1) ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ

1.1 Τίτλος Διδακτικής Πρακτικής
“ Παρατηρούμε, περιγράφουμε, ζωγραφίζουμε και γράφουμε”

1.2 Δημιουργός/-οι
Ονοματεπώνυμο: Ἀννα Μπουκουβάλα
Δικτυακός τόπος / blog:

http://annboukou.blogspot.com/
http://blogs.sch.gr/annboukou/
http://kseioafilologi.blogspot.com/

1.3 Εμπλεκόμενες γνωστικές περιοχές
Γνωστικό/-ά αντικείμενο/-α της Διδακτικής Πρακτικής: Νεοελληνική Γλώσσα Β΄
Γυμνασίου
(Με μικρές τροποποιήσεις μπορεί να χρησιμοποιηθεί και για τη διδασκαλία του οικείου
μέρους στη γλώσσα της Α Γυμνασίου καθώς και της Α΄ Λυκείου)

Ιδιαίτερη Περιοχή του γνωστικού αντικειμένου: Οργάνωση και συνοχή της
περιγραφής, περιγραφή μέσα στην αφήγηση, περιγραφή τοπίου και προσώπου.
Συμβατότητα με το ΑΠΣ & το ΔΕΠΠΣ: Ενότητα 5η,

Νεοελληνική γλώσσα Β΄

Γυμνασίου: Στόχος ο μαθητής να ασκηθεί στον περιγραφικό τρόπο, απευθυνόμενος
κυρίως σε δέκτη που του είναι οικείος. Να εφαρμόσει τη γνώση του για την περιγραφή
σε γραπτές εργασίες και σε άλλα μαθήματα.

Συμβατότητα με τις αρχές και τους στόχους των νέων προγραμμάτων σπουδών
του Νέου Σχολείου
Αξιοποίηση της αισθητικής εμπειρίας και ειδικότερα της λογοτεχνίας και των
εικαστικών τεχνών στην εκπαίδευση για την καλλιέργεια του οπτικού
γραμματισμού, τη διεύρυνση της φαντασίας και της δημιουργικότητας
Αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών στη διδασκαλία και υποστήριξη του
τεχνολογικού γραμματισμού
Ενεργοποίηση του ενδιαφέροντος των μαθητών μέσα από τη διερευνητική
διαδικασία για πιθανή επέκταση του μαθήματος σε διαθεματικό σχέδιο

εργασίας.
Εξάσκηση των μαθητών στην ομαδική εργασία με στόχο την ανάπτυξη
συλλογικού πνεύματος
Εξάσκηση σε διαδικασίες διαμορφωτικής αξιολόγησης και αναστοχαστικής
ανατροφοδότησης

1.4 Βαθμίδα Εκπαίδευσης / Τάξεις στις οποίες θα το εφαρμόσατε
Βαθμίδα εκπαίδευσης στην οποία αφορά η Διδακτική Πρακτική:
Δευτεροβάθμια 

Πρωτοβάθμια

Τάξη ή τάξεις στις οποίες θα το εφαρμόσατε Β΄ Γυμνασίου (εναλλακτικά και στην
Α΄ Λυκείου, με μικρές τροποποιήσεις)
Υπήρξε συνεργασία τάξεων του ίδιου σχολείου ή συνεργασία τάξεων
διαφορετικών σχολείων;
ΝΑΙ

ΟΧΙ 

Αν ναι, να αναφερθούν τα συνεργαζόμενα σχολεία/τάξεις.
………………………………………………………………………………………………

1.5 Είδος Διδακτικής Πρακτικής
Σημειώστε αυτό / αυτά που κρίνετε ότι ανταποκρίνονται καλύτερα στην πρότασή σας:
1. Σχέδιο Μαθήματος (σχέδιο για διδασκαλία 45’ ή λιγότερο ή διδακτικό

δίωρο).
2. Ακολουθία Σχεδίων Μαθήματος με μεγαλύτερη διάρκεια (Σενάριο
Διδασκαλίας).
3. Ολοκληρωμένη παιδαγωγική δραστηριότητα στη σχολική τάξη.
4. Επιτυχημένο project που υλοποιήθηκε στη διάρκεια του σχολικού έτους.
5. Λειτουργικός

τρόπος

υπέρβασης

των

δυσκολιών

του

αναλυτικού

προγράμματος.
6. Εκπαιδευτικό υλικό που χρησιμοποιήθηκε σε κάποιο διδακτικό αντικείμενο
ή σε κάποια δράση.
7. Επιτυχημένο παράδειγμα συνεργατικής διδασκαλίας στο σχολείο.
8. Αποδοτική περίπτωση ευρύτερης συνεργασίας μεταξύ συναδέλφων.

9. Πρακτική λειτουργικής συνεργασίας με τους γονείς / κηδεμόνες των
μαθητών ή την τοπική κοινωνία.
10. Πρακτική αποδοτικής αντιμετώπισης και διαχείρισης προβληματικών
καταστάσεων και κρίσεων στο σχολείο ή στην τάξη.
11. Καλές Πρακτικές με την αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών ή την
εφαρμογή σύγχρονων μεθόδων διδασκαλίας (συνεργασία με άλλες τάξεις
/ με άλλα σχολεία).
12. Άλλο ……………………………………………………………………....
……………………………………………………………………..............
……………………………………………………………………..............

1.6 Σκοπός & Στόχοι της Διδακτικής Πρακτικής
Γενικός Σκοπός
Η καλλιέργεια της παραγωγής γραπτού ή προσχεδιασμένου προφορικού
περιγραφικού λόγου και η άσκηση των επιμέρους δεξιοτήτων που αυτή απαιτεί.
Η διάκριση του περιγραφικού λόγου σε αντικειμενικό και υποκειμενικό και τα
διαφορετικά κειμενικά είδη στα οποία αυτή μπορεί να απαντά.
Η επιλογή των κριτηρίων περιγραφής με βάση τον επικοινωνιακό στόχο και την
ταυτότητα του πομπού και/ή του πιθανού δέκτη.
Επιμέρους Στόχοι
Στόχοι ως προς το γνωστικό αντικείμενο
Να ασκηθούν οι μαθητές
στην περιγραφή προσώπων, τόπων μέσα από ένα οργανωμένο σχέδιο
στην παραγωγή προσχεδιασμένου προφορικού λόγου μέσα από οργανωμένες
σημειώσεις
στην παραγωγή περιγραφικού κειμένου υπό ορισμένη οπτική, που
απευθύνεται σε συγκεκριμένο (οικείο δέκτη) και υπηρετεί ορισμένο
επικοινωνιακό στόχο
στη διάκριση της αντικειμενικής περιγραφής από την περιγραφή που
περιλαμβάνει και σχόλιο
στο λεξιλόγιο που απαιτεί η περιγραφή ενός έργου τέχνης
την ενεργή και κριτική ανάγνωση εικόνων
στη χρήση του διαδικτύου και των διαδικτυακών εφαρμογών
στην εύρεση υλικού με τη χρήση κατάλληλων λέξεων-κλειδιών

Στόχοι ως προς τη μαθησιακή διαδικασία
Να ασκηθούν οι μαθητές

στην εργασία και συνεργασία στα πλαίσια της ομάδας με κατανεμημένους
ρόλους
στη βιωματική και εμπειρική μαθησιακή διαδικασία
στην ανακαλυπτική μάθηση
στην παρουσίαση της εργασίας τους στην ολομέλεια της τάξης
στην αξιολόγηση και αυτοαξιολόγηση του προϊόντος της εργασίας τους
στην ενεργητική ακρόαση

Σημειώστε αν αξιοποιούνται εκπαιδευτικά λογισμικά και υπηρεσίες των
Τεχνολογιών της Πληροφορίας και Επικοινωνίας (ΤΠΕ)
Σύνδεση με το διαδίκτυο και χρήση φυλλομετρητή, επεξεργαστή κειμένου,
διαδικτυακών εφαρμογών του Google.

1.7 Εκτιμώμενη διάρκεια

Ώρα έναρξης: Η αρχή ενός διδακτικού δίωρου

Διάρκεια: Δύο διδακτικές ώρες στο εργαστήριο των Η/Υ

2) ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ

2.1 Γενική Περιγραφή Διδακτικής Πρακτικής

Προαπαιτούμενες δραστηριότητες που έχουν προηγηθεί:
Την προηγούμενη διδακτική ώρα ο καθηγητής έχει παρουσιάσει στην τάξη τα κείμενα
1 και 3 από την ενότητα 5 του σχολικού εγχειριδίου και, παρουσιάζοντας στους
μαθητές του το περιβάλλον της διαδικτυακής εφαρμογής Google Art Project και
ενδεικτικά κάποια γνωστά έργα που μπορούν να δουν μέσω αυτής, ανακαλεί τις
γνώσεις τους από προηγούμενες τάξεις σχετικά με τα κριτήρια οργάνωση της
περιγραφής προσώπου και χώρου (αντίστοιχες ενότητες στα εγχειρίδια γλώσσας της
ε΄ και στ΄ δημοτικού της και α΄ γυμνασίου). Εάν ο χρόνος επαρκεί ο διδάσκων μπορεί
να κάνει μια σύντομη ανάγνωση αποσπάσματος λογοτεχνικού έργου που περιγράφει
πρόσωπο ή χώρο ή μπορεί να ανακαλέσει στη μνήμη των μαθητών του κάποιο
λογοτεχνικό έργο με αντίστοιχο περιεχόμενο που έχουν αναλύσει μαζί στον παρελθόν.
Ενημερώνει τους μαθητές ότι το επόμενο διδακτικό δίωρο θα λάβει χώρα στο
εργαστήριο των υπολογιστών και τους χωρίζει σε ομάδες εργασίας των 3 ή και 4
ατόμων με διακριτούς ρόλους (συντονιστής, γραμματέας, χειριστής του υπολογιστή).
Η κάθε ομάδα αποφασίζει ποιος θα είναι υπεύθυνος για την παρουσίαση της εργασίας
της.

Πρώτη διδακτική ώρα.
Οι μαθητές στο εργαστήριο των υπολογιστών, χωρισμένοι σε ομάδες περιηγούνται
ψηφιακά τα μουσεία που αντιστοιχούν στα φύλλα εργασίας τους και επικεντρώνουν
την προσοχή τους στο έργο που θα μελετήσουν. Κρατούν σημειώσεις με βάση το/τα
φύλλα εργασίας και ετοιμάζουν το είδος του κειμένου που θα παρουσιάσουν. Ο
εκπαιδευτικός καθόλη τη διάρκεια της διδακτικής ώρας βρίσκεται στη διάθεση των
μαθητών για να καθοδηγήσει, να διευκολύνει και να εμψυχώσει τη διερεύνησή τους.

Δεύτερη διδακτική ώρα.
Οι μαθητές στο εργαστήριο των υπολογιστών παρουσιάζουν τα αποτελέσματα των
εργασιών τους στην ολομέλεια της τάξης και σημειώνουν τις παρατηρήσεις τους για
την αναστοχαστική συζήτηση που θα κλείσει την παρουσίαση και θα αξιολογήσει τις
εργασίες.

2.2 Φύλλα Εργασίας
ΚΟΙΝΟ ΦΥΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΟΜΑΔΕΣ 1-2-3-4
ΟΜΑΔΑ: ---ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΑ:
Επισκεφτείτε τη διαδικτυακή εφαρμογή Google Art Project  Van Gogh Museum και
μέσα από τη δυνατότητα ψηφιακής περιήγησης του
Μουσείου σταθείτε μπροστά από τον πίνακα του Van Gogh
«Κρεββατοκάμαρα». O πίνακας βρίσκεται στην αίθουσα
Arles.
Αρχικά, απομακρυνθείτε από τον πίνακα όσο σας
επιτρέπει η εφαρμογή, σημειώστε τα στοιχεία που σας
τράβηξαν περισσότερο την προσοχή και αναφέρετε για ποιο λόγο.
Α΄ παρατήρηση από απόσταση
Στοιχεία που σας έκαναν εντύπωση

Για ποιο λόγο

Στη συνέχεια πλησιάστε όσο πιο κοντά σας επιτρέπει η εφαρμογή και παρατηρήστε
ξανά. Υπάρχουν στοιχεία που τώρα έλκουν την προσοχή σας, ενώ προηγουμένως
δεν τα είχατε παρατηρήσει;
Β΄ παρατήρηση από κοντά
Νέα στοιχεία που προσέξατε

Για ποιο λόγο

Τέλος, επιλέξτε τη δυνατότητα να δείτε τον πίνακα ανεξάρτητα από τον χώρο στον
οποίο εκτίθεται, http://www.googleartproject.com/museums/vangogh/the-bedroom.

ΦΥΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 2 ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΜΑΔΑ 1
ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΑ:
Υποθέστε ότι παίζετε ένα παιγνίδι που σας ζητά να περιγράψετε σε οργανωμένο
προφορικό λόγο στον συμπαίκτη σας τον πίνακα αυτόν
δίχως εκείνος να τον βλέπει για να τον ζωγραφίσει με
βάση την περιγραφή σας. Η βαθμολόγησή σας στο παιγνίδι
θα γίνει με βάση το βαθμό ομοιότητας που θα έχει η ζωγραφιά
του συμπαίκτη σας με το πρωτότυπο έργο, γι’ αυτό πρέπει
κατά τη σύνταξη του κειμένου σας να έχετε ως στόχο την
πληρότητα, ακρίβεια και σαφήνεια της περιγραφής σας.
Για να προετοιμάσετε την προφορική περιγραφή σας, οργανώστε σε ένα
σχεδιάγραμμα την πορεία που θα ακολουθήσει. Θα περιγράψετε ακολουθώντας τον
άξονα του χώρου και θα κινηθείτε στο χώρο που ορίζει ο πίνακας με βάση το κριτήριο
που εσείς θα ορίσετε εξαρχής και θα το γνωστοποιήσετε στον συμπαίκτη σας για να
τον προσανατολίσετε καλύτερα στο πώς να διαχειριστεί την τακτοποίηση των
αντικειμένων στο χώρο.
Σχεδιάγραμμα περιγραφής
Η περιγραφή στο χώρο ακολουθεί την πορεία: …………..
Σημειώστε αναλυτικά τα στοιχεία που θα περιγράψετε, τα χαρακτηριστικά τους και τη
θέση τους στον πίνακα

Κατά την παρουσίαση της προφορικής σας εργασίας ένα άτομο από κάθε άλλη ομάδα
θα αναλάβει να σχεδιάζει με βάση την περιγραφή σας και στη συζήτηση που θα
ακολουθήσει θα αξιολογήσει την εργασία σας με βάση την πληρότητα, σαφήνεια και
ακρίβεια των στοιχείων που περιγράψατε.
ΠΡΟΣΟΧΗ: Για την παρουσίαση της εργασίας σας στην ολομέλεια της τάξης θα έχετε
στη διάθεσή σας 5 λεπτά.
ΦΥΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 2 ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΜΑΔΑ 2
ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΑ:
Υποθέστε ότι παίζετε ένα παιγνίδι που σας ζητά να
παραδώσετε στον συμπαίκτη σας ένα γραπτό
περιγραφικό κείμενο για τον πίνακα αυτόν, που
εκείνος δεν έχει δει, με σκοπό να τον ζωγραφίσει με
βάση την περιγραφή σας. Η βαθμολόγησή σας στο
παιγνίδι θα γίνει με βάση το βαθμό ομοιότητας που θα έχει
η ζωγραφιά του συμπαίκτη σας με το πρωτότυπο έργο, γι’
αυτό πρέπει κατά τη σύνταξη του κειμένου σας να έχετε
ως στόχο την πληρότητα, ακρίβεια και σαφήνεια της
περιγραφής σας.
Πριν προχωρήσετε στη σύνταξη του κειμένου σας οργανώστε σε ένα σχεδιάγραμμα
την πορεία που θα ακολουθήσει η περιγραφή σας. Θα περιγράψετε ακολουθώντας
τον άξονα του χώρου και θα κινηθείτε στο χώρο που ορίζει ο πίνακας με βάση το
κριτήριο που εσείς θα ορίσετε εξαρχής και θα το γνωστοποιήσετε στον συμπαίκτη σας
για να τον προσανατολίσετε καλύτερα στο πώς να διαχειριστεί την τακτοποίηση των

αντικειμένων στο χώρο.
Σχεδιάγραμμα περιγραφής
Η περιγραφή στο χώρο ακολουθεί την πορεία: ………….
Σημειώστε αναλυτικά τα στοιχεία που θα περιγράψετε, τα χαρακτηριστικά τους και τη
θέση τους στον πίνακα
Περιγραφή του πίνακα
ΠΡΟΣΟΧΗ: Για την παρουσίαση της εργασίας σας στην ολομέλεια της τάξης θα έχετε
στη διάθεσή σας 5 λεπτά.
ΦΥΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 2 ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΜΑΔΑ 3
ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΑ:
Στα πλαίσια της εργασίας σας θα πρέπει να παρουσιάσετε τον
πίνακα αυτόν στην ολομέλεια της τάξης μέσα από ένα
πολυτροπικό κείμενο που θα συνδυάζει λόγο και εικόνα,
χρησιμοποιώντας τις δυνατότητες που σας δίνει το διαδικτυακό
λογισμικό για ψηφιακή περιήγηση στο χώρο του μουσείου και για
επιλεγμένη παρουσίαση στοιχείων του έργου.
Συντάξτε σε γραπτό κείμενο την περιγραφή σας και επιλέξτε τις
εικόνες που θα συνοδεύουν την περιγραφή σας κατά την παρουσίαση της
εργασίας σας στους συμμαθητές σας στην τάξη. Η επιλογή τους θα αξιολογηθεί
σε συνδυασμό με το γραπτό σας κείμενο.
Πριν προχωρήσετε στη σύνταξη του κειμένου σας οργανώστε σε ένα σχεδιάγραμμα
την πορεία που θα ακολουθήσει η περιγραφή σας. Θα περιγράψετε ακολουθώντας
τον άξονα του χώρου και θα κινηθείτε στο χώρο που ορίζει ο πίνακας με βάση το
κριτήριο που εσείς θα ορίσετε εξαρχής.
Σχεδιάγραμμα περιγραφής
Η περιγραφή στο χώρο ακολουθεί την πορεία: ………….
Σημειώστε αναλυτικά τα στοιχεία που θα περιγράψετε, τα χαρακτηριστικά τους και τη
θέση τους στον πίνακα
Περιγραφή του πίνακα
Στη συνέχεια, ακολουθώντας το σχεδιάγραμμά σας, μέσα από τις
δυνατότητες που σας προσφέρει η ιστοσελίδα (Create an artwork
collection) επιλέξτε τα αντίστοιχα τμήματα του έργου (χρησιμοποιώντας
τις ψηφιακές δυνατότητες για εστίαση σε συγκεκριμένο σημείο του έργου
και μεγέθυνση) και τοποθετήστε τα με σειρά που θα αντιστοιχεί στην
πορεία της περιγραφής σας.
Προσέξτε ότι μπορείτε να εστιάσετε σε όποιο σημείο του έργου
επιθυμείτε, να μεγεθύνετε στο σημείο που εστιάζετε και να
αποθηκεύσετε την επιλογή σας.
Η δυνατότητα να μεγεθύνετε και να παρατηρήσετε τον πίνακα από πολύ κοντά τι
είδους στοιχεία μπορεί να προσθέσει στην περιγραφή σας σχετικά με την τεχνοτροπία
του καλλιτέχνη και τη χρήση του χρώματος;

ΠΡΟΣΟΧΗ: Για την παρουσίαση της εργασίας σας στην ολομέλεια της τάξης θα έχετε
στη διάθεσή σας 5 λεπτά.
ΦΥΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 2 ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΜΑΔΑ 4
ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΑ:
Έχετε γίνει φίλοι μέσω διαδικτύου με κάποιον συνομήλικό σας που ζει σε άλλη πόλη
και δεν έχει επισκεφτεί το σπίτι σας ποτέ. Μιλώντας ο ένας στον άλλον για τον εαυτό
του και το περιβάλλον που ζει, σας ζητά να του περιγράψετε το δωμάτιό σας.
Συντάξτε ένα κείμενο που θα περιγράφει το δωμάτιο ακολουθώντας τον άξονα
του χώρου ή κάποιο άλλο προσωπικό κριτήριο που εσείς θα ορίσετε,
φροντίζοντας μέσα στην περιγραφή σας όχι μόνον να βοηθάτε το φίλο σας να
φανταστεί τον προσωπικό σας χώρο, αλλά προσθέτοντας και το προσωπικό
σας σχόλιο για ό,τι θεωρείτε άξιο λόγου. Ο στόχος του κειμένου σας είναι να
προσομοιάζει το ύφος μιας λογοτεχνικής περιγραφής, που μπορεί να
συνδυάζει το χιούμορ και τον αυτοσαρκασμό, με την έκφρασή σκέψεων και
συναισθημάτων με βάση πάντα το αντικείμενο που περιγράφει.
ΠΡΟΣΟΧΗ: Για την παρουσίαση της εργασίας σας στην ολομέλεια της τάξης θα έχετε
στη διάθεσή σας 5 λεπτά.
ΦΥΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΟΜΑΔΑ 5
ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΑ:
Επισκεφτείτε την ιστοσελίδα Google Art Project  Μuseum of
Modern Art, New York και
μέσα από τη δυνατότητα
ψηφιακής περιήγησης του Μουσείου σταθείτε μπροστά από
τον πίνακα του Van Gogh «Έναστρη νύχτα». O πίνακας
βρίσκεται στην πινακοθήκη 1 στο L 5.
Αρχικά, απομακρυνθείτε από τον πίνακα όσο σας επιτρέπει η εφαρμογή, σημειώστε
τα στοιχεία που σας τράβηξαν περισσότερο την προσοχή και αναφέρετε για ποιο
λόγο.
Α΄ παρατήρηση από απόσταση
Στοιχεία που σας έκαναν εντύπωση

Για ποιο λόγο

Στη συνέχεια πλησιάστε όσο πιο κοντά σας επιτρέπει η εφαρμογή και παρατηρήστε
ξανά. Υπάρχουν στοιχεία που τώρα έλκουν την προσοχή σας, ενώ προηγουμένως
δεν τα είχατε παρατηρήσει;
Β΄ παρατήρηση από κοντά
Νέα στοιχεία που προσέξατε

Για ποιο λόγο

Τέλος, επιλέξτε τη δυνατότητα να δείτε τον πίνακα ανεξάρτητα από τον χώρο στον
οποίο εκτίθεται, http://www.googleartproject.com/museums/vangogh/the-bedroom.

Υποθέστε ότι η περιγραφή του πίνακα
αυτού αποτελεί τμήμα ενός λογοτεχνικού
έργου, κατά το οποίο ο συγγραφέας βάζει
τον ήρωα-αφηγητή να παρατηρεί τον
πίνακα και να εκφράζει τα συναισθήματα
που του προκαλεί η θέα του πίνακα
γενικότερα
ή
κάποια
στοιχεία
του
ειδικότερα. Περιγράψτε σε σχόλιο 2-3
γραμμών το χαρακτήρα του ήρωά σας και
σημαντικά στοιχεία της πλοκής που έχει
προηγηθεί αυτής της στιγμής. Στη συνέχεια
συντάξτε το κείμενό σας φροντίζοντας από τον τρόπο γραφής σας να είναι
σαφές αν πρόκειται για περιγραφή που αποτελεί τμήμα διαλόγου με κάποιο
άλλο πρόσωπο, για (εσωτερικό) μονόλογο ή σημείωση ημερολογίου.
Πριν προχωρήσετε στη σύνταξη του κειμένου σας οργανώστε σε ένα σχεδιάγραμμα
την πορεία που θα ακολουθήσει η περιγραφή σας. Θα περιγράψετε ακολουθώντας
τον άξονα του χώρου και θα κινηθείτε στο χώρο που ορίζει ο πίνακας με βάση το
κριτήριο που εσείς θα ορίσετε εξαρχής.
Σχεδιάγραμμα περιγραφής
Η περιγραφή στο χώρο ακολουθεί την πορεία: …………..
Να σημειώστε αναλυτικά τα στοιχεία που θα περιγράψετε και τη θέση τους στον πίνακα
και να επισημάνετε τα στοιχεία που προκαλούν στον ήρωά σας κάποιο ειδικότερο
συναίσθημα.

ΠΡΟΣΟΧΗ: Για την παρουσίαση της εργασίας σας στην ολομέλεια της τάξης θα έχετε
στη διάθεσή σας 5 λεπτά.
ΚΟΙΝΟ ΦΥΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΟΜΑΔΑ 6-7
ΟΜΑΔΑ: ---ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΑ:
Επισκεφτείτε την ιστοσελίδα Google Art Project  MoMA
και μέσα από τη δυνατότητα ψηφιακής περιήγησης του
Μουσείου σταθείτε μπροστά από τον πίνακα του Paul
Cézanne «Αυτοπροσωπογραφία με ψάθινο καπέλο». Ο
πίνακας βρίσκεται στην πινακοθήκη 1, στο L 5.
Επιλέξτε τη δυνατότητα να δείτε τον πίνακα ανεξάρτητα από τον χώρο στον οποίο
εκτίθεται, http://www.googleartproject.com/museums/moma/self-portrait-in-a-straw-hat-2
Αρχικά, απομακρυνθείτε από τον πίνακα όσο σας επιτρέπει η εφαρμογή, σημειώστε
τα στοιχεία που σας τράβηξαν περισσότερο την προσοχή και αναφέρετε για ποιο
λόγο.
Α΄ παρατήρηση από απόσταση
Στοιχεία που σας έκαναν εντύπωση

Για ποιο λόγο

Στη συνέχεια πλησιάστε όσο πιο κοντά σας επιτρέπει η εφαρμογή και παρατηρήστε
ξανά. Υπάρχουν στοιχεία που τώρα έλκουν την προσοχή σας, ενώ προηγουμένως
δεν τα είχατε παρατηρήσει;
Β΄ παρατήρηση από κοντά
Νέα στοιχεία που προσέξατε

Για ποιο λόγο

ΦΥΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 2 ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΜΑΔΑ 6
ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΑ:
Θα πρέπει να παρουσιάσετε τον πίνακα αυτόν στην ολομέλεια της τάξης μέσα
από ένα πολυτροπικό κείμενο που συνδυάζει λόγο και
εικόνα, χρησιμοποιώντας τις δυνατότητες που σας δίνει το
διαδικτυακό λογισμικό για ψηφιακή περιήγηση στο χώρο του
μουσείου και για επιλεγμένη παρουσίαση στοιχείων του
έργου.
Συντάξτε σε γραπτό κείμενο την περιγραφή σας και επιλέξτε
τις εικόνες που θα συνοδεύουν την περιγραφή σας κατά την
παρουσίαση της εργασίας σας στους συμμαθητές σας στην
τάξη. Η επιλογή τους θα αξιολογηθεί σε συνδυασμό με το γραπτό σας κείμενο.
Πριν προχωρήσετε στη σύνταξη του κειμένου σας οργανώστε σε ένα σχεδιάγραμμα
την πορεία που θα ακολουθήσει η περιγραφή σας. Θα περιγράψετε την
προσωπογραφία ακολουθώντας μια συγκεκριμένη πορεία την οποία θα αποφασίσετε
εξαρχής.
Σχεδιάγραμμα περιγραφής
Η περιγραφή του προσώπου ακολουθεί την πορεία: …………..
Σημειώστε αναλυτικά τα στοιχεία που θα περιγράψετε
Στη συνέχεια, ακολουθώντας το σχεδιάγραμμά σας, μέσα από τις δυνατότητες που
σας προσφέρει η ιστοσελίδα (Create an artwork
collection) επιλέξτε τα αντίστοιχα τμήματα του
έργου
(χρησιμοποιώντας
τις
ψηφιακές
δυνατότητες για εστίαση σε συγκεκριμένο σημείο
του έργου και μεγέθυνση) και τοποθετήστε τα με
σειρά που θα αντιστοιχεί στην πορεία της περιγραφής σας.
Προσέξτε ότι μπορείτε να εστιάσετε σε όποιο σημείο του έργου επιθυμείτε, να
μεγεθύνετε στο σημείο που εστιάζετε και να αποθηκεύσετε την επιλογή σας.
Η δυνατότητα να μεγεθύνετε και να παρατηρήσετε τον πίνακα από πολύ κοντά τι
είδους στοιχεία μπορεί να προσθέσει στην περιγραφή σας σχετικά με την τεχνοτροπία
του καλλιτέχνη και τη χρήση του χρώματος;
ΠΡΟΣΟΧΗ: Για την παρουσίαση της εργασίας σας στην ολομέλεια της τάξης θα έχετε
στη διάθεσή σας 5 λεπτά.

ΦΥΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 2 ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΜΑΔΑ 7
ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΑ:
Υποθέστε ότι η περιγραφή του προσώπου αυτού αποτελεί
τμήμα ενός λογοτεχνικού έργου, κατά το οποίο ο συγγραφέας
βάζει τον ήρωα-αφηγητή να παρατηρεί το πρόσωπο αυτό,
που μόλις γνώρισε, εκφράζοντας ταυτόχρονα και τα
συναισθήματα που του προκαλεί η εικόνα του γενικότερα ή
κάποια στοιχεία του ειδικότερα.
Πριν προχωρήσετε στη σύνταξη του κειμένου σας οργανώστε σε
ένα σχεδιάγραμμα την πορεία που θα ακολουθήσει η περιγραφή σας.
Θα περιγράψετε την προσωπογραφία ακολουθώντας μια συγκεκριμένη πορεία την
οποία θα αποφασίσετε εξαρχής.
Σχεδιάγραμμα περιγραφής
Η περιγραφή του προσώπου ακολουθεί την πορεία: …………..
Να σημειώστε αναλυτικά το σύνολο των στοιχείων που θα περιγράψετε και να
επισημάνετε τα στοιχεία που θα σχολιάσετε περαιτέρω
ΠΡΟΣΟΧΗ: Για την παρουσίαση της εργασίας σας στην ολομέλεια της τάξης θα έχετε
στη διάθεσή σας 5 λεπτά.

2.3 Υλικοτεχνική Υποδομή
Η υλοποίηση της διδακτικής αυτής πρότασης απαιτεί τη δυνατότητα εργασίας σε
συνεχόμενο δίωρο στο σχολικό εργαστήριο, με σύνδεση στο διαδίκτυο και την ύπαρξη
βιντεοπροβολέα ή διαδραστικού πίνακα για την τελική παρουσίαση των εργασιών των
ομάδων στην ολομέλεια της τάξης.

3) ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ
Ένα μέρος της αξιολόγησης των μαθητών γίνεται μέσα από την πρακτική της
ζωγραφικής απόδοσης του περιγραφικού κειμένου που έχουν συντάξει.
Κατά τη διάρκεια των παρουσιάσεων επίσης οι ομάδες κρατούν σημειώσεις
αξιολόγησης/αυτοαξιολόγησης με βάση κριτήρια που είναι γνωστά στους μαθητές
από το φύλλο εργασίας, γνωρίζοντας επίσης ότι στο τέλος της διαδικασίας
προβλέπεται ένα 10λεπτο για συζήτηση στην ολομέλεια πάνω στα θετικά στοιχεία
κάθε παρουσίασης όσο και πάνω στα σημεία που δυσκόλεψαν την εργασία τόσο
σε ατομικό όσο και ομαδικό επίπεδο. Η συζήτηση θα λειτουργήσει ανατροφοδοτικά
για τους μαθητές και τον εκπαιδευτικό.
Εάν ο χρόνος επαρκεί ο διδάσκων με τους μαθητές του μπορούν να επισκεφτούν
το διαδικτυακό τόπο του Κέντρου Ελληνικής γλώσσας και να δουν δείγμα καλής
πρακτικής για την περιγραφή ενός έργου τέχνης και να σχολιάσουν συγκριτικά τις
εργασίες τους.

Δυνατές επεκτάσεις:
Eάν το σχέδιο αναπτυχθεί σε περισσότερες διδακτικές ώρες, μπορεί να
περιλαμβάνει αναλυτικότερη επεξεργασία γραπτού περιγραφικού λόγου
περισσότερων κειμενικών ειδών και επαγωγική εξαγωγή
των δομικών στοιχείων των διαφορετικών ειδών περιγραφής
της διάκρισης μεταξύ αντικειμενικής περιγραφής (επιστημονικό κείμενο,
αγγελία, οδηγία) και υποκειμενικής περιγραφής (λογοτεχνική περιγραφή με
σχόλιο, διαφημιστικός λόγος)
του κριτηρίου με το οποίο αναπτύσσεται η περιγραφή στο χώρο ή η
περιγραφή του προσώπου
των προσθηκών/παραλείψεων που απαιτούνται από κάθε κειμενικό είδος
ή τη στοχοθεσία του περιγράφοντος
Μπορεί επιπλέον να αναπτυχθεί ακόμη περαιτέρω και να συμπεριλάβει την
ανάλυση των δομικών στοιχείων και της αφήγησης καθώς και συνδυαστικά την
ένταξη του περιγραφικού κειμένου στον αφηγηματικό λόγο, ώστε να καλύπτει το
σύνολο της διδακτέας ύλης για το συγκεκριμένο θέμα στην 5η ενότητα του σχολικού
εγχειριδίου της Β΄ Γυμνασίου.
Επιπλέον, εάν κατά την τελική συζήτηση προκύψει ενδιαφέρον από την πλευρά
των μαθητών, μπορεί να επεκταθεί η δραστηριότητα στα πλαίσια ενός σχεδίου
εργασίας μεγαλύτερης διάρκειας, στα πλαίσια του οποίου οι μαθητές θα
μπορούσαν ενδεικτικά:
να διαπιστώσουν εμπειρικά τη διαδικασία οπτικοποίησης της γραπτής
περιγραφής μέσα από τις σκηνοθετικές οδηγίες ενός θεατρικού έργου
(σκηνικά, κοστούμια για τους ρόλους, τύπος ηθοποιού που αντιστοιχεί στο
ρόλο)
να αναστοχαστούν σχετικά με τη μεταφορά ενός λογοτεχνικού έργου στον
κινηματογράφο και τη συμπύκνωση της λογοτεχνικής περιγραφής σε
κινηματογραφικό πλάνο- κατά προτίμηση έργου που έχουν ήδη διαβάσει
και δει σε κινηματογραφική απόδοση, για παράδειγμα το Χάρυ Πότερ.
να συγγράψουν ένα κινηματογραφικό σενάριο για μια σύντομη ταινία μικρού
μήκους ή ένα θεατρικό μονόπρακτο και να συζητήσουν για την απόδοση
των περιγραφών τους στο αντίστοιχο είδος.
να διαπιστώσουν μέσα από την ανάλυση λογοτεχνικών κειμένων τη στενή
σχέση περιγραφής και αφήγησης και να εργαστούν πάνω στους άξονες του
χώρου και του χρόνου.