Κοινωνικι Ψυχολογία: Οριςμοί

Κοινωνικι Ψυχολογία είναι θ επιςτθμονικι μελζτθ τθσ ανκρϊπινθσ κοινωνικισ
ςυμπεριφοράσ (Hogg & Abrams, 1988)

Κοινωνικι ψυχολογία είναι θ επιςτιμθ που ωσ αντικείμενό τθσ ζχει να κατανοιςει
και να ερμθνεφςει πϊσ θ ςκζψθ, τα ςυναιςκιματα και θ ςυμπεριφορά των ατόμων
επθρεάηονται από τθν πραγματικι, φανταςτικι ι υπονοοφμενθ ςυμπεριφορά των
άλλων (Allport, 1968).

Η Κοινωνικι Ψυχολογία μελετά τθν κοινωνικι φφςθ των ανκρϊπων και τθν
κοινωνικι καταςκευι τθσ γνϊςθσ (Condor & Antaki. 1998).

Σχετικζσ επιςτιμεσ

Ψυχολογία

Κοινωνιολογία

Κοινωνικι Ανκρωπολογία

Επικοινωνία

Κοινωνιογλωςςολογία

Λογοτεχνικι κριτικι

Εφαρμοςμζνθ ψυχολογία:

Οργανωτικι Ψυχολογία

Ψυχολογία τθσ Υγείασ

Ακλθτικι Ψυχολογία

Κφρια ενδιαφζροντα τθσ Κοινωνικισ Ψυχολογίασ

Κοινωνικι αλλθλεπίδραςθ

Κοινωνικι επιρροι

Κοινωνικζσ ομάδεσ

Διομαδικζσ ςχζςεισ

Κοινωνικι νόθςθ

Απόδοςθ αιτιϊν

Στάςεισ

Προκοινωνικι ςυμπεριφορά

Επικετικι ςυμπεριφορά

Εφαρμογζσ ςτθν πράξθ

Ιςτορία

Κοινοτικι ηωι από τθν αρχαιότθτα

Κοινωνικι ςκζψθ

Πλατωνικι: Κράτοσ – άτομο (για να γίνει κοινωνικό το άτομο χρειάηεται θ
εκπαίδευςι του από το κράτοσ)

Αριςτοτελικι: Το άτομο φφςει κοινωνικό

Διαφορζσ ςτθν αφιγθςθ τθσ ιςτορίασ ωσ προσ άξονεσ

Γεωπολιτικοφσ: Αμερικι - Ευρϊπθ

Θεωρθτικοφσ: Κοινωνιολογία – Ψυχολογία

Επιςτθμολογικοφσ: Συμπεριφοριςμόσ – Gestalt

Ιδεολογικοφσ: Ατομικιςμόσ - Ολιςμόσ

Διανοθτζσ που επθρζαςαν τθν κοινωνικι ψυχολογία

Comte: Πατζρασ τθσ κοινωνιολογίασ και του κετικιςμοφ

Τα φαινόμενα είναι πραγματικά και κακοριςμζνα

Γνϊςθ είναι θ περιγραφι αυτϊν των φαινομζνων και θ χρονικι και χωρικι
τουσ διάταξθ με όρουσ ςτακερότθτασ και απόκλιςθσ

Durkheim: Συλλογικζσ αναπαραςτάςεισ

Τα κοινωνικά φαινόμενα είναι εξωτερικά από τθν ατομικι ςυνείδθςθ

Οι ςυλλογικζσ αναπαραςτάςεισ υπάρχουν ανεξάρτθτα από τισ ατομικζσ αν
και προκφπτουν από τθ ςυναναςτροφι των ατόμων

Darwin: Θεωρία τθσ εξζλιξθσ

Ο άνκρωποσ είναι κοινωνικό όν που ζχει αναπτφξει τθν ικανότθτα τθσ
προςαρμογισ ςε ζνα διαρκϊσ μεταβαλλόμενο περιβάλλον, μζροσ του
οποίου είναι και κοινωνικό

Πρωτοπόροι τθσ Κοινωνικισ Ψυχολογίασ: Wundt

Volkerpsychologie: Η ψυχολογία του λαοφ (πλικουσ)

Γερμανία 18οσ – 20οσ αιϊνασ

Δθμιουργία εκνικϊν κρατϊν

Θεμελιϊδθσ μορφι ανκρϊπινθσ ςυνεργαςίασ αποτελεί θ πολιτιςμικι κοινότθτα
(λαόσ) εντόσ τθσ οποίασ ςχθματίηεται θ προςωπικότθτα των ατόμων και θ
διαπαιδαγϊγθςι τουσ

Διάκριςθ τθσ ψυχολογίασ του πλικουσ από τθν ατομικι (Wundt)
Πρωτοπόροι τθσ Κοινωνικισ Ψυχολογίασ:
Gustave Le Bon

Ψυχολογία των μαηϊν: Συμπεριφορά των μαηϊν και του ατόμου εντόσ τθσ μάηασ

Ιατρικά πρότυπα:

Υπνωτιςμόσ: κατάςταςθ ςτθν οποία μειϊνεται το επίπεδο ςυνείδθςθσ και θ
ςκζψθ κακίςταται περιςςότερο «πρωτόγονθ»

Μόλυνςθ (επιδθμιολογία): Διάδοςθ των ςυναιςκθμάτων κατά το πρότυπο
των μολυςματικϊν αςκενειϊν (Πνευματικι μόλυνςθ)

Πρότυπα από τθν εγκλθματολογία

Μειωμζνθ υπευκυνότθτα του ατόμου ςτθ μάηα

Ψυχολογία των μαηϊν

Το άτομο ςτθ μάηα γίνεται πρωτόγονο, με ανϊριμα χαρακτθριςτικά (νθπίου),
λιγότερο ζξυπνο, λιγότερο ορκολογικό και λιγότερο υπεφκυνο.

Μθ φυςιολογικότθτα, εγκλθματικότθτα, ανομία

Ιςτορικζσ ςυνκικεσ: Η μάηα απειλι για το κατεςτθμζνο και ιδιαίτερα για τθν αςτικι
τάξθ

Επαναςτάςεισ ςτθ Γαλλία

Εκβιομθχάνιςθ και κοινωνικο-οικονομικζσ αλλαγζσ

Αυξανόμενθ δφναμθ των εργατικϊν ενϊςεων

Το ξεκίνθμα τθσ Κοινωνικισ Ψυχολογίασ

Τα πρϊτα κεωρθτικά κείμενα τθσ Κοινωνικισ Ψυχολογίασ

Carlo Cattaneo (Ιταλία-1863): Ομιλία με κζμα: Η αντίκεςθ ωσ μζκοδοσ τθσ
κοινωνικισ ψυχολογίασ (ενδιαφζρον για τισ ςυγκροφςεισ μετζπειτα
κοινωνικι επιρροι)

Tarde : Οι νόμοι τθσ μίμθςθσ (1890), Μελζτεσ Κοινωνικισ Ψυχολογίασ
(1898) (Γαλλία)

Le Bon (Γαλλία – 1895)

Αμερικι .Τα πρϊτα εγχειρίδια Κοινωνικισ Ψυχολογίασ • McDougall (1908) An Introduction to Social Psychology: αςχολοφνταν με τισ εγγενείσ τάςεισ και ικανότθτεσ του ατομικοφ ανκρϊπινου πνεφματοσ (Βρετανία) (Επθρεαςμζνο από τον Le Bon) • Ross (1908) Social Psychology: αςχολοφνταν με τα ςχζδια και τισ τάςεισ που δθμιουργοφνται μεταξφ των ανκρϊπων ωσ ςυνζπεια των ςυνδζςεϊν τουσ (ΗΠΑ) (επθρεαςμζνο από τον Tarde) Η Κοινωνικι ψυχολογία ςτθ Β. οικονομικι κρίςθ και Β’ Παγκόςμιο Πόλεμο • Επικζντρωςθ ςτθ μζτρθςθ των ςτάςεων και ςτθν αλλαγι των ςτάςεων • Προτίμθςθ για πειράματα αντί ζρευνα ςτο πεδίο και μζτρθςθ αντί παρατιρθςθσ • Υπεροχι των μεκόδων ζναντι των προβλθμάτων Ευρωπαϊκά ρεφματα ςτθ Β. Αμερικι • Allport (1924). Η κοινωνικι ψυχολογία είναι θ επιςτιμθ που μελετά τθ ςυμπεριφορά του ατόμου ςτο βακμό που αυτι προκαλεί ερεκίςματα ςε άλλα άτομα ι αποτελεί τθν αντίδραςι του ςε αυτι τθ ςυμπεριφορά. • Συμπεριφοριςμόσ – ατομικιςμόσ – πειραματιςμόσ • Η κοινωνικι ψυχολογία γίνεται επιςτθμονικόσ κλάδοσ κυρίωσ ωσ ψυχολογία του ατόμου • Αμερικι μετά τον ΑϋΠαγκόςμιο πόλεμο.

• Moscovici (Γαλλία): Η κοινωνία ζχει τθ δικι τθσ δομι που δεν ορίηεται με βάςθ τα ατομικά χαρακτθριςτικά Ευρϊπθ – Αμερικι • Αμερικι: ατομικιςτικι. εκνοκεντρικι και εργαςτθριακι κοινωνικι ψυχολογία • Ευρϊπθ: επικζντρωςθ ςτισ διομαδικζσ ςχζςεισ. κοινωνικι επιρροι και ςτο λόγο • Αμερικι: Άτομο και οι λειτουργίεσ του • Ευρϊπθ: κοινωνικοί και πολιτιςμικοί παράγοντεσ τθσ ςκζψθσ και τθσ ςυμπεριφοράσ Κοινωνιοκεντρικι – ατομοκεντρικι προςζγγιςθ • Κοινωνιοκεντρικι προςζγγιςθ – Ζμφαςθ ςτισ κοινωνικζσ δομζσ και ςτο πϊσ αυτζσ επθρεάηουν το άτομο και τισ εμπειρίεσ του – Κοινωνιολογικι κοινωνικι ψυχολογία – Ατομοκεντρικι προςζγγιςθ – Ζμφαςθ ςτισ ατομικζσ λειτουργίεσ και ςτο πϊσ αυτζσ επθρεάηουν τα κοινωνικά ςυςτιματα . μθ ιςτορικι.• Εβραίοι επιςτιμονεσ μετακινοφνται ςτθν Αμερικι από τθν Ευρϊπθ ωσ πρόςφυγεσ ςτθ διάρκεια του Β’ παγκοςμίου πολζμου • Lewin: Θεωρία του πεδίου ςτισ ομάδεσ – Αρχι αλλθλεξάρτθςθσ – Υπεροχι του ςυνόλου (πεδίο) ζναντι του ατόμου (Gestalt) – Πειράματα με ομάδεσ & εργαςία ςτθν κοινότθτα με ςτόχο τθν αλλαγι τθσ ςυμπεριφοράσ και των αξιϊν (ζρευνα δράςθσ) • Heider: Κοινωνικι απόδοςθ • Sherif: κοινωνικοί κανόνεσ • Adorno: Θεωρία για τθν αυταρχικι προςωπικότθτα Η κοινωνικι ψυχολογία ςτθν Ευρϊπθ • 1971 European Journal of Social Psychology • 1966 Ευρωπαϊκόσ Σφνδεςμοσ Πειραματικισ Κοινωνικισ Ψυχολογίασ • Ανάγκθ για περιςςότερο κοινωνικι κοινωνικι ψυχολογία από αυτι που αναπτφχκθκε ςτθν Αμερικι • Tajfel (Βρετανία): Κοινωνικι διάςταςθ τθσ ατομικισ και ομαδικισ ςυμπεριφοράσ. κοινωνικι ταυτότθτα.

– Ψυχολογικι κοινωνικι ψυχολογία Επίπεδα ανάλυςθσ ςτθν Κοινωνικισ Ψυχολογία • Ενδοατομικό • Διατομικό • Διομαδικό • Ιδεολογικό .

Μεκοδολογία Κοινωνικισ Ψυχολογίασ Θεωρία – Μζκοδοσ • Θεωρία: Ζνα ςφνολο των αφθρθμζνων εννοιϊν μαηί με τισ προτάςεισ για το πϊσ αυτζσ ςυςχετίηονται. Προζρχονται από: .

– Παρατιρθςθ του κοινωνικοφ κόςμου – Προθγοφμενεσ κεωρίεσ – Προθγοφμενεσ ζρευνεσ • Ερωτιματα • Μζκοδοι: Οι διαδικαςίεσ ςυλλογισ πλθροφοριϊν για τθν απάντθςθ των ερωτθμάτων • Μεκοδολογία: Το ςφνολο των μεκόδων που χρθςιμοποιοφνται για τθν απάντθςθ των ερωτθμάτων • Εννοιολογικι καταςκευι – • Μεταβλθτι – • Μετριςιμθ αναπαράςταςθ τθσ εννοιολογικισ καταςκευισ Μετατροπι ςτοιχείων ϊςτε να είναι ικανά για χειριςμό – • Οι αφθρθμζνεσ ζννοιεσ Ο τρόποσ με τον οποίο μια εννοιολογικι καταςκευι μετατρζπεται ςε μετριςιμθ μεταβλθτι Υπόκεςθ – Μια προτεινόμενθ ερμθνεία για τθ ςχζςθ μεταξφ γεγονότων Κφριοι τφποι ζρευνασ • Περιγραφικι – • Συςχετιςτικι – • Περιγράφει ζνα φαινόμενο Ερευνά κατά πόςο οι μεταβολζσ μιασ μεταβλθτισ ςυςχετίηονται με τισ μεταβολζσ μιασ άλλθσ μεταβλθτισ Πειραματικι – Ο ερευνθτισ προκαλεί ςκόπιμα αλλαγζσ ςε ζνα πλαίςιο για να εξετάςει τισ ςυνζπειεσ τθσ αλλαγισ – Διαδικαςία ζρευνασΑναηθτά αιτιακζσ ςχζςεισ Διαδικαςία ζρευνασ • Διατφπωςθ κεωρθτικϊν προτάςεων για τισ ςχζςεισ μεταξφ εννοιολογικϊν καταςκευϊν • Διεξαγωγι εμπειρικισ ζρευνασ • Διατφπωςθ ερμθνειϊν .

Τεχνικζσ ςυλλογισ δεδομζνων • Αξιοπιςτία – • Η μζτρθςθ είναι αξιόπιςτθ όταν το ίδιο αποτζλεςμα προκφπτει αν γίνει ςε διαφορετικζσ περιςτάςεισ και από διαφορετικοφσ ερευνθτζσ Εγκυρότθτα – Η μζτρθςθ είναι ζγκυρθ αν μετρά αυτό που αναμζνεται ότι μετρά Πείραμα (Ι) • Ζλεγχοσ μιασ υπόκεςθσ μζςω του χειριςμοφ μιασ ανεξάρτθτθσ μεταβλθτισ προκειμζνου να εξεταςτεί το αποτζλεςμά τθσ ςε μία εξαρτθμζνθ μεταβλθτι • Ανεξάρτθτθ μεταβλθτι: Η μεταβλθτι που χειρίηεται ο ερευνθτισ για να εξετάςει το αποτζλεςμα ςε μία ι περιςςότερεσ μεταβλθτζσ • Εξαρτθμζνθ μεταβλθτι: Η μεταβλθτι που αναμζνεται να αλλάηει ωσ αποτζλεςμα των χειριςμϊν τθσ ανεξάρτθτθσ • Πειραματικζσ ςυνκικεσ: κάκε αλλαγι τθσ ανεξάρτθτθσ μεταβλθτισ δθμιουργεί μια νζα πειραματικι ςυνκικθ • Περιοριςμόσ τθσ ςφγχυςθσ: Διαφοροποίθςθ των πειραματικϊν ςυνκθκϊν μόνο ωσ προσ τθν ανεξάρτθτθ μεταβλθτι (μείωςθ παρεμβαλλόμενων μεταβλθτϊν) • Αποτελεςματικότθτα χειριςμϊν τθσ ανεξάρτθτθσ μεταβλθτισ • Οι αλλαγζσ ςτθν ανεξάρτθτθ μεταβλθτι αντιςτοιχοφν ςτισ ουςιαςτικζσ ιδιότθτεσ τθσ ζννοιασ που μασ ενδιαφζρει να μελετιςουμε. • Μζγεκοσ αλλαγϊν • Ζλεγχοσ χειριςμοφ: Μζτρθςθ τθσ αποτελεςματικότθτασ του χειριςμοφ • Προβλιματα δεοντολογίασ – Συνοπτικι ενθμζρωςθ Εργαςτθριακό πείραμα • Καλφτεροσ ζλεγχοσ των παρεμβαλλόμενων μεταβλθτϊν και ςφγχυςθσ • Τεχνθτζσ ςυνκικεσ • Εςωτερικι εγκυρότθτα • Δυςκολία γενίκευςθσ ςτον πραγματικό κόςμο (χαμθλι εξωτερικι εγκυρότθτα) • Επίδραςθ υποκειμζνων: Συναίςκθςθ αξιολόγθςθσ και κοινωνικι επικυμθτότθτα • Επίδραςθ του πειραματιςτι Πείραμα πεδίου • Πείραμα που διεξάγεται ςε νατουραλιςτικό περιβάλλον • Εξωτερικι εγκυρότθτα .

• Μικρόσ ζλεγχοσ εξωγενϊν μεταβλθτϊν • Δυςκολία ςτθν τυχαία κατανομι των υποκειμζνων Μθ πειραματικζσ μζκοδοι • Αρχειακι ζρευνα • Μελζτθ περίπτωςθσ • Δθμοςκοπικι ζρευνα • Μελζτεσ πεδίου Μελζτεσ πεδίου .Μετριςεισ με παρατιρθςθ • Συμμετοχικι παρατιρθςθ • Άμεςθ παρατιρθςθ – Αντιδραςτικότθτα: Μια μζτρθςθ είναι αντιδραςτικι όταν τροποποιεί τθ φφςθ αυτοφ που μελετάει – Επίδραςθ Hawthorne: Όταν οι ςυμμετζχοντεσ γνωρίηουν ότι παρατθροφνται αλλάηουν ςυμπεριφορά Δθμοςκοπικι ζρευνα • Αναςκόπθςθ κοινισ γνϊμθσ με ερωτθματολόγια ι ςυνεντεφξεισ (δθμοςκοπιςεισ) • Στόχοσ θ περιγραφι των χαρακτθριςτικϊν πλθκυςμιακϊν ομάδων • Παρζχει περιγραφικά αποτελζςματα και ςυςχετίςεισ • Δεν ανακαλφπτει αιτιακζσ ςχζςεισ • Σθμαντικι θ αντιπροςωπευτικότθτα του δείγματοσ • Δειγματολθψία: Η επιλογι ενόσ υποςυνόλου ενόσ πλθκυςμοφ για να περιγραφεί όλοσ ο πλθκυςμόσ – Απλό τυχαίο δείγμα: Κάκε μζλοσ του πλθκυςμοφ ζχει τισ ίδιεσ πικανότθτεσ να επιλεγεί – Αναλογικό δείγμα: περιλαμβάνει τα ςθμαντικά για τθν ζρευνα χαρακτθριςτικά του πλθκυςμοφ Ανάλυςθ δεδομζνων • • Η ανάλυςθ εξαρτάται από: – τον τφπο των δεδομζνων – τθ μζκοδο ςυλλογισ των δεδομζνων – τουσ ςκοποφσ τθσ ζρευνασ Μορφζσ ανάλυςθσ .

παραδόςεισ. • Σκόπιμθ – Ακοφςια. . αξίεσ) που τυποποιοφνται και κακιερϊνονται μζςω τθσ επαφισ των ανκρϊπων. χωρίσ ςεβαςμό και φροντίδα μεταχείριςθ των υποκειμζνων Ερευνθτικι δεοντολογία Κοινωνικι επιρροι • Ο όροσ κοινωνικι επιρροι αναφζρεται ςτισ διαδικαςίεσ μζςω των οποίων οι άνκρωποι επθρεάηουν ζμμεςα ι άμεςα τισ ςκζψεισ τα ςυναιςκιματα και τισ πράξεισ των άλλων (Turner. απόψεων και ςτάςεων ενόσ ατόμου που είναι αποτζλεςμα τθσ ζκκεςθσ ςτισ κρίςεισ απόψεισ και ςτάςεισ άλλων ατόμων (Van Avermaet. Συμμόρφωςθ – μειονοτικι επιρροι Διαμόρφωςθ κοινωνικϊν κανόνων (Sherif. 1936) • Κοινωνικοί κανόνεσ: • Κριτιρια ςυμπεριφοράσ (π. 8. Απόκρυψθ κετικϊν πλθροφοριϊν που κα μποροφςαν να ςυνειςφζρουν ςτθν καλυτζρευςθ ουςιαςτικϊν παραγόντων τουσ οποίουσ θ ζρευνα. Εξαναγκαςμόσ ωσ προσ τθν ςυμμετοχι τουσ. Απογοιτευςθ των ςυμμετεχόντων.χ. Απόκρυψθ πλθροφοριϊν ςχετικά με τουσ πραγματικοφσ ερευνθτικοφσ ςτόχουσ. 3. 5. Δεοντολογία: Αντιδεοντολογικζσ πρακτικζσ (ΙΙ) Παραβίαςθ τθσ αυτοδιάκεςθσ τουσ με τθν εμπλοκι ςε ενζργειεσ όπου ηθτείται θ αλλαγι ςτάςθσ τουσ για κάποια κζματα. Ζκκεςθ ςε μζτριο ι υπερβολικό άγχοσ και κόπωςθ. 9. Συμμετοχι ςε πράξεισ όπου διακυβεφεται θ αυτό-εκτίμθςι τουσ. Εμπλοκι ανκρϊπων χωρίσ τθν ςυγκατάκεςθ τουσ. 4. 7. ςυνικειεσ. 1991). 2. Προφανισ – Δυςδιάκριτθ. • Ο όροσ κοινωνικι επιρροι αναφζρεται ςε μια αλλαγι των κρίςεων. Η άνιςθ. 1996). 10.– Ποςοτικι.(Στατιςτικι ανάλυςθ) – Ποιοτικι – (π.χ Ανάλυςθ Λόγου) Δεοντολογία: Αντιδεοντολογικζσ πρακτικζσ (Ι) 1. Ειςβολι ςτο ιδιωτικό χϊρο των ανκρϊπων.

• Οι κανόνεσ δθμιουργοφνται ςτθν επικοινωνία ςτθ ςυνζχεια παγιϊνονται και χρθςιμοποιοφνται ωσ κριτιριο για τον ζλεγχο τθσ ορκότθτασ των απόψεων και τθσ καταλλθλότθτασ τθσ ςυμπεριφοράσ Από ποφ προκφπτει θ ανάγκθ για κοινωνικοφσ κανόνεσ • Οι άνκρωποι ζχουν ανάγκθ να μειϊςουν τθν αβεβαιότθτα μπροςτά ςε μια αςαφι πραγματικότθτα και να νιϊκουν ςίγουροι για αυτά που ςκζφτονται • Για να αποκτιςουν ςιγουριά χρθςιμοποιοφν τθ ςυμπεριφορά των άλλων ωσ πλαίςιο αναφοράσ • Όταν δεν υπάρχει πλαίςιο αναφοράσ για μια αςαφι πραγματικότθτα ζρχονται ςε επαφι με άλλα άτομα για να μειωκεί θ αςάφεια και θ αβεβαιότθτα και ανταλλάςςουν πλθροφορίεσ • Η διαδικαςία αυτι οδθγεί ςτθν ανάπτυξθ κοινά αποδεκτϊν κοινωνικϊν κανόνων για το ςωςτό και το λάκοσ που φζρουν τάξθ και ςτακερότθτα Πειράματα οπτικισ πλάνθσ (Sherif.΢φγκλιςθ προςωπικϊν κανόνων και εγκακίδρυςθ ενόσ κοινωνικοφ κανόνα • ΢υνκικθ 3: μεμονωμζνα άτομα • Εκτίμθςθ με βάςθ τον κοινωνικό κανόνα • Διαδικαςία Β • Πρϊτα 3 ομαδικζσ ςυνεδρίεσ και μετά 1 ατομικι ομάδεσ (2-3 ατόμων) μεμονωμζνα άτομα ΢υηιτθςθ του πειράματοσ • Συμπζραςμα: Οι άνκρωποι επθρεάηονται ι ςυμμορφϊνονται με τισ κρίςεισ των άλλων όταν το υπό κρίςθ ερζκιςμα είναι αςαφζσ ι όταν νιϊκουν αβζβαιοι για τθ δικι τουσ κρίςθ και δθμιουργείται ζνασ κοινόσ κανόνασ που επθρεάηει τισ ατομικζσ κρίςεισ ακόμα και όταν τα άλλα άτομα δεν είναι παρόντα • Παραδείγματα: Επιτροπζσ λιψθσ αποφάςεων. • ΢υνκικθ 2: ζνταξθ ςε ομάδεσ (2-3 ατόμων) (100 εκτιμιςεισ ςε 2 ςυνεδρίεσ) • Διαμόρφωςθ μιασ κοινισ μζςθσ εκτίμθςθσ . 1936 • Ζργο: Τπολογιςμόσ τθσ απόςταςθσ κίνθςθσ μιασ φωτεινισ κθλίδασ (μεγάλθσ δυςκολίασ ζργο) Αυτοκινθτικό φαινόμενο-οπτικι πλάνθ (ςτατικι κθλίδα φωτόσ ςε ςκοτεινό δωμάτιο που μοιάηει να μετακινείται) • Συνκικεσ • μεμονωμζνα άτομα • Διαδικαςία Α • ΢υνκικθ 1: μεμονωμζνα άτομα (100 εκτιμιςεισ) • Διαμόρφωςθ μζςθσ εκτίμθςθσ .προςωπικϊν κανόνων εκτίμθςθσ. ομάδεσ ςυνομθλίκων .

1956) • Σι ςυμβαίνει όταν το ερζκιςμα είναι ςαφζσ και το άτομο νιϊκει ςιγουριά για τθν κρίςθ του. απόψεων και ςυμπεριφοράσ ενόσ ατόμου που ζρχεται ωσ αποτζλεςμα τθσ άςκθςθσ φυςικϊν ι ςυμβολικϊν πιζςεων από ζναν θγζτθ ι μια ομάδα (Moscovici. με τθ ςειρά • Κακιςμζνοι ςε κυκλικι διάταξθ • Από αυτά μόνο ο τελευταίοσ ιταν πραγματικόσ ςυμμετζχοντασ • Οι υπόλοιποι ςυνεργοί του πειραματιςτι με προκακοριςμζνεσ και ομόφωνεσ απαντιςεισ. ΢τόχοσ θ μελζτθ των ατομικϊν και προςωπικϊν ςυνκθκϊν που οδθγοφν τα άτομα να αντιςτζκονται ι να υποχωροφν ςτισ πιζςεισ τθσ ομάδασ όταν αυτζσ γίνονται αντιλθπτζσ ωσ αντίκετεσ προσ τθν πραγματικότθτα Πείραμα του Asch • Ζργο: Οπτικι διάκριςθ: ςφγκριςθ ενόσ ευκφγραμμου τμιματοσ με άλλα τρία. Απαντιςεισ μεμονωμζνων υποκειμζνων (ςυνκικθ ελζγχου). Κάκε φορά το ευκφγραμμα τμιμα ίςο με ζνα μόνο από τα τρία προσ ςφγκριςθ. (ζργο μικρισ δυςκολίασ) Συνκικεσ: • 1. • Οι ςυνεργοί ζδιναν 12 λάκοσ και 6 ςωςτζσ απαντιςεισ (2 πρϊτεσ και 4 τυχαία) • ΢τθ ςυνκικθ 1 (ελζγχου) μόνο δφο υποκείμενα από τα 37 άτομα ζκαναν λάκθ (0.΢υμμόρφωςθ • Οριςμόσ: Αλλαγι ςυναιςκθμάτων. ςε 18 δοκιμαςίεσ. 1985).7%) Αιτίεσ ςυμμόρφωςθσ όπωσ αναφζρκθκαν από τα άτομα • Ζκριναν ότι οι εκτιμιςεισ τουσ ιταν λανκαςμζνεσ και τθσ ομάδασ ςωςτζσ • Ζκριναν ότι οι εκτιμιςεισ τθσ ομάδασ λανκαςμζνεσ αλλά δεν ικελαν να ξεχωρίςουν. • 2. φόβοσ απόρριψθσ. άγχοσ • Ζβλεπαν τισ γραμμζσ όπωσ και θ ομάδα Αιτίεσ μθ ςυμμόρφωςθσ όπωσ αναφζρκθκαν από τα άτομα • Απόλυτθ εμπιςτοςφνθ ςτισ κρίςεισ τουσ • Αντίςταςθ λόγω πίςτθσ ςτθν ατομικότθτα • Ήκελαν να φζρουν εισ πζρασ ςωςτά το πειραματικό ζργο . Ομάδεσ 6-9 ατόμων • Απαντοφν δθμόςια. • Ερώτθμα που ζκεςε ο Asch (1951.

να γίνει αρεςτό και αποδεκτό  δθμόςια αλλά όχι απαραίτθτα ιδιωτικι αποδοχι (εφκολα ζργα Asch) • Η κανονιςτικι επιρροι εξαρτάται από τθ δφναμθ των άλλων να επιβραβεφςουν ι να τιμωριςουν από το αν οι άλλοι είναι παρόντεσ ι μποροφν να αποδϊςουν ευκφνεσ • Β. Kelman (1958) • Ενδοτικότθτα: διαδικαςία ςυμμόρφωςθσ που εμφανίηεται όταν το άτομο ελπίηει ότι κα πετφχει ευνοϊκι αντίδραςθ από ζνα άλλο άτομο ι ομάδα επειδι προςδοκά ότι κα αποςπάςει κάποια οφζλθ ι επιδοκιμαςία και κα αποφφγει ποινι ι αποδοκιμαςία Πθγι επιρροισ με δφναμθ και εξουςία • Ταφτιςθ: διαδικαςία ςυμμόρφωςθσ που εμφανίηεται επειδι το άτομο κζλει να δθμιουργιςει ι να διατθριςει μια ικανοποιθτικι αυτοκακοριηόμενθ ςχζςθ με ζνα άλλο πρόςωπο ι ομάδα. Deutsch & Gerard (1955) • Πλθροφοριακι επιρροι: Κάκε επιρροι που οδθγεί το άτομο να αποδεχκεί ωσ απόδειξθ αλικειασ. ϊςτε να ζχουν κοινωνικι αποδοχι και να αποφφγουν τθν κοινωνικι απόρριψθ Βαςικζσ διαδικαςίεσ επιρροισ Α. μία πλθροφορία από μζρουσ κάποιου άλλου  «πραγματικι».Κίνθτρα για ςυμμόρφωςθ • Επικυμία για ςωςτι εκτίμθςθ τθσ πραγματικότθτασ και ςωςτι ςυμπεριφορά • Επικυμία να ευχαριςτιςουν τουσ άλλουσ. Πθγι επιρροισ ελκυςτικι • Εςωτερίκευςθ: διαδικαςία ςυμμόρφωςθσ που εμφανίηεται όταν το άτομο δζχεται επιρροι επειδι θ ςυμπεριφορά είναι ςφμφωνθ με το δικό του ςφςτθμα αξιϊν Πθγι επιρροισ με αξιοπιςτία Παραλλαγζσ του πειράματοσ Asch • 1 πειραματικόσ ςυνεργόσ • Γραπτι απάντθςθ και ιδιωτικι (μείωςθ ςυμμόρφωςθσ) • Δθμόςια ςυμμόρφωςθ (πιςτεφω ςτθν ορκότθτα τθσ κρίςθσ μου αλλά ςυμμορφϊνομαι για να μθ διαφζρω από τθν ομάδα) .ιδιωτικι αποδοχι (δφςκολα ζργα Sheriff) • Κανονιςτικι επιρροι: κάκε επιρροι που προκαλεί τθ ςυμμόρφωςθ του ατόμου προκειμζνου να αποφφγει τισ αρνθτικζσ επιπτϊςεισ τθσ μθ αποδοχισ.

Αντιςτρόφωσ ανάλογθ ςχζςθ • Αυτοεκτίμθςθ • Δείκτθσ νοθμοςφνθσ • Κοινωνικι κζςθ • Εμπειρία και γνϊςθ των κεμάτων 2. Η ςυμμόρφωςθ διαφζρει ανάλογα με: • ΢υνκικεσ • Πολιτιςμό (Ατομικιςτικζσ – ςυλλογικζσ κουλτοφρεσ) • Ιδιωτικζσ απαντιςεισ • Αν τα ανυποψίαςτα υποκείμενα ςτο πείραμα του Asch ζδειναν γραπτά απαντιςεισ τα λάκθ ζπεφταν ςτο 12 %. – 1 ςυνεργόσ  κανζνασ επθρεαςμόσ 2 ςυνεργοί  13% λάκθ – 3 ςυνεργοί  33% λάκθ – Περιςςότεροι από 4 ςυνεργοί δεν αυξάνουν το ποςοςτό των λακϊν 4 ςυνεργοί  44% λάκθ • Άλλεσ ζρευνεσ δείχνουν ότι αν δεν υπάρχει αντικειμενικά ςωςτι απάντθςθ θ ςυμμόρφωςθ αυξάνεται όςο αυξάνεται θ ομάδα • Αντίλθψθ ανεξαρτθςίασ μελϊν τθσ ομάδασ – Αν τα μζλθ τθσ ομάδασ κεωρθκοφν ότι ςυμπράττουν δεν επθρεάηουν περιςςότερο από ότι το ζνα άτομο (ςχεδόν κακόλου) – Αν τα μζλθ τθσ ομάδασ κεωρθκοφν ανεξάρτθτα τότε ο αρικμόσ τουσ επθρεάηει το ςφνολο των λακϊν Παράγοντεσ που επθρεάηουν τθ ςυμμόρφωςθ • Ομοφωνία πλειονότθτασ – Ριξθ τθσ ομοφωνίασ . • Δυςκολία του ζργου • Αν οι διαφορζσ των γραμμϊν ςτο πείραμα του Asch μικρζσ τότε αυξάνονταν τα λάκθ Παράγοντεσ που επθρεάηουν τθ ςυμμόρφωςθ • Μζγεκοσ πλειοψθφίασ – Ο αρικμόσ των ςυνεργϊν επθρζαηε τα λάκθ ςτο πείραμα του Asch.• Ιδιωτικι ςυμμόρφωςθ (αμφιςβθτϊ τθ δικι μου κρίςθ και ςυμμορφϊνομαι με τθ γνϊμθ τθσ πλειονότθτασ) Παράγοντεσ που επθρεάηουν τθ ςυμμόρφωςθ 1.

χ. κοινωνικό) απαραίτθτα θ παρουςία ςυνεργοφ που ςυμφωνεί με το άτομο για τθ μθ ςυμμόρφωςθ και να είναι αξιόπιςτοσ • Η κοινωνικι υποςτιριξθ ςε ςυνκικεσ πλειονοτικισ επιρροισ ςθμαντικι ακόμα και κατά τθν απουςία του ατόμου που παρζχει τθν κοινωνικι υποςτιριξθ Άλλεσ ζρευνεσ • Δεκαετία ‘70 Αμερικανοί φοιτθτζσ – μικρότερθ ςυμμόρφωςθ – αλλαγι κλίματοσ κοινισ γνϊμθσ • Δεκαετία 80 Ελάχιςτθ ςυμμόρφωςθ – φοιτθτζσ κετικϊν επιςτθμϊν – βεβαιότθτα για τθν ικανότθτά τουσ ςτα ςυγκεκριμζνα ζργα • Μεγάλθ ςυμμόρφωςθ – νεαροί παραβάτεσ και πειραματικοί ςυνεργοί αςτυνομικοί • Σο ίδιο πείραμα οδθγεί ςε διαφορετικά αποτελζςματα και ςυμπεράςματα ςε διαφορετικζσ εποχζσ • Παράγοντεσ που επθρεάηουν τθν υπακοι • Φυςικι εγγφτθτα κφματοσ • Φυςικι εγγφτθτα εξουςίασ • ΢υμπεριφορά άλλων Νομιμότθτα πθγισ εξουςίασ • • Πειράματα Milgram – 65% .5% λάκθ – 1 ςυνεργόσ ζδινε λάκοσ αλλά διαφορετικι απάντθςθ  5.195V Πειράματα Ιςπανία & Ολλανδία – • Πειράματα Ιταλία Γερμανία Αυςτρία – • 90% .450V – 100% .– 1 ςυνεργόσ ζδινε ςωςτι απάντθςθ  5.450V 80% 450V Αυςτραλία – 40% 450V Λειτουργικό μοντζλο Κοινωνικισ Επιρροισ • ΢τόχοσ τθσ κοινωνικισ επιρροισ είναι ο κοινωνικόσ ζλεγχοσ και θ διατιρθςθ τθσ ςτακερότθτασ μζςω τθσ προςαρμογισ των ατόμων ςτο κοινωνικό ςφνολο .5% λάκθ • Αν όμωσ το κζμα είναι ςθμαντικό (π.

• Η επιρροι αςκείται μονομερϊσ: – όςοι ζχουν δφναμθ & εξουςία επθρεάηουν όςουσ δεν ζχουν δφναμθ & εξουςία – Οι πλειοψθφίεσ επθρεάηουν τισ μειονότθτεσ Πϊσ όμωσ επικράτθςαν νζεσ ιδζεσ που ειςιγαγαν μειονότθτεσ ςτθ διάρκεια τθσ ιςτορίασ Γενετικό μοντζλο κοινωνικισ επιρροισ (Moscovici • Πϊσ οι δυναμικζσ τθσ κοινωνικισ ςφγκρουςθσ μποροφν να «γεννιςουν» κοινωνικζσ αλλαγζσ. • Μειονότθτα εντόσ ομάδασ • Πλειονότθτα ςτο κοινωνικό ςφνολο • Άρα τα άτομα ςτα πειράματα του Asch ςυμμορφϊνονται με μειονοτικι άποψθ Μορφζσ κοινωνικισ επιρροισ • Η κοινωνικι επιρροι δεν οδθγεί πάντα ςτθ ςυμμόρφωςθ αλλά ειςάγει καινοτομία που οδθγεί ςτθν κοινωνικι αλλαγι και τθν εξζλιξθ του κοινωνικοφ ςυςτιματοσ • Η κοινωνικι επιρροι ενζχει κοινωνικι ςφγκρουςθ που αναγκάηει τα άτομα να τθ διαπραγματευτοφν και να τθν επιλφςουν • Οι άνκρωποι εντόσ μιασ ομάδασ επιλφουν τισ διαφωνίεσ και τισ ςυγκροφςεισ με τουσ παρακάτω τρόπουσ: – Εξομάλυνςθ (ςυμμόρφωςθ): Αποφυγι τθσ ςφγκρουςθσ μζςω ςυμβιβαςμϊν (πειράματα Sherif) – Συμμόρφωςθ: Επίλυςθ τθσ ςφγκρουςθσ με τθν επικράτθςθ τθσ άποψθσ τθσ πλειονότθτασ (πειράματα Asch) – Καινοτομία: Μία μειονότθτα δθμιουργεί και εντείνει τθ ςφγκρουςθ με τζτοιο τρόπο ϊςτε ο μόνοσ τρόποσ επίλυςθσ τθσ ςφγκρουςθσ είναι θ επικράτθςθ τθσ άποψθσ τθσ μειονότθτασ Πείραμα Moscovici. Lage & Naffrechoux (1969) ΢υνζπεια μειονότθτασ • Ζργο: 36 διαφάνειεσ με αποχρϊςεισ του μπλε. • Μερολθψία ςυμμόρφωςθσ: Σάςθ τθσ κοινωνικισ ψυχολογίασ να μεταχειρίηεται τθν ομαδικι επιρροι ωσ διαδικαςία μίασ κατεφκυνςθσ κατά τθν οποία μεμονωμζνα άτομα ι μειονότθτεσ ςυμμορφϊνονται με τισ επιταγζσ των πλειοψθφιϊν • Επανερμθνεία πειραμάτων του Asch • Είναι το ανυποψίαςτο υποκείμενο μειονότθτα ι πλειονότθτα. Αναγνϊριςθ χρϊματοσ .

μετά τισ ομαδικζσ απαντιςεισ νζο ζργο με μεμονωμζνεσ απαντιςεισ ςε νζεσ μπλε διαφάνειεσ • Όταν ελζγχκθκαν μεμονωμζνα διαπιςτϊκθκε ότι: • α) οι πειραματικζσ ομάδεσ «ζβλεπαν» περιςςότερεσ πράςινεσ διαφάνειεσ από τθν ομάδα ελζγχου • β) θ επίδραςθ (πράςινο) ιταν εντονότερθ ςτουσ ςυμμετζχοντεσ που είχαν αντιςτακεί ςτθν ομαδικι ςυνκικθ ςτθν επιρροι τθσ μειονότθτασ • Επαναλιψεισ του πειράματοσ με ςυνεπείσ και αςυνεπείσ πλειοψθφίεσ και μειονότθτεσ ζδειξαν ότι θ ςυνεπισ μειονότθτα ζχει περίπου τθν ίδια επιρροι με μια αςυνεπι πλειοψθφία Θεωρία τθσ μεταςτροφισ (Moscovici. ςυνκικθ ελζγχου χωρίσ πειραματικοφσ ςυνεργοφσ • 4.) – Πακθτικι αποδοχι Πίεςθ μειονότθτασ  μεταςτροφι (ζμμεςθ.• Συνκικεσ: • 1. ιδιωτικι. προςωρινι αποδοχι) • – Αιτία θ διαδικαςία ςφγκριςθσ (γιατί οι άλλοι ζχουν διαφορετικι άποψθ από εμζνα. 2 πειραματικοί ςυνεργοί ςε ομάδεσ των 6 ατόμων λζνε ότι 24 διαφάνειεσ είναι πράςινεσ (αςτακισ ςυνκικθ) • 2. με χρονικι κακυςτζρθςθ. 2 πειραματικοί ςυνεργοί ςε ομάδεσ των 6 ατόμων λζνε ότι 36 διαφάνειεσ είναι πράςινεσ (ςτακερι ςυνκικθ) • 3. 1980 • ΢υμπλιρωςθ του «Γενετικοφ μοντζλου» • Πίεςθ πλειονότθτασ  ενδοτικότθτα (άμεςθ. 1980 Διαδικαςία Α’ φάςθ: • Ζργο: 5 μπλε διαφάνειεσ –μεταεικόνα (ςυμπλθρωματικό χρϊμα κίτρινο) – α) ΢ε ηεφγθ βλζπουν 1 μπλε διαφάνεια και 20sec μεταεικόνα (μετείκαςμα) – β) Γράφουν μεμονωμζνα το χρϊμα τθσ διαφάνειασ και τθσ μεταεικόνασ ςε κλίμακα 1= κίτρινο – 9= μοβ – γ) πλθροφορίεσ για απαντιςεισ άλλου δείγματοσ . μόνιμθ αποδοχι) – Αιτία θ διαδικαςία επικφρωςθσ (ποια θ ςχζςθ τθσ άποψισ μου με τθν πραγματικότθτα) Ενεργθτικι αποδοχι Πείραμα κοινωνικισ μεταςτροφισ (Moscovici & Personnaz. δθμόςια.

2% πράςινο (μειονοτικι επιρροι) 81. 1981) • Η μειονοτικι και πλειονοτικι επιρροι είναι οι δφο όψεισ του ίδιου νομίςματοσ • Η επιρροι εξαρτάται από: – το μζγεκοσ τθσ πθγισ επιρροισ – τθν ιςχφ τθσ πθγισ επιρροισ .8% μπλε και 18. 11. 8. 7. 1. 9. 6. 81.2% μπλε (πλειονοτικι επιρροι Διαδικαςία Β’ φάςθ: Ζργο: 15 μπλε διαφάνειεσ ΢ε ηεφγθ.8% πράςινο και 18. 3. 5.• ΢υνκικεσ: – 2. 4. ονομάηουν τα χρϊματα τθσ διαφάνειασ Ανάλογα με τισ προθγοφμενεσ πλθροφορίεσ ο ςυνεργόσ είτε μζλοσ πλειονότθτασ ι μειονότθτασ Διαδικαςία Γ’ φάςθ Βλζπουν 15 μπλε διαφάνειεσ και μεταεικόνεσ και γράφουν τα χρϊματά τουσ μεμονωμζνα Διαδικαςία Δ’ φάςθ Ο ςυνεργόσ φεφγει με μια δικαιολογία και ςυνεχίηουν για 5 διαφάνειεσ μόνοι τουσ Συνκικθ ελζγχου χωρίσ καμία επιρροι ςυνεργοφ ι πλθροφορίασ Υποκζςεισ • Άμεςθ επιρροι ςυνεργϊν μόνο για το χρϊμα τθσ διαφάνειασ και όχι τθσ μεταεικόνασ • Ζκδθλθ επιρροι αν αλλάξουν το χρϊμα τθσ διαφάνειασ • Λανκάνουςα επιρροι αν αλλάξουν το χρϊμα τθσ μεταεικόνασ • Μπλε – ΢υμπλθρωματικό Κίτρινο • Πράςινο – • Αλλαγι προσ το μοβ ςτισ μεταεικόνεσ = ουςιαςτικι τροποποίθςθ χρωματικισ αντίλθψθσ (μεταςτροφι) • Αλλαγι προσ το πράςινο ςτισ διαφάνειεσ = επανάλθψθ τθσ απάντθςθσ τθσ πθγισ επιρροισ και όχι πραγματικι επιρροι (ενδοτικότθτα) ΢υμπλθρωματικό Μοβ Αποτελζςματα • Η ζκδθλθ επιρροι πολφ μικρι ςε όλεσ τισ φάςεισ (το ποςοςτό των απαντιςεων «πράςινο» δεν άλλαξε ςτατιςτικά ςθμαντικά) • ΢τατιςτικά ςθμαντικι μετακίνθςθ προσ το μοβ τθ μεταεικόνα του πράςινου ςτθ ςυνκικθ τθσ μειονοτικισ επιρροισ ενϊ δεν παρατθρικθκε το ίδιο ςτθ ςυνκικθ πλειοψθφικισ επιρροισ και ςτθ ςυνκικθ ελζγχου Θεωρία του κοινωνικοφ αντίκτυπου (Latane. 10. όπου ο 1 πειραματικόσ ςυνεργόσ που λζει ςτακερά «πράςινο».

. • Τιοκετεί ελαςτικό διαπραγματευτικό φφοσ (οφτε δογματικι οφτε μθ ςυνεπισ λόγω μεγάλθσ ελαςτικότθτασ) • Ικανοποιθτικι απόςταςθ από τθν πλειονότθτα (όχι πολφ μεγάλθ) • Κινείται ςφμφωνα με το πνεφμα των καιρϊν • Είναι μονι ωσ προσ τθν κατθγοριοποίθςθ των μελϊν τθσ • Είναι αυτόνομθ • Είναι δίκαιθ Αντίςταςθ ςτθν επιρροι τθσ μειονότθτασ: Ψυχολογικοποίθςθ • Οι ομάδεσ με μειονοτικζσ απόψεισ ςτιγματίηονται ωσ εξωομάδεσ και ωσ αποκλίνοντα άτομα • ΢θμαντικι παράμετροσ για τθν μειονοτικι επιρροι είναι να κεωρείται μζλοσ τθσ ενδοομάδασ • Απαραίτθτθ θ εδραίωςθ τθσ κζςθσ τθσ μειονότθτασ ωσ ενδοομάδασ πριν τθν διατφπωςθ μιασ ξεκάκαρα μειονοτικισ άποψθσ • Οι διαφωνίεσ μεταξφ των μελϊν μιασ ομάδασ δθμιουργοφν αβεβαιότθτα και κινθτοποιοφν για τθ μείωςθ τθσ αβεβαιότθτασ με τον επανακακοριςμό των χαρακτθριςτικϊν τθσ ενδο-ομάδασ ςε ςφμπνοια με τθ μειονότθτα. • ΢ΤΝΕΠΕΙΑ – Η ςυνζπεια υπάρχει και μεταξφ των μελϊν τθσ μειονότθτασ (ςυγχρονικι ςυνζπεια) – Η ςυνζπεια είναι διαχρονικι – Η ςυνζπεια δεν είναι μόνο αντικειμενικι αλλά και προςλαμβάνεται ωσ τζτοια • Επιδεικνφει βεβαιότθτα και ακλόνθτθ δζςμευςθ ςε αυτι τθν κζςθ • Δείχνει ότι θ μόνθ λφςθ ςτθ ςφγκρουςθ είναι θ υιοκζτθςθ τθσ κζςθσ τθσ μειονότθτασ • Δθμιουργεί ρωγμι ςτουσ κανόνεσ τθσ πλειοψθφίασ και ζτςι δθμιουργεί αβεβαιότθτα και αμφιβολία • Σραβά τθν προςοχι ςτθν ίδια • Εκφράηει μια εναλλακτικι ςυνεκτικι κζςθ Πότε οι μειονότθτεσ μποροφν να αςκιςουν επιρροι.– χρονικι και χωρικι αμεςότθτα – μζγεκοσ δζκτθ τθσ επιρροισ Πότε οι μειονότθτεσ μποροφν να αςκιςουν επιρροι.

Διαςτάςεισ Ομάδων • Μζγεκοσ • Χρονικι διάρκεια • Γεωγραφικι διαςπορά • Οργάνωςθ • ΢κοποί • Δομι • Λειτουργίεσ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕ΢ ΟΜΑΔΕ΢ Οριςμοί • Μια κοινωνικι ομάδα αποτελείται από δφο ι περιςςότερα άτομα τα οποία αλλθλεπιδροφν ο ζνασ με τον άλλον. Κοινωνικι διευκόλυνςθ • Triplett. Χαρακτθριςτικά • Αλλθλεπίδραςθ μελϊν • Αυτο-αντίλθψθ ςυμμετοχισ • Αλλθλεξάρτθςθ μελϊν • Κοινοί ςτόχοι • Ικανοποίθςθ αναγκϊν • Κοινωνικοί κανόνεσ • Αλλθλοεπθρεαςμόσ μελϊν Ομάδεσ και ςυλλογικά ζργα Σι αλλαγζσ ςυμβαίνουν ςτθν ατομικι απόδοςθ όταν είναι παρόντα και άλλα άτομα. 1898 Πείραμα με ποδθλάτεσ – Σφλιγμα πετονιάσ (ανταγωνιςμόσ) – Βελτίωςθ ςτθν απόδοςθ εξαιτίασ τθσ απλισ παρουςίασ άλλων που είτε κάνουν το ίδιο ζργο είτε απλϊσ παρακολουκοφν (Allport. ζχουν επίγνωςθ τθσ ςυμμετοχισ τουσ ςτθν ομάδα. επίγνωςθ τθσ ςυμμετοχισ άλλων μελϊν τθσ ομάδασ και επίγνωςθ τθσ κετικισ τουσ αλλθλεπίδραςθσ προκειμζνου να επιτευχκοφν αμοιβαίοι ςτόχοι (Johnson & Jonhson. 1987). 1920) – Ακολοφκθςε ςειρά πειραμάτων κυρίωσ με ηϊα Θεωρία των ορμϊν .

είναι ςυμπτωματικά παρόν – παρακολουκεί προςεκτικά Οι επιδράςεισ τθσ κοινωνικισ διευκόλυνςθσ -αναςτολισ μειϊνονται όταν μειϊνεται θ αξιολόγθςθ (πχ οι απαντιςεισ ςτο ζργο δίνονται κατϋ ιδίαν και όχι δθμοςίωσ) Απόςπαςθ προςοχισ *Αντιπεριςπαςμοφ – ςφγκρουςθσ+ (Baron.• Zajonc (1980): Η παρουςία των άλλων αυξάνει τθν επίδοςθ ςε εφκολα ζργα ενϊ μειϊνει τθν επίδοςθ ςε δφςκολα ζργα • Η παρουςία των άλλων αυξάνει τθ διζγερςθ . • Η ςφγκριςθ οδθγεί ςτθν αφξθςθ τθσ προςπάκειασ να προςεγγίςουν τον ιδανικό εαυτό και αυξάνουν τθν προςπάκεια • Αν το χάςμα είναι μεγάλο εγκαταλείπουν τθν προςπάκεια Παρουςίαςθ του καλφτερου εαυτοφ • Οι άνκρωποι προςπακοφν να παρουςιάςουν ςτουσ άλλουσ τον καλφτερο εαυτό τουσ • Στα εφκολα ζργα αυτό οδθγεί ςε βελτίωςθ απόδοςθσ • Στα δφςκολα ζργα οδθγεί ςε μείωςθ απόδοςθσ .διευκολφνει τισ επικρατοφςεσ αντιδράςεισ – αναςτζλλει τισ μθ επικρατοφςεσ αντιδράςεισ Κοινωνικι αναςτολι: θ αναςτολι των νζων αντιδράςεων Ερμθνείεσ κοινωνικισ διευκόλυνςθσ -αναςτολισ (Θεωρία Ορμϊν Εφκολα ζργα – Κοινωνικι διευκόλυνςθ Δφςκολα ζργα – Κοινωνικι Αναςτολι • ΢υναίςκθςθ Αξιολόγθςθσ (Cottrell. 1986) – Η παρουςία άλλων μπορεί να προκαλζςει ςφγκρουςθ τθσ προςοχισ ανάμεςα ςτο ζργο και τουσ άλλουσ Προάγεται θ διζγερςθ για να υπερνικιςει το άτομο τθ απόςπαςθ τθσ προςοχισ Θεωρίεσ για τον εαυτό και τθν κοινωνικι διευκόλυνςθ Θεωρία αυτεπίγνωςθσ • Όταν οι άνκρωποι εςτιάηουν ςτον εαυτό τουσ ςυγκρίνουν τον πραγματικό εαυτό τουσ με τον ιδανικό. 1972) – Όταν κάνουμε ζνα ζργο παρουςία άλλων ςυνδζουμε τθν απόδοςθ με τθν αξιολόγθςι τθσ και με τθν προςμονι κετικϊν ι αρνθτικϊν αποτελεςμάτων. επομζνωσ προκαλείται διζγερςθ • – • Πειράματα όπου το κοινό δεν παρακολουκεί .

• Ποια θ ςχζςθ ατομικϊν ςυμπεριφορϊν και ομαδικισ απόδοςθσ.Θεωρίεσ προςοχισ και κοινωνικισ διευκόλυνςθσ • Όταν οι άνκρωποι αντιμετωπίηουν υπερφόρτωςθ προςοχισ τότε περιορίηουν το εφροσ εςτίαςθσ τθσ προςοχισ • Δφςκολα ζργα απαιτοφν τθν εςτίαςθ τθσ προςοχισ ςε πολλά ερεκίςματα ταυτόχρονα. – Προςκετικό ζργο – Αντιςτακμιςτικό ζργο (μζςοσ όροσ) – Διαηευκτικό ζργο (επιλογι του ζργου ενόσ ατόμου) – Συηευκτικό ζργο (αξιολόγθςθ τθσ χειρότερθσ απόδοςθσ πχ ορειβάτεσ) – Διακριτικό ζργο (θ ομάδα αποφαςίηει τθν προτιμϊμενθ πορεία δράςθσ) Απόδοςθ ομάδασ και ζργα • Προςκετικά ζργα: Η απόδοςθ ομάδασ καλφτερθ από κάκε ατομικι απόδοςθ • Αντιςτακμιςτικά ζργα: Η απόδοςθ τθσ ομάδασ καλφτερθ από τισ περιςςότερεσ ατομικζσ • Διαηευκτικά ζργα: Η ομαδικι απόδοςθ ίςθ ι χειρότερθ από τθν καλφτερθ ατομικι • Συηευκτικά ζργα: Η ομαδικι απόδοςθ ίςθ με τθν χειρότερθ ατομικι απόδοςθ Κοινωνικι ολιγωρία • Μείωςθ τθσ ατομικισ προςπάκειασ όταν εργάηεται κανείσ ςτο πλαίςιο ενόσ ομαδικοφ ζργου ςε ςφγκριςθ με τθν περίπτωςθ όπου κανείσ εργάηεται μόνοσ ι ταυτόχρονα με άλλουσ. 1913) – • Οι ςυμμετζχοντεσ τραβοφςαν λιγότερο δυνατά όταν ιταν ςε ομάδα και ακόμα λιγότερο όταν αυξανόταν ο αρικμόσ τθσ ομάδασ Πειράματα με επευφθμίεσ Latane (1979) . • Πείραμα με διελκυςτίνδα (Ringelmann. – • Ο περιοριςμόσ τθσ εςτίαςθσ τότε οδθγεί ςτθν παράλειψθ ςθμαντικϊν ερεκιςμάτων Εφκολα ζργα απαιτοφν τθν εςτίαςθ τθσ προςοχισ ςε λίγα ερεκίςματα – Η παρουςία άλλων τότε βελτιϊνει τθν εςτίαςθ τθσ προςοχισ Ομαδικά ζργα Η απόδοςθ εξαρτάται από τον τφπο του ζργου • Διαιρετό ι ενιαίο. • Μεγιςτοποίθςθσ ι βελτιςτοποίθςθσ.

• Διαφορζσ ανάλογα με τθν κοινωνικι κζςθ των ατόμων • Υψθλι κοινωνικι κζςθ – Υψθλό κφροσ και δραςτθριότθτεσ Πειραματικζσ ζρευνεσ για τισ ομάδεσ . • Στακερότθτα • Διαφζρουν ωσ προσ τθν αυςτθρότθτά τουσ • Διαφζρουν ανάλογα με το κφροσ των μελϊν τθσ ομάδασ Κοινωνικοί ρόλοι • Αναμενόμενεσ ςυμπεριφορζσ από ζνα ςυγκεκριμζνο μζλοσ τθσ ομάδασ ανάλογα με τθ κζςθ που κατζχει.Κοινωνικι αναπλιρωςθ • • Παράγοντεσ που επθρεάηουν τθν κοινωνικι ολιγωρία – Μζγεκοσ ομάδασ – Προςωπικι αναγνωριςιμότθτα από τον πειραματιςτι – Προςωπικι εμπλοκι ςτο ζργο – Προςπάκεια του ςυνεργάτθ – Διομαδικι ςφγκριςθ – Ζργο μεγάλθσ ςθμαςίασ ςε ςυνδυαςμό με τθν προςδοκία χαμθλισ απόδοςθσ από τουσ ςυνεργάτεσ Κοινωνικι Αναπλιρωςθ: Οι άνκρωποι εργάηονται πιο ςκλθρά ςε ςυλλογικό ζργο με ςκοπό να αντιςτακμίςουν τθν πικανι ολιγωρία των άλλων – Όταν τα ζργα είναι ςθμαντικά – Όταν οι ομάδεσ ςτισ οποίεσ ανικουν είναι ςθμαντικζσ – Πολιτιςμικζσ διαφορζσ (ατομικιςτικόσ ι ςυλλογικόσ προςανατολιςμόσ) Νόρμεσ (κοινωνικοί κανόνεσ) • Ευρζωσ αποδεκτζσ πεποικιςεισ ςχετικά με τθν αρμόηουςα και μθ αρμόηουςα ςυμπεριφορά των μελϊν μιασ ομάδασ.• Αιτίεσ φαινομζνου: – Ιςοτιμία ςτθ ςυνειςφορά – Συναίςκθςθ αξιολόγθςθσ – Σφγκριςθ με ζνα πρότυπο Κοινωνικι Ολιγωρία .

Zavalloni. • Θζλουν να ζχουν κετικι εικόνα για τον εαυτό τουσ και να τουσ βλζπουν και οι άλλοι κετικά. 1969): Ατομικζσ κρίςεισ για ζνα δίλθμμα Ομαδικζσ κρίςεισ Κοινι απόφαςθ Αποτζλεςμα: Ομαδικι πόλωςθ • θ τελικι κοινι απόφαςθ ςτθν ίδια κατεφκυνςθ με τισ ατομικζσ εκτιμιςεισ αλλά πιο ακραία • επαφξθςθ . • Η απλι γνϊςθ τθσ ςτάςθσ των άλλων ςε ζνα κζμα αρκεί για να δθμιουργιςει πόλωςθ Πλθροφορικι επιρροι .• Συμμόρφωςθ • Κοινωνικι επιρροι • Μειονοτικι επιρροι • Υπακοι ςτθν εξουςία Ομαδικι πόλωςθ Πείραμα (Moscovici.ενδυνάμωςθ κυρίαρχων ατομικϊν τάςεων ςτθν ομάδα. Ερμθνεία ομαδικισ πόλωςθσ: • Αν και οι άλλοι ζχουν παρόμοια άποψθ με τθ δικι μου τότε ο ίδιοσ γίνομαι πιο ακραίοσ για να διαφοροποιθκϊ κετικά. 1954) • Οι άνκρωποι ςυγκρίνουν τθ γνϊμθ τουσ με τθ γνϊμθ των άλλων προκειμζνου να τθν αξιολογιςουν. • Επικυμία να βλζπει κανείσ τον εαυτό του ωσ καλφτερο ι πιο ςωςτό. • Ομαδικι πόλωςθ: Η προϊκθςθ μιασ κζςθσ λόγω μιασ ςυηιτθςθσ ςε μια ομάδα • Ερμθνείεσ του φαινομζνου • Θεωρία κοινωνικισ ςφγκριςθσ • Πλθροφοριακι επιρροι • Θεωρία κοινωνικισ ταυτότθτασ – αυτοκατθγοριοποίθςθσ Κοινωνικι ςφγκριςθ (Festinger.

1987) • Θεωρία κοινωνικισ ταυτότθτασ • Προςδιορίηουμε τον εαυτό μασ και ωσ μζλθ ομάδων που διαφζρουν από τα μζλθ άλλων ομάδων • Η αυτοκατθγοριοποίθςθ προςανατολίηει προσ τισ ομοιότθτεσ με τα μζλθ τθσ ομάδασ και τισ διαφορζσ με τα μθ μζλθ • Πρότυπθ κζςθ ομάδασ δεν είναι ο μζςοσ όροσ αλλά ότι είναι ο καλφτερο τθσ ομάδασ που τθ διαφοροποιεί από τισ άλλεσ δθλαδι το άτομο που μοιάηει περιςςότερο με τα μζλθ τθσ ομάδασ και διαφοροποιείται περιςςότερο από τα μζλθ άλλων ομάδων • Η πόλωςθ μεγαλϊνει με τθν παρουςία άλλθσ ομάδασ και ιδιαίτερα όταν αυτι είναι διαφορετικι • Η πρότυπθ κζςθ αλλάηει ανάλογα με το πλαίςιο Ομαδικι ςκζψθ (Groupthinking • Irving Janis (1972. 1982) • Λανκαςμζνεσ αποφάςεισ ομάδων • Ακραία μορφι πόλωςθσ ομάδασ Groupthinking • Παρουςιάηεται όταν θ διεργαςία αποφάςεων μιασ ομάδασ αποηθτεί τθν απόλυςθ ομοφωνία.• Στθν ομαδικι ςυηιτθςθ ακοφγονται πολυάρικμα επιχειριματα τα περιςςότερα ευνοοφν τθ κζςθ των μελϊν • Νζα επιχειριματα ενιςχφουν τθν υπάρχουςα κζςθ • Διαδικαςίεσ αμοιβαίασ πεικοφσ • Η μεταςτροφι ςυνάρτθςθ του βακμοφ των επιχειρθμάτων υπζρ μιασ άποψθσ ςε ςχζςθ με μια άλλθ άποψθ και τθσ ςαφινειασ και καινοτομίασ τθσ • Isenberg (1986) (μετα-ανάλυςθ 33 πειράμάτων) • Εκτόσ εργαςτθρίου και οι δφο διεργαςίεσ λειτουργοφν ταυτόχρονα • Για κζματα που αφοροφν γεγονότα κυρίωσ πλθροφοριακι επιρροι • Για κζματα που αφοροφν αξίεσ κυρίωσ κοινωνικι ςφγκριςθ Θεωρία τθσ αυτοκατθγοριοποίθςθσ (Turner et al. ενϊ κεωρεί ότι υπονομεφεται θ αντίλθψι τθσ για τθν πραγματικότθτα • Προχποκζςεισ του groupthinking – Πολφ ςυνεκτικι ομάδα – Απομονωμζνθ από άλλεσ πθγζσ πλθροφοριϊν – Ο αρχθγόσ ευνοεί μια ςυγκεκριμζνθ απόφαςθ .

ςτο βακμό που οι ςχζςεισ αυτζσ επθρεάηονται από το γεγονόσ ότι τα ςυγκεκριμζνα άτομα ανικουν ι δεν ανικουν ςτθν ίδια ι ςε διαφορετικζσ ομάδεσ (Sherif. Davis. 1959 • Σχετικι αποςτζρθςθ προκφπτει όταν υπάρχει διάςταςθ μεταξφ των επιτευγμάτων και των προςδοκιϊν μιασ ομάδασ • Διαφορζσ ανάμεςα ςτο πραγματικό βιοτικό επίπεδο και ςε αυτό που πιςτεφουν ότι κα ζπρεπε να απολαμβάνουν • Εμπειρίεσ ------. 1949. Υπό οριςμζνεσ ςυνκικεσ όμωσ οι επιτεφξεισ μπορεί να φανοφν κατϊτερεσ των προςδοκιϊν.Προςδοκίεσ • Καμπφλθ J: Καταςκευάηουμε τισ μελλοντικζσ μασ προςδοκίεσ με βάςθ τα επιτεφγματα του παρελκόντοσ και του παρόντοσ.Διομαδικζσ ςχζςεισ • Αντιλαμβανόμαςτε τον εαυτό μασ ωσ άτομο αλλά και ωσ μζλοσ κοινωνικϊν ομάδων Διομαδικι ςυμπεριφορά • Κάκε αντίλθψθ νόθςθ ι ςυμπεριφορά που επθρεάηεται από τθν επίγνωςθ των ανκρϊπων ότι είναι μζλθ διακριτϊν κοινωνικϊν ομάδων Διομαδικζσ ςχζςεισ • οι ςχζςεισ μεταξφ μελϊν μιασ ομάδασ ι μεταξφ των μελϊν μιασ ομάδασ και των μελϊν μιασ άλλθσ ομάδασ. 1962) ΢χετικι αποςτζρθςθ (Stouffer. 1966) • Εγωιςτικι ςχετικι αποςτζρθςθ: αντίλθψθ αποςτζρθςθσ για το ίδιο το άτομο ςε ςχζςθ με άλλα όμοια άτομα • Φρατερναλιςτικι (αδελφικι) ςχετικι αποςτζρθςθ: αντίλθψθ αποςτζρθςθσ για τθν ομάδα ςε ςχζςθ με άλλεσ ομάδεσ • Αρνθτικζσ αξιολογιςεισ (ςτάςεισ) μιασ άλλθσ ομάδασ προκφπτουν κυρίωσ όταν κεωροφμε ότι τα μζλθ τθσ ομάδασ μασ βρίςκονται ςε χειρότερθ κζςθ από τα μζλθ τθσ άλλθσ ομάδασ • Η αδελφικι αποςτζρθςθ είναι αυτι που ςυνδζεται κυρίωσ με κοινωνικζσ ςυγκροφςεισ Πειράματα παιδικϊν καταςκθνϊςεων (Sherif. • Ιςτορικά παραδείγματα διομαδικϊν ςυγκροφςεων μετά από μακρά περίοδο αυξανόμενθσ ευθμερίασ που ακολουκείται από απότομθ και ξαφνικι φφεςθ • Συγκρίςεισ: χρονικζσ και ςυγκρίςεισ με άλλεσ ομάδεσ Τφποι ςχετικισ αποςτζρθςθσ (Runciman. 1966) • Ενδιαφζρουςεσ παρατθριςεισ .

Πειράματα ελάχιςτων ομάδων (Tajfel.• Σχθματίςτθκαν ενδο-ομάδεσ παρά το γεγονόσ ότι μζλθ των εξωομάδων ιταν φίλοι • Τα παιδιά δεν είχαν αυταρχικζσ προςωπικότθτεσ • Η εφνοια υπζρ τθσ ενδο-ομάδασ υπιρχε ακόμα και χωρίσ τθν φπαρξθ διομαδικοφ ανταγωνιςμοφ • Η προκατάλθψθ εναντίον τθσ εξω-ομάδασ προζκυψε ωσ αποτζλεςμα πραγματικισ διομαδικισ ςφγκρουςθσ • Η λιγότερο ματαιωμζνθ ομάδα (αυτι που κζρδιςε) ιταν αυτι που παρουςίαηε τθ μεγαλφτερθ διομαδικι επικετικότθτα • Οι υπερκείμενοι ςτόχοι αφξθςαν μείωςαν τθν επικετικότθτα και αφξθςαν τθ ςυνεργαςία Η κεωρία τθσ ρεαλιςτικισ ςφγκρουςθσ • Η διομαδικι ςφγκρουςθ οφείλεται ςτθν ανάγκθ καταμεριςμοφ περιοριςμζνων πόρων μεταξφ ομάδων (πραγματικι ι φανταςτικι). τα μζλθ δεν γνωρίηουν τθν ταυτότθτα των μελϊν τθσ δικισ τουσ ομάδασ ι τθσ άλλθσ και δεν εμπλζκεται προςωπικό ςυμφζρον • Διαπίςτωςθ: θ απλι κατθγοριοποίθςθ είναι αναγκαία και ικανι ςυνκικθ για τθν ανάπτυξθ εκνοκεντριςμοφ και ανταγωνιςτικισ διαομαδικισ ςυμπεριφοράσ Υπόδειγμα ελάχιςτων ομάδων • Μακθτζσ χωρίςτθκαν ςε δφο ομάδεσ με βάςθ τθν προτίμθςι τουσ ςε κάποιον ηωγράφο (τυχαία κατανομι) • Δε γνϊριηαν τα υπόλοιπα μζλθ τθσ ομάδασ τουσ ι τθσ εξω-ομάδασ . • Πειράματα ζχουν δείξει ότι θ ανταγωνιςτικι διομαδικι ςυμπεριφορά εμφανίηεται ακόμα και – Όταν οι ςχζςεισ των ομάδων δεν είναι αλλθλεξαρτϊμενεσ – Κάτω από ςυνκικεσ ρθτά μθ ανταγωνιςτικϊν ςχζςεων – Κάτω από ςυνκικεσ ρθτά ςυνεργατικϊν ςχζςεων • Πειράματα με ομάδεσ που δθμιουργοφνται τυχαία χωρίσ παρελκόν και μζλλον. • Αν οι ςτόχοι είναι αμοιβαία εξαρτϊμενοι και για να επιτευχκοφν απαιτοφν τθ ςυνεργαςία των ομάδων τότε οι ςχζςεισ είναι αρμονικζσ. 1971) • Ποιες είναι οι ελάχιστες αναγκαίες συνθήκες για την εμφάνιση ενδο-ομαδικής μεροληψίας και διομαδικοφ ανταγωνισμοφ. • Όταν οι ςτόχοι των ομάδων είναι αμοιβαία αποκλειόμενοι (θ επίτευξθ του ςτόχου τθσ μίασ ομάδασ ςυνεπάγεται μθ επίτευξθ του ςτόχου μιασ άλλθσ ομάδασ) τότε ευνοείται θ προκατάλθψθ και θ ςφγκρουςθ.

• Στθ ςυνζχεια κλικθκαν να μοιράςουν χριματα ςε δφο άτομα (δε γνϊριηαν ποια ιταν) από τα οποία το ζνα ιταν μζλοσ τθσ ομάδασ τουσ και το άλλο τθσ άλλθσ ομάδασ • Στρατθγικζσ κατανομισ – Αμερολθψία – Μζγιςτο κοινό κζρδοσ – Μζγιςτο ενδο-ομαδικό κζρδοσ – Μζγιςτθ διαφορά – Εφνοια • Παρουςιάςτθκε ενδο-ομαδικι εφνοια • Επόμενα πειράματα διλωςαν τθν τυχαία κατανομι ςτισ ομάδεσ και μοίραςαν μόνο πόντουσ Συμπεράςματα • Η απλι κατθγοριοποίθςθ κάποιου ωσ μζλουσ μιασ κοινωνικισ ομάδασ αρκεί για να εμφανιςτεί θ ενδο-ομαδικι μερολθψία • Η κατθγοριοποίθςθ προκαλεί φαινόμενα ενδο-ομαδικισ μερολθψίασ • Η κοινωνικι κατθγοριοποίθςθ αναγκαία αλλά όχι και ικανι ςυνκικθ – Αν οι ςυμμετζχοντεσ είναι πιο ςίγουροι ςτο τρόπο χειριςμοφ τθσ μιτρασ τότε δεν παράγεται ταφτιςθ με τθν ομάδα και διομαδικι διάκριςθ. κακϊσ ταυτίηονται με τθν ομάδα για να μειϊςουν τθν αβεβαιότθτα Η κεωρία τθσ κοινωνικισ ταυτότθτασ (Tajfel) • Οι κοινωνίεσ είναι οργανωμζνεσ ςε ομάδεσ • Μία ομάδα παρζχει ςτα μζλθ τθσ κοινωνικι ταυτότθτα • Η κοινωνικι ταυτότθτα περιγράφει χαρακτθριςτικά του ατόμου αλλά και πϊσ πρζπει να ςκζφτεται και να ςυμπεριφζρεται κάποιοσ Προςωπικι ταυτότθτα – κοινωνικι ταυτότθτα • Προςωπικι ταυτότθτα είναι εκείνεσ οι όψεισ τθσ αυτοεικόνασ ενόσ ατόμου που προζρχονται από τα προςωπικά του χαρακτθριςτικά Κοινωνικι ταυτότθτα είναι εκείνεσ οι όψεισ τθσ αυτο-εικόνασ ενόσ ατόμου οι οποίεσ προζρχονται από τισ κοινωνικζσ κατθγορίεσ ςτισ οποίεσ κεωρεί ότι ανικει Όταν ςκεφτόμαςτε τον εαυτό μασ με όρουσ ομάδασ: • Η αυτο-εκτίμθςι μασ ςυνδζεται με τθ μοίρα τθσ ομάδασ • Τα μζλθ εξω-ομάδων γίνονται λιγότερο ςθμαντικζσ πθγζσ πλθροφόρθςθσ .

δθμιουργεί αίςκθςθ τάξθσ και ορίηει τισ κζςεισ των ανκρϊπων ςτθν κοινωνία Κοινωνικι ταφτιςθ: Η γνϊςθ του ατόμου ότι ανικει ςε μία ομάδα παράλλθλα με τθ ςυναιςκθματικι και αξιακι ςθμαςία που προςδίδει ςε αυτιν τθν υπαγωγι Πρότυπο • Πρότυπο: Το ςφνολο των γνωριςμάτων που περιγράφει μια ομάδα και τθ διαχωρίηει από τισ άλλεσ – Το πρότυπο είναι το ιδανικό μζλοσ τθσ ομάδασ και όχι ο μζςοσ όροσ – Τα πρότυπα τροποποιοφνται ανάλογα με το πλαίςιο ςφγκριςθσ – Αρχι τθσ μετα.• Στερεοτυπικι αντιμετϊπιςθ των άλλων αγνοϊντασ τθν ποικιλία • Στερεοτυπικι αντιμετϊπιςθ και του εαυτοφ μασ – υιοκζτθςθ κατάλλθλων ςυμπεριφορϊν • Η ομάδα δεν είναι εξωτερικι προσ το άτομο αλλά κομμάτι του εαυτοφ του Η κεωρία τθσ αυτο-κατθγοριοποίθςθσ (Turner • Όταν τα άτομα λειτουργοφν ςε διομαδικζσ ςυνκικεσ ςχθματίηουν γνωςτικζσ αναπαραςτάςεισ για τα χαρακτθριςτικά και τισ ςυμπεριφορζσ που αρμόηουν ςε κάκε ομάδα και ςτα μζλθ που υπάγονται ςε αυτζσ. • Οι κοινωνικζσ κατθγορίεσ δεν προκφπτουν αυκόρμθτα αλλά είναι τυπικζσ. ςυναινετικζσ και κοινωνικά καταςκευαςμζνεσ • Οι κοινωνικζσ κατθγορίεσ βοθκοφν ςτθν κατανόθςθ του κόςμου.αντίκεςθσ: Το πρότυπο μεγιςτοποιεί τισ διομαδικζσ διαφορζσ και ελαχιςτοποιεί τισ ενδοομαδικζσ • Οντολογικότθτα: Η ιδιότθτα μιασ ομάδασ να μοιάηει διακριτι και ενοποιθμζνθ οντότθτα • Αποπροςωποποίθςθ: Η αντίλθψθ του εαυτοφ και των άλλων ωσ πρωτοτυπικϊν ενςαρκϊςεων μιασ ομάδασ Χρθςιμότθτα τθσ αυτο-κατθγοριοποίθςθσ Ψυχολογικι ευκρίνεια • Οι κοινωνικζσ κατθγορίεσ τίκενται ςε λειτουργία όταν: – ζχουν μεγάλθ διάρκεια – είναι προςβάςιμεσ ςτθν ςυγκεκριμζνθ περίςταςθ – ερμθνεφουν καλά τθν κατάςταςθ • εξθγοφν ομοιότθτεσ και διαφορζσ των ατόμων • εξθγοφν τισ ςυμπεριφορζσ τουσ .

1979. 1986) ΣΧΗΜΑ ΢υλλογικι ςυμπεριφορά και πλικοσ: Πρϊιμεσ κεωρίεσ • Θεωρία LeBon (1896) • Γαλλία περίοδοσ επαναςτατικϊν κινθμάτων • Η ςυμπεριφορά του πλικουσ είναι πρωτόγονθ • Εντόσ του πλικουσ το άτομο χάνει τθν πολιτιςμζνθ φφςθ του και επιςτρζφει ςτα άγρια ζνςτικτά του • Αιτίεσ • – Ανωνυμία και διάχυςθ τθσ προςωπικισ ευκφνθσ – «Μεταδοτικι μόλυνςθ» των ιδεϊν και των ςυναιςκθμάτων – Απελευκζρωςθ αςυνείδθτων παραβατικϊν κινιτρων μζςα από τθν υποβολι (φπνωςθ) Ψυχανάλυςθ Freud . προςδίδει ςτθν ομάδα όπου ανικει κετικι διάκριςθ ςε ςχζςθ με τθν εξω-ομάδα Στρατθγικζσ και τακτικζσ βελτίωςθσ τθσ κοινωνικισ ταυτότθτασ (Tajfel & Turner.Αυτο-εξφψωςθ • Οι ομάδεσ βρίςκονται ςε ςχζςεισ κφρουσ και ανταγωνίηονται για να είναι διαφορετικζσ με τρόπουσ ευνοϊκοφσ για τισ ίδιεσ • Οι διομαδικζσ ςυγκρίςεισ επιδιϊκουν να μεγιςτοποιιςουν τισ διαφορζσ ϊςτε να αυξιςουν τθν αυτοεκτίμθςθ των μελϊν τουσ Μείωςθ τθσ αβεβαιότθτασ Η ομαδικι ταφτιςθ μειϊνει τθν αβεβα Βαςικζσ αρχζσ τθσ κεωρίασ τθσ κοινωνικισ ταυτότθτασ • Τα άτομα προςπακοφν να διατθριςουν κετικι κοινωνικι ταυτότθτα για να βελτιϊςουν τθν αυτο-εκτίμθςι τουσ • Η κοινωνικι ταυτότθτα ςτθρίηεται ςε ςυγκρίςεισ με άλλεσ ςχετικζσ ομάδεσ ςτισ οποίεσ το άτομο δεν ανικει ΢υγκρίςεισ • Ευνοϊκζσ για τθν ενδο-ομάδα → κετικι κοινωνικι ταυτότθτα • Μθ ευνοϊκζσ για τθν ενδο-ομάδα → αρνθτικι κοινωνικι ταυτότθτα • Αν θ κοινωνικι ταυτότθτα δεν είναι ικανοποιθτικι • 1. εγκαταλείπει τθν ομάδα και γίνεται μζλοσ άλλθσ • 2.

• Το πλικοσ ξεκλειδϊνει το αςυνείδθτο • Η πολιτιςμζνθ ςυμπεριφορά μζροσ του υπερεγϊ • Σε ςυνκικεσ πλικουσ επιςτροφι ςτθν «αρχζγονθ ορδι» • Ο θγζτθσ του πλικουσ λειτουργεί ωσ υπνωτιςτισ απελευκερϊνοντασ το αςυνείδθτου του «εκείνου» Απεξατομίκευςθ • Απεξατομίκευςθ: Η διαδικαςία με τθν οποία οι άνκρωποι χάνουν τθν αίςκθςθ τθσ κοινωνικοποιθμζνθσ ταυτότθτάσ τουσ και επιδίδονται ςε αντικοινωνικζσ ςυμπεριφορζσ • Ανωνυμία. • Όταν δεν υπάρχουν ςαφείσ νόρμεσ θ προςοχι ζλκεται από διακριτζσ ςυμπεριφορζσ που υποδθλϊνουν νόρμεσ άρα και πίεςθ κατά τθσ μθ ςυμμόρφωςθσ. Θεωρία αναδυόμενων νορμϊν • Η ςυλλογικι ςυμπεριφορά όπωσ κάκε ομαδικι ςυμπεριφορά ορίηεται από τισ νόρμεσ • Το πλικοσ δεν ζχει τυπικι οργάνωςθ για τθ ρφκμιςθ τθσ ςυμπεριφοράσ των μελϊν του • Πϊσ αναδφονται οι νόρμεσ μζςα ςτο πλικοσ. διάχυςθ προςωπικισ ευκφνθσ • Απϊλεια ταυτότθτασ. μειωμζνο ενδιαφζρον για τθν κοινωνικι αξιολόγθςθ • Σειρά ερευνϊν οδιγθςαν ςε αμφιςβθτιςεισ – τροποποιιςεισ τθσ κεωρίασ – Η επικετικότθτα και θ αντικοινωνικι ςυμπεριφορά δεν είναι αναπόφευκτεσ ςυνζπειεσ τθσ ανωνυμίασ – Οι κανονιςτικζσ προςδοκίεσ που περιβάλλουν καταςτάςεισ εξατομίκευςθσ μποροφν να επθρεάςουν τθν ςυμπεριφορά – Απϊλεια ι αλλαγι ταυτότθτασ. • Η ζλλειψθ δράςθσ από τθν πλειοψθφία επιτείνει τισ πιζςεισ κατά τθσ μθ ςυμμόρφωςθσ • Κριτικι: Τα πλικθ ςπάνια ςυναντιοφνται ςε κανονιςτικό κενό Θεωρία κοινωνικισ ταυτότθτασ & Πλικοσ • Η ςυμπεριφορά του πλικουσ αποτελεί διομαδικό φαινόμενο – • Πραγματικι ι ςυμβολικι αντιπαράκεςθ ομάδων Τα άτομα ςτο πλικοσ δε χάνουν τθν ταυτότθτά τουσ αλλά υιοκετοφν τθν ταυτότθτα που παρζχεται από το πλικοσ .

– • Τα άτομα ςυνακροίηονται ωσ μζλθ ςυγκεκριμζνθσ κοινωνικισ ομάδασ και με ςυγκεκριμζνο ςκοπό Γενικζσ ομαδικζσ νόρμεσ που κακορίηουν τα όρια τθσ ςυμπεριφοράσ αλλά και ειδικζσ για το ςυγκεκριμζνο πλαίςιο – Τα μζλθ του πλικουσ προςβλζπουν για κακοδιγθςθ ςτθ ςυνεπι με τθν ταυτότθτα ςυμπεριφορά των άλλων μελϊν του πυρινα τθσ ομάδασ Η αυτο-κατθγοριοποίθςθ εξθγεί γιατί ςυμμορφϊνονται με τισ νόρμεσ και γιατί διαφορετικζσ ομάδεσ φζρονται .