında yapılabilecek kar ıla tırmalarda da esas olsa gerektir.(Yusuf Has Hacip. Kalde.” (http://forum.576 “fâl: u ur.yy sonları ile 16. tarot.2003. 13) etkisinde kalmasının sonuçlarından biri olarak görülebilecek olan fal nev’inden tür adlarına. zaman içerisinde bireysel ilgiyi a arak. yy ba larında ortaya çıkmı tır. Bu tür mitoslarda insanların ba ına gelen olumlu-olumsuz bir olayın nedeni u ur objesinin ta ınmamasına ya da u ur objesine ba lanmakta. çalı mamızda bütüncül bir fal ve fal türleri de erlendirmesinin yapılma olasılı ı yoktur.. ( Duvarcı. u ur kavramlarının kar ılı ı olarak göstermesi -Kupa körklügü kör kılın özke fal. in edgü bolgay kamug sözni üz. deneme. Gelecekte olacak eyler hakkında bilgi sahibi olmak için ba vurulan çe itli yollar tefe’ül. ilmiye sınıfı mensupları arasından seçilen müneccimba ılar. sava . transkiripsiyonunu yapmı oldu umuz bir kefnâmeye ve bu eserle ilgili bazı de erlendirmelere yer verilecektir. böylece u ur kültüne ya amında yer veren di er ki ilerin ya amlarında kar ıla acakları olaylar için birer prototip (Gündüz. bu türün bizim kültürümüz içerisindeki duru unu sergilemek adına verilebilecek birkaç örnek olmakla gelece inin gelmeden bilinmesine ili kin yakla ımların etkinli ini ortaya koymak adına kayda de er olsa gerektir. Takvimler 1800 yılına dek Ulu Bey Zici’ne göre. Dünden bugüne oldukça köklü bir geçmi le kar ımıza çıkan fal ve fal nev’inden türler gerek yazılı ve gerekse sözlü kültür içerisinde adeta kemikle mi tir. yakla ım tarzlarıyla devletlerin siyasi hamlelerinde de kendini göstererek. Yunan mitolojisinde Tanrı Apollon evlenmek istedi i Kasandra’ya falcılık yetene i ba ı lamı . öyle ki. Bazı telif ve tercümelerde müstakil olarak veya cönk veya mecmualarda Ulum-ı Gaybiyye. 2. u urlu saat vb. 1979. ulum-ı hafiye. Fal gerek içeri i ve gerekse kapsam alanı itibari ile oldukça geni soluklu bir tür olmakla bu çalı manın sınırlarının dı ındadır. Fala bakmak: Gelecekte olacak eyleri ö renmek için çe itli yollara ba vurmak” (Do an. talih. fal anlamında kullanılmakta oldu u eklemesi . etnolog. kader. U ur. Bakla falı. baht. özelde ise kefnâmelere temas edilecek. 1993. 407) Fal türünün bu gizemli duru u.1988. Uluslararası Sosyal Ara tırmalar Dergisi The Journal of International Social Research Volume 2/6 Winter 2009 . 15) Günümüzde birçok insanın ya amında önemli bir yer tutan fal. ulum-ı ihkâm gibi ba lıklarla ele alınan türlerin belki de iki yüzden fazla çe idi oldu u bilinmektedir. iskambile bakmak gibi bir takım garip usullerle insanın tâlihine ait eyler söyleme. yıldız falı. 2003. bu kelimenin Türkiye’nin bir çok yerinde. 250) “fal: 1. yüzün çizgilerine bakarak ki inin karakterini okuma üzerine –fizyonomi.com) Günümüz toplumlarında oldu u gibi.Irkım açıldı: talihim açıldı. Fransız astrolog Nostradamus miladi 3000 yılına kadar olabileceklerle ilgili kehanetlerde bulunmu tur. Fiction-hayal. 1998. falcılık kahinlik. Mısır. Elbette ki mit ve falın yukarıda bahsedilen bir kısım benzerliklerin çok ötesinde iki farklı kaynaktan beslenen türler olabilece i kanaati çok daha geçerli gözükmekle beraber her iki türde de gizlinin veya sırrın ke finin öncelikli olması. Örne in çe itli ki ilerin tavır ve davranı larına yön veren u ur inancıyla ilgili dü ünceler oldukça dikkat çekicidir…. bu iki tür arasında ne oranda bir ili ki bulunup bulunmadı ı tartı maya açılabilir. Ba ta ba a geçme olmak üzere. bilinmeyeni anlama çabasının. insana özgü yöntemlerle metafizik olanı.bir kitap yazmı . tâlih. Sümerler kesilen kurbanların karaci erlerine. ilkel inanı lar ve örnek modeller olarak anlamlandırılmaktadır. insanlara sunabilece i vaat edilen gizemli içeri i ile dikkat çekmi ve çekmeye de devam edecek gibidir. 1998. bir bakıma bilinmeyenlerin insanlar dünyasına indirgenmesine yani gizlinin bilinen bir ey olmasını sa lamayı amaçlayan mitoslarla ( Batuk. imsakiye ve zayiçe hazırlamaya ba lamı lardır. 5) Türk kültür tarihi içerisinde önemli bir kö e ta ı olan Kutadgu Bilig’in fal kavramını ele alması ve falı iyi talih. Bu münasebetle. “Müneccimba ılık. büyü. 2005. 2005 .abonem. 14) bir ba lantısının bulunup bulunmadı ı orusunu da akla getirebilmektedir. 42) rüya tabiri esasına göre hazırlanan Eski Türkçe dönemi eserlerinden Irk Biti ’in varlı ı.(Ka garlı Mahmud. sosyolog ve bir kısım din ara tırmacısına göre. kahve fincanına.Türk’te fal kar ılı ı gelen ırk sözcü ünün. Aristo. Roma.

” ( Develio lu. “Firaset: Dar manada olarak fisiognomoniye yani eski arap ıstılahı ile kıyâfa denilen bir nevi bilgi ubesine delâlet etmek üzere kullanılır” “Kıyâfet: Takip etmek. Kehânet. 28b-41b Uluslararası Sosyal Ara tırmalar Dergisi The Journal of International Social Research Volume 2/6 Winter 2009 . Mesala. ki i hakkında fikir sahibi olunması esası vardır. yalnız yerdeki izleri takip eden ve bundan manalar çıkaran kimseyi de il aynı zamanda mesle i ferdler arasında benzerliklere. 300) Avuç içindeki çizgilere ve parmak ekillerinden hareketle hem gelece i hem de insanın karakterini ortaya koydu una inanılan bir fal ekli olarak tanımlanan ve dünden bugüne güncelli ini koruyan kefnâme türüne ait transkripsiyonlu metni vermeden önce. insanın. ömrün uzunlu una kısalı ına hayatın mutluluk veya mutsuzlu unu tespit etmede faydalı olabilmektedir.göz. suret 3. Tayre. lm-i Kıyafet. 640) “Kıyafet: 1. kılık. 1977.”( slam Ans. htilâc. el falında parmakların ekli de çok önemlidir. ( Sami. ka . ilkel olmakla birlikte kıyafetnamelerde de yer alan görü tür. lm-i kıyâfet: nsanın yüzünden ve dı görünü ünden. kulak. Türk edebiyatında türün ilk örne i Ak emseddin’in o lu Hamdi( 1449-1503) tarafından verilmi tir.1998. sa lık. 1999. firâsetin eser niteli i kazanmı görüntülerinden biri olan kıyafetnâmenin de dar anlamda. alında bulunan çizgilerin durumu. Bu türde. Dört kö e parmaklar saygıde er bir ki ili e. ekil. 518 “Bir kimsenin dı görünü üne bakıp o ki inin ahlak ve karakter yapısı hakkında hükümler koyan.okültistler de bunu eski devirlerden beri uygulamaktadır. Buna “ lmü’l simya” ya da “ lmü’l asârir” de denir” (Mengi. l m-i Tefe’ül. hastalık. Elin muhtelif resimleri çizilerek düzenlenen bu bölümlerde elin ayası içindeki çizgilerden hareket edilerek ömür. ten rengi gibi organlar ve özelliklerinden hareket ederek ahlakı hakkında bir görü bildirmeyi konu edindi i yani edebi bir de er ta ımaktan öte i levsel açıdan tecrübe naklini amaçlayan bir görüntü sergiledi i ifade edilebilir. Özellikle Bohemyalılar ( çingeneler) tarafından uygulana gelmi tir. talih zenginlik. 1977.com/fortune/palm/)Kefnâme. bilhassa ayaklardaki benzerliklere istinâden akrabalık derecesini tespit etmekten ibâret olan kimseleri ifâde için kullanılmakta idi. 1951. 1a-28a varaklar arası kıyafetnâme türüne ayrılmı . Ezlam-ı cahiliyyet. Hindistan’a ve çok eski ça lara ba lanabilecek kadar uzak geçmi i olan bir gizli ilimdir. chirognomanie) eski Mısır’a. lm-i Reml.. ses. de i ikliklere kapalı olmaya i aret sayılır. 339) “Ruhbilimle ilgili olarak insanın fiziksel güzelli i ile ruhsal yapısı ve bedensel kusurları ile ki ilik bozuklukları arasında ba lantılı oldu u görü ü. lm-i Firâset. Transkripsiyonunu yapmı oldu umuz “Kefnâme” zmir Milli Kütüphanesi’nde 1373 numara ile kayıtlı yazma bir kıyafetnâme içerisinde yer almaktadır. manasına gelen k-v-f kökünün birinci vezninin bir masdarıdır…Eski Arabistan’da ıstılah olarak kâif. Elin aya vü esrarına sen eyle nazar Bilesin ta ki va’idünden irer bana zarar” ( Çavu o lu. 1996. bir kimsenin giydiklerinin bütünü. 2001. Kitfe. eldeki çizgilerin. 1997. hayal gücü azlı ına. ba . 31-35) Mine Mengi’nin bu tür konusundaki yakla ımı ise öyledir. (Duvarcı. 1997. pe i sıra gitmek. bu görü leri ortaya koyan esere de kıyafetnâme adı verilir. uzunluk kısalık. firâsetin batı literatüründeki fizyonomiyi. “Kıyafetnâmelerde en hacimli yeri el ilmi ( ilm-i kef) konusu i gal eder.yorumcu. fakirlik. Ali Çavu o lu. iç hayatına dair ahkam çıkarma bilgisi” “Bir ki inin saç. incelememize konu olan bu esere ili kin de erlendirmelerimizi sunmakta yarar görüyoruz. ayakta. 2) Üzerinde de erlendirmelerde bulundu umuz kefnâmenin firâset ilminin alt ba lıklarından biri olan kıyafetnâme türü içerisinde yer alması. ki inin günlük hayatındaki durumu ve ömrü boyunca nelerle kar ıla aca ını belirten ayrıntılı izahlar vardır… lm-i Hututu’l Kef ve’l Akdam ismi ile de kullanılan el falı insanın elinde ve aya ında bulunan hücresel çizgilerden ki inin durumuyla ilgili hükümler çıkarmaktır. ve Firâset’dir” (Ertaylan. yani zahirden batını tespit ve tahmine çalı an ilme kıyafet ilmi. 307 ) “ lm-i Kıyafet:Bir adamın çehresinden ve azasının ekil ve süretinden tabiat ve ahlak ve istidadını istihraç etmek.” ( Mengi. 985) Yukarıda verilen terimler özetlenecek olursa.”( Türk Dili ve Edebiyatı Ans.” (http://www. Kıyafetnâme türünün oldukça fazla çe itlilik arz etti i yukarıda ifade edilmi ti.521-524) “Arapların cahiliyye devrinden beri mevcud iken slamiyete de girmi olan ve halâ bir çok yerlerde az çok inanılan ve tatbik edilegelen ba lıcaları Zecr. el gibi organlarına ve dı görünü üne bakarak onun karakter yapısı hakkında görü ler ortaya koyan bilim dalına kıyafe. avuç içindeki çizgilere ve parmakların ekline bakarak hem gelece i hem de insanın karakterini ortaya koydu una inanılan bir fal eklidir. 29) El falı snatı ( iromansi. bu i i yapan yani firasetle bir kimsenin nesebini bilen ki iye de kayif denir. bir eyin dı görünü ü 2. kulak. genel hatlarıyla bu kavramların açıklanmasını gerekli kılmaktadır. Bu türler arasında ra bet görme gücü bakımından kefnâmelerin ahsına münhasır bir yer edindi i rahatlıkla ifade edilebilir. keyfiyet ve mahiyeti. Iyafet. heyet.577 nsano lunun inanç. Kıyafet. incelik kalınlık. burun. iç vasıflarına. telakki ve meraklarını ortaya koyan bu türlerden bazıları unlardır: lm-i Cifr. Bir iirde öyle denilmektedir. kesiklik düzlük durumlarından hareketle. ( Tatçı. 1993. iz takip etmek. “Kıyafenin folklor dilindeki anlamı el falı ya da yüz falıdır. “Türk Edebiyatı’nda Kıyafetnâmeler” adlı eserinde bu türe öyle yakla maktadır. Irafet. Yine bu fala göre elde. Vücut yapısı ile karakter yapısı arasında bir ili ki oldu u dü ünülür. göz.

ömür çizgisinin di er hatlarla olan mukayesesinden hareketle. fasıl ismi etrafında. toplumun fertlerden bekledi i bazı kalıp hareketler ile olması veya olmaması arzu edilen bir kısım davranı ın kehanet tespitleri esnasında sıralanması. Zülkarneyn. Kıyafetnâme ve mecmua arasında yer alan eserin her sayfası 17 satır halinde düzenlenmi ve oldukça okunaklı nesih yazıyla harekesiz olarak tertip edilmi tir. “Bir kimsenin avretleri ve u akları nicedir. eserine ve eserde ele aldıklarına sa lam bir zemin olu turmak. bölümde. eylük. vücudun muhtelif yerlerinde görülen beneklerden hareketle. mizâc.bölüm. bölüm. 42 a’dan itibaren ise özellikle Kaygusuz Abdal ile Azmi’ye ait iirlere. bir önceki bölümde oldu u gibi hem karakter hem ahlak tespitleri yapılmaya ve ki inin gelece ine ili kin çe itli saptamalara yer verilmi tir. beyan olunur” ifadesi ile ba layarak. 2. Muhyıddin Arabi’ye. kıskançlık. muhtelif açılımları içermektedir. Hz. Ak emseddin’in o lu Hamdullah Hamdi’ye. kadın-erkek ili kisi. Muhyiddin Arabi’ye. Bab-ı di er adı verilen bölümde. Eser her ne kadar çeviri olsa da paralel kültür ve inanç dairesi içerisinde bulunmakla eser-toplum ekseni içerisinde de erlendirildi inde. fal ve fal nevinden türlere yakla ım tarzı. Yalnız. Müellifi tarafından Arap ve Fars dillerindeki firâset ve kıyafetnâmelerden Türkçeye çevrildi i ifade edilen eser. sa lık-hastalık. evlilik ve çocuk konusunu i lemektedir. Cafer’i Sadık’a. dostluk-dü manlık. eseri bazen sosyoloji. mam Cafer-i Sadık’a. Bu bölümde. bu türden eser yazarları cahil yakı tırmasının çok ötesindedir. türe yakla ım tarzında daha ilmi olmayı zorunlu kılsa gerektir. Ali’ye. Bu türlere bir kısım cahilin elinden çıkmı numuneler ve deli saçması gözüyle bakmak kanaatimizce hiç de uygun de ildir. Danyal’a. iyi-kötü huy vb. alçakgönüllülük. turıcak. kiçirek. oldukça sade ve anla ılır bir üslupla kaleme alındı ı da söylenebilecek olan eserin bu özelli e ek olarak zaman zaman hem Türkçe’nin yapı ve tamlama özellikleri ile hem de Arapça ve Farsça’ya özgü yapı ve tamlama hususiyetleri ile düzenlenmesi. ömrün uzunlu u ve kısalı ı ana temi üzerine in a edilmi tir. el ve parmak çizgilerinden hareketle ki inin burcunun tayinine yöneliktir. nasip ve ömür süresi bakımından tahlilini i lemektedir. ba hattı olarak nitelendirilen “m” hattının di er hatlarla olan ili kisi do rultusunda ki inin zihin. Uluslararası Sosyal Ara tırmalar Dergisi The Journal of International Social Research Volume 2/6 Winter 2009 .bölüm.yüzyılın ikinci yarısı ile 19. Danyal. “Mâ’lûm ola ki erlerin hükmi sa elden. kibir. 5. yürürken ellerin aldı ı ekil ve parmak aralarındaki mesafe ile parmak uçlarının ekline göre kadınlar ve erkekler için ayrı ayrı bir kısım hükme yer verilmektedir. avuç içi ekillerinin delâlet etti i bazı hükümlere yer verildi i görülmektedir. Hz. Müellifin. kiçrek. bir kısım dini menkıbe nezâretinde i lendi i müellif kaydından yoksun bir mecmuaya yer verildi i görülmektedir. muhtelif pek çok açılıma yer verilmi tir. bu türlerin dünden bugüne ula malarının altında yatan sırrın ke fini de temin edebilecektir. Fakat bu bölümün son kesitinde nasip ve hastalık-sa lık kehanetlerine yer verildi i de ifade edilmelidir. ellerin uzunlu u kısalı ı. a ırlıklı olarak sa lık-hastalık bahsi ele alınırken. Çalı manın 1. bazen din ve bazen de folklor çizgisine sürükleyebilmektedir.z Ali’ye. Bizce. dokuz bölüm ve iki müstâkil fasıl halinde düzenlenmi . Bu bölümde. Çünkü çalı malarımız esnasında gördük ki. Zülkarneyn’e atfedilen falnâmelerin dünden bugüne varlılarını çok daha büyük bir güçle koruyabilmi olmaları bu yakla ımla bire bir örtü mektedir. Dönemi itibari ile dü ünüldü ünde. fasıllarda ifade edilenlerin somut hale getirilmesi adına da dört adet resim eserin muhtelif yerlerine serpi tirilmi tir. to rı. togu. 4. iken gibi Eski Anadolu Türkçe’sinde de kullanılan bir kısım kelimeye de yer vermekle birlikte.578 varaklar arasında ise üzerinde çalı ma yaptı ımız kefnâmeye yer verilmi tir. bahsettiklerine daha fazla gerçeklik ve inandırıcılık katma adına Hz. 3. eseri tek düze bir gramer özelli inden uzakla tırmı gibi gözükmektedir. di er konularda da kısıtlı bazı açılımlara yer verilmi tir. cömertlik. avratların hükmi sol elden mâ’lûm ola” ifadesi ile ba lamaktadır. bölüm. Dil ve üslup özellikleri açısından 18. yine gelece e yönelik de i ik saptamalara yer verildi i görülmektedir. bölüm. toplumsal e ilimleri yansıtmakta ba arılıdır. erü e. Dönemin dini. arık. belirgin bir ba lıktan ziyade el ve avuç içerisindeki bazı ekillerden hareketle bütüncül bir ki i tahlili sunmaktadır. “Fasıl” adındaki son bölümde. olup. bölümü. bölüm cimâ’ hattı olarak nitelendirilen “s” ve “l” parmak arasındaki çizgiden ve bu çizginin di er çizgilerle olan geometriksel ili kilerinden hareketle. zihin. Erzurumlu brahim Hakkı’ya ait oldu u bilinen veya dü ünülen fal nev’inden pek çok eserin varlı ı. siyasi ve ahlaki yansımaları. Cafer-i Sadık ve Süleyman Farsi isimlerini nev’in pirleri arasında takdim etme çabası içerisinde oldu u da gözden kaçmamaktadır ki H. bunculayın. bu bölümde a ırlıklı olarak ahlaki kehanetlerin ve nasip teminin yer aldı ını söylemek yerinde olacaktır. ana hatlarıyla Osmanlı Türkçe’si özelli i ta ımaktadır. 7. Hz. ahlak. 8. Hz. mam afi’ye. Bu dokuz bölümün ardından. cimrilik. Levni’den naklen Durub-ı Emsâl-i Levni ba lı ı altında manzum bir atalarsözü örne ine ve tarîkat adap ve gereklerinin ham sofulara ö retilmesini amaçlayan bilgilerin. 6.yüzyılın ilk yarısı arasında dilimize tercüme edildi i dü ünülen eser. olmayup.

ömür hattıyla muttâsıl olub. elleri oyulu unun yarısına yeti e. cerâhâte u rama a delildir. Eger bu hattın ucı orta parma ın altına dek varsa. psikoloji ve tıp gibi ilimlerin ilgi sahası içerisine dahil edilmesi gereken fal ve fal içerikli tür ve yakla ımlar. ol kadar ba rın ve mâidenin ho lu u olub ferah olmaga delildir. Husûsâ kızıl ola. arasında aydınlık görünmese. yine halâs bula. devletlü. itigi gele ve çok yatma a delâlet ider. ama hat “s” “l” bazı kimselerde mevcud olur ve bazısında ma’dûm olmak. 2-3) Günümüzde oyalama. eger bu hattın to rı ve mevâzı’ budakları olur “b” barma ın dibinden yana vara. güzellik. ölüm korkusuna dü e.579 Gerek kef-nâme ve gerekse bu türlerin tamamını içerisine alan falnâme türünden eserlerin müellifleri bu türlerin geçerlili ini sa lamla tırmak adına bazı izahatlara da giri mektedirler. sosyoloji. Açtı ı zaman “b” “e” parmakları muttâsıl olub. yani göbeginden aya ının orta barma ından u rı olma a delildir. ucu arık ola. çirkinlik. ishâlden ve yüklü avret to urmak üzerine. E er bu hat aya ın mikdârınca bir 2 Kıyafetnâme. Eger hat “b” parma ın dibine dek varsa ve anda ucundan ol tarafdan birer budaklar yine “e” parma ın dibini gözede. Eger kısa olsa. Eger bu hahttın rengi effaf olmıya ve eczaları olmıya mâidenin ve ba rın za’âfına delildir. el. Eger elleri kolları to rı turıcak zerrelerine yeti e. uzunluk. anın dirligi ziyâde eyü ola. yahud büyük yarası olma a delildir. zmir Milli Kütüphanesi. Ço u zaman önyargı olarak nitelendirilebilecek bir kısım yakla ım adı altında. avratların hükmi sol elden ma’lûm. kat’â gavgasız ve melâletsiz olmaya. folklor. ermek ahvâllerine göre oldı ı. tabîatının azîzli ine delildir. ba hattına varsalar. Eger parmaklarının cümlesi mutâbık olub aralarından aydınlık görünmese. özetle. gavgacı ve korkak ola. cimâ’ alet tenâsülün eylügüne delildir. nasibsiz ola ve malsız ola.1333. yürekli ve cömerd ve azîz ola. s. Eger yürüdügü zaman. “c” “d” parmaklarının arasında aydınlık görünmeyüb muttâsıl olsa. saç. nsan dün oldu u gibi de bugün de etiyle kemi iyle. Eger bu hattın aya ı ve budakları. Eger bu hat büyük ve rengi mu’tedil olub muttâsıl ola. Eger bu hat. Eger bu hattın ucı hemân orta parma ının altına dek vara. etlü ola. Husûsâ bu hat büyük kızıl ola. pek çok fiziki unsurun bizleri muhatabımıza ili kin saptamalar yapmada yönlendirdi i inkar edilebilir mi? Bizce. izzet. ba .( Muhammed Abdülselâm. Eger “b” parma ının dibine dek varmıya. kolun sala sala gitse. Eger bu hattın ucı ya bir buda ı “b” ve “c” parma ın aralı ında temâm çıksa. her eye kar ın metamorfoz geçirerek de i en ekil ve uygulamalarla varlı ını sürdürebilmektedir. anlardan zâviye hades olsa. ucun yumub. göz vb. Metin: Hazâ Risâle-i lm-i Kef2 Bab-ı Evvel: Ma’lûm ola ki erlerin hükmi sa elden. kısalık. kocalı ında dirli i güzel ola. muhtâc olma a delildir. yalancı olub. i manlık ya da zayıflık gibi ilk bakı ta göze çarpan özelliklerle. helak oldu una delildir. mal sahibi olmaklı a delildir. dâ’im devlet ile ola. cömerd olma a delildir. Numara: 1373. Eger bu hat üzerinde yahud yanlarında kızıl noktalar ola. ba hat eksik olsa. fiziksel ve zihinsel donanımıyla. bunun sahibi ol kadar muhâtara ve korkuya dü e ki “ne ola idi togmaya idim” diye. deprem. Bu bölümde yazar. Eger parmak ba ları yo un olub. Eger bu hattın ucı “b” parma a varmıya. devlet. göbeginden elinin “c” barma ının ba tarafı uzun gelse. birisi ehâdet “b” barma ının dibine varsa ve birisi orta parma ın dibine varsa. Eger bu hattın uzunlı ı “b” barma ının ortasından ilerü varsa. insanı insan kılan unsurlardan biri olan merak ö esi ve gelecek kaygısı insan yapısından asla koparılamayaca ından bu türler de var olmaya devam edecek gözükmektedir. avutma veya yalanlar silsilesi de erlendirmelerine de muhatap olan kefnâme ve türevi eserler. volkanik patlama gibi tabiatta meydana gelen bazı olaylar ve bu olayların sonuçlarından hareketle. kâinatta sebepsiz bir ey olamayaca ından ve her olayın bir sonraki olayın tetikleyicisi ve habercisi oldu u tezinden yola çıkarak. iki elleri uzun olmaktır. Eger cimâ’ hattı ba ve yürek hatlarıyla muttâsıl olsa. saâdetlü. belki ilk etapta psikolojik rahatlama sa layan. Bab-ı Dü-vüm: Eger cimâ’ “s” “l” hattının rengi kızıl ve muttâsıl ve büyük olsa. insan vücudunun bazı uzuvlarının ekillerinin ve hareketlerinin gelecekte olacaklara bir i aret sayılması gerekti ini ve bunların zaten pek çok tecrübe ile sabit oldu unun altını çizmektedir ki eldeki çizgilerde elbette bir mana ifade etmelidir. rızk eline gele mâmûriyet ile zindegâni olmaya. ömri muhâtaralı ve zahmetlüdir. Eger parmakları araları kırca ola. kimse ile hemtât olmadı ına delâlet ider. tizcek ba ı kesülüp. nesne ihtiyar idüp. Eger bu hat ba hattını gözetse. bunların ucından müselles gibi olsa. Eger kolları. adamlar yüzüne gelüb müsâvî eyleyici ola. Genel bir yakla ım olması adına Müneccim Muhammed Abdülselam’ın “Sebeb-i Telif-i Kitap” olarak adlandırılabilecek sunu kısmında söyledikleri dikkate alınabilir. ömrü emekle geçe. zahmetler çekmege delildir. Zira göbeginden aya ı taraf-ı cânibinden iki tarafı. yarına ili kin beklenti ve ilgisiyle insandır.28b-41b Uluslararası Sosyal Ara tırmalar Dergisi The Journal of International Social Research Volume 2/6 Winter 2009 . Eger bu hat orta barma ın dibine yakın yerde ikiye bölünse. basit ve sıradan sözler yı ını olmanın ötesine çoktan geçmi tir. ahır ömrü huzur ile geçe. Sözün özü. dervi e. Eger ellerin to rı tutsa. îr-merd ve gayretli olma a delildir.

akrabasından avret ala. muhâtâralı yarası olma a delâlet ider. Eger “s” tarafından bunculayın budaklar olsa. küçük iken hasta ola. eyü dirlikleri ola. bir gözi fâsid ola. cümle ömründe malı eksik olmaya. emin oldu una delildir. Adamın elinde o hatlar vardır. Eger “e” parma ının faslına yakın bunculayın olursa. iki bölünürse iki gözi fâsid ola. Yani asılma a yakın olup kurtulur. tul avret almasına delildir. dik olursa kız ola. Eger zâviye-i kaime üzerinde olsa ölüm muhâtarası ola. Bu hattı ne kadar hatlar keserse. Eger ömür hattını bir kiçi dik hat kese kol to usuna gide büyük muhâtâraya u rama a delildir. Eger ol hat kızıl olsa. Eger bu hat ol kadar kısa ola ki orta parmak mukabelesinden ilerü varmıya. Eger kesen hat. Eger ellerin ni ânları büyük olup orta parmakda artık hatlar olsa. gulâmpâre oldu una delildir. Eger bu hat uzun olup parmakları dibine yakın bite. Eger bu hat gayet yakın varırsa.580 gayri hat kese. Eger ömür hattının yo unlu u ba hattı tarafına yakın ise nasihâtlü ola. avret hattına ula sa. eger “s” tarafına yakın ise pir iken öle. zinâ ettigine delildir. Avretin ellerinde dahi böyle hükm olunur. kuvvete ve ömür uzunlu una delildir. eger ki “s” hattı ne kadar “m” “s” hat zâviyesine yakın katı’ eylese. Eger ol hatlar anın to rısına to rı olursa. mide hastalı ına delildir. Eger mezkûr ekil tamam olmakdan az eksik olursa. ne kadar büyük ise hastalı ı ol kadar uzaya. Bab-ı Heftüm: Bir kimsenin avretleri ve u akları nicedir beyan olunur. Zira Zühre’nin cimâ’ tesiri vardır. eceli ile öle. ol kim yıldız Kamer’dir. a a ısına kol tarafına bir hat olursa. anın gövdesinde demürden yara olma a delâlet ider. Yerinde çok hatlar olur. bu ekilde harâm olaca ına delâlet ider. Eger bu hat ba tarafından yana. bu hattın ibtidâsı ne ise. Eger bu hat gayet hattına varsa. Eger “h” parma ın dibinde parmak yassılı ına ne kadar hat keserse. Eger bu hat ömür hattının yanında ziyâde kızıl ola. sâhib-i mal. Bu zikr olunan hatlardan Uluslararası Sosyal Ara tırmalar Dergisi The Journal of International Social Research Volume 2/6 Winter 2009 .Pencüm: Adamın yıldızın bildirir. yaramaz nâsibe delildir. Eger sonunda eksik olursa. ol kim yıldızı Utarid’dir. U ak hatları. yaramaz huya delildir. Allahü a’lem. Ba ve ömür hatları to rıdır ve renkleri koyudur. Eger “e” parma ının ol fasılında olan hat çevrilse. Barmakda çok hatlar olur husûsâ ki cimâ’ ve ba hatlar budaklarından bir parma ın dibine dek varalar. yo unlu unda artık ise. “h” parmak Zühre hükmündedir. bu ki inin ömrü kendi ikliminde gayet çok ya amı adam ya ı kadar ola. Eger bu hat “m” tarafından yana budaklar bitürürse. Bab-ı Süvüm: Bilki ömrün uzunlu ı kısalı ı ömür hattının uzunlu una ve kısalı ına göre olur ve ömür hattının ibtidâ’sı “m” tarîkindendir. Eger ömür hattının yanında gayet hattına yakın bunculayın bir ekil bulunsa. ömrü uzunlu una delildir. Bab. Eger ba hattının yanında kızıl olursa gögüs zahmetlerine delildir. ol kim yıldız Zühre’dir. Eger bu hatlardan müselles “m” “l” “s” içinde bunun gibi budaklar ve “d” “m” “l” hat tokunsa. fikirleri mu’teber oldu una delildir. ol kim yıldız ems’dir. ömr-i ahîrında malı az ola. Eger “s” tarafından yana olan kızıllı ı tarafından yandan olan kızıllı ından artuk olursa. Elinin barma ında bunun gibi ni ân bulunur ve kamer yerinde vâfir hatlar vardır. uzun hat kısa olursa ömri kısa ola. ol kadar hastalı ı ola. Eger katı kısa olsa. esenlügüne delildir. Eger olanda bu hat eksilse. Bab Çehâr: “m” ba hattı to ru olsa. Eger bu hattın ucunda iki küçük hatlar yapı mı ola. u ru olma a delildir. her ki i ile dost olub nâsihât verir ki i ola. Eger “d” parmak tarafında olan hat. zihnin ve dimâ ın ve mizâcın eyülügüne delildir. Eger “e” ve “b” parma ının arasında ömür hattı karîbine Kamer mevzû’ cânibine. Barma ın çok incerik hatlar vardır. eger “s” üstünde ise orta ya ında hasta ola. ya ol hattın üzerinde bunun gibi ni ân olursa asılacakdır. “m” tarafına yakın olur. katli yakın iken. harâmzâdedir. anasıyla ve kız karında ıyla itti ine delildir. Husûsâ bu hat kızıl ola. Hatlar adedince olalar. Eger gayet hattına ba hattı yapı a. Eger avret hatlar parmak yassılı ına to rı olursa. erkek ola. malı ömrü olanda az ola. ol hatlar kadar hastalıklar vâ’ki’ “m” “s” hattı gayet hattına erü e. ol kim yıldız Merih’dir. ol kadar o ulları ola. Eger egri. Bab-ı e üm: mdi bilmek kaçan “h” parmak uzunlu u “d” parma ın ol faslına yeti se. Eger bu hat ne kadar “m” tarafından yana incelse. Eger her parma ın dibinden elin sol cânibi tarafında küçük hatlar elin uzunlu una inerse. cem’i zamanda. dervi olup kavllerinde yalan sözler söylemege delildir. Eger noktaya yakın iki hatlar ömür hattının sa yanına uzunlu una olsa. Cima’ helâlden olsa nakîs olur. mâ-adâ bahar ile ba a rılarına delildir. Eger ömür hattını keser hatlar “m” tarafına yakın ise. ol to rı mertebesine göre ol hat uzun olursa uzun ömri. Eger bu hattan “m” “l” hattı ile tokundu u yerden bu hat çıka “m” “l” hattına eri se ve a a ı a a ıya baka. andan evladı ola. Eger bu hat egri olup pare pare olmu olsa. her nesnede eksikligine delildir. Eger “s” tarafından yana bunculayın budaklar olsa. ol kadar avret ala. yıldız Zühal. kaza yarası olsa gerekdir. ol kim yıldız Mü teri olub. yaramazlı ından sonra bu hattın ba ında üç kiçirek hat bitse ki biri birine muttâsıl olsa. mizâcı tabi’ üzre ölümü ola. Eger ömür hattından bir kızıl hat bitse ve “h” barma ına yakın varsa. Husûsâ elinin uzunlu undan gayet sathiden bir hat ucundan geçer ve “c” barmakdan gelür. ol kadar ahır ömrüne dek. Eger Mü teri yerinde haç bulunursa. sâhib-i izzet olma a delildir. Bunda çok hatlar olur. ol kadar aklın zeyrekligine delildir. ol kadar to du u vakte marâz yakın ola.

ziyâde hâris olmasına delildir. eyü mertebeye irüb. haram kazanma a. eyü huylar olmasına delildir. Eger anın parma ında müselles ki zâviye-i hâre olub “m” “l” hattının ortasında vak’i ola. Eger Mü teri yerinden mersûm olan ni ânlardan birisi bulunursa. büyük dü manları oldu una delildir. yukaru elün barma ına varınca. ehl-i fikir. Eger mezkûr yerde bunculayın bunculayın ni ân olub. yarar ve bilgili oldu una delildir. Eger mezkûr yıldız gibi ni ân olub. E er Utarid yerinde a a a dek. girü gelüb “m” “s” hattına tokunup a a a bakarsa. itti i harçlar ve cömerdliklere pi man ola. zahmetler görmeye delildir. sevilmesinde a ır edâlu. ömrü olanda eylikler görüb. çok vilâyetler görmeye delildir. Eger kamer yerinde bunculayın ni ân olsa. kıskanç. Eger hat “e” parma ın dibinden çıkub ömür hattını keser olsa. mevâzı’ hat olsa. Eger kamer yerinde ömür hattı yanında bunculayın ni ân hades olsa. Eger bu hatlar arasında gayri hat “m” zâviyesinin dibinden çıkup. Eger elin parma ında haç gibi olsa salih ve müteeddî ve müte erri’ ve izlet ihtiyâd ider kimse olub. Eger Utarid yerinden a a a ekilde mersûm olan ni ânlardan biri bulunsa. Eger Zühre yerinde mersûm ni ânlardan biri bulunursa. eyü olma a delildir. E er Utarid yerinde bunculayın bir ekil olsa ilerü varub. mezkûrların helâkı ola. emek çeküp. mide ve ba ır zayıflı ına delildir. Eger zâviye olmasa. yohsa koca olurda mı olur. murdâr huylu. akibeti hayır olmaz ki i olmasına delildir. sulardan muhâtâraya u rayub. Eger Kamer hükm itti i yerden a a a ekilde mersûm olan ni ânlardan biri bulunsa. mütegayiril hal olma a delildir. ademlik insâniyeti olmayub. uzun seferlere çıkub. Eger “l” zâviye olsa. Eger mezkûr “d” “c” ve “h” aralı ı mukâbelesinde haç bulunsa. Eger mezkûr haç egri olub ve ho ni ân olmasa. esirgemez. yaramaz huylu ki i olmasına ve cömerd olmasına delâlet ider. Eger müselles olsalar ki birinin hattı birisinin üzerine ola. dervi lige delildir. gah eyü gah kötüdür. Eger tırnak yanında Uluslararası Sosyal Ara tırmalar Dergisi The Journal of International Social Research Volume 2/6 Winter 2009 . gurbette fevt olmasına delildir. Eger anda kiçi daire gibi olursa. üç kiçrek hatlar bitüb a a a inseler. i vâri olub maslâhât ba ardı ına delildir. ilimde kamil olub. Eger mezkûr hâre ise fitneli e delildir. Eger “c” barma ın üçüncü bo umu dibinde. harâm avret ile zinâ itmege delildir. Eger bu hatlar “e” parmak ile gayet hattı ortasında olsa. güç ile halâs olma a delildir. Eger bu zâviye “b” barma ın ortasına to rı dahi olsa. yad kimseler ile dost olma a delildir. a udan helâk olmasına delildir. aklın zeyrekli ine ve çok ulûmlar bilib. E er mezkûr olan hatlar birbirisiyle eksilse. Eger Utarid yerinde bunculayın bir ekil olsa dü manları ana galib olma a delildir. Eger cimâ’ hattından bir budak bitüp “b” barma ın dibine dek gelse. Eger ömür hattının sol yanında.581 gayrı. Eger zikr olunan hatların aralıkları katı ziyâde yakın olma a muttâsıl gibi olsa. muhâtaraya u ruya. Eger ems yerinden a a a ekil mersûm olan ni ânlardan birisi bulunursa. varub “ m” zâviyesinin altında kırı sa. ulu kimse olmasına. seferlere çıkub. yalancı. iki kısacık yo un hatlar olsa. yanî birbirine tokunmasa araluklu olsa. E er “c” parma ı dibinde. fakat olur söyler. Eger darlı a gelse tekrar devletlü ola. eger biraz ırak olursa. Eger parma ında müselles bulunsa. Eger gayet hattına yakın ömür hattının sa yanında. tiz hakikatlülüge delildir. çok ki çalı ub ziyâde zahmet çekme e delildir. orta ya ında. Eger gayet hattı yanında elin yassılı ına dört mevâzı’ hatlar olsa. kahbe olmasına delildir. bir yıl temâm hasta olmasına delildir. E er “e” parma ının evvelki mafsâlı üstünde bunun gibi ekil olsa ziyâde yaramazdır. Bab-ı Sekizinci: Ahkâm-ı zâviyesi “b” ve “c” barmaklarının arasında to rı olsa. Eger bu hatlar gayet hattından ırak olsa. dahi ırak ise pir iken olur. gönli miskin olub. ilden bilmez. Eger “s” zâviye-i kaime zâhir olub kızıl ola. Eger erde avret hattı “h” parma ın dibine katı yakın gele. kendi avretlerin koyup. kötüdür. zahmet görmesine delildir. zihni zeyrek olub saâdetine delildir. akâbince gelecek marâzlara delâlet ider. avretlerden sakına. a ır hastalık ve yürek ve öksürük bunlara delildir. izzetlülü ü oldu una delildir. kamil ve ulemalar ile hemtât olmasına delildir. E er müselles içinde “m” yanında ni ân olur. malı çok olma a delildir. kızıl olursa. Eger ki “m” ve “s” ve “m” “l” hatlarında zâviye hâdes olsa. orta ya ında malı çok ola. gammâz. o lan iken olunur. Eger müselles içinde bu zikr olunan mersûm ni ânlardan biri bulunursa. hastalıklara delildir. Eger Merih yerinden a a a ekilde mersûm ni ânlardan biri bulunsa. gö üsde ya ba ırda verem olmasına delildir. erzâkdan ferâh olub. Eger “e” parma ının evvelki faslına yakın yerde bir hat yürek gibi temâm parma ı çevirse. kızıl ola adilli e ve eminli e ve eyliklere delildir. Eger mezkûr ikiye kesilmi olsalar. Eger “d” parma ın dibinden iki to rı hatlar bitüb elin uzunlu una gideler ki bükülmü yahud kesilmi olmıyalar. Eger kamer yerinde bunculayın ni ân olsa. kötüdür. Eger mezkûr zâviye olsa harâmi ki i olmasına delildir. Eger dilersen. sahib-i cevâb. gönlin ve harâret-i âzîzinin ve kulların ho lu una delildir. Eger zâviye (?) olsa bunun aksidir. avrâtından mirâs degmeye delildir. elin ta rasından yana hatlar olsa. demürden yarası olma a delildir. egri ekil hat çıksa. Eger mezkûr (?) ahmak olub insâniyeti olmadı ına delildir. mütegayir hal olub. Eger üç olursa. hal-i erkek olma a delildir. Eger zikr olunan hatlar gayet hattına yakın yerde olsa. E er “m” zâviyesinin üstünde gelen hat sa tarafından arası açılub gine egilüb kavu maga yakın olub. fakat olur söylemez ki i oldu una delildir. sahîb-i izzet ve hürmetlü olma a delildir. kendüyi büyük görür. ömür hattına mevâzı’ hat bulunsa ki gayet hattına yakın yerde olsa tabi’ olmasına delildir. sevinüb ferâh olma a delildir. bilesen er o lan iken mi olunur. orta ya ında malı çok ola. Eger zâviyede bunculayın ni ân olsa avret olsa. eyüdür. Allahü a’lem. Eger dört olursa.

Eger “b” “ c” barmaklarının arasında bir hat çıkub yay ekli gibi egilüb “b” barma ın dibine varsa. eger kızıl hatlar elin merba’ında Zühre yerine geleler.582 bunculayın ni ân olsa asılma a ya bo ulma a delildir. merhâmetsiz ola. sahibinin mizâcı eyü ola. devletlü. ne kadar parma ın dibine yakın olub çok olsa. “d” “h” den. Hat “d” “h” ona mû kîl olsa ve uzunlu u mesela parma ının ol bükümünün beraberinde olsa. Eger “b” ve “ c” parmakların arasında bir hat çıksa “h” parma ın dibine varsa. Cebel-i Zühâlde kısa ve hatlar olsa. avret hali hâsıl olmasına delâlet ider. malı ziyâde olma a delildir. erlerde cömerd ola. çukur gibi. Eger “h” parma ın dibinde nısf daire olub ortaya baka. avret tabiatlu olub ta yirü’l hâl oldu una delildir. hali eyü ola. ya kızıl ola ve uzun ola aklın ho lu una delildir. Beraber olsa ve ekil eyü olsa sahibi. mertebe eksilmege. Eger gayet hattı üstünde haç olsa eyü nasib eline girmege delâlet ider. deniz seferidin idüb vardı ı yerde temekkün olub. fâzîl ve mûsâvver ola. Hat’tül kamer büyük ve kızıl ve egri olsa. Eger Mü teri yerinde haç gibi. efrâtıyla cima’ olmasına delildir. to ru olmayub. maksûd temam olmasına delildir. izzete delildir. Bab-ı Diger. gayet vakti lâtif ola. ol kadar dünyada mallar ve izzetü ziyâde olma a delildir. gayet büyük nasib olma a delâlet ider. çok yerler görmesine delildir. yüregin kavi olub dima ı hûb oldu una delildir. yahud olaca ına delildir. eger mezkûr hat kamer hükmü yönünde varsa. sahibinin tabi’âtı eyü ola. Eger Mü teri yerinde bunculayın ni ân olsa beyni za’if olub ve hareketli olub ve zahmetli dirligi olma a delâlet ider. Zühre parma ının ikinci bükümü hat olsa. ol kadar dü manı ola veya kendü yarânları olma a delildir. zindâna girmesine delildir. yukaruya bakar ola. asılup öle ya boynu urula. Eger bu hat egri yo un olsa. kimi küçük kimi orta olsa. Aklın ve huyların latîfligine delildir. Eger mezkûr hat “h” yahud “d” parma a yakın varsa. gayet sathi geçse. rengi ve tasviri muayyen dar ola. Eger Zühre yerinde haç olursa eyü nâsip eline girmege delildir. izzete ve hürmete saadete delildir. Eger “c” parma ın dibinden yakın Merih’in hükmi yerinde nıfs daire gibi bir hat olsa. kuvveti hatmesi eyü ola ve ahlâkı hilâfete delâlet ider. Eger gayet hattından bir hat çıkub orta parma a yakın varsa tabiatı sevda’i olup ziyâde cömerd olmasına delildir. Ve geç tabi’ ola. Amma a a a bakarsa. Eger kılı az olsa. Eger mezkûr hattı gayrı hat kesmi ola. ama parma ın dibine varmıyalar kollarda yara olma a delâlet ider. eyü huylara delildir. Utarid hükmü yerinde tursa. Merih kim elin ayasıdır. sahib-i hırsuz dahi ola. Eger gayet hattından bir to rı muttâsıl hat çıkub “m” “l” hattına varsa. kavi olub kendi ihtiyâd ile olmadı ına delildir. Eger mezkûr hat orta parma a degmiye. Eger mezkûr hatlar to ru olsa. eyü renkli olub “e” barma ının dibine. gayetle dar olsa. giçmi e delâlet ider. emin. Eger mezkûr hat kolun dibinden çıkub egri ola. sahibi hasis ve himmet ola. “e” “b” gayet ile ayân olsa. “b” “c” katce ola. ta ems parma ının elin bileklerine degin. sahibi efkât ve merhâmetsiz ola. ömrü elem ile geçe. ademe karı mayup hatırnâk kimseye delâlet ider. ta yire delildir. mizâcı eyü ola. yukarı tarafa mâil ola Husûsâ ki budakları to ru olub kesilmi olmıya. Eger mezkûr hat muttâsıl olub. eline vafûr rızk gire. sonra gene kurtulmasına delildir. mihmân muhabbet idüb harâmı kabul idüb. Eger “e” parma ın evvelki mafsâlının üstünde kız karında ına zarar itmege delildir. i i rast gele müttefik ve mûnis ola. Eger kolun ortasından bir hat çıkub gayet sathi geçse bu yerde oturak olmayub. eger bu hat erlerde olsa. Eger bir to rı ince hat elin merba’ından renklü “h” barma ın dibine dek varsa. Ve “z” ile hat “c” “t” ortası pak olsa tabi’ ola. ahkâmı mezkûrun hilâfıdır. Eger kolun kimi renklülügü ve yo unlugu ve eger eylügü ve to rulu u i’tidâl üzere olsa. Rengi hıyre ve kiçrek olsa. Hat “d” “h” ya ba’zı hatlar Uluslararası Sosyal Ara tırmalar Dergisi The Journal of International Social Research Volume 2/6 Winter 2009 . Kamerde hat olsa ve ekli eyü olsa sabrıl emin ola. dostlarının ana adâvet münâferât eylediklerine delildir. Teslis üzerine olsa. Eger Zühre yerinde hatlar olsa. ba da yara olub. gaz viremez olub. yahud müselles hatlar bulunsa. ömrü olandan dirligi zahmetlü olub. Ya ba ında ya alında yara olma a delâlet ider. Eger cima’ hattının ucundan bunculayın bir hat bitse ki parmakların ta rasından tarafına yine barmaklar dibine baka (?) hatm oldu una delildir. cümle halkın memdûhu olmasına delildir. ma’ ûkı oldu una delildir. Eger katı kısa olsa. yahud ömür hattının yanında çıkarsa. Eger gayet hattının üstünde avretlerde ömür hattına yakın üç ya dört ya dahi ziyâde yıldızlar olsa. cima’ya i tihâsı olma a delidir. Eger mezkûr parma ın evvelki mafsâlının bunculayın ni ân olsa üstünde yıldız gibi ni ân olsa. Eger mezkûr hat geçüb ömür hattına ya ba hattına tokunsa rif’ate. mertebenin eylügüne hemtât oldu una delildir. sahibi âlîm. Eger Zühre yerinde müselles yahud merbi’ olsa. Cebel-i Mü teri pak olsa. Eger gayret hattı to rı ve muttâsıl olup. avretlerde olsa cimâ’ya hâris olma a delildir. dima ı hub olsa. Ama art budur ki bu hattı gayrı hat kesmiye ve bükülmü olmıya. Eger mezkûr hat orta barma a varsa her ne i ki i lerse rast gelüb tali’ mes’ûd olmasına delildir. insânîyeti olub harâmi ki iye delâlet ider. Eger ince ve renkli lâtif ola. Eger kolun ortasından bir hat çıksa. cömerd. Eger tırnak hub olsa yüregin kavi olub. Dar olsa. Hat Utarid gayet iri ve kısa hat olsa. mü fik. Eger avrâtda bu hat olsa. rengi muayyen dar olub. Eger hat kızıl ve büyük ola gelece e delâlet ider. mahbûs olmasına delildir. ekli hûb olsa sahibi bahâdır ve hüneriz ola. müstâkim ve eyü ola. ahîrı huzûr ile hayr ile geçmege delildir. Eger tırnak üzerinde ufacık akçe akçe noktalar çok olsa bereketler bula ve halk içinde hürmet bula. Eger “h” parma ın dibinde Zühre yerinde. uzak seferlere gitmege delildir. sahibi ya esir ola ya hapis çeke. kendü dostlara sadâkat idüb. servetlü olub. ululu a eylüge delildir. Husûsâ hatları egri ola. Eger Utarid yerinde yıldız olsa. Cebel-i ems’de iki hat olsa. uzunlu una az ise. Eger Zühre yerinde mezkûr hat gibi olsa u rı oldu una delildir. Eger tırnak üzre ufacık kara kara noktalar olsa. Eger mezkûr hat “d” barma a varsa. Eger Mü teri yerinde to rı hatlar olub. ya bükülmü ola.

ömrü vus’at üzerine ola. Ben aya ının birinde olsa âki ola derler. mirâsdan ve âmelden mahsûs ola. kendü bildigin ide.583 parma ının mukâbelesinde sahibi mezkûr hattın adedince hârâmiye rast gele. sitârelü ve âlîm ola ömrü uzun ola ve rızkı çok ola ve ehl-i huzur ve refâhebet üzerine geçe ekil olsa. nisvânı sevmiye ve sevdâ-yı marâza girîftâr ola. delâlet ider kim. esir ola. sahibinin rızkı az ola ve dirligi gökçek ola ve âki ve azîz ola Eger bir ki inin avucı içinde bu ekil olsa. ve eger bir ki inin avucı içinde bu ekil olsa. Fâsıl. ulu padi ah ola. o kimse hâlim. Fasıl Benekler Beyanındadır: Yüzde ya alında çok halka olsa. delâlet ider kim. Ben kulak ardında olsa. Temmet. Ben burunun bir tarafında mercimek denlü olsa. salîb gibi arkûrı hatlar olsa. Allahu Ta’âlanın lütfüyle rızkı eksik olmıya. Ben iki omuz ortasında olub. Ben belde ola. delâlet ider kim. nefsine buyruk ola. sâzende ola. Hat “e” “b” parma ın merbi’ olsa ve mezkûr merbi’nin mukâbelesinde bir teslis olsa. Ben omuzun yanında olsa. delâlet ider kim. sahibi ehl-i ilim ve hâlim olub mal sevmiye ve cömerd ola ve dindâr ola ve duası makbul ve kendüsi halk arasında nik. ehl-i sefer olub. Eger bir ki inin avucı içinde kim bu ekil olsa. beraber dizilmi olsa. Ben bo azda olsa. delâlet ider kim sahibi cömerd ve kıl-u mal ve kendüyü ögmesini seve Eger bir ki inin avucı içinde bu ekil olsa delâlet ider kim. Ben üst duda ı ortasında olsa. sahibi nâ âz ve nâhâk inâs ve hor oluna. ulema ve dindâr ola.nâm ola. ziyânda ola. Ben arkasında olsa.fena. ölende o lı kızı olmıya. Ol ekil budur. sahibi mal-ı âzim bula ve bi-hayr iken Eger bir ki inin avucı içinde bu ekil olsa delâlet ni’mete eri e ve ömrü uzun ola ve dirligi gökçek ola Eger bir ki inin avucı içinde bu ekil ider kim. halkı yaramaz ola. tedbiri ölende o lı kızı olmıya. delâlet ider kim. Ben iki omuz ortasında olsa. sahîb-i Kur’ân olub teb’ası üzerine galib ola. basılub rüsvây ola. Ben sol oylu unda olsa. ulu ki i olub. sahibinin Eger bir ki inin avucı içinde bu merhâmetlü.yanlı . Ben ensesinde ya âh tamar üzerinde olsa ölümi çakaldan ola. Ben kulak ardında olsa. bir vilâyete hâkîm ola. mâ’i eti az ola. hakkın mergûbı ola. ol kadar vilâyete hükm ide. tiz ve cür’etlü ola ve fıkârâyı seve. mal tahsil idüb mâlik ola. eyü evsâfîyle mevsûf ola. sahibinin halkı hüsnü ola mestûr’ül hal ola ve seyid ola olsa. tedbiri yaramaz ola. kaliteler fâsid:kötü. o lı kızı ya amıya. Ben tabanında olsa slâm ola. erza ın elden. sahibi hâl-i akıl ola ve Eger bir ki inin avucı içinde bu ekil olsa. üzerinde kızıllı a ma’il olsa. Ama mezkûr ekil “e” “b” ye ula ık degil ise dü manları malına kasd ideler kendi sâlîm kurtula. Ben bazu üzerinde olsa. Sözlük adâvet: dü manlık. ya ılık a u: zehir ahkâm: emirler. ya hatırnâk yere dü e. Ben gövdesinde olsa. Bu bab avuç içinde olan alametleri bildirir. tacirden fâ’ide göre. Mezkûr hatta çıkur gibi yir ola. ki elin birinde olsa dostlar ile dost ola. Ben avret yerinde olsa. sahibinin gönli gâni ola kimseye ihtiyaç arz eylemeye ve halinde fâkîr ola Eger bir ki inin avucı içinde bu ekil olsa delâlet ider kim. Dü manları ola ve mezkûr iki ekle hat “e” “c” muttâsıl olursa. Benek elin bir tarafında olsa. Ben parmakların birinde olsa. Ben âh tamarı önünde olsa pâk. Ama hat “e” “c” “m” de muttâsıl olmıya kendi dü manları üzerine galib ola. Ben gögüsün sol tarafında ola. sahibinin malı çok ola ve heybetlü ola ve çok ta’ife kendüye muhabbetlü ve ra betlü ola Eger bir ki inin avucı içinde bu ekil olsa. zanpara ola. sâlîh ola. kerim ve maldâr olub. Eger bir ki inin avucı içinde bu ekil olsa delâlet ider kim. Ben dizinin birinde ola. Ben sa oylu unda olsa. bahadır ve mukâddem ola Eger bir ki inin avucı içinde bu ekil olsa. bozuk fevt:bir daha ele geçmemek üzere kaybetme Uluslararası Sosyal Ara tırmalar Dergisi The Journal of International Social Research Volume 2/6 Winter 2009 . mûnis mihrîbân ola. sahibinin ba ına kasd ider. hükümler arık: zayıf. Ben burun üstünde olsa. dü manları ana zafer bulalar. delâlet ider kim. ne kadar aded olursa. Ben omuz ba ında olsa. ince bunculayın: bunun gibi cebel:da çehâr:dört dü-vüm:ikinci efrâd: tek olanlar. Ben ka ı içinde olsa. ama gamnâk ola. birler evsâf:sıfatlar.

Tarihin Sonunu Beklemek. uyanık. köle mergûb:ra bet edilmi . biti en müsavi: e it. ba langıç i tihâ' :meyil. baya ı nâ. Pınar Yay. çizilmi mevâzi' :mevziler. evk kaim:ayakta duran.2001 Develio lu Ferid. keskin mâ’adâ:ba ka. zarar. Ortado u Dinlerinde Eskatoloji Mitosları. Türk Edebiyatında Kıyafet-name. ba ka. yadsınamaz. konuk mihriban:sevgi. tamahkar. Türkiye’de Falcılık Gelene i ve Bu Konuda ki Eser. Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lugat. adi. rahatsızlık maslâhât:i . z Yay... yazılmı . gayri ma’dûm:yok olan. be enilmi mersûm:resmolunmu . ne çok.nâm:iyi nam kazanmı nisvân:kadınlar pencüm:be inci rif’at:yükseklik. üçlü müteeddî:edâ edici. ödeyici mütegayyir:de i ik. 2005 Duvarcı Ay e. donuk. yakalanmı . st. sunulan mûnis:alı ılan.. fazla. istek. di er temekkün:yerle me. zıt olan müte erri' : eri' at i leriyle u ra an nâkıs:alçak. hatır sayar heftüm:yedinci hıyre:kama ık. dostluk.584 gammaz:birine iftira ederek zarar veren gâni:çok. 2003 Çavu o lu Ali. Büyük Türkçe Sözlük. 1993 Uluslararası Sosyal Ara tırmalar Dergisi The Journal of International Social Research Volume 2/6 Winter 2009 . zıd. Aydın Kitabevi.. yücelik rüsvây:rezil olma süvüm:üçüncü e üm:altıncı inâs:anlayan. alı ılmı musavver:tasarlanmı . o lancı hades:yeni olma hâris: hırslı. bıkma memdûh:meddolunmu . yalan ibtidâ' : ba lama. açı zeyrek:anlayı lı. emir. kar ılama mukaddem:takdim edilen. ayakta bulunan kada:kaza kavi: güçlü. bol giriftâr:tutulmu . kederli nısf:yarım. zeki KAYNAKÇA Batuk Cengiz. Akça Yay. ödeyen. vasıflanmı mezkûr:zikrolunmu . Ank. tanıyan îr: arslan ta yir:gayrı. denk müselles:üçle tirilen. adı geçmi mihmân: misâfir. orta halli bulunan muhâtara:tehlike. gamlı. keyfiyet melâlet:usanç. yer tutma ulûm:alimler vafûr:bol. st.âd:hüzünlü. çekilmi merbu’: kul.. yarı nîk. 1998 Do an Mehmet. gönül alan. ziyan mukabele:kar ılık verme.. dü ünülmü muttâsıl:ula an. yabancı. sakatlık. çok zâviye:kö e. usanma. Ersa Matbaası. fersiz hilâf: kar ı. st. yerler mevsûf:vasfolunmu . mevcut olmayan mâ’ ug:sevilen mafsal:organ mârâz: hastalık. Ank. husus.. kavu an. esir gulâmpâre:kulampara.. mu’tedil:ne az. cimri hatırnâk: kıymet bilir.

C. 1978 Muhammed Abdülselâm.. C. 1997 Türk Ansiklopedisi. Alem Yay. Dergah Yay.abonem. 1999.1. Kutadgu Bilig. 1995 slam Ansiklopedisi.1979 Türk Dili ve Edebiyatı Ans.. st. Dergah Yay.. Samsun. 6. TDK. Yay. 1951 Gündüz inasi.. st.. Mitoloji Üzerine Ara tırmalar Metinler ve Tahliller. 1998 Kıyafetnâme. Yay. Segirmek Manaları... C. C. 4.. Haz: R.. “Kıyafetnameler Üzerine”Türk Dili Ara tırmaları Yıllı ı. Belleten 1977.. Yay.yorumcu.. st 1996 Tatçı Mustafa.... Milli E itim Bakanlı ı Yay.. Ank.. TDK.... Ça rı Yay. Ünv. Ank. 2005 emseddin Sami. Ank. Ank. 1988 Yusuf Has Hacip. Numara: 1373 Mengi Mine.5. st. Dergah Yay. st. Ank 1979 Uluslararası Sosyal Ara tırmalar Dergisi The Journal of International Social Research Volume 2/6 Winter 2009 . Kamus-i Türki. Rahmeti Arat.2005 Yerdelen Cevat.. Mitoloji ile nanç Arasında. Na iri: timat Kitaphanesi Sahibi Seyid Tâhir. Türk Edebiyatı’ndaki Kıyafetnameler ve Ni deli Visali’nin Vesiletü’n – rfan Adlı Kıyafetnamesi ( Yayımlanmamı Yüksek Lisans Tezi) Erz.. Kadınlar Dünyası Matbaası.H. zmir Milli Kütüphanesi. 1998 http://forum. Etüt Yay.. Sucuo lu Matbaası..html http://www.. 1333 Seyido lu Bilge. 15. Divanü Lugat’it Türk. st. Gündo du Mat.com/osmanli-tarihi-genel/8213-osmanli-tarihinde-bilim-7-a. Falnâme..585 Ertaylan .... TDK Yay. stanbul. Ter: Besim Atalay . Edebiyattan çeri ( Dini-Tasavvufi Türk Edebiyatı Üzerine Yazılar) Akça Yay. Türk Dünyası Edebiyat Kavramları ve Terimleri Ans. st. Söz. 1997. st.com/fortune/palm/ slam Ansiklopedisi. Milli E itim Bakanlı ı Yay. C... Ka garlı Mahmud.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful