You are on page 1of 94

Fukushima, een ramp die ons allemaal aangaat

Verkennende notitie: Wat iedereen zou moeten weten

Deze ravage is niet het gevolg van de aardbeving en ook niet van de tsunami, maar van waterstofgas explosies. Blokkades in de ventilatiekanalen waren hiervan de oorzaak. De operator wist de explosies niet te voorkomen! Waarom niet? En waarom al die andere zaken, die uit de hand liepen?

Prof. Ir. Jan Korsmit 01-01-2014
Published on website www. easysheets.nl Translated from Dutch into English by Babylon

1

Inleiding
Het was een rampzalige dag vrijdag. 11 maart 2011, toen rond 2 uur in de middag de Pacifische plaat weer wat verder onder de Amerikaanse plaat schoof. De Marianentrog werd dieper, de aardas verschoof met 10 cm en Japan kwam 2,5 meter dichter bij Amerika te liggen. Alhoewel de verschrikkelijke gevolgen, vooral voor kustbevolking, direct duidelijk waren, werden bepaalde gevolgen pas langzaam duidelijk. De zichtbare gevolgenvoor de kerncentrales van Tepco bij Fukushima bleken ook al vrij snel., al werd hier verhullend over gesproken. Maar de gevolgen op lange termijn van de kernramp zoals de radioactieve emissies zijn tot op dit moment echter nog totaal niet te overzien. De ramp in de kerncentrales Daiichi duren nog steeds voort. Ik was geïnteresseerd in hoe een gebouw een aardbeving van kracht van 9 op de schaal van Richter kan doorstaan. Goed, zei Tepco. De feiten bewezen dat dat niet waar kon zijn. Het was ook niet waar, zo weten we nu na ruim 2,5 jaar. De zoektocht naar de oorzaak van de ramp bleef mij bezig houden. Hoe kon het zo snel zo volledig uit de hand lopen? Ik begon met het opstellen van een hypothese over hoe de meltdowns zouden kunnen zijn veroorzaakt. De meest waarschijnlijke hypothese leek me dat het koelsysteem snel en massaal verwoest was. Tot op heden verzetten Tepco, het IAEA en de Japanse overheid zich tegen de toetsing van deze hypothese. Voor mij was dit een periode, waarin ik mocht ervaren dat bij een degelijke ramp de waarheid als eerste wordt geslachtofferd. Naar mijn weten is er tot op heden geen onafhankelijk verslag van wat er zich precies heeft voorgedaan in de kerncentrales van Daiichi. Wat mij deed besluiten mijn opvattingen op papier te zetten was mijn ergernis over het ontbreken van een mediadebat over de oorzaken en gevolgen van deze nucleaire ramp. Ook het ontbreken van een professioneel debat over kerncentrales verwondert mij nog steeds. Ik ben niet tegen kernenergie. De enorme risico’s voor de samenleving maken het toch noodzakelijk dat over de randvoorwaarden en de verantwoordelijkheden en debat gevoerd moet worden.

2

Eerder al wezen Kevin Zeese en Margaret Flowers op het ontbreken van een debat over deze zaken door geëngageerde journalisten. Zij merkten op 25 oktober 2013 op “Het verhaal van Fukushima zou op de voorpagina’s moeten staan van alle kranten. De problemen van Fukushima zijn van een omvang die de mensheid nog niet eerder heeft meegemaakt. De kans op nieuwe radioactieve rampen, die groter kunnen zijn dan eender welke in het verleden, is nog altijd aanwezig. Het zal dus nodig zijn om de beste ingenieurs wereldwijd te engageren om deze problemen op te lossen en zo hun globale impact tot een minimum te beperken”. En even verder : “Toen we onderzoek deden naar de reële toestand van Fukushima in voorbereiding voor dit artikel, kwamen ons woorden als apocalyptisch, rampzalig en wereldbedreigend voor de geest. Maar, als we zulke dingen zeggen, reageren mensen alsof we voor 'de kleine rode hen spelen' die "the sky is falling" schreeuwt en net daardoor worden vele rapporten genegeerd. Dus, we gaan ons in dit artikel beperken tot de beschrijving van wat er bekend is en dan is het aan u als lezer te beslissen of we te maken hebben met gebeurtenissen die al dan niet 'potentieel catastrofaal' zijn.” Zie voor een zeer lezenswaardig artikel , waaruit ik in deze notitie hier en daar heb geciteerd:
http://www.therealnews.com/t2/component/content/article/231-kevin-zeese-and-margaret-flowers/1793--fukushima-aglobal-threat-that-requires-a-global-response

Ook ik mis geëngageerde journalistiek. Die heb ik al vanaf het begin van de ramp op 11 maart 2011 gemist. Ik besloot mijn eigen zoektocht te maken naar wat er in de centrales van Daiichi is gebeurd en wat ons als gevolg daarvan bedreigt. Mijn bevindingen heb ik in deze notitie samengevat. Dit is geen wetenschappelijk rapport, het is ook geen geëxalteerd doemschrift. Het is een verkenning, een zoektocht naar waarheidsvinding. Er worden links gegeven naar artikelen waar de lezer meer informatie kan vinden voor de vorming van zijn eigen mening. De vrijheid om een eigen mening te vormen mag nooit worden beperkt. Deze vrijheid moet benut en desnoods bevochten worden. Logisch? De kernramp in Fukushima toont het tegendeel aan.

Centrale Daiichi, een parel van Tepco

3

Logisch dat men deze ramp als ‘Act of God’ zag. Mijn onderliggende hypothese was: door de aardbeving ontstonden er extreme krachten.. De aardbeving en de hieruit voortvloeiende tsunami waren van een omvang die nooit eerder door levende mensen werd ervaren. welke ik via het internet heb verkregen. Daardoor liep het koelwater uit de leidingen.a. Het vinden van de waarheid over de oorzaken van de ramp en over de ondernomen acties om de gevolgen van deze ramp te beperken hield me vanaf april 2011 bezig. Het is voor mij duidelijk dat het falen. Als gevolg ontstonden er radioactieve emissies in de lucht en vooral via het grond. gebreken in het koelsysteem aan.Management samenvatting Door de aardbeving en de supergolven van de tsunami op 11 maart 2011 werden de kerncentrales van Tepco in Fukushima zwaar getroffen. grotendeels te wijten is aan 4 . De ruim 80. Het is nog ongewis of ze ooit nog terug kunnen naar hun woningen. Alle informatie wegende leek het me aannemelijk dat de problemen met de koeling niet onder controle gebracht konden worden. de problemen te inventariseren en tot aanbevelingen te komen. Inspectierapporten van vόόr de ramp tonen in de Daiichi-centrales o. De centrales in Daimi doorstonden de aardbeving redelijk goed. Fukushima was in feite een ramp die verwacht kon worden. die vanaf het begin van de ramp nog steeds voortduren. maar die in Daiichi werden zwaar beschadigd. Ik schets in deze notitie mijn zoektocht naar de oorzaken en gevolgen van deze ramp Ik probeer op basis van informatie. zoals gebroken leidingen en het wegvallen van controlesystemen. Maar toch is er alle reden om aan te nemen dat de beheerder van de centrale en de overheid zich onvoldoende hadden gewapend tegen de gevolgen van dit natuurgeweld. Al snel bleek er radioactiviteit te ontsnappen en moest het gebied binnen 20 km van de centrale ontruimd worden. waardoor koelleidingen braken.000 bewoners van dit gebied leven nog steeds in opvangcentra. niet functionerend noodkoelsysteem. Hier is weinig mee gedaan. Door breuken in de koelleidingen en vastzittende kleppen in ventilatiekanalen kom een ramp niet voorkomen worden. dat op basis van condensatie zonder externe krachtbron warmte kan afvoeren. Door het uitvallen van de elektriciteit door de aardbeving en van de noodvoorzieningen door de tsunami ontstond er een noodsituatie. De golven ter plaatse van de kerncentrales van Tepco werden tot 17 meter hoog opgestuwd. Er waren nog veel dingen mis zoals niet werkende drukventielen. omdat koeling onmogelijk was geworden. en een tekort schietende training van het personeel voor noodsituaties. Bovenal wil ik dat er maatregelen genomen worden om dergelijke rampen te voorkomen. ook die in de kernvaten.en koelwater.

Daar liggen ruim 1500 staven en die moeten snel verplaatst worden. Deze schets is vrij universeel toepasbaar. een ‘Denktank samenstellen’. gemaakt door Tepco. Bij mijn verkenning ontdekte ik hoe wonderlijk de aanpak van de gevolgen van rampen verlopen.ontwerpfouten en een slechte opzet van de back-up systemen. Mijn algemene aanbevelingen omvatten ‘Black-out in de media stoppen’. hoe onthutsend ook. Wij staan aan de top van de voedselketen. Steeds zijn er weer nieuwe problemen en ontdekkingen. Het is goed zich een beeld te vormen van een worst case scenario en van wat daartegen is te doen. Elk van deze drie problemen zou kunnen leiden tot een kernramp. die in november 2013 begonnen is. schets ik de wijze waarop deze ramp wordt aangepakt. Een mogelijkheid is dat de corium lavas door de fundering smelten of al gesmolten zijn. Radioactieve elementen hebben een lange halfwaardetijd en het wordt opgenomen door de vegetatie. Het is onbekend waar deze kernen zich bevinden. Er zijn drie reactorkernen “zoek”. Een tweede probleem is dat grote hoeveelheden radioactief water weglekt uit de kerncentrale in de Stille Oceaan Naar schatting gaat het om dagelijks zo’n 300 ton. Daartoe doe ik een aantal aanbevelingen. Het onbeheerst koelen en de plannen met stalen damwanden en een ijsgekoelde ‘inpakking’ van de centrale zijn daar voorbeelden van. Wat er de kerncentrales gebeurt is totaal onduidelijk. de 5 . De aanbevelingen hebben betrekking op de aanpak van de ramp. De aanpak echter wordt gekenmerkt door ontreddering. Deze staven liggen in koelbassins hoog in de reactorgebouwen. Het staat al meer dan een meter uit het lood. Het derde probleem wordt gevormd door meer dan elfduizend gebruikte brandstofstaven. De aanpak van de gevolgen van de ramp werd van meet af aan geteisterd door menselijke fouten. die ik heb bestudeerd. Ik schets als afronding van mijn verkenning ook een momentopname van de situatie in december 2013. die veel erger is dan alle eerdere nucleaire rampen. In dat geval zullen zij doordringen tot in de diepe grondwaterlaag. die elk schrikbarend zijn. die door kleinere vissen gegeten wordt. Dat is vanaf het begin nu meer dan 300.000 ton. Dit is een extreem gevaarlijke operatie. De situatie is zeer ernstig. maar waterverdunning is geen oplossing. Het gebouw van Unit 4 verzakt snel. De problemen zijn sinds het begin de ramp niet kleiner maar juist groter geworden. Op basis van de vele informaties. ofwel een mammoettanker vol. De oceaan is groot. Niemand weet hoe de ramp zal verlopen. door gebrek aan richtinggevende protocollen voor wat te doen bij een kernsmelting en door steeds weer nieuwe problemen met de opslag en de zuivering van het koelwater. inclusief alle kernexplosies. zoals uranium en plutonium. tezamen.. die dan weer de prooi vormen voor grotere vissen. Op dit moment spelen er drie grote problemen. Als civiel ingenieur mis een geïntegreerde aanpak in de vorm van een plan van aanpak voor het watermanagement en een professionele aanpak van de opslag van de containers en de beheersing van de grondwaterstromen. Deze brandstofstaven zijn samengesteld uit sterk radioactieve stoffen. Daarbij worden vele links gegeven voor verdere verdieping. En dit is een minimale schatting.

Dit moet uitgezocht worden. ‘Verwijderen van radioactief materiaal van de rampplek’. ‘Stabiliseren van gebouwen’ en ‘Aanpak van de corium lava’s’. ‘Watermanagement’. In Japan zijn tienmaal hogere doses in bepaalde gevallen al acceptabel. Ik sluit af met aanbevelingen voor er nú gedaan moet worden: ‘Management van het regenwater en van de grondwaterstromen’ en ‘Snelle duidelijkheid over het lot van de geëvacueerde bevolking’. dan is een tsunami niet per sé nodig om een kernramp te veroorzaken en ook zonder een aardbeving zou een dergelijke ramp kunnen ontstaan. Ik geef ook aanbevelingen op technologisch gebied zoals ‘Hoe kunnen de huidige kerncentrales fail-safe gemaakt worden’. Het is nodig naar de precieze oorzaken van de ramp in Fukushima te zoeken.‘Schuldvraag laten rusten en de aandacht volledig te richten op het oplossen van de problemen’. Mijn opvatting is dat kernenergie alleen acceptabel is als de kerncentrales failsafe zijn. want er staan veel van soortgelijke centrales op gevaarlijke plekken. Het gaat daarbij om de vraag of kernenergie acceptabel is en of er alternatieven zijn voor kernenergie. 6 . Als deze een grond van waarheid bevat. Wat me het meest beangstigt is dat de norm voor wat een maximale dosis is van radioactieve straling lijkt te verschuiven. Dat beangstigt me nog meer dan de klungelige aanpak van der ramp in Fukushima zelf. Sommige wetenschappers zeggen dat we hiermee zullen moeten leren leven. integendeel. De extra straling door ongevallen als die in Fukushima zullen we als extra ‘achtergrondstraling’ moeten accepteren. Dus uiteindelijk zal de aandacht zich van de gevolgen en de aanpak van de ramp naar de oorzaken hiervan moeten keren om centrales inherent veilig te kunnen maken. Dat zijn ze op dit moment kennelijk niet. de ‘Mondiale organisatie onder de koepel van de UN versterken’ en ‘Rampenplannen voor alle bestaande kerncentrales maken voor het geval een kernsmelting op treedt’. Ik maak ook een opmerking over ‘Facing reality’. Daar hoor ik de WFO niet tegen protesteren. Ik roep op in mijn Besluit om na te denken over mijn hypothese.

7 ..

................. 19 Wie bespeelt de trom van Act of God en waarom? ...................................................................................................Inhoudsopgave Inleiding ......... 44 Welk falen valt de ontwerper (de mens.............................................................................................. 48 Het verhullen van de schuldvraag bij grote rampen ..................................... 24 Selectie van links ter illustratie van gebrekkige aanpak ramp ................ 12 Act of God versus Act of Man........................................................................................................................................................................................................... 51 Kernenergiewetenschappers .. 46 Wie heeft belang bij een visie op de ramp als een Act of God’? .................................. 30 Thema’s met betrekking tot kernramp Fukushima........ 41 Schuldvraag: Act of God versus act of man ............................ 10 Mijn reactie van 14 april 2011 ................ 51 Wat werd er over de ramp gezegd op internet ............................................................ 28 De belangrijkste problemen van Fukushima op dit moment ................................................. 44 Enige feiten .................................................... 55 Informatieverzameling voor hen die dieper willen graven ......................................................................................................................................................... 37 Totale ontreddering bij de aanpak van de ramp .................................................................................................... 54 Formele Organisaties ....................................................................................... 23 Problemen bij de aanpak van de ramp: ............................. niet God) hier aan te rekenen? ......................................................... 53 Milieuorganisaties en andere ............................................................................ 55 8 ................................................................ 46 Verschuiving in accenten crisisaanpak .................................................... 14 Welk falen valt de beheerder en ook de overheid hier aan te rekenen? ......................... 37 Ontbrekende protocollen voor een kernsmelting? ........................... 23 Verduidelijking van mijn hypothese ....................................................................... 4 Waarom deze analyse ..................................................................................................................................................... 2 Management samenvatting .................................................................................................................................................................................................................... 49 Momentopname December 2013.......................................................................................................................................................................................................... 38 Watermanagement ...... 21 Aanpak van de ramp tot december 2013 .............................................................................................................................................................

...Inschatting van een worst case scenario .............................. 57 What to do? .................... 79 Bijlage 3: Mediaberichten in de maand december 2013 ............................ 72 Bijlage 1 Toelichting Hypothese 23-04-2011................................................................................................................................................................................................................................. 92 9 ................................................................................................................................................................................................................................................................ 59 Aanbevelingen op technologisch gebied .... 84 Berichten geplukt van internet in de maand december 2013 .................................................................................................................................................................................... 57 Hybris ........................................................................................... 74 Bijlage 2 Toelichting Hypothese 19-9-2012............... 68 Aanbevelingen voor ‘wat Nu te doen’ ............................. 71 Naschrift............................................................................................................................. 69 Besluit .. 84 Bijlage 4: Links naar rapporten en YouTube films ............................................ 63 Aanbevelingen met betrekking tot de toekomst ................................................................................................................................ 59 Aanbevelingen met betrekking tot de aanpak ......................................

schepen het land op gedrukt. Ibaraki Prefecture van REUTERS/Kyodo. De beelden van de tsunami en de verschrikkelijke gevolgen daarvan staan bij veel mensen nog op het netvlies.000 huizen werden verwoest of zwaar beschadigd. Meer dan 25. die de Oostkust van het eiland Honsju trof. Zie hierboven ZapLog-dossier: #stilleoceaan zaplog. namelijk de kernramp in de centrales Daiichi.000 mensen werden geëvacueerd uit de getroffen gebieden. kanker vroegtijdig sterven.000 mensen kwamen om. bijna 100. die op de langere termijn wellicht een nog veel grotere impact kan hebben.a. Zie hiernaast als voorbeeld de foto van de draaikolk nabij Oarai City in . Volgens sommige wetenschappers zullen 10. De gevolgen van de kernramp zijn nog steeds niet bekend. De gevolgen van de emissies van de eerste dagen zijn nu goed beschreven en de gevolgen blijken zeer ernstig.Waarom deze analyse Door de zeebeving voor de noordoostkust op circa 370 km ten noordoosten van Tokio en circa 130 km ten oosten van de stad Sendai met een kracht van 9.0 op de schaal van Richter ontstond er een ongekend hoge tsunami.nl 10 .Maar er was nog een andere verschrikking. De hele kustzone werd vernield. Voor de betrokken inwoners van de kuststreek duren de verschrikkingen voort.000-den mensen aan o. meer dan 550.

wetenschappelijke analyse van de oorzaken van de ramp is gemaakt. Wat er zich in en onder de grond van de centrales af speelt is ongewis en zeer zeker potentieel extreem gevaarlijk. zowel de diesel. Ik begon met indrukken in de eerste dagen na de ramp. Door de aardbeving en de supergolven van de tsunami werden de kerncentrales van Tepco in Fukushima zwaar getroffen. De centrales in Daini doorstonden de aardbeving redelijk goed.000 bewoners van dit gebied leven nog steeds in opvangcentra.De gevolgen van de voortdurende lozingen van radioactief water zijn echter nog onbekend. Het stak me dat er in het nieuws niets werd gezegd over de oorzaken van de problemen. Japan is een van de meest vooraanstaande landen op het gebied van de technologie. De Japanners kunnen hun eigen boontjes wel doppen. De eerste dagen en weken na de ramp volgde ik de berichtgeving op de TV en in de kranten. Ik vertrouw niet op ‘embedded’ wetenschappers en zeker niet op communiqués van bedrijven en politici. Het vinden van de waarheid over de oorzaken van de ramp en over de ondernomen acties om de gevolgen van deze ramp te beperken hield me vanaf april 2011 bezig. Al direct vanaf het begin had ik twijfels over de rapporteringen over de problemen met de koeling. In het begin stond de ramp nogal ver van mijn bed. De andere kant van de wereld leek zo ver weg. Omdat er nu na al die tijd nog geen begin van een samenvattende. Angst voor kernsmelting was niet nodig etc. besloot ik mijn eigen analyse te publiceren. Het leek me meer aannemelijk dat de problemen met de koeling niet onder controle gebracht konden worden omdat koeling onmogelijk was geworden door breuken in de koelleidingen als gevolg van de aardbeving. Ik keek naar TV en zocht op internet naar wat er echt misgegaan was en wat daarvan de gevolgen zouden kunnen zijn. Als ingenieur ben ik vooral met oorzaken en gevolgen en met oplossingen bezig. Het is toch niet te begrijpen dat de Japanners de noodaggregaten niet op gang zouden kunnen brengen. zeggen sommigen. De berichtgeving was volledig gebaseerd op de persbulletins van Tepco.als de op batterijen aangedreven pompen? De Japanners zouden de elektriciteitsvoorzieningen naar de pompen niet binnen een dag op orde kunnen krijgen? De beheerder van de centrale zou geen overzicht hebben over de koelleidingen? Dat alles leek me onmogelijk. Het is nog ongewis of ze ooit nog terug kunnen naar hun woningen. Deze vormen de grootste bedreiging van de mensheid ooit. al kon men de koeling niet onder controle krijgen. Niemand mocht in de buurt van de site komen. Al snel bleek dat er radioactiviteit te ontsnappen en moest het gebied binnen 20 km van de centrale ontruimd worden. De problemen werden opgelost. De golven ter plaatse van de kerncentrales van Tepco werden tot 17 meter hoog opgestuwd. De ruim 80. maar die in Daiichi werden zwaar beschadigd. dacht ik. Deze was erg verhullend. De ramp was ernstig maar toch ook weer niet zo ernstig als die van Tsjernobyl. Ik wil weten wat ons bedreigt en wat we daartegen kunnen doen. die ontstaan 11 .

De oorzaak is niet ‘act of god’ maar een foutieve inschatting door de ontwerpers van de centrale met betrekking tot de krachten op het gebouw en op de technische voorzieningen en de plaatsing van de noodvoorzieningen op een overstromingsgevoelige plaats. Wat is er volgens mij gebeurd? De centrale was ontworpen voor een aardbeving met van magnitude 7. Van het reactorvat hebben we geen beelden gezien. kwam ik ertoe een eigen hypothese met betrekking tot de oorzaak van de kernramp op te stellen. In deze brief verduidelijkte ik mijn hypothese ten aanzien van het ontstaan van de ramp. de betonnen. Helaas verdwijnt deze vraag steeds verder in het drijfzand en het mistgordijn dat door Tepco is gelegd. De centrale was niet op deze krachten berekend. waardoor koelleidingen braken. Bij een kerncentrale zijn er in feite drie ‘omhulsels’ die los van elkaar kunnen be wegen: het stalen reactorvatvat. Het ongeluk is niet een uit de hand gelopen proces maar een fatale. 24-04-2011 in Bijlage 1. omdat ik dacht dat het 12 . koelleidingen en stroomde radioactief koelwater door het gebouw. weinig geëngageerde bespreking van de ramp in de media. De situatie was zo ernstig dat het management van Tepco een bevel tot ontruiming van het gebouw overwoog. er braken leidingen oa. De verankering van de gebouwen en van het reactorvatvat moeten hierop berekend worden.5 op de schaal van Richter. Hierdoor kon er geen koelwater meer in de kernvaten gepompt worden. Integendeel het koelwater zou wel eens uit het kernvat hebben kunnen stomen door defecte koelleidingen. Dit was mijn opvatting in april 2011 en zo is deze nog steeds.. Dat verwonderde me. Gelukkig kon de Japanse premier Naoto Kan dit bevel van tafel krijgen. hetgeen betekent dat de krachten op de constructie tot 50 maal groter kunnen zijn dan berekend. Ik kom daar in het verdere op terug.waren. De wereld werd hierdoor een zeer ernstige kernramp bespaard. beschermende mantel en de buitenste ruimte van de centrale. Zie mijn brief aan Trouw d.d. Los van het uitvallen van de elektriciteit en van niet werkende noodsystemen zou er geen koelwater in de kernvaten gepompt kunnen worden. Deze hypothese heb ik op papier gezet en aan een aantal organisaties toegestuurd. Van buiten is alleen deze laatste ruimte als gebouw zichtbaar. Ik ontving van Trouw geen enkele reactie op deze hypothese. . structurele aanslag op de integriteit van de constructie en de verbindingen met uiteindelijk een onbeheersbaar reactieproces als gevolg. Mijn onderliggende theorie was: door de aardbeving ontstonden er extreme krachten . Mijn reactie van 14 april 2011 Uitgedaagd door de verhullende. zo vreesde ik. en terugslagkleppen. Er ontstonden scheuren in het gebouw. De werkelijke magnitude was 9. De verklaring ‘een door de zeebeving veroorzaakte enorme tsunami’ leek en lijkt me onhoudbaar.

Ook daarop kreeg ik geen reactie. Ik las ook dat er gedetailleerde meetgegevens zijn. de temperatuur en de stroomrichting van het koelwater in het kernvat vastgelegd. Poseidon speelt zijn spel 13 . dan is dat een signaal dat de koeling in de kernvaten zeer snel is weggevallen en dat daardoor de kernsmelting zo snel kon optreden. Ik heb deze hypothese daarna naar nog twee dagbladen gestuurd en naar de directie van Borssele. Die gegevens zijn nog steeds niet openbaar. Waarom wordt dit alles niet besproken in de media? Act of God. vooral in de Japanse context. toch een mooi mediaverhaal zou kunnen opleveren. Pas recentelijk las ik op internet een verklaring van een medewerker in de centrale Daiichi. Als dit waar zou zijn. Zo wordt elke honderdste van een seconde de druk. Hierin meende ik een ondersteuning te zien van de hypothese dat de koelleidingen in Fukushima gebroken waren. Dat mag niet en zou ook helmaal niet mogen kunnen. behalve dat de directie van Borssele me meedeelde dat de berekende ankerkrachten met de factor twee waren verhoogd en dat er flexibele koelleidingen voorzien waren. die op dat moment een nieuwe kerncentrale plande.spanningsveld tussen een Act of God en een Act of Man. die met eigen ogen had gezien dat er koelleidingen gebroken waren en dat daaruit koelwater wegstroomde. Ik las ook dat het koelwater in de koelleidingen terugstoomde. die het verloop van de processen in het kernvat vastleggen.

In zo een situatie kan men spreken van een menslijk tekort. 14 . Dan dringt zich automatisch de schuldvraag of de vraag naar ‘oneervol’ handelen op. In onze westerse wereld praten we eerder in termen van overmacht en schuld. Maar met name in Japan ligt dit extra gevoelig. De hieruit voortvloeiende tsunami evenmin. als een Act of God -de aardbeving. De gevolgen hiervan kunnen gezien worden als het resultaat van een Act of Man. De oude Grieken wisten dit verschil in hun drama’s goed te duiden. In dit geval betrof het een nooit eerder door levende mensen ervaren aardbeving. Deze tegenstelling speelt altijd bij rampen. Logisch dat men deze ramp als ‘Act of God’ zag. maar om het verlies van eer. In Japan was het risico op een aardbeving met een kracht van 9 op de schaal van Richter groter dan eens in de 250 jaar. De tegenstelling wordt dan eerder aangevoeld als een dilemma tussen overmacht en eer beschreven. Er is alle reden om aan te nemen dat de beheerder van de centrale en de overheid zich onvoldoende hebben gewapend tegen de gevolgen van zowel de aardbeving als die van de tsunami. dat is zijn plicht. Daar gaat het niet om schuld. De overheid heeft dus een veel groter risico geaccepteerd. was van een ‘ongekende grootte’ (9.000 jaar.Act of God versus Act of Man Ik ben vanaf het begin geïntrigeerd geweest door de tegenstelling tussen ‘Act of God versus Act of Man’. 0 op de schaal van Richter) was eveneens een Act of God -de frequentie van een dergelijke aardbeving is hoger dan eens per 250 jaar -het uitvallen van de koeling wordt door Tepco toegeschreven aan het uitvallen van de (nood-)koeling als gevolg van het wegvallen van de energievoorziening door de aardbeving en de tsunami. In Nederland wordt de zeewering gebouwd met een risico van overschrijding van eens in de 10. Wie valt wat te verwijten? Samenvattend enige feiten uit het literatuuronderzoek -de tsunami wordt algemeen als natuurramp gezien. Maar de mens moet zich wel in zoverre dat mogelijk is wapenen tegen de gevolgen van dit geweld. Daar komt nog bij dat de gevolgen van een tsunami bij een kerncentrale veel groter kunnen zijn dan de overstroming van een bepaald gebied. De verwoestende aardbeving was een niet door mensen te beïnvloeden gebeurtenis. de veroorzaker van de tsunami. omdat dit de draagkracht van een individu of bedrijf te boven gaat. De overheid is hier in eerste instantie voor verantwoordelijk.

-de gebouwen verzakken. met name unit 4. Daardoor werd waterstofgas geproduceerd. omdat de ondergrond instabiel is geworden. Zie onder afbeelding 43 uit de videopresentatie door WimTurkenburg d. o.a. 15 . Maar het koelwater wist al in de eerste uren na de aardbeving via de basement het grondwater en de open zee te bereiken.-door het uitvallen van de koeling ontstonden kernsmeltingen en oververhitting van het zirkonium van de brandstofstaven.en koelwater. 4 September 2013 in het Japanese Cultural Centre – Amsterdam. -als gevolg hiervan ontstonden er in alle reactorgebouwen waterstofexplosies. Dit veroorzaakt een groot gevaar voor de opgeslagen brandstofstaven. bron Tepco. door blus. Daarbij heeft dat water drie ‘barrières’ moeten doorbreken: kernvat. Een factor kan ook zijn dat er stoomvorming in de ondergrond plats vindt door de corium lavas. Dit is waarschijnlijk veroorzaakt door oververzadiging van water onder de gebouwen. steel containment vessel en basement van het reactorgebouw. dat door Tepco is ingespoten.d. -het gebouw zou volgens Tepco geen structurele schade hebben ondervonden van de aardbeving. die noodlottige consequenties hadden voor ondersteunende systemen. Hierdoor kon radioactiviteit zich verspreiden en werden de bassins voor de afgewerkte brandstofstaven ‘vervuild’ met brokstukken van het gebouw. Het dak van deze gebouwen en veel van de apparatuur werd vernietigd.

company 16 . Op internet bleven bepaalde organisaties wel waarschuwen tegen de gevolgen van de emissies van Daiichi en structurele problemen zoals o.Veel onzekerheid door onbetrouwbare voorlichting door Tepco Tepco schoof in eerste instantie de schuld voor het ongeval van zich af door te spreken van “een onvoorzienbaar zware tsunami”. Zij deden en doen er alles aan om te voorkomen dat er een verband gelegd wordt tussen de aardbeving en het falen van het koelsysteem en de daarop volgende meltdowns. Voorbeelden zijn Gundersen.After repeatedly denying that it could not have done anything more to preventatively curtail the damage sustained at its Fukushima Daiichi nuclear power facility following the devastating earthquake and tsunami Tepco has finally come forward with an honest admission that its now-stricken facility had preexisting structural and safety problems that the company basically ignored …’ http://enenews.com/037583_Tepco_Fukushima_catastrophe. Op het eind van 2011 meldde Tepco dat de centrale een fase van 'cold shutdown' had bereikt.that Tepco recently issued a statement explaining that prior to the three Fukushima meltdowns resulting from the catastrophic damage.co. Tepco wil nog steeds geen onafhankelijk onderzoek naar de oorzaken van de meltdowns. De regering nam vlg.com TIME.com reports ‘. Vervolgens ontkende het bedrijf maandenlang dat er kernsmelting plaats gevonden had. het wegzakken van het gebouw van unit 4 en de onbeschermde opslagbassins voor de afgewerkte brandstofstaven. …. waardoor het koelwater in het gebouw kon stromen en ook niet voor de scheuren waardoor het grondwater in en uit het gebouw kon stromen. maar dat ze er verder niets mee gedaan hebben. Pas op 18 oktober 2012 gaf het management toe dat er fouten waren gemaakt en dat de ramp voorkomen had kunnen worden. Wil men hiervan een beeld krijgen dan kan men zelf bv onderstaande links volgen: http://www.tepco. net-niet-de-waarheid vertellen.a. Door deze perscommuniqués van Tepco werden de media echter gesust en verstomde bijna alle kritiek op de slechte voorlichting en nam de aandacht voor de ramp in de media nog verder af.jp/en/press/corpcom/release/2012/1222139_1870.html#ixzz2milVQVkW\OF http://www..naturalnews.: Tepco gaf en geeft geen verklaring voor het ontstaan van de scheuren in het gebouw. Het is ondoenlijk om alle persvoorlichting door Tepco op zijn betrouwbaarheid te controleren. Er zijn teveel verhullingen. Men gaf ook toe dat ze een dergelijk natuurramp wél hadden voorzien.. en vaak ook gewoon leugens.html Maar ook toen gaven zij lang niet alle beschikbare informatie. Zie: http://www.com/037583_Tepco_Fukushima_catastrophe. Japan Times van 17 december 2011 dat standpunt over Dat alles bleek niet waar te zijn.naturalnews. Zij stelden dat "de feiten nog niet bevestigd waren".html#ixzz2milhOTEs (NaturalNews) ‘.

"Could necessary measures have been taken with previous tsunami evaluations? It was possible to take action. especially since Tepco's handling of the crisis up until this point has been questionably deceptive. who is currently heading up Tepco's Nuclear Reform Monitoring Committee.officials were already well aware of the fact that the facility was in dire need of serious renovations and retrofit.japantimes. for instance. Naomi Hirose. "The committee's goal is to ensure that Tepco develops practices and procedures so an accident like (Fukushima) will never happen again. He says. and legal concerns. U.jp/opinion/2013/11/17/commentary/cracks-in-Tepcos-311narrative/#. journalists began to call out Tepco officials for allegedly covering up evidence showing that the earthquake. which was recently brought to the world's attention by former Japanese Prime Minister Naoto Kan. According to his analysis. “An effective means of determining the true cause of the accident would have been to analyze recorded data related to 17 . gelooft zeer sterk dat de koelwater pijpen ernstig beschadigd werden door de aardbeving voordat de tsunami de centrale trof: ‘He thus casts doubt on Tepco’s position that the tsunami caused loss of all the power sources.Ur6QB1s6GGA Toshio Kimura. besides representing a very serious global threat. the ground beneath Reactor 4 has been steadily sinking which.com Since the very beginning. in a recent statement. also illustrates the fact that the construction of the Fukushima facility was not properly designed to sustain heavy earthquake movement." said a Tepco investigatory task force.co. "It's very important for Tepco to recognize the need to reform and the committee is very anxious to facilitate the reforms necessary for Tepco to become a world-class company.” …… This is a shocking admission. But because of various political.. een voormalige Tepco fabriek ingenieur die van 1983 tot 2000 werkte als directeur van Fukushima Unit 1.S. and not the tsunami." http://www. nuclear regulatory chief Dale Klein. Tepco deliberately delayed addressing these important issues. is quoted as saying by Japan Times. thus leading to the disaster. was ultimately responsible for the monumental damage that occurred at the Fukushima facility…’ http://enenews. led by the company's president. economic. “Looking back on the accident. …. the problem was that preparations were not made in advance. as well as the impending failure of Reactor 4. which is now coming back to haunt the company. Tepco has continually tried to deny responsibility for the meltdowns."…. Back in 2011.

grotendeels te wijten zijn aan ontwerpfouten. zoals gebroken leidingen en het wegvallen van controlesystemen. Het is zeer wel mogelijk om constructies te maken die dergelijke belastingen kunnen doorstaan en om leidingen te ontwerpen die bewegingen in het gebouw kunnen opvangen. not the tsunami.Tepco will have to push new measures to make the nuclear power plant quake-proof……If a theory that the earthquake damaged piping in the Fukushima No.…. the core flow fluctuated and eventually became less than zero. Even though more than two years have passed since the disaster. ook al zou dit de kosten voor de bouw natuurlijk hebben verhoogd. that immediately after the earthquake hit. however. about 30 percent of coolant inside the core started flowing backwards and that after the coolant flow returned to the normal flow direction. Het is duidelijk dat het falen van ‘menselijke constructies’. All these occurred before the nuclear power plant was struck by the tsunami. Inspectierapporten van vόόr de ramp tonen o. Gezien de ernst van de gevolgen van een kernramp zou men dit zeer zeker gedaan moeten hebben. gebreken in het koelsysteem aan.. Nu. Zie onder foto van de schade aan de 18 . De constructies waren niet op deze belasting berekend of zij waren ondeugdelijk uitgevoerd. caused the Fukushima nuclear disaster…. kunnen veel van deze zaken als feiten in de analyse van de ramp betrokken worden. bijna drie jaar na de ramp. Tepco has only released partial data. however.transient phenomena — data that show what happened near the reactor cores.. De realiteit is dat de Daiichi-centrales van meet af aan geteisterd werden door menselijke fouten zowel voor als na de ramp.This is why Tepco will never accept the theory that the quake. Hier is weinig mee gedaan. 1 nuclear plant gains credibility”.a.….Analysis of the data showed.

gebouwen en installaties. Ik zie dan ook zeker redenen om een menselijk falen. Tepco zou openheid moeten geven over de oorzaken en gevolgen van de ramp. president of the Canadian Coalition for Nuclear Responsibility. Welk falen valt de beheerder en ook de overheid hier aan te rekenen? Als ik het voorgaande overzie en de vele artikelen op internet lees dan kan ik niet anders dan concluderen dat er: -geen aardbevingsbestendig koelsysteem aanwezig was en -geen gedegen back-up voor dit koelsysteem -geen aardbevingsbestendig ontwerp van de systemen voor het transport en de opslag van het koelwater .. Ik ben het daar volledig mee eens.boublog. Het gaat immers niet alleen om een structurele zwakte in de kerncentrales van Daiichi maar om vele tientallen centrales. voor de radioactive emissies in de Pacific voor alle leven in de Pacific. Als men dit weigert in te zien en weigert een onafhankelijk onderzoek toe te staan dan kan men geen ‘lering’ trekken uit deze ramp. Bezoek onderstaande link om de huidige situatie in Fukushima in te schatten: http://www. een Act of Man. Alleen door betrouwbare informatie te geven kan Tepco veel onzekerheden wegwerken. Helaas is de eigenaar Tepco nog niet zover. bron Tepco.geen aardbevingsbestendig ontwerp van de inrichting van het reactorvat -geen noodstop systeem voor de kernreacties in het reactorvat 19 . Dan blijft een potentieel gevaarlijke situatie bestaan. als onderdeel te zien van de analyse naar de oorzaken van de ramp. en naar mij het lijkt ook het IAEA niet. die eenzelfde constructie hebben en ook in aardbevingsgevoelige gebieden staan. die de vinger legt op de verhullende voordlichting door de Japanse regering. Een aantal filmpjes zijn zeer de moeite waard: Fukushima Needs World Wide Help Big Time Hierin waarschuwt Gordon Edwards. Een ander YouTube filmpje is van atoomgeleerde Arnie Gundersen.nl/2013/10/02/het-stralende-strand-van-fukushima/ Hierin wordt opgeroepen dat experts uit de hele wereld meehelpen de problemen in te dammen.

zodat deze niet meer functioneerden.gebouwd is in een laag gelegen gebied en nog wel boven grondwaterstromen (aquifers) in een deltagebied.structurele zwakten in de constructie van het gebouw zaten. Door dit laatste kon waterstofdamp niet worden afgevoed uit het reactorgebouw en . 20 . verhullende en zelfs onjuiste informaties te verschaffen. Ook ontstonden er scheuren in het gebouw en werden ventilatiekanalen onbruikbaar door het klem raken van kleppen. Zodoende komt Tepco er mee weg om onvolledige. Deze discussie is nog niet mogelijk.en ontluchtingssystemen. En natuurlijk betreft het de veiligheid van het leven op aarde. Het zijn tekortkomingen van menselijk handelen. van Acts of Man. Dit falen is niet van bovenaf geregisseerd. waardoor het weren van het grondwater rondom de centrale bijna onmogelijk is. die in soortgelijke omstandigheden verkeren. Door het ontbreken van flexibele ‘verbindingen’ ontstonden er breuken en scheuren in koel.-geen goed functionerend systeem voor de waterkeringen van het gebouw en . Over deze tekortkomingen zou Tepco een open discussie moeten aangaan.tegen de algemene richtlijnen in gebouwd is op sediment in plaats van op bedrock . omdat dit ook de veiligheid van kerncentrales betreft. en de media dwingen deze ook niet af. waardoor er onvoorziene bewegingen ontstonden tussen onderdelen van het gebouw.

De lobby van de kernenergiesector is een van de invloedrijkste in de wereld. gezien hun recente uitspraken. De Japanse overheid heeft voor de gevolgen van de kernramp al fondsen ter beschikking gesteld in de orde van vele miljarden euro’s. Het geld regeert en dat wordt duidelijk in de lobbies en de ‘wetenschappelijk’ verantwoording. De hulp aan de getroffen kustgebieden is daar slechts een fractie van. Wie zijn dat?: -de betrokken bedrijven zoals Tepco. Het IAEA lijkt me. Hier stelt de overheid zich veel afstandelijker op. voor de ontmanteling van centrale. Zij stappen vrij gemakkelijk over de onverzekerbare kosten. wellicht een van de sterkste lobbies van allemaal. Kernenergie wordt als een duurzame en bijna klimaatneutrale energiebron gezien.Act of Man. -overheden. de samenleving. Overheden gaan vaak mee met de kernenergielobby. . Zij kunnen ook vrij onbekommerd lobbyen. onder de lobby’s gerekend moeten worden. Deze lobby’s kennen ieder een eigen drang naar continuïteit van de sector en wordt. Bedrijven kunnen dergelijke externe kosten overigens überhaupt niet dragen. publieke verantwoording of zaken van morele aard. die vanuit een vooruitgangsgeloof kernenergie als een geschenk van god ziet en de ogen sluit voor onzekerheden en gevaren. -de energiesector. 21 . heen. Vergelijk dit bijvoorbeeld met de gevolgen van de tsunami voor de bewoners van de kustgebieden in Hondsju. van ‘milieu en klimaatvriendelijke ’ energieopwekking. De energiesector heeft zich goed georganiseerd en heeft een zeer effectieve lobby. zo niet honderden. Er heerst een blind vertrouwen in eigen kunde. afgeschoven. die onder druk van de bevolking aan de energievraag willen voldoen. De kans op ernstige ongevallen wordt geminimaliseerd. Bedrijven kijken vooral naar het bedrijfsbelang. die kernrampen met zich brengen. want als het fout gaat worden zij niet belast met zaken als aansprakelijkheid. die de risico’s vanu it een zeer beperkte technische invalshoek berekenen. De externe kosten worden liefst buiten de balans genouden en zo mogelijk op de overheid. Tepco wist de explosies niet te voorkomen Wie bespeelt de trom van Act of God en waarom? Het is duidelijk dat degenen die zich aangesproken zouden kunnen voelen voor het bovengenoemde falen de verantwoordelijkheid graag willen afschuiven op een ‘hogere macht’. Zij weten vele wetenschappers aan zich te binden. Net zoals bij de klimaatlobby worden ‘criticasters’ gecriminaliseerd en monddood gemaakt. Daarom bespelen zij de trom van het ‘algemeen belang’. Er wordt gesproken over vele tientallen miljarden euro’s. evenals de gevolgen.

Maar recentelijk koos men er toch weer voor om oude centrales op te starten en nieuwe kerncentrales te bouwen. Een gotspe. Het wordt in Japan steeds moeilijker om kritiek op de aanpak van de ramp en op ‘kernenergie als een te risicovolle energiebron’ uit te oefenen. De regering voerde sindsdien een zwalkend beleid: eerst was men voor sluiting van alle centrales.Als gevolg van de ramp nam de overheid eerst afstand van kernenergie. Wellicht zou deze notitie daar onder vallen. Er kwam een beweging op gang voor alternatieve energiebronnen. Dat deed zij o. niet? 22 . De overheid tracht deze in de kiem te smoren. in december 2013 door wetgeving op staatsgeheimen. De discussie over de ramp in Fukushima zal getoetst worden aan deze wet.a. Die was sterk gekant tegen kernenergie en de roep om alle centrales te sluiten was groot. Gezien de timing van dit beleid meen ik aan dat dit vooral was ingegeven door de publieke opinie. Dit alles roept veel maatschappelijke onrust op.

later met de provisorische opslag van tanks met verontreinigd koelwater en e vele lekkages Recentelijk lees ik over problemen als gevolg van het wegvallen de koeling als gevolg van storingen in de elektriciteitsvoorziening.”. Feit is dat de situatie eind 2013 zeer veel slechter is dan die in april 2011. Voorbeelden van ernstige problemen sinds april 2013 zijn: stroomuitval doordat ratten bedradingen stuk gebeten hadden. Er zijn vele onderzoeksrapporten. “Tepco denkt meer aan de eigen financiële situatie en bespaart waar kan. die de vinger aan de pols legden. Problemen bij de aanpak van de ramp: Japan Times beschrijft een aantal problemen bij de aanpak door Tepco van de ramp: "Het werk op de centrale geschiedt met geïmproviseerde apparatuur en nieuwe ellende is schering en inslag.. Ik heb ter verduidelijking ook een toelichting op mijn hypothese gegeven in een brief aan prof. hoewel deze werknemers zeer moeilijk werk aan het doen zijn en constant geconfronteerd worden met problemen. Ik ga niet in op wat er allemaal fout is gegaan. Een aantal problemen heb ik in onderstaande paragraaf benoemd. Een belangrijk aspect is de wijze waarop de gevolgen van de ramp door Tepco zijn aangepakt.. Dit zou minder ernstig zijn als de problemen in deze periode voortvarend waren aangepakt. Oorzaken 23 . lekken van hoogradioactief water uit ondergrondse opslagbasins voor koelwater en bovengrondse opslagtanks…. duizenden artikelen op websites met interessante bevindingen en opvattingen en natuurlijk ook zeer veel wetenschappelijke vakliteratuur. te veel voor mij.Aanpak van de ramp tot december 2013 Zoals reeds opgemerkt verdween de media-aandacht tegen het eind van 2011 en bleef deze tot een minimum beperkt tot het najaar van 2013. maar niets is minder waar. zelfs op de middelen die broodnodig zijn om de problematische gevolgen van de ramp op te lossen. die vaak specialistisch en moeilijk toegankelijk is. Tepco verminderde het loon van de werknemers met 20 procent in 2011. Maar er zijn er ongetwijfeld veel meer. Veel voer voor journalisten. Tuckenburg. Het lukt me niet om als een relatieve buitenstaander een samenhangend overzicht van alle ontwikkelingen na de ramp tot nu toe te schetsen. Het ontbrak aan geëngageerde journalisten. De lezer kan zich hierover zelf een oordeel vormen door een aantal links te volgen. grote problemen Dat begon al in de eerste dagen met de waterstofexplosies. Mede daardoor vormen de werknemers zelf een ander ernstig probleem ….” Door tekortkomingen van Tepco ontstaan er vaak nieuwe. honderden YouTube filmpjes met allerhande informaties. toen ik mijn hypothese over de oorzaak van de ramp opstelde. voor zover deze naar buiten zijn gekomen.

Dit is mede een gevolg van het feit dat de herstellingswerken worden uitbesteed Tepco aan onderaannemers. Verduidelijking van mijn hypothese De Nederlandse kerngeleerde Wim Tuekenburg zond mij zijn diapresentatie over het ongevalproces en de gevolgen in Daiichi d. Het is het gebrek aan motivatie en vertrouwen dat. die de gevolgen van de ramp moesten opvangen. volgens mij. De aanpak door Tepco steekt schril af tegen die van de ramp in Tsjernobyl. Japan’s topman inzake nucleaire toezicht: "Fouten zijn vaak gekoppeld aan het moreel van de mensen. of fouten van onervaren operators. die vaak met dwang worden geronseld. vaak geronseld vanuit kringen van de Japanse maffia de Yakuza. gerelateerd kan worden aan de recente problemen. die een beeld schetsen van andere problemen en vooral ook van het ontbreken van mediaaandacht. Als civiel ingenieur stoort het me dat er geen spoor van efficiënt watermanagement zichtbaar was en nog steeds is. Hij gaf mij ook een overzicht van de versnellingskrachten in de basement van de 24 . Mensen maken meestal geen domme. angst. irriteerde me zeer. 4-9-2013 voor de Japanse gemeenschap in Den Haag. totaal niet ‘eervol’ zijn behandeld. posttraumatische stressstoornis (PTSS) en depressie.d. Zij hebben Japan behoed voor een zeer ernstige ramp." Ik ontkom niet aan de indruk dat het management van Tepco een zeer slecht personeelsbeleid voert.en of daklozen op de site. Een waterstofexplosie als die in Daiichi zou daar niet hebben kunnen plaats vinden. Daardoor werken er veel werk.en grondwater het meest belangwekkend.daarvan zijn vaak zeer banaal zoals ratten. Een groot gebied werd direct ontruimd en meer dan 10. eenzaamheid. niet het managent dat besluiteloos verkeerde beslissingen nam. Later klaagde het IAEA over de onmenselijke behandeling van werknemers. De knullige aanpak. die kabels doorknagen.000 manschappen werden ingezet om borium in het koelwater en het kernvat te kunnen brengen. waarbij de werkers in de centrales. op basis van het laagste bod. In Tsjernobyl nam de regering de regie over. Ik zie in de aanpak van de ramp tekorten op velerlei vlak. Vervolgens geef ik een selectie van links. om te begrijpen waarom ik de koelingsproblemen zo centraak stel. bijvoorbeeld de beelden over de koeling van buiten af met behulp van brandweerspuiten en helikopters en de vulling van ondergrondse putten met beton. over problemen van alcoholmisbruik. Laat ik eerst beginnen met een verduidelijking van mijn hypothese. The Guardian meldde in oktober 2013 over het kelderende moreel bij de werknemers. Voor mij was de aanpak van de koeling en de aanpak van het verontreinigde koel. The Guardian refereerde naar Shunichi Tanaka. slordige fouten als ze gemotiveerd zijn.

Daarmee had ik kunnen bepalen wat het gevolg was geweest van de eigenfrequenties van die onderdelen op de versnellingskrachten. De ramp ontstond door het zeer snel weglekken van het koelwater. Graag had ik de versnellingskrachten gekregen van verschillende onderdelen van de constructie zoals het kernvat. Als civiel ingenieur kon ik daar wat mee. In alle units is de tijd na exposure van de kernstaven tot meltdown ongeveer 2 uur. 19-9-2013. De tijd tot er schade aan het kernvat en/of aan de betonnen fundering na meltdown optreedt. welke is opgenomen in Bijlage 2. Volgens Tepco is de centrale daarop berekend. Waar kan dat aan liggen? De verschillen tussen de inschattingen van Tepco en NISA zijn daarbij significant. Wat mij opvalt is dat het zo snel is gegaan.d.reactorgebouwen als gevolg van de aardbeving. ondanks dat de beving extreem heftig was. Verderop in deze notitie toon ik aan dat krachten op het kernvat en de containment en vooral ook op de leiding zeer veel groter kunnen zijn geweest. de dry-well. Ik wil daarbij wel opmerken dat de totale waarde van de versnelling. Ik heb Turkenburg mijn hypothese nogmaals toegelicht. 25 . meer dan 700 GAL was. Dit is na te lezen in mijn brief d. Ik kreeg van Turkenburg informatie over de versnellingen en de tijden tussen de aardbeving en het wegvallen van e koeling en kernsmelting. waardoor de centrale kwetsbaar was voor aardbevingen. De waterstofexplosies waren daar een direct gevolg van. waarschijnlijk door breuken in de leidingen als gevolg van de aardbeving. Oorzaak van de kernsmelting als gevolg van te grote krachten op het gebouw en de apparatuur De opmerkingen in mijn brief aan Turkenburg verduidelijken mijn opvatting dat de constructie van de centrale een aantal zwakke punten had. op basis van de gegevens en gemeten als ruimtelijke vector. nergens hoger was dan 550 GAL. de steel containment. Dat door het wegvallen van de elektriciteit door de aardbeving en van de noodvoorzieningen door de tsunami een noodsituatie ontstond is ten dele waar. zij het in algemene termen. Het viel me op dat. gemeten per richting in de basement. is wel verschillend. en vooral van de exacte timing van deze versnellingen. zij het niet veel. de maximale versnelling . het reactorgebouw ed. De primaire versnellingskrachten in de basement waren hier en daar boven de ontwerpkrachten. Maar dat is niet de reden dat een ernstige situatie ontspoorde in een ramp.

De verbinding tussen de steel containment en de wetwell is het zwakke punt bij een beving. Zo is er ook een zwak punt in de verbinding tussen het zware reactorvat en de steel containment. Waarschijnlijk zit het hele gebouw vol scheuren. Het grondwater is niet te stoppen evenmin als de uitstroom van besmet water uit de centrale. Om de moeilijkheid van het civieltechnisch ontwerp in te zien kan men een vergelijking maken met een doos. o. Elk van deze dozen bevat zeer zware elementen. Menmoet bedenken dat het hier om zeer grote massa’s gaat. Foto’s en de ge volgen. of liever de ‘steel containment’ . met daarin weer een doos. waarin een doos zit. en de stalen ‘wetwell’. Op basis van verschillende bronnen heb ik enige informaties over de versnellingen en over de tijd tussen het uitvallen van de koeling en de kernsmelting bijeengebracht. Deze krachten waren overduidelijk te groot. Het is voor mij onmogelijk om de civieltechnische gebreken meer specifiek uit te werken. Hoe Tepco heeft kunnen beweren dat de gebouwen de aardbeving goed hebben doorstaan is onbegrijpelijk. Met gele pijlen is de locatie van mogelijke breuken aangegeven. dan zal deze beweging op de tweede doos worden overgedragen en vandaar vervolgens op de derde doos. Elk van deze dozen en elementen heeft een eigenfrequentie.a. Deze elementen zijn onderling. Er kunnen onderlinge bewegingen ontstaan tussen de dozen.waarin het vat zit.en uitstroomt en kapotte leidingen en klemmende kleppen bewijzen het tegendeel. grondwater dat het gebouw in.Op nevenstaande afbeelding is het reactorvat te zien. 26 . waardoor de leidingen kunnen breken. Wat de exacte oorzaken ook zijn. als het ware door de dozen heen verbonden met leidingen verbonden. en de verbinding met de wetwel werden beschadigd. Tepco is verantwoordelijk voor de technische fouten gemaakt bij het ontwerp van de gebouwen en de inpassing van de apparatuur en in deze gebouwen. Dit zal voor de waarheidsvinding en de lering van hoe om te gaan met aardbevingskrachten echter wel uitgezocht moeten worden. Deze constructie kan gezien worden als een lichaam met meerdere zwaartepunten. Niet alleen het vat. Het gehele gebouw lijkt structureel beschadigd in termen van het bezwijken van essentiële onderdelen zoals de waterdichte afsluiting van basement en verbindingskanalen/sleuven. Als men de buitenste doos schudt. Zie bovenstaand schema. Dit veroorzaakt zeer grote ankerkrachten op de elementen in de drie dozen bij een aardbeving.

terwijl versnellingen in de ondergrond vergelijkbaar waren. De versnellingen waren in de ondergrond hoger dan in de basement van het gebouw. volgens TEPCO. noord-zuid oost-west vertikaal Fukushima Daichi unit 1 unit 2 unit 3 unit 4 unit 5 unit 6 gemiddeld Fukushima Daimi unit 1 unit 2 unit 3 unit 4 gemiddeld 460 348 322 281 311 298 337 254 243 277 210 246 447 550 507 319 548 444 469 230 196 216 205 212 258 302 231 200 256 244 249 305 232 208 288 258 Totaal 691 718 644 470 680 588 629 459 389 408 411 415 Japanners zijn kampioenen in het aardbevingsbestendige bouwen. De gebouwen van de kerncentrale waren waarschijnlijk niet op deze manier beschermd. daarna begon het smelten van brandstofstaven na gemiddeld 2 uur en ontstond er schade aan het kernvat na gemiddeld 18 uur. gemeten per richting. Om een beeld van de ruimtelijke krachtvectoren tijdens de aardbeving te krijgen. De officiële gegevens van Tepco en NISA zijn dat de brandstofstaven na gemiddeld 39 uur droogvielen (exposed). de aardbeving op 11 maart 2011 De beving was extreem heftig maar de waarde was. De stier. van gebouwen. Het is opvallend hoe Ontwikkeling van de ramp: droogvallen brandstofstaven. De krachten in de tabel gelden voor de basement van het reactorgebouw.g. Maximale versnellingen in gal onderste basement reactorgebouw geobserveerde max versnelling (gal) hor.Inschatting van de krachten t. kan een vergelijking gemaakt worden met rodeo. de ruimtelijke krachtvectoren. nergens hoger dan 550 GAL en daarop was de centrale berekend. Zij ontdekten dat het elimineren van de horizontale krachtvector door een elastische oplegging. De berijder probeert in evenwicht te blijven door in de richting van de sprongen. bijvoorbeeld zware rubberen blokken.v. Tijd na beving (uren) exposed melt schade reactor vat unit 1 NISA 2 3 5 TEPCO 3 4 15 unit 2 NISA 75 77 80 TEPCO 75 77 109 unit 3 NISA 41 44 79 TEPCO 40 42 66 gemiddeld 39 41 59 tijd na exposure melt 1 1 2 2 3 2 2 tijd na meltdown schade reactorvat 2 11 3 32 35 24 18 27 . mee te bewegen. Zie in tabel onder ‘Totaal’. Zij waren in Daimi significant lager dan in Daichi. schade aan reactorvat snel de kernsmeltingen hebben plaats gevonden. vergelijkbaar met de aarde die beeft. Het betonnen containment gebouw en het stalen kernvat zijn waarschijnlijk aan grotere krachten blootgesteld. De maximale kracht per richting van 550 Gal kan echter gemakkelijk oplopen naar ruim 700 Gal als gekeken wordt nar de ruimtelijke krachtvector. spring alle kanten op. kernsmelting. Volgens recente publicaties wellicht al na 5 uur na de aardbeving.

especially since Tepco's handling of the crisis up until this point has been questionably deceptive. 2011. According to his analysis.com … “reports that Tepco recently issued a statement explaining that prior to the three Fukushima meltdowns resulting from the catastrophic damage. In feite al op de dag van de aardbeving zelf. October 18. …. Back in 2011. the ground beneath Reactor 4 has been steadily sinking which. the Tokyo Electric Power Company (Tepco) has finally come forward with an honest admission that its now-stricken facility had preexisting structural and safety problems that the company basically ignored.com/037583_Tepco_Fukushima_catastrophe. the problem was that preparations were not made in advance.html#ixzz2milVQVkW (NaturalNews) After repeatedly denying that it could not have done anything more to preventatively curtail the damage sustained at its Fukushima Daiichi nuclear power facility following the devastating earthquake and tsunami that struck on March 11. which is now coming back to haunt the company. for instance. in a recent statement. 2012 by: Ethan A. Tepco has continually tried to deny responsibility for the meltdowns. led by the company's president. ……"Looking back on the accident. also illustrates the fact that the construction of the Fukushima facility 28 . staff writer http://www. TIME.”Since the very beginning. But because of various political. Tepco deliberately delayed addressing these important issues.naturalnews. Selectie van links ter illustratie van gebrekkige aanpak ramp Tepco finally admits catastrophic Fukushima disaster was completely avoidable Thursday. was ultimately responsible for the monumental damage that occurred at the Fukushima facility. De dag dat er nog zeer verhullend werd gesproken en de ramp op niveau 3 van de Ines-schaal werd ingeschat. as well as the impending failure of Reactor 4. Naomi Hirose. Huff. "Could necessary measures have been taken with previous tsunami evaluations? It was possible to take action…. economic. which was recently brought to the world's attention by former Japanese Prime Minister Naoto Kan.Met name unit 1 zou al zeer snel een meltdown hebben ondergaan." said a Tepco investigatory task force."This is a shocking admission. and legal concerns. besides representing a very serious global threat. company officials were already well aware of the fact that the facility was in dire need of serious renovations and retrofit. journalists began to call out Tepco officials for allegedly covering up evidence showing that the earthquake. and not the tsunami.

nuclear regulatory chief Dale Klein. not related to new explosion 27 dec 2013 29 .was not properly designed to sustain heavy earthquake movement. contact Grondwaterproblemen en opslag radioactief water 01 Jan 2014 Gundersen: Very visible steam at Fukushima Unit 3 is from constant radioactive releases — Coming from hot rubble.S." U. aerosols. is quoted as saying by Japan Times. as done at Fukushima — Were studying how to stop molten core from melting-through concrete Emissies 28 Dec 2013 Epidemiologist back from Fukushima: “We’re talking about a sacrifice zone and millions of people live in this area” — Exceeds allowable radiation dose for nuclear workers 40 kilometers from Fukushima plant (VIDEO) 27 dec 213 Post-Fukushima Report: Concern over Plutonium and Uranium being deposited and reconcentrating far away — Isotopes transfer to land via sea spray.”…"It's very important for Tepco to recognize the need to reform and the committee is very anxious to facilitate the reforms necessary for Tepco to become a world-class company." Aanpak koelen van bovenaf 26 dec 2013 IAEA Paper: Corium was not cooled in majority of tests using water injected from above. food. "The committee's goal is to ensure that Tepco develops practices and procedures so an accident like (Fukushima) will never happen again. who is currently heading up Tepco's Nuclear Reform Monitoring Committee. flooding — Human exposure by inhalation.

Zeese en Flowers bespraken vervolgens één voor één deze problemen in een volgorde van de mate van ’onzekerheid’ over de aanpak van het probleem. die een meltdown ondergingen? Sinds het ongeval in Fukushima op 11 maart 2011. ook wel 'corium lavas' genoemd. 30 . zijn er drie reactorkernen zoek. Dat het onbekend is waar de kernen zich bevinden. Nog nooit eerder is een 'melt-down’ van 3 reactoren tegelijk voorgekomen. Deze gesmolten kernen. 2 en 3 gesmolten en bevinden zich ergens in de grond onder de reactorgebouwen. Signalen zijn de ernstige stoomvorming in de grond onder deze gebouwen. Tepco giet water op de plaatsen waar ze denken dat de kernen zijn. maar dat is wel wat er gebeurd is in Fukushima. including plutonium and curium — Radioactivity to recirculate for many generations in ocean food chain.Reports: Highly significant quantity of fission products are flushed into environment by water used on Fukushima molten fuel. vertelt dat gedurende die tijd nooit iemand gesproken had over de mogelijkheid van een meervoudige kernsmelting. Harvey Wasserman. meat content will increase with time De belangrijkste problemen van Fukushima op dit moment Door Kevin Zeese en Margaret Flowers werden in oktober 2013 drie grote probleemvelden met betrekking tot de ramp in Fukushima benoemd: (1) Er zijn drie reactorkernen “zoek” (2) Radioactief water lekt in grote hoeveelheden weg uit de kerncentrale (3) Elfduizend gebruikte sbrandstofstaven liggen opgeslagen in de centrale en moeten dringend verwijderd worden Elk van deze drie problemen zou kunnen leiden tot kernrampen. die veel erger kunnen zijn dan alle eerdere nucleaire rampen inclusief de atoombommen. zijn waarschijnlijk door de kelders van de reactorgebouwen 1. Ad 1: waar zijn de reactorkernen. is een situatie zonder weerga. En zeker zijn nooit eerder drie reactorkernen ‘zoek’ geraakt. maar dat is een schot in het duister. die al meer dan 40 jaar werkt aan crisissituaties rond kernenergie.

meer dan twee jaar geleden.en koelwater Een andere bezorgdheid is dat grote hoeveelheden grondwater. De meest recente berichten zijn dat er inderdaad radioactieve elementen in het grondwater op een diepte van 25 meter zijn aangetroffen. Dit zou kunnen resulteren in het vrijkomen van straling in grotere hoeveelheden dan de straling in de eerste dagen na de ramp. in de richting van de oceaan zou vloeien met een snelheid van vier meter per maand. nabij de zee plaats vonden. dat in contact gekomen is met de gesmolten kernen. Radioactief water lekt in de Stille Oceaan: Tepco wilde tot in juli 2013 niet toegeven dat er zich lekken van radioactief water voordeden. Naar ik hoop zal de toevloed van natuurlijk water het corium lava afkoelen. Een vrees is dat de corium lavas zullen doordringen tot in de diepe grondwaterlaag. Het is op zijn minst opmerkelijk dat de kernenergiesector geen onderzoek heeft gedaan naar kernsmelting en hoe deze kunnen worden ‘ingekapseld’ of ‘geneutraliseerd. Hoe de kernsmelting onder controle gebracht moet worden weet ook het IAEA niet. Via het grondwater zouden deze in de zee uitstromen en het zou onmogelijk worden om deze vervuiling aan te pakken. eindelijk in juli aan verslaggevers vertelde dat er al sinds het begin van de ramp. De emissies van radioactieve deeltjes zal hierdoor echter bevorderd worden. Ad 2: weglekkend radioactief grond.waarvan ze zich de voorbije 31 . De Japanse regering heeft eindelijk in september toegegeven dat de situatie dringend was. Ikzelf denk dat het eerder erg negatief uitwerkt op der stabiliteit van de ondergrond en alleen maar extra emissies van radioactiviteit oplevert. Dat zou een veel groter gebied met radioactieve elementen kunnen vervuilen.’ Het is op zijn minst zeer dramatisch dat deze kernsmeltingen in het grondwater.com Dit is volgens een rapport van het Franse Instituut voor Radiologische Bescherming en Nucleaire Veiligheid de grootste injectie van radionucliden in het maritieme milieu dat ooit waargenomen is.Het IAEA merkte in december 2013 op dat het van bovenaf koelen met water waarschijnlijk zinloos is. het hoofd van de Japanse Nucleaire Regulerings Autoriteit. Zij onderkent eindelijk een noodsituatie. Dat was tot het moment dat Shunichi Tanaka. van amresolution. radioactief water lekte in de Stille Oceaan. Zie afb.

dat de Westelijke kusten van Canada en de Verenigde Staten ergens in het begin van 2014 in contact zullen komen met het eerste radioactieve water.die bij de ramp ontsnapte." Het feit dat de Stille Oceaan groot is. De reacties van de geleerden daarop zijn zeer verschillend. Tenminste 42 vissoorten uit het oceaangebied rond de kerncentrale worden als onveilig beschouwd. dat zich veel sneller in water verplaatst dan strontium. Daniel Madigan. Dergelijke berichten worden met een grote regelmaat gevonden. Zuid-Korea heeft inmiddels de invoer van Japanse vis verboden. Dat is vanaf het begin nu meer dan 300. zei in de Wall Street Journal: "De tonijn absorbeert de straling en kan deze straling opslaan om er nadien 'swerelds grootste oceaan mee over te steken. Het meest recente nieuws van het waterbeheer in Fukushima maakt de bezorgdheid nog groter. "Tepco zegt dat deze bevindingen aantonen dat radioactieve stoffen als strontium het grondwater hebben bereikt. uit onafhankelijk onderzoek blijkt dat elke geteste blauwvintonijn in de wateren voor de kust van Californië. Dit betekent. Wasserman waarschuwt dat “waterverdunning geen oplossing is. Sommige wetenschappers stellen dat het dagelijks eten van deze tonijnen niet meer radioactiviteit oplevert dan het eten van één banaan. die getest werd." Één maand na de aardbeving.000 ton.2. besmet was met straling die afkomstig is uit Fukushima.5 jaar niet bewust was." Ook marinebioloog Nicholas Fisher van Stony Brook University in New York State ondersteunde dit: "Wij hebben bij alle geteste tonijnen vergelijkbare concentraties van cesium 134 en cesium 137 gevonden. Maar. Heeft Tepco deze informatie ook voor de regering geheim gehouden of wilde de regering dit niet weten? De vraag is hoeveel radioactief water er in de oceaan stroomt? Naar schatting gaat het om dagelijks zo’n 300 ton. Op 11 oktober 2013 maakte Tepco bekend dat de radioactiviteit bij een waterbron in Fukushima verhoogd was met een factor van 6500. ofwel een mammoettanker vol. volgens een nieuwe studie van de Universiteit van New South Wales. verandert niets aan het feit dat deze radioactieve elementen lange 32 . De eerste radioactieve golf . waren eerder al ontdekt." Ook het blad Science meldt dat er nabij Fukushima vissen gevonden werden met hoge concentraties van het radioactieve isotoop cesium 134. kondigde de FDA aan dat het zou stoppen met de stralingstesten op vissen in de Stille Oceaan. Wat is waarheid? De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) beweert dat de emissies in de oceaan een beperkt effect op de menselijke gezondheid zal hebben en dat de voorspelde concentraties lager zijn dan de veiligheidsniveaus van de WHO. Het ‘Wetenschappelijk Comité van de Verenigde Naties voor de Gevolgen van Straling’ is bezig met het schrijven van een rapport dat de stralingsdosissen en de bijbehorende effecten op de gezondheid en het milieu zal beoordelen. Deze uitspraak rijmt niet goed met de voorgaande. Er zijn echter deskundigen die ernstig twijfelen aan deze stellingen van de WHO. We waren zeker verrast om dit te kunnen vaststellen en nog meer verbaasd toen we het daadwerkelijk zagen bij elke vis. marine-ecoloog. Hoge niveaus van tritium. zou drie jaar nodig hebben om de kusten van de Verenigde Staten te bereiken.

De rest gaat in de bovengrondse tanks of lekt via het grondwater weg. opslagpark op het terrein aanwezig is. Men verwacht dat er tegen 2016 zo'n 800. 33 .000 ton radioactief water heeft opgeslagen in 1000 bovengrondse tanks en een onbekende hoeveelheid in ondergrondse opslagtanks.www. het is niet eens het grootste waterprobleem! Het AsiaPacific Journal meldde in november 2013 dat Tepco 330. Het grootste gedeelte." Dit lijkt me een understatement. Daarnaast injecteert Tepco elke dag 400 ton water in de vernietigde onderdelen van de centrale om ze koel te houden. Daarvan wordt ongeveer de helft gerecycleerd. Elke tank bevat voldoende radioactiviteit …. Ook mensen kunnen aan de top van de voedselketen staan door deze besmette vis te eten. die door kleinere vissen gegeten wordt.000 ton radioactief water in de site rond de centrale opgeslagen zal zijn. Straling in het water wordt opgenomen door de vegetatie.com ).. en kwetsbaar. De overheid voert momenteel onderhandelingen met grondeigenaren om grond nabij de centrale aan te kopen.theatlanticcities. die dan weer de prooi vormen van grotere vissen en aan de top van de voedselketen hebben vissoorten zoals tonijn. Het AsiaPacific Journal concludeert: "Op dit moment is er dus geen echte oplossing voor het waterprobleem. Wasserman waarschuwt dat deze onbetrouwbare tanks kunnen scheuren bij een nieuwe aardbeving of storm. zodat er nu een zeer groot. stroomt dagelijkse de Stille Oceaan in. dolfijnen en walvissen de hoogste concentraties van stralingselementen. Op dit moment zitten we met …opslagtanks vol radioactief water.halfwaardetijden hebben. Er worden voortdurend nieuwe opslagtanks bijgebouwd (zie hieronder .. 300 ton. om een stad als Tokio te bedreigen. Hoe erg het voortdurende lekken van radioactief water in de Stille Oceaan ook moge zijn. Een gedeelte wordt opgeslagen om te worden gezuiverd. Elke dag stroomt er 400 ton water uit de bergen naar de locatie.

mindwatch.com 3. Als gevolg daarvan liggen er 11.7 cm) en 15 voet lang (4. dat zich vier verdiepingen boven Reactor 4 bevindt. is de situatie rond de verbruikte brandstofstaven.De opslag lijkt totaal uit de hand te lopen: zie www. Maar nu liggen ze opgeslagen op zo’n 30 meter hoogte in beschadigde rekken. de afvoer van gebruikte brandstofstaven uit opslagbassin van unit 4 Nog erger dan de problemen van radioactief water en de verdwenen kernen. die stevig verpakt zijn en in een koelbad liggen.57 meter). Ze wegen in totaal zo’n 400 ton en ze bevat ten samen 34 . De grootste en meest dringende uitdaging vormen 1533 verbruikte splijtstofstaven. Ze zijn ongeveer vijf inch breed (12. Deze brandstofstaven zijn samengesteld uit sterk radioactieve stoffen. waren deze staven naar hier verplaatst omwille van een routineonderhoud van de reactor.000 verbruikte splijtstofstaven op het terrein van de Daiichi-centrale opgeslagen. De centrale was 40 jaar in gebruik. Enige tijd voor de aardbeving toesloeg. zoals uranium en plutonium.

Als er hier brand uitbreekt. is beschadigd door de watersofexplosies. die vroeger splijtstofelementen bouwde. Allen zijn het er echter wel over eens dat het "een reactie zou teweegbrengen zoals we nog nooit eerder gezien hebben: een nucleaire brand die ongelooflijke hoeveelheden straling zou vrijgeven". kan het de staven tot ontbranding brengen en leiden tot nog grotere stralingen. geblokkeerd of wellicht gebroken zijn. Daarnaast is de grond onder en rond het gebouw verzadigd geraakt met water. waarvoor de mensheid ooit heeft gestaan. Het kan een niet te stoppen kettingreactie ontketenen. Wasserman legt uit dat de brandstofstaven zijn bekleed met een laag zirkonium dat kan ontvlammen als er geen koelvloeistof aanwezig is. Het gebouw waarin deze staven opgeslagen liggen. Deze actie wordt door zeer veel wetenschappers als extreem gevaarlijk aangemerkt. Wasserman meldt dat sommigen experts zeggen dat dit kan leiden tot een explosie door kernsplijting zoals bij een atoombom." 35 . Deze actie is eind november 2013 opgestart.gewoon-nieuws.een stralingspotentieel gelijk aan 14. Het reactorgebouw van unit 3 is tot op heden niet toegankelijk en de toestand van het kernvat is volledig ongewis. Dit zijn niet de enige splijtstofstaven in de kerncentrale. die gebogen.000 maal de hoeveelheid die vrijgegeven werd door de atoombom op Hiroshima. Sommigen zeggen dat dit de meest risicovolle uitdaging is . Er liggen in totaal 11. vertelde Reuters: "Tepco zal moeilijkheden krijgen met het verwijderen van een aanzienlijk aantal van de staven. een oud nucleair ingenieur en directeur van Fairewinds Energy Education.000 splijtstofstaven verspreid over de hele site. Deze staven kunnen ontbranden of exploderen als de staven zouden breken of tegen elkaar botsen. De kern is wellicht al ver onder het gebouw verzonken. waarvan 6000 gestapeld in een koelbad in unit 3 op minder dan 50 meter afstand van het verzakkende reactorgebouwde van unit 4. anderen zeggen dat het zover niet zal komen. waardoor het gebouw al een meter is verzakt en dreigt te kantelen. Arnie Gundersen. maar het gebouw is aan het knikken en buigen. Sommigen denken dat zich onder unit 4 het corium lava van unit 3 bevindt. kwetsbaar voor instorting als een aardbeving of orkaan zou toeslaan. Tepco heeft het met een stalen frame versterkt. Zie hierboven Unit 4 vóór en na de ramp www.nl Het was voor mij moeilijk in te bevatten hoe gevaarlijk deze brandstofstaven zijn. Er is geen twijfel dat eerst de 1533 gebruikte splijtstofstaven in unit 4 snel moeten worden verwijderd.

Hij beschreef het probleem in een radio-interview: "Als je zo’n rek met nucleaire brandstof vergelijkt met een pakje sigaretten: als je een sigaret recht omhoog uit een pakje trekt. Ik vermoed dat we in november. gaat die waarschijnlijk breken en in het geval van de brandstofstaven. hij rijdt tegen een rots. Nog één voorbeeld om de ernst van de situatie. Nu hangt aan zijn vingernagels op de rand van het ravijn. waarin we zitten. Dan merkt hij dat hij de berm afrolt en hij weet zich nog net vast te houden. kun je dat doen zonder de sigaret te breken. december of januari te horen gaan krijgen dat het gebouw al is ontruimd. In een afdaling weigeren zijn remmen.com/watch?v=KFs8vMjTL7U Ik geef in bijlagen 3 en 4 een aantal links. te duiden: Professor Michio Kaku vergelijkt de situatie nu met een automobilist die in de nacht over een bergweg rijdt. Ik laat het hierbij. omdat ze een brandstofstaaf gebroken hebben en dat die staaf gifgassen uitstoot. Ik volg deze actie natuurlijk op de voet. Gelukkig gaat het tot op heden. Hybris. in de lucht vrijkomen. goed. xenon en krypton. Maar wat gebeurt als het pakje vervormd is? Wanneer we dan de sigaret recht omhoog trekken. die men kan openen om een beeld te krijgen van de ernst van de situatie in de kerencentrales van Daiichi. hij slipt in een bocht. De auto vliegt in brand. Zie http://www. zullen radioactief cesium en andere gassen.youtube. De bestuurder wordt uit de auto geslingerd en hij dankt God dat hij nog leeft. 2 januari 2014. de zelfoverschatting van de kernenergiesector leidt tot een wereldramp 36 .

Maar door de aardbeving werd de integriteit van het gebouw en van de koelsystemen echter fundamenteel aangetast. nee. Het leek eerder een uitslaande brand. Men wist niet wat te doen! De ontreddering was niet alleen zo groot omdat er allerlei systemen niet functioneerden. Daar had men geen back-up voor.Thema’s met betrekking tot kernramp Fukushima Als ingenieur wil ik grip krijgen op wat er aan de hand was/is. Met name het radioactieve water is een bron van zorg. Het viel me op dat er overal protocollen voor zijn maar niet voor het meest belangrijke: een kernramp die zich ontwikkelt. ‘Nee. Door de ontreddering zijn de gevolgen van de ramp verergerd. Mocht daar iets kapot gaan. dit ongeluk was niet te vergelijken met Tsjernobyl’. De risicoanalyse had daar geen rekening mee gehouden. Wat zijn in deze ramp de centrale thema’s voor mij? Afgaand op mijn geheugen zie ik beelden van totale ontreddering in de eerste dagen na de ramp. zoals later bleek. Totale ontreddering bij de aanpak van de ramp Direct na de ramp en ook nog toen de kernsmelting een feit was. hoe zou dat er dan uit hebben gezien? Toen bleek dat het toch eigenlijk wel nodig was. tegenstrijdige persberichten. was er paniek en ontreddering. die zich in de reactorgebouwen ophoopte. Men bleef in control. Ik mis daarbij een tweetal zaken: een geïntegreerde aanpak in de vorm van watermanagement en een professionele aanpak van de opslag van de containers en de beheersing van de grondwaterstromen. bijna wanhopig. die tezamen de centrale vormen. Doordat men blind vertrouwde op de risicoanalyses had men het volste vertrouwen in de integriteit van het gebouw en van de systemen. Bluswater dat met helikopters uit zee werd geschept en op de gebouwen werd gestort. Men wilde de ontluchtingskleppen 37 . De ontwerper van het gebouw had niet op zulke grote krachten gerekend en had ook geen volledig autonoom noodkoelsysteem voorzien. dan had men allerlei noodvoorzieningen voor handen. Men had niet het flauwste idee van wat er gedaan moest worden en dat idee heeft men na bijna drie jaar nog steeds niet. omgaan met het koelwater. werden er slechts sussende geluiden gehoord. ook als het wellicht hier of daar uit de hand liep. hetgeen het later ook bleek te zijn: een onomkeerbare kernsmelting. Ook viel me op dat het water in allerlei hoedanigheden een belangrijke rol speelt. de oorzaak lag dieper. De ontreddering bleek uit het ongecontroleerd. Men had geen antwoord op de waterstof. chaotische evacuatie van het gebied rondom de centrales. Te duur en toch niet echt nodig! Bovendien.

Het zou op zich grote risico’s met zich brengen en zeer hoge kosten. In een dergelijke atmosfeer past het niet rekening te houden met het ‘onvoorstelbare’. Deze containers staan in weer en wind en zijn aardbevingsgevoelig. maar dat was door allerlei oorzaken binnen korte tijd onmogelijk. Medewerkers raken daardoor in paniek en ontredderd. Als deze containers lekken. Men deed dus niets effectiefs om het waterstofgas te doen ontsnappen. Het risico van een meltdown mag niet bestaan. Alle mogelijk oorzaken worden onderzocht en uiteindelijk worden deze allen meegnomen in het ontwerp. economie. milieu ed. Dan kan er dus geen meltdown plaats vinden! Dat is de theorie.repareren. 38 . Dit zou alleen maar vragen en argwaan oproepen. dan stroomt dat in het grondwater en de zee. Toch zijn er nog steeds geen fysieke maatregelen genomen om lekkages te voorkomen en zo nodig op te vangen. Uit pure wanhoop gooide men water op de gebouwen. De ontreddering was en is duidelijk te zien. -de ultieme ramp van een meltdown wordt op allerlei niveaus weggeredeneerd: politiek. De praktijk is dat bijna alle rampen ontstaan als gevolg van een onvoorziene oorzaak. Pas na de ramp in Fukushima praat het IAEA over de noodzaak van dergelijk onderzoek. Later herhaalde dit zich bij de opslag in containers. Daar lag geen goed gefundeerd plan aan ten grondslag. Dit droeg niet bij tot de koeling. Was het niet mogelijk geweest er een raam uit te blazen? Een ander voorbeeld: om diverse redenen konden de kernen niet meer gekoeld worden. Ontbrekende protocollen voor een kernsmelting? Hoe kan het eigenlijk dat het nachtmerrie scenario van een kernsmelting nooit wordt uitgewerkt? Enige overwegingen: -risicoanalyses vormen de basis voor het ontwerp. Hoe komt dat? Het nachtmerriescenario van de kernsmelting wordt naar mijn weten nooit uitgewerkt. Dergelijk onderzoek is er niet en is ook moeilijk uit te voeren. bevolking. Omdat het scenario niet is uitgewerkt zijn er ook geen draaiboeken. -een protocol voor een meltdown zou gebaseerd moeten zijn op onderzoek. maar vergrootte wel de emissies.

Dat was in Fukushima ook zo. 39 .jp/m/ De ramp in Fukushima heeft ons wel veel geleerd. Ook als de besturing niet goed functioneert. Het lagere management was niet getraind om zelfstandig beslissingen te nemen. Alhoewel tijd een belangrijke factor is duurt het vaak geruime tijd voor het topmanagement de beslissingen neemt.nsr.news. Ook het inzicht in hoe een overheid reageert op rampen in situaties. Zo waren er in Fukushima problemen met de stroomvoorziening. Dat veroorzaakte communicatie... Daardoor ging veel tijd verloren en liepen zaken uit de hand.go. Kernenergie is voor Japan zo’n situatie.en informatie problemen. kunnen processen extreem snel uit de hand lopen. In Fukushima was een dergelijke cultuur op de werkvloer niet aanwezig. Als de koeling wegvalt dan is er al snel een noodsituatie. In dergelijke situaties is het essentieel dat het personeel creatief te werk gaat en daarvoor ook de ruimte krijgt. Een aantal van deze leerervaringen zijn: -een kernramp ontwikkelt zich zeer snel. Maar niet alleen voor protocollen.nost.Zelfs het IAEA lijkt er nu van overtuigt te zijn dat er protocollen voor een kernsmelting moeten komen. dat van belang kan zijn voor het opstellen van deze protocollen.jp waarin ook een link is opgenomen om geïnformeerd te blijven: http://kinkyu. die gekenmerkt kunnen worden als ‘to big to fail’. Er is onderzoek opgezet om meer inzichten in bepaalde facetten te krijgen zoals hoe kan een corium lava onder controle gebracht worden en wat is de beste manier om te koelen? Hoe om te gaan met een situatie als hiernaast aangegeven? Zie Status units 1 tot en met 4 van kerncentrale Fukushima Dai ichi . -Er zijn altijd secundaire zaken die ernstige problemen laten uitmonden in calamiteiten. Hierdoor werden de verkeerde beslissingen genomen. wordt hierdoor vergroot.

-Als de wet op geheimhouding niet voldoende zal blijken te werken. die eerder door paniek dan door inzicht werden ingegeven. Of deze maatregelen. hetgeen de Olympische Spelen in gevaar zou kunnen brengen. Voorbeelden zijn te vinden in Rusland en Turkije. -Het verloop van de ramp en de genomen maatregelen zouden moeten worden vastgelegd in bijvoorbeeld een logboek. zoals de nucleaire crisis in Fukushima. dan vrees ik dat de overheid in paniek en verblind door eigenbelang nog krachtiger middelden zal inzetten zoals bijvoorbeeld het omkeren van de schuldvraag. omdat de ondergrond door de kernsmelting in de grond onder deze gebouwen instabiel wordt. Nog voordat lopende onderzoeken zijn afgerond wordt In Japan nu alweer gesproken over de bouw van nieuwe kerncentrales! Dit gebeurt dus zonder dat de echter oorzaak van deze mondiale ramp bekend is. Ondanks dat er zeer veel feitelijke informatie al vroegtijdig is uitgelekt is er geen onafhankelijke commissie (onafhankelijk van Tepco) geweest die de ramp goed heeft kunnen onderzoeken.-Het management ontkent of verbloemt bijna altijd de ernst van het ongeval. Het management van Tepco is tot op heden ook nog niet aangesproken voor deze houding.. Uitbreiding van het begrip “staatsgeheim” De Japanse Minister President Shinzo Abe is van plan een wetsvoorstel in te dienen die. Dit is ook gebeurd in Amerika (Patriot Act) en nu ook in Japan (Abe’s Wet ter Bescherming van Speciale Geheimen van 6-12-2013). het publiek zal gaan beknotten tot het verkrijgen van informatie over een breed scala aan onderwerpen. Een verklaring zou kunnen zijn dat ook de overheid in paniek en ontredderd is en feitelijk afhankelijk is van Tepco. of ook zij die kritiek hebben op de voorgenomen maatregelen door de overheid om de grondwaterstromen met damwanden of bevriezing te blokkeren kunnen als criticasters vervolgd worden. doet er dan niet toe. of zij die wijzen op het gevaar voor instabiliteit van de gebouwen. doordacht en effectief zijn. 40 . hetgeen de belangen van de vissers zou schaden. omdat het onderzoek de status van staatsgeheim gekregen heeft. Als die informatiestroom al te krachtig wordt dan komt er in veel landen een verbod op niet ‘politiekcorrecte’ informatie. Dit heeft ook Tepco jarenlang volgehouden.Meer lezen » Hierdoor wordt waarheidsvinding erg moeilijk en wordt er geen echte lering getrokken uit het ongeval. Deze informaties zouden voor openbaar onderzoek beschikbaar moeten zijn. die de gevolgen van de radioactieve emissies onderzoeken. nee deze zal voorlopig niet eens openbaar besproken worden. of zij die de radioactiviteit in de regio Tokio onderzoeken. zoals critici zeggen. Uitgelekte informatie wordt terzijde geschoven of als afkomstig van ‘niet-deskundigen’ of zelfs ‘antikernenergie activisten’ terzijde geschoven.. Voorbeelden zijn: zij de radioactiviteit van vissen onderzoeken. Niet Tepco zou zo maar niet verantwoordelijk kunnen zijn maar bijvoorbeeld de onderzoekers.

Ik vrees dat onderzoek naar wat te doen bij een kernsmelting vanuit een te beperkte invalshoek zal worden opgezet. Dit zal niet alleen in Japan gebeuren. Als ik bedenk dat ‘schade’ gelijk aan risico maal ernst dan is voor mij een kantelpunt bereikt. Van de emissies heb ik geen verstand. De IAEA speelt daarbij een dubieuze rol. die geen ‘noodstop’ heeft niet acceptabel is. het water uit het stroomgebied van de lokale riviertjes is niet te stoppen en stroomt gedeeltelijk door de radioactief besmette centrales naar zee. De politiek en de media lijken hierin niet erg geïnteresseerd. De ernst van een ongeval als dat van Fukushima is zo gigantisch groot. Dit onderzoek is nog belangrijke dan ‘wat te doen bij een kernsmelting’. maar aan het ‘hoe deze waterstromen in te dammen?’. het koelwater van de kerncentrales kon het kernvat niet koelen maar stroomt van alle kanten uit de centrales in het grondwater en de zee. Onder druk van de kernenergielobby gaat men door op de oude weg. Watermanagement Voor iedereen die de ramp volgt is het duidelijk dat twee zaken centraal in het nieuws staan: de emissies van radioactiviteit en het radioactieve water in en rondom de centrales.en grondwater. 41 . dat elke ramp zo zijn eigen tot dan toe onbekende of verdrongen risicofactoren had. Voor mij is het thema ‘Water’ het meest interessant en dan met name het koel . oude centrales zullen weer worden opgestart. waarvoor de nodige maatregelen worden getroffen. Daarbij denk ik niet aan de radioactieve emissies. het gebeurt ook in de VS en andere landen. De idee. ‘leert’ men niet echt. en zo totaal niet acceptabel. De zogenaamde oorzaken voor de ramp worden al snel als ‘nooit meer kunnende voorkomen’ risicofactoren beschouwd. Zolang men weigert fundamentele vragen te stellen. Het IAEA zou zich daarop moeten concentreren. wordt verdrongen. Het water van de oceaan kwam in de vorm van een tsunami en neemt sterk radioactief water mee terug. In alle fasen van de ramp speelt water een alles bepalende rol. dat er geen risico genomen zou mogen worden. Ik begrijp dat in potentie de kerncentrales van Fukushima meer dan voldoende brandstof hebben om de hele wereld met dodelijke radioactiviteit te vergiftigen. die buiten mijn vakgebied vallen. Daarmee zeg ik dat ik nu vind dat een centrale.Al deze overwegingen hebben mij doen inzien dat men in Fukushima niet voorbereid was op een dergelijke ramp en dat men niet de juiste acties ondernam en helaas ook dat men hieruit niet de juiste lering zal trekken. In Japan zullen nieuwe kerncentrales worden gebouwd. Deze radioactiviteit kan door de lucht en door het water verspreid worden.

Radioactief water Water speelt sowieso een zeer belangrijke rol in kerncentrales. Sommigen zeggen dat unit 3 al na 5 uur een kernsmelting onderging. Al binnen zeer korte tijd trad er een kernsmelting op. Dat dit proces zo snel verliep roept vragen op over de snelheid waarin het koelwater uit het kernvat wegliep. in feite in alle centrales. De productie van de warmte door de brandstofstaven kan worden gereguleerd door koolstofregelstaven. die stoomt en borrelt vanwege de enorme hitte. waardoor het koelwater wegliep en de brandstofstaven gedeeltelijk droog kwamen te staan. instabiele ondergrond al aan het verzakken. het opnemen van warmte binnen het gesloten circuit van de stoomturbines en het koelen door opname van warmte middels een koelsysteem. De Japanse regering wil de grond rondom de centrale bevriezen! Grond. 42 . en natuurlijk over de betrouwbaarheid van de berichtgeving door Tepco. is er feitelijk niets meer aan te doen. Een kerncentrale kan niet zonder koeling met water. Unit 4 is door deze met water verzadigde. staat zo een centrale. Ondanks dat de brandstofstaven in de regelstaven waren opgetrokken. Hoe heeft men zo stom kunnen zijn om nu juist daar een centrale te bouwen? Zie afbeelding hiernaast. De radioactiviteit is niet te stoppen.com Wel wij hebben hetzelfde gedaan in Borssele en ook in Doel. die de kernsmelting veroorzaakt! En deze hitte kan nog honderden jaren doorgaan. Nu die er in Daiichi toch is. Bron: bionicbong. Door de aardbeving werden koelleidingen kapot gemaakt.Als civiel ingenieur houdt dit probleem me bezig. Er is gewoon niet gerekend op de mogelijkheid van een kernsmelting. Wat te doen. Koeling van het reactieproces in het reactorvat was daardoor niet mogelijk. dat nog steeds hitte afgaf. Binnen het reactorvat is er steeds een delicaat evenwicht tussen de productie van warmte door de kernreacties. vlakbij Antwerpen. bleef er een basis reactieproces bestaan. De centrales van Fukushima gebruikten water om stoomturbines aan te drijven middels hoge druk stoomleidingen. De andere centrales zullen snel volgen.

daar iets aan te doen. Deze ‘vergiftiging’ zal begin 2014 de kusten van Canada e de VS bereiken. die tijdens de tsunami de centrale binnen drong en daar veel schade aanrichtte. Dit gaat vanaf het begin van de ramp nog steeds voort met minimaal 400 ton per dag. zo niet bijna onmogelijk. Deze verspreiding gaat vooral richting de kusten van Canada en de VS. waarschijnlijk via scheuren in de fundering of de muren als gevolg van de aardbeving.Het koelwater wordt zelf op zijn beurt gekoeld via een ‘warmtewisselaar’. Deze situatie duurt voort en het is zeer moeilijk. Normaliter. Hierin wordt het water in het gesloten koelsysteem van de centrale met behulp van zeewater afgekoeld. Het 43 . Dan is er nog het grondwater dat de centrale omspoelt en dat normaliter geen invloed heeft op de werking van de centrale. Het water in het gesloten koelsysteem is radioactief. Dit water ontsnapte. Zo wordt de zee ‘vergiftigd’. Dit grondwater. Deze scheuren kunnen niet door de tsunami zijn veroorzaakt. speelt een zeer belangrijke rol in de verdere ontwikkeling van de ramp. dat de basement van het reactorgebouw was binnengedrongen. Het lekwater vermengde zich met het water in de drywell en het grondwater. Ook de zee. Zie schema hiernaast. De zee neemt het koelwater en het ‘verontreinigde’ grondwater op. vermengd met radioactief koelwater kon vrijelijk weer uitstromen naar de zee. Door scheuren in het koelsysteem en ook in de verbindingen tussen het reactorvat en de mantel en tussen de mantel en de drywell liep koelwater de basement in. Daar kon kennelijk ook het grondwater vrijelijk binnenstromen. in Fukushima was dat na de aardbeving anders.

Nu. Ik vind dit een gotspe. die de noodklok luiden. Ik geef een aantal links naar rapporten. Schuldvraag: Act of God versus act of man Enige feiten -de tsunami wordt als natuurramp gezien. Dit gaat veel sneller dan veel wetenschappers bevroeden. Op dit moment worden zeer vreemde gebeurtenissen waargenomen nabij de Canadese en Amerikaanse Westkust.radioactieve water zal zich over alle oceanen en zeeën verspreiden. De radioactiviteit in het water bouwt zich op in de voedselketen. De verspreiding van radioactiviteit door de lucht is wellicht sneller.000 ton radioactief water veilig kan worden opgeslagen en op langere termijn gezuiverd. waar deze te vinden was. Deze wijzen op radioactieve ‘vergiftiging’ in de voedselketen: ijsberen vertonen rare bloedingen. at is niet gebeurd. octopussen en walvissen vluchten en zoeken kustwateren op. in de blootstelling van de centrales en opvangbekkens voor afgewerkte brandstofstaven. Een voorbeeld is het vinden van een opslagterrein waar 800. tonijnen. in de onbeheerste koeling van de kernvaten en in het ontbreken van een grondige aanpak van de grondwaterstromen of liever van de waterhuishouding onder en rondom de centrales. Vanuit de politiek en de officiële wetenschap komen er echter sussende geluiden. Laat de lezer voor zichzelf een mening vormen! Ik wil teruggaan naar mijn bezorgdheid voor ontoereikend watermanagement. Het watermanagement zal naar mijn mening uiteindelijk de belangrijkste factor worden in de beperking van de gevolgen van de ramp. Natuurlijk zijn dit stuk voor stuk immense opgaven. in de hap-snap aanpak van waterkeringen zoals de damwanden. Tepco en de regering hadden hulp moeten zoeken. na bijna 3 jaar moet de overheid in onderhandeling over de aankoop van gronden. als een Act of God 44 . Als ik het tekort onder één noemer moet vangen dan is dat een gebrek aan visie en coördinatie. Men kan tegenstrijdige verklaringen vinden voor al deze extreme gebeurtenissen. Het gaat over duizelingwekkende grootheden. Dit uit zich in de gebrekkige opslag van radioactief water. maar die via het water is op den duur wellicht meer dodelijk. Men moet daarbij bedenken dat deze ‘verontreiniging of vergiftiging’ niet binnen een paar generaties over is. Maar de korte termijn aanpak moet toch passen binnen een lange termijn aanpak en de problemen moeten toch langzaam aan onder controle gebracht worden en niet verergeren! De overheid had hier van het begin af aan het voortouw moeten nemen.

en lekkages van radioactiviteit en vooral voor de opslag van de gebruikte brandstofstaven in de opslagtanks. nog voordat de tsunami toesloeg. -het is duidelijk dat het falen van ‘constructies’ en ‘installaties’ grotendeels te wijten is aan menselijke fouten of tekortkomingen. vlg. -het gebouw zou vlg. ook al zou er voldoende pompcapaciteit geweest zijn. -als gevolg van het wegvallen van de koeling was er al heel snel een kernsmelting. ware oorzaak: de leidingen braken. behalve aan de vlg. -het uitvallen van de koeling wordt aan van alles toegeschreven. Deze breuken zijn later ook getraceerd. dan zou het toch geen probleem mogen zijn om ook deze denklijn te onderzoeken en eventueel te verwerpen. waardoor één voor één alle reactorgebouwen ontploften met ernstige schade en verspreiding van radioactiviteit als gevolg. Als er een andere oorzaak is. ontsnapte er radioactiviteit. Daarbij heeft het koelwater drie ‘barrières’ moeten doorbreken. en naar het mij overkomt uit de rapporten van het IAEA is ook het IAEA hiervan niet overtuigd. -na enige dagen hoopte zich waterstof op in de reactorgebouwen. de veroorzaker van de tsunami. wellicht hoger dan eens in de 100 jaar. welke gemeten werd op een meetpost op twee kilometer afstand van de centrale. Maar het koelwater wist al in de eerste uren na de aardbeving via de basement het grondwater en de open zee te bereiken. was van een ‘ongekende grootte’ (9. Zij wijzen deze denklijn pertinent af en weigeren hiernaar onderzoek te doen. mij ene. Er is dus zeer zeker ruimte en noodzaak om de ramp te zien als een falen van ‘acts of man’. zodat koelen onmogelijk werd. Tepco geen structurele schade hebben ondervonden van de aardbeving. Zie afbeelding . Helaas is de eigenaar Tepco nog niet zover. die ook onder alle omstandigheden moet functioneren. 45 . Dit is gezien de gevolgen te hoog. -direct na de aardbeving. -de frequentie van een dergelijke aardbeving in Japan is hoger dan eens per 250 jaar. veel te hoog. Als gevolg hiervan ontstonden er in alle reactorgebouwen waterstofexplosies. sommigen al na 5 uur. Hoe wil men ‘lering’ trekken uit deze ramp als deze denklijn al bij voorbaat wordt afgesloten. 0 op de schaal van Richter). De gedachte dat het voortbestaan van kernenergie als bedrijfstak hierbij de vader van de gedachte is wordt hierdoor gevoed. Een koelleiding mag nooit breken en er moet altijd een back-up zijn.-de aardbeving. Dit kon niet geventileerd worden. te zijn opgetreden. Dit kan ik niet anders zien dan als een menselijke tekort. Dit had niet mogen en hoeven te gebeuren.. Jaren later bleek dit al na 15 uur. Er zijn echter wel herinneringen aan dergelijke verschrikkelijke tsunami ’s in Oost-Azië. die noodlottige consequenties hadden voor ondersteunende systemen.

waarin falen niet mag.of schaamtecultuur. waarin oneervolle zaken zeer zwaar bestraft worden. De overheid staat daarboven ongelimiteerd garant voor de economische schade en voor alle andere negatieve externe effecten. die alleen het bedrijfsbelang centraal stellen en de externe kosten op de overheid afschuiven.en ontluchtingssystemen niet meer functioneerden en er scheuren in het gebouw ontstonden -geen adequate maatregelen om de waterstofexplosies tegen te gaan -bouwen op sediment in plaats van op bedrock -bouwen in een laag gelegen gebied en nog wel boven grondwaterstromen (aquifers) in een deltagebied Wie heeft belang bij een visie op de ramp als een Act of God’? De vraag is wie er belang heeft bij het bespelen van deze trom. Wie probeert zich te verschuilen achter het argument van overmacht? Van belang is ook waarom deze partijen zich willen verschuilen. Ook de toezichthouders zouden hun eer niet mogen verliezen. 46 .Welk falen valt de ontwerper (de mens. Het gaat om gezichtverlies. Daar heeft de overheid al snel duidelijkheid over verschaft: Tepco blijft de baas bij de aanpak van de nodige maatregelen en de overheid heeft grote kapitalen beschikbaar gesteld. Dat kunnen zij ook want hun aansprakelijkheid is contractueel beperkt tot enige miljarden. Het gaat niet om de verantwoordelijkheid in termen van aansprakelijkheid en geld. waardoor koel. niet God) hier aan te rekenen? -geen gedegen back-up van het koelsysteem -geen noodstop systeem voor de kernreacties in het reactorvat . De leiding van Tepco zou zijn eer niet mogen verliezen. Een aantal actoren zijn: -de betrokken bedrijven zoals Tepco. wat zijn hun belangen? Eerst zag ik dit vooral vanuit de optiek van de Japanse eer.geen aardbevingsbestendig ontwerp van de inrichting van het reactorvat -geen aardbevingsbestendig ontwerp van de systemen voor het transport en de opslag van het koelwater -geen goed functionerend systeem voor de waterkeringen van en in het gebouw -structurele zwakten in de constructie.

Hun belang is de groei van de kernenergiesector. Overheden gaan vaak mee met de kernenergielobby. Hier speelt het peerreview. dus Tepco. Natuur. hun inbreng in de oplossing van het energieprobleem minder. vooral die in Japan.en Milieubescherming of Stop Kernenergie Nu. die dergelijke rampen met zich brengen. Overheden nemen belemmeringen en problemengraag weg voor kernenergiebedrijven. een speler is in de energiesector. Net zoals bij de klimaatlobby worden ‘criticasters’ gecriminaliseerd. Kernenergie wordt als een duurzame en bijna klimaatneutrale energiebron gezien. -overheden. die vanuit een vooruitgangsgeloof kernenergie als een geschenk van god zien en de ogen sluiten voor onzekerheden en gevaren. maar tellen in de besluitvorming amper mee. een van de invloedrijkste in de wereld. waar de overheid zich veel afstandelijker opstelt. een belangrijke rol. Wetenschap verwordt snel tot politiekcorrecte wetenschap. die onder druk van de bevolking aan de energievraag moeten voldoen. Ik denk dat een belangrijke factor daarbij is dat de kernenergie. die angst heeft voor kernenergie en vaak ‘tegen’ is. Kerncentrales kunnen niet verzekerd worden tegen aansprakelijkheid voor meer dan een miljard euro. Hun boodschap is duidelijk. Op dit moment is het in Japan verboden om kritiek uit te oefenen op de gevolgen van de ramp met de kerncentrales. Deze stemmen klinken luid op straat en in de media. . 47 . Hun stemmen worden vertegenwoordigd door lokale en landelijke platforms.-de lobby van de kernenergiesector. Er heerst een blind vertrouwen in eigen kunde. -wetenschappers op het gebied van de kernenergie. die ‘to big to fail’ is. organisaties als Greenpeace. Een voorbeeld is de verzekering van het risico. Vergelijk dit bijvoorbeeld met de gevolgen van de tsunami voor de kustbewoners in Japan. ook een soort eerzaak.de massa der bevolking. Overheden nemen vrij gemakkelijk de kosten op zich.

toe. Een voorbeeld is een Amerikaans vliegdekschip dat dagen lang op korte afstand van de centrale lag om voedselhulp aan het getroffen gebied te geven. Veel later werd bekend dat er in alle drie de centrales een kernsmelting had plaats gevonden en dat deze kernsmelting niet onder controle gebracht kon worden. Er kwam meer aandacht voor de radioactieve uitstoot dan in de eerste dagen na de ramp. o. de Japanse overheid en het bedrijf en organisaties als IAEA en zelfs het WHO. allerlei soorten kanker. De commandant van dit schip werd niet door Tepco geïnformeerde over de grote radioactiviteit in de lucht. Zie de links: U. omdat zij last hebben gehad van stralingsziekten. leidde de aandacht grotendeels af van de perikelen in de centrale zelf. Niemand weet nu waar de kernen.S. De oorzaak was duidelijk een Act of God en over schuld werd al helemaal niet gespreken uit respect voor de doden. 17 dec 2013 Gundersen: U. Deze bleek veel ernstiger te zijn dan eerder aangenomen. Navy sailors suffered horrific radiation exposures off Fukushima coast — Massive government cover-up going on for many years (VIDEOS) EneNews d. de corium lavas. We werden gerustgesteld door commentatoren. dat het niet zo erg was als het leek. dat de centrale stabiel was. Maar ook dit kreeg weinig mediaaandacht. de splijtstofstaven moeten dus kunstmatig koel gehouden worden – dit is dus niet wat men cold shutdown noemt. We kregen via de TV beelden te zien van de wanhopige pogingen om koelwater het gebouw binnen te krijgen.Verschuiving in accenten crisisaanpak In de eerste dagen na de ramp was alles gericht op het in de hand krijgen van de koeling.” . Japan Times meldt dat "in december 2011 de regering aangekondigd heeft dat de centrale een fase van 'cold shutdown' had bereikt. Er werden in door geëngageerde wetenschappers vele modellen gebouwd om de verspreiding 48 . vooral die via het grondwater. Helaas was de verklaring onjuist. Deze belangstelling wordt niet erg gedeeld door Tepco. Al vanaf het begin werden gegevens achter gehouden.S. Normaal komt er in zo’n toestand slechts straling vrij onder sterk gecontroleerde omstandigheden en bevindt de temperatuur van de nucleaire brandstof zich onder het kookpunt. De massamedia berichtten bijna niet meer over de ramp.d. zich bevinden.d. 30 dec 2013 In de loop der jaren nam de belangstelling voor de langdurige emissies. De reactoren blijven water nodig hebben om ze koel te houden. Deze mededeling. Dit was minder zo in de officiële wetenschap maar eerder in de vele klimaatpanels en milieu.en natuurorganisaties. SAILORS REPORT CANCERS AFTER FUKUSHIMA RESCUE MISSION Al Jazeera d. De volle omvang werd pas recentelijk bekend gemaakt. Daarna werd de kernsmelting zelf maandenlang ontkend. Recentelijk hebben 40 opvarenden een klacht ingediend tegen Tepco. waarbij Tepco beweerde dat "de feiten nog niet bevestigd waren".a.

Voor de drie eerder genoemde grote problemen zijn geen ‘zekere’ oplossingswegen beschikbaar. Dat komt zeer zeker ook doordat er steeds meer signalen komen dat zij nooit meer naar hun grond en huis terug zullen kunnen.soest. Vaak zijn de emoties. waarbij overheden of machtige organisaties zijn betrokken. Deze golf heeft een eigen dynamiek. de gevolgen zijn vaak dramatisch en er komt een golf van medeleven en hulp op gang. zo wordt het telkens gesteld b. belangen en fasen in de hulpverlening ook voorspelbaar. In het voorgaande heb ik dit reeds aangeduid. Er zou wereldwijd over deze ramp nagedacht en aan mogelijk oplossingen gewerkt moeten worden. en een eigen gevestigde orde. onderscheiden: a. Een van de vele voorbeelden is onderstaand weergegeven: An animated graphic from the University of Hawaii’s International Pacific Research Center shows the projected dispersion of debris from Japan: Klik op onderstaande link (CTRL+klik) om de animatie te zien: http://iprc. Het risico op het uit de hand lopen en dus op een wereldramp wordt steeds groter. De aandacht voor de geëvacueerde bewoners van het gebied rondom de centrale is nog steeds niet erg groot.hawaii. De bevolking vindt zich verraden door de politiek. De ramp. Zij beginnen zich steeds meer te roeren.van de radioactiviteit in de Pacific te berekenen. die eerst aangepakt moeten worden c. blijkt in 2013 nog steeds volop aanwezig. Kennelijk wil men zijn handen niet branden. een ramp overvalt een samenleving.gif De grote afstandelijkheid van de officiële wetenschappelijke wereld verhoogt de spanning tussen de wetenschappelijke wereld en de wereld van de milieuorganisaties en ook de bevolking. zelfs de Japanse overheid niet! Het verhullen van de schuldvraag bij grote rampen Het is wonderlijk hoe rampen verlopen. over de oorzaken wordt/mag haast niet gesproken worden in het licht van verschrikkelijke gevolgen.edu/users/nikolai/2011/Pacific_Islands/Simulation_of_Debris_from _March_11_2011_Japan_tsunami. Men kan in het algemeen de volgende fasen in het vervolg van een grote ramp. Dat gebeurt tot op heden niet. In feite is de situatie op alle fronten verslechterd. die eind 2011 onder controle leek. die de bevolking niet volledig informeert over de gevaren. 49 .

zoals gewoonlijk in de laatste fase van de hulpverlening. meestal verandert er vervolgens structureel weinig aan de situatie. nog net geen ‘criminelen’ genoemd. Omdat er geen goede informatie is en de wetenschappers hierover twisten heeft Tepco een goede schuilplek gevonden.d. Als de kritiek wat al te dichtbij komt drukt de overheid een wet door. e. De verklaringen liggen voor de hand: tegen een Act of God kunnen we niet op. diegenen die medeverantwoordelijkheid dragen voor de ramp of de gevolgen daarvan beginnen met mistgordijnen aan te brengen. nee toch! De slachtoffers van de tsunami en de slachtoffers van de kernramp komen aan de zijlijn te staan. dit begint vaak vanuit een kritische hoek zoals milieudeskundigen of klimaatwetenschappers en autonome deskundigen met betrekking tot bepaalde aspecten van het ontstaan van de ramp en de gevolgen hiervan g. Bij de laatste wordt de tsunami als mistgordijn gebruikt voor de kernramp als gevolg van de aardbeving. niet? Men blijft dus op god terugvallen . de nodige zwarte pieten j. 50 . die ook allemaal zo hun eigen belangen hebben h. vaak lijkt het of de criticasters verantwoordelijk gesteld worden voor de ramp of in elk geval voor de slechte aanpak van de gevolgen hiervan k.. die alle discussie en media-aandacht over kritische beschouwingen en analyses met betrekking tot de kernramp als staatsgevaarlijk strafbaar stelt. of wel soms? Men kan dit overzicht één op één toepassen op de ramp als gevolg van de tsunami en op de kernramp in Fukushima als gevolg van de aardbeving. als het meezit worden later een paar pionnen voor het gerecht gesleept n. de verantwoordelijken vinden hierdoor schuilplekken en ammunitie i. Misinformatie en wegwerken van bewijsmateriaal zijn herkenbare ingrediënten. de tekortschietende mens! En de burgers willen toch niet betalen voor de gigantische kosten van een structurele aanpak. dit roept weer tegenreacties op vanuit de gevestigde wetenschap. die een ramp kon doen ontstaan. dit maakt het gemakkelijk voor de overheid om wetgeving uit te vaardigen. die ongewenste kritiek en media-aandacht verbiedt l. al snel komen er in wetenschappelijke kringen discussie over de oorzaken en verantwoordelijkheden op gang f. De overheid vindt dat best want is zelf ook ernstig tekort geschoten in het toezicht. zo krijgen de verantwoordelijken en de overheden de ruimte voor een retour à l’ordre naar een situatie van business as usual m. Vervolgens is de overheid bezig met de terugkeer naar business as usual want Japan kan niet zonder kernenergie. en samen met de overheden. vinden zij in de criticasters. die zelf vaak ook boter op hun hoofd hebben.

Ook de monitoring vanuit de lucht met vliegtuigen of helikopters werd gestopt. Ik baseer me daarbij o. http://www. Punt voor punt: -Japan voert een wet op staatsgeheimen in. Dit roept vragen op. De vraag is waarom? Wil men zichtbare emissies met zeer vreemde en onverklaarbare lichtverschijnselen niet laten zien.ippnw-students.a.html 51 . Dit roept zeer veel vragen op. Dat geeft moed voor de toekomst. er hebben belangrijke gebeurtenissen plaatsgevonden. Een positief punt is dt Tepco is begonnen met het verwijderen van de brandstofstaven uit unit 4. volgens diverse bronnen -er worden TBS Camera’s gesloten. . Daar worden in veel berichten vraagtekens bij gezet. De overheid wil dit niet weten en stopt de monitoring. Steeds zijn er weer nieuwe problemen en ontdekkingen. die vooral betrekking hebben op informatieoverdracht. Tevens stelt de IAEA dat de overheid meer inzet moet tonen om mensen naar bepaalde woongebieden terug te laten keren. Dat lijkt erg goed te gaan. Wat was er daarnaast zoal te lezen op internet over voor mij nog onbekende zaken? Erg veel. Zie de blog van Jan Hemmer Beschermt tegen IAEA Waarheid en bestraalt mensen | Zie onderstaand een cynische reactie op de aanbevelingen van het IAEA en de WHO. Zij stellen daar een jaarlijks budget van meer dan 300 miljoen euro voor beschikbaar.org/chernobyl/coverup. op Majia's Blog: Laatste Dagen Zeer kort door de bocht zou men kunnen zeggen: de emissies in de lucht en het water stijgen explosief. Het IAEA lijkt niet onder de indruk van deze emissies en stimuleert mensen om terug te gaan naar hun woongebieden. -er worden verhoogde niveaus van emissies waargenomen. maar men verandert ook de manier waarop de luchtvervuiling wordt gecontroleerd. hetgeen onderzoek en voorlichting zal bemoeilijken -de niveaus van luchtverontreiniging en het grondwater worden extreem veel groter. Ook het WHO lijkt in de emissies geen bedreigende situatie te herkennen en stelt dat limieten niet worden overschreden.er zijn veel meldingen van sterfte bij veel dieren langs de Pacifische kust -de IAEA heeft ter plekke onderzoek uitgevoerd en Tepco gecomplimenteerd met de aanpak. Er is daar nog een lange weg te gaan.Momentopname December 2013 Wat werd er over de ramp gezegd op internet De gevolgen van de ramp in Fukushima slepen zich al vanaf 11 maart 2011 voort. waarbij een vergelijking met de ramp in Tsernobyl wordt gemaakt.

52 . Organisaties die zich met het milieu en het leven op aarde bezig houden zijn op internet ook goed vertegenwoordigd. Zij bepreken de raakvlakken tussen kernenergie en terreinen als sociaal-maatschappelijk. Dit zijn technische rapporten. Bij gebrek aan openheid lijkt niemand een goed overzicht van alle gevolgen te hebben. Hieronder verwijs ik naar een aantal van deze organisaties. Zij wijzen vooral op de gevaren. Zij zijn op internet goed vertegenwoordigd. Heel anders zijn de toelichtingen en rapporten van ‘kritische kernenergiewetenschappers’. IAEA en WHO van de UN. Verschillende betrokken partijen schatten de gevolgen totaal verschillend in. die moeilijk in beleidskeuzen te vertalen zijn. zie ik alleen maar algemene beelden. Van de kernenergiewetenschappers zie en hoor ik weinig. in vervolg op wat ik hiervoor al heb opgemerkt. die elk zo hun eigen visie op de ramp hebben. Ook over de toegepaste methoden en technieken om de problemen te lijf te gaan.De informaties zijn erg tegenstrijdig. Ik heb in deze notitie vele links naar deze groep gelegd. Hun rapporten gaan vooral over radioactieve emissies. sociaaleconomisch en vooral ook ecologisch en milieukundig beleid en uitvoering. Globaal onderscheid ik. de organisaties en personen die ‘bezorgd zijn over het leven op aarde’ en de organisaties die de ‘kernenergiesector’ ondersteunen zoals NRA in Japan. Toch moeten er door deze partijen acties ondernomen worden om de ernst van de gevolgen te beperken. de verspreiding hiervan en de gevolgen. drie patijen. In deze ‘momentopname’ zijn veel verwijzingen naar hen te vinden. Ik heb daarover geen samenvattende rapporten kunnen vinden. Dat zijn de ‘kernenergiewetenschappers’.

ofwel hoe kan een kerncentrale inherent veilig gemaakt worden? Dit zijn belangrijke vragen voor de veiligheid van bestaande kernreactoren. Kernenergiewetenschappers Hieronder versta ik in deze notitie naast de wetenschappers. Michio Kaku en Christopher Busby. : hoe kan radioactiviteit koelleidingen verzwakken.000 mensen omkwamen. Dit hoofdstuk sluit ik af met een overzicht van links voor hen die dieper willen graven. welke methoden kunnen ontwikkeld worden om verontreinigd water snel te zuiveren. De toegepaste wetenschappers hebben een veelheid aan onderzoeksvragen op hun bord gekregen. Als dat wel zo is dan dreigen er onnoemelijk veel doden als gevolg de ramp te vallen. waarvan geen enkele door de straling. Dit onderzoek zal de huidige problemen in Fukushima niet kunnen verlichten. maar door de kernramp slechts vier.a. ecologisch en politiek gebied. die in de maand december op internet te vinden waren en mijn aandacht trokken. Zij lopen minder het gevaar van embedded te worden in het establishment of in politiek correct onderzoek. De eerste groep zou ik willen onderscheiden in beoefenaren van de zuivere wetenschap en zij die meer met toegepaste wetenschappen bezig zijn. Dit ligt vooral op het terrein van de zuivere wetenschap. Dat maakt dat hun opvattingen vaak kritisch worden bejegend door de wetenschappers uit de eerste groep. die zich vooral met de kernenergie bezig houden.De meer formele organisaties vanuit de kernenergiesector en de overheid spreken vooral verhullend en wijzen op de beperkte gevolgen van de emissies. ook wetenschappers uit andere disciplines. Zij nemen soms een onafhankelijk standpunt in . hoe kan een kernsmelting in het kernvat zonder hulp van buiten gestopt worden. Het belang van deze wetenschappers is dat zij kritisch blijven kijken naar alle aspecten van de kernenergie. Het lijkt me veilig aan te nemen dat er minimaal over tienduizenden slechtoffers binnen nu en tien jaar gesproken mag worden. Onderstaand wordt voor elk van deze partijen aangegeven hoe zij de gevolgen van de ramp kunnen aanpakken. De tweede groep wetenschappers kijkt meer vanuit een multidisciplinaire visie naar de impact van kernenergie en de gevaren hiervan op maatschappelijk. Dit is gezien de zeer vele alarmerende berichten op internet door gezondheidsdeskundigen en gotspe. o. hoe kan een corium lava onder controle gebracht worden. Zo geven zij nog steeds als voorbeeld dat er door de tsunami meer dan 25. Voor de kernenergie is het onderzoek naar kernfusie van groot belang. Dit overzicht ondersteunt de bevindingen van Maija’s blog. die zich met afgeleide effecten van de kernenergie bezig houden. In Bijlage 3 geef ik nog meer links naar informaties. 53 . Voorbeelden van dergelijke wetenschappers zijn Gundersen. mits de ramp zich niet verergert.

die hun werk sterk zullen belemmeren. Hier ben ik het mee eens. maar wel zeer kritisch. andere waarden. Hij had gelijk dat hij onafhankelijk. is gepromoveerd in 1976 bij Kistemaker. wetenschappelijk onderzoek zou moeten mogen doen. Hij is niet tegen kernenergie. die ons door bedrijven en overheden onthouden wordt. Ik vind dat overheden deze organisaties moeten steunen. Toch zouden zij open moeten staan voor andere opvattingen. dat in verband gebracht wordt met Fukushima. Deze technologie is in handen gevallen van Pakistanen en Noord-Koreanen. Vroeger vond hij dat kernenregie acceptabel was als de kans op een zeer ernstig ongeval klein genoeg was. Waarom wordt hen niet gevraagd mee te denken? Alle denkkracht in de wereld is nodig om de gevolgen van de ramp in Fukushima te beperken. 54 . Maar er zijn natuurlijk meer.In Nederland is Wim Turkenburg zeen voorbeeld. Milieuorganisaties en andere Van de organisaties. Daar had hij volgens mij geen gelijk in. Daar moeten vraagtekens bij gezet kunnen worden. Hij was de man die de ultracentrifuge ontwikkelde. niet bevechten. De toepassing hiervan zou echter door de overheid op hun sociaaleconomische en andere maatschappelijk consequenties getoetst moeten kunnen worden. Ik heb er echter wel begrip voor. die in de media commentaar op energievraagstukken levert. die zich bezig houden met kritiek op kernenergie lees en hoor ik veel. geoloog uit Leiden. Turkenburg had meer oog voor de maatschappelijke consequenties van wetenschappelijk werk. Ik ben hen daarvoor erkentelijk. Als representanten van brede lagen van de bevolking en als kennis providers zouden deze organisatie nauwer bij het beleid en de uitvoering op het gebied van de kernenergie betrokken moeten worden. In december is er een stroom alarmerende berichten binnen gekomen over extreme emissies en over dierenwelzijn. maar wel veel te weinig. Wim Turkenburg. Kistemaker was de ‘techneut’. In concreto zouden deze organisaties samen kunnen werken met betrekking tot voorlichting over de gevolgen van de ramp in Fukushima en de begeleiding van de terugkeer van de bevolking rondom Fukushima. Hij is bekend als de Utrechtse energiehoogleraar. Dus ben ik door deze speurtocht in de maand december 2013 ervan overtuigd dat kernenergie inherent veilig moet zijn. Na Fukushima vindt hij dat deze kans nul moet zijn. Van belang is dat zij samenwerken en doorgaan te zorgen dar er informatie. komt direct of indirect vanuit deze bronnen. want bijna alle informatie. Zie de Wet op Staatgeheimen in Japan. De huidige generatie centrales zijn niet inherent veilig. die ik heb gebruikt voor deze notitie. Hij vond dat een goed wetenschapper autonoom moest zijn. die vond de overheid niets met zijn werk te maken had. Ik ben niet altijd gelukkig met hun eendimensionale benadering. omdat zij een breed publiek moeten aanspreken. tot ons blijft komen. altijd al.

jp/english/e_nra/ http://www. Hij kan beginnen met een aantal links te volgen.org/ World Health Organisarion WHO http://worldhealth.org/ 55 . waarvan verslag is gemaakt. Het vertrouwen in deze organisaties zou groot moeten zijn.world-nuclear.jp/english/aboutmeti/data/aOrganizatione/keizai/gensiryoku/01. De aanpak van de ramp in Fukushima zou een aanzet kunnen zijn. Dat is misschien ook wel zo. Dit is echter niet zo.Formele Organisaties Een belangrijke formele organisatie in de sector van de kernenergie is de in Wenen gevestigde International Atomic Energy Agency. De lezer zal zijn eigen beeld moeten vormen.org/ International Atomic Energy Agency IAEA http://www. Ik denk dat als kernenergie een stabiele. Informatieverzameling voor hen die dieper willen graven Volg bijvoorbeeld de volgende links: Organisaties Nuclear and Industrial Safety Agency NISA http://www. gezien hun belang binnen en voor de samenleving. duurzame en veilige energiebron wil worden dat het overleg tussen alle genoemde partijen met open vizier gevoerd moet worden. Men zou verwachten dat zij het meest betrokken zouden zijn bij de aanpak van de gevolgen van de ramp.htm Nuclear Regulation Authority NRA World Nuclear Organisation http://www. Dan moeten de organisaties en overheden hun gedrag echter snel veranderen. de IAEA . die elk hun eigen agenda’s hebben. Deze houdt zich vooral bezig met inspecties van kerncentrales met het oog op ‘misbuik’ in termen van de ontwikkeling van kernwapens. Dit kan alleen als zij meer afstand nemen van de bedrijven en overheden. Het gaat te ver om de resultaten van mijn ‘momentopname’ hier weer te geven. Ik meen dat zij er alles aan moeten doen om dit vertrouwen te herstellen. Het algemeen belang speelt bij deze bedrijven geen dominante rol.meti. Zij zijn erg divers en vaak tegenstrijdig. Zij hebben veel kennis over de werking van kerncentrales.nsr. maar daar blijkt in de openbare informatie niets van.go. In de nasleep van de ramp in Fukushima is wantrouwen hun deel.iaea. In Fukushima hebben zij in december nog een inspectie uitgevoerd.go.

ENENews Naturalnews Dagboek van Mochizuki The Japan Times http://www.world-nuclear.nl/ http://www.greenpeace.html What matters today Nieuws over Fukushima NEWS & NOTES http://resumenesdesdefukushima.nl http://www.hetkanwel.com/Fukushima.Informatiebronnen o. Voor Nederland kan daarbij gedacht worden aan: KNMI Greenpeace Nederland hetkanwel www. Hij zal op basis van die informatie tot een eigen standpunt over kernenergie en over de problemen van Fukushima in het bijzonder moeten komen.jp Nieuws over natuur en wetenschap http://www.org/ http://fukushima-diary.a.com.co.blogspot. die hem past.enenews.es/ Ieder zal zelf een selectie moeten maken uit de vele aanbieders van informatie.net/tag/fukushima/ 56 .japantimes.com http://www.knmi.com/category/dnews/ http://www.

Inschatting van een worst case scenario Hybris De reactie van de wereldgemeenschap op de kernramp in Fukushima is een voorbeeld van de Hybris van de moderne mens t. Het voorgaande geeft hier voldoende voorbeelden van. erg fout. de natuur: kernenergie is ‘onbeperkt voorradig‘.v. desastreus fout. Wellicht dat overheden. En het zal nog vaker fout gaan! Voorlopig gaat het nog gewoon door.voedselveiligheid -en wellicht ook door hongersnoden -met grote migratiestromen als gevolg -hierdoor ontstaat het gevaar voor een ontijdig einde aan verworvenheden zoals: -democratische bestuurvormen -mondiale organisatie van de voedselvoorziening -vredesorganisaties 57 .o. De Hybris maakt blind voor de gevolgen.bedreiging van menselijke samenlevingen -door problemen met luchtkwaliteit en . door kanker -wellicht ook het ontstaan van ‘onleefbare’ gebieden . zoals in het geval van Fukushima. ‘goedkoop’ en ‘veilig’. Laat me hier een worst case scenario schetsen: -ongecontroleerde en niet te stoppen grootschalige verspreiding van radioactieve elementen in de natuur met als gevolg: -aantasting van organische leefvormen: -dodelijke afwijkingen bij dier en mens o. want duurzame alternatieven voor energieopwekking zijn nog onvoldoende beschikbaar. media en de belangorganisaties daarom zo weinig aandacht geven aan de gevaren.a. De risicoanalyses tonen dit toch aan! Maar het ging en gaat vaak fout.

Ik wil mijn steentje bijdragen vanuit mijn beroep en mijn rol als docent om mensen proberen te raken om zelf na te denken en in beweging te komen.het IPCC en het IAEA. het is een probleem voor heel de mensheid. die er gelegd worden door bedrijfs. dan is het gevaar op opstanden en oorlogen zeer groot. We hebben de mogelijkheden om hier wat aan te doen. en de angst voor sociale onrust wellicht. Het is niet dat de mensheid dit probleem niet kan aanpakken en verlichten. geologische warmtebronnen en energie uit de getijden van oceanen. zoals de UN. te beginnen met dat deel dat op het Noordelijk Halfrond woont! “Hoe slecht de situatie in Fukushima ook mag zijn”. die juist zijn opgericht om dergelijke mondiale problemen aan te pakken. zou de centrale volledig zijn ingestort. die dit verhinderen. aan de grondvervuiling. Als de mensheid hier geen goede antwoorden op weet te vinden. Ik denk meer als ingenieur. het WHO. Deze blokkades worden niet opgeheven door organisaties. Deze wil lijkt verlamd door de blokkades. Het zou dus nog erger kunnen! De Hybris van de lobby van de kernenregie is zo groot dat bovengenoemde gevolgen tot op heden niet bespreekbaar mogen zijn. aan de afscherming tegen mogelijk toekomstig geweld en vooral aan het watermangement. Het zijn de gevestigde belangen. aan wat te doen aan de emissies. “het is niet het worst case scenario voor een nucleaire ramp. Gelukkig kunnen we wat doen aan dit worst case scenario Maar er is ook een positief beeld op de toekomst mogelijk. legt Wasserman uit: "De volledige energiebehoefte van de wereld kan worden opgewekt door een combinatie van zonne-energie." Dit gaat me ook wat ver en is zeker op de korte termijn niet haalbaar. Jammer. benadrukt Wasserman. De voorbeelden van de aantasting van leefvormen en verworvenheden stapelen zich op op internet op.en sectorbelangen en overheden. windenergie. ja. De mediastilte lijkt mij een stilte voor de storm. Het worst case scenario is nog geen realiteit. Als dit 20 kilometer was geweest. Ik begrijp niet dat journalisten dit niet belichten. 58 .Het is duidelijk dat dit scenario de Westerse Samenlevingen zullen ontwrichten. de hybris. Fukushima is geen Japans probleem. Maar we moeten ook de wil hebben. gevolgd door een onmiddellijke nucleaire catastrofe!”. omdat deze het politiekcorrecte toch steeds weer moeten laten prevaleren boven het sociaalwetenschappelijke. Fukushima was 120 kilometer van het centrum van de aardbeving.

" Verder zijn deze topexperts ook 59 . De mensheid staat voor een unieke uitdaging! In feite zijn elk van de drie probleemvelden uniek: de potentiële massavernietigingskracht van de gebruikte brandstofstaven. de corium lavas in de ondergrond en de enorme emissies van radioactieve deeltjes in de lucht en het water van de oceaan. zijn in de menselijke geschiedenis niet vaak vertoond. Aanbevelingen met betrekking tot de aanpak Dergelijke grote problemen. Op deze momentopname baseer ik mijn aanbevelingen. Er kunnen tientallen verhalen over de ramp geschreven worden vanuit allerlei gezichtspunten. dringen 16 topexperts op het gebied van nucleaire energie er bij de Japanse regering op aan om de verantwoordelijkheid voor Fukushima over te dragen aan een wereldwijde ‘engineering group’ on der toezicht van een drieledig panel bestaande uit een vertegenwoordiging van de civiele maatschappij. Er zijn niet altijd duidelijke oplossingen. Mijn analyses zijn beperkt. zal de politieke wil om dit op te lossen zich snel ontwikkelen. Maar hier moet ik het mee doen. maar er zijn wel stappen die dringend gezet moeten. van een internationale groep van nucleaire deskundigen onafhankelijk van Tepco en van de International Atomic Energy Agency. als die nu in Fukushima spelen. Ze zijn elk 'uniek' en alle drie hebben ze het potentieel om heel grote schade aan mens en milieu toe te brengen. maar wat moet er nú gedaan worden. de sanering en de ontmanteling van de installatie goed moet worden gefinancierd. die de hele wereld aangaan. Zij dringen erop aan dat de stabilisatie. dus we hebben allemaal belang bij de best mogelijke afloop. Denktank samenstellen In een open brief aan de Verenigde Naties. Ze bekrachtigen dit verzoek met de hoogste urgentie-graad omdat de situatie in Fukushima “met de tijd verslechtert in plaats van te stabiliseren. is de black-out in de media te stoppen. de IAEA. Als de publieke opinie hierover wordt geïnformeerd. De hele wereldbevolking moet op de hoogte zijn van de problemen. al die analyses en beschouwingen. Welke aanbevelingen zou ίk geven? Mijn verkenning van de ramp en zijn gevolgen in deze notitie zijn slechts een momentopname eind 2013.What to do? Leuk. De gevolgen van Fukushima kunnen vrijwel ieders leven aantasten. Er zal meer draagvlak ontstaan om gezamenlijk tot een aanpak te komen. Black-out in de media stoppen Het eerste wat nodig is. De UN en andere mondiale organisaties zullen in beweging komen.

Afhankelijk van dat onderzoek zal de vraag beantwoord moeten worden of kernenergie nog een toekomst heeft en zo ja onder welke voorwaarden. Uit het voorgaande is duidelijk dat zij nooit op deze taak werden voorbereid. Zij moeten mistgordijnen wegblazen en erkennen dat er fouten zijn gemaakt en dat er van deze fouten zal worden geleerd. Zij moeten het een ‘eerzaak’ vinden om het blazoen van de kernenergiesector te zuiveren. Schuldvraag laten rusten en de aandacht richten op het oplossen van de problemen Ten tweede moet de ‘eerzaak’ van het oplossen van de door Tepco veroorzaakte problemen Tepco worden verbreed worden tot grotere gehelen. Ik zou een sterk accent willen leggen op internationaal erkende deskundigen uit o. Deze moeten zich gezamenlijk verantwoordelijk gaan voelen voor de aanpak van de problemen. Als deze niet door de formele organisaties wordt ingesteld dan zouden de universiteiten en grote onderzoeksbureaus dit zelf moeten doen. Maar ook de overheid heeft de nodige competenties niet. de werktuigbouwkunde. Het gaat op dit moment niet om de schuldvraag maar om alle aandacht en inzet te richten op de aanpak van de problemen. “Tepco is nu al Japan's meest gewantrouwde bedrijf" en wordt voorgesteld als "gevaarlijk incompetent. Ze raden aan om nauwgezettere methoden te gebruiken voor de berekeningen en voor het verzamelen van gegevens. Deze denktank moet op korte termijn met concrete aanbevelingen komen voor de aanpak van de ramp in Fukushima. die moeten zorgen voor betrouwbare schattingen. Mondiale organisatie onder de koepel van de UN 60 . De gehele sector is verantwoordelijk.en milieuschade veroorzaakt door de ramp. Tepco is niet in staat deze drievoudige complexe crisis alleen op te lossen. zoals de kernenergiesector en de controlerende overheden en -organisaties.a.kritisch tegenover de inschattingen van de WHO en de IAEA over de gezondheids. de disciplines van de civiele techniek. Maar dat is nu niet aan de orde. Helaas lijkt ook de wil om zelf buiten hun eigen organisatie hulp te zoeken onvoldoende aanwezig. De schuldvraag zal later en in een breder kader uitgediept moeten worden. Ik zou de opdracht in eerste instantie beperken tot een tweetal gebieden: bedenken van maatregelen om de emissies in de lucht en het water te beperken en maatregelen om de situatie in Fukushima te stabiliseren. de geologie en de kernenergie." Uit een opiniepeiling bleek dat 91 procent van de Japanners wil dat de overheid ingrijpt in Fukushima. Te denken valt aan het Nuclear and Industrial Safety Agency of NRA?? en het IAEA . Ik ben het daarmee eens. Deze stap laat in feite al te lang op zich wachten.

Toch was het in dit geval zeer goed denkbaar dat Tokio ontruimd had moeten worden. Daar schort het aan in Fukushima.Gezien de mondiale gevolgen van een kernramp zou er op mondiaal niveau een panel moeten komen naar analogie van het IPCC . Ook zouden zij de nodige voorbereidende maatregelenm mocht het tot een meltdown of noodsituatie komen. We blijven verwachtingsvol uitkijken! We zitten momenteel nog relatief veilig. Maar dat is anders voor de bevolking van de getroffen gebieden. een Cohesiefonds . De 61 . Dit panel zou politici. Eveneens gezien de gevolgen van dergelijke rampen. In Fukushima worden zowel jongeren en ouderen 24 uur aan dergelijke radioactieve belastingen blootgesteld. bedrijven en belangroepen bijeen moeten brengen en met aanbevelingen moeten komen voor criteria voor de locatie en inrichting van kerncentrales. Het is ook niet ondenkbaar dat dit alsnog zal moeten gebeuren.. 20 millisievert per jaar is de beroepsmatige stralingsdosis voor volwassenen. die daarna naar een schoon milieu gaan. Wellicht zou een uitbreiding van het mandaat van het IAEA een oplossing kunnen zijn. Russische Academie voor Natuurwetenschappen: "Ik sprak op een persconferentie in Fukushima City en bood uitleg en wat kritiek. De aanbeveling zouden binnen het forum van de UN besproken en beslist moeten worden. dat zich niet alleen bezig houdt met de humanitaire hulp maar vooral ook met structurele zaken. Maar dan moet zij dit wel willen en mogen. Waar moet men. Het lijkt me nodig effectieve oplossingen te vinden voor de verplaatsing van de bevolking uit ernstig radioactief besmette gebieden. De vraag is of dit mogelijk was geweest. ENENews van 5 feb. leider van de school van solid-state stralingsfysica . Hoe verder? Is er nog hoop? Natuurlijk! De menselijke creativiteit kan oplossingen bedenken. daarvoor moeten nemen. maar dan breed gezien ook die van tsunami’s. Het IPCC en de AIEA. heen op een eiland? Wat zijn de alternatieven voor ontruiming? Ook zouden alle bestaande kerncentrales op korte termijn een rampenplan moeten maken voor een situatie van meltdown. orkanen en breder nog die van de klimaatverandering en wellicht ook oorlogen. Als voorbeeld kan daarbij gedacht worden aan het Europese Regiobeleid met structuurfondsen o. Dit panel zou kunnen samenwerken met bv.Intergovernmental Panel on Climate Change. Rampenplannen maken voor een situatie van meltdown in alle bestaande centrales Ontruimingsoefeningen: Snelle ontruiming van steden en gebieden is in de praktijk niet mogelijk.a. Ik bedoel mensen werkzaam bij kerncentrales 6 uur per dag. zou er een panel moeten komen. 2014: Professor Vsevolod Kortov.

.. is er nog hoop? 62 . leven in gebieden met zelfs zwakke radioactiviteit is uiterst gevaarlijk omdat er zich dan eenninwendige bestraling ontwikkelt.000 vierkante kilometer [...] " Rondom Fukushima is een gebied besmet met radionucliden van ongeveer 14. Zelfs de afstand van honderden en duizenden kilometers van kerncentrales is geen veiligheidsgarantie. Dit soort ongevallen overschrijden de grenzen van een staat en duidelijk de noodzaak van internationale samenwerking [..resultaten van het onderzoek dat in Oekraïne is uitgevoerd gedurende 25 jaar na de ramp in Tsjernobyl bewijzen dat het leven zelfs in licht verontreinigde gebieden voor langere tijd schadelijker is dan het ontvangen van een eenmalige grote dosis straling. Wat zal de toekomst brengen..lijken te negeren... tientallen jaren.. die de immuniteit aantast en tot genetische problemen leidt... het langdurig.] Kortov merkt op dat de Japanners de ervaringen van Tsjernobyl.

Aanbevelingen op technologisch gebied
Ik wil vooraf opmerken dat er door het personeel van Tepco veel werk is verzet. Het personeel moest vaak onder extreem moeilijke omstandigheden werken en telkens weer oplossingen vinden voor nieuwe problemen. Dat er kernsmeltingen plaats vonden en later waterstofexplosies valt hen niet aan te rekenen. Dat de problemen zich hebben opgestapeld en verergerd was door hen niet te voorkomen. Zij hebben een wereldramp voorkomen. Het was het management van Tepco dat de centrales aan hun lot wilde opverlaten. Zij en de Japanse premier Naoto Kan hebben dat voorkomen. Het is daarom betreurenswaardig dat het personeels en het sociale beleid zo veel te wensen over laat. Het personeelsbeleid van Tepco is een belangrijke factor geweest in de escalatie van de problemen en ion het ontstaan van steeds weer nieuwe problemen.. Er hadden eerder experten van buitenaf aangetrokken moeten worden. Maatregelen, welke ik nodig acht zijn:

Hoe kunnen de huidige kerncentrales fail-safe gemaakt worden Kerncentrales moeten, voor zover dat mogelijk is, zo snel mogelijk intrinsiek veilig gemaakt worden. Ik stel voor dat er serieus werk gemaakt wordt van de noodzaak dat alle bestaande reactoren een effectief ‘noodstopsysteem’ hebben. Daarbij bedoel ik niet back-up systemen voor het koelsysteem. Die zijn al langer verplicht en blijken niet onfeilbaar. Ik bedoel een geheel autonoom noodstopsysteem, dat zonder gebruik van energie de kernreacties automatisch stopt. Ik treed hier ver buiten mijn professie als civiel ingenieur, maar wil toch een suggestie voorleggen: omgeef de brandstofstaven in het kernvat met voldoende materiaal, dat in staat is de kernreacties te stoppen. Dit materiaal zou bij een kritische temperatuur moeten smelten, waarna het de brandstofstaven zou moeten omhullen met een beschermende laag, die de kernreacties voldoende vertragen zonder dat er milieuschade optreedt. De kritische temperatuur ligt ergens boven de maximum temperatuur van het koelwater en onder de ontbrandingstemperatuur van zirkonium. Mijn eerste gedachte gaat uit naar lood, omdat dit de reactieprocessen sterk afremt. Bij oververhitting in het kernvat zou de loodmassa automatisch smelten en de kernreacties ‘afremmen’. Ik weet niet of dit een bruikbaar idee is. Dit zou door onafhankelijke experts moeten worden uitgewerkt. De interne kosten zouden voor de bedrijven erg hoog kunnen worden, maar die zijn zeer veel lager dan de maatschappelijke kosten gevolg van een kernsmelting.

63

Verwijderen van radioactief materiaal van rampplek Op dit moment wordt goed werk geleverd met de verwijdering van de brandstofstaven uit unit-4. Dit is een extreem gevaarlijke klus voor de hele wereldbevolking, welke onder een zeer hoge druk moeten worden uitgevoerd. Het gebouw verzakt en de opslagplaats is niet geheel gezuiverd van de brokstukken van het dak en de muren als gevolg van de waterstofexplosies. Het probleem is dat de staven elkaar onderling niet mogen raken en dat zij altijd onder water moeten blijven. Het lijkt me verstandig om het rustig aan te doen en periodiek een pauze te nemen om de situatie telkens weer opnieuw te beschouwen. Dit staat op gespannen voet met de wens de klus snel te klaren, omdat unit 4 zeer snel wegzakt. Als ingenieur zou ik voorstellen om de psychische kant van deze zaak mee te nemen en een psycholoog in het team op te nemen, die de geestgesteldheid van alle medewerkers constant in de gaten houdt.

Watermanagement Het watermanagement baart me zorgen, omdat de locatie zo uiterst ongunstig ligt. Er zijn grondwaterstromen, die moeilijk om te leggen zijn. Toch zal dit moeten gebeuren. Het zal nodig zijn om alle invoer van water in het gebied onder en rondom de centrale te stoppen. Dit is het regenwater, dat op het terrein valt, het koelwater en vooral ook de bovengrondse en ondergrondse waterstromen. Ik zou een betonnen afleidingskanaal rondom de centrale aanleggen, dat alle bovengrondse waterstromen opvangt en direct naar zee afvoert. Dit zou een betonnen bak moeten zijn met daaronder een stralen damwand, die ondergrondse waterstromen tot op een bepaalde diepte tegenhoudt. Dit opgestuwde water zal eveneens via drains naar het betonnen afvoerkanaal afgeleid moeten worden en vandaar direct naar zee moeten worden. Er moet alles aangedaan worden om al het regenwater op het terrein op te vangen en direct naar zee af te voeren. Het grondwater zal zodanig gemanaged moeten worden, dat er zo weinig mogelijk grondwater vanuit het gebied van de corium lava naar zee kan wegstromen. Het zal niet mogelijk zijn om dit geheel te voorkomen. Een directe aanpak van de corium lava’s is daarvoor noodzakelijk. Zie onderstaand een schematische uitwerking van dit voorstel

64

65

Dit vereist een gesloten afdekking van de opslagplaatsen en een gesloten bestrating. Wellicht dat een groep van deskundigen daar een oplossing voor kan vinden.www. Het eerste wordt bereikt door damwanden. Het koelwater zal gescheiden moeten worden behandeld van het regen. omdat dit relatief weinig effectief is voor de koeling van corium lava’s en de instabiliteit van de ondergrond vergroot.en oppervlakte water.Het regenwater zal moeten worden opgevangen en via een gescheiden systeem naar zee afgevoerd moeten worden.zmescience. Dit had in feite al gebeurd moeten zijn.. 66 .com Deze voorstelen zullen de hoeveel te zuiveren water vergroten. Zo wordt het wegstromen van dit radioactieve water richting zee tegengegaan. Helemaal tegengaan van het penetreren van water uit de omgeving van de centrale is niet mogelijk. Zie. wellicht een ‘bevroren’ damwand. en het tweede door meer water weg te pompen dan er via de omgeving instroomt. Daarom moet de instroom van water via de centrale absoluut tot een minimum beperkt worden. Er moet naar gestreefd worden de hoeveelheid koelwater te beperken. Aangezien het water onder de centrale radioactief besmet is moet er aan tweezaken aandacht gegeven worden: wegstromen van dit water richting zee tegengaan en zorgen dat er zo weinig water in de bodem penetreert dat er onder de centrale een situatie van een kleine onderdruk ontstaat.

Mijn voorstel is een aantal funderingsdeskundigen bijeen te brengen. Dichten van de scheuren in de basement en leegpompen van de reactorgebouwen lijkt me een eerste stap. Ik meen dat de overheid onmiddellijk geschikte gronden moet onteigenen en de opdracht moet geven deze in te richten voor langdurige en afgeschermde opslag. Wellicht is het voornemen om een ijsmuur te bouwen rondom de centrale ingegeven door het vermoeden dat de corium lava’s reeds gedeeltelijk door de fundering zijn gezakt. Stabiliseren met palen in de ondergrond zal in deze situatie zeer moeilijk zijn. Als deze door de betonnen fundering in de ondergrond terecht komen in het grondwater is het leed niet te overzien. Deze kan niet in de oceaan worden geloosd. die via het water de zee in stromen. 67 . Stabiliseren van gebouwen met radioactief materiaal De gebouwen zullen moeten worden gestabiliseerd totdat alle radioactief materiaal is verwijderd.Dit zijn ideeën. De totale hoeveelheid verontreiniging in dit water is bedreigend voor de wereldbevolking. Vele gedeelten van de gebouwen zijn ontoegankelijk door de aanwezige radioactiviteit en de ondergrond is met water verzadigd en onstabiel. Als dit dreigt te gebeuren dan zal een ijsmuur niet afdoende zijn. Dit moeilijk om twee redenen. Aangezien er zeer grote hoeveelheden verontreinigd water moeten worden opgeslagen is het uiterst belangrijk dat er technieken worden ontwikkeld voor een snelle zuivering van dit water. Verdichten van de ondergrond eveneens. Inrichten van plekken voor langdurige opslag van radioactief materiaal Op dit moment worden de containers met radioactief koelwater op het terrein opgeslagen.die door een denktank uitgewerkt moeten worden. Dit zal dan ongetwijfeld zeer veel emissies geven van radioactieve deeltjes. Dit geldt zowel voor het verontreinigde water en voor de brandstofstaven. De laatsten zouden ook afgevoerd kunnen worden naar reeds bestaande opslagplaatsen voor langdurige opslag. Dit is eveneens zo met de afgewerkte brandstofstaven uit unit 4. Aanpak van de corium lava’s Hoe de corium lava’s moeten worden aangepakt weet niemand. die op zeer korte termijn advies moeten uitbrengen.

68 . Dat zou in Nederland totaal anders zijn aangepakt!i Aanbevelingen met betrekking tot de toekomst Facing reality De realiteit onder ogen zien is een probleem van de hele energiesector en voor Tepco in het bijzonder. lijkt me. Verder is er zo goed als geen meer geld voor. met robots. onrendabel. Op deze wijze zal Ralph Nader nog zijn gelijk krijgen. Ik mis dergelijk proactief werk. Duurzame energiebronnen zullen dan vaak goedkoper. Dat geldt ook voor de sector van de fossiele brandstoffen. In feite zou het voorbereidende werk hiervoor al in gang moeten zijn gezet. Ook hiervoor zou een team van deskundigen van waterbouwkundigen en kernenergiewetenschappers moeten worden samengesteld.Wellicht moet een gedeelte van de zee worden afgedamd en moet er rondom de centrale een veiligheidzone worden ingericht die omgrensd wordt door het eerder genoemde afvoerkanaal met damwand en de dam in de zee. Een andere werkelijkheid is dat de kerncentrales duur en vaak verouderd zijn." Hij stelt dat het alleen blijft bestaan omdat de nucleaire lobby politici zover weet te krijgen de sector te beschermen. zei Jaczko kortweg. na hun voorziene werkingsduur. voorzitter van de ‘US Nuclear Regulatory Commission’ zei ten tijde van de Fukushima-ramp: "Dit is niet de technologie van de toekomst!". Als de negatieve externe effecten in de balans worden meegewogen dan komen de evenwichten heel anders te liggen dan nu. De Verenigde Staten keren zich af van kernenergie. Hij zei "kernenergie is onnodig. evenals vele andere landen. of ontbreekt de wil om nieuwe kerncentrales te financieren. zeker in Japan niet. De kernenergiesector zal de negatieve externe effecten niet langer mogen afwentelen op de samenleving. Hij ziet de Amerikaanse nucleaire reactoren verouderen. blijken. onverzekerbaar en belangrijker nog. "De industrie is aan het verdwijnen”. Economisch gezien is het voor de kernenergiebranche ook steeds moeilijker. om de emissies via water en lucht in de hand te houden. onveilig. maar toch nog in werking blijven. Ook daarin zou hij gelijk kunnen krijgen als de overheden de risico’s niet langer willen dragen. Voorlopig is dat echter nog niet zo. want kernenergie is nu eenmaal duur. evt. of liever minder duur. Binnen die zone kan dan gewerkt kunnen worden. Zoals Gary Jaczko.

Aanbevelingen voor ‘wat Nu te doen’ Snelle duidelijkheid over het lot van de geëvacueerde bevolking 69 . New York City en Washington. anders dan een ramp met een kerncentrale." Sinds het accident van Fukushima heeft Japan het gebruik van zonne-energie verdrievoudigd tot het equivalent van drie kerncentrales. Naoto Kan." Hij realiseerde zich dat "er geen enkel ander ongeval of ramp". Het ontwerp voor de centrales van Fukushima is van de firma General Electric en dit bouwplan werd ook gebruikt om 23 reactoren te bouwen in de VS. Het standpunt van Nader en Wasserman wordt herhaald door vele topexperts in de energiesector. dan konden we al onze energie opwekken uit hernieuwbare bronnen". waaronder de kerncentrales in de buurt van Los Angeles. DC.. Geen ander ongeluk kan tot een dergelijke tragedie leiden. daar anders over te denken. die stellen dat een koolstofvrije en nucleairvrije energie-economie niet alleen mogelijk is. De enige vraag is nog hoe lang het zal duren vooraleer we deze fase bereiken en hoeveel schade we tegen dan hebben opgelopen.Nog een realiteit is dat zeer veel kerncentrales op de verkeerde plaats staan. voordat we uiteindelijk de gecentraliseerde ‘topdown’ strategie achter ons laten. Zij verkeren in goed gezelschap. duurzame. Een andere realiteit is echter ook dat het zeer moeilijk. vertelde onlangs aan zijn toehoorders dat hij een voorstander van kernenergie was. de nieuwe ministerpresident. Wasserman wijst erop dat er in de VS kerncentrales staan in zones waar een grote kans op aardbevingen bestaat. politiekgesteunde en vaak to-big-to-fail energievoorziening om te schakelen naar een kleinschalige." Hij wees erop dat alle 54 kerncentrales in Japan nu zijn stilgelegd en hij uitte vertrouwen dat "we ook zonder kerncentrales er absoluut voor kunnen zorgen dat we voldoende energie opwekken om in onze behoeften te voorzien. die zo lang de koolstofen nucleaire energiesectoren heeft gediend. maar ook onvermijdelijk. maar dat er na het ongeval in Fukushima "een koerswijziging van 180-graden in zijn denken plaatsvond. Naoto Kan is van mening dat "Als de mensheid echt zou samenwerken. . Helaas lijkt Abe. betrouwbare en algemeen beschikbare energievoorziening. tijdrovend en kostbaar zal zijn om van de huidige structuur van de grootschalige. die minister-president van Japan was toen de ramp begon. Ook in Nederland en België staan de kerncentrales op vergelijkbare plaatsen als de centrales in Fukushima. "ineens het leven van 50 miljoen mensen in gevaar kan brengen..

en ondiepe grondwater. die ik in het voorgaande heb gemaakt. zeker nu blijkt dat er geen ramp geweest zou zijn als er geluisterd was naar hun verzet tegen kernenergie. beter behandeld moeten worden. Zij dringen erop aan dat de standpunten van de lokale bevolking . Begin direct met de aanleg van keerwanden rondom de centrale met daarbuiten het graven van diepe ontwateringkanalen en drains voor het rivier. Zie mijn opmerkingen hierover. De acties die daartoe ondernomen moeten worden zijn: -begin met plannen voor een verantwoorde waterbeheersing van het diepe grondwater en het koelwater. die moesten verhuizen na de ramp. de opslag van radioactief koelwater te beveiligen en de brandstofstaven op een afgeschermde plaats op te slaan.Ik ben het eens met het IAEA eens dat de mensen. Ik constateer een groot verschil van mening tussen de WHO en de regering over de toelaatbare straling om een groen licht te geven voor de terugkeer naar woongebieden.en grondwater zou zo goed als mogelijk is snel van het vervuilde water moeten worden gescheiden. van de WHO en van onafhankelijke stralingsdeskundigen. De afvoer van dit water zal gescheiden moeten worden van de koelwatercircuits in de centrales en de opslag van radioactief koelwater. Op internet zijn die namen te vinden! Management van het regenwater en van de grondwaterstromen Er dient direct werk gemaakt te worden van civiel technische ingrepen om de grondwaterstromen in te dammen. 70 . Het kan dan vrij naar zee afgevoed worden.in de toekomst gerespecteerd wordt. Voorstellen hiervoor zouden vanuit de denktank voorgelegd moeten worden. Ik stel voor een onafhankelijke commissie te benoemen bestaande uit vertegenwoordigers van de bevolking. -voorkom dat het regenwater zo weinig als mogelijk is besmet wordt met radioactiviteit. -onderneem onmiddellijke acties om het grond. Daartoe zal direct begonnen moeten worden met het overkappen van de site en de opslagvoorzieningen Ook het bodem.en regenwater te ‘controleren’.die nooit een kerncentrale gewild heeft maar er nu wel de dupe van is . Voorkom dat grondwater het terrein en de gebouwen van de centrale kan binnendringen.

Deze worden ontmanteld. Koeling was niet meer mogelijk. De oorzaak van de meltdowns ligt bij de koeling. zeer veel geld kosten. In december 2013 besloot ik deze af te ronden in een soort ‘momentopname’. Hoe kan het IAEA in een rapport van december 2013 onderstaande afbeelding als toekomstbeeld opnemen? Zijn zij het noorden kwijt of moedwillig met propaganda bezig? Zijn dit nieuwe Daiichi centrales.news. Daimi wordt een leerschool voor de kunst van het ontmantelen van kerncentrales.com Besluit In de verre toekomst zullen er geen kerncentrales meer zijn in Daiichi. of terreuraanvallen? Wie bedenkt dit? Terug naar de werkelijkheid. Dat gaat meer dan 40 jaar duren en zeer. 71 . waarbij zij de grootste schuld leggen bij de tsunami. als uit de grond opgerezen? Wat zit er voor verschrikkelijks in de verpakking op het opslagterrein? Is deze ‘verpakking’ bestand tegen aardbevingen . Zij stellen dat de meltdowns ook zonder de tsunami niet te voorkomen waren geweest. een Act of God. De aardbeving verwoestte de elektriciteitsmasten en daarmee de elektriciteitsvoorziening.Yahoo Newsph. Wetenschappers zijn het daarmee grotendeels eens.wall installed along the coast in Fukushima | View photo . zij het dat zij de schuld voor het wegvallen van de koeling meer leggen bij de aardbeving. De noodvoorzieningen konden maar een beperkte tijd functioneren. die in april 2011 begon. tsunami’s. Ik was bezig met een verkenningstocht naar de oorzaak van de meltdowns in de kerncentrales van Daiichi.yahoo. De tsunami verwoestte de noodstroomvoorzieningen en de noodaggregaten. omdat de elektriciteitsvoorzieningen zo totaal vernietigd waren. Dat zeggen de officiële organisaties en Tepco.

Het woord wat me het meest irriteerde was ‘proactief’. De aanzet tot de ramp en de aanpak van de gevolgen worden juist door het tegenovergestelde gekenmerkt. Het wachten op de resultaten van een onderzoeksbureau International Research Institute for Nuclear Decommissioning (IRID. dan is een tsunami niet per sé nodig om een kernramp te veroorzaken. Het koelwater kon het kernvat niet meer bereiken. hoezeer ik een dergelijk instituut ook toejuich. Graag had ik gezien dat het rapport was gebaseerd op een panel van onafhankelijk experten in plaats van op een peerreview. De conclusies en lessen van het eerste rapport van de IAEA moeten. welke in mijn verkenning op internet tegen kwam. Oplossingsrichtingen voor de aanpak van deze problemen ontbreken. Geen enkel van de grote problemen. als die ik proefde bij eenzelfde verkenning jaren geleden naar klimaatverandering. Ik proef bij het IAEA eenzelfde hybris.com/doc/172808245/CO2-en-HetKlimaat Als we het maar goed organiseren dan kunnen we de natuur bedwingen. Het rapport komt me ietwat surreëel over. Of er nu wel of niet gepompt kon worden was daarna niet relevant meer. gezien wat er daarna is gebeurd. Het is dus wel degelijk nodig naar de precieze oorzaken te zoeken. Dit lekkende water is zeer radioactief. Dus uiteindelijk zal de aandacht zich van de gevolgen naar de oorzaken moeten keren om centrales inherent veilig te maken. Maar als deze hypothese een grond van waarheid bevat. want er staan veel van soortgelijke centrales op gevaarlijke plekken. Er is al bijna 3 jaar verloren. Zo kon het water het reactorgebouw instromen. Ik zie op basis van de vele onderzoeken en beschrijvingen geen enkele reden om deze hypothese aan te passen. wordt met name genoemd. zodat herstel van de leidingen zeer moeilijk is. Hierin zag ik 19 ‘Advisory Points’. Tepco krijgt veel ruimte en wordt uit de wind gehouden. aldus de massa van de berichten op internet. die me meer organisatorisch lijken te zijn dan inhoudelijk gericht op de aanpak van de problemen. maar niet inhoudelijk genoeg. ook al zou er stroom zijn geweest. duurt te lang voor de aanpak van de snel escalerende problemen. We hebben niet zoveel tijd. Toen was het: de CO2-uitstoot is de ooraak van de 72 .scribd.Mijn hypothese was dat de koeling in een of meerdere centrales wegviel door breuken in de koelleidingen. Op zich prima en niet strijdig met mijn eigen aanbevelingen. herzien worden. Naschrift Bij de afronding van deze momentopname zag ik het Preliminary Mission Report van de IAEA van 9 januari getiteld ‘IAEA International Peerreview Mission on Mid-and-Long-Term Ruadmap towards the Decommissioning of Tepco’s Fukudshima Daiichi Nuclesar Power Station Units 1-4’. Dit moet uitgezocht worden. creatieve oplossingen voor de grote problemen. Zie http://nl. Deze peers zijn eerder met procesmanagement bezig dan met innovatieve. Het koelwater liep uit het vat en ook de containment kon dit water niet tegenhouden door scheuren in de constructie. dan kunnen we een Act of God weerstaan.

In dit geval zou het IAEA zich moeten richten op het inherent veilig maken van kerncentrales. wil het gezag van de UN niet worden uitgehold. Het pleidooi voor meer openheid en input van experten spreekt me aan. Als wij deze kunnen verminderen. Ik wens het IAEA veel wijsheid en creativiteit bij de invulling van de 19 ‘advisary points’.snelle klimaatverandering. zo was stelling van het IPCC. Maar dat was slechts een hypothese. http://www. Ik hoop dat ze zich laten inspireren door de werkelijk mondiale dimensie van dit probleem en de inzet van de deskundigheid vanuit de hele wereld bevorderen. Zie vb. Het IPCC had zich daarin echter vastgebeten en ondervindt nu de gevolgen. Het geeft geen pas om Tepco en de Japanse overheid te accommoderen als de rest van de wereld op ernstige wijze wordt bedreigd. die niet houdbaar is gebleken. Ik heb altijd gepleit voor de positie dat het IPCC de gevolgen van klimaatverandering in kaart zou moeten brengen voor kwetsbare regio’s. dan zal het klimaat minder veranderen.com/forum/thread991894/pg1 De opdracht voor het IAEA zou moeten worden uitgebreid.abovetopsecret. Zij zou maatregelen moeten bevorderen om de negatieve gevolgen te minimaliseren. 73 . bevolkingsgroepen en biotopen.

Hierdoor werd onder andere waterstof gevormd. De primaire koelsystemen en de back-up vielen uit. Het dichten van lekkages door beton in putjes te storten etc. Dan spreken we over een ramp in de orde van grootte van Tsjernobyl. doordat er zowel problemen waren met de noodvoorziening voor de elektriciteit als voor de koelsystemen. 74 . Het commentaar van het bedrijf en van onze ’experten’ bleef hameren op geruststellende uiteenzettingen en het bagatelliseren van het risico van de radioactieve straling. De beelden die we op TV zagen waren die van een klunzige aanpak. Dit alles werkte correct. Buitenlandse experten werden geweerd.Bijlage 1 Toelichting Hypothese 23-04-2011 Ingezonden brief 24 april 2011 Sprang -Capelle 24-04-2011 Aan de Wetenschapsredactie van Trouw De aardbeving en de daarop volgende tsunami veroorzaakten in de kerncentrale van Fukushima een ‘ernstige’ schade. Na ongeveer een uur bereikte de tsunami de centrale. De vloedgolf was veel hoger dan voorzien kon worden en overspoelde de centrale. Vanmorgen las ik dat deze is opgeschaald naar het hoogste niveau 7. Doordat de koeling van de reactorvaten uitviel ontstonden er secundaire problemen met oververhitting en smelten van de splijtstofstaven als gevolg. Als gevolg hiervan zagen we explosies in de buitenruimte en lekkages met radioactief koelwater op de TV. Het reactorvat verloor koelvloeistof door verdamping en lekkage. Het bedrijf was niet in staat om de koeling te herstellen. waarschijnlijk omdat de accu’s voor de noodaggregaten onvolledig opgeladen waren. In eerste instantie zette de aardbeving een automatische veiligheidsprocedure in werking. De koelstaven werden omhoog gebracht om het splijtingsproces te stoppen en het reactorvat werd onder de koelvloeistof gezet. Een noodoplossing voor de elektriciteitsvoorziening en voor de koelaggregaten liet vele dagen op zich wachten. zoals bijvoorbeeld het aanbod door Frankrijk om gespecialiseerde robots te sturen om het reactorvatvat te inspecteren en eventuele schade te herstellen. volgens deskundigen niveau 3 op de INES-schaal. Ook bleek een tweede backup niet te werken. die Japan onwaardig is. In uiterste nood werd het reactorvat van buitenaf onder water gezet eerst met ‘bluswater’ en later met zeewater. De koelvloeistofsystemen faalden en de reactorvaten raakten oververhit.

Ook wordt ons verteld dat wij in Nederland niets te vrezen hadden want ‘dit’ kan in Nederland niet gebeuren. de betonnen. beschermende mantel en de buitenste ruimte van de centrale. Van buiten is alleen deze laatste ruimte als gebouw zichtbaar. Het is een niet te voorziene ontwikkeling. brandweerspuiten en later stromen met beton om lekkage te stoppen vermochten niets uit te halen. buizen en kabels zijn doorverbonden met de buitenste ruimte in de centrale. In termen van het bedrijf. een ‘act of God’. Hoe kan dat? Dat is in feite onmogelijk. Ernstige explosies worden afgedaan als een neveneffect van de slechte koeling. De verankering van de gebouwen en van het reactorvatvat moeten hierop berekend worden. hetgeen betekent dat de krachten op de constructie tot 50 maal groter kunnen zijn dan berekend. Deze leidingen. Er lijkt wel een onwil om kritisch naar de bekende gegevens te kijken. zo weinig wetenschappelijk zijn! Hoe kan men zeggen ‘dit kan ons niet gebeuren’ als mijn niet weet wat ‘dit’ veroorzaakt heeft? Wat is er volgens mij gebeurd? De centrale was ontworpen voor een aardbeving met van magnitude 7. Op TV en in de kranten zien we talloze deskundigen dit beeld toelichten en bevestigen. Niemand werd in de centrale toegelaten. Ondertussen stroomde de koelvloeistof even hard de zee in als deze in het reactorvatvat werd gepompt. De koelvloeistof was ondertussen helaas wel heel erg radioactief geworden.5 op de schaal van Richter. Sinds enige weken roept de naam Fukushima een onvrede bij me op. De berichtgeving concentreert zich op het uit de hand lopen van de koelingsproblemen: helikopters met bluswater. Bij een kerncentrale zijn er in feite drie ‘omhulsels’ die los van elkaar kunnen bewegen: het stalen reactorvatvat. ‘ons treft weinig blaam’. Het koelen blijkt niet beheersbaar te zijn en daardoor loopt het anders. buizen en kabels verbonden met de mantel. De onvrede wordt gevoed door het beeld dat geschetst wordt: als de koeling eenmaal hersteld is dan is het probleem onder controle gebracht dankzij de zelfopoffering van het heldhaftige personeel van de centrale. die ons een onvoorstelbare tsunami stuurde. Al wekenlang wordt er over koelingsproblemen bericht. Daarover hoorde ik geen enkele expert een vraag stellen.Het bedrijf legde een zwijgplicht op aan zijn medewerkers. Hoe kunnen wetenschappers of commentatoren zo weinig kritisch. tenzij er iets heel anders aan de hand is. Zelfs de regering werd niet correct geïnformeerd. waar 75 . De werkelijke magnitude was 9. Men bleef en blijft nog steeds afgaan op de mededelingen van de persvoorlichter van het bedrijf. Van het reactorvat hebben we geen beelden gezien. Het reactorvat is met honderden leidingen. Niet omdat de ramp zo verschrikkelijk is en oncontroleerbaar lijkt. ‘wij doen er alles aan om de gevolgen aan te pakken’.

Waarom anders werd buitenlandse hulp niet toegelaten? Waarom lekte het koelwater massaal weg? Waarom konden allerlei processen niet onder controle gebracht worden? Dat kan volgens mij alleen als er leidingen onherstelbaar verbroken zijn. De gevolgen daarvan zijn desastreus: scheuren in de betonnen mantel ter plaatse van de ankers. dat dit ongeluk blijft zien als een uit de hand gelopen probleem als gevolg van een natuurramp van ongekende orde. Ik kan niet nagaan of dit mogelijk zou zijn geweest. Nee. uitvallen van communicatie en besturingssystemen. Maar als de ankerkrachten 50 maal hoger zijn dan berekend dan is het zeer wel mogelijk en zelfs waarschijnlijk dat een of meer ankers het hebben begeven en dat het reactorvatvat binnen de mantel is gaan bewegen. Maar de leiding van de centrale moet deze wel al vrij snel ontdekt hebben. structurele aanslag op de integriteit van de constructie en de verbindingen met uiteindelijk een onbeheersbaar reactieproces als gevolg. Ik weet niet of het eerder onder water zetten van het reactorvat met zeewater de gevolgen van de ramp had kunnen verkleinen. Zowel het reactorvatvat als de beschermende mantel zijn enorm zwaar. men mag de natuur niet gebruiken als dekmantel voor eigen falen. De krachten hierop door een aardbeving zijn enorm en de verankeringen moeten evenredig sterk zijn. Falen als de krachten 50 maal groter zijn dan aangenomen en als de golven niet 7 maar wel 20 meter hoog tegen het gebouw beuken is te begrijpen. Wij kunnen de details van het falen van de constructie en van de koelingsystemen niet kennen. Mijn onvrede is niet gericht op het falen van de constructie en al zeker niet op de werkers binnen de centrale. 76 . het falen van de constructie had het signaal moeten zijn voor een fundamentele aanpak. Ook al kan de natuur ongekende krachten uitoefenen en ongevallen veroorzaken. Het falen van de koeling. die de gevolgen van de ramp zo veel mogelijk zou inperken.alle apparatuur staat opgesteld. gebroken leidingen als gevolg van de beweging van het reactorvatvat binnen de mantel. scheuren in de mantel zitten en verbindingen tussen de mantel en het reactorvatvat niet meer functioneren. Het ongeluk is dan niet een uit de hand gelopen proces maar een fatale. mijn onvrede betreft het establishment. De werkers doen wanhopig hun best om de vele problemen het hoofd te bieden en zij doen dit met risico voor hun eigen leven. Als ‘dit’ zo zou zijn. dan is niet de tsunami de uiteindelijke oorzaak van het wegvallen van de koeling maar de aardbeving. Men heeft niet veel voorstellingsvermogen nodig om te begrijpen wat er gebeurt als het reactorvat binnen de mantel gaat bewegen. De oorzaak is niet ‘act of god’ maar een foutieve inschatting door de ontwerpers van de centrale.

als het goed mis gaat. hypothesen moeten formuleren vanuit een risicoanalyse. Daar ligt de diepere oorzaak van mijn onvrede. Dit is door een aantal auteurs in Trouw recentelijk nog goed beschreven. Niet andersom. De meeste ongevallen gebeuren toch door nog niet opgemerkte risico’s? Dat een tsunami zo hoog kan zijn was toch onvoorzien? Het wordt in elk geval als zodanig gepresenteerd. De gevolgschade wordt. Er is nog weinig geleerd. die wij op TV voorbij hebben zien trekken. Wat daarna komt is een politiek proces. Het bedrijf kan een technologische falen niet ten diepste erkennen. als zij Gedurende de gehele periode na de tsunami blijkt de ‘embedded’ wetenschap alleen naar bekende en berekenbare risico’s te kijken. net als ik. die wel denbaar zijn maar niet zijn meegenomen in de risicoanalyse. En ook was de evacuatie dan op een minder ad-hoc basis opgezet. Jan Korsmit Sprang Capelle 77 . Als wetenschappers en commentatoren niet meer naar de ‘waarheid’ zoeken. Zij hadden. De deskundigen. hadden minder moeten luisteren naar de voorlichters van het bedrijf en meer moeten zoeken naar hypothesen met betrekking tot wat er werkelijk aan de was. Zijn niet alle centrales in Japan blootgesteld aan het gevaar van extreme aardbevingen? Wat zou er in Borssele gebeuren als er een beving optrad met een magnitude van 2 punten hoger op de schaal van Richter. dat meer aandacht had voor het beperken van de eigen schade. En hoe zit het in Nederland met de rampbestrijding? Zou ook hier het bedrijfsbelang prioriteit hebben over het algemeen belang? Het toelatingsbeleid voor de bouw van kerncentrales stelt me hierin niet gerust. Er zijn talloze risico’s.De overheid had de regie moeten overnemen van het bedrijf. Daarom vallen zij terug op de overmacht van een ‘act of God’. dan waarop de centrale is berekend? Of zijn alle bevingen en monstergolven in Nederland ‘acts of God’? Mijn onvrede zal pas weggenomen worden als er eerlijk over de oorzaken. gevolgen en verantwoordelijkheden wordt bericht. Als men direct was overgestapt op een scenario van schadebeperking dan had een meltdown wellicht minder ongecontroleerd kunnen plaats vinden met minder radioactieve emissies. Mogen burgers mee beslissen over dergelijke zaken als zij wel opdraaien voor de gevolgschade mee niet meeprofiteren van de voordelen? Het voorbeeld Fukushima leert me dat zelfs een land als Japan in de houdgreep van een bedrijf kan zitten. Hoeveel van dat soort risico’s kennen we niet of willen we niet kennen? Schuiven deze wetenschappers de schuld voor de gevolgen van al deze risico’s af als een ‘act of God’? Dat is wel erg gemakkelijk! Het is voor mij dan ook voorbarig om de kerncentrale in Borssele ‘veilig’ te verklaren. so wie so afgewenteld op de burgers en niet op het bedrijfsleven.

12 april 2011 78 .

Zie onder (dia 7) 79 . de maximale versnelling . op basis van de gegevens en gemeten als ruimtelijke vector. ondanks dat de beving extreem heftig was. Volgens Tepco is de centrale daarop berekend. gemeten per richting. nergens hoger was dan 550 GAL. Ik wil daarbij wel opmerken dat de totale waarde van de versnelling. Om met het laatste te beginnen: -Het valt me op dat. meer dan 700 GAL was. en de gegevens over de seismische versnellingen/krachten tijdens de aardbeving van Tepco en NISA. Dit is van belang voor mijn reactie op het schema van de Kokend Water Reactor (BWR) van General Electric in Fukushima . de dia’s behorende bij uw lezing op 4 september jl.Bijlage 2 Toelichting Hypothese 19-9-2012 Sprang-Capelle 19-9-2013 Geachte heer Turkenburg Veel dank voor het toesturen van de informatie over de kernramp bij Fukushima.

Er moet wel een massaal verlies aan koelwater uit zowel het koelsysteem als het primaire systeem van de stoomturbines opgetreden zijn.-De versnellingen waren in de ondergrond hoger dan in de basement van het gebouw. De versnellingen in de vloer van de basement waren in Daimi significant lager dan in Daiichi. Ik vermoed vooral het tweede. Wat mij opvalt is dat het zo snel is gegaan. Daardoor is de enorme 80 . Ligt dit aan de fundering? Of de ondergrond? Is de centrale van Daimi op bedrock gefundeerd?. Ik vermoed dat het gebouw van Daiichi toch niet bestand is gebleken tegen de aardbeving: ofwel de krachten waren groter dan Tepco voor het ontwerp had aangenomen. -In alle units is de tijd na exposure van de kernstaven tot meltdown ongeveer 2 uur. Over het primaire systeem lees ik niets. Waar kan dat aan liggen? De verschillen tussen de inschattingen van Tepco en NISA zijn daarbij significant. is wel verschillend. ofwel het gebouw is niet goed ontworpen. De tijd tot er schade aan het kernvat en/of aan de betonnen fundering na meltdown optreedt. terwijl versnellingen in de ondergrond vergelijkbaar waren. Toch ligt daar een probleem.

of liever de ‘steel containment’ . Ik vermoed dat door onderlinge beweging van vat en vessel de koelleidingen en het primaire systeem met stoomleidingen tussen reactorvat en de turbines 81 . Men moet bedenken dat het hier om zeer grote massa’s gaat.waarin het vat zit. Deze constructie kan gezien worden als een lichaam met twee zwaartepunten: de wetwel en het reactorvat. Lag dit geheel aan de waterstofgas explosies? Terug naar de dia’s. Zie gele pijlen: Op dia 18 wordt een schets gegeven van de verbinding/ophanging van het kernvat in de steel container. kunnen de berekende versnelling gen gemakkelijk verdubbelen of verdrievoudigen. Hoe anders kunnen de enorme emissies in de eerste dagen verklaard worden. steel containment vessel en reactorgebouw. De verbinding tussen de steel containment en de wetwell is het zwakke punt bij een beving. en de stalen ‘wetwell’. De ankerkrachten onderin de steel containment vessel moeten wel immens zijn geweest. Een aantal zaken vallen me op: -Op nevenstaande afbeeldingen is het reactorvat te zien. De betonnen muur en fundering ‘drijft’ als het ware in het stalen containment vessel. Zo is er ook een zwak punt in de verbinding tussen het zware reactorvat en de steel containment. Door verschillen in eigen frequenties van reactorvat. Op onderstaande dia wordt aangegeven dat daar een mogelijke bron van lekkage is. Ook deze constructie is niet erg sterk bij een beving.radioactieve besmetting opgetreden.

a. onder de grondwaterspiegel en naar het lijkt onder de zeewaterspiegel aangelegd? Deze keuze kost nu meer dan 50 miljard voor de Japanse burger. Wel vind ik dat Tepco aangesproken mag worden op het verzwijgen van de werkelijke oorzaak en op de extra schade van de beving door het niet openstaan voor mogelijke oplossingen. Zie bovenstaand schema. Wat zou daar nu nog aan te doen zijn ? -mijn laatste opmerking is dat de aanpak van de grondwatervervuiling me volledig duidelijk is: een door paniek gedreven. Een hopeloze situatie. Het is symptoombestrijding. Er zijn voor mij nog ernstiger vragen: hoe zit het met de kernsmeltingen in de verschillende reactoren. evenals eerder de accenten op de gevolgen van 82 . waar toch alle water bij een ongeluk naar toe stroomt. de bouw van de centrale is : waarom is de basement van de centrale. en de verbinding tussen vessel en wetwel werden beschadigd. Toch is dat een afgeleid probleem. Waarschijnlijk zit het hele gebouw vol scheuren. Het gehele gebouw lijkt structureel beschadigd in termen van het bezwijken van essentiële onderdelen zoals de waterdichte afsluiting van basement en verbindingskanalen/sleuven. En niet alleen dat. Het enorme accent op dit moment op de problemen met het grondwater mogen niet. hoe ernstig ook. Het onbeheerst koelen met water heeft op de lange duur de problemen verergerd. Alleen al deze bestrijding gaat meer dan 50 miljard dollar kosten. Helaas heb ik daarvoor nu geen betere oplossing. ad-hoc aanpak. Het grondwater is niet te stoppen evenmin als de uitstroom van besmet water uit de centrale. die wellicht door anderen tijdig hadden kunnen worden aangedragen. Ik ben er helemaal niet gerust op dat in Nederland de basement boven de waterspiegel ligt. Er is teveel tijd verloren. -Niet alleen het vat.beschadigd/verbroken zijn. waardoor er water vanuit het kern vat in de vessel kon lopen en vervolgens door scheuren in de verbinding tussen vessel en wetwell in de basement van het reactorgebouw. -de grondwaterproblemen staan erg centraal in de beschreven aanpak. Het veroorzaakt een extreem grotere radioactieve besmetting van het grondwater en de zee. hoe zit het met het stoppen van verdere besmetting van water en lucht. Bevriezing van de bodem en damwanden zijn ook alleen maar tijdelijke oplossingen. Als ik uw informatie tot me laat doordringen dan heeft deze mijn inzicht in de oorzaken vergroot en mijn geloof in mijn hypothese versterkt.v. hoe zit het met de waarheidsvinding? -mijn belangrijkste opmerking t. Laat dit een les zijn voor Nederland.

de werkelijke oorzaken van de ramp verdoezelen. Nogmaals veel succes met de waarheidsvinding Groet Jan Korsmit 83 .de tsunami en met name het uitvallen van de koelpompen.

Bijlage 3: Mediaberichten in de maand december 2013 Berichten geplukt van internet in de maand december 2013 Dit is een willekeurige selectie. not related to new explosion Posted: 01 Jan 2014 05:50 PM PST BBC Interview: “News about Fukushima… keeps getting worse” — Japan Professor: “Rash of disease” in Fukushima children. really kind of undocumented” — Concern virus may have mutated — Brains hemorrhaging. met recht niet meer dan een momentopname. rate of cancer in thyroid up to “dozens of times higher than usual” — Expert: Forcible radiation exposure by gov’t (AUDIO) Posted: 01 Jan 2014 01:21 PM PST Gundersen: Very visible steam at Fukushima Unit 3 is from constant radioactive releases — Coming from hot rubble.abovetopsecret. news in zoekmachines op internet in te voeren.. sea cucumbers also affected — 84 . immune systems not fighting it off. posted on Jan. going through seizures” (AUDIO) Posted: 30 Dec 2013 02:12 PM PST Lead Researcher: Fukushima pollution may be causing sea star epidemic on West Coast — Sea urchins. why are they now more susceptible? (VIDEO) Posted: 01 Jan 2014 01:21 PM PST Gundersen: Very visible steam at Fukushima Unit 3 is from constant radioactive releases — Coming from hot rubble. Men kan deze selectie zelf aanvullen door zoektermen als Fukushima. 8 2014 @ 12:31 AM The IAEA an TEPCO have signed confidentiality agreements with Medical Research to NOT DISCLOSE THE http://www. not related to new explosion Posted: 30 Dec 2013 12:24 PM PST LA Times: Experts suggest bald eagle deaths are related to Fukushima radiation — Idaho officials reporting similar sickness — “It’s hard to have your national bird in your arms.com/forum/thread991894/pg1 Posted: 01 Jan 2014 10:56 AM PST Officials: Unprecedented disease outbreak to blame for dozens of bald eagles deaths — “A major development.

buildings rocked in Tokyo (MAP) Posted: 30 Dec 2013 10:17 PM PST Gundersen: U.S. literally” Posted: 30 Dec 2013 06:26 PM PST Former MSNBC host told not to warn people about Fukushima meltdowns: “The official gov’t position is that it’s safe” — “Now go explain that to people who served on the USS Ronald Reagan” (VIDEO) Posted: 30 Dec 2013 08:39 PM PST UPI: Quake rocks northeast Japan — Intensity 5. says NOAA biologist — Record low numbers seen in major fishery on Canada’s west coast.out of 7 on seismic scale — Mainichi: M5. Navy sailors suffered horrific radiation exposures off Fukushima coast — Massive government cover-up going on for many years (VIDEOS) Posted: 30 Dec 2013 10:17 PM PST Gundersen: U. they’re left with no pay” — Police: They end up in debt to employers after food and housing fees deducted (VIDEO) Posted: 29 Dec 2013 03:29 PM PST Newspaper: Unprecedented declines in Alaska king salmon… related to impact from Fukushima? No comment.4 quake jolts eastern Japan — Near Fukushima border.“Something’s making them susceptible”… “It’s unlike anything we’ve seen”… “Populations go locally extinct overnight. ready to die — Pastor: “At end of month.S. Navy sailors suffered horrific radiation exposures off Fukushima coast — Massive government cover-up going on for many years (VIDEOS) Posted: 29 Dec 2013 06:23 PM PST UN Official ‘Astounded’: Homeless are taken to work in Fukushima. “alarming decrease” Posted: 29 Dec 2013 10:16 AM PST Gundersen: Nuclear fuel has been moved by groundwater at Fukushima Daiichi — It’s time to walk away from plant for next 100 years once there’s an underground sarcophagus — Much more difficult to contain than Chernobyl (VIDEO) 85 .

Posted: 29 Dec 2013 06:35 AM PST ‘ High Alert’: Mystery illness killing bald eagles in Western U.S. — Wings paralyzed, full blown seizures — Experts: “Very big concern”… “Never seen anything like this”… “We just don’t know what’s going on” (VIDEOS)

Posted: 27 Dec 2013 11:05 PM PST Colonies of starfish turn to mush, disintegrate into white goo on West Coast — Experts: We can’t exclude Fukushima radiation; It hasn’t been ruled out — Starfish “particularly proficient” at absorbing radioisotopes; 1,000 times more plutonium than fish (AUDIO) This posting includes an audio/video/photo media file: Download Now Posted: 27 Dec 2013 04:34 PM PST Radio: Experts warn ocean currents spreading Fukushima contamination across world — Official 4,000 miles away: Radiation in seafood imports increased noticeably; Time for all stakeholders to be on alert (AUDIO)

Posted: 27 Dec 2013 11:31 AM PST Reports: Highly significant quantity of fission products are flushed into environment by water used on Fukushima molten fuel, including plutonium and curium — Radioactivity to recirculate for many generations in ocean food chain, meat content will increase with time

Posted: 27 Dec 2013 07:38 AM PST Experts: Fukushima disaster victims to include up to 600,000 deaths, over 100,000 still-births, and over 100,000 children with genetic deformations

Posted: 27 Dec 2013 06:12 AM PST Post-Fukushima Report: Concern over Plutonium and Uranium being deposited and re-concentrating far away — Isotopes transfer to land via sea spray, aerosols, flooding — Human exposure by inhalation, food, contact

Posted: 26 Dec 2013 05:55 AM PST IAEA Paper: Corium was not cooled in majority of tests using water injected from above, as done at Fukushima — Were studying how to stop molten core from melting-through concrete

86

Dec 25 2013 CTN breakingthenewstoday.blogspot.com/2013/12/fukushima-radiation-hits-sanfrancisco.html Right now, the ground underneath Yellowstone National Park is rising at a record rate. In fact, it is rising at
the rate of about three... CTN

Breaking News: Fukushima radiation hits San Francisco!

Dec 25, 2013

25 Dec 2013. Fukushima News. dprogram.net/2013/12/25/fukushima-news-december-25th-2013/ Pregnant Nurse Fired for Refusing Flu Shot. ... 20 Dec 2013. Global Depopulation Next on the Agenda of ...

Fukushima News December 25th, 2013 | Dprogram.net

20 December fukushima.jaea.go.jp/english/topics/pdf/topics-fukushima035e.pdf Enabling Quicker Analysis of Strontium -90 Development of a new technique by Fukushima University, the JAEA and other partners A joint team comprised of Fukushima ...

TOPICS Fukushima 20 Dec.

2013 No

BBC News, 18 Dec 13, nuclear-news.net/category/2-world/asia/japan-asia/fukushima-2013/ Posts about Fukushima 2013 ... December 19, 2013 Posted ... Fukushima nuclear operator Tepco to shut two more reactors The operators of

... Fukushima 2013 « nuclear-news

dprogram.net/2013/12/19/fu kushima-news-december19th-2013/ (RobinWestin) – Gorilla Radio with Chris Cook, Mimi German, Helen Caldicott, Janine Bandcroft Dec 16, 2013 – Read More Here (ZeroBQJapan) – Zine: A
Guide to ... Fukushima

News December 19th, 2013 | Dprogram.net Dprogram.net

www.youtube.com/watch?v=1Om_t7bRDe8 DEC. 18, ... FUKUSHIMA RADIATION UPDATE, 38:55 January 2014 Breaking News Fukushima worldwide
Nuclear Crisis not contained Last Days News by u2bheavenbound

FUKUSHIMA RADIATION

87

UPDATE, DEC. 18, 2013 - YouTube

Dec 18 2013 newsblogged.com/fukushima-nuclear-power-plant-reactor-latest-news-real-time-updates Fukushima nuclear power plant in Japan latest news updated in real-time by RSS feeds. For more Japan news see this page and for the latest earthquakes see this page! Fukushima Nuclear Power Plant

Reactor News Latest Real-Time Updates

ENENews: 01:54 PM EST on December 17th, 2013: Tokyo Press Conference: Cancer is clearly increasing in Fukushima children, many experts starting to get concerned — Tepco has committed a crime; We’re going to the police tomorrow (VIDEO)

Posted by Mochizuki on December 22nd, 2013 JP Government parties “Fukushima is a total war, need to gather the resource, human, budget and technology”

DECEMBER 17, 2013via Al Jazeera / December 16, 2013 / Fifty-one crew members of the USS Ronald Reagan say they are suffering from a variety of cancers as a direct result of their involvement in Operation Tomodachi, a U.S. rescue mission in Fukushima after the nuclear disaster in March 2011. U.S. SAILORS REPORT CANCERS AFTER FUKUSHIMA RESCUE MISSION DECEMBER 15, 2013 via Phys.org / December 15, 2013 / Japan is incapable of safely decommissioning the devastated Fukushima nuclear plant alone and must stitch together an international team for the massive undertaking, experts say, but has made only halting progress in that direction. JAPAN LACKS DECOMMISSIONING EXPERTS FOR FUKUSHIMA

DECEMBER 15, 2013 via Asahi Shimbun / December 15, 2013 / Environment Minister Nobuteru Ishihara (pictured below) and reconstruction minister Takumi Nemoto on Dec. 14 asked the Fukushima governor and mayors of three towns in the prefecture to accept facilities to temporarily store soil and other contaminated materials . JGOV ASKS FUKUSHIMA PREFECTURE TO ACCEPT INTERMEDIATE STORAGE FACILITIES

DECEMBER 15, 2013 via Asahi Shimbun / December 2014 / Fire engines were used in a desperate, and ultimately futile, attempt to pump water to cool overheating reactors during the early phase of the 2011 Fukushima No. 1 nuclear power plant disaster, Tokyo Electric Power Co. said. Tepco: NOT ALL PUMPED-IN WATER REACHED OVERHEATING FUKUSHIMA REACTORS

88

Por GaliciaVerde participante de http://www. NEW RECORD FOR OUTDOOR RADIATION EXPOSURE AT FUKUSHIMA December 8.info/inmobiliaria/temascalientes/25 Resumenes desde Fukushima 7. 2011. 2013 / Inspectors from the International Atomic Energy Agency are praising Japan for making progress to stabilize the Fukushima Nuclear Power Plant.. That was nine days after a devastating earthquake hit Japan.8 million becquerels of beta-ray sources per liter of water were detected at a monitoring well at the crippled Fukushima No. GOVERNMENT RESEARCH SHOWS FUKUSHIMA RADIATION SPIKE OVER SOUTHWESTERN BRITISH COLUMBIA IN 2011 4 december 2013 11:42 www.com / December 4. it is pretty clear now. trig . 2013 by Charlie Smith / via Straight. 2013 / If there was any question about the deadly nature of the Fukushima nuclear plant's meltdown three years ago..DECEMBER 14. 2013 / A study by several researchers.000 Bq/m3 of “Strontium-90″ was measured from groundwater. 2013 / What's more pressing at Fukushima I Nuclear Power Plant is not measuring radiation levels around the SGTS pipe where 25 sieverts/hour radiation source may be inside (to be sure. 2013 via Asahi Shimbun / December 13. which was crippled by an earthquake and tsunami nearly three years ago.nu. RECORD RADIATION LEVELS DETECTED IN WELL AT FUKUSHIMA NUKE PLANT DECEMBER 12. 2013 via Yahoo!7 / December 9.org / December 6. this 25 sieverts/hour was NOT measured but derived by calculation) HILARIOUS NRA MEETING: SAVING MONEY COMES BEFORE MONITORING LEAKS INSIDE THE HARBOR DECEMBER 10. 2013 / A record 1.500. including Health Canada monitoring specialist Ian Hoffman. 1 nuclear power plant. The sampling date was 9/11/2013. on March 20...C. operator Tokyo Electric Power Co. the IAEA inspectors wrapped .nl/buitenland/3645198/vier-vragen. http://resumenesdesdefukushima. again. html 'Japan pakt problematiek Fukushima nu beter aan' 89 . 2031 via ex-SKF / December 10.IAEA: FUKUSHIMA CLEAN-UP “COMPLICATED” BUT “PROGRESSING” (AUDIO) DECEMBER 6. This week.fukushima .at/2013/12/del-lunes-9-de-diciembre-2013al. reveals a sharp spike in radiation over southwest B. 2013 via WBUR. The levels of radiation in the area have set a new record for outdoor exposure. 2013. Japanese media reported. They haven’t announced it for 3 months.blogspot. 13.html DECEMBER 8.burbuja. said Dec.co.

of de massamedia willen hier niet op ingaan.org/international/en/news/Blogs/nuclear-reaction/fukushima-nuclear-crisis-update-fornovember-/blog/47588/ Fukushima Nuclear Crisis Update for November 26 to December 2.. 36.. Fukushima Nuclear Crisis Update for November 26 to December 2. WHAT IS THE ACTUAL RISK FOR PACIFIC COAST RESIDENTS FROM FUKUSHIMA RADIATION? Blogpost by Justin McKeating . DECEMBER 4. 2013 by Washington's Blog / December 1. 90 . Cancer Or Genetic Effects … Cannot Be Said To Be Zero” It is very difficult to obtain accurate information on the dangers from Fukushima radiation to residents of the West Coast of North America and Hawaii. Dat is de conclusie van een team van negentien experts die verbonden zijn aan het atoomagentschap IAEA.greenpeace. De lijst zou bijna oneindig kunnen worden aangevuld. Dat heeft weinig zin. meer informatie geeft niet per se meer inzicht. 2013 ww. 2013 . 2013 . 2013 via Mainichi. 2 that it has detected radioactive materials that topped 36. Meer data. 2013 / “ Longer Term Chronic Effects..000 times the permissible level in underground water extracted in the area. 2013 via The Real News Network / December 1... Al deze berichten op websites op internet bereiken de massamedia niet.December 3.000 TIMES PERMISSIBLE LEVELS OF RADIATION FOUND IN WATER AT FUKUSHIMA PLANT DECEMBER 2.jp / December 3. 2013 / The operator of the disaster-hit Fukushima No. Er wordt op een goede manier gewerkt aan een structurele oplossing. Here’s the latest of our news bulletins from the ongoing crisis at Japan’s Fukushima . 2013 / Gundersen: Agencies overseeing cleanup like the IAEA are biased towards defending and promoting nuclear power VIDEO: Tepco DOWNPLAYS HUGE RISKS INVOLVED IN REMOVING FUKUSHIMA FUEL RODS DECEMBER 1. 1 Nuclear Power Plant said on Dec.De Japanse aanpak van de problematiek rond de kernramp van Fukushima is verbeterd.. Hier ligt een fundamenteel probleem.

91 .

edu/research_projects/FVCOM_Tsunami/ 10-12-2013 University researchers assess impact of Fukushima plume on U.resilience.youtube.com/watch?v=JMaEjEWL6PU Radiation Of The Pacific Ocean In The Next 10 Years http://www.pdf 6-12-2013 Preliminary Mission Report IAEA http://www.youtube. dan deze copieren en in de adresbalk plakken.com/?q=fukushima+preliminary+report+IAEA+dec+&s=web&as=0&rlz=0&babsrc=home 1-6-2011 commentaar Tepco op eerste rapport IAEA http://www.youtube.babylon.iaea.pdf Special Report on the Nuclear Accident at the Fukushima Daiichi Nuclear Power Station http://www.youtube.polderpv.htm#laatste 20-6-2011 IAEA International Fact Finding Expert Mission of the FukushinaDaiichi Accident http://search. nov 2011 http://www.nei.ac.ucl.power-eng.org/newscenter/focus/fukushima/statusreport301112.Source IRSN http://www.com/watch?v=bi3OA1tNFfo 2-2-2012 8-2-2013 25-5-2013 28-5-2013 27-6-2013 Understanding the accident of Fukushima Daiichi NPS .S http://enenews. INPO 11-005. IAEA http://www.pdf 3-12-2012 1-11-2013 Protection talk: Fukushima + 1 SKK-CEN http://www.org/filefolder/11_005_Special_Report_on_Fukushima_Daiichi_MASTER_11_08_11_1.youtube.com/watch?v=lU69NlZeCzs Fukushima pacific ocean cesium 10-year projection 5-28-2013 | Organ http://www.org/stories/2013-12-06/fukushima-nuclear-situation-still-very-complex-despite-progress 2012 FVCOM Modeling Assessment of Japan’s Tsunami Event and Impacts of Radionuclides on the Pacific Ocean http://fvcom.imre.be/rpr/Hardeman%20RPR2120/2013/All_presentations_Fuku-1_protection_talk. Rapporten 12-4-2011 Aan de rand van de nucleaireabyss: Japan's kernramp maart 2011 http://www.world-nuclear-news.com/watch?v=HStCM2l83Cc&list=PLhOTktlXXHsCBdk3wVTnRDVDMlXjig0y US Death Rates Increase from Fukishima Fallout http://www.html 1-11-2011 Special report on the nuclear accident at teh Fukushima Daiichi Nuclear power station.com/content/dam/pe/onlinearticles/documents/2011/november/fukushima%20report.org/RS_First_IAEA_report_on_Fukushima_0106111.smast.youtube.nl/Fukushima_disaster.Bijlage 4: Links naar rapporten en YouTube films Als de links niet automatisch openen.com/watch?v=96o17gF3abM 92 .pdf%20 Fukushima Daiichi Status Report.com/university-researchers-assess-impact-of-fukushima-plume-on-u-s-some-models-show-nearstraight-line-to-west-coast-experts-radionuclides-didnt-dilute-as-officials-had-claimed-cause-for-seriou 30-11-2012 YouTube filmpjes 13-10-2012 Photographing the Nuclear Disaster in Fukushima http://www.umassd.com/watch?v=jHoFSXh9Ejk Evacuate Japan! Second meltdown at Fukushima unit #4 in Augu http://www.

gov.youtube.php?option=com_content&view=article&id=40&Itemid=4 Chernobyl NSC 2&lang=en Adams verklaart kernsmeltingen Fukushima oa breken koelleidingen IAEZ: lozen van radioactief water in zee http://www.com/watch?v=x3QZ6MGPBog Diverse links Duitse natuurkundige: Catastrofe Fukushima niet meer te voorkomen https://sites.greenpeace.youtube. Fairewinds Energy Education http://www.2-8-2013 6-8-2013 11-8-013 13-8-2013 15-8-2013 26-8-2013 2013:Fukushima Nuclear Disaster Going From Horrible To Horrendous http://www. Arnie Gundersen Bulletin Greenpeace Fukushima nucleaire ramp http://fukushimaupdate.fukuleaks.com/watch?v=ALyYkxeBycY fukushima out of control august 2013 http://www.org/international/en/campaigns/nuclear/Fukushima-disaster/ info over aanpak afscherming http://www. YouTubekanaal van atoomgeleerde .com/ YouTubekan aal MsMilkytheclown1.google.com/watch?v=Kzaa529WjuE Radioactive Water From Fukushima Is Poisoning The Entire Pacific Oc http://www. Arnie Gundersen Bulletin Greenpeace Fukushima nucleaire ramp https://sites.youtube.com/site/universalfederationncf/catastrofe-fukushima Fukushima update YouTubekanaal YouTubekanaal van atoomgeleerde .greenpeace.google.chnpp.Super Volcano Fukushi http://www.com/watch?v=jHoFSXh9Ejk Fukushima Professor Michio Kaku Explains Fukushima Situation http://www.upi.ua/index.org/international/en 93 .com/site/universalfederat ionncf/catastrofe-fukushima Fairewinds Energy Education http://www.com/ MsMilkytheclown1.youtube.com/watch?v=KFs8vMjTL7U Fukushima Nuke Death for Everybody Soon .com/Business_News/Energy-Resources/2013/12/05/Releasingradioactive-water-an-option-for-Fukushima/UPI-33101386271716/ Duitse natuurkundige: Catastrofe Fukushima niet meer te voorkomen Fukushima update http://fukushimaupdate.youtube.youtube.com/watch?v=Pz1j4IHcsP4 Fukushima the coming global disaster http://www.org/web/?p=7624 http://www.

fukuleaks.gov./campaigns/nuclear/Fukushima-disaster/ info over aanpak afscherming Chernobyl NSC http://www.com/Business_News/Energy-Resources/2013/12/05/Releasingin zee radioactive-water-an-option-for-Fukushima/UPI-33101386271716/ http://www.php?option=com_content &view=article&id=40&Itemid=42&lang=en Adams verklaart kernsmelingen Fukushima oa breken koelleidingen IAEZ: lozen van radioactief water http://www.org/web/?p=7624 94 .chnpp.upi.ua/index.