OSNOVI GRUPNE TEHNOLOGIJE Grupna tehnologija omogudava da za široki asortiman proizvoda možemo organizovati serijsku I masovnu proizvodnju onih

dijelova koji su zajednički za sve proizvode. Da bismo ovo ostvarili potrebno je izvršiti unifikaciju (ujediniti; izjednačiti) dijelova. Unificiranjem dijelova prema obliku, dimenzijama I materijalu smanjujemo:  Vrste tehnološke opreme  Broj, dimenzije I vrste alata  Raznovrsnost režima obrade *Ova smanjenja dovode povedanja eknomičnosti u prizvodnji, odnosno do smanjenja troškova proizvodnje. U grupnoj tehnologiji veliku broj zajedničkih dijelova iz različitih proizvoda mogu se u proizvoditi u serijskoj proizvodnji. Za takvu proizvodnju mogude je izvršiti linijski raspored mašina I opreme te uvesti automatizaciju. Za primjenu grupne tehnologije neophodno je provesti pripreme koje se sastoje od sljededeg:  Izraditi tehnološke procese za grupe dijelova  Projektovati specijalizovane I unificirane alate  Izvršiti modernizaciju tehnloške opreme

Klasifikacija dijelova u grupnoj tehnologiji
Osnovni zadatak grupne tehnologije je da obezbjedi projektovanje tehnoloških procesa koji de osigurati najkradu pripremu procesa proizvodnje. Grupna tehnologija je zasnovana na klasiifikaciji (razvrstavanju) dijelova u grupe za čiju su obradu potrebne mašine istog tipa, isti alati za obradu I za stezanje. Sve grupe možemo svrstati u: klase, grupe, tipove

slika 6.1. Šema klasifikacije dijelova

slika 6. Na isti način. Pri svrstavanju dijelova u klase važni elementi su sličnost geometrijskog oblika i jednakost metode oblikovanja. Grupe se dijele na tipove Tip je zadnji stepen klasifikacije dijelova. Tehnološka oprema mora biti grupna. Oprema mora biti unverzalna I visokoproduktivna slika 6. Npr.5 primjer kompleksnog dijela za grupu dijelova Razrađen tehnološki proces za komleksni dio sadrži tehnološke procese svih dijelova date grupe. Redosljed operacija I zahvata mora osigurati izradu svih dijelova iz date grupe 2. pa su metode njihovog oblikovanja različite pa ih razvrstavamo u dvije klase. uz određeno podešavanje steznih uređaja. Kompleksni dio se sastoji od niza elementarnih površina i on sadrži sve elemente dijelove iz te grupe. To znači da se pri izradi bilo kojeg dijela iz grupe koristi isti tip mašina i alata za obradu.3 tehnološka klasifikacija dijelova u klase Svrstavanje dijelova u grupe Pri formiranju grupe dijelova uzima se karakterističan dio koji predstavlja grupu i nazivamo ga kompleksnim dijelom. Grupa predstavlja skup dijelova koji se međusobno razlikuju po elementima konfiguracije I po broju operacija potrebnih za njihovu izradu.Klasa predstavljavedi skup dijelova koji imaju istu namjenu. Razrada tehnološkog procesa za grupnu tehnologiju Nakon klasifikacije dijelova I formiranja grupa pristupa se izradi tehnološkog procesa za grupe dijelova. Međutim.7 zahvati . predviđena za obradu bilo kojeg dijela iz grupe 3. a kaišnik d sivog liva. slika 6. zupčanik I kaišnik imaju veoma veliku geometrijsku sličnost. Klase se dijele u grupe. ako su predmeti različitog oblika a metode njihovog oblikovanja su iste. To su dijelovi koji imaju iste operacije obrade. Pri tome se polazi od sljededih uvjeta: 1. zupčanik je izrađen od čelika. Potrebno je projektovati tehnloški proces koji de omoguditi izradu bilo kojeg dijela iz grupe. sličan konstruktivni oblik I iste metode riješavanja konstruktivnih problema. nije ih mogude svrstati u iste klase.

Za sve dijelove grupe utvrđen je zajednički redosljed obrade I zahvata. a znakom “–“ zahvati koji se ne izvode na pojedinm dijelovima iz grupe. Znakom “+” označavaju se zahvati koji se izvode. . Na nekim dijelovima nije potrebno izvoditi određene zahvate pa se oni za taj dio izostavljaju iz tehnološkog procesa.. i oni de se modi izrađivati prema utrvđenoj šemi obrade za kompleksni dio. Pošto kompleksni dio sadrži sve geometrijeske oblike svih dijelova u grupi. Tehnološki proces se razrađuje za kompleksni dio.